මගේ අත්දැකීම්

වෙඩින් ඇල්බම් එකම මොකද වෙන්නේ....! (දෙවන කොටස)

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Thu, 26 Mar 2026 08:03:00 +0000

මේ කියන්න යන්නේ වෙඩින් ඇල්බම් එකට මොකද වෙන්නේ කියන ලිපියේ දෙවෙනි කොටස. මේ ලිපියේ පළවෙනි කොටසින් මම වෙඩින් ඇල්බම් එක කියන්නේ මොකක් ද ඒක පටන් ගත්තේ කොතනින් ද කියන එක ගැන කතා කලා. ඒක කියවපු නැති අය මෙතැනින් ගිහින් පළවෙනි කොටස කියවලා ඉන්න. පළවෙනි කොටස මූලිකම වශයෙන් ඡායාරූපකරණයේ යෙදෙන සහ යෙදෙන්නට බලාපොරොත්තු වෙන අති බහුතරයක් වෙනුවෙන් ඉගෙන ගන්න තමා ලියල තියෙන්නේ.

දෙවනි කොටසින් කතා කරන්නේ අපේ ලංකාවේ ඇල්බම් එකකට මොකද වෙන්නේ කියන එක. මේක ටිකක් විහිලු සහගත වුනාට ඇල්බම් බොහෝමයකට වෙන්නේ නම් මේ ටිකම තමා. මුලින්ම කසාද බැදල ඉවර වුන දවසේ ඉඳල ෆෝටෝග්‍රැපර් අයියගෙන් ඇල්බම් එක ඉල්ල ඉල්ල නහයෙන් අඬල කොහෝම හරි ඇල්බම් එක ගෙන්න ගන්නවා. ඉතින් ලංකාවේ නම් අති බහුතරයක් ඇල්බම් එක දෙද්දී ඒ කපල් එකේ පළවෙනි ලමයත් ඉන්නව. ඉතින් මේක ගෙදර ගෙනාවට පස්සේ සාලෙ තියෙන ටීපෝව අස් කරල එන අමුත්තන්ට බලන්න ලේසි වෙන විදිහට සහ බලන්න තියෙන එකම දේ ඇල්බම් එක වෙන විදිහට ටීපෝව උඩ තීන සියල්ල ටීපෝව යයටට හරි සාලෙන් ඉවතට හරි දානව. අමුත්තෝ ආවෙ නැත්තං ආරාධනා කරල හරි ගෙන්න ගන්නව. මේක පෙන්වන්නත් එපැයි. ටික දවසක් යද්දි බැඳිල්ලේ උණුහුම ගිහින් දරුවන්ගේ කටයුතු කියන තැනට එනකොට මේ ඇල්බම් එක ටීපෝව උඩට කරදරයක්.

දෙවන අදියර වෙන්නේ ටීපෝව යට පත්තර අස්සේ ඇල්බම් එක තීන කාලේ. ඉතින් දැන් අහම්බෙන් වගේ කලාතුරකින් මේ ඇල්බම් එක කවුරු හරි අතට අරන් බලනවා. හැබැයි ගෙදර පොඩි එකා එක එක ඒවා අතගාන කාලේ වෙද්දි මේ ඇල්බමේ ඉරයි කියල සහ මේකට කල වියදම කියල සුසුමකුත් ඇරල, ඇල්බම් එක ගිහින් දානව අල්මාරියේ වම් පැත්තේ තියෙන සාරි කියෙන තට්ටුවට. මේ දෙවනි අදියරේ අවසානය.

තවත් ටිකක් කල් යද්දි මේ මහ තඩි පොතක් ඇඳුම් අස්සේ කරදර කරන්න ගන්නවා. එහෙම වෙද්දි ඉටිකොල කවර දෙකක් විතර දාල මේක යනව අල්මාරියේ යට තට්ටුවට. යට තට්ටුවෙත් පතුලට මේ ඇල්බම් එක යන්නේ කාටත් නොදැනෙන්න. ආයේ ආයේ මේක බලන්න තරම් කාලයක් එන්නේ නැතිවම මිනිස්සු බිසී වෙනව. එතනින් පස්සේ වෙඩින් ඇල්බම් එක අල්මාරියෙන් එලියට එන්න තියෙන ලඟම අවස්ථාව එන්නේ ඒ ජෝඩුවට දුවක් හිටියොත් තමයි. ඒ දුවගේ වැඩිවිය පත්වීමකදි උත්සවයක් ගත්තොත්. ඒ වෙලාවකදි දුවගේ යාලුවොන්ට පෙන්වන්න දුව ම තමා ඇල්බම් එක හොල ගන්නේ.

ඒ ජෝඩුවට හිටියේ කොල්ලෙක් වුනොත් ඉතින් ඒ කොල්ල කසාද බැඳපු කාලෙක, නෑ නම් යාලුවෙලා ඉන්න කෙල්ල ‌ගෙදර ආව වෙලාවක ඔය ඇල්බම් එක හොයන්න ඉඩ තියෙනවා. නෑ නම් ඉතින් ඇල්බම් ඒක සදාකල අල්මාරිය යට පුස්කනවා.

මේක තමා සාමාන්‍යයෙන් වෙඩින් ඇල්බම් එකකට වෙන්නේ. මෙහෙම නොවෙන ඉතා කුඩා ප්‍රමාණයක් තියෙන්න පුලුවන්. ඉතින් ගෙදරක වෙඩින් ඇල්බම් එක තියෙන තැන අනුව සාමාන්‍යයෙන් ඒ අය කසාද බැඳල කොයි තරම් කාලයක් වෙනවද කියල දළ අදහසක් ගන්න පුලුවන්.

මෙහෙම වෙන්න, එහෙම නැතිනම් ඇල්බම් එක ඉක්මනින්ම එපා වෙන්නේ හේතුවක් ඇතිව. ඒකට හේතුව තමයි ඒ ඇල්බම් එකේ තමන් නැති වීම. ඒ කියන්නේ වෙඩින් එකක දැන් වෙන්නේ රඟපෑමක් කරල ඒ රඟපෑම පින්තූර වලට ගන්න එක. ඒ වගේමයි හැමෝම සුදුවෙන්න ගාන එකම මේක්අප් එක කරන නිසා පසු කාලීනව සැබෑවටම තමන් ද එතැන ඉන්නේ කියන, තමන්ව හඳුනගන්න බැරිවෙන එකම එක සිතුවිල්ල. යටි හිතෙන් මේ මම ද කියන ප්‍රශ්නය කාලයක් තිස්සේ ඇහෙන්න ගන්නවා. පස්සේ එහෙම දෙයක් හිතන්න මෙලේ වෙහෙසවනවට වඩා මිනිස්සුන්ට දැන් වර්තමානයේ තියෙන සහ අනාගතයේ එන්න තියෙන ප්‍රශ්ණ එක්ක පොරබදන්න වෙනවා. මේ වෙලාවෙදි ඒ ඉන්නේ මම නෙවෙයි කියල හරි ඇල්බම් එක දිහා නොබල හිත හදාගෙන හරි මනසින් සිතුවිල්ල අයින් කර ගන්නවා. එහෙම වෙද්දි ඇල්බම් එක නිකම්ම කුණු ගොඩ ලඟට කිට්ටු වෙනවා.

වෙඩින් එකක දී අඳුනගන්න බැරි තරම් මේක්අප් නොකර ඉඳීම, ස්වාභාවිකව සිද්ධවෙන උත්සව අවස්ථාව, නිරූපන අවස්ථාවක් නොකරගෙන ඡායාරූප ටික ගැනීම වගේ දේවල් වලින් සෑහෙන දුරට ඇල්බම් එක පැත්තකට වෙන එක අවම කර ගන්න පුලුවන්. මොකද සමහර පින්තූර සදාකාලිකව විඳින්න පුලුවන් නිසා.

ඉතින් ඔයාගේ වෙඩින් ඇල්බම් එක, එහෙම නැතිනම් ඔයාගේ දෙමාපියන්ගේ ඇල්බම් එක කොහේද තියෙන්නේ කියල කොමෙන්ට් එකක් දාගෙනම යන්න.

මේ සියල්ල කීවේ වෙඩින් ඇල්බම් එකක් හදන්න එපා කියල නම් නෙවෙයි. හදන ඇල්බම් එක වටින පින්තූර වලින් සහ මතක ගොන්නක් විදිහට සංරක‍ෂණය කරගන්න සකස් කර ගන්න කියල කියන්නයි.

එහෙම නම් ආයෙ ලිපියකින් එනකන් ඔයාලට ආයුබෝවන්.....!

වෙඩින් ඇල්බම් එකම මොකද වෙන්නේ....! (පළමු කොටස)

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Sun, 15 Mar 2026 06:32:00 +0000

මම මේ ලිපිය කාලෙක ඉඳල ලියන්න හිටියත් ලියන්න තරම් කාලයක් ආවේ නැති ලිපියක්. අවුරුද්දකට විතර පස්සේ බ්ලොග් එකට ලිපියක් දාන්න මේක සකස් කරන්න වුනා. හෛාම වුනත් මේ ලිපිය ටිකක් දිග කොටස් දෙකක ලිපියක් විදිහට කරන්න හිතුවා. එකේ පළවෙනි කොටස මේක. මෙතනදී මම වෙඩින් ඇල්බම් එකේ විකාශණය ගැන කතා කරනවා. ඡායාරූපය ගැන ඉගෙන ගන්න කෙනෙකුට වටිනාකමක් දෙන්න මේක ලියන්න හිතුවේ. ඔයාල මේක කියවලා කමෙන්ට් එකක් දාන්න. තව තැනක පලකරන්න ඕනි නම් අහන්න. කතෘ අයිතිය තියල පල කරන්න කියල ඉල්ලා හිටිනවා.

ඇල්බම් කලාවේ ආරම්භය හා ඉතිහාසය සැලකූ කල ඇල්බම් කලාව යනු මිනිසාගේ ජීවිතයේ වැදගත් සිදුවීම්, මතකයන්, ඡායාරූප සහ ලේඛන සුරක්ෂිතව තබාගැනීම සඳහා නිර්මාණය කරන ලද සංග්‍රහමය හා කලාත්මක මාධ්‍යයකි. අද අපට හුරුපුරුදු ඡායාරූප ඇල්බම් සංකල්පය බොහෝ කාලයක ඉතිහාසයක් පසුබිම් කරගෙන වර්ධනය වූ එකකි. එය පුරාණ ලේඛන සම්ප්‍රදායන්, scrapbooks, පවුල් වාර්තා පොත් සහ පසුව ඡායාරූපකරණයේ දියුණුව සමඟ විකාශනය වී ඇත.

“Album” යන වචනය ලතින් භාෂාවේ “Albus” යන වචනයෙන් උපුටාගෙන ඇති අතර එහි අර්ථය “සුදු” යන්නයි. පුරාණ රෝම සමාජයේ රාජ්‍ය නිවේදන, නීති සහ පොදු තොරතුරු ලියා ප්‍රදර්ශනය කිරීමට සුදු පුවරු භාවිතා කළහ. මෙම පුවරු “Album” ලෙස හඳුන්වා තිබුණි.

කාලයත් සමඟ මෙම සංකල්පය පුද්ගලික සටහන් සහ මතකයන් එකතු කර තබාගැනීමේ පොත් ආකාරයකට වර්ධනය විය. එම නිසා අද අප භාවිතා කරන “Album” යන වචනයේ මුල් අර්ථය වන්නේ “සටහන් සහ මතකයන් එකතු කරන පොතක්” යන්නයි.

ඡායාරූපකරණය හඳුන්වාදීමට පෙර කාලයේද මිනිසුන් තම මතකයන් සුරක්ෂිතව තබාගැනීමට විවිධ ආකාර භාවිතා කළහ.

යුරෝපයේ 16–18 වන සියවස්වලදී “Commonplace books” ලෙස හඳුන්වන පොත් ජනප්‍රිය විය. මෙම පොත් තුළ කවි, දර්ශනවාදී අදහස්, ලිපි, සිතුවම් සහ විවිධ සටහන් එකතු කර තබාගැනීම සිදු විය.

එමෙන්ම “Scrapbooks” ලෙස හැඳින්වෙන පොත් තුළ පත්‍රිකා, සිතුවම්, කඩදාසි කැබලි, කලාත්මක සැරසිලි සහ ලිපි එකතු කර තබාගැනීම සිදු විය. මෙම සම්ප්‍රදායන් ඇල්බම් කලාවේ මුල්ම ආකාර ලෙස සැලකිය හැක.

1839 දී ඡායාරූපකරණය ලෝකයට හඳුන්වාදීමත් සමඟ ඇල්බම් කලාවේ නව යුගයක් ආරම්භ විය. මුල් කාලයේදී ඡායාරූප ගන්නා ක්‍රම ඉතා සංකීර්ණ වූ අතර එය වෘත්තීය ශිල්පීන් විසින් පමණක් සිදු කළහ.

19 වන සියවසේ මැද භාගයේදී “Carte de Visite” සහ “Cabinet Card” ලෙස හඳුන්වන කුඩා ප්‍රමාණයේ ඡායාරූප ජනප්‍රිය විය. මෙම ඡායාරූප විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද ඇල්බම්වල පිටු තුළ ඇතුළත් කර තබාගැනීමට හැකිව තිබුණි.

පවුල් සාමාජිකයන්ගේ, මිතුරන්ගේ සහ ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයන්ගේ ඡායාරූප එකතු කර තබාගැනීම එම කාලයේ සමාජයේ ජනප්‍රිය සම්ප්‍රදායක් විය.

20 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී කැමරා තාක්ෂණය වඩාත් සරල සහ ජනප්‍රිය වීමත් සමඟ සාමාන්‍ය ජනතාවටද ඡායාරූප ගැනීමට හැකි විය. එමඟින් පවුල් ජීවිතයේ විවිධ අවස්ථා සටහන් කිරීම වැඩි විය.

මෙම කාලයේදී ඇල්බම් සාමාන්‍යයෙන්

ඡායාරූප පිටු වලට අලවා සකස් කරන ලද
අතින් සැරසූ scrapbooks
පවුල් ඉතිහාස පොත්

ආකාරයෙන් පැවතුණි. විශේෂයෙන්ම විවාහ උත්සව, උපන් දින, සංචාර සහ පවුල් උත්සව සඳහා ගත් ඡායාරූප ඇල්බම් තුළ සුරැකිණි.

1950 දශකයෙන් පසු වර්ණ ඡායාරූප තාක්ෂණය වර්ධනය වීමත් සමඟ ඇල්බම්වල දෘශ්‍යමය ගුණාත්මකභාවය විශාල ලෙස වැඩි විය.

ඡායාරූප මුද්‍රණ කර්මාන්තය ද දියුණු වීමත් සමඟ විශාල ප්‍රමාණයෙන් උසස් තත්ත්වයේ ඡායාරූප මුද්‍රණය කළ හැකි විය.

මෙම කාලයේදී විවාහ ඇල්බම් සම්ප්‍රදාය බොහෝ රටවල ජනප්‍රිය විය. විවාහ උත්සවයේ ප්‍රධාන අවස්ථා—

මුදු මාරු කිරීම
පවුල් ඡායාරූප
උත්සව අවස්ථා

ඇතුළත් කර ඇල්බම් නිර්මාණය කිරීම සිදු විය.

1990 දශකයෙන් පසු ඩිජිටල් තාක්ෂණය හඳුන්වාදීමත් සමඟ ඇල්බම් නිර්මාණය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් විය.

Digital cameras, image editing software සහ advanced printing technology භාවිතා කරමින් ඡායාරූපවල ගුණාත්මකභාවය වැඩි කිරීමට හැකි විය.

Adobe Photoshop, Lightroom වැනි මෘදුකාංග භාවිතා කර

වර්ණ සංස්කරණය
retouching
lighting correction
creative layout design

සිදු කිරීම සාමාන්‍ය ක්‍රියාවලියක් විය. මෙම කාලයේදී Photo books, Digital albums, සහ Online galleries වැනි නව ආකාරද ජනප්‍රිය විය.

දකුණු ආසියාතික රටවල (ශ්‍රී ලංකාව, ඉන්දියාව, පාකිස්තානය, බංග්ලාදේශය) විවාහ උත්සව සංස්කෘතිය ඉතා වර්ණවත් සහ සම්ප්‍රදායික අංග රැසකින් සමන්විත වේ. එබැවින් මෙම උත්සව ඡායාරූපකරණය විශාල කලාත්මක ක්ෂේත්‍රයක් බවට පත්ව ඇත.

විවාහ උත්සවවල විවිධ අවස්ථා—

පූර්ව විවාහ ඡායාරූප (Pre-wedding shoots)
ආචාර විධි
විවාහ උත්සවය
පිළිගැනීමේ උත්සවය

ඇතුළත් කරමින් ඇල්බම් සකස් කිරීම දකුණු ආසියාතික ඇල්බම් කලාවේ විශේෂ ලක්ෂණයකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ විවාහ ඡායාරූපකරණය 20 වන සියවසේ මැද භාගයේදී වඩාත් ජනප්‍රිය විය. එම කාලයේදී වෘත්තීය ඡායාරූප ශිල්පීන් විවාහ උත්සවවල ප්‍රධාන අවස්ථා කිහිපයක් පමණක් ඡායාරූපගත කළහ. මෙම කාලයේදී wedding photography බොහෝවිට studio-based photographers විසින් සිදු කරන ලදී.

එහිදී ඡායාරූප ගන්නා ලද්දේ

Poruwa ceremony
couple portraits
family photographs

ඇල්බම් සාමාන්‍යයෙන්

black pages
photo corners
pasted photographs

ආකාරයෙන් සකස් කරන ලදී.

1980 දශකයේදී වර්ණ ඡායාරූප සහ නව මුද්‍රණ තාක්ෂණය හඳුන්වාදීමත් සමඟ ඇල්බම් නිර්මාණය වඩාත් වර්ණවත් සහ කලාත්මක විය.

2000 න් පසු ඩිජිටල් තාක්ෂණය හඳුන්වාදීමත් සමඟ ශ්‍රී ලංකාවේ වෙඩින් ඇල්බම් නිර්මාණය විශාල පරිවර්තනයකට ලක්විය. Photoshop වැනි ඡායාරූප සංස්කරණ මෘදුකාංග භාවිතා කරමින් “Story Album” හෝ “Digital Album” ලෙස හැඳින්වෙන නව ඇල්බම් ආකාර ජනප්‍රිය විය.

වෙඩින් ඇල්බම් නිෂ්පාදනයේදී මුද්‍රණ තාක්ෂණය ඉතා වැදගත් වේ. Offset printing තාක්ෂණය භාවිතා කර උසස් ගුණාත්මක ඡායාරූප මුද්‍රණය කළ හැක.

Album production process සාමාන්‍යයෙන් පහත පියවරවලින් සමන්විත වේ:

Photography Stage – විවාහ උත්සවයේ ඡායාරූප සහ වීඩියෝ ග්‍රහණය කිරීම
Photo Selection – හොඳම ඡායාරූප තෝරා ගැනීම
Image Editing – වර්ණ සංස්කරණය, retouching, lighting correction
Album Design – layout design, page composition
Printing – offset printing හෝ digital printing
Binding and Finishing – cover design, lamination, binding

මෙම ක්‍රියාවලිය මඟින් උසස් තත්ත්වයේ කලාත්මක ඇල්බම් නිෂ්පාදනය කරනු ලැබේ.

වෙඩින් ඇල්බම් සැලසුම් කිරීමේදී විවිධ design styles භාවිතා වේ.

Traditional Album Style – සරල ඡායාරූප පිටු පිටු අලවා සකස් කිරීම
Story Album Style – විවාහ උත්සවය කතාවක් මෙන් පිටු පිටු සකස් කිරීම
Magazine Style Layout – සඟරා ආකාරයේ creative layouts
Minimalist Style – සරල, නිරවුල් design
Cinematic Style – චිත්‍රපටීය අත්දැකීමක් ලබාදෙන dramatic layouts

මෙම styles මඟින් ඇල්බම්වල කලාත්මක වටිනාකම වැඩි වේ.

වෙඩින් ඇල්බම් කලාවේ ප්‍රධාන භූමිකාව ඡායාරූප ශිල්පීන්ට අයත් වේ. ඔවුන්ගේ කලාත්මක දෘෂ්ටිය සහ තාක්ෂණික දැනුම මත ඇල්බම් එකේ ගුණාත්මකභාවය තීරණය වේ.

ඡායාරූප ශිල්පියාගේගේ කලාමය භූමිකාව වනුයේ

විවාහ උත්සවයේ හැඟීම් සහ අවස්ථා නිවැරදිව ග්‍රහණය කිරීමෙ
creative composition සහ lighting භාවිතා කිරී‍ෙ
cultural elements සහ traditional moments සුරැකිව සටහන් කිරීම
storytelling concept එකක් තුළ ඇල්බම් නිර්මාණයට සහය වීම

ඒ අනුව වෙඩින් ඇල්බම් එකක් සරල ඡායාරූප එකතුවක් නොව, විවාහ උත්සවයේ සම්පූර්ණ කතාව කලාත්මක ලෙස ඉදිරිපත් කරන කෘතියක් බවට පත්වේ.

තවද 2000 න් පසු digital photography සහ graphic design software හඳුන්වාදීමත් සමඟ දකුණු ආසියාතික wedding albums විශාල ලෙස වෙනස් විය.

මෙම කාලයේදී ජනප්‍රිය වූ trends කිහිපයක්:

Pre-wedding photoshoots
Destination wedding photography
Cinematic storytelling albums
Drone photography

Wedding albums යනු සරල ඡායාරූප එකතුවක් පමණක් නොව, විවාහ උත්සවයේ සම්පූර්ණ කතාව කලාත්මකව ඉදිරිපත් කරන දෘශ්‍යමය ලේඛනයකි.

ලෝකයේ ඡායාරූපකරණයේ ආරම්භයෙන් ආරම්භ වූ මෙම සම්ප්‍රදාය දකුණු ආසියාතික රටවල සංස්කෘතික උත්සව සමඟ විශාල ලෙස වර්ධනය වී ශ්‍රී ලංකාවේද උසස් තත්ත්වයේ කලාමය සහ වෘත්තීයමය ක්ෂේත්‍රයක් බවට පත්ව ඇත. පවුල් ඉතිහාසය, සමාජික සම්ප්‍රදායන්, විශේෂ අවස්ථා සහ පුද්ගලික මතකයන් පරම්පරා ගණනාවකට සුරැකිව තබාගැනීමට ඇල්බම් ඉතා වැදගත් වේ.

මගේ ගමන් බිමන් එකසිය විසි දෙවෙනි කොටස - සීගිරිය, පිදුරංගල හා කණ්ඩලම වැව

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Sat, 28 Jun 2025 06:51:00 +0000

මගේ ගමන් බිමන් කොලම දැන් දැන් සෑහෙන්න අඝාදයකට ලක්වෙලා. මොකද දැන් මම වැඩිය ඇවිදින්නේ නැති නිසා. ලංකාවේ බොහෝමයක් තැන් වල ගිහින් තියෙන නිසා දැන් ඇවිදින්න යන එක උත්තේජනයක් වෙන්නේ නෑ සමහර වෙලාවකදී. කොහොමින් කොහොම වුනත් ආයෙත් ගමන් බිමන් වලට පණ දෙන්න හිතාගෙන ගිය ගමනක් තමා සීගිරිය.

ඓතිහාසික වංශකතාවන් ගණනාවක් දරාගෙන ඉන්න මේ පර්වතය පිහිටලා තියෙන්නේ දඹුල්ලේ ඉඳන් කිලෝමීටර 18ක් විතර දුරින්. මාතලේ දිස්ත්‍රික්කයේ මායිමේ කිඹිස්ස ප්‍රදේශයේ පිහිටලා තියෙන මෙම පර්වතය ආසන්න වශයෙන් අඩි 600ක් විතර උසයි. මේක ඛාදනයට ලක්වූ ගිණිකන්දකින් පිටවී සිසිල් වුණු ආග්නේය පාෂාණ යන්ගෙන් නිර්මාණය වුනා කියල තමා කියවෙන්නේ. ශේෂ වූ කඳුපන්තියක් මත පිහිටා ඇති මෙය සෑම දිශාවකින්ම ගත්තාම ප්‍රපාතයක් විදිහට තමයි තියෙන්නේ. අන්න ඒ නිසාම තමා සීගිරිය බලකොටුවක් වශයෙන් තෝරගන්න හේතුව වෙන්න ඇත්තේ. දිගින් කිලෝමීටර 3ක් හා පළලින් කිලෝමීටරයක ප්‍රමාණයේ විහිදී ඇති මෙහි මුදුන අක්කර තුනක වපසරියකට හිමිකම් කියනවා. ඓතිහාසික පොතපත සඳහන් කරන ආකාරයට සීතිරිය 5වන සියවසේ අග භාගයේ නිර්මාණය කරන ලද්දක් වුනත් දැන් දැන් එහි ඉතිහාසය රාවණ රජුන්ගේ යුගය දක්වා විහිදෙන බව කියැවෙනවා.

පොතපතෙහි සඳහන් ඉතිහාසයේ හැටියට මේ පර්වතයේ ඉතාහාසය අවධි පහක් විදිහට වර්ග කරනවා. කාශ්‍යප යුගය (ක්‍රි.පූ.3-ක්‍රි.පූ.5 දක්වා), කාශ්‍යප යුගය (ක්‍රි.පූ.475-497 දක්වා), පසු කාශ්‍යප යුගය(ක්‍රි.ව.6-13 දක්වා), අප්‍රකට යුගය(ක්‍රි.ව.13-17 දක්වා), මහා නුවර යුගය(ක්‍රි.ව.17-19 දක්වා) සහ නූතන යුගය (ක්‍රි.ව.19-අද දක්වා) විදිහට. තැනිතාලාව මත උතුරට නෙරා තියෙන පර්වතය පැරැන්නන්ගේ බිය ගන්වන සිංහයෙකුගේ ආකාරයෙන් තිබෙන නිසා එය සිංහගිර පසුව සීගිරිය වුනා කියල කියනවා. පැරැන්නන් වගේම නූතන යුගයේ පුරා විද්‍යාඥයින්ද මේක දැක්කාම වශිකෘත වුනා කියල 1898 දී තමයි බෙල් මහතා කියන්නේ.ඒ ගැන සීගිරියේ ලියවිලා තියෙන මේ ගීයෙන් කියවෙනවා.

"නැඟී ඇති බලනට - බැලීමි සිහිවියන් සිහිගිරි මනෙදාළ පුරයි සරි - බලන රිසිව බෙයන්ද්"

පුරාණ ශ්‍රී ලාංකේය වංශකථාවක් වන කුලවංශයට අනුව, මෙම ප්‍රදේශය විශාල වනාන්තරයක් වූ අතර, පසුව කුණාටු සහ නායයෑම් නිසා එය කන්දක් බවට පත් වූ අතර, කාශ්‍යප රජු (ක්‍රි.ව. 477-495) විසින් ඔහුගේ නව අගනුවර සඳහා තෝරා ගෙන ඇතිබවයි. ඔහු මෙම පර්වතය මුදුනේ තම මාලිගාවක් ගොඩනඟා එහි පැති වර්ණවත් බිතුසිතුවම් වලින් සරසා ඇත. මෙම පර්වතයේ අඩක් පමණ ඉහළට කුඩා සානුවක ඔහු දැවැන්ත සිංහයෙකුගේ ස්වරූපයෙන් දොරටුවක් ඉදි කළේය. මෙම ස්ථානයේ නම මෙම ව්‍යූහයෙන් ව්‍යුත්පන්න වී ඇත. රජුගේ මරණයෙන් පසු අගනුවර සහ රජ මාලිගය අත්හැර දමන ලදී. එය 14 වන සියවස දක්වා බෞද්ධ ආරාමයක් ලෙස භාවිතා කරන ලදී. සීගිරිය අද යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියකි. එය පැරණි නාගරික සැලසුම්කරණයේ හොඳම සංරක්ෂිත උදාහරණයකි.

ක්‍රි.ව. 5 වැනි සියවසේ කාශ්‍යප රජු විසින් තනන ලද පුරාණ මාළිගයක් සීගිරියෙහි ඇත්තේය. කාශ්‍යප රජු සීගිරිය මුදුනේ මාළිගාව තනද්දී රාවණ රජුගේ මාළිගයෙහි නටඹුන් හමුවූ බවට කතාවක්ද පවතී. පර්වතයේ සමතලා මතුපිට එම මාළිගයෙහි නටඹුන් තිබේ.

ක්‍රිස්තු වර්ෂ 473 සිට 491 දක්වා රජ කළ මහා කාශ්‍යප රජ සමයේ දී කල සීගිරියේ චිත්‍ර පසුව ජගත් පූජිත කලා නිර්මාණ බවට පත් විය. සීගිරිය ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාස‍යේ සුවිශේෂ ස්ථානයක් ගනු ලබන අතර ම සිංහල සාහිත්‍යය හා භාෂාව ගැන කතා කරන විට සුවිශේෂ ස්ථානයක් සීගිරි කුරුටු ගීවලට හිමි වේ. මෙම ගීවලින් බොහොමයක් 8, 9 හා 10 වැනි සියවස්වලට අයත් වේ. සීගිරි ගී ලියා ඇත්තේ සීගිරියේ කැටපත් පවුර මත ය.

පැරණි සිංහල සාහිත්‍යය අතුරින් විශිෂ්ට කවීත්වයක් හා අපුර්ව ප්‍රතිභා ශක්තියක් සීගිරි ගී තුළින් පිළිබිඹු වේ. මේ තුළින් එකළ කවීන්ගේ අව්‍යාජ කවීත්වය හා අනූන ස්වාධීනත්වය හෙළි වේ. මතුපිටින් පෙනෙන අදහසට වඩා ගැඹුරු අදහසක් මෙම ගී තුළින් මතු වේ. සීගිරි බිතුසිතුවම්වලින් විචිත්‍රණය කොට ඇති කතුන් ද අවට පරිසරය ආදී විවිධ තේමාවන් ද යොදා ගෙන මේ ගී රචනා කොට ඇත. මෙකල කවීන් තම සිත් තුළ පහළ වූ අදහස් කෙටි කොට පිඬු කොට දක්වා ඇත්තේ සීගිරි කැටපත් පවුරේ ගී ලිවීම අතිශයින් ම දුෂ්කර හෙයිනි. කවිය පිළිබඳ මහා පරිචයක් කාව්‍යකරණයේ ඉමහත් හැකියාවක් හා භාෂා පටුත්වයක් මින් හෙළි වේ. ව්‍යංගාර්ථයෙන් හා ව‍ක්ක්‍රෝක්තියෙන් ද පිරිපුන් ගී විශේෂයක් ලෙස සිගිරි ගී හැදින්වේ. මෙම සිගිරි ගීවලින් වැඩි කොටසක් ම ගීති නම් ඡන්දස් අලංකාරවලින් රචනා කරන ලද පද්‍ය යයි. යහ ගී පියුම් ගී මත්වල ගී කව් ගී උමතු ගී දුවඟ ගී යොන් ගී ආදී විවිධ විරිත්වලින් බැඳි මේ සීගිරි ගී පද්‍ය සංහ්‍රයක් ලෙස විභාග කර බැලිය හැක. එසේ සීගීරි ගී රචකයෝ තමන් ලියූ ගීවලට යටින් තමන්ගේ නම් ගොත් හා ග්‍රාම නාම සඳහන් කළහ. තවෙකෙක් සිය නාමය යෙදීමට ප්‍රථම තම රැකියාව පවා සඳහන් කර ඇත. මෙසේ රචිත වූ සීගීරි ගී මෙරට විශිෂ්ට පුරා විද්‍යා ඉතිහාසඥයකු වන සෙනරත් පරණ විතාන ශුරීන් දශක දෙකක පමණ කාලයක් තුළ කියන සීගීරි ගී 685න් මුද්‍රණය කොට ඇත.

තවද සීගිරි බිතු සිතුවම් ශ්‍රී ලංකාවේ මෙතෙක් ආරක්‍ෂා වී ඇති ආදිතම චිත්‍ර අතරට එක් වේ. සීගිරි බිතු සිතුවම්වල දක්නට ඇති විශේෂත්වය නම් මිනිස් ප්‍රමාණයට වඩා තරමක් කුඩා සුකුමාල ලලනාවන්ගේ රූප පමණක් වීමත් ඒවා ඉඟටියෙන් ඉහළ නග්න රූප පමණක් වීමත්ය. මෙම චිත්‍ර ඇඳීමේදී දේශීය අමුද්‍රව්‍ය භාවිතා කොට ඇති අතර වර්ණ සකසා ගැනීමේදී වියළි කලාපයේ බහුලව දක්නට ඇති අමුද්‍රව්‍ය භාවිතා කර තිබේ. එනම්,ගොකටු කිරි, මකුළු මැටි, රණවරා ආදිය වේ. ලලනාරූප පින්තාරු කිරීමේදී ස්වභාව ධර්මයා අනුව දැක්වීමට ශිල්පියා උත්සාහ නොකර ඇති අතර වර්ණ මඟින් අඳුරු ආලෝකය ගෙන රූපවල ත්‍රිමාණත්වය මතු කිරීමට ශිල්පියාගේ තෙලිතුඩ සමත් වී තිබේ. එසේම ලලනාරූප ශරීර හැඩයන්ට අනුකූලව තෙලිතුඩ හසුරුවාලීම නිසා සීගිරි සිතුවම් ඈතට පෙනෙනුයේ වර්ණයෙන් අඹන ලද රූප ලෙසය. සාහිත්‍යයේ කල්පිතයන්ට එකඟව දක්වා ඇති අගින් සිහින් වූ ඇඟිලි, සිහිනිඟ, මස්පිඩු පිරුණු පුළුලුකුල, වට වූ පුන්පියයුරු, දෙතොල් සහ දෙකොන සිහින්ව ගිය දිගු ඇස් සීගිරි සිත්තමින් අලංකාර කර තිබේ. දැනට අපට සීගිරියෙන් හමුවනුයේ චිත්‍ර 22ක් වැනි සුළු ප්‍රමාණයකි. ක්‍රි. ව. 8 වන ශතවර්ෂයේ දී ලියවී ඇති සීගිරි කුරුටු ගීයකට අනුව රන්වන් ලියන් 502 කගේ චිත්‍ර පිළිබඳව සඳහන් වේ.

තවද සීගිරි චිත්‍ර පිළිබඳව එච්.සී.පී.බෙල් මහතා මෙම චිත්‍ර ලෙන්වලින් දැක්වෙන්නේ රන්වන් කාන්තාවන් කාශ්‍යප රජුගේ අන්තඃපුර ස්ත්‍රීන් බවත් නිල්වන් කාන්තාවන් ඔවුන්ගේ සේවිකාවන් බවත් ළඳුන්ගේ අත මල් හා මල් බඳුන් ඇති හෙයින් ඔවුන් සීගිරිය ආසන්නයේ ඇති පිදුරංගල විහාරය වන්දනයට යන බවද කියයි. වින්ස්ටන් ස්මිත් මහතා ද මෙම මතය අනුමත කර ඇත. ආනන්ද කුමාරස්වාමිගේ මහතා සීගිරි චිත්‍රවලින් උඩුකය පමණක් දැක්වෙන හෙයින් මෙන් ම, වළාකුළුවලින් මතු වී එන ස්වරූපයක් නිර්මාණය කොට ඇති බැවින් ඔවුන් සීගිරි අන්තඃපුර කාන්තාවන් නොවන බවත් දිව්‍ය අප්සරාවන් ස්වකීය සේවිකාවන් සමඟ සීගිරි ගල මුදුනට පැමිණ මල්වැසි වැස්සවීම සිදුකරන බවත් ප්‍රකාශ කර ඇත. නන්දදේව විජේසේකර මහතා "රජුගෙ ඇතවුරෙන් අපි නොයමුයි හඟිමින් ඔවුහු සිටිති."යන කැටපත් පවුරෙහි ඇති කුරුටු ගීයකට අනුව ස්වකීය වල්ලභයා වූ කාශ්‍යප රජුගේ වියෝවෙන් ශෝකයට පත්වන ඔහුගේ අන්තඃපුර කතුන් නිර්මාණය කෙරෙන බව ද මාර්ටින් වික්‍රමසිංහයන් මෙම චිත්‍රවලින් දිය කෙළියක් දැක්වෙන බවත් මහාචාර්ය සෙණරත් පරණවිතාණ මහතා විසින් රන්වන් කාන්තාවන් තුළින් විජ්ජුලතා හෙවත් විදුලියත්, නිල්වන් කාන්තාවන් තුළින් මේඝලතා හෙවත් වළාකුළුත් නිරූපණය කෙරෙන බවත් ප්‍රකාශ කර ඇත. සිරි ගුනසිංහ විසින් තර්ක කළේ සීගිරිය හුදෙක් සෞන්දර්යය වින්දනය කිරීම සඳහා වූ විවේකස්ථානයක් වශයෙන් කාශ්‍යප රජු විසින් ඉදි කරනු ලැබූ බව යි. ඒ අනුව සීගිරි සිතුවම්වල දැක්වෙන කාන්තාවන් හුදෙක් සුන්දරත්වය අරමුණු කරගෙන සිතුවමට නැඟුණු සාමාන්‍ය ස්ත්‍රී රූප බවත් ඒවායේ වෙනත් සංකේතාත්මක හෝ ආගමික අර්ථයක් නොමැති බවත් ඔහු වැඩිදුරටත් තර්ක කරයි.

සීගිරියේ විශේෂ ලක්ෂණ විදිහට නාගරික සැලසුම්කරණය, ආරක්ෂාව පිළිබඳ උපක්‍රම, පාරිසරික නසම්බන්ධතාවයේ ඇති දායකත්වය, ලෙන් නිර්මාණය, ගොඬනැඟිලි ඉඳිකිරීමේ වාස්තු විද්‍යාව, නිර්මාණකරණය සඳහා ගල් භාවිත කිරීමේ ස්වරූපය, හුණුගල් භාවිතය, ගඩොල් භාවිතය, ක්‍රි. ව. 5වන සියවසේ පැවති නාගරික සැලසුම් ක්‍රම හා භූමි නිර්මාණ ක්‍රම, ඉංජිනේරු විද්‍යාව, ජල තාක්ෂණය (ජල උද්‍යානය,වතුර මල්,පොකුණු), ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය, කලා ශිල්ප හා සාහිත්‍ය (කැටපත් පවුර, සීගිරි බිතු සිතුවම්, සිංහ පාදය) හා එකල පැවති ජන ජීවිතය (කැණීම්වලදී හමු වූ දෑ, සීගිරි සිතුවම්වල ඇති ආභරණ, ඇඳුම් ආයිත්තම්) ආදිය දක්වන්න පුලුවන්.

1938 දී සීගිරිය මුද්දරයක පසුබිම් කරල තියෙනවා. ඒ ඉංග‍්‍රීසි පාලනය පැවැති එකල ප‍්‍රධානියා වූ හයවන ජෝර්ජ් රජුගේ රූපය සමග සිගිරි ගල තියෙන විදිහට. 50, 60, 80 දශක වලදී ශ්‍රී ලංකාවේදී ද ඉන්දියාව, එංගලන්තය, ජපානය ආදි රටවල් මෑත අතීතයේද සිගිරිය බළකොටුව සංකේතවත් කල මුද්දර ලොවට හදුන්වාදීල තියෙනවා. එදා සිලෝන් වල ශත දහයට මිලකරල අදවන විට යුරෝ ශත 95ක් හෙවත් රුපියල් 170 කට විතර මිළ වෙනව. ඒ සිගිරි බළකොටුවෙන් සැරසූ යුනේස්කෝ ලාංචනය පසුබිමට එක් කළ මිලිමීටර් 40×26 තිරස් හැඩති කුඩා මුද්දරය යුරෝ ශත 95කට. එය එක්පත් ඉරුවකට මුද්දර 50ක් ලෙස සකස් කොට මුද්දර ලක්ෂ හයක් ප‍්‍රංශ තැපැල් පොලට නිකුත් කලා.

සීගිරියේ ඉඳන් පොළව යටින් ජල මාර්ග ගමන් කල හැටි, ඒ වගේම උද්‍යාන හා එම උද්‍යාන වල තවමත් ක්‍රියාත්මක වෙන වතුරමල් ක්‍රියාත්මක වෙන හැටි වගේ දේවල් එක්ක තාමත් මේ පර්වතය හංගපු රහස් ගොන්නක් තියෙනවා. සීගිරියේ එක පැත්තක විතරයි තාම කැනීම් කරල හොයාගෙන තියෙනානේ. අනිත් පැත්තේ වැඩ සෙමින් ආරම්භ කරල තියෙන්නේ. ඉතින් එක පැත්තක කල කැනීම් විතරක් සීගිරිය 8 වෙනි ලෝක පුදුමය කරල තියෙනවා නම් හිතන්න සීගිරිය සම්පූර්ණ කැනීම් කරල ඉතිහාසය ගොඩ ගද්දී ඒකේ තාක්‍ෂණික රහස් එලියට එද්ද මොන තරම් වටිනකමක් ලැබේවිද කියල. සීගිරිය ගැන මහා පරිමාණයෙන් ලියන්න ගියොත් පොතක් ලියන්න ඕනි.

දවස දෙවනි අදියරට වුනේ සීගිරිය එක්ක ගසට පොත්ත වගේ බද්ධ වෙලා තියෙන පිදුරංගල කන්ද. මේක මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර 340ක් පමණ උස්වූ කන්දක ඉදිකරනු ලැබූවක්. ජනප්‍රවාදගත තොරතුරු අනූව පළමුවන මුගලන් රජු, කාශ්‍යප රජු සමග යුධ වැදිමට පෙර මෙම විහාරයේ වැඩ කටයුතු නිමකිරීමට රන් පිදූ බවත්, ඒ අනූව රන්+පිදූ+ගල යන්න පසුකාලීනව පිදුරංගල බවට පත්වූ බවට විශ්වාස කරේ. තවත් ජනප්‍රවාදයකට අනූව භික්ෂූන් වහන්සේලා වෙනුවෙන් පූජා කොට ඇති මෙම ආරණ්‍ය සහිත ගලට, පිදූ ආරණ්‍ය ගල යන්න ව්‍යවහාර වූ බවත්, පසුකාලීනව එය පිදුරංගල වූ බවත් පැවසෙනවා. තවද ඒ වගේම ශිලා ලේඛන වල සඳහන් වෙන විදියට කාශ්‍යප නිරිඳුන්ගේ දියණිවරුන් සහ රජුගේ නමද යොදාගනිමින් ඈත අතීතයේදී මේ විහාරය බෝධි උත්පලවන්නා කාශ්‍යප ගිරි විහාරය හෙවත් බෝ උපුල්වන් කසුප්ගිර වෙහෙර නමින් ද හඳුන්වා තිබෙනවා. සීගිරියේ ඉඳන් කිලෝමීටර 2.5ක් විතර ගියාම ඉනාමලුව ප්‍රදේශයේ පිදුරංගල පිහිටලා තියෙනවා. පිදුරංගලට වසර දහස් ගණනක් ඈතට විහිදුණු ඉතිහාසයක් තිබෙනවා. මෙහි ඉතිහාසය සීගිරියටත් වඩා අතීතයකට දිවයන අතර ක්‍රි. පූ. දෙවන හා පළමුවන සියවස කාලයේ පටන් පැරණි බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වී තිබෙනවා. ක්‍රි .ව. 477 – 495 අතර කාලයේ දී සීගිරිය සිය පාලන මධ්‍යස්ථානය කරගෙන රජකම් කළ කාශ්‍යප රජු මෙහි විශාල සංඝාවාසයක් හා බෞද්ධ අධ්‍යාපන මධ්‍යස්ථානයක් ඉදිකර එය රහතන් වනහ්සේලාට පූජා කළ බැව පතපොතෙහි දැක්වෙනවා. එහිදී පිදුරංගල නැගීමේ ගමන ආරම්භ කරන ස්ථානය වම්පස කාශ්‍යප ස්ථූපය නම් ගරාවැටුණු චෛත්‍යයක නටඹුන් බලන්න පුලුවන්. මෙය කාශ්‍යප රජුගේ මරණයෙන් පසු ඔහුගේ ආදාහන පූජ්‍යෝත්සවය සිදුකළ ස්ථානය ලෙස සැලකෙනවා. පිදුරංගල පර්වතය පාදමේ පිදුරංගල රජමහ විහාරය හමුවෙනවා. ලෙන් විහාරයක් වන මෙහි සීගිරියේ මෙන්ම පැරණි චිත්‍ර දැකගත හැකියි.

ගමනෙහි පළමු කොටසෙහි ගල් පඩි හා අත්වැට ඉදිකර තිබෙන අතර එහි අවසාන කොටස මඳක් අපහසු නැගීමක් ඇති තරමක් තීව්‍ර එකක්. ඓතිහාසික වටිනාකමකින් යුතු තවත් ඉපැරණි ලෙන් විහාරයක් ගමනේ අතරමඟ දී හමුවන අතර, වර්තමානය වන විට මෙහි ඉතිරිව ඇත්තේ නටඹුන් කිහිපයක් පමණයි. මෙහි මීටර 12.5ක දිගකින් යුතු සෙල්මුවා සැතපෙන බුදු පිළිම වහන්සේ නමක් ඇති අතර එහි ගරා වැටුණු සමහර තැන් මෑත යුගයේ නැවත පිළිසකර කර තිබෙනවා. මෙහි හිස සහිත කොටස මීට වසර 50කට පමණ පෙර නිදන් සොරුන් විසින් විනාශ කර ඇති අතර, මෑතක දී ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඇති දේවලට එයත් අයත් වෙනවා. පර්වතය මුදුනට ළඟා වූ පසු හාත්පස මනස්කාන්ත දර්ශනයක් පෙනීමට පටන්ගන්නවා. විශේෂයෙන් ම මෙහි සිට සීගිරිය ඉතා අලංකාර ලෙස දිස්වෙනවා. මෙහි උස ම ස්ථානයේ ඉපැරණි චෛත්‍යයක නටඹුන් හමුවෙනවා. පිදුරංගල මුදුනතට සීගිරිය පෙනෙන්නේ යම් සේ ද, සීගිරිය මුදුනටත් පිදුරංගල එලෙස ම පෙනෙන අතර කාශ්‍යප රජ සමයේ දී කාශ්‍යප රජු මාළිගයේ සිට ම පිදුරංගල වැඳ පුදාගැනීම සිදුකළ බැව් කියැවෙනවා. සීගිරි චිත්‍රවල ඇති ළඳුන් මල් රැගෙන පිදුරංගල වැඳීම සඳහා යන ලෙස දක්වා ඇති බැව් සැලකෙනවා.

පිදුරංගල අවසානයේ අපි කණ්ඩලම බලන්න හිටියා වුනත් මහ වැස්සක් එක්ක කණ්ඩලම බැම්ම උඩට එද්දි රෑ වෙන්නත් ඇවිත්. ඒත් එතනට පේන පිදුරංගල සීගිරිය වගේම වැස්සත් එක්ක හැඩ වුන කණ්ඩලමත් අමුතු හැඟීමක් ඇති කරනවා. ඒ තැන නම් මට ලස්සනම ලස්සන හවසක්. ඉතින් එතැන ඉඳන් ටිකක් වෙලා වැස්ස බලපු අපි නවතැනට පිටත් වුනා.

එහෙනම් ඉතින් ආයෙත් පුලුවන් විදිහට ලිපියක් ලියනකන් ආයුබෝවන්.....

මේකත් සරුංගල් කාලයක්....

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Tue, 10 Jun 2025 06:32:00 +0000

අපේ මලයගේ කොලුව.. ඌ මට කියන්නේ බාප්ප. අපෙ අයියට කියන්නෙ ලොකු තාත්ත. නෑකම් නම් කොහොන් කොහොම හැදිලද අහන්නේ යන්නේ නැති මට උගෙ ලෙන්ගතුකම නෑ කමටත් වඩා වටිනව. අපේ ගෙදර ඉඳන් ගෙවල් තුනකට එහායින් ඉන්නවා වුනත් මම වැඩ ඇරිල එද්දී රෑ වෙන නිසා මේකාව දකින්නේ සෙනසුරාද ඉරිද විතරයි. හැබැයි ඉතින් දවල් කාලයේ සීයයි ආච්චිය බලන්න ඇවිත් නානා ප්‍රකාරයේ දසවද දීල විසඳා ගන්න බැරිවෙන උභතෝකෝටික ප්‍රශ්න ටික කෝල් එකකින් අහනවා. විසඳා ගන්න බැරි ප්‍රශ්ණ අස්සේ සීයා එක්ක දාගන්න වලි, සීයා කියන කතා වල ඇත්ත නැත්තත් විසඳන්න වෙනවා.

උභතෝකෝටික ප්‍රශ්ණ මාලාව බොහෝවිට කුරුලු කූඩු, සර්පයෝ, සත්තුන්ගේ ආහාර විධි වගේ දේවල් ගැන තමා. කොහොම හරි සීය බැන්නත් සීය බාප්පට බැන්නත් කේලමයි නඩුවයි දෙකම කෝල් එකකින් එනව. දැන් මොන්ටිසෝරි යන්න පටන් අරන් තියෙන නිසා ප්‍රශ්න මාලාවයි, කතා විදියයි වෙනස් වෙලා. ඇහිඳින වචනයි ඇහෙන ප්‍රශ්ණයිත් එකතු වෙලා. ඒත් පහුගිය දවසක ඒකාගේ අම්මයි තාත්තයි ලෙඩ වෙලා. ඉතින් කොලුවා පූර්ණ වශයෙන් ආචිචියි සීයයි ලඟ. මිනිහටත් ලෙඩ. හැබැයි ඉතින් මිනිහට මාර සතුටුයි. ඇයි හැමදාම හවසට බාප්ප ගෙදර. බාප්පට වැඩ ඇරිල එද්දි නඩු කටයුතු. හයියෝ....

මේ අල්ලපනල්ලේ අහල පහල කොලුවෙක් සරුංගලයක් හදල. සරුංගල් කාලේනේ.. ඒ මදිවට දවල්ට අහස පුරාම විවිධාකාර සරුංගල්.

හරි ඔයාලට හිතුන වගේම තමා..

නඩුවයි වැඩයි බාප්පට. ගෙදර එද්දිම "බාප්පේ කයිට් එකක් හදල දෙනවැයි". සතියේ දවස් පහක් කොළඹ දුවල ඇවිත් සරුංගල හදන්න වෙලාවක් නැති නිසා සෙනසුරාද හදල දෙන්නම් කීව. කියද්දිම අපේ අම්ම ඇවිත් කීවේ පොරොන්දු වුනාද දැන් ඉතින් ඉඳල ඉවරයි කියල. එය කීවාක් මෙන්මය. කොලුවාට දින සටහන් කාල වේලාවන් නොමැත. හැමදාම හෙට සෙනසුරාදාද අහන්න පටන් ගත්තේය. කෙලෙසක හෝ සෙනසුරාදාට එළඹිනි.

සෙනසුරාදා යනු මාර්කට් දිනයයි. ගෙදරට අවශ්‍ය බඩු ටික ගෙනත් දමන්නට අවශ්‍යය. කොලුවාගේ අම්මා තාත්තා යම්කිසි ප්‍රමාණයකින් සුව වී ඇති නිසා ඒකා ඒකාගේ අම්මාට බාර දී අපි ටවුන් ගියෙමු. පැමිණි වහා එකම ගැටලුව දැන් කයිට් එක හදනවාද යන්නයි. ඉඳින් ඉරටු ටිකක් හා කිතුල් පිත්තක් කතා ගත්තද බටපතුරක් සොයාගත නොහැකි නිසා ඉරටු වලින් පමණක් සරුංගලයක් හදන්නට සිතුවෙමි. කෑම කා අවසන සරුංගලය හදන්නට සිතා කෑම කන අතරවාරයේ ඇඳ උඩ තිබූ කැමරාව අල්ලාගෙන බාප්පේ කුරුල්ලෙක් ඇවිත් කියන්නේ ද ඌමය. ඒත් කෑම කා අවසන් වන විට කෙල්ලා නිදිය. ඇඳ උඩ තිබූ කැමරාවත් අතකින් අල්ලාගෙම.

කොලුවාට පෙනෙන්නම "කයිට්" හදන්නට ඕනෑ නිසා මාද වැඩේ කල් දැම්මේ කොලුවා නැගිටින තුරුය. පැය කීපයකට පසු "කයිට් එක හැදුවද අහගෙනම ඇහැරියේය. හදමු හදමු කෝ ආච්චිගෙන් නූල් බෝලයක් ඉල්ලගෙන එන්න කියාගෙනම මගේ වැඩ ටික කල දමා කොල්ලාගේ කයිට් හදන කාර්යය පටන් ගත්තෙමි.

මට අනුව නම් කොල්ලා ඒ සියල්ල උගත යුතුය. ඒ නිසා ඌට වැඩේ කියා දෙන ගමන්ම සරුගංලය හැදුවෙමි. ඒ හදන අතරවාරයේ අපේ අතීතයට දුවගෙන ගියේ ඒ කාලයේ විවිධාකාරයේ සරුංගල ගමේ උන්ගේ ඕඩර වලට හදා ගෙදර සාලයේ පුටු උඩ තබා අම්මාගෙන් බැනුම් ඇසූ හැටිය. "ගෙදරට කවුරු හරි ආවම කොහේද වාඩි කරන්නේ මං. හැම පුටුවෙම සරුංගල්. අයින් කරනව මේවා." ඒ අම්මාගේ ආදරණීය වදන්ය. මොණරුන්, ඔටුණු, වව්ල්ලු / කපුටෝල මී මැස්සෝ, පෙට්ටි සරුංගල, නයි, සමනල්ලු වාගෙ විවිධාකාර සරුංගල වෙති.

සරුංගල යැවීම වෙනම කලාවක්ය. සරුංගලයට ගැලපෙන සුලඟක් එන එක. සරුංගලයක් උඩ හුලඟට අනලනකන් හරියට මුදුන් කරවන හැටි, නූල් දෙන හැටි, හුලං මාරු වෙද්දී කූරියා ගැහුවොත් නෙච්චියක් දීල ඒක ගොඩ දාගත්ත හැටි. අනෙකකන්ගේ සරුංගල නූල් පටලවන්නේ නැතිව බේරගන්න හැටි. නූල් වල සයිස් එක්ක පැටලුනොත් කැඩෙන හැටි. කඩුගෙන යන සරුංගල වැටෙන තැන් හිතන හැටි. මේ වාගේ නානාප්‍රකාරයේ අධ්‍යයනයක් ඕනෑ විශයක් තමා සරුංගල යැවීම.

කොහොමින් හරි ඉරිද උදේ සරුංගලලේ අලවගෙන කොලුවත් එක්ක සරුංගලය යවන්න ගියා. සරුංගලේ උඩ ගියත් හරි හැටි හුලඟක් නොතිබුන නිසා නූල් පන්දුවෙන් බාගයකට වඩා උඩ ගිය සරුංගලේ නූල තද වුනේ නෑ. ඉතින් ටිකක් වෙලා කොලුවට අල්ලගෙන ඉන්න දුන්නා වුනත් වැඩි වෙලා තියාගන්න බැහැ. පුරුද්දක් නැතිව. ටික වෙලලාවකින් හුලං නැතිව සරුංගලේ සම්පූර්ණයෙන්ම වගේ පහත් වෙන්න පටන් ගත්තා. සරුංගල් යවන්න ආව අයගේ ඇස් මානයෙන් පහත් වෙද්දි කට්ටිය කීවේ "ඒක ඉවරයි" කියල. හැබැයි ඉතින් කාලයක් සරුංගල් යවපු පුරුද්දෙන් නූල ඇදල කරල සරුංගලේ ආයෙත් උඩට ගන්න පුලුවන් වුනා. ඊලඟට වෙන්නේ මොකක් කියල දන්න නිසා ඉක්මනින් සරුංගලේ බා ගත්තා. සරුංගලේ බාන එකත් කලාවක්. නූල හරියට ගොඩ දාන එක සරුංගලේ අතටම බාන එක හරිහැටි කරන්න ඕන.

ආයෙ දවසක යන්න ඕනි. ටිකක් ලොකු සරුංගලයක් හදාගෙන. අතීත මතක විදිහට උදේම සරුංගලයක් යවල ගහක ගැට ගහල. කාව හරි බලාගන්න තියල දවල්ට කන්න ගෙදර ගිහින් ඇවිත්. හවස් වෙනකන්ම ඉඳල සරුගලේ බාගෙන ගෙදර එන්න තියේ නම්.

ඒක වගේම මේකත් සරුංගල් කාලයක්....

ලංකාවේ Online Sellersලා හා පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම්

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Fri, 17 Jan 2025 07:01:00 +0000

අන්තර්ජාලයෙන් මිලදී ගැනීම් වර්ධනයත් සමඟ, පාරිභෝගිකයන් මැඩලන මොළකරුවන්ගේ ක්‍රියාකලාපවලින් බොහෝ පාරිභෝගිකයන්ට අසාධාරණයන්ට මුහුණ දීමට සිදුවේ. JBL Mini Speaker එකක් ලෙස ප්‍රචාරය කර අයෙකුට වෙනත් අයිතමයක් ලබාදීමක් වැනි අවස්ථාවක් එයට උදාහරණ ලෙස ගනිමි. ඒ මගින් පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිරීති හා නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ විස්තර කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමි.

මෙහිදී මිලදී ගත් අයිතමය වශයෙන් JBL Mini Speacker ලෙස සඳහන් කල ද ලැබී ඇත්තේ සාමාන්‍ය ස්පීකරයකි. මෙහිදී මිලදී ගත්ත අයිතමය වෙනුවෙන් ගෙවීම් කරන්න කලින් ඒ ඇතුලේ තියෙන්නේ තමන් ඉල්ලූ දේම ද කියල බලන්න ක්‍රමයක් නැහැ. එයට හේතුව විනිවිද නෙපෙනෙන්න pack කරන එක සහ Courier එකෙන් payments නොකර pack එක ගලවලා බලන්න නොදෙන එක. ඊලඟ දේ තමා නැවත මුදල් ලබා ගැනීම සඳහා කතා කරද්දි ඒ ලබා දුන්න දුරකථන අංක වැඩ නොකරන අතර ආයතන සොයමින් කාලයක් ගත කරල අංක හොයාගෙන කතා කරල නීති මාර්ගයෙන් යනව කීවම ප්‍රතිචාර දක්වනවා. ඒ වෙලත් ගෙවීම විදිහට කොටසක් කරල ඉතිරි ටික භාණ්ඩය නැවත ලබා ගන්න එනව ඒ වෙලාවෙදි ගෙවනවා කියලයි කියන්නේ. නමුත් ඒක ගන්න එන්නේ නෑ. එතනදි පාරිභෝගිකයා නීති මාර්ගයෙන් නොගිහින් සදාකල් බලන් ඉන්නවා භාණ්ඩය අරන් යන්න එනකල්.

ශ්‍රී ලංකාවේ පාරිභෝගික ආරක්ෂණ අධිකාරිය (Consumer Affairs Authority - CAA), 2003 දී ආරම්භ කරන ලද පාරිභෝගික ආරක්ෂණ පනත (Consumer Affairs Authority Act, No. 9 of 2003) මඟින් පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කරයි. මෙම පනත යටතේ, පාරිභෝගිකයන්ට පහත සඳහන් අයිතිවාසිකම් ලබා දී ඇත. ඒ වගේම මේ වගේ ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් අන්තිමට නීතියක් යාවත්කාලීන කලා අංක 2332/15 කියන 2023.05.17 වැනිදා නිකුත් කරපු අතිවිශේෂ ගැසට් එක හරහා CONSUMER AFFAIRS AUTHORITY ACT, No. 09 OF 2003 එකේ Section 10(1)(b)(ii) Ammend කිරීම මගින්.

නිවැරදි විස්තර ලබා ගැනීමේ අයිතිය - පාරිභෝගිකයන්ට මිලදී ගැනීම් කරන මොහොතේ නිවැරදි සහ පූර්ණ තොරතුරු ලබා ගැනීමට අයිතියක් ඇත
ගුණාත්මක භාණ්ඩ ලබා ගැනීමේ අයිතිය - ප්‍රචාරය කරන භාණ්ඩය සහ සැබෑ භාණ්ඩය එක හා සමාන විය යුතුය.
අධිකාරියට පැමිණිලි ඉදිරිපත් කිරීමේ හැකියාව - CAA මඟින් පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් පිළිබඳව නඩු පවරාගත හැකිය.

මෙවන් දේ සම්බන්ධයෙන් පාරිභෝගිකයෙකු වශයෙන් සිදු කල හැකි නීතිමය ආකාර දෙකක් පවතී.

පාරිභෝගික ආරක්ෂණ අධිකාරියට පැමිණිලි කිරීම - CAA වෙත ලිඛිත පැමිණිලික් ඉදිරිපත් කළ හැකිය. අධිකාරිය මෙම පැමිණිල්ල පිළිබඳ විමර්ශනයක් සිදු කර, නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග ගත හැකිය.
අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග ගෙන යාම - ශ්‍රී ලංකා පාරිභෝගික ආරක්ෂණ පනත, No. 9 of 2003 14(1) යටතේ, භාණ්ඩය හෝ සේවාව සම්බන්ධයෙන් ව්‍යාජ ප්‍රචාරණය කළ පුද්ගලයාට නඩු පවරාගත හැකිය.

ශ්‍රී ලංකාවේ පාරිභෝගික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂාව සඳහා නීතිමය මාර්ග භාවිත කිරීමෙන් පමණක් නොව, නිවැරදි තොරතුරු සොයාගෙන වගකීම් සහිතව ක්‍රියාකළ යුතුය. විශේෂයෙන්, අන්තර්ජාල වෙළඳාම්කාරයන් විසින් කරන ලද ව්‍යාජ ක්‍රියාකලාපයන්ට මුහුණ දීම සඳහා පාරිභෝගික ආරක්ෂණ අධිකාරියෙන් ලබා දෙන සේවාවන් ඉහළින් භාවිතා කළ යුතුය. පාරිභෝගිකයන් ද, ඔවුන්ගේ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ දැනුවත්ව ක්‍රියා කළ යුතුය.

Whatsapp Scam: +92 අංක වලින් WhatsApp ඇමතුම් ලබා ගැනීමෙන් වළකින්න

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Tue, 24 Sep 2024 04:47:00 +0000

පහුගිය කාලය පුරා ඉන්දියාව ඉල්ල්ක කරගනිමින් සිටි මෙම whatsapp අන්තර්ජාල වංචා සිද්ධීන් දැන් ශ්‍රී ලංකාව ඉල්ලක්ක කරගෙන ද සිදුවීමට පටන් ගෙන ඇත.

පහුගිය කාලය පුරාවට නිවසේ සිට මුදල් ඉපයීමේ වැඩ, OTP වංචාවන් හා Youtube වංචාවන් වැනි විවිධ ක්‍රම ඔස්සේ සයිබර් අපරාධකරුවන් මිනිසුන් රවටා නොසැලකිලිමත් පුද්ගලයින්ගෙන් මුදල් සොරකම් කිරීමට ක්‍රම සකසයි. මෙලෙස අපරාධකරුවන් WhatsApp හරහා වින්දිතයින්ට අමතා මුදල් සහ බැංකු තොරතුරු ලබා දීමට ඔවුන් රවටා ගන්නා තවත් මාර්ගගත වංචාවක් මෑතකදී මතු වී තිබේ .

මෙම වංචාකරුවන් +92 රට කේතයෙන් ආරම්භ වන දුරකථන අංක සමඟ පාරිභෝගිකයින් සම්බන්ධ කරගනිමින් නොමිලේ iPhone සහ අනෙකුත් Apple නිෂ්පාදන සමඟ ඔවුන්ව පොළඹවයි . තවද විවිධ තරඟ වලින් ඔබ දිනූ බව පවසමින් ඔබගේ බැංකු විස්තර ඉල්ලා ගෙන ඒ හරහා දිනූ මුදල් යොමු කරන බව දන්වමින් ඇමතුම් ලබා දෙනු ඇත.

වංචාකාරයා වින්දිතයාට සමාජ මාධ්‍ය යෙදුම හරහා පණිවිඩයක් යවමින්, “සුබ පැතුම්! ඔබ XXX වෙතින් නොමිලේ iPhone 14 එකක් දිනා ඇත. රුපියල් 3000 ක කුඩා ගාස්තුවක් ගෙවන්න. ලබා දී ඇති අංකයට ගෙවීමට UPI (Unified Payments Interface) භාවිතා කරන්න. ලෙස උපදෙස් ලබා දෙනු ඇත.

මෙම වංචාව යනු කුමක්ද සහ අපරාධකරුවන් රටේ කේතය +92 සමඟ අංක අමතන්නේ ඇයි?

+92 රටේ කේතය පකිස්ථානය සඳහා වන අතර, වට්ස්ඇප් හරහා ඉන්දියානු ජාතිකයන් හා ඉන්දියානු සම්බවයක් ඇති පුද්ගලයින් ඉලක්ක කරගත් වංචාකරුවන් පිළිබඳ චෝදනා තිබේ. කෙසේ වෙතත් අමතන්නන් පකිස්ථානයෙන් නොවේ. බලධාරීන් පවසන පරිදි, ඉහත සඳහන් නඩුවට කිසිදු පාකිස්තානු පුද්ගලයෙකුගේ සහභාගීත්වයක් නොමැති අතර, වංචනිකයින් වින්දිතයා සම්බන්ධ කර ගැනීමට සහ වංචාව සිදු කිරීමට අතථ්‍ය (virtual Number) අංකයක් භාවිතා කර ඇත. මේ මට ලැබුණු අංකයක් : +92 30 08470284

මට මේ ඇමතුම ලැබුණේ සිංහලෙන් වීම තමා ප්‍රධානම දේ. මොකද බොහෝමයක් විට මේ වගේ Scam වලට අහුවෙන්නේ අඩු සාක්‍ෂරතාවයක් තියෙන අය නිසා ඒ ඒ රටේ Native Language එකෙන් කතා කරන්න ඕන. දෙවැනි දේ තමා මට ආව පණිවිඩයේ තිබුනා එකම දේ රිපීට් වෙනවා වගේ දෙයක්. එකම වචන ටික ආයේ ආයේ කියනවා වගේ. තව දෙයක් තමා තාක්‍ෂණිකව මම කියන දේවල් සඳහා ලැබෙන පිළිතුර සඳහා ගතවෙන කාලය. මේ දේවල් එක්ක මට හිතුන දේ තමා මේක කෘතීම හඬ ලබා දීමක් කියන එක. ඒ වචන වල මනුස්ස ගතියක් නෑ.

මම කොහොමද මේ දේ හරියටම කියන්නේ. ඒක කියන්න කාලයක් මම කරපු දේවල් මට උසව් වෙනවා. හැම මනුස්සයෙක්ම අහන සරල දේ වලට පවා උත්තර දෙන්න කාලයක් ගන්නවා. මේක තත්ත්පරයකට අඩු වෙන්න පුලුවන්. ඒ වගේම ඒ ඒ උත්තර දෙන වෙලාවන් වලදී හඬ වෙනස් වීම කියන එකත් සුවිශේෂ වෙනවා. +92 අංකයකින් සිංහලෙන් කතා කරනවා කියන එකම සැක සහිත වෙද්දී මුලින් හඬ නැවත නැවත ඇහෙද්දිත් මට හිතුනේ voice modulator එකක් භිවාත කරල වෙන්න ඕන කියලයි. හැබැයි එහෙන් කියල සහ මම අහන දේ වලට ලැබුණ පිළිතුරු වල විදිහෙන් මම හිතන්නේ AI එකක් හරහා Scam එක Run කරනවා කියලයි.

කොහොම වුනත් නොමිලේ තෑගි හෝ වාසිදායක ගනුදෙනු පොරොන්දු වන ඇමතුම් සහ කෙටි පණිවුඩ ආකර්ෂණීය විය හැකියි. නමුත් ඒවා බොහෝ විට ව්‍යාජ යි. අවධානයෙන් සහ සැකයෙන් සිටීම ඔබට මෙම ව්‍යාජ ක්‍රීඩා වලට ගොදුරු වීමෙන් වළක්වා ගත හැකිය.

අතථ්‍ය අංක භාවිතයෙන් දුරකථන වංචා වළක්වා ගැනීමට, මෙම පියවර අනුගමනය කරන්න. විශේෂයෙන් ඔබ ඇමතුම ආරම්භ නොකළේ නම්, දුරකථනය හරහා පුද්ගලික තොරතුරු ලබා දීමෙන් ප්‍රවේශම් වන්න. ඒ වගේම සැක සහිත කිසිම තැනකට ඇත්ත විස්තරයක් දෙන්න එපා. අනිත් පැත්තෙන් කතා කරන කෙනා ඔයාලට verify කරගන්න බැරි නම් හරි තොරතුරු දෙන එක කරන්නම එපා.

පාස්පෝට් සහ පූස්පාට්

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Mon, 22 Jul 2024 15:46:00 +0000

මේ ලියන්න යන්නේ කාලෙකින් අපේ රටේ මිනිස්සුන්ගේ නොදැනුවත්කම නිසා සිදුවෙන අසාධාරණයක් ගැන විස්තරයක්. මේ වගේ දේවල් ගැන ලියන එක කාලයක් නවත්තලා තිබුනත් මේ වගේ දෙයක් නොලියාම බැරි නිසා ලියන්නේ තවත් කෙනෙක් වැඩක් ගනී කියලා හිතලයි.

ලෝකය තොරතුරු තාක‍ෂණික ක්‍රම භාවිතය සම්බන්ධයෙන් වේගයෙන් ඉදිරියට ගිහින් තියෙනවා වුනත් අපේ රට යන්නේ සෑහෙන්න පස්සට. එහෙමත් නැත්තම් හරිම හෙමින්. ඉතින් මේ හෙමින් යන ගමනේ ප්‍රයත්නයක් විදිහට වසර ගාණක් තිස්සේ උත්සාහ කරල (මගේ මතකකය හරි නම් වසර 10කට අධික කාලයක්) යන්තම් ආගමන විගමන දෙපාර්තමේන්තුව තමන්ගේ සේවාවන් මාර්ගගත ක්‍රමයට දෙන බව ප්‍රකාශ කරල තියෙනවා. නමුත් ඒක ඇත්තටම කියන තරම් කඩිනම් ද කියන එක නම් ගැටලුවක්.

ඔවුන්ගේ වෙබ් අඩෙවියේ සඳහන් ආකාරයට අයදුම්කරුවන් විසින් අන්තර්ජාතික සිවිල් ගුවන් සේවා සංවිධානයේ සම්මත ප්‍රමිතීන්ට අනුකූලව අංකිත ඡායාරූපයක් සහ ජෛවමිතික දත්ත ලෙස ඇඟිලි සලකුණු අනුමත ඡායාරූප ශාලාවකින් හෝ ප්‍රධාන කාර්යාලය හා ශාඛා කාර්යාල වල ඇති ඡායාරූප ශාලාවලින් ලබා ගත හැකි බව තියෙනවා. ඒ සඳහා ගාස්තු අය කරන්නේ මාර්ග ගත විදිහටමයි. නමුත් ශාඛා කාර්යාල වල ඉන්න නිලධාරීන්ට ඒ සඳහා හරියාකාරයෙන් පුහුණුවක් ලබා දීල නැහැ. ඒ විතරක් නෙවෙයි එහෙමතැන් වල ඡායාරූප ගන්න බැරිනම් ඒ තැන් වල නිලධාරීන්ට තමන්ගේ ශාඛා කාර්යාල තාවකාලිකවත් පද්ධතියෙන් ඉවත් කර ගන්න විදියක් තියල නැහැ. සමහර විටක ඒ ඒ නිලධාරීන් තමන්ගේ හිතවත් ඡායාරූප ශාලා සඳහා වාසියක් වෙන විදිහට උවමනාවෙන්ම මේ කාර්යය කරනවා වෙන්න පුලුවන්. නමුත් මේ සම්බන්ධයෙන් සොයා බැලිය යුතුයි. ඒ විතරක් නෙවෙයි එතැනින් අදාල කාර්යය සිදු නොවන්නේ නම්එමුදල් ප්‍රතිපූරණය කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් ද ඔවුන් සතුව නැහැ.

මීට අමතරව ඔවුන්ගේ පද්ධතිය තුල ප්‍රගතිය බලා ගැනීමේ තීරය පවා යාවත්කාලීන වීමක් සිදු වෙන්නෙැ නැහැ. විශේෂිත විමසීමකින් හෝ හිතවත්කම් ඔස්සේ සිදුවන විමසීම් වලින් පසුව ඒම යාවත්කාලීන වීම් සිදු වෙනවා. නමුත් මේ විමසීම් ඔවුන්ගේ ක්ෂණික ඇමතුම් හෝ වෙබ් අඩෙවියේ සඳහන් අංක වලින් විමසීම් කිරීම සිදු කල නොහැකියි. එයට හේතුව එම දුරකථන සෑම විටම කාර්යය බහුල හෝ පිළිතුරු නොදීමයි.

මේ සම්බන්ධයෙන් මාගේ පෞද්ගලික අත්දැකීම නම් අතිශය කණගාටුදායකය. ප්‍රාදේශීය කාර්යාලය ලෙස කරන්දෙණිය ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයේ ඡායාරූප ලබා ගැනීමට රු. 350.00 ක මුදලක් අමතර ගෙවීමක් ලෙස සිදු කල ද එතැනදී ඒම නිලධාරියා අදාල ඡායාරූප ගැනීමට අවශ්‍ය උපකරණ සකස් කිරීමටත් ප්‍රථම ඡායාරූප ලබා ගැනීම මෙම ස්ථානයෙන් කල ද සාර්ථක නොවන බවත් අයදුම්පත ප්‍රතික්ෂේප වීමේ සම්භාවිතාවක් පවතින බවත් ප්‍රකාශ කරනට විය. එවිට මා ඒ බව ළිඛිතව ලබා දෙන ලෙස කී පසු අකමැත්තෙන් වුවද රැගෙන ආ බල්බයක් හා වෙබ් කැමරාවක් සකස් කරන්නට විය. ලබාගත් ඡායාරූපය පද්ධතිය වෙත උඩුගත කරද්දී පවා ඔහු ඡායාරූප ලබා ගැනීම සඳහා ඒ අවට පෞද්ගලික ඡායාරූප ශාලාවක් නිර්දේශ කරන්නට විය. මා ඒ වන විටත් ඡායාරූප ශිල්පය සම්බන්ධයෙන් ඩිප්ලෝමාධාරියෙකු හා රාජ්‍ය සම්මාන ලැබූ ඡායාරූප ශිල්පියෙකු බව ඔහු නොදැන සිටියා විය යුතුය. නමුත් ඔහුගේ ඡායාරූප ලබා ගැනීම අසාර්ථක බැව් මා දැන සිටියේ ඔහු ආලෝකය හැරිරවූ ආකාරයේ දීමය. නමුත් රාජ්‍ය නිලධාරියෙකුට රාජකාරියට බාධා කිරීම වරදක් බැවින් කිසිත් නොකියා සිටියෙමි.

දින සති ගෙවී ගියේ ය. විදේශ ගමන් බලපත්‍රය නැත. කිහිප වරක් ඔවුන්ගේ වෙබ් අඩෙවියේ සඳහන් දුරකථන අංක ඇමතීමට උත්සාහ ගතිමි. කිසිඳු ප්‍රයෝජනයක් නොමැත. පිළිගැනීමේ නිලධාරියා ඇමතීමේ දී අදාල අංශය වෙත දුරකථනය සම්බන්ධ කලද එම ස්ථානයේ දුරකථනයට පිළිතුරු දීමට කෙනෙකු නොමැත. කිහිප වරක් උත්සාහ කර මාගේ දුරකථන බිල්පත වැඩි කර ගැනීමෙන් පසු එම උත්සාහයටද අත්හැර දෑමුවෙමි. වෙනත් කාර්යයක් සඳහා මා මිතුරෙකු සමඟ ආගමන විගමන දෙපාර්තමේන්තුවට ගියෙමි. එවිට දුරකථන ඇමතුම් වලට පිළිතුරු නොදෙන්නේ මන් දැයි කියා සිදු කල විමසීමට පිළිතුර “අංශ වල සිදුවන අලුත්වැඩියාවන් හේතුවෙන් දුරකථන සබඳතා නොමැත” යන්නයි. අහෝ ඛේදයකි එකම ආයතනයේ පිළිගැනීමේ නිලධාරියා අංශ අතර අලුත්වැඩියාවන් පිළිබඳ දැනුවත් නැත.

තවත් මස කීපයක් ගතවූ පසු මා පෞද්ගලික හිතවත් නිලධාරියෙකුගෙන් මාගේ විදේශ ගමන් බලපත්‍රය සම්බන්ධයෙන් විමසීම් කලෙමි. එවිට එම නිලධාරියා පද්ධතිය පරීක්ෂා කර මාගේ ඡායාරූපය සම්බන්ධයෙන් ගැටලුවක් පවතින බවත් සතියේ දිනයක කාර්යාලයට පැමිණියහොත් අදාළ කාර්යයන් සිදු කර විදේශ ගමන් බලපත්‍රය ලබාගැනීමේ හැකියාව පවතින බවත් පවසන ලදී. හිතවත්කම් භාවිතයෙන් අදාළ කාර්යය සිදු කර ගැනීමේ අවශ්‍යතාවයක් නොමැති වීම නිසා මා නැවත රු. 600.00ක් වියදම් කර ඡායාරූපයක් ලබාගෙන පද්ධතිය වෙත උඩුගත කලෙමි. නැවත මාසයකට අධික කාලයක් ගත වුවද කිසිඳු ප්‍රතිචාරයක් නොමැත. නැවත මා මිතුරා ඇමතුවේ ප්‍රගතිය බලා ගැනීම සඳහා පමණක්මය. ප්‍රථිපලය පෙර ලෙසමය.

කෙසේ වුවද සියලු අකටයුතුකම් සම්බන්ධයෙන් සඳහන් කර පාලක වෙත හා අදාළ අංශ ප්‍රධානීන් සම්බන්ධ කරරමින් පැමිණිලි සහගත ඉල්ලීමක් සිදු කලෙමි. දීර්ඝ විද්‍යුත් ලිපියක් ලෙස යොමු කරන ලද ඒහි මා වෙත සිදු වූ අසාධාරණය හා මාගේ කාලය, මුදල් සම්බන්ධයෙන් විමසීම් කලෙමි. ගත වූයේ දින තුනකි. විදේශ ගමන් බලපත්‍රය මා අතට පත්විය. එතැන් සිට අද දක්වා තවත් මාසයකට ආසන්න කාලයක් ගත වී ඇත. නමුත් මාගේ විද්‍යුත් ලිපියේ සඳහන් අනෙකුත් කරුණු සම්බන්ධයෙන් පිළිතුරු ලිපියක් හෝ විමර්ශනයක් පිළිබඳ නොමැත. මෙය රාජ්‍ය අංශයේ ආයතනයක් සඳහා විද්‍යුත් තැපැල් ලිපියක් ලැබී දින තුනක් ඇතුලත පිළිතුරු ලිපියක් ලිවිය යුතුය යන චක්‍රලේඛය අමු අමුවේ උල්ලංඝනය කිරීමකි. පුරවැසියෙකුගේ හිමිකම සම්බන්ධයෙන් වූ තව තවත් චක්‍රලේඛ හා නීති අණ පණත් ගණනාවක් උල්ලංඝනය වී ඇති අතර වැදගත්ම කරුණ මේ සම්බන්ධයෙන් මාගේ ලිපිය මා අදාල ආයතනයේ නීති නිලධාරීන් වෙත ද යොමු කර ඇති වීමයි.

මේ ලෙසින්ම මාගේ ජාතික හැඳුනුම්පත සඳහා ද මා හට විද්‍යුත් තැපැල් ලිපියක් යොමු කිරීමට සිදු වූ අතර එයින් දින කීපයකට පසු මාගේ හැඳුනුම්පත තැපැල් කර තිබුණි. පුරවැසියෙකු වශයෙන් මෙවන් සිදුවීම් මා ලියා නොතැබීම වරදක් සේ හැඟෙන බැවින් මෙලෙස අකුරු කරමි.

ආගමන විගමන දෙපාර්තමේන්තුවේ කාර්යයන් සිදු කරදීම සඳහා “කාක්කන්” සිටින බව බොහෝ වාරයක් විමර්ශන මාධ්‍යවේදීන් විසින් හෙලි කර ඇතත් ඒ සම්බන්ධයෙන් කිසිඳු විමර්ශනයක් සිදු කර නොමැත හෝ විමර්ශන නිලධාරීන් ද මේ සා විශාල කූඨ ව්‍යාපාරයේ පාර්ශවකරුවන් විය යුතුය. සාමාන්‍ය මිනිසෙකු තමන්ගේ ජාතික හැඳුනුම්පත හෝ විදේශ ගමන් බලපත්‍රය ලබා ගැනීම සඳහා ගත කල යුතු කාලය සම්බන්ධයෙන් එම අදාල ආයතනයන් හි වෙබ් අඩෙවි තුල ගතවන කාලය ලෙස සාවද්‍ය තොරතුරු ඉදිරිපත් කර ඇති බව හැ‌ඟේ. එසේ නොමැති නම් පෞද්ගලික වාසි ප්‍රයෝජන තකා අදාළ කාලයන් ගත කරමින් පුරවැසි අයිතීන් උල්ලංඝනය කර ඇත.

කෙසේ වුවද සාමාන්‍ය ජනතාවගෙන්, මාගේ පාඨකයන්ගෙන් සිදු කරන් ඉල්ලීම නම් මේ වෙන කොටත් ඔයාලගේඨවිදේශ ගමන් බලපත්‍රය, ජාතික හැඳුනුපත්‍ ඔයාලට හම්බෙලා නැත්තම් විද්‍යුත් තැපෑල හරහා විධිමත් පරිදි ලිපියකින් ඉල්ලීම සිදු කරන්න. ඒ සම්බන්ධයෙන් තොරතුරු ඉල්ලන්න තොරතුරු පණත හරහා පුලුවන්. ඉතින් නීති රීති තියෙනවා. හැබැයි ඔයාල දැනුවත් වෙන්න.

මගේ ගැටලුව අවසන් වෙන්නේ සාවද්‍ය තොරතුරු දාපු වෙබ් එකක් නිසා මට අහිමි වුන කාලය සහ සුදුසකම් නොමැති නිලධාරීන් නිසා මට අහිමි වුන මුදල් ප්‍රතිපූරණය කිරීමට පස්සේ. එතෙක් මේක විවෘත නඩුවක්. උසාවියක නොවුනට. මම තාම බලන් ඉන්නවා මේ සම්බන්ධයෙන් අදාල ආයතන ගන්න පියවර සම්බන්ධයෙන්.

පුංචි එකාට හදපු සරුංගලේ ...

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Sat, 25 May 2024 18:46:00 +0000

බාප්පා සරුංගලයක් හදලා...

පුංචි එකා කෑ ගැහුවේ එහෙම. පුංචි එකෙක් ගේ ලමා කාලයක් ලස්සන වෙන්න සරුංගලයක් යවන්නම ඕන. සරුංගලයක් හදන තැන ඉඳලා උඩ යවල ඒක ආයේ උඩ යවන්න නැතිවෙන තැන වෙනකම්ම ඉගෙන ගන්න පාඩම් එමටයි. ඉතින් අපේ චුට්ටං එකාටත් මම සරුංගලයක් හදල දුන්න. ඌට දැන් හතරක්. සරුංගලයක් යවන්න කෙසේ වෙතත් සරුංගලයක් උඩ යවල එකේ නූල අල්ලගෙන ඉන්න හොඳම වයස.

ඒ කාලේ සරුංගල කිව්වාම අද වගේ නෙවෙයි. අද නම් කොහේවත් පිට්ටනියක සරුංගලයක් නැතිම ගානයි. ඒත් ඉස්සර අවුරුදු පහුවෙද්දීම සරුංගල් කාලේ පටන් ගත්තා කියනහැඟීම අපි තුලට ආවේ නිතැතින්ම. ඒ කාලේ සරුංගල් දහ පහලොවක් පිට්ටනියක, වෙල්යායක තියෙනවාමයි.

මම පුංචිම කාලේ මට සරුංගලයක අවශ්‍යතාවය ආවේ ගෙදර ඉඳන් බැලුවාම අහස පුරාම තියෙන සරුංගල් දැක්කාම. ඒ කාලේ මට සරුංගලයක් හදන්න තියා හිතන්නවත් බෑ. ඉතින් කොහොමින් කොහාම හරි පිට්ටනියේ කරක් ගහන්න ගත්තාම අනුන්ගේ සරුංගල් වල නූල් අල්ලගෙන ඉන්න හම්බුනා. හැබැයි ඉතින් විනාඩියක් දෙකක් ඇතුලේ අයිතිකාරය ඒක ගන්නව. මොකද සරුංගල් යැවිල්ලේ රසම හරිය තියෙන්නේ එතැන නිසා. කොහොම හරි මටත් සරුංගලයක අවශ්‍යතාව හොඳින්ම දැනෙද්දි සරුංගල් හදන්න දන්න කෙනෙක් හෙව්ව. අපේ තාත්තට සරුංගලයක් හදන්න පුලුවන් වුනත් ජීවන යුද්ධෙත් එක්ක එයාට කියල සරුංගලයක් හදා ගන්න එක කරන්න බැරි වැඩක්.

කොහොම හරි පහල ගෙදරක අයිය කෙනෙක් සරුංගලයක් හදා දෙන්නම් කොළ අරගෙන එන්න කිව්ව. වෙසක් එකට ගෙනාව සව් කොළ ටිකකුත් අරගෙන සරුංගලයක් හදාගෙන පිට්ටනියට ගියේ රටක් රාජ්ජ්‍යයක් දිනුවා වගේ. තමන්ගේම සරුංගලයක් කියන්නේ පිට්ටනියේ තැනක් තියෙනවා. අපි පුංචි කාලේ ස්ටේටස් හැදෙන්නේ එහෙම.

සරුංගලයක් උඩ යවන්න ලේසි නෑ. හුලඟ එන පැත්ත, වේගය, ඒ එන හුලඟ පවතින්න පුලුවන් කාලය පිළිබඳව අවබෝධයක් තියෙන්න ඕන. එහෙම නැතිවුනොත් නූල ඇදගෙන ගියත් සරුංගලය අහසේ පවතින්නේ නෑ. ආයෙත් බිමට එනව. ඒ විතරක් නෙවෙයි උඩ හුලඟට අහුවෙනකන් නූල ඇද ඇද සරුංගලය ගුවනේ තියා ගන්නත් ඕන. තව ටිකෙන් ටික නූල දීල සරුංගලය ඉහලට යවන්නත් ඕන. උඩ හුලඟට අහුවුනාට පස්සේ සරුංගලය අහසේ තියා ගන්න පුලුවන්. හැබැයි සරුංගලයේ විදිහ අනුව ඒක ආයේ ආයේ පහතට එද්දි ආයෙත් ඉහලට ගන්න ඕන. ඒ විතරක් නෙවෙයි සරුංගල් ගොඩක් ලඟ ලඟ තියෙද්දි අනිත් සරුංගල් වල පැටලැවෙන්නේ නැති වෙන්න තියා ගන්නත් ඕන.

ආහ් කතාව ගියා දුරට. ඉතින් ඔය පහල ගෙදර අයියට කියලත් සරුංගලයක් හදා ගන්න එක ටික ටික අමාරු වෙන්න පටන් ගත්ත. සරුංගලයක් හදන්න බාර දුන්නට ඒක ලැබෙන්න කල් ගියා. සමහර විට අපි කරදරයක් වුන නිසා මඟ හැරිය වෙන්නත් ඇති. කොහොම හරි මේ වැඩේ මෙහෙම කරන්න බෑ කියල හිතපු මං මම ම සරුංගලයක් හදා ගන්නව කියල තීරණය කලා. ඉතින් ඉරටු ටිකකුත් කපාගෙන වැඩේට බැස්ස. මුලින්ම හදපු සරුංගලේ කොළ ඇලෙව්වනම් කුල්ල වෙනුවට ගන්න තිබුන. තාත්ත ගෙදර ඇවිත් හිනාවුනෙත් එහෙම කියල. හැබැයි ඉතින් වරද හදන්නවත් වරද තියෙන්නේ කොතනද කියලවත් කිව්වේ නෑ. පට්ටම දුකක් දැනුනත් මුල් ඒක පාඩමක් කරගෙන ආයෙ ආයේ හැදුව. තුන හතරක් හැදුවත් කැල්ල වගේ ගතිය ගොඩක්ම අයින් කරන්න වුනේ නෑ. අන්තිමේ වෙන දෙයක් වෙච්චාවේ කියල ඒකක් අලවල බලන්න හිතුව.

දැන් තමා ප්‍රශ්නේ පටන් ගන්නේ කෝ සරුංගල් අලව අලව බලන්න සව් කොළ. මේක අලවල හරි ගියේ නැත්තම් ආයේ ආයේ කොළ ගන්න සල්ලි එක ඕන. තියෙන කොළවලින් අලවන්න පුලුවන් එක සරුංගලයයි. ඒ කාලේ සව් කොළයක් ගන්න වියදම් කරනවා කියන්නේ අපිට සෑහෙන අමාරු වැඩක්. ආර්ථිකය එහෙම තිබුන නිසා කරන්න තිබුනේ වෙන මොනවායින් හරි එකක් අලවලා බලන එක. ඉතින් විසඳුම වුනේ පත්තර කොළ. පත්තරේකුත් අරගෙන වැඩේට බැස්ස. අලවල ඉවර‌ වෙලා ගේ ඉස්සරහ පාරේ ඇදගෙන දිව්ව. සරුංගලේ පස්සෙන් ආව. හැබැයි බිම දිගේ..

එතනිනුත් නොනැවතී උත්සාහයෙන් සරුංගල් කීපයක් හැදුවට පස්සේ සරුංගලයක් හදන එක ඒ තරම් වැඩක් වුනේ නෑ. කොහොමින් හරි සාමාන්‍ය‌ පෙළ ලියන කාලේ වෙනකොට ගමේම අයට ඕඩර් වලට සරුංගල් හදන්නේ නූල් සහ කොළ අරන් ඒන්න කියල. මොකද ඒවාට වියදම් කරන්න තරම් ආර්ථිකයක් ඒ වෙද්දිත් නැති නිසා. සරුංගල් කතාලෙට මම හදපු සරුංගල් දෙක තුනක් පිට්ටනියේ තියෙන ගානට සරුංගල් හැදුවා. වවුලෙක්, කාක්කෙක්, ඔටුන්නක්, මොණරෙක්, මකුළුවෙක්, මාලුවෙන්, මීසමැස්සෙක් වගේම පෙට්ටි සරුංගල් හදන්නත් ඉගෙන ගත්ත. තාමත් පිට්ටනියක සරුංගලයක් යනවන්න ඕන කියන හැඟීම තිබුනා වුනත් විවිධ දේ නිසා අපි හරි බිසී.

ඉතින් පොඩි එකාට හදපු සරුංගලේ උඩ යවන්න වෙයිද නම් දන්නේ නෑ. වැස්ස අවසන් වෙද්දි පොඩි එකා ඒක නොකඩා තිබිල මට නිවාඩුවකුත් අහු වෙන්න ඕන සරුංගලය යවන්න නම්. ඒකත් අර කණ කැස්බෑවා විය සිදුරෙන් අහස දකිනවා වගේ වෙයිද දන්නේ නෑ. බලමු ඉතින්.

කොහොමින් කොහෝම හරි පොඩි එකාට හදපු සරුංගලේ මාවත් ආය් පොඩි කාලෙට අරං ගියා.

චංචා අනතරු හැඟවීමයි.....

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Sun, 07 Apr 2024 04:18:00 +0000

මේ දවස්වල සිද්ධවෙන දේවල් එක්ක වැඩිය ලියන්න ලැබුනේ නැති වුනත් අලුත් අවුරුදු සමයත් එක්ක මිනිස්සු කාර්යබහුල වෙලා. ඒ එක්කම මිනිස්සු කරන කාර්යයන් අස්සේ සිද්ධවෙන ක්‍රියාකාරකම් අස්සේ, අවශ්‍යතාවයන් පිරවීම අස්සේ වංචා සිදුවෙන එකත් වැඩිවෙලා. මේ ලියන්න යන්නේ එහෙම සිදුවීමක් ගැන.

අවුරුදු සමයත් ඒක්ක ගොඩක්ක සිල්ලර වෙළඳසැල් වල පෝලිම් දින්න පුලුවන්. මේ පෝලිම් වල ඉන්න මිනිස්සු කඩිනමින් බබඩු අරගන ආයෙත් තව පෝලිමකට යන්න බලාගෙන තමයි ඉන්නේ. ඉතින් එහෙම වෙලාවල් වලදී බඩු කිරන තරාදි වලින් හා කිරන බඩු වලින් විවිධ සෙල්ලම් දානවා. සමහර තරාදි "0" කරන්නේ නැතිව බඩු කිරාගෙන කිරාගෙන යනවා. මේ ලඟදී දවසක් මාලු මාර්කට් එකක සිද්ධ වුන දෙයක් තමා මාලු කූරියෙක්ටම ගානක් කියල බෑග් එකට දාද්දී ඊට වඩා පොඩි මාලුවෙක් බෑග් එක ඇතුලට දාන්න කරපු උත්සාහය. විමසිනල්ලෙන් හිටි නිසා ඒ වැඩේ බේරගත්තා. මාර්කට් එකකදී බිලක් ලැබෙන්නේ නැති නිසා වරදක් වුන බව පෙන්වන්නවත් වෙන්නේ නෑ.

දැන් අලුතින් ඇවිත් තියෙන ඉලෙක්ට්‍රොනික් තරාදි සහ විද්‍යුත් බිල්පත් නිකුත් කිරීමේ සිස්ටම් අස්සේ වංචා සිදු වෙන්නේ නැහැ කියල මිනිස්සු හිතනවා. නමුත් ඒවායින් සිදු කල හැකි චංචා ද බොහෝමයි. භාණ්ඩ මිල අදාල යන්ත්‍ර වලට ඇතුලත් කරන්නේ අදාල ආයතන හිමිකරුවන් විසින්. ඉතින් මේ ඇතුලත් කරද්දි සමහර භාණ්ඩ වල මිල ටිකක් වැඩියෙන් ඇතුලත් කරල තියෙනවා. ඒ එකම භාණ්ඩයේ මිල කේත දෙකකින්. එකක් සාමාන්‍ය භාණ්ඩ සඳහන් බිල. අනෙක වැඩිපුර සඳහන් බිල. උදාහරණයක් විදිහට හාල්, පොල්, ලූණු වගේ අත්‍යාවශ්‍ය දේවල් වල මිල අඩු මිලක් කියල බඩු වල සඳහන් කරනවා. පස්සේ බිල් කරද්දී වැඩි ගානකින් බිල් වෙනවා. ඒ වගේ දේවල් මේ දවස් වල විශාල ප්‍රමාණ වලින් ගෙනියන නිසා කවුරුත් බිල් කල ගාන බලන්නේ නෑ වගේම සම්බූර්ණ බිල ගත්තාම භාණ්ඩ වැඩි ගානක් තියෙන වෙලාවල් වලදී තමයි මේක කරන්නේ.

මේ වගේ විවිධ වර්ගයේ වංචාවන් මේ දවස් වල සිද්ධ වෙන නිසා පුංචි සිදුවීම් දෙකක් විතරක් පෙන්වලා දුන්නේ. මේවා මගේ පවුලේ අයට සිදුවුන ඒවායින් කීපයක්. අපේ අය කවදත් බිල සහ භාණ්ඩ පිළිබඳ මුදල් ගෙවීමෙන් පසු පරීක‍ෂාවක් සිදු කරන නිසා මේක අල්ල ගන්න පුලුවන් වුනා. නැතින්ම අහුවෙන්නේ නෑ. සමහර බිල් වල වංචාව රුපියල් දහසකට වඩා වැඩි වුනා.

ඒ නිසා මේ දවස් වල හදිසියෙන් බඩු ගන්න යන ඔයාල තමන්ගේ බිල් සහ තමන්ට ලැබුණු භාණ්ඩ සම්බන්ධයෙන් පරීක‍ෂාකාරී වෙන්න. තව දෙයක් තමයි හැම වෙලාවේ දී බිල ටයිප් කරද්දී සහ තමන්ගේ භාණ්ඩ වල බර කිරද්දී ඉලෙක්ට්‍රොනික හෝ යාන්ත්‍රික හෝ වේවා එම අගයයන් සම්බන්ධයෙන් අවධානයෙන් ඉන්න. මොකද නීතිරීති සහ ඒ් සම්බන්ධයෙන් ඉන්න රාං්‍ය අංශයවත් මේවා සම්බන්ධයෙන් වූූ යල්පැන ගිය නීති තවමත් යාවත්කාලීන කරල නැහැ. සමහර නීති 1940 ගණන් වල නීති සහ දඩ මුදල් තියෙන්නේ. රුපියල බාල්දු වීමට සාපේක‍ෂව බදු මුදල් වල වෙනසක් නැති නිසා සමහර තැන් වල දඩ මුදල රු. 5.00 ක් රු. 10.00ක් වගේ අගයයනුත් තියෙනවා. ඉතින් සමහර වැරදි කරල දඩය ගෙවන එක ලාභයි.

මගේ බ්ලොග් එක කියවන ඔයාල මේ වගේ දේවල් අත් විඳල තියෙනවා නම් මේකෙ කමෙන්ට් එකක් හැටියට ලියන්න. මේ වගේ දේවල් අත්විඳල අයියෝ එහෙම ඒවා ගැන කියන්න ගිහින් වෙන ප්‍රශ්ණයක් වෙයි කියල හිතන්නේ නැතිව ලියන්න. මොකද එහෙම දේවල් හෙලි කිරීම කියන්නේ පුරවැසි වගකීමේ කොටසක්. ඒකට හේතු කියල වගකීමෙන් නිදහස් වෙන්න බැහැ. නීතියෙන් හෙලිකන්නේ නැහැ කතා කරන්නේ නැහැ කියල මම පොරොන්දු පත්‍ර අත්සන් කල දෙයක් හැරෙන්න අනිත් සියල්ල ලියන ඒක නවත්තල නැහැ.

බලාගෙනයි! පරෙස්සම්වන්න

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Sun, 11 Feb 2024 17:01:00 +0000

කාලයක් තිස්සේ කෝච්චියේ සතියේ දවස් පහම වැඩට යන්න ගත්තට පස්සේ මගේ අත්දැකීම් විදිහට ලියන්න නම් දේ සෑහෙන්න හම්බවුනා. නමුත් තවමත් සමහර දේ ලියනවද? ලියල වැඩක් වෙයිද වගේ ප්‍රශ්ණාර්ථ තියෙන නිසා ලියන්නේ නැතිව හැංගිලාම යනව. කොහොම වුනත් මේ මෑතකදී සිදුවුන සිද්ධියක් සහ පහුගිය කාලේ අහන්න ලැබුන දේවල් එක්ක යම්තාක් දුරකට සම්බන්ධයක් තියෙන දෙයක් නිසා ලියන්න හිතුවා.

දවසක් මම ට්‍රේන් එකේ යද්දි ටිකක් විතර වයසක කෙනෙක් තමන්ගේ ස්මාට් ෆෝන් එකක් එක්ක වැඩ. එයා කොයි තරම් වේගවත් ද කියනවා නම් එයාගේ ෆෝන් එකේ ලෝක පැටන් එක ඕන කෙනෙක්ට දකින්න බලන්න වගේම මතක තියා ගන්නත් පුලුවන්. ටිකක් වෙලා යද්දි මේ මනුස්සයා තමන්ගේ බැංකු ගිණුමටට ලොග් වෙලා යමක් කරන්න ලෑස්ති වුනා. ලඟ සීට් එකේ හිටයි නාසා ඒයා කරන දේ මට පෙනුනා වගේම තමා මට ඕන නම් එයා තමන්ගේ අකවුන්ට් එකට ලොග් වුන පාස්වර්ඩ් එක බලාගන්නත් පුළුවන්කම තිබුනා. සාරධර්මාණුකූල නොවන නිසා මම අහක බලා ගත්තත් මිනිත්තූ කිපයකට පස්සේ එයාගේ වැඩේ ඉවර වුනා.

අද කාලේ ඇඩ්වයිස් එකක් දෙන්නත් ටිකක් පරිස්සම් වෙන් ඕන කාලයක් නිසාත් කලින් කතා නොකල කෙනෙක් නිසාත් මිනිහට මේ ගැන කියනවද කියල හිතුවා. ෆ්‍රී ඇඩ්වයිස් එකක් කැමතින්ම් ගතන්න කියල මම මිනිහට පැහැදිලි කරල දුන්න ඒ වැඩේ තියෙන බැරෑරුම්කම ගැන. ටිකක් වෙලා යද්දි මිනිහ තේරුම්ගත්ත කියල මම හිතනවා.

මේක ඇතුලේ මට කියන්න ඕන වුන දේ තමයි මිනිස්සු තාක්‍ෂණය ගන්න කියාට ඒ වෙනුවෙන් ඕන කරන සාක්‍ෂරතාව තාමත් ලබාගෙන නැහැ. හිතන්න ගේමක් දෙන මිනිහෙකුට ඕන කරන්නේ පොඩි වැඩ දෙකයි කරන්න. එක ඒ මනුස්සය ෆෝන් එකට ලොග්වෙන පාස්වර්ඩ් එකයි, බැංකු පාස්වර්ඩ් එකයි ලබා ගන්න එක. ඒක හරි සරලයි මිනිහ කාටත් පේන්න ඔය දෙකම ටයිප් කරන නිසා සහ වේගයේ අඩු කම නිසා මිනිහෙකුට මතකතායා ගන්න හරි පහසුයි. දෙක ඔය ෆෝන් එක උස්සන එක. දැන් ඉතින් මිනිහගේ බෑංකු ගිණුම හිස් කරල ෆෝන් එක මිනිහටම ලැබෙන්න සලස්සනවා. සරලයි.

මිනිහෙක් ජීවිත කාලෙම උපයපු මුදල් මිනිත්තුවකින් නැති වෙලා යනව. හේතුව තමයි තමන්ගේ නොදැනුවත්කම හා නොසැලකිල්ල. ඉතින් මේ ටික ලියද්දිම අපූරු ෆඨිල්ම් එකකුත් හම්බුනා ඒ වගේ දෙයක් ගැනම. ඒ තමයි Beekeeper පුලුවන් අය ඒකත් හොයාගෙන බලන්න. අවසානෙදි කියන්න තියෙන්නේ තාක්‍ෂණය ලංකරගන්න. මොකද ඉදිරියේ දී තාක්‍ෂණය අත්‍යාවශ්‍ය සාධකයක් වෙනකව. හැබැයි ඒ එක්කම ඒ ඒ දේවල් වෙනුවෙන් ඕන කරන සාක්‍ෂරතාවයටත් ලබා ගන්න. නැතිනම් ඔයාල අසරණ වෙනවා. ඒ වගේ දේකදි මොනවත් කරන්න නීතියටවත් බැහැ.

පත්තායම වී මනින්න

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Tue, 30 Jan 2024 03:33:00 +0000

දමිත් අසංක කියන්නේ වැඩිය විචාරයට පාත්‍ර නොවන ගායකයෙක්. කාලයක් ක්‍ෂේත්‍රෙය් පේනන් නොහිටියත් දැන් දැන් ආයෙත් ගීත වේදිකාවල දකින්න ලැබෙන චරිතයක්. මොකක්දෝ හේතුවක් නිසා ඒ හඬට අමුතු ගතියක් තියෙනවා. ඒ නිසාම ආයෙ ආයෙත් අහන්න හිතෙනවා. මේ තියෙන ගීතයත් එහෙම නැවත නැවත අහන්න හිතෙන ගීතයක්.

විමාලක මුහන්දිරම් විසින් රචනා කරපු මේ ගීතය ඉතිහාස කතාවක් පදනම් කරගෙන සිදු වුනා කියල තමයි කියන්නේ. ඒ ලංකාවේ අවසන් රජු වුන රාංසිංහ රජු සමයේ සිදුවීමක්. ඒ පද වලට ප්‍රියාන් පතිරණ දීපු සංගීතයත් මම කලින් කිව්ව වගේ දමිත් අසංකගේ හඬත් අපූරු සංයෝජනයක්.

ගීතය ගැන කියන්න කලින් ඉතිහාසය ගැන ටිකක් මතක් කලා නම් මේ ගීය තේරුම් ගන්න, මේ ගීයට කොයි තරම් බලවත් ද කියන එක තේරෙනවා. රාංසිංහ රජ්ජුරුවෝ කියන්නේ ටිකක් අමුතු විදිහේ නීතිරීති තිබුන පාලකයෙක් බව හැමෝම දන්නවානේ. ලමයෙක් වණයක දාල කොටන්න තරම් කෘරත්වයත් තිබුනා වගේම සමහර තැනක විහිලු තහලු අහන්න සංගීතය නැටුම් වලින් පිනැවෙන්නත් රාජසිංහ රජු කැමති කෙනෙක්. ඒ නිසාම තමා ඒ කාලෙ රජුට කොයි කවුරුත් බය වගේම රජු මොකක් කරයිද කියන අවිනිශ්චිත බව එක්ක ජීවත් වෙලා තියෙන්නේ.

පත්තායම කියන්නේ වී අරටුවට, වී බිස්සට. රජුගේ ඉඩම් ඒ කියන්නේ ජනයවා භුක්ති විඳින ඉඩම් වලින් අස්වැන්න ගතාතාම රජුන්ගේ පංගුව වෙන් කරන්න ඕනි. අස්වනු නෙලල පත්තායම් පිරෙව්වට පස්සේ ඒ පත්තායම් වලින් වී මැනල රජුගේ පංගුව ගන්න වෙනම නිලධාරියෙක් ඉන්නවා. බදු නිලධාරියෙක් වගේ. එයාට කියන්නේ පත්තායම් නිළමේ. මේ කාතාව කියන්නේ ඒ නිළමේ කෙනෙක් කතා නායක කරල. මේ නිලධාරියාගේ ප්‍රේමයක් ගැන කියවෙන ගීතයක්. මේ කාන්තාව බිරිඳ වෙන්න තියෙන ඉඩ වැඩියි. නමුත් ආදරවන්තිය වෙන්නත් පුලුවන්.

පත්තායම වී මනින්න
ලෙන්ගතුකම් බෑ ගනින්න
පුංචි හාමිනේ

පත්තාමේ වී මණින්න පුලුවන් වුනාට තමන්ගේ ආදරේ මණින්න බෑ කියල නිළමේ කියනවා. මෙතැනදී මම නම් හිතන්නේ ඇය මොකක් හරි දෙයක් නිසා ටිකක් අමනාපෙන්. ඉනිත් තමන්ට කිසිම ආදරයක් නැහැ කියල කරපු චෝදනාවකට පිළිතුරක් විදිහට කියන දෙයක් වගේ තමා මේක අරුත් වෙන්නේ.

හන්තානට මුවා වෙන්න
නෑඹුල් සුසුමක් හෙලන්න
හීන් සීරුවේ

හන්තානට මුවා වෙලා නෑඹුල් සුසුම් හෙලන්න කියල ඔහු කියනවා. ඒ ඇයට ඔහු නැති නිසා සොවින් හෙලන සුසුම් හැංගිලාම හෙලන්න කියල කියනවා. මේකට හේතුව ඉතිහාසසයෙන්ම ගන්න පුලුවන්. රංජසිංහ රජු ඒ කාලේ ලොකු අන්ත:පුරයක් තියාගෙන හිටි කෙනෙක්. තව රජු ගම් නියම් ගම් වල සැරිසරද්දී දකින සුන්දර කාන්තාවන් පවා ඔහුගේ අන්ත:පුරයට බඳවාගන්නවා. ඒ අයව ගම් වලම රජු වෙනුවෙන් වෙන් කරල තියන්න කටයුතු කරනවා. ඒ ඒ පැති වල යද්දී ඒ ඒ පැත්තේ බිසවක් ඉන්නවා. ඉතින් මේ නිළමේ තමන්ගේ ආදාරයට කියන්නේ හන්තාන වගේ විශාල කන්දක් පාමුල හැංගිලා ඉන්න කියලයි. මොකද රජ්ජුරැවෝ දැක්කොත් අන්ත:පුරයට බඳවා ගන්න තරම් අතිමහත් රූප ශ්‍රීයක් ඇය සතු නිසා. නොයිඳුල් සුසුම් තමන් වෙනුවෙන් ම වෙන් කරගෙන ඉන්න කියල ඇයට කියනවා.

රාසින් දෙවියන්ගෙ රටට
ඉර ආවත් පරිස්සමට
සමාවක් නොවේ
දේවකාරියක් තරමට රාජකාරියට කැපවුණු
අපේ ජීවිතේ

රාසිං දෙයායෝ කියන්නේ රාජසිංහ රජුට කියන නාමයක්. මේ රජුගේ තරම ගැන කියන්න අපූරු යෙදුමක් භාවිතා වෙනවා. ඒ තමයි රජුගේ කැමැත්ත නැතිව ඩර එළිය වැටුනත් ඒක වරදක්. ඒ වරද වෙනුවෙන් කිසිමසමාවක් නැහැ. දඬුවම මරණය වෙන්න පුලුවන්. ඉත්න ඒ තරම් කෙනෙක් යටතේ රාජකාරි කරන මං අතින් වරදක් වුනොත්, ප්‍රමාදයක් වුනොත් වෙන දේ හිතා ගන්නවත් බැහැ. ඒ නිසා දෙවියන්ට කරන කාර්යයක් විදිහට සළකලා තමා රාජකාරි කරන්නේ. එහෙම තමා අපේ ජීවිතේ ගලන්නේ.

ඉර ගලලා අඳුර වැටෙයි
තනිකම සීතලට නතුයි
නොයින් හාමතේ නොයින් හාමතේ
සුසුම් පතුල වැට මායිම්
එපිට ඉඳන් ගෙට පායන
සඳයි ජීවිතේ

පුරුෂ මූලික සමාංයක් වුන අතීතය තුල ගෘහමූලික පිරිමියාට පස්සේ තමා කාන්තාවක් කෑම ගන්නේ. ඒ නිසා හවස් වෙලා කලුවර වැටෙද්දී නුඹට තනිකම සීතල දැනෙන්න ගනීවි.ඒ වුනා කියල නොකා නොබී මම එනකන් ඉන්න එපා. මොකද මම එන වොලවක් කනියන්න බැහැ. ඔය සුසුම් වලින්, වැට මායිම් වලින් එපිට ඉඳන් ගෙට එළිය දෙන සඳ වගේ මමත් දුර ඉඳන් මගේ ආදරය නුඹ වෙනුවෙන් දෙනවා. රාජසිංහ රජුගේ ජීවිතයට සම්පූර්ණයෙන්ම කැප කරපු ජීවිතයක් වුනත් මගේ සිතුවිලි හැම විටම ඔයා ලඟ කියල තමා නිළමේ තමන්ගේ ආදරවන්තියට කියන්නේ.

මේ ගීතය අපූරු ප්‍රේම කතාවක් විතරක්ම නොවී ඉතිහාස කතාවකුත් වෙන්නේ ඒ නිසා. ඉතින් ඔයාලට ආරාධනා කරනවා මේ ගීය ආයෙත් අහල බලන්න කියල.

පත්තායම වී මනින්න
ලෙන්ගතුකම් බෑ ගනින්න
පුංචි හාමිනේ පුංචි හාමිනේ
හන්තානට මුවා වෙන්න
නෑඹුල් සුසුමක් හෙලන්න
හීන් සීරුවේ හීන් සීරුවේ

රාසින් දෙවියන්ගෙ රටට
ඉර ආවත් පරිස්සමට
සමාවක් නොවේ
සමාවක් නොවේ
දේවකාරියක් තරමට රාජකාරියට කැපවුණු
අපේ ජීවිතේ
අපේ ජීවිතේ

ඉර ගලලා අඳුර වැටෙයි
තනිකම සීතලට නතුයි
නොයින් හාමතේ නොයින් හාමතේ
සුසුම් පතුල වැට මායිම්
එපිට ඉඳන් ගෙට පායන
සඳයි ජීවිතේ
සඳයි ජීවිතේ

පත්තායම වී මනින්න
ලෙන්ගතුකම් බෑ ගනින්න
පුංචි හාමිනේ පුංචි හාමිනේ
හන්තානට මුවා වෙන්න
නෑඹුල් සුසුමක් හෙලන්න
හීන්සීරුවේ හීන්සීරුවේ

ගායනය : දමිත් අසංක
ගී පද : විමාලක මුහන්දිරම්
සංගීතය : ප්‍රියාන් පතිරණ

ජෝතිශ්‍යය ගැන තව ටිකක්

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Wed, 06 Dec 2023 14:52:00 +0000

කේන්ද්‍රය සාස්තර සහ අනාවැකි කියල මීට අවුරුදු 10කට විතර කලින් ලිව්ව ලිපියේ දිගුවක් විදිහට මේ ලිපිය ලියන්න හිතුවා. ඒ ලිපිය අස්සේ සරලව මේ ගැන ලිව්ව වුනත් මේ ගැන දීර්ඝ ලිපියක් ලියන්න තරම් කාලයක් ලැබුනේ නැහැ. ඒ පසුගිය කාලය පුරාවට තිබුණ ආර්ථික ව්‍යසනයත් එක්ක මානසිකව තිබුන ගැටලු එක්ක මේ වගේ ලිපියක් ලියන එක කරන්න අමාරුයි.

අටුවාටීකා නැතිව කතාවේ මුලට එන්නම්. ඒ තමයි ජෝතිශ්‍යය සහ විද්‍යාව. පහුගිය කාලය පුරාවට මම අධ්‍යයනය කල දේවල් සහ මිනිස්සු එක්ක කතා කරද්දී ඒ අයගේ අදහස් කොයි තරම් මේ සම්බන්ධයෙන් විමසිලිමත් ද කියන දේ එක්ක මේ ලිපිය තවත් රසවත් වෙනවා. කේන්ද්‍රය කියන්නේ ගණිතය සහ තර්ක ශාස්ත්‍රය එකතු වෙලා හැදුණු විශයක්.

කේන්ද්‍රය සහ ඒකේ දකින්න තියෙන මූලික දේවල් ගැන මම මතක් කරල ඉන්නම්. මූලිකව කේන්ද්‍රයක කොටස් 13කට බෙදපු විශාල කොටු තියෙනවා. සාමාන්‍යෙයන් දැන් හදන කේන්ද්‍රයක මේ වගේ කොටු දෙකක් විතරක් තිබුනත් පැරණි කෙන්ද්‍ර වලදී මේ වගේ කොටු හතරක් තියෙනවා. දැන් කේන්ද්‍ර වල මේ ප්‍රධාන කොටු වල මැදින් තියෙන කොටුවේ ලග්න කේන්ද්‍රම් සහ අනෙකේ නවාංශක කේන්ද්‍රමි කියල ලියල තියෙනවා. පැරණි ඒවායේ ඊට අමතරව සූර්ය හා චන්ද්‍ර කේන්ද්‍රම් කියල දෙකක් තියෙනවා. මේ කියන කෙටු උපකොටස් වලට බෙදල ඒවායේ ඇතුලේ තියෙන දේවල් ලියන එක ගණිතමය විදිහට තමයි කරල තියෙන්නේ.

ජෝතිශ්‍ය ඇතුලේ මූලික ව උපකල්පනය කරන දෙයක් තමයි සලකන සියලු ග්‍රහලෝක, චන්ද්‍ර කලාවන් හා තාරකා රාශි සියල්ල පෘථිවිය වටා තල වෘත්තයක සිදු වෙනවා කියන එක. තව සංකල්පමය වශයෙන් ග්‍රහලෝක හා චන්ද්‍ර කලාවන් එකම පාරක යනවා කියන එක. ඉතින් හිතන්න පෘථිවිය වටේ තියෙන් අංශක 360ක ප්‍රමාණය මේ සියලු වස්තූන්ට බෙදෙනවා. ඒ වගේමයි තාරකා රාශි ටික ස්ථිර තැන් වල තියෙන බවත් අනිත් ඇවිදින ග්‍රහ වස්තු ඒ ඒ තැන් වල උප්පත්ති වෙලාවේ දී පිහිටනවා කියන එකත් උපකල්පනය කරනවා. තවද හිරු සඳු දෙකත් ග්‍රහලෝක දෙකක් විදිහටම තමයි සලකලා තියෙන්නේ. මේ දේවල් වලට හේතුව ජෝතිශ්‍යය බිහිවන වකවානුව වෙද්දී තරු රටා ග්‍රහලෝක හා හිරු සඳු තිබුනා වුනත් ඒ අයගේ සැබෑ පිහිටීම් සම්බන්ධයෙන් අධ්‍යයන නොතිබීමයි. ඒ නිසා ඇහැට පේන විදිහෙන් මේවායේ ගමන තීරණය වෙලා තියෙනවා.

ඉහත කියපු අංශක 360ක ප්‍රමාණය අපි සලකනු ලබන රාශි 12ට බෙදුවාම අංශක 30ක ප්‍රමාණයක එක රාශියක්. තියෙනවා. ඔන්න එය ප්‍රමාණය තමා ලග්න කේන්ද්‍රය හදන්න ගන්නේ. ඒකෙන් 9න් එකක් වන අංශය 3 කලා 20ක ප්‍රමාණය නවාංශක කේන්ද්‍රයට ගන්නවා. සමහර ලග්න සඳහා නවාංශක රාශි නැහැ. ඒ නිසා තමයි 12න් බෙදන්නේ නැතිව 9ට බෙදන්නේ. ඒ වගේම තමයි කාලය තමා මේ ලග්න ඇතුලේ ග්‍රහ පිහිටීමට බලපාන්නේ. ඉතින් අපි අවුරුද්ද කොටස් වලට බෙදන්න පටන් ගන්නවා. වසරක කාලය 12න් බෙදුවාම එන මාසයක කාලය ඇතුලේ ලග්න ටික තියල තියෙනවා. ඒ මාසය නවයට බෙදුවාම අපි අයිති නවාංශකයට අයිති කාල ප්‍රමාණය හදා ගන්නවා. දින 3 පැය අටක ප්‍රමාණය තමයි ඒ. ඉතින් ඒ අතර කාලයේ උපදින සියල්ලන්ටම එකම විදිහේ සිදු වීම් සිදුවීමේ “සම්භාවිතාවක්“ තියෙනවා.

දැන් අපි පොඩ්ඩක් ජෝතිශ්‍යය නිර්මාණය වුන කාලෙට ටිකක් ගිහින් බලමු. ඒ වෙලාවේ දී මේ වගේ සිදුවීම් සහ කේන්ද්‍ර ගණණාවක් නිරීක්‍ෂණය කරල ඒවායේ ප්‍රථිපල සංසන්දනය කරල නිර්මාණය වුනා කියල හිතන්න පුලුවන්. මෙතැනදී කට්ටිය තර්ක කරන්න පුලුවන් මේක මහා බ්‍රහ්මයා ඇවිත් කාටදෝ දීල ගියාය. ඒකෙන් පැවතෙනවාය කියල. කමක් නෑ ඒ අයට එහෙම හිතා ලන්න පුලුවන්. මොකද මේකේ පැවැත්ම තියෙන්නේ විශ්වාසය එක්ක නිසා. හැබැයි මෙතැනදී භාවිතා වෙන්නේ මම නිතරම කියන ක්‍රමයක්. ඒ තමයි “ඔබ සිදුවීම් දහසක් විසඳුම් සහිතව දන්නවා නම් එක් දහස් එක ලෙස සිදු වීමක් නොමැත“ යන්නයි. නමුත් එය ජෝතිශ්‍යය ආරම්බ වුන කාලයට සත්‍යයක් වුනත් අද කාලයට කොයි තරම් දුරකට සාර්ථකද කියන එක අවුලක්. ඒ නිසා ඒක මේ විදිහෙන් වෙනස් වෙන්න ඕන කියල හිතනවා. ඒ තමයි “ඔබ සිදුවීම් මිලියනයක් විසඳුම් සහිතව දන්නවා නම් එක් මිලියන එක ලෙස සිදුවීමක් නොමැත“ ලෙසයි.

මේක සිදුවෙන හැටි ගැන අවශ්‍ය නම් කොමෙන්ට් දාල තියන්න. අපි ඒ ගැන තවත් ලිපියකින් කතා කරමු.

හරි අපි හිතමු කොහොමද මෙයාල මේ පුරෝකථනය කරන වැඩ කරන්නේ කොහොමද කියල. එතනදී එයාල ගාව තියෙනවා දත්ත පද්ධතියක්. මම මේ කියන දේවල් අද කාලේ හැටියට ගැලපෙන්න ලියනවා. මොකද අද කාලේ කෙනෙක්ට “සුදු අශ්වයෝ හතර දෙනෙක් බැඳපු අශ්වකරත්තයක් හිමි අයෙක්“ කිව්වට නොතේරුනාට අවුඩියක්, ලැම්බෝගිනියක් තියෙන එකෙක් කිව්වම තේරෙන නිසා. ඉතින් මේ දත්ත පද්ධකතිය ඇතුලේ තියෙනවා එක් එක් ග්‍රහයා, රාශි සහ ඒවායේ විය හැකි සංයෝගයන් නිසා සිදු වෙන්න පුලුවන් දේවල් ගැන. ඔය විදිහට එක් පුද්ගලයෙක් සඳහා අපි සලකන ග්‍රහයන් 9ත් රාශි 12 සහ සැලකුවාම විතරක් විය හැකියාවන් 2^22 විතර තියෙනවා. ඒ කියන්නේ විය හැකියාවන් ආසන්න වශයෙන් 4,194,304 විතර.

දැන් මේකේ ඊලඟ කොටස, අපි කියමු කවුරු හරි කෙනක් උපන්නා කියල. තත් කාලයේ ඒ පුද්ගලයාගේ උප්පත්ති කෙන්ද්‍රය හදනවා කියන්නේ ඒ වෙලාවේ දී ග්‍රහයන්ගේ පිහිටීම ලියනවා කියන එක. ඉතින් මේක කරන්න ග්‍රහලෝක පෙනෙන්නේ නැති නිසා දන්නා වෙලාවක ග්‍රහලෝක වල පිහිටීම අරගෙන දැන් වෙනකන් ගතවුන කාලය අනුව සිදුවෙලා තියෙන වෙනස්කම් සලකලා පිහිටීම ගන්න එක. ඒ වෙනස අනුව දැන් ග්‍රහලෝක හා රාශි පිහිටීම තියෙන සටහන තමා අපි කේන්ද්‍රය කියල කියන්නේ. ඊට පස්සේ අපි කරන්නේ අර කිලින් කිව්ව දත්ත පද්ධතිය අනුව මේ පුද්ගලයාගේ ග්‍රහ පිහිටුම් වලට අදාල විය හැකියාවන් එකිනෙක තිය තිය තර්ක කරන එක. කොටින්ම කිව්වොත් සිදුවිය හැකියාවන් වල පොදු කොටස ගන්නවා. අන්න ඒ්ක අනුව අපි කියනවා මේ දේ වෙන්න පුලුවන් කියල. ඒක අද තියෙන ග්‍රහ පිහිටුමේ ඉඳන් තව මාසයක්, අවුරුද්දක් වෙනකම් වුනත් ග්‍රහ පිහිටීම් ගණනය කරල ඒ ඒන ඒවට අදාල පොදු සිදුවීම් බලල වෙන්න පුලුවන් දේ පුරෝකථනය කරන්න පුලුවන්.

හැබැයි මෙතැනදී තව දෙයක් වෙනවා. අපි හිතමු අපි කෙනෙක්ගේ කේන්ද්‍රය බලල කියනව කියල එයා ඊලඟ සතිය තුල පඩිපෙලකින් වැටිල තුවාල වෙන්න පුලුවන් කියල. ඊට පස්සේ එයා හොඳින් පරිස්සම් වෙනව. පඩිපෙලවල් වලින් යද්දි විශේෂිතව පරිස්සම් වුනා නම් වැටෙන්නේ නැතිව බේරෙන්න පුලුවන්. ඊට පස්සේ කියන්න පුලුවන් කේන්ද්‍රය බොරු කියල. ඒක සාධාරණ නිවැරදි තර්කයක් නෙවෙයි. මොකද කේන්ද්‍රය කියන්නේ ජොතිශ්‍ය විද්‍යාව අනුව විය හැකියාවක් කියන එකක්, එහෙම නැතිනම් පුරෝකථනයක් කරන දෙයක්. කෙනෙක්ට අධිෂ්ථාන කරල ඒ දේ වෙනස් කර ගන්න හැකියාවක් තියෙනවා. අපි හිතමු අපි x කියල කෙනෙක්ගේ කේන්ද්‍රය බලල y කියන කෙනාට විස්තරය කියනව කියල. දැන් කිසිම දෙයක් නොදන්න x විශේෂ පරිස්සමක් වෙන්නේ නෑ. අන්න ඒ වගේ වෙලාවකදී අපිට මේකේ නිවැරදි බව බලන්න පුලුවන්.

කොහොම වුනත් විශයක් හැටියට හදාරන විට ගණිතය හා තර්කය දන්න කෙනෙක්ට මේක පහසුවෙන් ග්‍රහණය කරගන්න පුලුවන්. ඉතින් ඔයාලගේ අදහසුත් ලියන්න. පස්සේ වෙලාවක ආයෙත් මේ ගැන ලිපියකින් එන්නම්. එතෙක් ජය.

විකසිත පෙම් පොකුරු පියුම්

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Mon, 04 Dec 2023 14:35:00 +0000

විරහව විඳින්න මොන තරම් නම් විධි තියෙනවද? විරහව එක් එක් අය දාරා ගන්න විධියට වෙනස්. අද කාලයේ ඇහෙන ගොඩක් ප්‍රවෘත්ති විරහව දරාගන්න බැරි වුන නිසා සිදුවෙන ඛේදවාචක විදිහට තමයි අහන්න ලැබෙන්නේ. ඒක බොහෝමයක් වෙලාවට සිදු වෙන්නේ විරහව තමා තුල සිරකරගෙ සිටීම නිසා විඳි වීම පසුව මානසික ආතතිය බවට පත් වීම නිසා කියලයි මම ිනම් හිතන්නේ. නමුත් කලාව දන්න මිනිහා, කලාකාරයෙක් ඒ විරහවම තමාගේ කලාව ඇතුලට සම්මිශ්‍රණය කරල සමාජවයටම මුදාහරිනව. ඒ තුල තමාගේ ශෝකය අඩු කරගන්නත් කාට හරි තමන්ගෙ කතාව කියල ලැබෙන සැනසීමත් ඔවුන් ලබා ගන්නවා. ඔය දේ නැති තැනදි වෙනන්න පුලුවන් හානිය අපමණයි. මේ තියෙන්නේ එක් කලාකාරයෙක් තමාගේ විරහව විඳින ආකාරය.

ආචාර්ය අංන්තා රණසිංහයන් අතින් ලියැවෙන මේ පද ඔහුගේම කතාවක් කිලත් සමහර අය විග්‍රහ කරනව. ඒ කොාහම වුනන් කලාවත් එක්ක සම්මිශ්‍රිත විරහව මේ පද ඇතුලෙ අපූරුවට හංගනව. ඒ විතරක් නෙවෙයි ඒ සඳහා ලබා දීපු සංගීතය, කේමදාස මාස්ටර් ඒ හැඟීම් උපරිමයටම තියන්න හදාපු විදිහත් හරිම අපූරුයි. ඒ සංගීතය ආරම්භයම ගම්බද හැඟීමක් තමයි මවන්නේ. මම නම් ගමක වලව්වක පොඩි කුමාරිහාමි කෙනෙක්ට පෙම්බැන්ඳ තරුණයෙක්ගේ කතාවක් කියන තැනට තරම් ගෙනියන්න මේ සංගීතයම ප්‍රමාණවත්.

විකසිත පෙම් පොකුරු පියුම්
ඔබේ පයට පොඩි වී ගියාදෙන්
පතිකුලයට අද මට පිටුපා යන
මගේ සොඳුරු ළඳුනේ

කතානායකයගේ එහෙමත් නැතිනම් තරුණයාගේ හිතෙත් තරුණියගේ හිතෙත් ඇතිවුන ආදරයක්. ඒ ආදරේ නවතින්නේ කාන්තාවගේ පැත්තෙන්. ඇයගේ පයටයි පොඩි වෙලා විනාශ වෙලා යන්නේ. ඒ ඇතුලේ ආදරයට වඩා ඇයගේ තත්වයේ උසස් බවක්‍ පෙන්වනවා කියලයි මම හිතන්නේ.ඇයගේ තත්ත්වය හමුවේ තරුණයාගේ ආදරය පයට පෑගිලා පොඩිවෙන තරමයි. ඔහු කියනවා ඔහුට පිටුපාල පතිකුලයට යනව කියල. එතනත් ඇය ඔහුට වඩා උසස් අයෙක් හා යන බවක් හඟවනවා. නමුත් අවසන් පෙල ඔහු තවමත් ඇය ආමන්ත්‍රණය කරන්නේ "සොඳුරු ලඳුනේ" කියල. ඒ ඇය ගැන තවමත් ඇති ආදරයේ ප්‍රමාණයමයි. ඔහු වෛර කරන්නේ නෑ. ඔහු තේරුම් ගන්නවා ඇය ඔහුට අයිති නැති බව.

හිතේ කඳුළු බිඳු රෑ තනි යහනේ
ඉහ ඉද්දර හිඳ ඉකි බිඳිනා සඳ
ආදර සැමරුම් ප්‍රේම පුරාණේ
ඔබට විරහ ගිනි නොගෙනේවා

ඔහු ඊලඟට කියන්නේ තවත් කතාවක්. ඒ ඇය යන තැන, ඇයගේ විවාහක සැමියා ගැන දන්නවා වගේ හැඟීමක් මතුකරමින්ම මතක් කර දෙන්නක්. ඒ ඇයට දවසක ඉන්න තැනක දුකක් කඳුරක් ආවොත්, කාටවක් කියාගන්න බැරිව අඬන්න වුනොත් අපේ ආදරය මතක්වෙලා විරහ වේදනාව දැනෙන්න එපා කියලයි. ඒ වේදනාව ගින්නක් වගේ දාගන්න බිරි බව ඔහු දන්නව. ඒ වේදනාව කවදාවත් ඇයට දැනෙන් එපා කියල තරුණය ප්‍රාර්ථනා කරනව.

තනිකම රජයන පාලු විමානේ
ගොම්මන් කළුවර හඬා වැටෙද්දී
ඔබ දිවි අරණේ රුවන් විජිතයේ
මැණික් පහන් වැට දැල්වේවා

ජීවිතේ පසු කාලයකදී වුනත් ජීවිතේ තනියක් දැනෙද්දී වුනත් ඔයා තෝරගත්ත ඔය සැපවත් ජීවිතය ඇතුලේ ඒ දුක නොදැනෙන්න තරම් දේවල් වෙන්න කියල ප්‍රාර්ථනා කරනවා. ආයෙමත් මුලින් කියපු ඇය ඔහු වෙනුවට තොරගත්තු සැපවත් ජීවිතය පිලිබඳවත් රචකයා මතක් කරනවා.

තනියම ඉන්න නිශ්ෂබ්ද වෙලාවක, අනිත් සද්දබද්ද වලින් පිරුණු සංකීර්ණ ලෝකෙන් අයින් වෙලා මේ සගීතය අහල බලන්න. ඔයාලට මොනවගේ චිත්‍රයක්ද මැවෙන්නේ කියල. හිතනවා ඔයාලගේ අදහස් මේ යටින් ලියැවෙයි කියල.

විකසිත පෙම් පොකුරු පියුම්
ඔබේ පයට පොඩි වී ගියාදෙන්
පතිකුලයට අද මට පිටුපා යන
මගේ සොඳුරු ළඳුනේ...//

හිතේ කඳුළු බිඳු රෑ තනි යහනේ
ඉහ ඉද්දර හිඳ ඉකි බිඳිනා සඳ
ආදර සැමරුම් ප්‍රේම පුරාණේ
ඔබට විරහ ගිනි නොගෙනේවා...//

විකසිත පෙම්...

තනිකම රජයන පාලු විමානේ
ගොම්මන් කළුවර හඬා වැටෙද්දී
ඔබ දිවි අරණේ රුවන් විජිතයේ
මැණික් පහන් වැට දැල්වේවා...//

විකසිත පෙම්... //

ගායනය: විශාරද පණ්ඩිත් අමරදේව
ගී පද: අජන්තා රණසිංහ
සංගීතය: ප්‍රේමසිරි කේමදාස

මගේ ගමන් බිමන් එකසිය විසි එක්වෙනි කොටස - ශ්‍රී ලංකාතිලක රජ මහා විහාරය

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Sun, 12 Nov 2023 15:31:00 +0000

කොළඹ සිට මහනුවර දක්වා දිවෙන ප්‍රධාන මාර්ගයේ පිලිමතලාව නගරයෙන් දකුණට හැරී දවුලගල මාර්ගයේ කිලෝමීටර් 1 1/2ක් පමණ ගිය විට හමුවන ගඩලාදෙණිය රජමහා විහාරය පසුකරමින්, තවත් කිලෝමීටර් 4ක් පමණ ඉදිරියට ගිය විට හමුවන හියරාපිටිය ගම්මානයේ ඇති පැන්හල්ගල නම් වූ ගල්පර්වතයේ මුදුණේ ශ්‍රී ලංකාතිලක රජ මහා විහාරය පිහිටා තිබේ.

ගම්පොළ යුගයට අයිති යැයි සැළකෙන මෙම විහාරය ක්‍රි:ව: 1344 දී පමණ 4 වන බුවනෙකබාහු රජුගේ ඇමතියෙකු වු සේනාධිලංකාර විසින් කරව ඇතැයි සැළකේ. රමණීය වටපිටාවකින් සමන්විත මෙම ස්ථානයේ ඉදිකරන ලද මෙම විහාරය බුදුගෙයක් වන්නා සේම දේවාලයක් වන බවටද එහි අංග ලක්ෂණ විදහාපායි.

ජනප්‍රවාදයේ සදහන් වන අන්දමට පර්වතය පාමුල සංඝාවාසයක් තිබී ඇත. එහි වාසය කල එක් භික්ෂූන්වහන්සේ නමක් ගුරුවර භික්ෂූන්වහන්සේ නම හා උරණවී ගල මුදුනට නැග එහි තිබූ ජම්බු ගසකින් ගෙඩි කඩාකමින් ගල මිදුනේ තිබූ පොකුණ දෙස බැලූ කල්හි රන් කලයක් පාවෙනු දැක තිබේ. පොකුණට බැස එය ගැනීමට උත්සාහ කරද්දී එය වෙනත් තැනකින් යළි මතුවී තිබේ. මෙය අද්භූතජනක සිදුවීමක් වූ බැවින් එය තම ගුරු භික්ෂූන් වහන්සේහට දන්වා ඇත. ගුරු භික්ෂූන් පරීක්ෂා කිරීමෙන් අනතුරුව මෙහි සත්‍යතාවයක් ඇතිබව තේරුම් ගෙන ගම්ප්‍රධානීන් මගින් සිව්වන බුවනකබාහු රජුට මේ පිළිබදව සැළකර සිටින ලදී. රජතුමාගේ මහඇමති වූ සේනාධිලංකාර විසින් මෙම ස්ථානය ජයබිමක් ලෙසට හදුනාගෙන මෙහි රජමාළිගයක් ඉදිකිරීමට සුදුසුයැයි සැළකර සිටියද, සිව්වන බුවනකබාහු රජු විසින් මෙහි විහාරයක් සහිත දේවාලයක් ඉදිකිරීමට අණ දී එය සංඝයාවහන්සේට පූජා කර ඇත. තවද විහාරය නිර්මාණය කිරීමේ කටයුතු වෙනුවෙන් මසුරන් තුන් කෙල ලක්ෂයක් වැය වූ බව ඉතිහාසයේ සඳහන්ය.

ලංකාතිලක විහාරයේ ඵෙතිහාසික වැදගත්කම සම්බන්ධයෙන් විමසා බැලීමේ දී මෙහි දක්නට ලැඛෙන කලා නිර්මාණ අමතක කළ නොහැකි ය. ඉන්දියානු ආභාසය ද සමගින් නිර්මාණය කර තිඛෙන මෙහි නිර්මාණ දකුණු ඉන්දීය ශිල්පියෙකු වන ස්ථාපතිරායර් විසින් කරවන ලදී. විහාරස්ථානයේ නැගෙනහිර දෙසින් බුද්ධ ප‍්‍රතිමා සහිත පිළිම ගෙය, බටහිර දෙසින් දේවාලය පිහිටා තිඛෙන අතර, ගල් තලාව පාමුල විහාරගෙය පැත්තෙහි සංඝාවාස ඉදිකර තිබේ. මෙම විහාර භූමියේ ම චෛත්‍ය, බෝධිය, බණ මඩුව සහ දෙවියන් වෙුනවෙන් ආහාර පිසීම සදහා යොදා ගන්නා ලද මු¨තැන්ගෙය යනාදි ගොඩනැගිලි දක්නට ඇත.

බුදු මැදුරට පිවිසෙන අවස්ථාවේ දී දක්නට ලැඛෙන මකර තොරණ වැදගත් ස්ථානයක් හිමි කරගනී. විහාර ගෙයි දක්නට ලැඛෙන විශාල බුදු පිළිමය ලාංකීය ශිල්පියාගේ අනන්‍යතාව මනාව විද්‍යමාන කරවන අතර, නුවර යුගයේ කලා ලක්ෂණවලින් මෙය පරිපූර්ණත්වයට පත් වේ. ඇත් රූප 16කින් සහ කුඩා මකර තොරණ් 05 කින් සමන්විත වූ රූ කැටයම්වලින් විහාර ගෙයි පිටත බිත්තිය අලංකාර කර තිබේ. විහාරයට පිවිසෙන විට හමුවන සඳකඩපහන ද මෙම යුගයේ කලාකරුවාගේ කලා කෞශල්‍ය මනාව විද්‍යමාන කරවයි. අනුරාධපුර සහ පොළොන්නරු යුගවල මෙන් නොව මෙහි බිත්ති අලංකරණය උදෙසා යොදා ගෙන තිඛෙන චිත‍්‍ර ද මෙරට කලාකරුවාගේ කෞශල්‍ය මනාව විදහා දක්වයි.

මගේ ගමන් බිමන් එකසිය විසිවෙනි කොටස - ගඩලාදෙණිය ශ්‍රී සද්ධර්මතිලක රජමහා විහාරය

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Wed, 01 Nov 2023 16:20:00 +0000

කොළඹ - නුවර මාර්ගයේ ගොස් පිළිමතලාව නගරයෙන් හැරී දවුලගල මාර්ගයේ කිලෝමීටර් 1ක් පමණ ගිය පසුව ගඞලාදෙණිය විහාරයට ළඟා විය හැකිය. ගම්පළ රාජධානි සමයේදී නිර්මාණය කරන ලද ගඞලාදෙණි රජමහා විහාරය සිව්වන බුවනෙකබාහු රජුගේ අනුග‍්‍රහයෙන්, පළමු වැනි ධර්මකීර්ති හිමියන්ගේ අනුශාසකත්වයෙන් සහ සේනාධිලංකාර ඇමතිවරයා යන තිදෙනාගේ සුසංයෝගයේ ප‍්‍රතිඵලයක් ලෙස හැඳින්විය හැක. නිකාය සංග්‍රහයට අනුව සද්ධර්මතිලක නමින් හදුන්වා ඇති මෙය ක්‍රි.ව. 1344 දී ගොඩනංවන ලදී. ගෙඩිගේ සම්ප්‍රදායෙන් යුතුව ඉදිවූ මෙම ඉදිකිරීම හා සමාන ලක්ෂණ මහනුවර නාථ දේවාලයේ හා නාලන්දා ගෙඩිගේ ආශ්‍රිතවද දැකිය හැක. පසුකාලීනව එනම් ක්‍රි.ව. 1412-1467 රජ පැමිණි දස වන පරාක්‍රමබාහු රජු විසින් ප්‍රතිසංස්කරණයන් සහිතව හුණු පිරියම් කිරීමක්ද සිදුකර ඇති බැව් පැවසේ. ක්‍රි.ව. 1707-1739 යුගයේ රජ පැමිණි වීර පරාක්‍රම නරේන්ද්‍රසිංහ රජු විසින් වැලිවිට සරණංකර මාහිමියනට සන්නසක් මගින් මෙම විහාරය පවරා තිබේ.

විහාරයට නම් ලැබීම සම්බන්ධයෙන් විවිධාකාර මත පලවුවද ප්‍රධානකොටම ජනප්‍රවාද කතා දෙකක් ඉස්මතු වෙයි. එනම් විහාරස්ථානයට ආසන්නයේ පිහිටි දෙණිය නම් වූ ස්ථානයෙන් විහාර කර්මාන්තය සඳහා අවශ්‍ය ගල් කඩාගෙන පැමිණි බවත් ඒ හේතුවෙන් මුල් කාලයේදී කඩලාදෙණිය නමින් ව්‍යවාහාර කරන නමුත් පසුකාලය වනවිට ගඞලාදෙණිය නම් වූ බවත්ය. එමෙන්ම විහාරය ඉදිකිරීමට තෝරාගන්නා ලද දෙණිය නම් වූ ස්ථානයේ ගඩොල නමින් අල වර්ගයක් උඩට මතුවූ නිසාවෙන් ගඩොල ආ දෙණිය ගඩොලාදෙණිය වූ බවත්, පසුකාලය වනවිට ගඞලාදෙණිය නම් වූ බවද ජනප්‍රවාදය පවසයි.

විහාර භූමියේ ඇති සෙල්ලිපි මගින් ගණේශ්වරාචාරී නම් ශිල්පියාගේ සැලසුමකට අනුව මෙය නිර්මාණය කරන ලද බවත් සඳහන්ය. ඒ වන විට ගම්පළ රාජධානිය දක්ෂිණ භාරතීය බලපෑම් එල්ල වන්නට වූ හෙයින් හින්දු ආභාසය ගඬලාදෙණිය රජමහා විහාරයේ ද දැකිය හැක. මෙහි මූලික ඉදිකිරීම් සහ කලා අංග දකුණු ඉන්දීය විජයනගර් සම්ප‍්‍රදායේ ආභාසය සහිතව නිර්මාණය කර ඇත. මෙම කාලයය වන විට පාලකයන් සරණ පාවා ගැනීම උදෙසා බිසෝවරුන් දකුණු ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වූ බව ඉතිහාසයේ සඳහන්ය. එබැවින් එසේ ගෙන්වන ලද බිසෝවරුන්ට වන්දනා කටයුතු සිදු කිරීම සඳහා අවශ්‍ය වටපිටාව නිර්මාණය කිරීම හේතුවෙන් මෙම විහාර වල හින්දු අභාසය ලැබී ඇති බව සිතිය හැකිය.

අඩි 40ක් පමණ වන මෙය පැතිරුණු ගල්තලාවක් මත සම්පූර්ණයෙන්ම කළු ගලින් නිර්මාණය කර ඇති මෙහි ගම්පළ රාජධානි සමයේ කලා ලක්ෂණ මනාව විද්‍යමාන කරවන සුවිශේෂී සඳකඞ පහනක් ද ඇත. එහි සත්ත්ව රූප කිසිවක් යොදා නොගනිමින්, ලියවැලක් සහ නෙළුම් මලක් පමණක් කැටයමට නඟා තිබේ. පියගැට සතරකින් සහිත මං පෙතක් නිමවා ඇති අතර, මෙහි දාර අලංකාර කරනු වස් නාටක, වාදක යනාදි කැටයම් උපයුක්ත කරගෙන තිබෙනු දක්නට ලැබේ. මනඃකල්පිත රූපයක් ලෙසින් සලකනු ලබන ගජසිංහ රුව ද මෙහි කැටයම් අතර නිරූපණය කර ඇත.

විහාරගෙය නිර්මාණය කිරීමේ දී විශාල ගල් කුළුණු දෙකක් හා ඊට බැඳි කුඩා කුළුණු දෙක බැගින් යොදා ගෙන තිබීම විශේෂත්වයකි. මෙම නිර්මාණය ත‍්‍රිත්ව කුළුණ ලෙසින් හැඳින්වෙන අතර එකල නිර්මාණ ශිල්පියාගේ දක්ෂතාව මනාව පිළිබිඹු කරමින් එම කුළුණු ද කැටයමින් අලංකාර කර ඇත. කුළූණු හිස සිංහ රූප ද කළස සහ පද්ම යන බොරදමින් ද අලංකාර කර ඇත. ප‍්‍රධාන කුළුණ පේකඩ යටිකුරු කරන ලද නෙළුම් පොහොට්ටුවක් සහිත දඟර ලිය වැලකින් සමන්විත වේ. නමුත් ප්‍රධාන කුළුණේ කලා ලක‍්ෂණ වලට වඩා දෙපසින් ඇති කුළුණු වල කලා ලක‍්ෂණ වෙනස්ය. එබැවින් මෙම ප්‍රධාන කුළුණ ගනේශ්රාචාරී ශිල්පියා විසින් නිර්මාණය කරන්නට ඇති බවත්, අනෙක් කුළුණු දෙක මොහුගේ දක්ෂතම ගෝලයින් දෙදෙනා විසින් නිර්මාණය කරන්නට ඇති බවට සැළකේ. පිටත මණ්ඩපයෙහි දක්නට ලැඛෙන කැටයම් සහ චිත‍්‍ර නිර්මාණ දක්ෂිණ භාරතීය ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි.

විහාර මන්දිරයේ තුළ ධ්‍යාන මුද්‍රාවෙන් වැඩ සිටින සහ වීරාසනයෙහි වැඩ සිටින මෙම පිලිම වහන්සේ දෙනමකි. මේ සම්බන්ධ තොරතුරු සෙල්ලිපියෙහි සඳහන් පරිදි ශක, බ‍්‍රහ්ම, සුයාම, සන්තුසිත නාථ, මෛත‍්‍රී ආදි දෙවිවරුන් විසින් පිරිවරන ලදුව වජ‍්‍රාසනාරූඪව බෝධීන් වහන්සේට පිටලා වැඩහුන් සධාතුක මහ පිළිම වහන්සේ ය. එසේම මෙය ශෛලමය පිළිම වහන්සේ නමක් වන බවටද බුදු පිළිම වහන්සේ ලාංකීය සම්ප‍්‍රදායන්ට බැහැරව නිර්මාණය කර ඇති බවත්, මෙහි ලක්ෂණ හින්‍දු දේව රූපවලට සමාන වන බවට ද මතයන් පවතී. මෙහි සිවුරේ රැළි ගංගාවක දිය රැළි ආකාරයෙන් නිමවා ඇති අතර, නේත‍්‍රා යොදා ඇත්තේ විවෘතභාවයකින් යුක්තවය.

විජයෝත්පාය චෛත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේ ගඬලාදෙණි විහාරයට ආගමික වශයෙන් මෙන්ම සංස්කෘතික වශයෙන් ද අලංකාරයක් ලබාදීමට සමත් ව ඇත. අඩි 40ක් පමණ උස්වන මෙම චෛත්‍ය උස් වූ කුළුණු සතරක් මත පියස්සක් සාදවා ඉදිකර ඇත. මෙම පියස්ස නිර්මාණය කිරීමේ ගෞරවය හිමි වනුයේ ගම්පළ රාජධානියෙහි සිටි පස්වන පරාක‍්‍රමාහු රජුට බව සඳහන්ය. චෛත්‍ය වටා සතර දිශාවෙහිම චෛත්‍ය ඉදි කිරීමෙන් අදහස් කරන්නට ඇත්තේ සතර වරම් දෙවිවරු පිරිවරා සිටින බව විය හැක. ශෛලමය ගල් ප‍්‍රාකරයකින් වටකොට ඇති බෝධි ප‍්‍රාකාරය නිසා බෝධීන් වහන්සේ ආරක්ෂා වේ. තවද විහාර භූමියේ පිහිටා තිඛෙන විෂ්ණු දේවාලය සහ අලුත්නුවර දැඩිමුණ්ඩ දේවාලය ද ගම්පළ යුගයේ ඵෙතිහාසිකත්වය මනාව විද්‍යමාන කරයි.

මගේ ගමන් බිමන් එකසිය දහනමවන කොටස - දෙගල්දොරුව රජ මහා විහාරය

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Mon, 02 Oct 2023 16:47:00 +0000

මහනුවර සිට කිලෝමීටර 7ක් ගිය පසු හමුවන අමුණුගම නම් ග්‍රාමයේ පිහිටා ඇති දෙගල්දොරුව රජමහා විහාරය මහනුවර යුගයේ සිතුවම් කලාවේ සාරය කැටිවූ කලාගාරයක් සේ සලකනු ලැබේ. මහනුවර සිට ලේවැල්ල පාලම හරහා ඉතා පහසුවෙන් දෙගල්දොරුවට ළඟා වීමට පුලුවන්. මෙය දිගින් රියන් දොළහක්ද, පළලින් රියන් අටක්ද, උසින් රියන් තුනක් ද වන ලෙස සකස් කරන ලද ලෙන් විහාරයක් බැවින් දෙගල්දොරුව නමින් ප්‍රසිද්ධ වී ඇත.

විහාරය ඉදිකරනන් පටන් අරන් තියෙන්නේ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජතුමා විසින් ඒ (1747 – 1782) කාලෙදි. මේ කාලෙදි මහනුවර ගල්මඩුව විහාරය ඉදි කරමින් සිටි රජතුමාටඒ ලඟ තියෙන විහාරයකට කදිම ලෙනක් ගැන දැනගන්න ලැබිල තියෙනවා. පසුසේ ගල්මඩුව කරවීම පැත්තක තියලා අලුත් ලෙනේ විහාරය කරවීමට නියෝග කරල. ලෙන් විහාරය පිහිටා ඇති පර්වතය මත මුලදී තිබී ඇත්තේ ගම්පොළ යුගයේදී කරවන ලද දුම්බර ප්‍රදේශයට අධිගෘහිත දෙවියන් වූ පිටියේ දෙවියන්ගේ දේවාලයක්‌ බව සැලකෙනවා. කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු විහාරය කරවීම ආරම්භ කලා වුනත් එහි අවසානයක් දකින තුරු ඔහු ජීවත් වුනේ නැහැ. ඒ අසුපිටින් වැටීම නිසා මිය යාමෙන්. ඊට පස්සේ රජකම ලැබෙන ඔහුගේ සොයුරු රාජාධිරාජසිංහ රජු (1782 – 1798) විහාරය නිම කරලා මොරතොට ධම්මක්‌ඛන්ධ හිමියන් ඇතුළු ඒ හිමියන්ගේ ශිෂ්‍යානු ශිෂ්‍ය පරම්පරාවට පූජා කරලා තිබෙනවා. ඒ බව රාජාධිරාජසිංහ රජුගේ දෙගල්දොරුව තඹ සන්නසෙහි සටහන් කරල තියෙනවා. කොහොම වුනත් මේ විහාරය නිම කර තිබෙන්නේ ක්‍රි. ව. 1786 දී. මේ විදිහට සකස් කල වෙහෙරෙහි ඇතුළු දො‍රෙහි මැණික් ඔබ්බවා ඒවායින් පරාවර්තිත ආලෝකයෙන් එකල වෙහෙර නැරඹූ බව පැවසේ. දොරටුව ඉහළින් මැණික් ගල් එබ්බවු බවට සළකුණු ද ඇත.

තවත් විශේෂත්වයක් වන්නේ මෙහි ඇති දහඅට රියනක් දිග සැතපෙල බුදු පිළිමයයි. එය පිහිටි ගලින්ම මතුකර සායම් කරමින් නිර්මාණය කර ඇත. ඒ සඳහා වසර 20ක් පමණ ගතව ඇතැයි පැවසේ. මෙම විහාරයේ සිතුවම් කටයුතු දේවේන්ද්‍ර මූලාචාරී ප්‍රමුඛ උපසම්පදා නොලත් දෙවරගම්පළ සිල්වත්තැන, නීලගම පටබැඳි සහ කොස්වත්තේ සිත්තර නයිදේ ලවා කරවා ඇත්තේ කීර්ති ශ්‍රි රාජසිංහ රජුගේ පෞද්ගලික අධීක්‍ෂණය යටතේ බවද පැවසේ. දිනක් මෙහි සිත්තරෙකු වු දෙවරගම්පළ සිල්වත්තැන සිතුවම් කරමින් සිටින විට තම ගෝලයා යැයි සිතා රජු අතට දුන් බුලත්හපයක් පවා, රජු අතට ගෙන විසිකර ඇති බවද පැවසේ. මෙයින්ද පෙනෙන්නේ රජු සිතුවම් කෙරෙහි දෑක්වු උනන්දුවයි. ධම්ම බුද්ධ හිමිට රාජාධි රාජසිංහ රජු මෙය පූජා කර ඇත්තේ ගුරු පඬුරක් ලෙසිනැයිද පැවසේ.

ජාතක කතා හයක් දෙගල්දොරුවේ සිත්තම් කර තිබෙනවා. ඒවා නම් මහා සීලව, වෙස්සන්තර, සත්තුභත්ත,ක්ෂාන්තිවාදී සහ අයෝධර යන ජාතක කතායි. ආලවක දමනය, සූවිසි විවරණය, තව්තිසා දෙව්ලොව, සොළොස්මස්ථානය ආදියත් මෙහි බිත්තිවල හා වියනේ ඇඳ තිබෙනවා. ඉහලින් ඇති ගල් වහලයේ සිතුවම් කර ඇති මාර පරාජය සිතුවම වඩා විශේෂිත වන්නේ ඒහි මාරයාට ලබා දී ඇති විහිළු ස්වරූපයත් මාරයන්ගේ දුනු ඊතල හෙලි අතරට තුවක්කු ද යොදා තිබීමත් ය. තුවක්කුව අතින් ගත් මාරයින් කාළීන අධිරාජ්‍යවාදී බලපෑමට සියුම් විරෝධයක් දැක්වීමට යොදාගෙන ඇති බවට සිතිය හැකිය. මෙහි වෙස්සන්තර ජාතකයේ අලි ඇතුන් දන්දීම, භාණ්ඩ දන්දීම, ළිඳ ළඟ කළහය, ජූජක බමුණා සැඟවී සිටීම සහ සුතසෝම ජාතකයේ රුක්දෙවියාට බිළි දීමට බැඳ දමා ඇති කුමරුවන්, සිව්රඟසෙන් පැරදවීම යනාදිය ද අලි ඇතුන් දන්දීම යන අවස්ථාවේ රූප සම්පිණ්ඩණය සහ සමබරතාවය ඉතා උසස් බවක් ගනී. කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජුගේ ජීවිතයට සම්බන්ධ අවස්ථා ජාතක කතා තුළින් නිරූපිත බවට අනුමාන කෙරේ. තද වර්‍ණ මිටි රූ සහිත මෙම සිතුවම් මහනුවර යුග සිතුවම් කලාවේ විශ්මයකි.

මෙහි ගර්භ ගෘහයට ඇතුළුවීමට නෙළා ඇති කේතු ආකාර සඳකඬ පහනේ ප්‍රධාන මෝස්තරය තිරිඟි තලයයි. මෙයද පිහිටි ගලින්ම නෙළා ඇති අතර නුවර යුගයේ දර්ශනීයතම සඳකඩ පහනකි. අන්තරාලයේ විශාල ගල් කුළුණු 12ක් මතින් පියස්ස දරා සිටින අතර මේවාද බිතුසිතුවමින් අලංකෘතය. විහාරය ඇතුළත දුර්ලභ ගණයේ දැවමය මකර තොරණකි.

තඹ සන්නස දෙගල්දොරුවේ ඉතිහාසය හෙළි කරන වැදගත් සාධකයක්. එයට අනුව මෙම ලෙන ගැන දැන ගැනීමට ලැබී ඇත්තේ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජුගේ පියාටයි. විහාරයක්‌ කරවීමට අවශ්‍ය වන අයුරින් ලෙන විශාල කරවීමට භාණ්‌ඩාගාරයෙන් අවශ්‍ය අලවංගු, යවුල්, කටු, මිටි ආදිය සපයන ලදුව, දිගින් රියන් දොළහක්‌ද, පළලින් රියන් අටක්‌ද, උසින් රියන් තුනක්‌ ද වන සේ ලෙන විශාල කර තිබෙනවා. අනතුරුව සඳකඩපහණ හා ගල්පඩි සකස්‌ කර ගල්ටැම් දොළහක්‌ සිටුවා විහාර ගොඩනැගිල්ල නිමා කර තිබෙනවා. ඊට පසු විහාර බිතු සිතුවම් හා ප්‍රතිමා කරවා අගුල් යතුරු අල්ලා විහාරගෙය නිමා කළ බවත් සන්නසේ අපූරුවට විස්තර වෙනවා. විහාර නඩත්තුවට ගොඩමඩ ඉඩම් අමුණු පනහක් පූජා කර තිබෙනවා. ඒ විතරක් නෙවෙයි. විහාරස්‌ථානයට අවශ්‍ය තිර, වියන්, කුඩ කොඩි, බෙර, දවුල්, පඩික්‌කම්, බුලත් හෙප්පු, පහන් ආදියත් රජු පූජා කර තිබෙනවා. දෙවරගම්පල සිල්වත්තැන, නීලගම පටබැන්දා, කොස්‌වත්තේ හිත්තර නයිදේ යන ඒ කාලයේ සිටි විශිෂ්ටතමයන් මෙම විහාර කර්මාන්තයට දායක වූ බවයි පැවසෙනවා. දොළොස්‌ රියන් සැතපෙන බුද්ධ ප්‍රතිමාව හා එහි දෙපැත්තෙන් තැන්පත් කිරීම සඳහා හිඳි පිළිම හයක්‌ කර වූ බව සන්නසේ සඳහන්. අපට අද විහාරය තුළ සැතපෙන බුද්ධ ප්‍රතිමාව සහ හිඳි බුද්ධ ප්‍රතිමාවක් ද හිටි බුද්ධ ප්‍රතිමා දෙකක් ද දැකගත හැකියි. මේවා උඩරට මූර්ති ශිල්පයට උදාහරණ සපයනවා.

ලෙන් විහාරය පිහිටා ඇත්තේ කුඩා කඳුගැටයක් පාමුලයි. එයට නුදුරින් පැරණි සංඝාවාසයත් අපට දැකගත හැකියි. ලෙන් විහාර ගොඩනැගිල්ලට සම්බන්ධව මුලින්ම පිහිටා ඇත්තේ හේවිසි මණ්ඩපයයි. හේවිසිකරුවන් හේවිසි වාදනය කරන්නේ එහි සිටයි. එය ගල් කණු 20 ක් යොදා සාදන ලද බරාඳයක්. බරාඳයේ වියන ලෑලිවලින් නිම කර රෙදිවල අඳින ලද සිතුවම් අලවා අලංකාර කර තිබෙනවා. වියනෙහි බහුලවම දක්නට ලැබෙන්නේ නෙළුම් පෙති මෝස්තර සහ ජ්‍යාමිතික රටා ඇසුරින් නිර්මාණය කරන ලද මෝස්තරයි. මහනුවර යුගයට අයත් සඳකඩ පහණ දෙකක් ද මෙහි දැක ගැනීමට පුලුවන්. විහාරයට ඇතුළුවිය යුත්තේ මකර තොරණින් අලංකාර කළ දොරටුවකින්. දොර පියනද අලංකාර මෝස්තරවලින් පරිපූර්ණයි. පිට මාලයේ සහ ඇතුළු මාලයේ බිත්තිවල සහ ලෙන් වියනේ ද අගනා බිතු සිතුවම් ඇඳ තිබෙනවා.

ආනන්ද කුමාරස්වාමි ප්‍රකාශ කර ඇති පරිදි ඒවායේ අගය රඳා පවතින්නේ ශෝභනත්වය හා සිත්කළු බව නිසාම පමණක්‌ නොව රටේ ඉතිහාසය පිළිබඳ තොරතුරු ඒවා මගින් ප්‍රකාශ වන නිසයි. මේ චිත‍්‍ර නැරඹීම තුළින් එකල ජීවත් වූ විවිධ තරාතිරමේ ගැහැණුන්ගේ හා පිරිමින්ගේ ඇඳුම් පැළඳුම් ආභරණ සහ පොදු සමාජ සිරිත් ගැනද කිසියම් අවබෝධයක් ලබාගත හැකිය. රූප සම්පිණ්ඩනය, වර්ණ සංයෝජනය සහ රේඛා භාවිතය අතින් මෙම සිතුවම් ඉහළ තැනක වැජඹෙනවා.

පියගැට නැග විහාරයේ ඉහළ මළුවට පැමිණි විට කඳුගැටය මත පිහිටි දාගැබ සහ බෝධි වෘක්ෂය වන්දනා කිරීමටත් ඔබට පුලුවන්.

තවද පුරාවෘත ගණනාවක්ම මෙම විහාරය වටා පවතී. ඉන් එකක් නම් මෙහෙ තිබුණා ගල් දෙකක් එකට හාවෙන තැනක්. දවසක් ගමේ මිනිහෙක් මේ ගල් ගේ ඇතුළට ගියා. ඒක ඇතුළෙ රත්තරන් දෑකැති ගොඩක් තියනවා දැක්කා. මිනිහා එක රන් දෑකැත්තක් අරන් ඇවිත් ගොයම් කපලා ආපහු ගල් ගේ ඇතුළෙම තියනවා. ගල් ගෙයින් පිටට ආවම දොර වැහෙනවා. ඔහොම කාලයක් කරගෙන ආවා එක දවසක් මිනිහා රන් දෑකැති දෙකක් අරගෙන ආව. හැබැයි ගොයම් කපලා ගිහින් තිබ්බේ එක දෑකැත්තක් විතරයි. ගල් ගෙට අරක් ගෙන හිටි බහිරවයා බලනකොට එක දෑකැත්තක් අඩුයි. බහිරවයා දැන් දෑකැත්ත ගෙනත් තියාපිය කියලා තරවටු කළා. මිනිහා හොදටම බයවෙලා රෑම දෑකැත්තත් අරන් ගල් ගෙට ගියා. බහිරවයා, ගිහින් තියාපිය දෑකැත්ත ඇතුළෙන් කියලා මිනිහට සැර වුණා. මිනිහා ගල් ගේ ඇතුලට ගියා විතරයි ගල් ගේ වැහුණා. බහිරවයා කොහෙ ගියාද දන්නෑ. ඒ ගල් දොර වැහුණ තැනට තමයිලු දෙගල්දොරුව කියලා කියන්නේ. එතන තමයි විහාරෙ හදලා තියෙන්නේ. ඊට පස්සෙ මේ සිද්ධිය ගමේ මිනිස්සු රජතුමාට සැලකළා. රජතුමා මෙතන විහාරයක් කරවන්න හොදයි කියලා කල්පනා කරලා ගමට මිනිස්සු එවලා ගිනි ගහලා බේත් දාලා ගල් ගේ හෑරුවා. මෙහෙම හාරලා ගල් ගේ ලොකු කරලා දොළොස් රියන් පිළිමයක් කපලා ඉතුරු හරිය පස් වලින් පිරෙව්වලු. මේකෙ ගල් ටැම් දොළහකුත් තියනවා. මේ කටයුත්ත කරන ආකාරය රජතුමත් ඇවිල්ලා බලන් හිටියලු.

කොහෙම වුනත් විශේෂ සිතුවම් හා කලාත්මක දේ නිසා පොත පතේ සඳහන් දෙගල්දොරුව ගැන කතාව මෙහෙමයි.

ආයෙ ගමනකින් හමුවෙනකන් ආයුබෝවන්.

ආසික්ලන්ත ජන ජීවිතය හා කුණුහබ්බ වැඩ

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Fri, 08 Sep 2023 15:55:00 +0000

අද කතාව එක්තරා රටක් ගැනය. උදාහරණ වශයෙන් මේ රට ආසික්ලන්තය යැයි හඳුන්වමු. ආසික්ලන්තය හරිම පුදුමාකාරය. එහි සිදුවන්නේ ද හරි අපූරු සිදුවීම්ය. ආසික්ලන්ත සිදුවීම් සම්බන්ධයෙන් නොලියා සිටියද, මා සතුව ඇති තොරතුරු අපූරුය. තොරතුරු වලින් හානියට පත්වන්නන් නොමැති දිනක ලියන්නට සිතා සිටින කතා මාලාවක එක් පරිච්ඡේදයක් මෙසේ අකුරු කරන්නට සිතමි.

මා දන්නා හඳුනන මිතුරියක් ආසික්ලන්තයේ ජීවත් විය. තම මහන්සියෙන් පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාලයක උගත් ඇය අද පරිගණක ක්‍ෂේත්‍රයේ රැකියාවක් කරන්නීය. ආසික්ලන්තයේ පසුගිය වකවානුවේ සිදුවූ පරිපාලන දුර්වලතා සහ, ලබා ගන්නා ලද මරිමෝඩ තීරණ හමුවේ එරට ලද ආර්ථිකමය හා සමාජයීය පරිහානිය හේතුවෙන් තම දෙමාපියන් හා හිතවතුන් අතහැර විදෙස් රැකියාවකට යාමට ඇය තීරණය කලාය. ඒ වසර දෙකක පමණ කාලයකටය. ස්වාධීන තීරණ ගැනීමේ හැකියාව නිසා තම ජීවන අභියෝගයන්ට විසඳුම් සෙවීමට විදෙස් ගතවන තරුණියකගේ සිහින, බලාපොරොත්තු ඇය ද සතු විය. ඇය හමුවේ අභියෝගයන් රාශියකි. විදෙස් රැකියාවක් සොයා ගැනීම, දෙමාපියන්ගෙන් හා හිතවතුන්ගෙන් ස්වායත්තව තනිව ජීවත් වීම සහ ස්වාධීන ජීවන රටාවකට හුරු වීම ඒ අතර විය.

මේ අභියෝගයන්ට මුහුණ දෙමින් තම අධ්‍යාපනයටත්, කුසලතාවන්ටත් ගැළපෙනම රැකියාවක් විදෙස් රටකින් සොයාගැනීමට ඇයට හැකි විය. එවන් රැකියාවක් ලැබීම යනු ලේසි පහසු කටයුත්තක් නොවේ. එයද තනිව සිදු කර ගැනීම අභියෝගාත්මකය. රැකියාව සොයා ගැනීම හා සම්මුඛ පරික්‍ෂණ සූදානම් කර ගැනීම තනිවම සිදු කරගත් ඇය අවසානයේ එම රැකියාව දිනා ඊට අදාළ කොන්ත්‍රාත්තුවත් අත්සන් කළාය. ලෝකයේ රටවල් ගණනාවක වූ තරඟකරුවන් අතරින් ඇය ජය ලබා ඇත. විදෙස් රැකියාවක් සඳහා වූ ලිපිලේඛන හා ක්‍රියාපටිපාටි සම්බන්ධ තොරතුරු, අදාළ වෙබ් අඩෙවි පිරික්සීමෙන් හා තම මිතුරන්ගෙන්, ඥාතීන්ගෙන් ලබා ගත් ඇය විදෙස් ගත වීමට සූදානම් විය. ඉහළ වැටුපක් හා අනෙකුත් වරප්‍රසාද සැලකූ කල ආසික්ලන්තයේ එවැන්නක් ලබා ගැනීමට තබා සිතීමටවත් නොහැක. එයටත් අමතරව එවන් රටකින් ලැබෙන්නා වූ මානසික සුවය වටින්නේය. කුඩා කල සිට සිහින මැවූ සියල්ල ලබා ගැනීම සඳහා වූ දොරටුව අභියස ඈ සිටගෙන සිටින්නීය.

ආසික්ලන්තයේ ඇති තවත් විශේෂත්වයක් නම් යම් කටයුත්තක් සිදු කරගැනීමට අදාලව රාජ්‍ය අංශයේ වෙන් වෙන් වශයෙන් ක්‍රියාකරනු ලබන ආයතන රාශියක් පැවතීමයි. එකක් අනෙකට සම්බන්ධ නොවන මෙම ආයතන තුල එකිනෙකට අනන්‍ය වූ එකම තොරතුරු ඇතුලත් කඩදාසි පෝරම රාශියකි. සෑම ආයතනයකදීම උක්ත පෝරම පුරවා අදාල පුද්ගලයා විසින් භාර දිය යුතුය. ආසික්ලන්තයේ වුවත් රාජ්‍ය නොවන අංශයේ පරිගණක ක්‍ෂේත්‍රයේ රැකියාවක් කල මා මිතුරියට මේ සියල්ල අලුත්ය. එකිනෙකින් ස්වායත්ත වූ නීතිරීති පද්ධතීන්ද අලුත්ය. නමුත් ආසික්ලන්ත වැසියන්ගේ කතාවන්ට සහ ප්‍රවෘත්ති වලට සවන්දෙන ඇය යම්තාක් දුරට මේ පිලිබඳ අසා ඇත්තීය. ඒ හේතුවෙන් ඇය විදෙස්ගත වීමට ප්‍රථමව ඒ සම්බන්ධයෙන් වූ ප්‍රධාන ආයතන ත්‍රිත්වයක වෙබ් අඩෙවි පිරික්සන්නට විය. ඒ, අවශ්‍ය ලියකියවිලි මොනවාදැයි දැන ගැනීම උදෙසාය. ඒ ගුවන්තොටුපල, ආගමන විගමන දෙපාර්තමේන්තුව හා විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශයයි. ඒවායින්, කුසලතා සහිත පුද්ගලයන් රැකියා සඳහා විදෙස් ගත වීමේ දී ලබා දිය යුතු ලේඛන සම්බන්ධයෙන් කියවූ ඇය අදාල ලේඛන පිටපත්ද අතැතිව විදෙස් ගත වීමට සූදානමින් ගුවන්තොටුපල වෙත පැමිණියා ය. අළුත් රැකියාව සඳහා අවශ්‍ය මූලික ලිපිලේඛන වැඩකටයුතු සිදු කර ගැනීම සඳහා ඇය පසු දින ගමනාන්ත රටේ සිටිය යුතුය. එමෙන්ම, නව සේවායෝජකයා සමඟ කල් ඇතිව එකඟ වූ, සතියකටත් අඩු කාලයකින් එළඹෙන දිනයක අළුත් රැකියාවට වාර්තා කළ යුතුය.

වෙබ් අඩෙවි වල සඳහන් තොරතුරු වලට අනුව පළමුව විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය වෙත යා යුතුය. ඒ, කාන්තාවක් නම් විදෙස් ගත වීමේ දී විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය වෙත දැනුම් දිය යුතුය යන නීතිය පිලිපදිමිනි. කාන්තාවක් වීම හැරුණු කොට විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශය වෙත යාමේ අවශ්‍යතාවයක් නොමැත. ඒ අනුව, කාන්තාවක් නම්, කුසලතා සහිත පුද්ගලයින් සඳහා වූ රැකියාවක් නම් අදාල රැකියාවට අදාල තොරතුරු සහිතව විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශයේ ගුවන්තොටුපල පරිශ්‍රයේ ඇති කාර්යාලයට දැනුම් දිය යුතුය. වගකිව යුතු පුරවැසියෙකුගේ වගකීම ලෙස සලකා ඇය එසේ සිදු කලාය.

කරුමයක මහත..! ඈ එසේ යද්දී එතැන් සිටි නිලධාරීන් අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජන ගැනීමට උත්සුක වී ඇත. තරුණ කාන්තාවක් - අත්දැකීම් නොමැති - නියම ගොදුරක්…! අත්දැකීම් නොමැති බව මුහුණෙන්ම කියැවෙන්න ඇති. දැන් අලුත් ලියකියවිලි වගයක් ඉල්ලන්නෝය.

“පවුල් පසුබිම් වාර්තාවක් සහ ග්‍රාමසේවක සහතිකයක් ඕනි. නැතිනම් පිටවෙන්න අවසර දෙන්න බෑ.”

“ඒ සියල්ල අවශ්‍ය වෙන්නේ පුහුණු/ නුපුහුණු කාන්තා ශ්‍රමිකයන් හෝ ගෘහසේවිකාවන් සඳහා. නමුත් මම යන්නේ කුසලතා සහිත පුද්ගලයන් සඳහා වූ රැකියාවකට. ඒ සඳහා වෙබ් අඩෙවියේ සඳහන් ලේඛන මා සතුව තිබෙනවා.” ඇය පවසා සිටියාය.

නමුත් අවසර ලබා ගැනීමට නොහැකි වූ ඇය, තම හිතවතුන්ට කතා කරමින් මේ සම්බන්ධයෙන් උපදෙස් හා උපකාර පතන්නට විය. තවත් පැය හතරක පමණ කාලයකින් ඇයගේ ගුවන්යානය පිටව යන්නීය.

දෙමාපියන් සමඟ ගුවන්තොටුපල පරිශ්‍රයේ සිට ඇය දරණ සියලු උත්සාහයන් ව්‍යාර්ථ විය. ග්‍රාමසේවක දුරකථනයෙන් සම්බන්ධ කර ගැනීමට දැරූ සියලු උත්සාහයන් ව්‍යාර්ථ විය. දුරකථන මගින් ඇයට අදාළ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය සම්බන්ධ කරගැනීමේදීද අසන්නට ලැබුණේද උද්ධච්ඡ ස්වරයේ බැනුම් වරුසාවකි. ගුවන්යානය මඟහැරී නැවත නිවසට පැමිණෙන අතරතුර, ඇයගේ ගමේ හිටපු ග්‍රාමසේවක දුරකථනයෙන් සම්බන්ධ කර ගැනීමට ඇයට හැකි විය. එම නිලධාරියා පවසා ඇත්තේ, ප්‍රදේශය භාර ග්‍රාමනිලධාරී නිවාඩු ලබා ගෙන ඇති බවත් එම නිසා තමන් එදින අදාල ප්‍රදේශයේ වැඩ බලන බවත් ය. ගුවන්යානය මඟහැරුණත්, වචනයේ පරිසමාප්තයෙන්ම රාජ්‍ය සේවකයෙකුගේ හැසිරීමක් පෙන්වූ මේ වැඩබලන ග්‍රාමසේවකගේ ක්‍රියාකලාපය නිසා ඇයට ග්‍රාමසේවා සහතිකය එදින රාත්‍රියේම ලබාගත හැකිවිය. නමුත් දැන් ප්‍රමාද වී වැඩිය. මේ වන විට විදෙස්ගත වීම සිහිනයක්ම වන බව ඇයට පසක් වී තිබිණ. තොරතුරු සොයා යද්දී ඇය කාර්යාංශය වෙත යාම අනිවාර්ය නොවන සෙයකි. කෙලින්ම ආගමන විගමන නිශ්කාශන අංශයට ගියා නම් ඇය දැන් ගුවන් යානයේය. පුරවැසි වගකීම ඇයගේ හීනයට හරස් වී ඇත. අවසානයේ නොයෙක් ඉල්ලීම්, දුරකථන ඇමතුම් හා අයැදීම් ඉදිරියේ කාලය ඉගිල ගියේය. ගුවන්යානයද ඉගිල ගියේය. ඇය….. ඇය තවමත් ආසික්ලන්තයේ ය.

මේ වනතුරු ආසික්ලන්තයේ රාජ්‍ය සේවා ලබා ගැනීම පිළිබඳ අත්දැකීම් නොතිබුණු ඇය නැවතත් නිවෙස බලා ගමන් ගත්තේ පූර්ණ අත්දැකීම්ද සහිතවය. කේන්තිය හා දුක සම්මිශ්‍රිත හැඟීම් සහිතව නැවත උත්සාහ කිරීමට සිතමින් ඇය ආපසු ගියාය. නැවත යන ගමනේ දී වැඩබලන ග්‍රාමසේවක සම්බන්ධ කරගනිමින් තමාගේ ග්‍රාමසේවා සහතිකය ලබා ගැනීමට කටයුතු සලස්වා ගැනීමේදී ඇය ඒ වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් කල තොරතුරු දුරකථනය මගින්ම ලබා දී අදාල ලේඛණය විද්‍යුත් තැපෑලෙන් ගෙන්වා ගත හැකි තරම් පහසු විය.

යම්කිසි කාලයකට පසු නැවත ආසික්ලන්තයට පැමිණීමට පළමුව අදහස් කළ ඇය, දැන් සදාකාලිකවම ආසික්ලන්තය හැර යාමට සූදානම් ය.

මේ දෙවන දිනයයි. සුවදායී නොවුනත්, කෙටි නින්දකින් පසු ඇය නැවතත් තම සිහිනය වෙත දිව යන්නීය. තම විදෙස් රැකියා සිහිනයට හරස් වූ සහ හරස් විය හැකි සියලු ලේඛන කඩිනමින් සකස් කර ගැනීම ඇයගේ අරමුණයි. පෙර දින සකස් කර තැබූ ලේඛනය වැඩ බැලූ ග්‍රාම නිලධාරි අතින් ලබාගත්තාය. දෙවැන්න “පවුල් පසුබිම් වාර්තාව”කි. ඒ සඳහා ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය වන්දනාවේ යා යුතුය. ආසික්ලන්තයේ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයකින් කෙටි වේලාවකින් යම් දෙයක් කරගත් අයෙකු සොයා ගැනීමට වඩා කිසිවකු නොමළ ගෙයකින් අබ මිටක් සොයාගැනීම පහසු යයි හැඟේ. අදාල තොරතුරු හා පෝරම පිරවීමෙන් අනතුරුව නිලධාරියෙකු නිවසට පැමිණ ඇය අවිවාහක බවට වාර්තාවක් ලබා දී ඇත. පැය කිහිපයක් ඇතුළත පමණ එම වාර්තාව ලබා ගැනීමද එක්තරා ජයග්‍රහණයකි.

තවත් ලියකියවිලි වැඩ කිහිපයක්ද ඇයට කර ගැනීමට සිදු විය. ඇය විසින් හඳුන්වනු ලැබූ පරිදි, එය “රුපියල් විසි දෙදහසක් පමණ ගෙවා හිස් කොලයක් සහතික කර ගැනීමකි”.

ගුවන් ටිකට්පත් වෙනස් කරගැනීමෙන් පසු ඊට පසු දිනම විදෙස් ගත වීම සඳහා අවකාශ ලබා ගැනීමට ඇයට හැකිවිණි. නමුත් මේ සියල්ල සඳහා එක රැයින් ආසික්ලන්ත මුදලින් ලක්ෂයක වැඩි පාඩුවක් ඇයට සිදුවිය. නැවතත් ආසික්ලන්ත විදේශ සේවා නියුක්ති කාර්යාංශ කාර්යාල නිළධාරීන් ගුවන්තොටුපළේදී පෙර කී නාටකයම රඟ දැක්වීමට උත්සාහ කර තිබුණ ද, විදෙස් ගත වන ශ්‍රමික කාන්තාවක් ලබා ගත යුතු සහ කුසලතා සහිත රැකියාවකට විදෙස්ගත වන්නියකට අදාල යන දෙවර්ගයේම සියලු ලේඛන තමා සතු බැවින් හා එකී නිළධාරීන් සමග වාචිකව සන්නිවේදනය කල යුතු සියලු ආකාරයන් දැන සිටි බැවින් ඇයට මෙවර ගුවන් යානයට ගොඩ වීමට වාසනාව ලැබිණි. තවද, එකී නිළධාරීන් සෑමවිටකම සිය රාජකාරි හැඳුනුම්පත් කියවිය නොහැකි ලෙස සඟවා ගෙන සිටි බවද ඇය නිරීක්ෂණය කර ඇත. ආසික්ලන්තයේ දින තුනක් පුරා විවිධ රාජ්‍ය ආයතන වල කටයුතු කිරීම් වලින් ඈ ලද අත්දැකීම් සමුදාය ඇයට වටිනා බව නම් කිව යුතුමය. එකී නිලධාරීන් ව්‍යංගයෙන් දැක්වූ හැසිරීම් අල්ලසක මුලකුරු ලබා දුන්නද මා මිතුරිය ඒ සියල්ල පසෙකලා තම ප්‍රතිපත්ති රැකීමද අගය කල යුතුමය. තවද, මේ සම්බන්ධයෙන් නීතිමය පැමිණිල්ලක් ඇය විසින් කල යුතු බව මාගේ අදහසයි.

පැය කීපයක ගුවන් ගමනකින් පසු ඇය ගමනාන්තයේය. මිනිත්තු පහකින් පමණ සියලු ආගමන ක්‍රියා පටිපාටි අවසන්ය. ඇය, ඇයගේ නවාතැනට පිටව ගියාය. විදේශයක සිට පැමිණෙන කෙනෙකුගෙන් එරට ලබාගත් කාලය මිනිත්තු පහකි. ආසික්ලන්තය තම රටේ එකෙකුගෙන් උදුරා විනාශ කළ කාලය දින වලින් ගිණිය හැකිය. එකම හොඳ දැකිය හැකි වූයේ වැඩබලන ග්‍රාමසේවකගේ මිත්‍රශීලී ක්‍රියාකලාපයේ පමණි.

ඉහත කී පවුල් පසුබිම් වාර්තාවේ විශේෂත්වයක් වන්නේ එය කාන්තාවන්ට පමණක් අදාළ වීමයි. විස්තර කියවූ විට, එම සහතිකය දරුවන් සිටින කාන්තාවන් විසින් දරුවන් ආසික්ලන්තයේ තනිකර විදේශගත වීමේ කාරණාව සම්බන්ධ එකක් බව හැඟී යයි. නමුත්, මෙහිදී පැනනගින ප්‍රශ්නයක් වන්නේ, නීත්‍යානුකූලව දරුවන්ගේ භාරකාරත්වය ලද (දික්කසාද) පියෙකු ආසික්ලන්තයෙන් පිටවීමේ අවස්ථාව මෙම ලියකියවිලි කටයුතු වලින් ආවරණය නොවීමයි.

මෙයාකාරයෙන් යම්කිසි පාර්ශවයකට (මේ සිද්ධියේදී කාන්තා පාර්ශවයට) වෙනස්කොට සැලකීම ඉංග්‍රීසි බසින් discrimination යනුවෙන් හඳුන්වයි. සංසන්දනාත්මක උදාහරණයක් ලෙස, මගේ සහෝදරයා ජීවත් වන නෙදර්ලන්තයේ ව්‍යවස්ථාවෙහි පළමු වගන්තියට අනුවම එවැනි වෙනස්කම් කිරීම් සපුරා තහනම්ය. නමුත් මේ ආසික්ලන්තයයි. දියුණු රටවලට සාපේක්ෂව බැලූ කල, ආසික්ලන්තයේ සමහර රාජ්‍ය ක්‍රියාපටිපාටි පවා සකසා ඇත්තේ එක් එක් පාර්ශව වෙනස්කොට සලකන අයුරින් බව මෙයින් අපට පෙනී යයි.

ඉහත කී සහතිකය ලබා ගැනීමේ ක්‍රියා පිළිවෙලත් මාර වටවන්දනාවකි. පළමුව ග්‍රාම සේවකගෙන් චරිත සහතිකය සහ පදිංචිය සනාථ කිරීම ලිඛිතව ලබාගත යුතුය. ඊට අමතරව, පදිංචිය පිළිබඳ විස්තර සහතික කරමින් තවත් කඩදාසි පෝරමයක් ග්‍රාම සේවකගෙන්ම පුරවාගත යුතුය. දැන් පදිංචිය සනාථ කරන ලියවිලි දෙකකි. තමාට දරුවන් නොමැති බවට දිවුරුම් ප්‍රකාශයක්ද, සාමවිනිසුරුවරයෙක් හෝ නීතිඥයෙක් මගින් සහතික කරගත යුතුය. මේ සියල්ල රැගෙන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයට ගොස් ගරුසරු ඇතිව පිළිගැන්විය යුතුය.

මෙකී කටයුතු සම්පූර්ණ වීමෙන් පසුව, සංවර්ධන නිළධාරියකු නිවසටම පැමිණ නිරීක්ෂණය කර, අයදුම්කාරියට දරුවන් නොමැති බව සහතික කරගනු ලබයි. ආසික්ලන්තය අනාගතයේ දියුණුවෙන් දියුණුවට පත් වන විට, දරුවන් ඇති-නැති බව සහතික කිරීමට තව මොනවා නිරීක්ෂණය කරාවිදැයි සාධාරණ සැකයකුත් මතු වෙයි. මෙහි දැකිය හැකි හාස්‍යජනක කාරණාවක් වන්නේ, පවුල් පසුබිම විමර්ශනය කිරීම සඳහා නිවසට පැමිණෙන සංවර්ධන නිළධාරියා නිවසට පැමිණිය යුතු අන්දම කඩදාසි සිතියමක සලකුණු කර අදාළ පෝරමය සමග ලබා දී තිබිය යුතු වීමයි. ආසික්ලන්ත වැසියන් දෛනිකව GPS ඇතුළුව තොරතුරු තාක්ෂණය සැලකිය යුතු මට්ටමකට පාවිච්චි කරන බව පෙනෙන නමුත් ආසික්ලන්ත රාජ්‍ය ක්‍රියාපටිපාටීන් තවමත් ඇත්තේ ගල් යුගයේයි.

තමන් අවිවාහක බව හෝ තමාට දරුවන් නොසිටින බව දිවුරුම් ප්‍රකාශ මගින් තහවුරු කරන කාරණා නොවේ. කෙනෙකු විවාහ වූ විට හෝ දරු උපතක් වූ විට ඒ සම්බන්ධ දත්ත හා ලියකියවිලි නිසිපරිදි පවත්වා ගැනීම රජයක කාර්යභාරයයි.

මේ සියළුම කාරණා අනුව, මෙම පවුල් පසුබිම් වාර්තාවත්, ඒ සම්බන්ධ ක්‍රියාපටිපාටීනුත් කාලය හා මුදල් කා දමන ව්‍යාජ නාටකයක් බව අපගේ මතයයි.

තවද, ග්‍රාමසේවක හෝ වෙනයම් හෝ නිලධාරියෙක් නිවාඩු ලබා ගැනීමේ දී තමා වෙනුවෙන් වැඩ බලන නිලධාරියා සම්බන්ධ කර ගත හැකි තොරතුරු සේවාලාභීන්ට ලබා දීම හෝ, එම නිලධාරියා වත සේවාලාභීන් යොමු කිරීම සිදු කල යුතුය. නැතිනම් තම දුරකථනය වෙත එන පණිවිඩ හෝ ඇමතුම් අදාල වැඩ බලන නිලධාරියා වෙත හරවා තැබීම සිදු කල යුතුය. මෙවන් මූලික වෘත්තීයමය සාරධර්ම පවා නොදන්නා නිලධාරීන් ආසික්ලන්ත රාජ්‍ය නිලධාරීන් ලෙස පත් කර තිබීද කණගාටුදායකය.

අදාළ කාර්යාංශයෙන් ඇයව ගුවන්තොටුපළේ රඳවාගෙන ඇත්තේ, ඇගේ ගමනාන්තය වන රටෙන් ලබා දුන් වීසා පතෙහි “Work visa” ලෙස පැහැදිලි ඉංග්‍රීසියෙන් සඳහන් කර තිබූ නිසා බව අපගේ හැඟීමයි. සංචාරක වීසා ස්ටිකරයක් හා දීර්ඝ පදිංචිය සඳහා රටට ඇතුළු වීමේ වීසා ස්ටිකරයක් අතර බැලු බැල්මට ලොකු වෙනසක් නොපෙනෙන්නාවූත්, දීර්ඝ පදිංචිය සඳහා රටට ඇතුළු වීමේ වීසා ස්ටිකරයෙහි “රැකියාවක් සඳහා අවසරය ඇති” බව ඉංග්‍රීසි නොවන බසකින් ඉතා කුඩා අකුරින් සඳහන් වූත්, ෂෙන්ගන් කලාපීය රටකට මෑතකාලීනව සංක්‍රමණය වූ ආසික්ලන්ත කාන්තාවකගේ මේ සම්බන්ධ අත්දැකීම්ද සංසන්දනාත්මකව දැන ගැනීමට අපි කැමැත්තෙමු.

රටක පැවැත්ම තබා ගැනීම සඳහා උගතුන් රට හැරයාම, එහෙමත් නැතිනම් බුද්ධිගලනය වලක්වා ගත යුතුය යන්න පවසමින් කෑ ගසන ආසික්ලන්තයේ පාලකයින්ම බුද්ධිගලනය සිදුවන තැනට වැඩ සැලැස්වීම කණගාටුදායකය. තවත් හාස්‍යජනක ප්‍රවෘත්තියක් මේ සිදුවීම් දාමය සිදුවී දිනකට පසු අසන්නට ලැබිණ. “විදෙස් රැකියා ජාවාරමට උදව් දෙන්නේ ගුවන්තොටුපල උදවිය” යන මැයෙන් ආසික්ලන්ත පාලකයෙකු පවසා ඇති බව ආසික්ලන්ත ප්‍රවෘත්ති නාලිකාවක් විසින් විකාශය කරන ලද බව මට අසන්නට ලැබිණ. එම වීඩියෝ දර්ශන වල මා මිතුරිය විදෙස් ගත වීමේදී ගැටලු ඇති කරන ලද නිලධාරීන්ද සිටි බව ඇය හඳුනාගෙන තිබිණ.

මාගේ මිතුරියගේ අදහස නම් ආසික්ලන්තයෙන් සදාකාලිකවම පිටව යාමටය. එමෙන්ම, තීරණාත්මක මොහොතක ඇයට සිදු වූ පාඩුවත්, මානසික හිරිහැරයක් සලකන කල, ඇය විසින් උපයනු ලබන විදේශ මුදල් කිසිදාක ආසික්ලන්තයේ ආයෝජනය නොකෙරෙනු ඇත.

කෙසේ වෙතත් එක්තරා රටක් වූ ආසික්ලන්තයේ අකටයුතුකම් වල නිමක් නොවේ නම්, ඉන් ඉවත්ව මානසික සුවතාවයෙන් පිරි රටකට සංක්‍රමණය වන්නට සැමට අවස්ථාව ලැබේවා යන්න මාගේ පැතුමයි. මේ පිළිබඳව කල යුතු දෑ හා ගත යුතු ක්‍රියාමාර්ග සම්බන්ධයෙන් මම නිර්දේශ හෝ යෝජනා ලබා නොදෙමි. නමුත් තවත් එකෙකුට මෙසේ සිදු නොවන්නට නම් එක් කරුණක් සිහි තබා ගත යුතු බව මතක් කරමි. එනම් ආසික්ලන්ත රාජ්‍ය අංශයේ වැඩක් කර ගැනීමට අවශ්‍යනම් තමාගේ කාර්යයට අදාල ලිපිලේඛන හැරුණු කොට “අල්ලපු ගෙදර බල්ලාගේ පුක කැසීමට හේතුව” ලිඛිතව ආසන්න ආසික්ලන්ත රාජ්‍ය නිලධාරියෙකුගෙන් ලබාගෙන සිටීම යෙහෙක බව මතක් කර සිටිමි.

මගේ ගමන් බිමන් එකසිය දහඅටවන කොටස - හඳපානාගල වැව

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Tue, 29 Aug 2023 14:54:00 +0000

මගේ අත්දැකීම් වල ගමන් බිමන් ලිපි පෙල කාලෙකින් යාවත්කාලීන කරන්න බැරිවුන තැනක්. රටේ පැවතිච්ච වසංගත තත්ත්වය හා ආර්ථික ව්‍යසනය නිසා දැන් දැන් ඇවිදින්න යනව කියන්නේ හරිම අමාරු වැඩක්. කොහොම වුනත් තාරකා නිරීක‍ෂණ කඳවුරක් වෙනුවෙන් එලියට බැහැපු මට (ඒ ගැන වෙනම ලිපියකින් ලියන්නම්) ලැබුණු විවේකයේ දී තැන් කීපයක ඇවිදින්න ලැබුණා. ඉන් එකක් බුදුරුවාගල. එතැනට මම කලින් ගිහින් තිබුනත් මාත් ඒක්ක ගිය මිත්‍රයාට ඒක අලුත් තැනක්. කොහොම වුනත පින්තූර නොතිබුන කලින් ගිහිපු, ලිපියක් නොලියවුන හඳපානාගල වැව ගැන තමයි අද ලිපිය.

හඳපානාගල වැවට යන්න තියෙන්නේ වැල්ලවාය - තණමල්විල පාරේ වැල්ලවායේ ඉඳන් කිලෝමීටර අටක් විතර ගියාම හමුවෙන හඳපානාගල හංදියෙන් හැරිල කිලෝමීටර හතරක් ගියාම වැවට යන්න පුලුවන්. කාලයක් තිස්සේ නටබුන් වෙලා තිබුන මේ වැව දැන් නම් නවීකරණය කරල තියෙනවා. වැව හා බැඳුනු ඉතිහාස කතාවක් ද තිබෙනවා.

වැලිමඩ ප්‍රදේශයේ පිහිටි උළුගල ග්‍රාමයේ ඇති සෙල් ලිපියක සඳහන් වන විදිහට අනුරාධපුයේ රජකම් කරපු දුටුගැමුණු රජතුමාගේ මව වුන විහාරමහා දේවියට උපහාර පිණිස වෙල්ලස්සේ ඉදිකල එකක් කියලයි කියන්නේ.

ප්‍රධාන වශයෙන් කිරිඳි ඔයෙන් තමයි වැව පෝෂණය වෙන්නේ. ලංකාවේ තුන්වෙන උසම දිය ඇල්ල උන රාවණා ඇල්ලෙන් පහල මිටියාවතට වැටෙන ජලය කුඩා ඔය එක්ක එකතුවෙලා කොස්ලන්ද කඳු වලින් වැල්ලවාය හරහා ඇවිත් තමා හඳපානාගල වැවට වැටෙන්නේ.

ලංකාවේ තියෙන අනිත් ඓතිහාසික වැව් එක්ක සසඳද්දී මේක විශාල වැවක් නොවුනත් අක්කර දහසකට ආසන්න ගොවිබිම් ප්‍රමාණයක් යල මහ දෙකන්නයම වගා කරන්න ජලය සපයන්න තරම් මේ වැව ප්‍රමාණවත්. කාලයක් නටබුන් වෙලා තිබුනත් 1964 දි ගොවි හමුදාව ඇළක් කපල වතර ගෙනත් තියෙනවා. උමාඔය සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිය යටතේ අක්කර අඩි 5000ක් වුන වැව අක්කර අඩි 15000ක් වෙනකන් වැඩි කරල තියෙනවා. හඳපානාගල, නෙළුම්ගල, පැල්වත්ත, මහආරගම, වන්දම, හා දෙමළිය ආදි වූ වැව අවට ප්‍රදේශවාසීන් මේ දෙකන්නයම අස්වද්දන්නේ මේ වැව් ජලයෙන්.

කිලෝමීටර් භාගයක් විතර වැව් බැම්මේ ඇවිද යන විට හමු වන්නේ තරමක උස පර්වත සමූහයකින් පිරි ගල් තලාවකි. එහි උඩට නඟින විට බදුලු, බණ්ඩාරවෙල, පස්සර සහ නමුණුකුළ කඳු පංති මෙන්ම කොස්ලන්ද, පූනාගල උමා ඔය ව්‍යපෘතිය ක්‍රියාත්මක වන කරඳගොල්ල රාවණා කඳු පංති ඇතුළු බොහෝ අවශේෂ කඳු වැටි රැසක් දැක ගන්න පුලුවන්. කාලෙකට කලින් මෙතැන ඉඳන් ලස්සන බැලුව වුනත් මේ වතාවේ ඒ් පැත්තට යන්න තරම් විදිහක් තිබුනේ නෑ.ඒකට හේතුව මේ දවස් වල තියෙන රස්සන සහ අපි ගිය වෙලාව ඉර මුදුන් වෙලාවක් නිසා.

හඳපානාගල වැව බලන්න යන අයට විශේෂයෙන් කියන්න තියෙන්නේ මේක අලි ඇතුන්ගේ පාරාදීසයක්. උන් නිදහසේ ජලය බොන්න එන තැනක්. ඉතින් එයාලට කරදර වෙන්නේ නැති වෙන්න ඔයාලගේ ගමන පරිස්සමින් සිදු කරන්න.

ඇලබමයක් විදිහට නොවුනත් මම ගාව තියෙපින්තූර ටික හෙමි එහෙමින් දාන්නම්. එතකන් මේ තියෙන පැනොරාමා පින්තූරය රස විඳින්න

කඩමණ්ඩියේ දොල අයිනේ

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Mon, 12 Jun 2023 14:52:00 +0000

හුඟ කාලෙකින් ලියැවෙන ලිපියකන් වුනත් කාලයක් තිස්සේ හිතින් මිමිණෙන ගීතයක්. හිමි නොවුන ප්‍රේමයක් අපි කාටත් තියෙනවා. එවන් ප්‍රේමයක් අද සමාජයේ වගේ පිහි ඇණුමකින් හෝ ඛේදාන්තයකින් අවසන් නොකර විඳින්නේ කොහොමද කියන්න සාහිත්‍යය අපූරු පාඩම් කියා දෙනවා. මේ එයින් එකක් කියල මම හිතනවා.

සමාජය තුල තියෙන බැමි වලින් එදත් අදත් පෙම්වතුන්ට තහංචි තිබුනා. උස් මිටිකම්, කුල බේද, වත් පොහොසත්කම් වගේ දේවල් ඒවා අදත් තියෙනවා. මේ එහෙම ප්‍රේමවන්තියක් ආදරය තමන්ගේ හිතේ ගුලි කරගත්ත විදිහ කියලයි මම හැමදාත් වින්ඳේ.

කඩමණ්ඩියේ දොල අයිනේ නුඹව පෙනී

නැවතී බලනවා මොහොතක් කොහොම හරී

කතා නැතුව හිටියත් ගොළු වෙලා අපි

දාහක් දේ තිබේ කීමට බැරුව වැසී

මම මේ ගීතය විඳින්න පටන්ගන්නේ පළමු පැදි පෙලේ ඉඳලමයි. ඒකට හේතුව ගමක තියෙන සුන්දරම තැනක්වුන කඩමණ්ඩිය මගේ හිතේ ලස්සන තැනක් මවන නිසා. කඩමණ්ඩියත් ඒ තුල ජන ජීවිතයක් හරි අපූරුයි හරි සරලයි කියලයි මම හිතන්නේ. එහෙම තැනක ඇයට ඔහුව පෙනෙනව. ඇගේ හිතේ උපන්න සුන්දර ලෙංගතුකමක් ඔහු කෙරේ තියෙනවා. ඒ නිසාම ඇය ඔහු දිහා නොබල එතැනින් යන්නේ නැහැ. මෙතැන ඔහුව මම දෙවිදියකින් මවනවා. එක්කෝ ඔහු කඩමණ්ඩියේ කඩයක වැඩ කනරන කෙනෙක් නැතිනම් ඇය සමඟම ඔහුත් ඇය ගිය ගමනම ගිහින් කඩමණ්ඩියෙන් දෙපැත්තට වෙන්වෙලා යන්නෙක්. ඇයගේ ප්‍රේමයට බාධාවක් තියෙනවා. ඒ නිසාම ඇයට ඔහු එක්ක කතා කරන්න විදියක් නැහැ. නමුත් ඇයට ඔහු හා කතා කරන්න ගොඩක් දේ තියෙනවා. තනිව විඳින ප්‍රේමයක තියෙන සියලු සංකාවන්, කුකුස ආදී හැඟීම් සියල්ල අවසන් පද දෙපල කියනවා කියලයි හිතෙන්නේ.

ගහකොළ වලට දාහක් ඇස් ඇති හින්දා

සුළඟට සියුම් දාහක් කන් ඇති හින්දා

කවදාමත්ම නුඹ මට නොලැබෙන හින්දා

මුනිවත හොඳයි දෙබසින් දුක වැඩි හින්දා

ඒ කාලෙ අපිට කියන කතාවක් තමා සමහර රහසිගත දේ තැන තැන කතා කරන්න එපා, බිත්ති වලටත් කණ් තියෙනවා කියන එක. එහෙම කියන්න හේතුව වෙන්නේ අපේ විරුද්ධවාදීන් කවුද කියන්න අපි නොදන්නා නිසා. මෙතැනදීත් ආචාර්‍ය සුනිල් ආරියරත්නයන් ඒවන් උපමාවක් භාවිතා කරනවා. ඇස් දාහකින් අප දිහා බලන් ඉන්න බවත් කණ් දහසකින් අප කියන දේ අහගෙන ඉන්න නිසාත් කියල. එ කියල අවසන් කරන්නේ නෑ කවදාවත් නුඹ මට නොලැබෙන නිසා කියලත් කියනවා. ඒ ඇය දන්නව තමන්ට තියෙන බාධාවේ තරම කොච්චරක් ද කියල. ඒ නිසාම ඇය කතා නොකර යන්න තීරණය කරනවා. හිතේ හිර‌වෙලා තියෙන හැඟීම් පිට කරන්න බැරි වීම තරම් වේදනාවක් කොයින්ද? මේ ගීතය අහද්දි සංගීතය ඒතැනදී දෙන විරාමය ම ඒ් හැඟීම උද්දීපනය කරනවා. හැඬුමක හිරවුන මොහොතක්....

සයුර මොටද දිය දෝතක් බොන්න බැරී

ඔරුව මොටද වතුරේ පැදයන්න බැරී

දෑස මොටද සිතුසේ දැකගන්න බැරී

කුසුම මොටද ලන්වී රොන් ගන්න බැරී

මෙන්න මේ පද පෙල ගැන මට නම් හිනෙන්නේ මෙහෙම දෙයක්. අවසානයේ ඇය මුනිවත රකින්න හේතුවුන කාරණාව කියනවා කියල. මෙය ප්‍රේමවන්තයාගේ පැත්තෙන් ඉඳන් ඔහුට හිතන්න බල කරන කාරණාවක් වගේ. ඇය කියන්නේ මම ඔයාගෙ කර ගන්න බැරිබව මම සක්සුදක් සේ දන්නවා නම් ඇයි අපි කතා කරල ලං වෙන්නේ. එහෙම ලංවුනත් අවසානයේ දී ඔහුට හිමිවන්නේ විරහව විතරයි. ඇය තමාව දිය බොන්න බැරි සයුරටත්, වතුරෙ පැද යන්න බැරි ඔරුවටත්, තමන්ට කැමති විදිහට දකින්න බැරි දෑසටත්, ලංවෙලා රොන් ගන්න බැරි කුසුමටත් සම කරනවා. ඒ ඇයට තියෙන බාධාව සුලුපටු එකක් නොවන බව තේරුම් කරන්න. ඉත්න අපිට ලංවෙන්න බෑ කියල දන්නවා නම් දුරින් ඉඳන් ඔහු දිහා බලල යන එක ඇරෙන්න ඔහු එක්ක කතා කරල මේ බලන්න තියෙන ටිකත් නැති කරගන්න ඇය කැමති නැහැ.

අපූරු වින්දනයත් තියෙන අහිමි බව දැන දැනම ලංවෙලා හිත් දුකට පත් කරගන්න ප්‍රේමවන්තයන්ට හිමි නොවන තරම් බාධාවන් එක්ක ලංවෙලා විරහව හිමි කරගන්න ප්‍රේමවන්තයන්ටත් පාඩමක් ද කියලත් හිතෙනවා.

කඩමණ්ඩියේ දොල අයිනේ නුඹව පෙනී

නැවතී බලනවා මොහොතක් කොහොම හරී

කතා නැතුව හිටියත් ගොළු වෙලා අපි

දාහක් දේ තිබේ කීමට බැරුව වැසී

ගහකොළ වලට දාහක් ඇස් ඇති හින්දා

සුළඟට සියුම් දාහක් කන් ඇති හින්දා

කවදාමත්ම නුඹ මට නොලැබෙන හින්දා

මුනිවත හොඳයි දෙබසින් දුක වැඩි හින්දා

සයුර මොටද දිය දෝතක් බොන්න බැරී

ඔරුව මොටද වතුරේ පැදයන්න බැරී

දෑස මොටද සිතුසේ දැකගන්න බැරී

කුසුම මොටද ලන්වී රොන් ගන්න බැරී

ගායනය - විශාරද නන්දා මාලිනී

පද - ආචාර්‍ය සුනිල් ආරියරත්න

සංගීතය - එච් එම් ජයවර්ධන

අම්පාරේ දවස් - පළමු කොටස

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Sat, 06 May 2023 04:43:00 +0000

මේ කතාව ආරම්භය මෙතකැයි නොකීවද මාගේ විශ්ව විද්‍යාල ජීවිතය ආරම්භ වීමත් සමඟ ජීවිතයේ නව පිටුවක් පෙරලුවා වැනිය. එයිනුත් වසර කීපයක් අතිශය විශේෂිතය. "අම්පාරේ දවස්" ආරම්භයේ සිට අවසානය තෙක් ලිවීම අපූර්ව විය හැකි වුවත් සිත දුවන්නා වූ විශේෂිත මතකයන් අතරින් පතර මාගේ සිතිවිලි දැහැන බිඳ දමන්නේ වරක් දෙවරක් නොවේ. මා සිතම මෙලෙස සිදු කරන්නා වූ මතක හරඹයන් හමුවේ පිලිවෙලින් ලිවීම සිදු කල නොහැකය. එනිසාම ලිපි ලිවීමද ප්‍රමාද වේ. එනයින් හුදෙක් මතකය මතුපිටට ඉපිලී ඒන මතකයන් කොටස් වශයෙන් ලිවීමට තීරණය කලෙමි.

ඒ වර්ෂ දෙදහස් දහ හතර වන වර්ෂය බව පවසන්නේ මගේ මතකයට වඩා මගේ මතක එකතුව වූ ඡායාරූප ගොන්නයි. කලකට පෙර අම්පාර ප්‍රදේශයේ වසර කීපයක් ජීවත් වූ මා ගෙන ආ සුන්දරම මතකයන්ගෙන් එකක් බව නැවත නැවතත් සිහිපත් කරමි. එකල අප කුඩා පිරිසක් වශයෙන් එක්ව රාත්‍රී අහස නිරීක‍්ෂණ වැඩසටහන් පවත්වන්නට වීමු. එය පාසල් ලමුන් වෙනුවෙන් විශය මාලාවේ ඇති පාඩම් කොටස් අලලා විශේෂිතව සකස් කරන ලද වැඩසටහනකි. එය කොටස් දෙකක් ලෙස 3, 4, 5 වසර වල ළමුන් සඳහා එක් වැඩසටහනක් ද 9,10,11 වසර වල ලමුන් සඳහා තවත් වැඩසටහනක් ද වශයෙන් පැවැත්වීය.

මා මොරගහපල්ලම විද්‍යාලයට යන්නේ මේ වැඩසටහනේ තවත් එක් වැඩසටහනක කොටස්කරුවෙක් වශයෙනි. අම්පාර මොරගහපල්ලම විද්‍යාලය යනු දමන ප්‍රාදේශිකයට අයත් කුඩා පාසලකි. පාසල එකල අතිශය දුශ්කර ලෙස සලකන ලද පාසලකත් විය යුතුය. පාසල වටා කුඩා කැලෑ ප්‍රදේශයත් ප්‍රදේශය පුරා විසිරුණු කුඩා වැව් පද්ධතියත් හේතු කරගෙන ගම්මානය නිරන්තර අලි ආක්‍රමණයන්ට ලක්වන්නකි. නමුත් පාසලේ තරමක සිසු පිරිසක් අධ්‍යාපනය ලබන බව පෙනෙන්නට තිබිණි. ඒ පාසලේ ක්‍රියාකාරකම් හා ඉගැන්වීම් ක්‍රමවේද නිසා විය යුතුය.

අප පාසලට රැගෙන යන්නේ කුඩා දරුවන් වෙනුවෙන් සකස් කෙරුණු වැඩසටහනක් වෙනුවෙනි. සවස 4.00 පමණ විට පාසල වෙත ලං වූ අප විදුහල්පතිවරයා සහ විශය භාර ආචාර්යවරයා සමඟ සුහද පිලිසඳරකින් පසු අපගේ කාර්යය ආරම්භ කරන්නට වීමු. අපගේ වැඩසටහනේ පලඹු කොටස ඩිජිටල් තිරයක් මත ප්‍රක්ශේපනය කරන ලද පාඩම් ඉගැනවීමකි. එහිදී අදාල පාඩම් කොටස් සහ එදින රාත්‍රී අහසේ අපට දැකිය හැකි වස්තූන් සම්බන්ධයෙන් දැනුවත් කරනු ලැබේ. තවද රාත්‍රී අහස නිරීක්‍ෂණ ක්‍රම පිලිබඳවද විස්තර කරනු ලැබේ. පාඩම් කොටස අතර වාරයේ ලමුන්ට පැන නඟින ගැටලු අපවෙත යොමු කල හැකි වන අතර ඒවා සඳහා පිලිතුරු ලබා දීමද සිදුවේ. මේ සියල්ල සාමාන්‍යායෙන් පැය 2-3 අතර කාලයක් ගත වන අතර ඉන්පසු ලමුන්ට රාත්‍රී ආහාරය ලබා ගැනීමට අවස්ථාව ලබා දී දුරේක්‍ෂ මගින් අහස නිරීක්‍ෂණයට අවස්ථාව ලබා දෙනු ලැබේ.

පාසලට අලි එන බව අප සක්සුදක් සේ දනිමු. නමුත් පාසල තුල සිටි කිසිවෙක් ඒ පිලිබඳ කලබලවන අයුරු හෝ බියක සේයාවක්වත් නොපෙනේ. නමුත් මේ ක්‍රමවේදයන් නුපුරුදු මා සිත තුල බියකි. කුඩා ලමුන්, අලි කඩා වැදුනොත් ලමුන් කල යුතු දෙයක් නොදන්නවා වෙන්නට පුලුවන. ආරක්‍ෂාකාරී ස්ථානයක් තිබේද? මොනවුන් ඒ සඳහා පියවයර ගෙන ඇත් ද? මෙවන් ප්‍රශ්ණ දාමයක් සමඟ අප වැඩසටහන ආරම්භ කලෙමු.

අප වැඩසටහනේ පලමු අර්ධය අවසන් වෙද්දී රාත්‍රී අඳුර ගලා එන්නට විය. කුඩා ලමුන්ගේ වැඩසටහන පරිගණක මෙහෙයවීම හා තාක්‍ෂණික උපකරණ සකස් කිරීමත් විවිධ අවස්ථා ඡායාරූප ලබා ගැනීමත් මා විසින් සිදු කරනු ලැබේ. හාත්පසින් අඳුර ලඟා වෙද්දී මා සිත දෙගෙඩියාවෙනි. නමුත් අඳුරු වැටෙන්නට පටන් ගද්දී පිට්ටනිය වටා විලක්කු දැල්වෙන්නට විය. කීප තැනක ඇවිදින විලක්කුද පෙනුනි. හොඳින් නිරික්‍ෂණය කල විට විලක්කු අතින් ගත් දෙමාපියන් පිට්ටනිය කෙලවර විලක්කු නිවෙන්නට නොදී තබා ගැනීම හා අලි පැමිණීම පිළිබඳ අවධානයෙන් සිටීමත් සිදු කරනු දැකිය හැකි විය. පුදුමය එතැනින් අවසන් නොවීය.

රාත්‍රී ආහාරය සඳහා කාලය එලැඹිනි. සාමාන්‍යයෙන් ලමුන් ආහාර ගන්නා අවස්ථාවේදීම අප ද අහාර ලබාගෙන ඉක්මනින් නිරීක්‍ෂණ උපකරණ සකස් කර වැඩසටහනේ දෙවනි අර්ධයට සූදානම් වෙමු. නමුත් එදින, එදින වෙනස් ය. ආහාර ලබා ගැනීමට ඇත්තේ බුෆේට් ක්‍රමයටයි. පන්ති කාමරයක් තුල වෙනුවට එලිමහනේය. වට පිටාව කුඩා බල්බ කීපයකින් පමණක් ආලෝකමත් කර ඉතිරිය සම්පූර්ණයෙන්ම ගස් වල බැඳි විලක්කු වලින් ආලෝකමත් කර ඇත. කුඩා පන්ති වල ඇති ඩෙස්ක් දෙකක් බැගින් එකට තබා ඒ වඩා පුටු හයකි. සෑම ඩෙස්ක් එකක් මතම ඉටිපන්දම් දැල්වේ. සැබැවින්ම එලිමහන් ආපන ශාලාවකි. පුදුමය එතැකින්ද අවසන් නැත.

කුඩා ලමුන් පිලිවෙලින් ගොස් තම පිඟානට ආහාර බෙදාගෙන පැමිණේ. ආහාර බෙදා දීම සඳහා දෙමාපියන් කීප දෙනෙකි. තවත් කීප දෙනෙක් ලමුන් තම ස්ථානයට යාමේ දී අනතුරක් නොවීමට සීරුවෙනි. ලමුන්ගේ ආරක්‍ෂාව සඳහා පිට්ටනිය වටා සිටියවුන් තවමත් එසේමය. ලමුන් පිලිවෙලින් පැමිණ ආහාර ලබා ගනී. ඉන්පසු තමාගේ ස්ථානයෙන් අසුන් ගෙන මේස ආචාර විධි පිලිපදිමින් ආහාර ලබා ගනී. සියල්ල ක්‍රමාණුකූලය. මා ආහාර ගත යුතු බව අමතකය. සියල්ල අමතක කල මා ඡායාරූප ලබා ගැනීම සිදු කලෙමි. මතකයත් අත්දැකීමත් උපරිම වශයෙන් සිහි තබා ගැනීම පමණක් මට ප්‍රමාණවත්ය. ආහාර පසුව ලබා ගත හැක. පුදුමය තවත් එතනමය. වසර නමයකට පසුවත් ඒ මතකය සිහිවන විට මා ශරීරය පුරා විදුලියක් යන්නා වැනි හැඟීමකි.

ආහාර ලබා ගැනීමෙන් අනතුරුව අතුරුපස වෙනුවෙන් අයිස්ක්‍රීම් ය. කුඩා ලමුන් හා අයිස්ක්‍රීම් යනු අතිශය සුන්දර බැඳීමකි. මා සිතුවේ ඔනවුන් අයික්‍රීම් වෙනුවෙන් පොරකනු ඇත කියාය. නමුත් පුදුමයකි. මොවුන් පෙර සේම තම බඳුන සමඟ පෙලක් සැදී පැමිණේ. පිලිවෙලින් තම අතුරුපස ලබාගෙන වාඩි වූ ස්ථානයන්හිම අසුන් ගෙන අතුරුපස රස විඳින්නට විය. ඔවුන් කල යුතු ආකාරයන් පිළිබඳ උපදෙස් මිස අණ දීම් ඇසෙන්නට නැත. කිසිවෙකු ලමුන් "දක්කන්නේ" නැත. මොවුන් ලමුන් දෙස සකස් කල රොබෝවන් දැයි මට සිතේ. අතුරුපසින් පසු අප වැඩසටහනය. කටට දෙකට මාගේ ආහාරය ලබාගෙන කඩිනමින් මාගේ කණ්ඩායම සමඟ එකතු වීමි.

වසර ගණනාවකට පසුවද අද මෙන් මතකයේ ඒ සිදුවීම් දාමය ගැවසේ. මේ මතකය මා වඩා පුදුමයට පත්කලේ වසර ගණනාවකට දකුණු පලාතේ පහසුකම් සහිත පාසලක මා අප වැඩසටහන සිදුකිරීමට ගත් උත්සාහයේ දීය. වැඩසටහන යෝජනාවක් පමණක් වූවා මිස සිදු කෙරුණේ නැත. එකඟතාවය අනුව අවශ්‍ය තාක්‍ෂණික උපකරණ සමඟ මා පාසලට ගිය ද පාසලෙන් ලැබුණ පිළිතුර නැවත ඒ පාසල වෙනුවෙන් මාාගේ දායකත්වය නොදෙන්නට තරම් සිත කලකිරවන සුලුය. ලමුන් රාත්‍රියට පාසලට ගෙන්වා ගැනීමට හෝ එසේ ගෙන්වා ගැනීමේ වගකීම භාර ගන්නට ගුරුවරයෙකු නොමැත. දෙමාපියන් නොමැත. ක්‍ෂණයකින් මා සිත මොරගහපල්ලමට දිව ගොස් නැවත පැමිණියේය. ඒ ලමුන් ගේ වගකීම හා සැසඳු කල මොවුනට කුමන වගකීම් ද?

මොරගහපල්ලම විද්‍යාලය ආදර්ශයක් නම් එහි ගුරුවරුන්, හා දෙමාපියන් වෙනුවෙන් කිව යුතු දේ කුමකත් දැයි සිතමි. නිරීක්‍ෂණ වැඩසටහන අතර ගැමියන් අසන ගැටලු, ලමුන්ගේ ගැටලු නගරබද ලමුන්ගේ චින්තනයේන හාත්පසින්ම වෙනස්ය. ඔවුන්ට තමමත් තරු ග්‍රහලෝක මැජික් එකකි. එය දුරේක්‍ෂය මගින් දැක ගැනීමෙන් පසු මුහුණේ ඉරියව් වෙනස් වීම් අපූර්වය.

තවත් දිනක ලමුන්ගේ අදහස් හා ගැටලු වල සුන්දර තැන් ගැන "අම්පාරේ දවස්" තවත් කොටසක් ලියන්නම්. එතෙක් ඔයාලගෙ අදහස් කමෙන්ට්ස් හැටියට ලියන්න කියල ආරාධනා කරනවා. අදහස් තමා මට ලියන්න කාලය වැය කිරීමේ වනටිනකම කියා දෙන්නේ.

ඒ කාලෙම තියපු කෙටි සටහනක් සහ පින්තූර ගොන්න මෙතැනින් බලන්න.

එහෙනම් ආයුබෝවන්.

කොණ්ඩෙයි මායි....!

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Sun, 06 Nov 2022 07:00:00 +0000

මේක මම කාලයක් කතා කරන්නෙම නෑ කියල හිතපු මාතෘකාවක් වුනත් දැන් මේක කතා කරන්න තරම් සුදුසු කාලයක් කියල හිතනවා. මේකේ මාතෘකාව මෙහෙම දැම්මේ මේ කතාව කියන්න පටන් ගන්න සහ මේ ගැන හොයන්න හිතන්න පටන් ගන්න ප්‍රධාන හේතුව වුනේ ඔය මාතෘකාව නිසා. නමුත් මාමේ තුල කතා කරන්නේ එලියෙන් මිනිස්සු පේන විදිහ සහ මිනිස්සු මනින විදිහ ගැන.

මාතෘකාවට එන්න හේතුව විදිහට කාලීන මාතෘකාවක් වුන ගුරු ඇඳුම පවා හේතුවක් වුනා කියලයි මම දැන් මේ ලියන වෙලාවේ දී නම් හිතන්නේ.

Image from Internet

පාසල් කාලය අවසාන වීමත් එක්ක මගේ පෙනුම මට ඕන හැටියට වෙනස් කරන්න මගේ තාත්තගෙන් තිබුන සීමාවන් අයින් වුනා. පාසල් කාලයේදී කොණ්ඩය ටිකක් දික්වෙද්දී පාසලෙන්ම ඇති කරන "විනය" කියන රාමුවෙදී පාසල් ගුරුවරයෙක් වුන තාත්තට මගේ පැත්තට තහංචි දාන්න වුනා. නමුත් ඒ තහංචියෙක කෙලවර වුනේ ඉස්කෝලෙ ගිහින් ඉවර උනාම ඕන දෙයක් කරගන්න කියන සීමා ඉවත් කිරීමයි. ඉතින් මම පාසල් කාලෙ "පිලිවෙලට" ඉදල පස්සේ නරක් වුන එකෙක්.

කොහෙම හරි උසස් පෙ පලමු වර පෙනී හිටියට පස්සේ කොණ්ඩේ වැව්ව කැමති විදිහට ඇන්ඳ පැලඳුවා පස්සේ දෙවන වර විභාගය කරන්න විශය මාරුකරද්දි ප්‍රාදේශීය අධ්‍යාපන කාර්යාලයට යන්න වුනා. ඒ කපපු කොණ්ඩේ ආයෙ කැපුවේ විශ්ව විද්‍යාලයට යද්දි, විශ්ව විද්‍යාල දෙවන වසර සිසුන් නවයතාවයට හුරු කිරීමේ වැඩසටහන ඉවර වෙද්දිම ආයෙ වවන්න පටන් ගත්ත. ආයෙත් විශ්ව විද්‍යාලය අවසන් වෙද්දි කොණ්ඩේ කැපුව.

මොන හේතුවක් නිසාද මන්ද මට කොණ්ඩය වවල ඉද්දි මාර සනීපයක් නිදහස් බවත් සහ මම ය කියන හැඟීමක් දැනෙනව. හැබැයි ඉතින් මම අවට ඉන්න "බහුතරයකට" මාවත් ඒ කොණ්ඩේ කැපූ ගොඩේ තියන්න ඕන වෙලා තියෙනවා. මොනව කරත් කොණ්ඩේ වවල රස්තියාදුකාරයෙක් වගේ. බලනව හැටි. තැනකට යන්න බෑ. එකී මෙකී නොකී සුවහසක් දේ කියනවා.

හැබැයි ඔය සියල්ල අස්සේ මාත් එක්ක වැඩ කරන මගේ කොණ්ඩය නොවෙයි වන මොන දේ මෙන විදිහෙන් වුනත් වැඩ කරන්න කැමති අය ඕනෑ තරම් ඉන්නව.

‍

මගේ කොණ්ඩය ගැන මම කිව්වා වුනත් මේක අනිත් අය සම්බන්ධයෙන් විවිධාකරයෙන් වෙනස් වෙන්න පුලුවන්. කරාබු දාන අය, ටැටූ කරන අය, කොණ්ඩය කපන, තට්ටය ගාන, කොණ්ඩේ පාය කරන වගේ විවිධ අය.

හර දැන් ආයෙ එමු මුලට. පිටත පෙනුම හා වැඩ කරන විදිහ. පිට පෙනුම තියෙන තමන්ගේ කාර්ය ටික, වගකීම් ටික, භාරගත්ත දේ වෙලාවට නොදෙන වගේ විවිධ දේ කරන නමුත් ඔය මහලොකුවෙන් කියන "පෙනුම" හා "පිළිවෙල" තියෙන අය කොයි තරම් නම් ඉන්නවද? මම දන්න ගොඩක් අය ඉන්නව තමන්ගේ වැඩ ටික කරන්නේ නැති, කිසිම අවංකභාවයකින් වැඩක් කරන්නේ නැති, සමාජ සම්මතයේ පිලිගත් වැරදි හැමෝම දන්න රහස් විදිහට කරගෙන යන අය. මේ කියන අය වෙනුවෙන් ඔය කියන කිසිකෙනක් කට ඇරල කියන්නේ නෑ හපෝ හැටි විතරක්. ඔයා අරහෙමත් කරල නේද? මෙහෙමත් කරල නේද? මහ බේබද්ද වගේ බොනව නේද?මේවා කිසිවක් කියන්නේ නෑ විතරක් නෙවෙයි මම හිතන්නේ අපි වගේ අය කතා නොකරන නිසා අපිට ඔය කරුණු කියනවා. නැතිනම් ඔය සමාං සම්මතයේ වරදි කරන නිසා ඒ වලට අපිටත් එන්න කියනවා විය යුතුයි.

කොහොම වුනත් මම දකින විදිහට පෙනුව නොවෙයි තමන්ගේ කාර්යයන් හිරියට කරනවා නම්, වගකීම් යුතුකම් හරිවිදිහට ඉටු වෙනව නම් පෙනුම කියන්නේ නිකම්ම නිකන් දෙයක් විතරයි.

පහුගිය කාලය පුරාමට කොණ්ඩය කපන්න කියල කියපු හේතු කීපයක් මම ලියන්නම්.

1. කොණ්ඩේ වවල උසාවියකටවත් යන්න බෑ. මේකට මට කියන්න තියෙන්නේ කරුණු දෙකයි. එක මට වැරදි කාරයෙක් විදිහට උසාවි යන්න කිසිම ආසාවක් නෑ සහ එහෙම වෙයි කියල බය වෙන්න ඕන දේවල් කරලත් නෑ. දෙක එහෙම යන්න බැරි කමක් හෝ තරනමක් නෑ. එහෙම යන අයට විදියක් තියෙනවා. හදුනාගැනීමට අපහසුවක් නොවන ආකාරයෙන්, මුහුණ ඇස් කණ් ආදිය පෙනෙන විදිහට කොණ්ඩය සකස් කරාම යන්න පුලුවන්. මොකද උසාවියක අනන්‍යතාව හදුනාගත ආකාරයෙන් හිටියාම ඇති.

2. කුඩුකාරයො ගංජකාරයෙ වගේ උන් ගෙවල් වලට වත් ගන්නේ නෑ. මේකට නම් කියන්න තියෙන්නේ ටිකක් වටපිට බලපන් කොණ්ඩේ වවන්නේ ගංජකාරයො කුඩුකාරයො කියල සම්මතය හදාගෙන තියෙන්නේ උඹලමයි. මේ ලෝකේ කොණේඩේ වවපු ඔක්කොම ඒ කුලකයේ නම් ලිස්ට් එකක් දෙන්නම් එහෙම නෑ කියන්න. අනික එහෙම හිතන උන්ගේ ගෙවල් වලට මම එන්නෙ නෑ. කලින් කියල තියන්න අපි එහෙමයි හිතන්නේ කියල මොකද මට එහෙම එන්න ඕනම කියල තැන් නෑ.

3. පිට පෙනුමෙන් තමා මිනිස්සු බලන්නේ, අපි දන්නව ඔයා කවුද කියල. ඒත් මෙතැන්ට එන අය දන්නේ නෑ. ඒ අය පෙනුමෙන් බලලයි කෙනා තෝරගන්නේ. - මේකට කියන්න තියෙනනේ මගේ පෙනුම මෙහෙමයි. මම ගාවට එන්නේ නැතිව වැඩේ කරගන්න පුලුවන් නම් ඒ තැනකින් කරන්න. ඒ ගැන තරහක් නෑ. මම ගාවට ආවේ නෑ කියලවත්, මම එක්ක කතා කලේ නෑ කියලවත් මට වෙනසක් වෙන්නේ නෑ. මාව දන්න මාව අදුනත්ත අය ඔය ප්‍රශ්ණේ අහන්නෙ නෑ වගේම තමා ඔය ප්‍රශ්නේ හන ඔයාටත් වෙන සුදුසු තැනකට යන්න බාධාවක් මගේ නෑ. කරුණාකරල මාව වෙනස් කරන වෙලාවේ තමන්ගේ හැකියාවන් දැනුම හදාගෙන තවකෙනෙක්ට රටට දෙයක් කරන්න බලන්න.

මේක මහ දිගට යන කතාවක්. කොහොම වුනත් කෙටි තැනකට මම මේක ගේන්නම්. ඔය ඉන්න විවිධ තරාතිරම් වල අය එ එක්කෙනාගේ පෙනුම වෙනස් කරන්න මහන්සි වෙන හේතු කීපයක් තියෙනවා. එයින කීපයක් තමයි,

1. තමන්ගේ පොඩි කාලෙ ඔය කියන "විච්චූරන" කරන්න එපා කියල තමන්ට වැටුන තහංචිය අනිත් අයට තමන්ගේ බලය හිතවත් කම හෝ වෙන බලපෑමකින් කරන්න උත්සාහ කිරීම

2. තමන්ගේ ආශාවන් වල විදිහට අනෙකා තබා ගෙන පාලනය කිරීමට උත්සාහ ගැනීම.

2. තමාගේ ජීවන පරිසරය තුල තමන්ට නොලැබුන නිදහසක් භුක්ති විඳින කෙනෙක් දැක්කාම ඇතිවෙන ආත්මාර්තකාමී හැඟීම

Image from Internet

ඔයාල කවද හරි තව කෙනෙක් අදින පලඳින විදිහ ගැන හෝ ජීවත්වෙන විදිහ ගැන සීමා දාන්න උත්සාහ කල තියෙනවා නම් දැන්ම යන්න කාමරෙකට, දොරවහගෙන තනියම හිතට තට්ටු කරල අහන්න මම ඒ සීමාව දාන්න හේතු වුනේ ඇයි කියල. ඔය "ඇයි?" කියන ප්‍රශ්ණයට පිලිතුරු ලැබෙද්දී ඔයාට තේරෙයි ඔයා ඉන්නේ මම කිව්ව තැන් වලින් කොතනද කියල. ඒ එක්කම අහන්න ඔයාගෙන ඉටු වෙන්න ඕන වගකීම්, රාජකාරි හරියට කලා කියල සතුටු වෙන්න පුලුවන්ද? ඔයා වංචනිකද? වරප්‍රසාද අයිතිවාසිකම් විදිහට භුක්ති විදිනවද?.

සීමා දාන්න, පන්නලට එද්දි සුදු අඳින්න, පල්ලියට පද්දි මෙහෙම යන්න, වගේ දේවල් වලට එවිට කැමති අය එයි එහෙම බැරි අය නවතීවි. හැබැයි මතක තියා ගන්න ඒ සීමාවන් පොදු කරුණු වෙනස් කරන්න දැම්මොත් කිසි කෙනෙක් එන්නේ නැති වෙයි.

මගේ සේවය ගන්න, දැනුම ගන්න හෝ ඕනම දෙයක් කර ගන්න එනවනම් තියෙන්නේ එක සීමාවයි. එන්න. අවශයතාව පැහැදිලිව කියන්න. වැඩේ කරගෙන යන්න. ඇදුම කොහෙම වුනත් පෙසුම කොහොම වුනත් උස, මිටි, කලු , සුදු, කැත, ලස්සන, සෞඛ්‍යසම්පන්න, අබල දුබල, පච්ච ගහපු, කොණ්ඩේ වවපු, කරාබු දාපු නොදාපු එකී මෙකී නොකී ඕන කෙනෙක් එන්න ඔය කාටත් මගේ ප්‍රතිචාරය එකයි.

ඔය කියන කිසි දේකින් තමන් ඉන්න මතය වෙන් වෙන්නේම නැත්තම් හිතන්න එක ක්‍රමයක් ඉතිරියි. අපි හැමදාම විවිධ ක්‍ෂේත්‍ර සදහා සමානාත්මතාවයක් ගැන කතා කරනවා. ඒ නිසා හිතන්න මේකත් අපේ එක මානසික ව්‍යාධියක්, ආබාධයක් විදිහට. එහෙම අයටත් සමාජයේ සමානාත්මතාවය ඉදිරියේ අවස්ථාවක් තියෙනවා කියල අපට පාඩුවේ වැඩ ටික කර ගන්න දෙන්න. මොකද අපි අදින පලඳින විදිහෙන් අපේ කාර්යය වෙනස් නැතිව දෙනවනසම් අපේ දායකත්වය අපේ උපරිමයෙන් කරනවා නම් මේ ව්‍යාධිය ගැන අමතක කරන්න. ශාරීරික ආබාධ ඇති අයට සලකනව වගේ සලකන්න. මොකද අපිත් ඔයාලව ඒ විදියෙන්ම දකිනව. ඕනම කෙනෙක් තමන්ට සාපේක්‍ෂව මිනුම් කරන අතර ඒ මිනුම් වලින් අපගමනය වන අන්සියල්ලෝ සම්මතයෙන් පිට ලෙස සලකයි. එය ලස්සන කැත, උස මිටි ආදී සියලු කරුණු සම්බන්ධයෙන් සත්‍ය වේ.

ඔය කියන ඕනම සීමාවක් දාල සමාජ මිම්මෙන් මනින ඕන කෙනෙකුට පුලුවන් මාව මගඇරල පාඩුවෙ යන්න. මම නැතුව මගෙන් කරගන්න ආව වැඩේ කරගන්න පුලුවන් කෙනෙක් මේ වර්ග කිලෝමිටර හැටපන්දහස් හයසීය ඇතුලේ ඉන්න මිලියන 22 ඇතුලේ ඔයාට හොයා ගන්න පුලුවන්. එහෙම බැරිනම් ට්‍රයි කරන්න එතනින් එයා තිබෙන බිලියන 7.8න්. අන්න එහෙමත් බැරිනම් ඔය සමාජ මිම්ම පැත්තට විසි කරල එහෙම නැත්තම් අපේ ගේට්ටු කණුව පාමුල තියල එන්න අපි වැඩේ කරමු.

සම්මත හදාගන්න එපා කරන දේ හරියට,අවංකව කරන්න. එතකොට ගොඩක් දේ පහසු වෙයි. දැනුත් ආයෙම කියන්නේ. මම නිසා ඔයාල වෙනස් වෙන්න ඕන නෑ. එහෙම අයටත් ඔය උඩ ඡේදේ වැඩේ කරන්න පුලුවන්. මම ඔයාල වෙනස් කරන්න හදනවා කියල හිතෙනවා නම් මේ ලිපි කියනව එකත් නවත්තල, මාවත් බ්ලොක් කරල දාල යන්න නිදහස ඔයාලට තියෙනවා.

හැමෝටම ජය.

රෝස මලට කියනවාද

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Tue, 28 Jun 2022 14:07:00 +0000

කාලෙකට පස්සේ ආයෙත් ලස්සන ගීතයක් එක්ක. ලියන්න කියල තරම් නොවුනත් කුරුටු ගාපු ගීත ගානක් තියෙනවා. කොහොම වුනත් අද මේ ගීතය ආයෙත් ඇහිල නිතර මිමිණෙන නිසාම ලියන්න හිතුවා.

මේ ගීතය ලියල තියෙන්නේ නව පරපුරේ රචකයෙක් වුන රවී සිරිවර්ධන විසින්. පරිසරයෙන් සොයාගත්ත ආදරය ගැන වුරුත් කතාවෙන් රෑපකයක් තමයි මේක ඇතුලේ යොදාගෙන තියෙන්නේ. "රෝස මලක්". ආදරය සමහර වෙලාවකදී සතුටින් ගලා යනවා වගේම කඳුලකින් අවසන් වෙන්නත් පුලුවන්. බොහෝ වෙලාවල් වලදී ඒ කඳුලු තව කෙනෙක් හෝ පිරිසකට චෝදනාවකින් සමනය කර ගන්න උත්සාහ කරනවා. සමාජය එහෙමයි. නමුත් මේ ගීතය ඇතුලේ රචකයා දෝදනාවක් නොකර අපූර්ව විඳ දරාගැනීමක් කරනවා.

රෝස මලට කියනවාද
මා මිය ගිය බව
කියන්නෙපා රෝස ගහේ
කටු විස වුණු වග

මෙතැන රෝස මල විදිහට උඵමා කරන්නේ තමන්ගේ ප්‍රේමවන්තිය. කවුරුත් ආදරය සංකේතවත් කරන රෝස මල ම තමයි යොදා ගන්නේ. නමුත් පෙම්වතා....? ඔව් ඔහු මිය ගිහින්.. රචකයා ආමන්ත්‍රණය කරන්නේ, ඉල්ලීම් කරන්නේ සමාජයෙන් විය යුතුයි. පෙම්වතා මිය ගිහින් කියල පෙම්වතියට කියන්න කියල ඔහු ඉල්ලීමක් කරනවා. නමුත් ඒ එක්කම ඉල්ලීමක් කරනවා මිය යන්න හේතුව වුනේ මොකක්ද කියල කියන්න එපා කියල. මොනවද මේ නොකියා ඉන්න සත්‍යය. ඒ තමා පෙම්වතියගේම පවුලේ අය ම තමා මේ මරණයට වගකිව යුතු වෙන්නේ කියල. ඇයි ඒ?

මල වට කර කටු සැදුණේ
පෙති රකින්න නම්
තරහ ගන්නෙ කොහොමද
අතු ඉතින් එක්‌ක මං

රෝස මලක් වටේට කටු තියෙන්නේ මල රකින්න. දුවක් පරිස්සම් කරන්නම තමා ඒ පවුලේ අය හැම වෙලාවේ දීම බලන්නේ. ඉතින් අපේ ආදරය ගැන ඇයව දන්න අය ගිහින් පවුලේ අයට ගිහින් කිව්ව කියල මම තරහ ගන්නේ කොහොමද? ඒක ඒ අය කල යුතු දෙයක්. ඒක ඔවුන්ගේ වගකීමක්. ඒ නිසාම තමයි පෙම්වතා කියන්නේ මරණයට හේතුව පෙම්වතියට දැන ගන්න එපා කියල. ඇය තුල පවුලේ අය පිලිබඳ වැරදි ආකල්පයක් ඇතිවීම වලක්වන්නයි පෙම්වතා තාමත් උත්සාහ කරන්නේ.

මගෙ සොහොනට ආවොත් ඈ
අවසර විගසින්
කියන්න මං පෙම් කළ බව
රෝස ගහ තරම්

මේව අහල ඇගේ පවුලේ අයගේ අවසරයක් ලැබිල ඇය මාව බලන්න ආවොත් ඇයට කියන්න ඇපේ පු=වුලේ අය තරම්ම තමන් ඇයට ආදරය කල බව. දුවක් පෙම්වතාගෙන් බලාපොරොත්තු වෙන්නේ පියෙකුගේ ආදරයක් කියල කියනවනේ. ඉතින් පෙම්වතා කියනවා ඇයට තමන් ආදරය කලේ ඇය බලාපොරොත්තු වුන විදිහටමයි. නමුත් අහේතුකව අවාසනාව නිසා ඔහු අද මිය ගිහින්. ඒ සදහා කිසිවෙකුට චෝදනා කරන්න ඉඩ තියන්න එපා කියල ඔහු ඉල්ලීමක් කරනවා.

කෙනෙකුගේ ජීවිතයේ ආදරය නැති වෙද්දී ඔහුගේ චිත්ත රූප කොහේට දිව යනවාද කියන්න බැහැ. එය පෙම්වතෙක් වේවා පෙම්වතියක් වේවා සිදු වෙන දෙයක්. ඒ නිසාමයි පෙම්වතා තම මරණයේ හේතුව පෙම්වතිය තුලට දාල ඇයටත් තමන්ට හිමි වුන මරණයෙන් නිමවන ජීවිතයක් හිමි කරන්න උත්සාහ කරන්න එපා කියල සමාජයෙන් ඉල්ලන්නේ.

දර්ශන වික්‍රමතුංග විසින් මේ ගීතය සඳහා එකතු කල සංගීතය සහ පලමු අන්තරා කොටසෙහි පසුබිමෙන් එක්කර ඇති ගායනය මෙහි හැඟීම වඩා තීව්‍ර කරනවා කියලයි මම හිතන්නේ. ක්‍රිශාන්ත එරන්දක ගායන ශිල්පියාගේ තියෙන හඬ මේ ගීතයේ පද අරුත හරි අපූරුවට මතු කරනවා. ඒ ඉල්ලීම් ස්වරන=යට උපරිම සාධාරණයක් ගායකයා කරනවා.

අහලම බලන්න ගීතය..

රෝස මලට කියනවාද
මා මිය ගිය බව ...
කියන්නෙපා රෝස ගහේ
කටු විස වුණු වග...
කියන්නෙපා රෝස ගහේ
කටු විස වුණු වග...

මල වට කර කටු සැදුණේ
පෙති රකින්න නම් ...
තරහ ගන්නෙ කොහොමද
අතු ඉතින් එක්‌ක මං ...
තරහ ගන්නෙ කොහොමද
අතු ඉතින් එක්‌ක මං ...

මගෙ සොහොනට ආවොත් ඈ
අවසර විගසින්...
කියන්න මං පෙම් කළ බව
රෝස ගහ තරම්
කියන්න මං පෙම් කළ බව
රෝස ගහ තරම් ...

ගායනය - ක්‍රිෂාන්ත එරන්දක
පද - රවී සිරිවර්ධන
සංගීතය - දර්ශන වික්‍රමතුංග

මගේ ගමන් බිමන් එකසිය දහහත්වන කොටස - නොරොච්චෝලේ ගල් අඟුරු බලාගාරය

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Fri, 17 Jun 2022 17:50:00 +0000

ඔන්න ඉතින් කාලෙකට පස්සේ අලුත් ගමනක් යන්න ලැබුනා. දැන් රටේ තියෙන තත්ත්වය එක්ක ආයේ කවදා ඇවිදින්න ලැබෙන්නේ නැති තත්ත්වයක් තියෙන්නේ. ඒ නිසා කවදත් මාත් එක්ක ඇවිදින අයත් එක්ක ඇවිදින්න යන්න තීරණය කලා. මේ වතාවේ මිතුරෙක්ගේ මාර්ගයෙන් නොරොච්චෝලේ ගල් අඟුරු බලාගාරය බලන්න යන්න අවස්ථාවක් ලැබුනා. පාස්කු ප්‍රහාරයෙන් පස්සේ සාමාන්‍ය ජනතාවට වහල තිබුන බලාගාරය දැන් ආයෙත් විවෘත වෙලා. නමුත් කලාන්ට වඩා ආරක්‍ෂාව නම් තද කරලයි කියලයි මට නම් හිතුනේ.

කවදත් වගේ මගේ ගමන පටන්ගත්තේ කොලඹ කොටුවෙන්. පැය ගණනාවකට පස්සේ පුත්තලමින් බැස්ස අපි තවත් මිතුරෙකුගේ උදව්වෙන් නවාතැනක් වෙන් කරගෙනයි තිබුනේ. ඒ නවාතැනට ඇවිත් කෑමත් කාල කට්ටිය එක්ක මුලින්ම ගියේ පුත්තලම් කලපුවේ තියෙන සුලං බලාගාර ටික බලන්න. ඔව් අර කලපුව වටේට තියෙන කැරකෙන රූං පෙති ටික. කිලෝමීටර තුනක් විතර තිබුන නිසාත් ඒ පාරවල් වල බස් එකක් යන්නේ නැති නිසාත් අපි පයින්ම තමා ඒවා බලන්න යන්න තීරණය කලේ. කැමරාව අසනීපෙන් හිටිය නිසා හරි හැටි පින්තූර ගන්න නොලැබුනත් ලැබෙන පොඩි පොඩි අවස්ථාවල ගත්ත පින්තූර ටිකක් තියෙනවා.

පුත්තලම් කලපුව වටේ පයින් යන එකත් වෙනම විනෝදයක් තියෙන වැඩක්. මිනිස්සුන්ගේ ජන ජීවිතය, සංස්කෘතිය වගේ දේවල් තේරුම් ගන්න දකින්න ඒ තරම් ව්‍යායාමයක් තමත් කොයින්ද? පයින්ම අපි ආවේ පුත්තලම් කලපුව වටේ තියෙන එක සුලං විදුලි බලාගාර පද්ධතියක් ලඟට. ඒතමයි සෙගුවන්තිව් මේ සුලං බලාගාරය 2010 ඉඳන් අපේ විදුලි පද්ධතියට මෙගා වොට් 10ක් ලබා දෙනවා.ඒ විතරක් නෙවෙයි ඊටත් ටිකක් ඈතට වෙන්න තවත් මේ ප්‍රමාණයේම සුලං බලාගාරයක් තියෙනවා. ඒ තමයි විඩතමුණේ සුලං බලාගාරය. වසර පුරාම සුලං ආකාරය හදුනාගෙන ස්ථාපනය කරපු මේ බලාගාරය සඳහා 2010 වර්ෂයේ දී “Outstanding Leadership in Introducing Technology”කියල ජනාධිපති සම්මානයක් පවා ලැබිල තියෙනවා. මේ බලාගාරය තියෙන තැන ඉදන් පුත්තලම් කලපුව පැත්ත බැලුවාම කලපුවේ අනිත් ඉවුරේ ලක්විජය බලාගාරය වැජඹෙනව දකින්න පුලුවන්. මහා වීරයෙක් රටක් එලිය කරද්දි අපිත් පුලුවන් හැටියට උදව් කරන්නම් කියන් වගේ කලපුව වටේ තියෙන සුලං විදුලි බලාගාර ඒ දිහාව බලං ඉන්නව කියලයි මම නම් හිතන්නේ.

මේ සුලං විදුලි බලාගාරය බලන්න යන පාර, ඒකට කියන්නේ ලේක් ෂෝර් වීදිය කියල, මෙන්න මේ වීදියේ තවත් අපූරු ස්ථානයක් තියෙනවා බලන්න. ඒ තමයි පැරණි ප්‍රදීපාගාරයක්. අත්හරින ලද මේ ප්‍රදීපාගාරය පහලින් කාලයකට කලින් පැටියත් තිබිල තියෙනවා. නමුත් කාලත් එක්ක දැන් ඒක නම් විනාශ වෙලා. නමුත් පුත්තලම් කලපුව සහ සෙගුවන්තිව් ප්‍රදේශය හොඳින් බලන්න නම් මේ ප්‍රදීපාාරයට නැග්ගම පුලුවන්. දැන් නම් අත්හැරීම නිසාම විනාශ මුඛයට ඇදිල යන මේ ස්ථානයත් හොඳින් නඩත්තු කලා නම් සංචාරක ආකර්ශණයක් ගන්න පුලුවන් තැනක්. මේ ප්‍රදේශයේ මිනිස්සු මත්‍ය කර්මාන්තය සිදු කරන නිසා නිතරම මේ අවට ධීවර බෝට්ටු සහ ධීවර ජනතාව දකින්න පුලුවන්. බොහෝම නිශ්ෂබ්ද සහ වැඩි තදබදයක් නැති වීදියක් වුන ලේක් ෂෝර් වීදිය ඇවිද යන්න නම් හරිම අපූරුයි.

එදා දවසේ මහන්සියත් එක්ක වුනත් කඩේ ගිහින් බඩු ටිකක් අරගෙන උයන කෙනාට දීල අපි ටිකක් මහන්සි ඇරියේ උදේ පාන්දර ඉදන් පටන් ගත්ත ගමන සෑහෙන ප්‍රමාණයක් ශරීර මහන්සියක් ඇති කල නිසා. රෑ වෙද්දී නොරොච්චෝලේ වැඩ කරන අපේ මිත්‍රයත් වැඩ අවසන් වෙලා අපිත් එක්ක රෑ කෑමට එකතු වුනා. කාලෙකින් හමුවුන යාලුවත් එක්ක රෑ වෙනකන් කතා කලේ බලාගාරේ සහ එහි ජීවිතය ගැන. එයාගේ අත්දැකීම් එක්ක හැඩවුන රාත්‍රිය නින්දෙන් අවසන් වෙද්දි පාන්දර එක විතර වුනා.

අපේ දෙවැනි දවස මුලින්ම බලන්න යන්න තීරණය වුනේ ලක්විජය බලාගාරය. අපේ නවාතැනේ ඉඳන් කිලෝමීටර 30ක් විතර තිබුන බලාගාරේ බලන්න කල්පිටිය බස් එකෙන් ගිහින් ඉතිරිය පා ගමනින් තමයි. බලාගාරේ බලන්න යන පාර දෙපැත්තේම විවිධ වගාවන් කරල තිබුනා. ඒ අතර බීට් රූට් පවා සකස් කරල තිබුන. කොහොම වුනත් ලංකාවේ ඇතුලේ කෘෂිකර්මාන්තය විශේෂයෙන් මේ වගේ වියලි ප්‍රදේශයක සිදු කිරීම අපූරු වැඩක්. බලාගාරයේ පලවෙනි දොරටුව ගාව ඉඳන් අපේ මිත්‍රයාට කතා කරල ඇතුලට ගියා.

ලක්විජය බලාගාරය ආරම්භ වෙන්න මුලින්ම අඩිතාලම් දාන්නේ 2006 මැයි මාසෙදි. 2011 මාර්තු මාසෙ වෙද්දි පලමු අදියර වශයෙන් මෙගාවොට් 300ක් ජාතික විදුලි පද්ධතියට දෙන්න මේ ගල් අගුරුබලාගාරය පටන් ගන්නව. 2011 වර්ෂයේ දී වාර්ෂික විදුලි නිශ්පාදනය වුන ටෙරා වොට් 11.5 කින් 1.7ක්ම මෙම බලාගාරයෙන් තමයි නිෂ්පාදනය කරල තියෙන්නේ. දැන් මෙම බලාගාරයෙන් මෙගාවොට් 900ක් නිෂ්පාදනය කරනවා. ඒ අපේ රටේ විදුලි අවශ්‍යතාවයෙන් 45% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක දායකත්වයක් දෙන්නේ ලක්විජය බලාගාරයෙන්.

මුලින්ම කියන්නම් මෙම බලාගාරය පුත්තලමේ නාරක්කලිය කියන මේ ප්‍රදේශයේ හැදුවේ ඇයි කියල කියන්නම්. එයින් එක හේතුවක් මේ අක්කර 300ක පමණ භූමියක් ජනතාවගෙන් අඩු ප්‍රදේශයක් වීමේ අවශ්‍යතාවය නාරකක්කල්ලිය ප්‍රදේශය සැපිරීම. දෙවැනි හේතුව තමයි මේ බලාගාරය ඇතුලේ තියෙන්නේ හුමාලයෙන් කරකැවෙන ටර්බයින් වීම නිසා විශාල ජල අවශ්‍යතාවයක් තියෙනවා. ඉතින් ඒ අවශයතාවය මුහුදු ජලයෙන් සපයා ගන්න පුලුවන් නිසා මෙම ප්‍රදේශය බලාගාරය සඳහා සුදුසු ප්‍රදේශයක් විදිහට හඳුනගන්නවා.

මේ බලාගාරයේ මැෂින් තුනක් වැඩ කරනවා. ඉතින් ඒ මැෂින් එකක් සඳහා පොම්ප දෙකක් බැගින් වෙන්න පොම්ප හයකින් මුහුදු ජලය බලාගාරය ඇතුලට ගන්නවා. ඒ ආසන්න වශයෙන් පැයට ඝණ අඩි 58000ක් විතර එක මැෂින් එකකට විදිහට එයින් ඝණ අඩි 3000ක් විතර හුමාලය හදන්න, බලාගාරයේ වැඩ කරන්න ආදිය සිදු කරන්න පිරිසිදු කරල භාවිතයට ගන්නවා. ඉතිරි ඝණ අඩි 55000ම ගන්නේ හුමාලය ඝණීභවනය කරන්න. ඒ ජලය පිරිසිදු කිරීමක් කරන්නේ නෑ. රොඩු අයින් කලා, ටයිටේනියම් බට හරහා අරන් හුමාලය සිසිලනය කරල ආයෙමත් මුහුදටම නිදහස් කරනවා. මේ ජලය මුහුදට යවන්න කලින් වැඩ දෙකක් කරනවා. එකක් ඒක පරිසරයට අහිතකර නොවන ආකාරයෙන් සකස් කිරීම. මොකද විශාල උශ්ණත්වයකට රත් වෙලා සිසිල් වෙද්දී මුහුදු ජලයේ සංයුතිය වෙනස් වෙනවා. අනිත් දේ තමයි එයට අවශ්‍ය ඔක්සිජන් එකතු කිරීම සහ පරිසරයට සුදුසු උශ්ණත්ව යාමනයකට ඉඩ හැරීම. ඒ සඳහා ජලය තුලට වාතය පොම්ප කරනවා. මේ දෙකම සිදු කරන ලද ජලය තමයි මුහුදට මුදාහරින්නේ.

බලාගාරය සඳහා අවශ්‍ය ගල් අඟුරු මේ වෙනකොට ගන්නේ දකුණු අප්‍රිකාවෙන්. දකුණු අප්‍රිකාවෙන් නැව් වල පටවල ගේන ගල් අඟුරු නැව මුහුදේ මුහුදු හැතැප්ම 5ක් විතර ඈතින් නවත්තල එතැන ඉදන් Barge boats කියන බෝට්ටු වල පටවල බලාගාරයේ කෙලවරක හදල තියෙන ජැටියට ගේනව. ජැටියෙදී ක්‍රේන් හතරක් භාවිතා කරල ඒ ගල් අඟුරු පුනීලයක්වගේ තියෙන සයිලර් එකකට දානවා. ඒකෙන් බලාගාරය ඇතුලේ ගබඩාවන්ට යන වාහක පටි එහෙම නැත්තම් කන්වේයර් බෙල්ට් එකකට දානව. සාමාන්‍යයෙන් එක නැවතින් ටොන් 63000ක් විතර වරකට අරන් එනව. පුත්තලම් කලපුව අවට මුහුද ගැඹුර අඩු නිසා තමයි නැව මුහුද මැද නවත්තල බෝට්ටු වලින් ගල් අඟුරු අරන් එන්නේ. මේ වැඩේ සාමාන්‍යයෙන් මාස හයක් තිස්සේ කරනවා. ඒ වලාලේ කාලයේ දී. මොකද වාරකන් වලට මුහුද කැළඹෙන නිසා ඊට කලින් වර්ෂයක් බලාගාරය ක්‍රියාත්මක කරන්න ඕන කරන ගල් අඟුරු ගෙනත් ගබඩා කර ගන්නවා.

මේ ගේන ගල් අඟුරු මුලින්ම ගොඩ ගහල තියල තියෙනවා. ඒ තැනට හුලඟ ඇවිත් ගල් අඟුරු කුඩු ප්‍රදේශය පුරා විසිරෙන එක වලක්වන්න විශේෂ උපක්‍රම දෙකක් භාවිතා කරල තියෙනවා. එකක් තමයි ඉතා උස වැඩක් සකස් කරල හුලඟ මුවා කරන එක. දෙවැනි එක ඒ වැටට ඉහලින් කුඩා නල පද්ධතියක් භාවිතා කරල පැය විසිහතර පුරාවට ජලය ඉසිනවා. ඒ මගින් තෙත්වල අගුරු කුඩු නැවතත් ගබඩා සංකීර්ණය ඇතුලටම වැටෙනවා. ඊට පස්සේ ආයෙමත් කන්වේයර් බෙල්ට් මගින් මෙම අඟුරු අඹරා ගැනීම සඳහා ඒ අදාල පර්යන්නතය යවනවා. එතැනින් පස්සේ සිහින් කුඩක් විදිහට මේ අඟුරු අඹරා ගැනීමට ලක්කරනවා.

බලාගාරය ඇතුලේ බොයිලේරු තුනක් වැඩ කරනවා. මේ බොයිලේරු ඇතුලේ ගල් අඟුරු දහනය කරනවා. ඒ දහනයෙන් උපදින තාපය බොයිලේරුව වටේට ඔතල තියෙන බට ඇතුලෙන් දුවන ජලය රත් කරල හුමාලය බවට පත් කරනවා. මේ බොයිලේරු ඇතුලට ගල් අඟුරු දාන්නේ කුඩු කරල පවුඩර් එකක් විදිහට හදල ඒක බොයිලේරුව ඇතුලට විදීම මගින්. බොයිලේරුව වටේ යන බට පද්ධතිය ඇතුලේ වැඩි පීඩනයක් තියාගෙන කාර්යක්‍ෂමව හුමාලය හදනවා. ආසන්න වශයෙන් බොයිලේරු එකක් පැයකට ගල්අඟුරු ටොන් 114ක් විතර දහනය කරනවා. දහනයෙන් පස්සේ ඉතිරිවෙන අළු ඉහලින් (Fly Ash) ටොන් 10ක් විතරත් පහලින් (Bottom Ash) ටොන් 5ක් විදිහටත් එකතු කරගන්නවා. ඉහලින් එකතුවෙන අළු සිමෙන්ති නිශ්පාදනය, සහ වහලවල් සෙවිලි කරන ෂිට් හදන්නත්, පහලින් එකතුවෙන අළු බ්ලොග් ගල් සහ පාරවල් හදන්න භාවිතා කරනවා.බලාගාරය නැති කාලයේ දී සිමෙන්ති නිෂ්පාදනයට අවශ්‍ය මෙම අළු ඉන්දියාවෙන් තමයි ලංකාවට ආනයනය කරල තියෙන්නේ.

බොයිලේරු ඇතුලේ හැදෙන හුමාලය ටර්බයින් එකකට යවල ඒ මගින් විදුලිය නිෂ්පාදනය කර ගන්න එක තමා කරන්නේ. මේ අධික උෂ්ණත්වයක් එක්ක එන හුමාලය නිසා ටර්බයින් එක රත්වෙලා විනාශ වෙන එක වලක්වන්න ටර්බයින් එක හයිඩ්‍රජන් වල ගිල්වල සිසිල් කරනවා. ඒ සඳහා ඕන කරන හයිඩ්‍රජන් ගන්නේ මුහුදු ජලය ඛණිජ හරණයෙන් පිරිසිදු කරල ගන්න ජලය විද්‍යුත් විච්ඡේදනය කරලයි. මේ ටර්බයින් වල පිටත ඇති ආවරණය හයිඩ්‍රජන් පිට වෙන එක වලක්වන්න යොදාගෙන තියෙන්නේ ද්‍රව මුද්‍රාවක් ඇති ආවරණයක්. එහි ඇති තෙල් නිසා හයිඩ්‍රජන් එලියට එන එක වලක්වනවා.

මේ තියෙන සියලු උපකරණ දිහා බලාගෙන ඉන්න Distribution Control System එකක් තියෙනවා. ඒ මගින් පැය 24 පුරාවට මේ ක්‍රියාකාරකම් දිහා බලාගෙනයි ඉන්නේ. කොටින්ම කියනවා නම් බොයිලේරුව ඇතුලෙත් කැමරාවක් දාල ඒකත් හරියට පත්තු වෙනවාද කියල බලනවා. යම් තැනක මොනව හරි අඩුවක් වැරැද්දක් වෙනවා නම් ඉක්මනින්ම අදාල වරද හදන්න යුහුසුලුව වැඩ කරන්න ඒ ඇතුලේ ඉන්න ඉංජිනේරුවන් වගේම අනිත් සේවකයොත් වග බලා ගන්නවා.

ඒ විතරක් නෙවෙයි ඒ බලාගාරය තුලට සහ ඉන් පිටතට යන හැම දෙයක්ම පරිසරයට හිතකර ද අහිතකරද කියල විමසිල්ලෙන් ඉන්න වෙනමම රසායානාගාරයක් පවා තියෙනවා. ඒ මගින් පිටවෙන අළු, ජලය විතරක් නෙවෙයි දහනය කරන්න ගන්න අඟුරු පවා පරීක්‍ෂාවට ලක් කරනවා. අඩි පනහක් හැටක් උස චිමිනි වලින් ඇහැට පේන්න නම් කිසිම අංශුවක් පිට වෙන්නේ නෑ.අපි හිටපු කාලයටම දැක්කේ හුමාලය පිටවෙන තැනක් විතරමයි.

මේ බලාගාරය තියෙන භූමිය ඇතුලේ ඩීසල් ලීටර් 2000000ක් විතර ගබඩා කරල තියන්න පුලුවන් ටැංකි තියෙනවා. ගල් අඟුරු වලින් පණ ගැන්වෙන බලාගාරයක් වුනත් මේ තියෙන මැෂින් එකක් නැවැත්තුවොත් ඒක ආයේ පණගන්වන්න ඕන කරන මූලික දහනවය සිදු කරන්න ඩීසල් ඕන කරනවා. ආසන්න වශයෙන් ඩීසල් ලීටර් 120000ක් විතර ඕන නවත්තල ආයෙ ආරම්භ කරන්න. ඒ නිසා මැෂින් තුනම පැය 24ම වැඩකරනවා. යම් කිසි නඩත්තුවක් සඳහා හෝ විශේෂ හේතුවක් නැත්තම් මේ එකක්වත් නවතින්නේ නැහැ.

මේ සියල්ල බලල ඉවර වෙනකන් මාගේ මිත්‍රයාත් මිත්‍රයෙකුගේ මිත්‍රයෙකුත් යන දෙන්නෙක්ම උදව් කලා. ඒ නිසාමද කොහේද අපි පැය දෙකක් ඉන්න ඕන තැන පැය හතරක් විතර ඉඳලා. වැඩේ අවසන් වෙද්දී මිත්‍රයා ගානේ දවල් කෑමත් හම්බුනා.

මේ ඔක්කොම බලල ආයෙත් පාරට ඇවිත් කල්පිටියට ගියේ කල්පිටිය කොටුව බලන්න හිතාගෙන. හැබැයි ඉතින් නාවික හමුදාවට භාර කරල ඒක ප්‍රතිසංකරණ කටයුතු සිදුවෙන නිසා ඒක බලන්න යන්න දෙන්න බෑ කිව්ව. ඉතින් අපිට ආපහු හැරෙන්න වුනේ හිතේ කනස්සල්ලකින්. අවසානයේ නවාතැනට ආව අපි හවස හිරු බහින හැටි බලාගෙන රෑ වෙනකන් පුත්තලම් කලපුව අයිනේ පුටුවක වාඩි වුනා. මිත්‍රයොත් එක්ක ගෙවුන අපූරු තවත් ගමනක අවසානයත් සිහිල් සුලං ජීවිතේ මතකයනුත් එක්ක අපි කලුවර වැටෙද්දී ආයෙත් නවාතැනේ. අන්තිම දවසේ මූන්නේශ්වරම් කෝවිලත් බලලම අපි අපේ ගෙවල් බලා පිටත් වුනා.

මූන්නේශ්වරම් කෝවිල

පුත්තලමෙදී වුන සමහර දේවල් නම් කියන්න කණුගාටුයි. පිටස්තරයෙක් විදිහට ගිහින් පුත්තලමින් බඩු ගන්න නම් යන්න එපා. කඩ වල හිටි ගොඩක් අය කතා කලේ දෙමලෙන්. අපි සිංහලෙන් විතරක් කතා කල නිසා උන් හැම බඩුවක්ම උන්ට හිතෙන හැටියට කීයකින් හරි වැඩි කලා. උන් නොදන්නව වුනාට අවුරුදු හතරක් තිස්සේ අම්පාරේ දෙමල මුස්ලිම් අය හිටි තැනක හිටි මට ඒ දේවල් තේරුම් ගන්න අමාරු වුනේ නෑ. අපි හැමදාමත් නොයන නිසාත් මේ වෙලාවේ රටේ හැමෝම කරදරයෙන් හිටි නිසාත් මොකුත් නොකියා ආවට යම්කිසි කෙනෙක් පුත්තම් යනවා නම් එහෙන් බඩු ගනිද්දි මිල සඳහන් නොකල ඇසුරුම් නොකල දෙයක් නම් ගන්න යන්න එපා. ඒ විතරක් නෙවෙයි ඒ වැඩේම බස් වලත් කරනවා. ටිකට් නොදී වැඩිපුර සල්ලි ගන්නවා. පුංචි ගානක් වෙනුවෙන් රණ්ඩු කරනවා වෙනුවට රටේ කාටත් දැනගන්න ලියන්න හොඳ අත්දැකීමක් ලැබුනා.

පින්තූර ටිකක් බලන්න මෙතැනින්...

මගේ ගමන් බිමන් වල එකසිය දහසයවෙනි කොටසට මෙතැනින් ගිහින් බලන්න

ආයෙමත් දවසක කොහේ හරි ඇවිදින්න යන්න බලාගෙන මේ ගමන ගැන මතක සටහන මෙතැනින් නිමා කරන්නම්.

අම්මාගේ හඬ ගෑම....

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Tue, 01 Mar 2022 13:28:00 +0000

"අන්න ඔයාගේ යාලු කටුස්සා ඇවිත්... "

ඒ අපේ අම්මාගේ හඬයි. මා එදෙසට දුවගියේ කටුස්සා සාමාන්‍ය ලෙස ඇවිද ගියා නම් අම්මාගේ හඬගෑමක් සිදු නොවන බැවිනි.

අපේ අම්මාට අනුව අපේ ගෙවත්තේ මා හට අයිති සතුන් ගණනාවක් වෙති. එයට කුරුල්ලන්, උරගයින්, උභය ජීවීන්, කෘමීන් ලෙස වෙනසක් නොවේ. "ඒ පොඩි පුතාගේ යාලු කටුස්සා" යැයි දින කීපයක පෙර තාත්තාට කටුස්සෙකු හඳුන්වා දෙනු කටුස්සා ද පෙර කී කටුස්සා ම බව මා හට වැටහිණි. අම්මාගේ හඬගෑම සරල බව අම්මා කියූවද මා දුර තියාම කටුස්සාගේ අමුත්තක් දුටුවෙමි.

"ගෙම්බෙක්ද කොහේද අල්ලගෙන අම්මේ..." යැයි මා කියූ පසු අම්මාද මදක් විපරිමින් කටුස්සා ගිය දෙස බලන්නට විය. මඩුව අස්සට ගිය කටුස්සා සොයා යන්නේ ද නැද්ද යැයි මා සිතන්නට විය.

"ඉතින් දුවල ගිහින් කැමරාව අරන් එන්න" ඒ අම්මාගේ යෝජනාවයි.

අම්මාගේ යෝජනාව නිසාම කටුස්සා ගිය දෙස නැවත වරක් විපරම් කරන්නට වීමි. මා වැරදි බව පෙන්නමින් කටුස්සාගේ කටේ ගෙම්බෙකු වෙනුවට පණ ගැහෙමින් සිටින දුඹුරු පැහැති පොදුවේ පලා පෙත්තන් ලෙස හඳින්වෙන සත්වයෙකු සිරවී සිටිනු දුටිමි. කැමරාවේ අඩුපාඩු හේතුවෙන් කැමරාව ඇල්ලීමට තරම් ප්‍රියතාවයක් මා වෙත නොවුන ද අම්මා‌ගේ කීම නිසාම කැමරාව ගෙන ඒමට ගෙතුලට දිව ගියෙමි.

.........

කලකට පෙර අම්මාට සහ තාත්තාට අනුව කැමරාව යකඩ කෑල්ලකි. එය රැගෙන වත්ත පුරා කරක් ගැසීම මදුරැවන් ලවා කවා ගැනීමට මා දරණ උත්සාහයක් පමණක් ම විය. පළමු සම්මාන සහතිකය වත්තේ සිටි සතෙකුගේ ඡායාරූපයක් නිසා නොලැබෙන්නට අදත් අපේ අම්මාට කැමරාව යනු යකඩ කෑල්ලකි. පුදුමය නම් අද අම්මා ම සතෙකු දුටු විට කැමරාව ගෙන එන්න යැයි යෝජනා කිරීමයි.

........

කටුස්සා සැගවී සිටින තැන සොයා ගත් මා මඩුවේ මකුලු දැල් අතරින් රිංගා ගොස් කටුස්සාගේ ඡායාරූපයක් ලබා ගත්තේ එම සිදුවීම වාර්තා කර තබා ගැනීමේ අටියෙනි. පසුව සිදුවීමේ ඡායාරූපමය වැදගත්කමක් ඇතැයි සිතෙන කෝණයක් සොයා විපරම් කර කටුස්සාගේ ආහාරයට බාධා නොවන ලෙස ඡායාරූප කීපයක් ලබා ගතිමි. අහෝ ඛේදයකි ෆ්ලෑෂරය හරි හැටි ක්‍රියාත්මක නොවීම නිසා ක්‍රියාකාරී ඡායාරූපයක් මඟ හැරී ගියේය. සතුටු විය හැකි ඡායාරූප කීපයක් කැමරාවේ සටහන් කරගෙන නැවත ගෙතුලට ඇදුනේ සිදුවීම පෙන්වා දුන් අමාමට පින්තූරය පෙන්වීමටයි.

කැමරාව වැඩ කරන වෙලාවේ තවත් පින්තූර දෙක තුනක් ගන්න ඕන යැයි සිතමින් නැවතත් ගෙවත්තේ ඇවිදින්නට වීමි. කුඩා කෘමීන් දෙතුන් දෙනෙක් ඡායාරූපයට නගාගත්තද කැමරාවේ සීමාවන් නිසා සිතේ මැවෙන්නා වූ ඡායාරූප සටහන් කරගැනීමට නොහැකි නිසා ඇතිවුන සිතිවිලි බිඳුනේ "මදුරුවෝ කවා ගන්නේ නැතිව දිගකලිසමක් ෂර්ට් එකක් දාගෙන යනවා" යැයි සිදු කෙරුනු තාත්තාගේ විධානයෙනි. එය නැවතත් නිවසට ගොඩවීමට තරම් ප්‍රමාණවත් විය.

වත්ත පුරා සිටින සතුන්‌ගේ විශේෂත්වයක් ඇතැයි සිදුන හැම විටම අම්මා හෝ තාත්තා මා වෙන එම සතුන් ගැන විස්තර කියයි. සතෙකු විෂ හෝ විෂ නැතුවා වේවා දැන් දැන් අමාම වුනත් සතෙකුට පහර දෙනු මා දැක නැත්තෙමි. අම්මා විසින් බත් කවා ඇති කරන හූනන් දෙතුන් දෙනෙකුගේ ක්‍රියාකාරකම් විනෝදයෙන් පවසන්නේ උන් හොඳින් හඳුනන පරිද්දෙනි.

ටික දිනකට පෙර මැල්ලුමක් සඳහා කතුරුමුරුංගා අත්තක් කඩාගෙන ආ අම්මා ඉන් ඉත්තක් කාමරයට රැගෙන ආවේ "මොකෙක්ගෙද බිත්තර වගයක් මේකේ තියෙනවා" කියාගෙනය. සමනල් බිත්තර වන්නට ඇති කියමින් මා එම ඉත්ත ගෙන බැලුවෙමි. එහි අලුත බිත්තර වලින් එලියට ආ කුරුමිණි විශේෂයක් සිටියේය.

දැන් දැන් අම්මාගේ හඩගෑම් ප්‍රයෝජනවත් වන බව මා දනිමි. විටෙක අමුතු හැඩේ කුරුමිණියෙක් ඉන්නවා යැයි ද අන්න අමුතු සතෙක් ඉන්නවා යැයි ද තවත් වරක අන්න ඔයාගේ පණුවෝ ටික මගේ ගස් කාල යැයි චෝදනාවන්ගෙන් ද එම හඬගෑම් සමන්විත වේ. නමුත් මේ සියලු දේ අතරම එම එම සතුන්ගේ ප්‍රයෝජන ගැන මාගෙන් ලැබෙන විස්තරයද අම්මා අසාගෙන සිටින්නීය. එම නිසාම ඒ ඒ සතුන්ගේ ජීවිත ආරක්‍ෂා වන්නේය. මිරිස් පැල ටික කන ගොලුබෙල්ලාත් කතුරුමුරුංගා පැල ටිකේ කොල සියල්ල කා දමන තෘණ පීත සමනලුන්ගේ දළඹුවනුත් තවමත් අම්මා යුද්ධ ප්‍රකාශ කරන අයවලුන්ය.

මේ ටික අකුරු කර දැමූ පසු අම්මා කියවා "ඔයා ඒකත් ලියල දැම්මා දැයි අසනු නිසැකය. කෙසේ වෙතත් ආයෙත් දවසක මට අයිති යැයි අම්මාගේ සම්මතයේ ඇති සතෙකු ඇස ගැටුනු විට අම්මාගේ හඬගෑම ඇසෙනු ඇත. එතෙක් අඩෙවියේ ඇවිද ලිපි කියවන්නට ආරාධනා කරමින් මා නවතිමි.

මගේ ලිවිල්ල

noreply@blogger.com (Sula (සුලා)) — Fri, 17 Sep 2021 09:05:00 +0000

ලක්‍ෂ තුනක් කියවපු බ්ලොග් එකක් කියන සතුට ඒ කාලේ නම් පට්ටයි. නමුත් අද ඒ තරම් දැනෙන්නේ නැත්තේ මිනිස්සු දැන් දැන් වැඩිය කයවන්නේ නැති නිසා. මීට අවුරුදු 10 කට කලින් පළවෙනි බ්ලොග් පෝස්ට් එක ලිව්ව දවසේ ඉදන් අද වෙනකන් පෝස්ට් 350කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් ලියල තියෙනවා. ඒ කාලේ නම් බ්ලොග් එකක් කියන්නේ සම්පතක්. දැන් දැන් Youtube එක ඒ තැන අත්පත් කරගෙන. මිනිස්සු කියවනවට වඩා කරන දෙයක් බලන් ඉන්න ආසයි. අනික දැන් වීඩියෝ එකක් හදන්න ඉස්සර තරම් අමාරුවක් නෑ. අවශ්‍ය කරන බඩුත් අඩු ගානට ගන්න පුලුවන් නිසා.

මාව ලිවිල්ලට ඇදල ගත්තේ මගේ අයිය. (දැන් ඌ ලංකාවේ නෑ. :P) එයා නම් සම්මානලාභී බ්ලොග්කරුවෙක්. ශාකුන්තලගේ සටහන් පොත කියන නමින් තාක්‍ෂණික බ්ලොග් එකක් තමා ලියුවේ. මට මතක විදිහට 2009 හොඳම තාක්‍ෂණික බ්ලොග් අඩෙවිය සම්මානය ගත්ත. ගෙදර කතා කරන දේ සහ මගේ අත්දැකීම් ගැන කතා කරද්දී අයිය තමා කිව්වේ "ඔය කියන ටික බ්ලොග් එකක ලියනවකෝ" කියල. කොහොම හරි එයාගේ බල කිරීම ම කීප පාරක් කියද්දි මාත් පටන් ගත්ත ලියන්න. තියෙන ටෙම්ප්ලේට් එකකින් පටන් ගත්ත බ්ලොග් එක ක්‍රමාණුකූලව මම ම ඉගෙන ගෙන ටික ටික සංවර්ධනය කලා.

බ්ලොග් එක නිසා ලැබුන ලස්සනම අත්දැකීමක් ලැබුනේ මට මතක විදිහට 2011 හෝ 2012 අවුරුද්දේ අම්පාරෙදි. ඒක වුනේ මෙහෙමයි.

මගේ මිත්‍රයෙක් එක්ක මම ගියා අම්පාර නගර ශාලාවේ තිබුන ප්‍රදර්ශනයක් බලන්න. මට මතක විදිහට ආවර්ජනා කියන නමින් තිබුන යුද්ධයේ අඳුරු මතකයන් ගේ ඡායාරූප ප්‍රදර්ශනයක් ඒක. ඉතින් එතනදී මගේ යාලුවගේ යාලුවෙක් සහ තවත් මිතුරන් පිරිසක් එක්ක කතා කර කර ඉද්දි අම්පාර ගැන සහ අම්පාරේ ඉතිහාසය ගැන කතාවක් ඇදිල ආව. ඔය මගේ යාලුවගේ යාලුව අපි කියමු සරත් කියල. ඉතින් සරත් කියනවා මගේ යාලුවට (අපි කියමු නිමල් කියල) "නිමල් පට්ට සයිට් එකක් තියෙනවා බන් අම්පාර ගැන ලියන ඒකේ අපිවත් දක්කේ නැති තැන්, අම්පාරේ ඉතිහාසය ගැන ලියල තියෙනවා" කියල. මාත ඉතින අම්පාරේ ඉතිහාසය ගැන වැඩියෙන් උනන්දු නිසා මොකාද මේ සහ ඔය කියන සයිට් එක මොකක්ද කියල දැනගන්න පට්ට ආසාවක් ආව. ඉතින් මේකට සයිට් එක මතක නෑ ඒත් ඒකේ තිබුන කියල එක එක කතා විස්තර කියන්න ගත්ත. ටිකක් අහගෙන ඉද්දි මට තේරුනා මේ කියන්නේ මොකක් ගැනද කියල. නිමල් ටත් තේරිලා අපි මූණට මූණ බැලුව. දැන තියෙන්නේ පොඩි බයිටක් දෙන්න කියන එක අපි දෙන්නට ම තේරුනා.

ඔන්න ඉතින් නිමල් අහනවා "මචං උඹ ආසද ඔය ලියන එකා හම්බෙන්න." කියල. සරත්ට ඉබ්බ දියේ දැම්මා හා සතුටක් මූණට ආව. "අම්මටසිරි උඹ අඳුරනවද ඌව, ඉන්න තැනක් දන්නව නම් දැන් යමුද? කොහේද බන් උගේ ගෙවල්?." මේ වගේ නානා විධ ප්‍රශ්ණ රාශියක් ගලාගෙන ආවේ උගේ සතුට ඉහවහා ගිහින්. නිමලුත් සැර ඇරල අගේ කොරල "හරි හරි බන් උඹට දැන් ඌව හම්බෙන්නම ඔනිද?" කියල අහපි. සරත්ගේ මූණ ඔව් කියන එක විතරක් පිරෙන්න තිබුනා. නිමල් කියාපි "හරි එහෙනම් ඔය ඉන්නේ හම්බෙයන්" කියල මගේ පැත්තට අතක් දික්කලා. සරත්ට නිමල් කියන දේ හරියට තේරුනේ නෑ කියල උගේ මූණේන තේරුනා. නිකන් හරියට එකෙක් ව ක්‍ෂණිකව කකුල් දෙකෙන් ඇදල අරන් වට කීපයක් කරකවල පොලවට අතෑරට වගේ තත්පර කීපයක් බලන් හිටපු ඌට දෑස අදහගන්න බැරිව මගේ පැත්තට හැරුනා. මං හිතන්නේ සරත්ට සිහි එලවුනේ එතකොට. "ඊට පස්සේ ප්‍රශ්ණ වැලක් මං දිහාට. "මල්ලි කොහේද? කොහෙමද ඇවිදින්නේ ? අපිටත් යන්න බැරිද ඔයත් එක්ක." ඔය වගේ ප්‍රශ්ණ ගානකට උත්තර දෙද්දි අපිට ප්‍රදර්ශනේ බලන්නත් අමතක වෙනව තව ටිකෙන්.

අවුරුදු ගානකට පස්සේත් මට තාම මතකයි ඒ මනුස්සයගේ මූණ.

මුලින්ම ලියද්දී කියවන අය නෑ. පෝස්ට් එකක් දාල මාසයක් තිස්සේ බලනව කියවල තියෙන්නේ කී දෙනෙක්ද කියල. සමහර වෙලාවට ලියන එකත් වැඩක් නෑ කියල හිතෙනවා ලිපි කියනවන්න අය නැති වුනාම. කමෙන්ට් නම් හරි අඩුයි. නමුත් කියවන අය හිටියත් නැතත් මගෙ අත්දැකීමක් අකුරු කරල තියන එක මටම හොඳයි කියල හිතුන නිසා ආයේ ආයේ ලියුවා. බඩ ලැබෙන ලැබෙන අවස්ථා වලදී ලියුවා. පස්සේ විවිධ පත්තර වලටත් බ්ලොග් එකේ ලිපි දුන්නා. කණගාටුම වැඩක් කලේ එක්තරා නගරයක වෙළඳ සංගමයකින් මගේ ලිපි සහ පින්තූර එයාලගෙ වගේ පලකරන පොත් පිංචක් ගහපු වොලාවේ. පස්සෙ ඔවුන් දැනුවත් කලාම සමාව ගත්ත. පසු කලක පත්තර වලට වෙනමම ඒ ලිපි ලියල ඉල්ලුවත් ඒ සදහා නැවත කැප කරන්න කාලයක් නොමැති නිසා පත්තර වලට ලිපි දෙන එක නැවතුනා.

දැන් ඉතින් ගොඩක් අය හිතනවා ඇති බ්ලොග් එකක් කියන්නේ ඇඩ් දාල පට්ට විදිහට හම්බ කරනව ඇති කියල. වැඩක් නෑ කරුමේ කියන්නේ ගූගල් ඇඩ් සෙන්ස් සිංහල භාෂාවට වැඩ කරන්නේ නෑ. ඒ නිසා මේ ලියන කිසිම ලිපියකින් මට අද වෙනකන් සල්ලි නම් ලැබිල නෑ. හම්බෙන එකම දේ කියවන අය දෙන කමෙන්ට් තමයි. මේ තියෙන්නේ අද ඊයේ දක්වපු අදහස්.

දන්න දෙයක් තව කෙනෙක්ට කියා දීල ලැබෙන සතුට ඇරෙන්න ලැබෙන දෙයක් නෑ. කාලය අඩු නිසා සහ වෘත්තීය සදාචාරය හා නීති රීති නිසා සමහර දේ ලියන්න බැරි නිසා බ්ලොග් එක වල් වැදිල වගේම කියවන අයගේ හිඟයත් ඒකට බලපාල.

බලමු ඉදිරි කාලයේ තවත් අලුත් දැනුම ටිකක් එක්ක ලිපි පෙලක් ලියන්න පුලුවන් වෙයිද කියල. එතෙක් ඔයාලගේ අදහස් කමෙන්ට් විදිහට බ්ලොග් එකට ලියන්න. පරණ ලිපි සෑහෙන ප්‍රමාණයක් වර්ගීකරණය කරල නිසා ඒ ඒ ටැබ් වලින් ගිහින් තමන්ගේ ආසාවන් තියෙන් දේ කියවන්න.

එහෙනම් අදට ආයුබෝවන්.