Sustatu.eus - Aktualitatea

Commonseko urteko argazkiak: Gaza suntsituta, foka kumea, tximista ionosferikoa

Fri, 08 May 2026 08:33:30 +0000

Wikipediaren irudi eta fitxategi bildumak, Wikimedia Commons-ek, bere urteko argazki onenen lehiaketaren emaitzak jakinarazi ditu. Hilabete batzuetako hautaketa prozesuaren ondoren (ikusi proposamenak, ikusgarriak dira), hiru hautatu dituzte.

2025. urteari dagokion lehiaketa izan da orain ebatzitakoa, baina garaiaren testigantza gisa, lehen saria Gazako suntsipenarena da, eta izatez 2023an egin zen argazkia. Rimal auzunea da Gazako zerrendangoian ikusten dena, aire eraso baten ondoren. Argazkilariaren izena anonimoa da, WAFA albiste agentzia palestinarraren autoretza du.

Bigarren saria, hondartzan lo geratu den foka kumea, Namibian. Arctocephalus pusillus espeziekoa da eta Giles Laurent da egilea.

Hirugarren saria espaziotik egina da. Nazioarteko Espazio Estazio edo ISS-tik Nichole Ayers astronautak egin zuen. Argitasun batzuk iluntasunean, eta lurraren esfera igartzen da gauez... baina erakusten duena fenomeno harrigarri bat da.

Zoom eginda ikusiko dugu hobeto dena delakoa: tximista gain-atmosferiko bat, oinaztarri ionosferikoa... Gauzak oraindik ez du artikulurik euskarazko Wikipedian (ingelesez hemen daukazue). Coahuila (Mexiko) gainean gertatu zen hori 2025eko uztailean.

Argazki hauek, Commonseko guztiak bezala, irudi askeak, libreki berrerabilgarriak (aitortza eginez gero kasu batzuetan).

Euspazioak martxan maiatzak 17 bitartean, guraso eta haurrentzako Eusfera ekimenarekin

Fri, 08 May 2026 07:09:34 +0000

Taupa euskaltzale mugimenduaren ekimenez antolatu da Eusfera ekimena aurten, eta bere aplikazio praktikoa, Euspazioak deitu izan dituztenak antolatzea, atzo hasi zen, eta maiatzaren 17a arte luzatuko da. Zera dira espazio hauek: Euskaraz gozatzeko familientzako elkarguneak sorrzea. Euskaraz jakin ala ez, 0-12 urte bitarteko haurren gurasoei (edo guraso rola betetzen duten helduei) daude zuzenduak.

Taupak sortu duen ekimenaren egitekoa zera da: Haurren ingurua, unibertsoa, euskaldunagoa izatea nahi duten familientzako laguntza bat eskaintzea.

Prestakuntza fase baten ondoren, herri mordo batean antolatu dire Euspazio esan dieten horiek. Egun edo herriaren arabera, hemen duzue bilatzaile bat, Eusferaren webgunean.

Euspazio hauek herriko haurren eta gurasoen elkarguneak dira, ekintza zehatzen bueltan antolaturikoak. Mota ezberdinatakoak izan daitezke (irteerak, sukaldaritza edo pintaketa tailerrak, ibilaldiak… aisialdiko elementu ezberdinei lotutako proposamen dibertigarriak eta gozagarriak…), baina guztiek hiru elementu komun dituzte:

Haurrak eta gurasoak elkarrekin parte hartzea proposatzen dute.
Parte-hartze aktiboa sustatuko dute. Inork ez du aspertzeko betarik izango.
Euskara izango ekimenaren erdigunean, eta euskarara hurbiltzeko aukera eskainiko dute modu atseginean, euskaraz ez dakiten edo gutxi dakiten gurasoei ere espazio hauetan parte hartzeko aukera zabalduz.

Informazio gehiago, hemen.

Egunean Behin jokoaren 21. denboraldian, Tokikom Liga jokatuko da astelehenetik aurrera

Thu, 07 May 2026 08:05:15 +0000

Egunean Behin jokoaren 21. denboraldia maiatzaren 11ren eta uztailaren 12aren artean jokatuko da, 9 asteko lehian. Ohiko asteko babesletzak eta sariak izango dira, eta denboraldikoak ere bai, kasu honetan Tokikom toki komunikabideen bateraguneak babestuta.Tokikom eta bere hedabideen partaidetza beste ekimen batean ere gauzatuko da: 10 hedabidek eta beren eskualdeetako partaideek elkarren arteko lehiaketa propioan arituko dira. Tokikom Liga izango da hori.

Tokikom Liga ez da banakako lehia bat izango, baizik eta puntuaketa ertainen bitartez, zein eskualde nagusitzen den (kiroltasunezko lehia jatorrean, besterik gabe), horixe izango da jokoan egongo dena. Aldi berean, eskualde eta hedabide bakoitzaren inguruko lehia sustatzeko, talde hauetako bakoitzean ere sariak izango dira.

Tokikom Ligan parte hartuko duten hedabide eta eskualdeak izango dira:

GUKA (Urola Kosta)
Anboto (Durangaldea)
Goiena (Debagoiena)
Aiurri (Beterri – Buruntza)
Barrena (Debabarrena)
Arabako Alea (Arabar guztiei irekia)
GiTB (Goierri)
28 Kanala (Tolosaldea)
Hiruka (Uribe Kosta)
Guaixe (Sakana)

Talde hauetariko bakoitza Egunean Behin jokoko talde bat gehiago izango da, baina berezitasun batzuk izango ditu. Bertan parte hartzeko, erabiltzaile bakoitzak bere profila osatu egin beharko du parte-hartzeko gogoa adieraziz, eta sustapenean parte hartzeko baldintzak onartuz (Tokikom eta hedabide bakoitzak sustapenerako kontaktatu ahal izatea, funtsean). Egunean Behineko jokalari guztiei dago berez irekia aukera, baina profila espezifikoki betetzea ezinbestekoa izango da, eta 10 taldeen artean bat bakarra aukeratzea ere (ezin du batek bi tokitan parte hartu, baina bai Egunean Behineko gainerako ohiko taldeetan).

Inportantea azpimarratzeko: Tokikom Ligako talde batean sartzeko, norberaren profileko ezarpenetatik, aplikazioaren goiko menuan ezkerrean zeure abatarrean klikatu, eta hortxe duzu aukera.

Talde bakoitzeko sari-zozketetan parte hartzeko, era berean, zozketak egingo dira profila osatzen dutenen artean: profila aurpegi-argazkia, izen-deiturak, adina eta herria adieraziz betetzen dutenek izango dute aukera sarietarako.

Ligako hedabide/eskualdeen arteko lehiari dagokionez, hemen argitaratuko da sailkapena aste bakoitza amaitzean. Kiroltasunezko lehia jatorra besterik ez dago hor jokoan, jokalari guztien ekarpena da eskertzekoa, aurretik ala behetik aritu. Hori bai, talde bakoitzaren puntuaketa ertaina aterako da 7 egunetan talde bakoitzean jokatzen dutenen artean, eta hortaz, talde batean 20 lagun izan, eta bestea 104, berdintasun faktore hori sartuko da.

Bederatzi asteko lehian, Tokikomek berak babestuko duen asteez gain, beste babesle hauek ere izango dira:

Mihiluze telebista saioa.
EHUko Informatika Fakultatea, bere 50. urteurrenean.
Azpilur, azpiegitura eta ekipamendu publikoen kudeatzailea.
Euskaber, eusko labeleko arrautza ekologikoak
Latxa, Hitz Zentroak sortutako adimen artifizial (AA) euskalduna
Xiba, denborapasen joko / aplikazio berria
Tagzania, joko gegrafikoa

Denboraldi amaierako sariak, Tokikomek jarriak, izango dira:

Denboraldi irabazlearentzat, TOKIKOM mertxandisin gauzekin pack bat eta barruan Zumaiako Zelai talasoterapiarako sarrera.
Zozketaz, hiru sari: Bati, TOKIKOM pack hori, talasoteratia eta guzti; eta beste bik haririk gabeko aurikularrak jasoko dituzte.

Panoramax: Google Streetview libre bat

Wed, 06 May 2026 06:41:03 +0000

Panoramax da Google Street View libre bat, hau da, errepide eta kale jakinetako bista/argazki mugikor, panoramiko horiek bildu eta erakusteko toki bat. Oso estaldura txikia du konparatuta Googleren zerbitzuarekin, baina Ipar Euskal Herrian dexentekoa da Baiona eta Angelu aldean bereziki. Probatu hemen, adibidez.

Iparraldeko estaldura hori da tresna Frantzian garatu dutelako originalki, eta bereziki agintaritza baten babesa jaso duelako, Frantziako IGN (Institut Géographique National) erakunde ofizialarena.

Toki jakin batean zaudela, irudien lizentzia librea konprobatu daiteke, gehienetan Creative Commons Aitortu Partekatu, baina IGN frantsesarenak Etalab markarekin agertzen dira. Hala ere Etalab markatuak ere berdin dira irudi libreak, License Ouverte lizentzia irekia delakora egiten baita erreferentzia, eta lizentzia hori Creative Commons irekien parekidetzat hartzen du Wikipediako irudi biltegiak, Wikimedia Commons delakoak, hemen irakurri dezakegunez.

Euskal Herriko datu guztiak ez dira IGNrenak. Jendeak egindako ekarpenak ere badaudela ematen, baita gutxi batzuk Hego Euskal Herriko toki batzuetan. Esate baterako, N-634 errepide ezagunak pasarteak ditu beteta Gipuzkoako kostan Getaria eta Zarautz artean (irudia itsatsita) eta Bizkaiko Durangaldean ere bai Bilboraino.

Irudi hauek jendearen ekarpenez ere osatu daiteke, Panoramax Android aplikazioarekin.

Panoramax frantsesez eta ingelesez dago, baina tokien izenak OpenStreetMap bidez datozela uste dugu, eta horregatik Angelu edo Gipuzkoako errepide horretako irudi horiek, hemen itsatsi ditugunak, eta ondorioz euskaraz agertzen dira,

Carlos Garaikoetxea lehendakaria hil da

Mon, 04 May 2026 15:40:21 +0000

Carlos Garaikoetxea, frankismoaren ondorengo lehen lehendaria, eta Eusko Alkartasunaren sortzailea, 87 urterekin hil da gaur bihotzeko baten ondorioz Iruñeko bere etxean.

Carlos Garaikoetxea Iruñean jaio zen 1938an. Zuzenbide eta ekonomiako ikasketak egin zituen Deustuko unibertsitatean, eta Londres eta Parisen segitu. Euskara ama hizkuntza ez bazuen ere, ikasi egin zuen. 1975ean Eusko Alderdi Jeltzaleko kide egin zen eta 1977an alderdiko buru, Euskadi Buru Batzarreko lehendakari, izendatu zuten.

1978an Euskadiko Autonomia Estatutua (hiru probintziatarako pentsatua) moldatu zuen batzordeko kide izendatu zuten eta Nafarroako parlamentuko kide aukeratu zuten 1979ko apirileko hauteskundeetan. 1980 eta 1984ko legegintzaldietan Euskal Autonomia Erkidegoko Lehendakari hautatu zuten. Urte hartatik EAJren barruan liskarra pizten hasi zen: batetik EAEko agintaritzaren ikuspegi zentralizatuago bat eta beharbada abertzaleagoa ere bai bultzatu zuen Garaikoetxeak, non alderdiaren nagusigoak hiru foru aldundietan botere gehiago banatu nahi zuen. Krisiaren ondorio izan zen 1986an alderdia zein lehendakaritza utzi zituela Garaikoetxeak. Urte berean, Eusko Alkartasuna alderdia sortu zuen. EAEko lehendakari izandakoek legez kargu izena erabiltzeko eskubidea dutenez, Carlos Garaikoetxea lehendakari izenez tratatua izan zen harrezkero.

1987 eta 1991 bitartean, Europar Parlamentuko diputatu izan zen. 1994ko europar hauteskundeetan, berriz zerrendaburu izan zen ERCrekiko koalizioan, baina porrotaren ondorioz, dimisioa aurkeztu zuen Eusko Alkartasunako lehendakari gisa eta, 1999ko azaroan, politika aktiboa utzi.

Iaz, 2025eko ekainean, Garaikoetxea buru izan zuen lehen Jaurlaritzari omenaldia egin zion egungo Eusko Jaurlaritzak, Imanol Pradales egungo lehendakaria buru zela. Pradalesek goraipatu zuen gobernu hartan egindakoa, eta Garaikoetxea "Euskadiren arkitekto aparta" izan zela gehitu zuen. Carlos Garaikoetxeak berak ere hitza hartu zuen omenaldi hartan: “Etorkizuneko erronkak handiak dira, baina horiek gainditzeko gaitasun handiagoa dugu. Nazio ausarta eta langilea gara. Lankidetza leialetik eta pluraltasunarekiko errespetua oinarri, Euskadi hobea, oparoagoa eta iraunkorragoa eraikiko dugu elkarrekin", adierazi zuen.

Ekaineko ekitaldi hori baino egun batzuk lehenago, harrera egin zion Pradalesek Garaikoetxeari Ajuria Enean, eta ordukoa da argazki hura, Irekia zerbitzuak libreki publiko egina.

Kale-arte tailer tailerra X10ekin (ostegunean Azpeitian)

Sun, 03 May 2026 06:36:13 +0000

Proposamen batekin dator X10 kale-artista euskalduna: maiatzaren 7an, Azpeitiko Dinamoan, kale-arte tailer bat emango du. Bere ibilbideko adibide batzuk ikusi ostean kalera irtengo dira artistagaiak, begirada apur bat landu eta kaleak eskeintzen duenarekin jolastera. Bi ordu arratsaldea aprobetxatzeko, ez da aurretiko esperientziarik behar.

Izena emateko, hemendik. Osteguna 7, 18:00etatik aurrera bi ordu, Azpeitian.

X10 abilezia eta sormen handiko euskal artista anonimo-moduko bat da, gure Banksy. Hor goian itsatsita dagoen irudia, Gatzaga pilotalekuan markatu zuen Pi koadroa, frontoia berriztutakoan ere mantendu zuena Udalak. Jarri dugu irudia ze lan horren beste argazki bat aukeratu dute Dinamoak eta X10ek tailerrarena ilustratzeko.

Lehenago ere agertu izan da Sustatun X10. Artikulu honetan stencil edo txantiloiekin egindako batzuk eta bere iritzi batzuk atera genituen.

Beste aipu honetan, berriz, mikro-pertsonaiak kalean utziak, lan tridimentsionalagoa edo "eskulturala", eskala txikian bada ere.

"Euskaraz bizitzeko behar den dena" eskatzeko Euskaltzaleon Martxa egingo da ekainean

Sat, 02 May 2026 10:11:16 +0000

Kontseiluak abenduan antolatutako Pizkundea ekimenean iragarri zuten euskaltzaleon aktibaziorako beste urrats / ekitaldi publiko bat ekainean antolatuko zutela. Aste honetan jakinarazi dute zer izango den datorren hilerako deitutako Euskaltzaleon Martxak zer forma hartuko duen: Hiru aldarriren inguruan gauzatuko den ekitaldi bat, hiru zutabeko martxa bat, "euskaraz bizitzeko behar den dena" eskatzeko. Ekainaren 13an da hitzordua Iruñean.

"Euskaraz bizitzeko behar den dena" eskatuko du euskalgintzak ekainaren 13an. Abenduan Bilbon egindako ekitaldiak larrialdi linguistikotik indarraldia igarotzeko premia gizarteratzeko ayolatu zuten, eta "ekaineko hitzordua Pizkunde berri baterako behar ditugun baldintzen aldarrikapenerako gunea izango da", Kontseiluaren iritziz. "Euskaltzaleok antolatzeko beste urrats bat, euskaraz bizitzeko behar den dena eskuratzeko bultzada. Ekainaren 13a larunbata da, eta Iruñeko mobilizazioa arratsaldez egingo da. 17:00etan. Hiru puntu ezberdinetatik hiru zutabe abiatuko dira Gazteluko Plazaraino, hiru aldarrirekin: ofizialtasun osoa, jauzia hizkuntza politiketan eta euskaltzaletasuna.

Ofizialtasun osoa: Ipar Euskal Herrian koofizialtasuna, Nafarroako euskararen zonifikazioa gainditu eta ofizialtasuna lurralde osora hedatzea, eta Euskal Autonomia Erkidegoan oldarraldiaren ondorioz eragiten ari den desofizializazioaren aurrean euskararen normalizazioa blindatuko duen arkitektura juridiko berri bat.
Hizkuntza politiketan jauzia eragiteko interpelazioa erakunde, alderdi eta eragile sozialei, euskararen ezagutza orokortuko duten politiken eta erabilera normalerako baldintzak sortuko dituzten neurrien alde.
Euskaltzaletasunaren ekarpena aldarrikatu, azpimarratu egunerokoan euskaltzale gisa jokatzearen garrantzia eta euskaltzaleak elkarrekin antolatzearen premia.

Euskaltzaleon Martxa prestatzeko eta sustatzeko, materiala eta gidalerroak zabaldu ditu Kontseiluak bere webgunean, hemen.

Zenbateraino eragiten diote pantailek gazteen buru osasunari?

Fri, 01 May 2026 10:38:07 +0000

Berriak mahai inguru bat antolatu du maiatzaren 5erako, Donostiako San Telmo museoan (18:30etan), izenburu honekin: "Pantailetara lotuak / zenbateraino eragiten diote pantailek gazteen buru osasunari?"

Mahai inguru honetan pantailek gazteen buru osasunari nola eta zenbateraino eragiten dieten aztertuko dute.

Parthartzaileak izango dira:

Maitane Ormazabal, nerabe eta gazteen osasun emozional eta digitalean espezializatutako psikologoa.
Iñigo Martinez irakasle eta filosofoa.
Mirene Beriain Osakidetzako lehen mailako arretako pediatra
Moderatzaile, Jakes Goikoetxea Berriako editorea.

Berria egunkarika gizartea zeharkatzen duten gaiei tokia egin nahian zenbait aditurekin antolatutako mahai inguru honek Eusko Jaurlaritzaren Osasun Saila, Osakidetza eta Laboral Kutxa ditu babesle.

Adimen Artifizialeko (AA) tresnen kontsumoan aldaketak

Thu, 30 Apr 2026 08:27:59 +0000

Adimen artifizialekio (AA) laguntzaileekin, aldaketak ari dira gertatzen. GitHub Copilot, Anthropic, Cursor... enpresa erabilpenean gora doaz, baina lehen proba eta sarkuntza fase baten ondoren, kontsolidazio garaian AA "merkearen" edo doakoaren aroa amaitzen ari dela dirudi.

Hona hemen aldaketa nagusiak:

Muga zorrotzagoak: Doako planek muga handiagoak dituzte eta errendimendu txikiagoa eskaintzen dute.
Kostu handiagoa: Eredu berriek (adibidez, GPT 5.5) kreditu gehiago kontsumitzen dituzte. Horregatik, doako eskaerak oso azkar agortzen dira. Horrez gain, harpidetza planak (tarifa plana) desagertzen ari dira, eta badirudi kontsumitu ahala ordaintzea izango dela aurrerantzeko funtzionatzeko bidea.
Zerbitzua gelditu egiten da: Kredituak agortzean, zerbitzua erabat gelditzen da. Esate baterako, Copiloten kasuan, ez dago eredu merkeagoekin lanean jarraitzeko aukerarik.
Muga-murrizketak beste tresna batzuetan: Copiloten lehiakide batzuen kasuan (Claude, Cursor, Windsurf...) muga gogorragoak ezartzen ari dira. Googleren Gemini 3 Pro-ren prezioak igotzen ari dira.

Zergatik gertatzen da hau? Orain arte, enpresa hauek dirua galtzen zuten erabiltzaileak lortzeko eta nolabaiteko behar bat sortzeko. Orain, konputazio-kostuak oso altuak direnez, haientzat bideragarriagoak diren prezioak jartzen dituzte.

Sam Altman OpenAI (ChatGPT) enpresako buruak esan zuen duela gutxi: utility edo hornidura-zerbitzu baten eran funtzionatu dutela; hornikuntza oinarrizkoen zerbitzuetan bezala. Nola ura, gasa, argia edo konektibitatea hileroko kuota baten truke banatzen eta kobratzen duten, "adimena" ere horrela salduko zaigula.

Gainera, beste hornikuntza horiekin alderaketa, hurbiltasun handiena ez da konektibitatearekin (Internet zuntzezkoa edo 5G bat, giga kontsumo zabal batean finkatu samar dago etxe eta enpresa gehienetan) baizik eta energia elementuekin, non kontsumoa unitate zehatzetan neurtu daitekeen, kontadorearekin, kilowatioak argiaren kasuan, token direlakoak AAren kontsumoan.

Sortu dugun irudi horren bezalako zerbait ote dator?

Sei zazpi, six seven, 6 7

Wed, 29 Apr 2026 13:48:59 +0000

Googlen bilatzen baduzue "6 7", hau da, sei-zazpi, edo ingelesez six-seven, emaitzez gain ezker eskuin gora-behera mugitzen den pantaila batekin egingo duzue topo, bai mugikorretik eta bai webgunean. Egin aproba hemen klikatuz. Eta zer da sei zazpi hau? Ba gazteen gauza bat.

Sei zazpi esaten da, edo six seven, edo bideo honetan bi mutil hauek diotena, gauza bera hizkuntza desberdinetan (euskaraz ez, tamalez).

@saifshawaf 6 7 in 20 languages #makemeimpressed ♬ original sound - Saif Shawaf

Eta bideoan bezala, ezkerreko mutikoaren eskuen mugimendu horrekin, gora behera, ezkerra eskuma, horrekin laguntzen da esaldia. Mugimenduaren kopia modukoa da Googlek bilaketarekin egin duena.

Zer esan nahi du? Duela hilabete batzuk azaldu zuen artikulu batean Gaztezulok: "Zer den ez badakizu, onar ezazu, ez zara gaztea". Eta esanahia ez dago argi, ez bada azpimarratzea esaten zaionari, horixe bera, "zu ez zara gaztea". Definizio zehatzik ere ez dute ematen gazteek Gaztezuloren arabera: "Batzuek aipatu dute "gutxi gorabehera" esan nahi duela, eta beste zenbaitek "agian hau, agian bestea" adierazi nahi duela, batez ere esku-keinuekin batera badoa."

Ba horra misterioa, sei zazpi.

Latxak itzultzailea dauka orain, eta dokumentuak kudeatzeko gaitasuna

Wed, 29 Apr 2026 06:37:02 +0000

Adimen artifizialeko (AA) Latxa euskal eredua publikatu zutela denbora da jada, eta oraindik ere eskala handian ez dute publiko orokorrarentzat martxan jarri, baina txataren webgunean kontua sortuz gero eta baimena eskatuta erabili daiteke, eta proiektua aurrera doa, apiril honetan gehitutako funtzio inportanteekin (dokumentu karga eta itzultzailea) eta interfaz berrikuntzarekin.

Apirileko gehikuntza hauetan itxuraz gain bi funtzio hauek nabarmendu daitezke, Latxaren sortzaile Hitz zentroak jakinarazi duenez:

Itzultzaile espezifikoa. Lehen ere testu bat sartu eta esan zeniezaiokeen, "itzulidazu hau A-tik B-ra" baina orain orain errazagoa da. Hizkuntza detekzio automatikoa input-aren kasuan, eta output edo irteeran zenbait aukerarekin (euskaratik alemanera). Hau da, goiko irudian sartu dugu armenierazko testu bat (bere alfabeto berezia nabarituko duzue), eta euskarazko itzulpena eman digu, uste dugunez txukuna. Baina armenieratik alemanera itzultzeko esan geniezaiokeen, eta Latxak badaki!
Dokumentu elkarrizketak, beste txat adimentsu batzuetan bezalatsu. Igo PDF bat eta eskatu laburpena, eta gero egin galderak edukiaz. PDFez gain beste fitxategi mota hauek ere igo ditzakezu: PDF, TXT, MD, CSV, DOC(X), XLS(X), PPT(X) eta OpenOffice. Sarean aurkitu dugun Excel XLS honekin egin dugu aproba, munduko populazioaren eboluzioaren datu batzuk dira Nazio Batuek publiko eguneak, eta lehen laburpen baten ondoren, galde erantzun hau izan dugu Latxarekin:

gu: Zein zen munduaren populazioa 1000. urtean eta 1400.ean?

Latxa: Dokumentuaren arabera, munduko biztanleria honako hau izan zen:

1000. urtean: 0,31 bilioi pertsona (310 milioi pertsona)
1400. urtean: ez dago datu zehatzik dokumentuan, baina 1250. urtean 0,40 bilioi pertsona (400 milioi pertsona) eta 1500. urtean 0,50 bilioi pertsona (500 milioi pertsona) zirela ikusita, estimazio bat egin dezakegu. Beraz, 1400. urtean munduko biztanleria gutxi gorabehera 0,45 bilioi pertsona (450 milioi pertsona) izan zitekeen.

Hitz zentroak esandako bi puntu horiez gain, jolas-jolasean beste pare bat gauza ere ikusi ditugu:

Dokumentuen karga itzultzailearen aldean ere badabil. PDF bat kargatuz gero erdaraz, emaitza ez da euskarazko PDF bat, baina bai testuaren itzulpena, eta hau praktikoa da noski.
Testu erako kode formatuekin itzulpenak txukun dabiltzala dirudi. Hau da, SRT azpidatzien formatu azken batean TXT bat da, eta testu hori pegatuz gero, itzultzailean, emaitzaren aldea formatua errespetatzen du euskarazko baliokideak. Era berean, Wikipediako wikitestu ingelesezkoa sartuta input gisa, itzulpena txukuna izateaz gain, emaitza ere neurri handi batean wikitestu balekoa dela ikusi dugu.

Latxa probatzeko, behin izena eman eta baimena lortuta:

Eklipsearen "egun ispilua" izango dugu etzi, hilak 30

Tue, 28 Apr 2026 07:15:18 +0000

Elhuyarrek informazio puska interesgarri baten berri eman du hemen, abuztuaren 12ko eguzki eklipse totalari begira. Udako egun haren "egun ispilua" aste honetan dugu, apirilaren 30ean, ostegunarekin. Hau da, apirilaren 30en eguzkia abuztuaren 12an sartuko den leku eta ordu berean ezkutatuko da iluntzean, eklipsearen orduan, 20.30ak inguruan. Hau da, aukera duzu puntu jakin batean kokatzeko, ikusteko abuztuan posizio horretan ondo tokatuko ote zaizun eklipsea. Eguraldia lagun, noski.

Lehenengo eta behin, errepasatu dezagun eklipse totala nondik ikusiko den Euskal Herrian, mapa honetan, Oion inguruan markatuta, Araba hegoaldean:

Euskal Herrian hego-ekialdeko ibilbidea egingo du iluntasunak abuztuaren 12an, eta hortaz mapa horretako inguru gorrixketara mugitu beharko zinateke ostegun iluntzean efektua ikusteko. Toki zehatz baten iraupena eta ordua jakiteko (abuztuaren 12rako), hemen duzu tresna praktiko bat klik egiteko eta jakiteko. Orain, ze eguraldi aurrikuspen dago etzirako? gaur gaurkoz (asteartea), Euskalmet-en arabera, hau:

Hortxe, bada. Zeru argiaren eta lainoen artean eklipsearen parte hegoaldetar horietan... Elhuyarrek oroitarazten digu konprobazio hau egitera joatekotan, ez zaiola zuzenean begiratu behar Eguzkiari, begiak babesteko iragazki homologaturik gabe.

Apirilaren 30eko hau gertatzen da Lurraren orbitaren simetrigatik. Apirilaren 30ean eta abuztuaren 12an Eguzkiak arku bera egiten du zeruan. Data horiek puntu simetrikoak dira udako solstizioarekiko, esaten digu Elhuyarrek, zeinak bere webgunean atala ireki duen eklipseari buruzko albisteekin. Bihar asteazkena (29) eta etzidamu ostiralez (maiatzak 1), egoera oso antzekoa izango da halaber, konprobazioa egin nahi duenarentzat.

Bestalde konprobazio hau egin daiteke beste edozein momentutan, Stellarium Mobile aplikazioarekin. Artikulu honetan azaldu genuen nola Stellarium erabili daitekeen, astroen posizioa ikuskatzeko etorkizuneko une jakin batean. Hau da, errealitate hedatuko kapa bat agertzen da mugikorreko pantailan esango dizuna nola ikusiko den eklipsea egun hartan. Hori bai, posizio geografiko zehatz batean egon behar duzu, han nola izango den zehazteko. Berdin dio noiz (abuztua baino lehenago bada), baina funtsezkoa da non, Stellariumen funtzio horretarako.

Justizia linguistikoa Udaltop jardunaldiaren erdigunean

Mon, 27 Apr 2026 09:17:19 +0000

Udaltop, Udaletako Euskara Zerbitzuen Topaketa, maiatzaren 21ean eta 22an egingo da Lasarte-Oriako Manuel Lekuona Kultur Etxean. Justizia linguistikoa izango da aurtengo edizioan hizpide, eta, bi egunetan, justizia linguistikoa ikuspegi filosofiko eta politikotik lantzeko ahalegina egiteaz gaiz, hizkuntza gutxituak indarberritzeko oinarriez hitz egingo da.

Justizia linguistikoa: diskurtsoak, praktikak eta oinarriak berdintasuna helburu izenburupean, justizia linguistikoa izango da aurtengo jardunaldian ardatz. Bi egunetan zehar, justizia linguistikoa ikuspegi filosofiko eta politikotik lantzeko ahalegina egingo da, eta, besteak beste, hizkuntza gutxituak indarberritzeko oinarri etiko eta politikoak azalduko dira; oinarri horiek hizkuntza-politiken marko teoriko eta praktikoetara nola ekarri; araubideetan nola islatu…

Hitzaldi sorta zabaltzeko, Vicenta Tasa Fuster (Oliva, 1974) gonbidatu dugu, berea izango da XVIII. edizioa zabaltzeko ardura. Valentziarra Konstituzio Zuzenbideko irakaslea da Valentziako Unibertsitatean eta bere hitzartzean, justizia linguistikoaren ikuspegi filosofiko eta politikoa eskainiko du eta egoera minorizatuan dauden hizkuntzak indarberritzeko oinarri etiko eta politikoak azaltzen ahaleginduko da.

Gainerako gonbidatuen artean, besteak beste, Xabier Arzoz Santesteban, UNEDeko Zuzenbide Administratiboko katedraduna; Iñigo Urrutia Libarona, EHUko Justizia Soziolinguistikoaren Katedrako zuzendaria; edota, berdintasun soziolinguistikorako Equiling izeneko ekintza-ikerketan aritu den Soziolinguistika Klusterreko Miren Otxotorena Aranguren.

Egitarauak badu berrikuntza nagusi bat. Izan ere, aurten ez da ohiko talde-lanik egingo. Bere ordez, Gure plaza, lekukotasunak eta eztabaidak izeneko dinamika egingo da bigarren egunean, ostiralean. Justizia linguistikoarekin lotura duten lau errealitate azalduko dira, euskararen lurralde guztiak ordezkatuz (Nafarroa, Iparraldea, Araba eta Bizkaia-Gipuzkoa). Eta jarraian, eztabaida-plaza sustatuko da. Bertan, dinamika ezberdinak baliatuz, parte-hartzaileek beren iritziak plazaratzeko aukera izango dute.

Izen-ematea, zabalik

Maiatzaren 21ean eta 22an egingo den topaketarako izen-ematea zabalik da, maiatzaren 13ra arte. Matrikulazioa www.udaltop.eus webgunean egin behar da; bi aukera izango dira jardunaldia jarraitzeko, aurrez aurre edo online. Prezioa, berriz, aukeratutako formatuaren araberakoa izango da: aurrez aurre, 70 €, eta, online, 30 €. Lehenengo aukerak osteguneko bazkaria, bi egunetako hamaiketakoa eta Udaltopen materiala barneratzen ditu. Online aukeratzen dutenek jardunaldia jarraitzeko lotura jasoko dute jardunaldia hasi baino aste bete lehenago.

Antolatzaile lanetan euskararen lurralde guztietako erakundeak ariko dira: Euskal Hirigune Elkargoa; Eusko Jaurlaritza; Nafarroako Gobernua; Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako foru aldundiak; eta Lasarte-Oriako Udala. Laguntzaile gisa, berriz, EUDEL, UEMA eta Kataluniako Consorci per a la Normalització Lingüística (CPLN) erakundea bidelagun izango dira.

'Adi! Filmak euskaraz' ekimenarekin euskarazko film gehiago aretoetan, "ekoizpen handiak" barne

Sat, 25 Apr 2026 17:42:29 +0000

Eisko Jaurlaritzak 'Adi! Filmak euskaraz' ekimena aurkeztu zuen atzo, "euskara ikus-entzunezko aisialdiaren bihotzera eramateko", prentsa-ohar ofizialaren arabera. Urtean 24 film ikusi ahal izango dira euskaraz zinema-aretoetan, orain artekoaren bikoitza, eta euskarazko filmen eskaintza handitu nahi dute plataforma digitaletan ere.

Proiektuaren asmoa da zinema-aretoetan euskarazko filmen kopurua bikoiztea. Urtean 24 estreinaldi izango dira euskaraz, horien artean nazioarteko 12 ekoizpen handi. Programazioak animazioa, familiako zinema eta nazioarteko frankiziak uztartuko ditu, eta zinema-aretoetan dagoen euskarazko eskaintza nabarmen handitu.

Plataforma digitalei dagokienez, Jaurlaritzak kalkulatu du dagoeneko 1.000 titulu inguru daude eskuragarri euskaraz zenbait plataformatan, besteak beste, Netflix, Amazon Prime Video eta Movistarren, EITBko edukiez gain. 'Adi! Filmak euskaraz' proiektuak eskaintza hori zabaltzen jarraitu nahi du eta ikusgarritasuna hobetu, herritarrek errazago eskuratu ahal izan ditzaten.

Irismen hori errazteko, gune espezifikoa prestatuko da Kulturklik webgunean, eta bertan erraz kontsultatu ahal izango dira:

Zer film eta eduki dauden euskaraz eskuragarri.
Zer zinema-aretotan edo plataformatan ikus daitezkeen-
Zer datatan izango diren eskuragarri.

Oraingoz, uste dugu atal hau dagoela Kulturkliken, eta plataformen berri ez dago oraingoz, bai EAEko zinema aretoetako euskarazko hurrengo emanaldien karteldegia.

Arriskua: katuak eta biodibertsitatea

Sat, 25 Apr 2026 07:15:16 +0000

Lagun batek helarazi digu oharra, "Katuak eta biodibertsitatea", arriskua direla katu etxekotuak, libre ibiltzea ahalbidetzeko egoera batean badaude, etxetik irteteko libre badira katazuloetatik edo... munduko espezie inbaditzaile kaltegarrienetakoa da katua. Katuak libre uztea ez dela soilik maskoten kudeaketa kontua, mundu mailako krisi ekologiko bati eragiten dion arazo politiko eta soziala baizik.

Katuak eta Biodibertsitatea

Gure etxeetako lagun maitagarri eta purrustariak izan arren, katuak (Felis catus) munduko espezie inbaditzaile kaltegarrienen zerrendan daude. Arazoaren muina katuen ehiza-instintu asegaitzean datza: "ehiztari oportunistak" dira, eta horrek esan nahi du harrapakinak hiltzen dituztela nahiz eta gose izan ez edo jabeek ondo elikatu. Solte bizi diren katuek, dela etxekoak kanpora irteten direnean, dela kale-katuen koloniak, desoreka izugarria sortzen dute bertako elikadura-kateetan.

Alde batetik, zuzeneko harrapakaritza dago; katuak gai dira txoriak, ugaztun txikiak, narrastiak eta anfibioak ehizatzeko, askotan espezie horiek defendatzeko mekanismorik garatu ez duten guneetan. Bestetik, lehia-arazoa dago: katuak kokatzen diren inguruneetan, bertako harrapari naturalak (ipurtatsak, gabiraiak edo amuarrainak, kasuan kasu) janaririk gabe geratzen dira.

Horrez gain, katuak toxoplasmosia bezalako gaixotasun zoonotikoen bektore nagusiak dira, fauna basatia kutsatu eta populazio osoak ahuldu ditzaketenak, gizakien eta animalien osasuna arriskuan jarriz.

Datu estatistikoei begiratuz gero, egoeraren larritasuna ukaezina da eta zientzialari askok "apokalipsi isila" deitzen diote prozesu honi. Kalkuluen arabera, mundu mailan solte bizi diren katuek urtean milioika ornodun hiltzen dituzte; AEBetako azterketa ospetsu batek zifra harrigarriak eman zituen 2013an: urtean 1.300 eta 4.000 milioi txori artean eta 6.300 eta 22.300 milioi ugaztun artean hiltzen dituzte katuen erruz herrialde horretan bakarrik. Mundu mailako inpaktua estrapolatuz gero, ornodun txikien sarraskia astronomikoa da.

Biodibertsitatearen galerari dagokionez, azken 200 urteetan katuak gutxienez 63 espezie (hegaztiak, ugaztunak eta narrastiak) betiko desagertzearen erantzule zuzen edo laguntzaile garrantzitsuak izan dira. Gaur egun, ehunka espezie gehiago —batez ere irletako ekosistema isolatuetan eta gune sentikorretan— desagertzeko zorian daude felino hauen presioagatik. Datu hauek argi uzten dute katuak libre uztea ez dela soilik maskoten kudeaketa kontua, mundu mailako krisi ekologiko bati eragiten dion arazo politiko eta soziala baizik.

Argazkia: Usurbilgo katu bat, Joxemai, cc-by-sa, Wikipedia.

Palantirren manifestu teknofaxista

Fri, 24 Apr 2026 07:31:59 +0000

Palantir da kontratu militarrak eta "segurtasunekoak" lortu eta lortu ari den enpresa estatubaruarra, ziberzaintzan eta datu-base erraldoietan berezitzen hasi zena, baina gaur egunean adimen artifizialeko erraldoi bat ere bai, ez txat publikoak egiten, baizik eta gobernu handientzat eta militarrentzat azpiko lana eta kontratuak lortzen. Beren nagusi ezagun batzuk dira teknofaxista pare bat Peter Thiel eta Felix Karp, eta azken honek liburu bat idatzi du. Liburu horren laburpen gisa, 20 puntuko manifestu bat argitaratu du ez Karpek berak, Palantirrek enpresak zuzenean baizik, liburuaren izenburu berarekin, Errepublika Teknologikoa. Ondo irakurri, "eliteak" diotenean herri-agintaritza eredu batez ari dira, eurak elitea ez balira bezala.

Jarraian datorren itzulpenean lagundu dugu Itzuli/Zital itzultzaile automatikoak, atzo aipatu genuenak, baina berrikusi egin dugu testua, eta ez dakigu puntu giuztietan asmatu ote dugun itzulpenarekin eta zentzuarekin, adibidez 9.ean. Originala ingelesez hemen, jatorrizkoa irakurtzeko.

Errepublika Teknologikoa, labur esanda

1. Silicon Valleyk zor morala du bere igoera posible egin zuen herrialdearekin. Silicon Valleyko ingeniarien eliteak nazioaren defentsan parte hartu behar du.

2. App-en tiraniaren aurka altxatu behar dugu. iPhonea al da gure sorkuntza eta lorpen handiena zibilizazio gisa? Objektu horrek bizitza aldatu digu, baina orain mugatu eta hertsatu dezake posible izan daitekeenaren gure ikuspegia.

3. Doako posta elektronikoa ez da nahikoa. Kultura edo zibilizazio baten gainbeherak, eta are haren klase agintariak, barkazioa mereziko du baldin eta kultura horrek hazkunde ekonomikoa eta segurtasun publikoa eman baditzake.

4. Agerian geratu dira botere bigunaren eta erretorika soilaren mugak. Gizarte libre eta demokratikoen iraupenak moralean zentratzea baino zerbait gehiago eskatzen du. Botere gogorra behar da, eta mende honetako botere gogorra softwarearen gainean eraikiko da.

5. Kontua ez da ea adimen artifizialak (AA) armak eraikiko dituen, baizik eta nork eraikiko dituen eta zertarako. Gure arerioek ez dute geldialdirik egingo funtsezko erabilpen militar eta segurtasunekoetan, ea teknologia garatzeak merezi duen eztabaidatzen teatralki. Haiek aurrera egingo dute.

6.Soldadutzak betebehar unibertsala izan behar du. Gizarte gisa, serioski pentsatu beharko genuke boluntarioen indar armatuetatik aldentze; eta hurrengo gerran borrokatuko badugu, mundu guztiak arriskua eta kostua partekatuz egingo da.

7. Estatu Batuetako marine batek fusil hobea eskatzen badu egin beharko genuke; eta gauza bera softwareari dagokionez. Herrialde gisa gai izan beharko genuke atzerrian ekintza militarrak egoki diren eztabaidareki, baina aldi berean han konprometitu direnei lagundu behar diegu.

8. Zerbitzari publikoak ez dira zertan gure apaizak izan behar. Gobernu federalak funtzionari publikoei ordaintzen dien modua balitz negozio batek erabiliko lukeen modua, irauteko larritasunak izango lituzke.

9. Askoz ere erruki handiagoa erakutsi beharko genieke bizitza publikoaren menpe egon direnei. Barkamenerako edozein espazio desagerrarazteak —giza psikearen konplexutasun eta kontraesanekiko edozein tolerantzia baztertzeak— buruzagi multzo berezi samarra utziko digu, eta damutuko gara.

10. Politika modernoaren psikologizazioak galbidera garamatza. Norberaren arima eta sentipenak elikatzeko politikara dedikatzen direnak, inoiz ezagutu ez duten jendearekin konexioa beren barne-bizitzan aurkitu nahi dutenak atsekabeturik geratuko dira.

11. Gure gizartea bizkorregi lasaitzen eta txolintzen da etsaiak desagertu direlakoan. Aurkaria garaitzea etenaldi bat egiteko unea da, ordea, ez alaitzekoa.

12. Aro atomikoa amaitzen ari da. Disuasio aro bat, aro atomikoa, amaitzen ari da, eta disuasio aro berri bat hasten da, AAren gainean eraikia.

13. Munduaren historiako beste ezein herrialdek ez ditu balio aurrerakoietan aurrera egin honek bezala (AEB). Estatu Batuak ez dira batere perfektuak. Baina erraza da ahaztea zenbat aukera gehiago dagoen herrialde honetan, herentziazko elitekoak ez direnentzat, aurrera egiteko, alderatuta planetako beste edozein naziorekin.

14. Botere amerikarrak bake izugarri luzea ahalbidetu du. Gehiegitan ahaztu egin da edo ziurtzat jotzen da ia mende batez bake bertsio bat nagusitu dela munduan botere gatazka militar handirik gabe. Gutxienez hiru belaunaldik — milaka milioi pertsonak, haien seme-alabek eta orain bilobek — ez dute inoiz mundu gerrarik ezagutu.

15. Alemaniaren eta Japoniaren gerraosteko neutralizazioa desegin egin behar da. Alemaniaren zatiketa gehiegizko zuzenketa izan zen, eta Europak garesti ordaintzen du orain. Japoniaren bakezaletasunaren aldeko konpromiso antzerako eta oso teatral batek, mantentzen bada, Asiako botere-oreka aldatzeko mehatxua ere egingo du.

16. Txalotu egibeharko genituzke merkatuak huts egin duen lekuan eraikitzen saiatzen direnak. Elon Musk-ek narratiba handietan interesa erakustean, kulturak iseka egien dio, bilioitsu aberatsak bakarrik aberasteari dedikatu behar balira bezala. Muskek sortutakoaren balioari buruzko jakin-min edo benetako interes oro funtsean baztertu egiten da, beharbada mespretxu lausotu batez..

17. Silicon Valleyk paper bat jokatu behar du krimen bortitzaren aurrean. Estatu Batuetako politikari askok, funtsean, krimenaren aurrean sorbalda uzkurtzen dute, arazoari aurre egitek ahalegin serioak baztertuz, boto-emaile edo kanpaina-finantzaitzaileekin irtenbideak eta esperimentuak proposatzeko ausardiarik gabe, bizitzak salbatzeko apustu desesperatua egin beharko litzatekeenan.

18. Figura publikoen bizitza pribatua gupidagabe azaleratzeak talentu gehiegi urruntzen du gobernuaren zerbitzutik. Esparru publikoa —eta aberastea ez den beste zerbait egitera ausartzen direnen aurkako eraso merkeaak— hain barkaezin bihurtu dira, non errepublika pertsonaia hutsal eta eragingabeen alineazio batekin geratzen baita; tipo hutsal horiei anbizioa barkatuko genieke sikiera barruan benetako sinesmen-egiturarik baleukate.

19. Nahi gabe bultzatzen dugun bizitza publikoaren zuhurtasuna korrosiboa da. Ezer txarrik esaten ez dutenek ez dute gauza handirik esaten.

20. Zenbait zirkulutan erlijio-sinesmenari zaion intolerantziari aurre egin behar zaio. Eliteak sinesmen erlijiosoari dion intolerantzia seinale argia da beharbada proiektu politiko jakin baten mugimendu intelektuala deka ez hain-hain irekia.

21. Kultura batzuek bizi-aurrerapenak ekarri dituzte; beste batzuek, berriz, disfuntzionalak eta atzerakoiak izaten jarraitzen dute. Kultura guztiak berdinak dira orain. Kritikak eta juzguak debekatuta daude. Dogna berri honek egia estaltzen du: zenbait kultura eta are azpikultura ere mirariak sortzeko gai izan direla. Baina beste kultura erdipurdikoak direla frogatu da, eta kultura okerragoak, atzerakoiak eta kaltegarriak badaude.

22. Pluraltasun huts eta hutsal baten tentazioari aurre egin behar diogu. Gu, Amerikan eta zabalago Mendebaldean, erresistitu gara kultura nazionalak inklusioaren izenean definitzeari. Baina, inklusioa, zertan inklusioa (zertan sartu)?

ZestoaUrepele.eus: Zestoa iparralderago dago Urepele baino

Thu, 23 Apr 2026 09:42:04 +0000

Gaur aurkeztu da ZestoaUrepele.eus webgunea, Zestoa eta Urepele senidetu zirenetik gauzatu den proiektu bat publiko egiteko: bi herrien arteko bidea dokumentatzen duen baliabide bat da hau. Ibilaldi eta ikustaldien bidez Gipuzkoako eta Nafarroa Behereko herri hauen eta herritarren arteko lotura adierazteko modu bat da.

Bide bat… edo bideak. Uztapide bidea eta Xalbador bidea dira dokumentatutako ibilbideak, tarte komunak dituztenak, baina toki desberdinetatik doazenak. Izen ezagunak eman zaizkie bideei. Bi bertsolari eta idazle handi izan ziren, Fernando Aire Etxart Xalbador, eta Manuel Olaizola Urbieta Uztapide, bi herriotako semeak, elkarren adiskide handiak.

Uztapide bidea izango zen bide nagusia, 5 etapatan, 120 kilometroko bidea egiten duena. Bestea, Xalbador bidea, mendian gehiago zailduta daudenentzat: 4 etapatan 113 kilometro. Uztapide bidea zertxobait luzeagoa izanagatik, erosoagoa da eta azken-aurrekoa ezik beste etapa denak herrietan amaitzen dira (Andoain, Goizueta, Labaien, Artesiagako lepoa eta Urepele).

Datu bat agian bitxi, erreparatu bi bideak marraztuta dituen goiko mapari: Zestoa iparralderago dago Urepele baino.

Bide bakoitza bi norabideetan dago dokumentatuta, datu teknikoekin eta formatu desberdinetan jaitsi daitezkeen fitxategiekin, GPS edo mugikorretako aplikazioekin mendian ongi joateko. Mapa bistak OpenStreetMap proiektuko mapa libreak dira, euskarazko kartografiarekin.

Webgunea prestatu du CodeSyntax enpresak, Sustatu egiten duen berak. Zestoako Udalarekin elkarlanean garatu da, eta aurretik egin zen antzeko beste proiektu baten oinarria hartuta apailatu da: Mugak Zubi webgunea, Antzuola eta Aiherra senidetzen dituena, hori ere Gipuzkoa eta Nafarroa Beherea lotzeko bide bat.

Ikusi https://zestoaurepele.eus/

Testu luzeak euskaraz automatikoki itzultzeko, Itzuliren karaktere muga gaindituz

Thu, 23 Apr 2026 06:24:13 +0000

Eusko Jaurlaritzak sarean jarrirako Itzuli (itzultzaile automatiko neuronala) https://www.euskadi.eus/itzuli/ oso tresna praktikoa eta erabilia da. Baina badu mugatxo bat, 4.000 karaktere arteko testuak pasatzen ahal zaizkio, ez luzeagoak. Bada, bada garapen bat muga hori gainditzeko, Itzuli API bidez kontsultatzen duen Zital programatzaile eta hackerraren itzultzaile garapena: itzultzaile-neuronala.zital.eus

Tresnak egiten duena da testua zatikatu, eta pusketaka bidali Itzuli-ra, API bidez jaso, eta hortxe duzu. Interfazean GORDE aukera ere badago, zeinak URL bat sortzen duen balioko dizuna itzulpenera berriro joateko, proposatutako emaitzan (edo ematen diozun input-ean aldaketak sartzeko), edo besterik gabe testua partekatzeko erakutsi nahi baduzu bertsio elebidunean. Testu oso luzeekin denbora pixkat hartuko du, baina estimazio bat ematen dizu tresnak: 1/7 erako abisu bat (adibidez) ikusiko duzu, aurreratzen joango dena 7/7 osatu arte.

Norabide hauetan dabil Zitalen tresna: ingelesetik, frantsesetik eta gaztelaniatik euskarara, eta alderantziz, euskaratik erdara horietara. Gainera tresnak zenbait formatu tekniko tratatzen ditu: SRT azpitituluak, XML kodea, eta .po lokalizaziorako fitxategiak. Word edo holako dokumenturik ez, ordea, testu hutsa sartzea onena.

Gauza bat ez daukana Zitalenak eta aurkituko duzuena Itzulin, ordea, testuaren izaera juridiko-administratiboa zehazteko aukera.

Probatu hemen: itzultzaile-neuronala.zital.eus

ETSren Bartzelonako eta Madrilgo kontzertuak 300.000 eurorekin lagundu ditu Jaurlaritzak

Wed, 22 Apr 2026 07:41:59 +0000

Eusko Jaurlaritzak onartu zuen En Tol Sarmiento (ETS) taldearen Bihotzen Konkista proiektua babesteko 300.000 euroko dirulaguntza zuzena, "Bartzelonan eta Madrilen egiten ari diren kontzertuen bidez euskara eta euskal kultura Euskaditik kanpo zabaltzeko", gobernu-akordioaren berri eman duen Jaurlaritzaren oharraren arabera.

Proiektua bideratzeko baino, egindakoa jada finantzeko laguntza dirudi, Bartzelonako kontzertua dagoeneko egin delako, eta Madrilgoa datorren larunbatean izango da, apirilaren 25ean, Movistar Arena aretoan.

Eusko Jaurlaitzaren iritziz, "proiektuak milaka lagun bilduko ditu eta euskara ardatz duen esperientzia kultural integrala eskaintzen du", eta ekimen honen bidez Jaurlartzak "berresten du euskararen sustapenarekin eta euskal kulturaren nazioarteko proiekzioarekin duen konpromisoa."

Musika proiektu zehatz batera dirulaguntzak bideratzen diren aurrekari bat izan zen 2008. urtean. Urte hartan Kepa Junkerak egitasmo baterako 702.000 euroko laguntza jaso zuen "kulturen arteko harremanak eta euskal musika hedatzeko eta berritzeko" egitasmo batu lotuta, eta Jaurlaritzako Kultura eta Etxebizitza Sailen artean finantzatu zen laguntza hura. Beste musikari batzuen protesta eta manifestua eragin zuen laguntza hark, eta kantu baten sorrera ere bai: Zesatek taldearen 'Maite zaitut Miren Azkarate", orduko Kultura sailburuari opa izan ziotena Junkeraren kontu honengatik. Etxebizitza sailburua, berriz, Ezker Batuko Javier Madrazo zen orduan.

Kontestuan jartzeko, Mastodonen aipatu digutenez, 300.000 edo 700.000 euro ez dira hainbeste beste gastu publiko batzuekin alderatuta. Lagun baten kalkuluaren arabera, Abiadura Handiko Trenaren estimatutako gastua 9.000.000.000€ da. 49.800€ metroko. Hau da, ETSrentzakoa AHTaren 6 metro adina da.

OSM mapa libreak, etxeko posterretarako

Tue, 21 Apr 2026 10:22:13 +0000

OpenStreetMap (OSM) mapak sareko azpiegitura libre inportanteenetako bat dira, Linux kartografiko bat, mapagintzaren Wikipedia bat. Bere erabilera praktikoen artean, bi aplikazio estetiko azalduko ditugu gaur, etxea edo bulegoa apaintzeko aukerak, nahi baduzue.

Batetik, Terraink.app, web bidez poster itxurako mapak sortu eta deskargatzeko. Ikus https://terraink.app/ eta egin toki bilaketa bat, itxura politeko mapak agertzen dira. Muskizen zentratu dugu bat, eta hortxe emaitza. Gure lehen probatan ez dugu Espainia hitza kentzerik lortu, baina badago nahi diren testuak jartzeko aukera. Itxura bera, koloreak eta erakusteko elementuak ere aldatu daitezke, beherago itsatsi dugun Washington DCko adibideak erakusten duen moduan.

Gauza batek deitu digu arreta Terraink horretan: irudiak sortu eta deskargatu ditzakezu formatu desberdinetan (PDFetan ere), baina ez dago dendarik. Aprobetxatu zezaketen poster paperezkoak saltzeko agian, baina ez, ez daude horretara begiratuta. Bai ordea, gaur aurkezten dugun beste proiektua: Lichtbild.

Kasu honetan, printzipio berarekin, OSMren kartografiaren bista estetiko interesgarri bat eska dezakezu, baina gainera erliebe ere erakusten dute, lurraldearena zein eraikinena (baldin eta OSM datuetan hala kargatuta dauden). Prozesatzeak denbora pixkat eskatzen du, eta bidaltzen dizutena (e-posta bidez erregistratuta) aurrebista bat da, inprimatuta ikusi nahi baduzu ordaindu nahi duzuna.

Hona Sustatu egiten dugun CodeSyntax enpresaren egoitzaren inguruak (Eibar) nola azaldu zaizkigun. Ez dira argazki errealak, ez dugu enkargua egin eta bulegora ekarri, Lichtbildek berak sortutako adibide-irudiak dira.

Baliabide hauek probatu nahi badituzu: Lichtbild | Terraink.