<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"><channel><title>Sustatu.eus - Aktualitatea</title><link>https://sustatu.eus/</link><description>Sustatu.eus, Interneteko albistegia</description><atom:link href="http://sustatu.eus/rdf_full/" rel="self"/><language>eu</language><lastBuildDate>Tue, 10 Nov 2026 11:53:08 +0000</lastBuildDate><item><title>Google Vision AI probatu eta susto txiki bat harzeko tresna</title><link>http://sustatu.eus/1794309454?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://cloud.google.com/vision"&gt;Google Vision AI&lt;/a&gt; Googleren adimen artifizialeko (AA) tresna ugarietako bat da. Argazkietan pertsonak analizatzen ditu, nonbait. Doako aprobak egiten uzten du zerbitzuak, baina eskaera kopuru batetik aurrera ordaindu egin behar da. Hala ere, norbaitek &lt;a href="https://theyseeyourphotos.com/"&gt;TheySeeYourPhotos.com&lt;/a&gt; zerbitzua sortu du, eta horren bidez ikus dezakegu bere gaitasuna martxan.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/Pantaila-argazkia_2026-11-10_12-27-50_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;They See Your Photos sortu dutenen asmoa salaketa dela dirudi. "Ikusi Google-eko gaizto hauek zer egiten duten erakusten dizkiguten argazki guztiekin". Ba bai, hori egiten dute, baina aldi berean, ahozabalik uzteko funtzioak ikus ditzakegu.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Aprobarako joan den ostiraleko argazki bat hartu dugu, Joseba Sarrionandia eta Ines Osinaga euskarazko Wikipediaren 25. urteurreneko ekitaldian (&lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Euskarazko_Wikipediak_25_urte_-_Joseba_Sarrionandia_eta_Ines_Osinaga.jpg"&gt;cc-by-sa Marisol Ramirez, Foku&lt;/a&gt;). Pasatu dugu They-See-Your-Photos-etik eta honakoa Google Vision bidezko analisia:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://sustatu.eus/media/photologue/photos/theyseeyourphotos-com.jpg" alt="" width="1024" height="1500"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ingelesetik euskarara itzuliko dugu:&lt;/p&gt;
&lt;blockquote&gt;
&lt;p style="padding-left: 40px;"&gt;&lt;em&gt;Bi interprete, gizonezko heldu bat eta emakumezko gazte bat, ziurrenik bikote profesional batean, harrizko arkupe baten aurrean daude zutik, antzinako Europako upategi edo galeria bat dirudien toki batean.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="padding-left: 40px;"&gt;&lt;em&gt;Aurrealdean Korg sintetizadore bat eta Roland ekipamendua daude, eta atzealdean, berriz, urdinez argiztatutako arkitektura-zutabeak daude.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="padding-left: 40px;"&gt;&lt;em&gt;Metadatuek iradokitzen dute Erdialdeko Europan egindako zuzeneko grabaketa dela, arratsaldeko lehen orduetan. Kaukasiar bikotea diru-sarrera ertain-altuko taldekoa da ziurrenik, eta mundu-ikuskera laikoa edo ateoa dute. Haien janzkerak eta ekipamendu esperimentalak heterosexualen orientazioa eta ezkerreko ikuspegi politikoak iradokitzen dituzte. Emozio konprometitu eta asebeteak erakusten dituzte giro-sintesia, arte kontzeptuala eta jendaurrean hitz egitea bezalako interesak lantzen dituzten bitartean, nahiz eta elitismo intelektuala eta lehentasun teknologikoa bezalako alborapenak izan ditzaketen.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p style="padding-left: 40px;"&gt;&lt;em&gt;Interpreteek egonkortasun emozional handia, estrobertsioa eta autokontrol artistikoa dutela dirudi, beraz, musika-ekoizpenerako tresna espezializatuak eta bidaia kulturalekin lotu ditzakegu, objektu hauekin adibidez: Moog One sintetizadorearekin, Steinberg Cubase Pro Genelec 8361A monitorea, Ableton Push 3 Lufthansa premium txartelaj, Muji maleta minimalista, Vitra diseinuzko aulkiak eta Moleskine sormenezko kaierak.&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;p&gt;Amaieran esandako produktu horiek guztiak ez daude irudian, bai hasierako Korg sintetizadorea, bai, hor dago irudian Osinagaren esketan. Badirudi literaturatik jotzea erabakitzen duela tresnak bere analisian.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Literaturatik aparte, beste analisi zorrotzago bat ere eskaintzen dute Google Visionek eta They-See-Your-Photos-ek: datu egituratuak, eta hor ere analisia bere gordinean azaltzen da:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://sustatu.eus/media/photologue/photos/Pantaila-argazkia_2026-11-10_12-27-50.png" alt="" width="884" height="441"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Etiketa sorta eta datu bitxiak ikusten dira formula honetan: Sarrionandiak eta Osinagak zenbat diru irabazten dute, adibidez. Artisten adina ere kalkulatu digu sistemak: &lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Joseba_Sarrionandia_Uribelarrea"&gt;Sarri&lt;/a&gt; 68-70 urte artean (zuzen: 68 dauzka),&amp;nbsp;&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Ines_Osinaga_Urizar"&gt;Osinaga&lt;/a&gt; indefinituago, 35-45 artean (honetan ere zuzen: 43 edo 44 dauzka).&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Probatu nahi baduzu: &lt;a href="https://theyseeyourphotos.com/"&gt;TheySeeYourPhotos.com&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 10 Nov 2026 11:53:08 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1794309454?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>IEB 2026: ostegunerako egitaraua komunikazioekin osatu da</title><link>http://sustatu.eus/1794210768?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Ostegunean (azaroak 12) &lt;a href="https://www.ueu.eus/jarduera-akademikoa/2414-ieb2026-jauzi-kuantikoa"&gt;Informatikari Euskaldunen Bilkuraren (IEB)&lt;/a&gt; 14. edizioa egingo da Donostian. Egitarauaren azken partea egin da publiko, dozena bat komunikazioren informazioarekin, eta jakinarazo dute arratsaldean IBM Quantum System Two ordenagailu kuantikoara bisita gidatua egingo dela. &lt;a href="https://www.ueu.eus/jarduera-akademikoa/2414-ieb2026-jauzi-kuantikoa?utm_source=acumbamail&amp;amp;utm_medium=email&amp;amp;utm_campaign=ieb2026-izen-ematea-2"&gt;Izen ematea zabalik&lt;/a&gt;, aukera duzu gaur oraindik.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/Ikerbasque_IBM_Quantum_System_Two_content.jpg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Jardunaldiak konputazio kuantikoa izango du gai nagusi: teknologia honen oinarri teorikoak, gaur egungo egoera eta informatikara dakartzan aldaketa sakonak aztertuko dituzte, bai eta datozen urteetan aurre egin beharreko erronkak eta aukera berriak ere. Informatikari euskaldunen bilkura izanik, informatikan euskaraz jarduteak berezko dituen bestelako gorabeherek ere izango dute lekua jardunaldian.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Egitarau nagusiaz &lt;a href="https://sustatu.eus/1793112532"&gt;hemen&lt;/a&gt; informatu genuen, baina komunikazioak jakinarazi dira orain, bi saio paralelotan izango direnak. Honako hauek 12.30etatik 13.30etara bi saioak:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Komunikazio akademikoak (3.4 gelan)&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;12:30-12:45:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;IEP!: Kuantikak zerbait ekar al dezake AA sortzailera? Euskarazko erabaki-eredu txiki eta konprimitu bat, Orai NLP-ren eredu irekien gainean.&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;Unai Antero Urrutikoetxea (EHU)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;12:45-13:00:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;Latxa-Omni: euskarazko Ahozko Hizkuntza Eredu baten inplementazioa.&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;Andoni Sudupe (EHU)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;13:00-13:15:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;Aldakortasun dialektala euskaraz. Datu bilketatik, Hizkuntza Eredu Handien egokitze eta ebaluaziora&lt;/strong&gt;. Ane Paniagua (EHU)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;13:15-13:30:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;ZIU-ko pazienteen heriotza-arriskuaren iragarpen goiztiarra denbora-serietako datuak eta ohar klinikoak erabiliz&lt;/strong&gt;. Garazi Garrido Albizu, zuzendariak: Maite Oronoz Anchordoqui eta Alicia P&amp;eacute;rez Ram&amp;iacute;rez (EHU)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;13:30-13:45:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;Denbora-serie estatistiko luzeak Wikipedian kontsultagai&lt;/strong&gt;. Be&amp;ntilde;at Arzadun, Imanol Ega&amp;ntilde;a*, Galder Gonzalez**, Itziar Irigoien*, Shalva Jokhadze*, Joseba Makazaga*, Kepa Sarasola ** eta Ana Zelaia* (* Informatika Fakultatea, UPV/EHU ** Euskal Wikilarien Kultur Elkartea (EWKE))&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;13:45-14:00:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;HizIkas - Hizkuntzak ikasteko jarduerak automatikoki sortzeko eta ebaluatzeko teknologiak&lt;/strong&gt;. Maddalen Lopez de Lacalle (Orai NLP Teknologiak)&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Tresnak eta esperientziak (Auditorioan)&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;12:30-12:45:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;IDAT eta IDATshboard: idazketa-prozesua Etherpaden aztarnetatik aztertzeko software librea, euskaraz garatua&lt;/strong&gt;. Juan Abasolo (Euskal Herriko Unibertsitatea)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;12:45-13:00:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;Milaka udalerriren artikuluen edizio masiboa Euskal Wikipedian hainbat datu estatistikoren azalpenak gehitzeko&lt;/strong&gt;. Galder Gonzalez Larra&amp;ntilde;aga (Euskal Wikilarien Kultura Elkartea)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;13:00-13:15:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;TagzaniaBot - Aplikazio batetik eduki librez hornitzen Wikipedia.&lt;/strong&gt; Luistxo Fernandez (CodeSyntax) - &lt;a href="https://tagzania.com"&gt;Tagzaniaren&lt;/a&gt; inguruan.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;13:15-13:30:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;BAAI.EUS, Adimen Artifizialean oinarritutako web sortzaile euskalduna&lt;/strong&gt;.&amp;nbsp; Josu Wali&amp;ntilde;o (PUNTUEUS Fundazioa)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;13:30-13:45:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;AskHezi: Euskarazko diktaketa-sistema berria, dibertsitate funtzionala duten haur eta gazteentzako&lt;/strong&gt;. I&amp;ntilde;igo Morcillo (Orai NLP Teknologiak)&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;13:45-14:00:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;Neurtu konexioen arima eta ez utzi botei zure webgunera sartzen (edo bai)&lt;/strong&gt;. Mikel Larreategi (CodeSyntax) - Anubis tresnaren inguruan.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Irudian Ikerbasqueko IBM Quantum System Two ordenagailua, bisitatu ahal izango dena IEBn. &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ikerbasque_IBM_Quantum_System_Two.jpg"&gt;CC-by Wikimedia Commons.&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 09 Nov 2026 09:35:15 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1794210768?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Irlandera, euskara eta lehiakortasuna; bilkura bat Dublinen</title><link>http://sustatu.eus/1793955583?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Euskal ordezkaritza bat hizkuntzez eta lehiakortasunaz aritu zen joan den astean Europako Batasunaren bilttzar batean, Dublinen egin zen &lt;a href="https://futurium.ec.europa.eu/it/promoting-enterprise/sme-clusters-assembly"&gt;SME &amp;amp; Cluster Assembly&lt;/a&gt; bilkuran.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/indeys-d8e74c_content.jpeg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Jasone Aretxabaleta, Sprik sustatutako &lt;a href="https://indeus.spri.eus/eu/"&gt;INDEUS ekimeneko koordinatzailea&lt;/a&gt; eta Ander Etxeberria, &lt;a href="https://www.linkedin.com/in/ander-etxeberria-mondragon/"&gt;Mondragon korporazioko Hedapen Kooperatiboaren arduraduna&lt;/a&gt;, izan ziren bertan. Panelak izen hau zuen: &lt;em&gt;Language as a Competitive Advantage: How Minority-Language Regions Drive SME Growth - &lt;/em&gt;Hizkuntza abantaila lehiakor gisa: Hizkuntza gutxituen eskualdeek nola bultzatzen duten ETEen hazkundea.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Euskal ordezkariekin batera, Irlandan gaeliko edo irlanderarekin ari diren eragileak izan ziren panelean: Siobh&amp;aacute;n Ni Ghadhra, &lt;a href="https://udaras.ie/"&gt;&amp;Uacute;daras na Gaeltachta&lt;/a&gt; erakundearen presidente eta Dan&amp;uacute; Mediaren sortzaile eta zuzendari exekutiboa,&amp;nbsp;Lenneke Willems gaelikozko marketing aditua; Fionnbarra Bradley&amp;nbsp;Dublin Hiriko Unibertsitateko irakasle. Moderatzailea izan zen Conall &amp;Oacute; M&amp;oacute;rain,&amp;nbsp;ekonomia gaietarako kazetaria eta The Media Groupeko zuzendari nagusia. Irlandar ordezkaritzan &amp;Uacute;daras na Gaeltachta aipa daiteke: Gaeltacht da gaelikoa lurraldean sustraitua dagoen eskualdea Irlandan, eta eskualde honen garapen ekonomiko, sozial eta kulturalak arduratzen den gobernu-agentzia publikoa da&amp;nbsp;&amp;Uacute;daras na Gaeltachta. Panelak toki izan zezan SME &amp;amp; Cluster Assembly bilkuran, hain zuzen, &amp;Uacute;darasek eta Indeusek egin zuten eskaera.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Solasaldian zabaldutako mezu nagusia izan zen hizkuntza aniztasuna ondare kultural eta ekonomikoa izanik, hizkuntza gutxituak indartu eta zaindu beharrekoak direla ez bakarrik kulturaren edo hizkuntzalaritzaren ikuspuntutik, baita enpresa-lehiakortasunetik ere.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Euskal ordezkariek nabarmendu zuten enpresa txiki eta ertainentzat (ETE) lehiakortasun faktore dela euskararen erabilpena, bezeroen leialtasuna eta langileen atxikipena lortzeko, merkatuan bereizteko edota hizkuntzen teknologian eta adimen artifizialean sortzen ari diren aukerak baliatzeko. Aretxabaletaren eta Etxeberriaren ustez, euskal ahaleginek etsenplu ona izan daitezke Europako beste kontestu batzuetarako, kultur-ondare huts gisa kontsideratzearen estigma gainditzeko.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Argazkian, lehen lerroan eskuinetik, Ander Etxeberria eta Jasone Aretxabaleta.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 09 Nov 2026 07:52:39 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793955583?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Aaron Swartz gogoan</title><link>http://sustatu.eus/1793957765?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://sustatu.eus/25-urte/"&gt;Sustatu 25 urte sortan&lt;/a&gt; 2013ari begira, Twitterren oinarrituta martxan genuen Saretik albistegi automatikoaren bidezko &lt;a href="https://sustatu.eus/1358240474521"&gt;albiste bat&lt;/a&gt;, jatorria &lt;a href="https://www.argia.eus/albistea/aaron-swartz-hil-da-rssaren-egileetako-bat-eta-creative-commonsen-arkitektoa"&gt;Argian zuena&lt;/a&gt;: Aaron Swartz hil zela, Internet libre eta ireki baten aldeko ekintzaile eta hackerra suizidatu egin zela.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/argazkiak/467/cache/1358240467_content.jpg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Jabetza itxia eta ordainpekoa zen ezagutza zientifikoko multzo bat askatu zuen Swartzek. Aldizkari zientifikoen JSTOR biltegi ordainpekotik 70 GB eduki jaitsi eta askatu zituen.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;JSTORrek auzia jarri zion, eta fiskaltza publikoak izugarrizko krimena izan balitz bezala tratatu zuen: prozesua ireki zioten 2012an, eta 50 urte arteko espetxe zigorra eta milioi bat dolarreko isuna jasan zezakeen Swartzek. Epaiketa gainera zetorkiolako presiopean, 2013ko urtarrilaren 11n bere buruaz beste egin zuen Swartzek, 26 urte zeuzkala.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Urteen perspektibarekin Swartzi egin zitzaiona gaur egungo eduki lapurreta orokortuarekin alderatu daiteke. Adimen Artifizialaren (AA) erraldoi guztiak, AEBetakoak, Txinakoak eta edonongoak, aritu dira eta aritzen dira egunero esku artean harrapatzen dute idazki, irudi, soinu eta edozer kopiatzen beren AA makina komertzialak antolatzeko.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Swartzek harrapatutakoa LibGen bezalako biltegietara joan zen... eta &lt;a href="https://sustatu.eus/1739183436"&gt;LibGenetik hain zuzen, Metak 81.7 Terabyte liburu deskargatu zituen&lt;/a&gt; 2025ean. Mila bider Swartzek egina, iturri bakar batetik. Metako buru Mark Zuckerbegek edo industria horretako beste edozein exekutibo jaso du demandarik kartzela eta isunekin? Ez. Libre dute lapurreta.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Sun, 08 Nov 2026 09:36:22 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793957765?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Anboto Durangaldeko euskarazko hedabideak 25 urte bete ditu</title><link>http://sustatu.eus/1793952260?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://sustatu.eus/25-urte/"&gt;Sustatuk&lt;/a&gt; eta euskarazko Wikipediak bezala, 25 urte betetzen ditu udazken honetan &lt;a href="https://labur.eus/anboto25"&gt;Anbotok&lt;/a&gt;, Durangaldeko euskarazko tokiko komunikabdeak. &lt;a href="https://entradium.com/events/anbotoren-25-urteurreneko-ospakizuna-durango"&gt;Ospakizun ekitaldia&lt;/a&gt; egingo dute datorren astelehenean, azaroaren 9an, mende laurdeneko ibilbideak merezi duelakoan, Durangoko Plateruenan 18.00etatik aurrera.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/anbotoDenda_banner_content.jpg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Tokikom plataforman oinarritutako webgunea du Anbotok 2026 honetan, baina 2001ean hedabidea sortu zenean, astekaria zen, eta gaur egunean ere banatzen da ostiralero. &lt;a href="https://anboto.org/prentsa/891"&gt;Azken alea hemen&lt;/a&gt; ikus daiteke, eta Anbotoren historia da ardatz erreportaia nagusian.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Anboto ez zen hutsetik sortu. Haren aurrekaria &lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Eraz"&gt;Eraz&lt;/a&gt; aldizkaria izan zen, Debagoienetik Arrasate Press-en eredutik sortutako tokiko komunikabideetako bat. Eraz-en lan egin zuen bereziki Izaskun Ellakuriaga kazateriak, &lt;a href="https://sustatu.eus/1752820431"&gt;iaz gazteegi zendu&lt;/a&gt; zenak. Arrasate Pressek beste agerkari batzuekin eboluzioan &lt;a href="https://goiena.eus"&gt;Goiena&lt;/a&gt; eman zuen bezala, 2001ean sortu zen Anboto.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Astekariko elkarrizketa bikoitzean, Idurre Maortua Anbotoren lehen kudeatzaileak eta gaur egungoak, Jone Guenetxeak, errepasoa egiten diote ibilbidea. Elkarte bat izatetik kooperatiba (&lt;em&gt;Gertuko&lt;/em&gt; izenekoa) izatera igaro dela Anboto, egoitza aldaketa izan zutela, webgunearen eraketa,&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mende laurdena ospatzeko Garena Kontatzeko leloa aukeratu du Anbotok, eta lelo horrekin arropa salgai jarri dute, &lt;a href="https://shop.serigrafia.eus/anboto/eu/"&gt;hemen&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ezagutu eta zoriondu &lt;a href="https://labur.eus/anboto25"&gt;Anboto.org&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Sat, 07 Nov 2026 08:04:35 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793952260?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Euskarazko Wikipedia: 25 urte, 500.000 artikulu</title><link>http://sustatu.eus/1793953554?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Euskarazko Wikipediak 500.000 artikuluen langa gainditu du, juxtu bere 25. urteurrena betetzera doanean. 500.000. artikulua Gasteizko Armentia Ikastolako, DBH2ko, lau ikaslek sortu dute Txikipedian, honako hau.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/500k-wik_content.jpeg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Euskarazko Wikipedia kudeatzen duen &lt;a href="https://wikimedia.eus/"&gt;Euskal Wikilarien Kultur Elkarteak (EWKE&lt;/a&gt;) artikulu batean aurkeztu ditu milioi erdia erdietsi duten ikasleak, irakurri &lt;a href="https://wikimedia.eus/2026/11/euskarazko-wikipediak-500-000-artikuluen-langa-gainditu-du/"&gt;hemen&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Asteazkenean igaro zen milioi erdiaren marka, eta jarraitzen du gorantz artikulu zenbaketak. Gaur goizean hau idazten dugun unean, &lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Berezi:Estatistikak"&gt;estatistiken orriak&lt;/a&gt; diosku 500.111 artikulu daudela. Irailean beste mugarri ikusgarri bat gainditu zuen Wikipediak gainera: &lt;a href="https://wikimedia.eus/2026/09/200-milioi-hitz-euskarazko-wikipedian/"&gt;200 milioi hitz euskaraz&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Une politean etorri da EWKErentzat aste honetako marka. Gaur ostirala (hilak 6) arratsaldez, hain zuzen ere, ospakizun jaia egingo dute Bilboko Euskal Museoan. Euskal Wikilarien Kultura Elkarteak antolatutako hitzorduan, wikilariak, kolaboratzaileak eta erakundeetako ordezkariak elkartuko dira, euskarazko Wikipediaren ibilbideari begirada bat emateko.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;25. urteurren zehatza datorren abenduaren 6an izango da, ordukoa baita lehen artikulua. Baina berezko azala, &lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Euskarazko_Wikipedia_(webgunea)"&gt;eu.wikipedia.org&lt;/a&gt; domeinua, 2023ko azaroaren 7an ireki zen (bihar 23 urte, beraz).&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Pixkanaka hasi zen euskarazko Wikipedia. Bost urte behar izan zituen 10.000 artikulu izateko; hamar urte 100.000 erdiesteko. Geroztik, azkarrago eta indartsuagoa ari da.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://sustatu.eus/media/photologue/photos/wiki-ebol.png" alt="" width="130" height="680"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;h3&gt;Bazkidetu Wikilarien Elkartean&lt;/h3&gt;
&lt;p&gt;EWKE euskarazko Wikipediaren "zaintza" egiten duen bazkidetza txikiko taldea da. Wikilari editatzailea izatea eta EWKEko partaide izatea ez datoz bat derrigor. Wikipedia osa dezake edonork, baita anonimoki ere, euskaraz eta beste hizkuntzetan berdintsu. Baina EWKEren bitartez euskarazko Wikipedia aberasteko ekimenak bultza daitezke, ideiak planteatu eta gauzatzeko bidean jarri, erakundeekin interokutore izan eta hitzarmenen bidez proiektuari lagundu, beste wikilari batzuekin konektatu elkarlanerako&amp;hellip;&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;Eta orain, elkarteak izan duen estatutu aldaketa baten ondoren, ahalegin horietan ere parte hartu daiteke wikilari-idazlea izan bage ere: editatzen ez duen kolaboratzailearen figura daukagu orain.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;Ez bazara moldatzen artikuluak sortu edo osatzeko edo irudiak kargatzeko baina hala ere lagundu nahi baduzu, aukera berria daukazu: egin zaitez EWKEren bazkide kolaboratzailea. Milioi erdi orri sortu dituzte 25 urtean. Hurrengo 25etan eta milioiA osatzen parte har dezakezu.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;Urteko 5 euroko kuotarekin ez dago talde-bazkidetza merkeagorik inguruetan.&amp;nbsp;&lt;a href="https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfyqN_HecObxN9khEYMg0pjOb1LT-W4QRJC1m2ea3sFpneJyQ/viewform"&gt;Osatu formularioa,&lt;/a&gt;&amp;nbsp;ongi etorria izango zara. (bide batez, editatzaile eta Wikipedia-idazle edo Wiki-ilustratzaile bazara jada, orduan ere bazkidetu, nola ez).&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 06 Nov 2026 09:26:17 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793953554?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Adin nagusikoentzat ere bai Gurot app lehiaketa datorren astetik aurrera</title><link>http://sustatu.eus/1793950951?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://labur.eus/gurot22"&gt;Gurot Euskal Tribial aplikazioa&lt;/a&gt; berriro dator, eta datorren astean aktibatzen den denboraldi honetan, gainera, modalitate berri batekin. Aurreko edizioetako gazteentzako proposamenari jarraipena emanez, 16 urte edo gehiagoko herritarrei zuzendutako modalitate berria jarriko da martxan.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/gurotas_content_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Amorebieta-Etxano, Durangaldea, Getxo, Gernika-Lumo, Enkarterri, Mungia edota Txorierri bizi edo ikasten duten 16 urtetik gorakoek izango dute parte hartzeko aukera. Oraingoan ere, erronka argia izango da: zeure inguruko eta mundu zabaleko galderak euskaraz erantzutea, ezagutza probatzea eta, batez ere, jolasean ondo pasatzea.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Prest al zaude zure ezagutza probatzeko?&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;GUROT Euskal Tribiala ez da soilik lehiaketa bat. Euskaraz jolasteko, ikasteko eta norberaren ezagutza probatzeko aukera ere bada. Galderak askotarikoak izango dira, gertuko errealitatetik hasi eta mundu zabaleko gaietaraino.&lt;br&gt;Eta lehiaketa hasi aurretik, nahi beste praktikatzeko aukera izango dute parte-hartzaileek, azaroaren 9an erronka ofiziala hasi aurretik prest egoteko.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Horregatik, 16 urte edo gehiago badituzu, animatu eta parte har ezazu! Ez da beharrezkoa aditua izatea: jolastea, probatzea eta euskaraz gozatzeko gogoa izatea da behar duzun bakarra.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Noiz?&lt;/strong&gt;&lt;br&gt;● Praktikatu: lehiaketa hasi aurretik, nahi beste.&lt;br&gt;● Lehiaketa: azaroak 9 &amp;ndash; abenduak 13.&lt;br&gt;● Nori zuzendua: 16 urte edo gehiagoko herritarrei.&lt;br&gt;● Sustatzaileak: Amorebieta-Etxano, Durangaldea, Getxo, Gernika-Lumo, Enkarterri, Mungia eta Txorierri.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Saria: asteburu-pasa EAEko nekazal-turismo batean&lt;/strong&gt;&lt;br&gt;Parte-hartzaileen artean 2 opari-bono banatuko dira. Bono bakoitza 2 lagunentzat izango da eta 2 gau + gosaria barne hartuko ditu, EAEko nekazal-turismo batean.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Beraz, badakizu: praktikatu, animatu eta erakutsi zenbat dakizun!&lt;br&gt;Eman izena eta hasi jolasten. Zure txanda da!&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Webgunea: &lt;a href="https://labur.eus/gurot22"&gt;Gurot.eus&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Aplikazioa: &lt;a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=com.gestionet.gurot&amp;amp;hl=eu"&gt;Android&lt;/a&gt; / &lt;a href="https://apps.apple.com/es/app/gurot/id1447633488"&gt;iOS&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 06 Nov 2026 07:54:42 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793950951?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Euskararen sustapenerako Jauzia Gara estrategiaren ildoak azaldu ditu Eusko Jaurlaritzak</title><link>http://sustatu.eus/1793867629?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Atzo aurkeztu zuen Eusko Jaurlaritzak, Imanol Pradales lehendakaria buru zela, "&lt;a href="https://sustatu.eus/1780041588"&gt;Jauzia Gara&lt;/a&gt;" estrategia. Barakaldoko BEC-en izan zen ekitaldia, eta bertan izan ginen, euskararen erabilera indartzeko datozen urteetan landuko diren proiektuak eta lan-ildoak edo ezagutzeko. Helburua, azaldu zigutenez, "euskararen erabileran jauzi berria egitea", bereziki lan-munduan, aisialdian, kirolean eta ingurune digitalean; erakundeen, enpresen eta gizarte-eragileen arteko elkarlana sustatuz.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/Jauzia_Gara_Barakaldo_04-11-2026-21_content.jpg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Azken batean, ulertzen dugunagatik, Jauzia Gara ez da kanpaina puntual bat, epe luzerako estrategia baizik. Eta apunte batzuk hartu genituen estrategia horretan gauzatzen joango diren ekimenen inguruan:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;Lan-mundua: &lt;a href="https://lanera.euskadi.eus/hasiera/"&gt;LANera programa&lt;/a&gt; indartuko da, enpresei aholkularitza eta baliabide egokituak eskainiz, eta esperientziak partekatzeko enpresa-sarea sustatuz. &lt;a href="https://indeus.spri.eus/eu"&gt;INDEUS&lt;/a&gt; plataforma ere enpresa-sare funtsezkotzat aipatu zen.&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Bikain_Ziurtagiria"&gt;Bikain ziurtagiria&lt;/a&gt; eta &lt;a href="https://www.euskadi.eus/zer-da-lanhitz/web01-a2lanhit/eu/"&gt;LanHitz&lt;/a&gt;: lan-munduan euskararen erabilera sustatzeko baliabideek eta programek lekua izango dute datozen urteetako hizkuntza-politikan.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;
&lt;p&gt;IKT eta hizkuntza-teknologiak: 2,6 milioi euro aurreikusi dira hizkuntza-teknologietarako.&amp;nbsp;HPSren proiektuak honetara bideratuko dira hein handi batean.&lt;/p&gt;
&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://www.irekia.euskadi.eus/eu/news/113151"&gt;Euskararen Ahotsak&amp;nbsp;&lt;/a&gt;entzute-prozesua; gazteen euskalduntzea indartzeko ekimenak; eta&amp;nbsp;Ate Berriak izenekoa, etorkinak euskarara hurbiltzeko.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;2027ko urrian Bilbon egingo den &lt;a href="https://frombasquetotheworld.euskadi.eus/hasiera/"&gt;III. Euskal Mundu Biltzarra&lt;/a&gt; nabarmendu zuten baita ere.&amp;nbsp;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Informazio gehiago &lt;a href="https://www.euskadi.eus/eusko-jaurlaritza/-/albistea/2026/lehendakariak-jauzia-garak-garatuko-dituen-proiektuak-aurkeztu-ditu-euskararen-erabilera-sozialean-jauzi-berri-bat-sustatzeko-estrategia-partekatu-baten-barruan/" target="_blank" rel="noopener" data-saferedirecturl="https://www.google.com/url?q=https://www.euskadi.eus/eusko-jaurlaritza/-/albistea/2026/lehendakariak-jauzia-garak-garatuko-dituen-proiektuak-aurkeztu-ditu-euskararen-erabilera-sozialean-jauzi-berri-bat-sustatzeko-estrategia-partekatu-baten-barruan/&amp;amp;source=gmail&amp;amp;ust=1793954028412000&amp;amp;usg=AOvVaw1Mg59pRmhb9-ChdwnbOjKR"&gt;Irekian,&lt;/a&gt; Argazkia, &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jauzia_Gara_Barakaldo_Imanol_Pradales_2026.jpg"&gt;cc-by Irekia - Wikimedia Comnons.&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 05 Nov 2026 08:50:51 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793867629?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Aurtengo Jokoteknian, euskal bideojokogileen 1. azoka</title><link>http://sustatu.eus/1793693830?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Duela urte batzuk antolatzen dute Jokoteknia topaketa &lt;a href="https://gamerauntsia.eus/"&gt;Game Erauntsia Elkarteak&lt;/a&gt; eta &lt;a href="https://azkuefundazioa.eus/"&gt;Azkue Fundazioak&lt;/a&gt;. Aurtengo edizioa Bilboko &lt;a href="https://www.kulturklik.euskadi.eus/ekipamendua/2023020609444633/konekta-la-perrera/webkklik00-detalle/eu/"&gt;La Perrera espazioan&lt;/a&gt; izango da, azaroaren 7an larunbatarekin, eta egun osoko ekimena izango da. Nobedadea aurten: Euskal bideojokogileen 1. azoka egingo dela. Euskal Herriko bideojoko estudioak eta sortzaileak elkartuko dira erakustaretoan hamasei erakusmahai instalatuta, Euskal Herrian edo euskaraz garatutako jokoak probatzeko aukera eskainiko dute postu horietan.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/jokote2026_content.jpg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Jardunaldiaren egitarauari dagokionez, osagai hauek izango ditu.&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Paula Olaz&lt;/strong&gt; konpositoreak bideojokoetarako musika sortzeko erronkak eta pausoak azalduko ditu.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Josu Igoa&lt;/strong&gt; bideojokozaleak itzulpengintza eta euskaratze prozesuari buruz hitz egingo du, bere kabuz hainbat bideojoko gure hizkuntzara lokalizatu baititu.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Jon Juarez&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;diseinatzaileak marrazkilaritza eta animazioa edukiko ditu ardatz bere hitzaldian, bideojokoen munduan arte kontzeptuala sortzen ibilita.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Nestor Uriarte&lt;/strong&gt; bideojokogile eta Rockstar Game Workers Union sindikatuko ordezkariak azken hilabeteetan enpresa ezagunean bizitako egoerari buruz hitz egingo du.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Aurkezpenen atalari bukaera emateko,&lt;strong&gt;&amp;nbsp;mahai-ingurua&lt;/strong&gt; antolatu da Digipen Europe-Bilbao Institute of Technology-ko, Harrobia Ikastolako eta Tartanga Lan Heziketarako Zentro Integratuko ikasleen parte hartzearekin: &lt;strong&gt;Oier Elorduy, Laia Antxutegi eta Iker Abasolo&lt;/strong&gt; ikasleek parte hartuko dute, hurrenez hurren.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Hurbiltzerik ez duenak saio horiek EITBren webgunean eta Youtubez ere emango dituzte zuzenean.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Informazio gehiago: &lt;a href="https://jokoteknia.eus/egitaraua"&gt;Jokoteknia.eus&amp;nbsp;&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 04 Nov 2026 08:17:17 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793693830?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>BAAI.EUS webgune-sortzailea aurkeztu du PUNTUEUSek, Latxa euskal adimen artifizialean oinarritutako lehen aplikazioa</title><link>http://sustatu.eus/komunikazioa@puntu.eus/1793608821?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;HiTZ zentroak garatutako Latxa euskal adimen artifizialak ikerketatik eguneroko erabilerarako jauzia egin eta lehen aldiz integratu da aplikazio praktiko batean. BAAI.EUSek euskarazko teknologia herritarren, profesionalen eta enpresen eskura jartzen du, euskararen presentzia digitalean beste urrats bat aurrera eginez.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/1000119875_1_content.jpg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;PUNTUEUSek BAAI.EUS aurkeztu du, euskarazko adimen artifizialaren garapenean mugarri berri bat ezarriko duen tresna digital berritzailea. HiTZ zentroak garatutako Latxa euskal adimen artifiziala aplikazio praktiko batean txertatzen den lehen aldia da. Gaurtik aurrera, BAAI.EUSek, erabiltzaileei webgune profesionalak sortzeko aukera eskainiko die, inolako programazio ezagutzarik izan beharrik gabe.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;Euskararen presentzia indartzea eta gizarte digital hobe bat eraikitzen laguntzea da PUNTUEUSen helburu nagusietako bat. Urteotan .EUS domeinua eskuratzeaz gain, erabiltzaile askok beren webgunean sortzeko laguntza ere eskatu dute, eta behar horri erantzun integrala emateko sortu da BAAI.EUS.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;Aldi berean, euskararen presentzia Interneten nahiko egonkor mantendu da azken urteotan, baina adimen artifiziala errotik ari da eraldatzen Internet. Testuinguru horretan, BAAI.EUSek aukera ematen du euskara eta euskal komunitatea eraldaketa horren parte aktibo izan daitezen.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;BAAI.EUSen berrikuntza nagusia da erabiltzaileak ez duela webgunea hutsetik sortu behar, lehendik sortuta duten informazioa baliatuta sor baitezakete lehen bertsioa. Horrela, negozio txikiek, beren kontura lanean aritzen diren profesionalek zein bestelako edozein erakundek eta enpresek, bere jarduera euskaraz ere digitalizatzeko aukerak zabaltzen dira.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;Aurkezpenean parte hartu dute Josu Wali&amp;ntilde;o, PUNTUEUSeko zuzendariak; Unai Andueza, Gipuzkoako Foru Aldundiko Ekonomia Sustapeneko eta Proiektu Estrategikoetako foru diputatuak;&amp;nbsp; Eneko Agirre, HiTZ zentroko zuzendariak; eta Lorea Arakistain, PUNTUEUSeko marketin zuzendariak.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;&amp;ldquo;BAAI.EUS mugarri bat da euskal ingurune digitalarentzat. Euskal Herrian garatutako adimen artifiziala baliatuta, webgune profesionalak euskaraz eta modu errazean sortzeko aukera eskaintzen dugu. Horrela, digitalizazioa edonoren eskura jartzeaz gain, euskararen presentzia digitalean beste urrats bat egiten dugu&amp;raquo;, nabarmendu du Josu Wali&amp;ntilde;o PUNTUEUSeko zuzendariak.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;&amp;ldquo;Tresna honekin, enpresa txikiei, autonomoei eta bestelako eragileei beren proiektuak .EUS domeinuarekin sareratzeko aukera eman nahi diegu, orain arteko oztopo teknologikoak gainditzen lagunduz&amp;rdquo;, gaineratu du.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;Eneko Agirre HiTZ zentroko zuzendariak, berriz, Latxaren garapenetik aplikazio praktikoetara egindako jauziaren garrantzia azpimarratu du. &amp;ldquo;HiTZ zentroarentzat oso berri pozgarria da Latxa aplikazio praktiko batean integratuta ikustea. Duela bost urte euskarazko hizkuntza-ereduak garatzen hasi ginenean, ez zegoen euskaraz behar bezala aritzen zen eredurik, eta ikerketa-galdera irekia zen euskaraz kalitatezko txatbot bat sortzea posible ote zen. Ikerketa-lan horren fruitu dira testu gutxi dituzten hizkuntzetarako ereduak garatzeko metodologia, eta Latxa bera. Hasierako aurreikuspenak gaindituz, erabiltzeko moduko kalitatea lortu genuen, bereziki euskarari eta euskal kulturari dagokienez&amp;rdquo;, azaldu du.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;&amp;ldquo;Latxa proiektu bizia da, etengabe garatzen ari dena, eta laster bertsio berri bat aurkeztuko dugu, adimen artifizialaren arloko azken aurrerapenei esker ahaltsuagoa eta hobea izango dena. Aldi berean, enpresa eta zentro teknologikoekin elkarlanean ari gara, Latxaren inguruan eraikitzen ari garen adimen artifizialeko plataforma produktu berritzaileetan txertatzeko. BAAI.EUS ikerketa hori eguneroko erabilerara eramateko urrats garrantzitsua da&amp;rdquo;, gaineratu du.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;&lt;strong&gt;Latxa euskal adimen artifiziala, webguneak sortzeko burmuin&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;BAAI.EUSen ezaugarri nagusietako bat Latxa euskal adimen artifizialaren integrazioa da. Horri esker, erabiltzaileek lehendik duten sareko informaziotik abiatuta sor dezakete beren webgunearen lehen bertsioa, programazio-lan aurreraturik egin beharrik gabe.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;Horretarako, plataformak hainbat informazio-iturri erabiltzeko aukera eskaintzen ditu abiapuntu gisa: Google Business profila, sare sozialak, aurretik sortutako webguneak, argazkiak edo dokumentuak. Informazio hori oinarri hartuta, Latxa euskal adimen artifizialak webgunearen lehen bertsioa prestatzen laguntzen du, erabiltzaileak ondoren bere beharretara egokitu dezan. Horrela, euskarazko adimen artifizialaren garapena erabilera zehatz batera eramaten da, teknologiaren ahalmenak eguneroko zeregin batean aplikatuta.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;Adimen artifizialaren bidezko sorkuntzaz gain, BAAI.EUSek beste bi aukera ere eskaintzen ditu: aurrez prestatutako txantiloi batetik abiatzea edo webgunea hutsetik eraikitzea. Hiru bide horiei esker, erabiltzaile bakoitzak bere ezagutza teknikoen eta proiektuaren beharren arabera aukera dezake webgunea sortzeko modua.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;Plataformak editore intuitibo bat eskaintzen du, webgunearen diseinua, edukiak eta bestelako elementuak pertsonalizatzeko. Halaber, 250 txantiloi baino gehiago ditu aukeran, eta itzulpen automatikoa, online dendak eta bestelako funtzionalitateak integratzeko parada eskaintzen du.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;BAAI.EUSek .EUS domeinua eta hosting-zerbitzua ere barne hartzen ditu, webgunea sortzeko, pertsonalizatzeko eta argitaratzeko prozesu osoa ingurune bakar batean gauzatzeko.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;&lt;strong&gt;Askotariko erabiltzaileak jomugan&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;BAAI.EUS askotariko erabiltzaileei zuzenduta dago, besteen artean: norbanakoei, bere kontura aritzen diren profesionalei, negozio txikiei, enpresei eta erakundeei. Helburua da erabiltzaileek beren webguneak sortzeko eta eguneratzeko autonomia izatea, programazio-ezagutza aurreratuen beharrik gabe.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;Tresna web diseinuan eta komunikazioan aritzen diren profesionalentzako ere pentsatuta dago. Izan ere, diseinatzaileek eta agentziek bezeroentzako webguneak sortu eta hainbat proiektu plataforma bakar batetik kudeatu ditzakete.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;Tresna digitala dagoeneko erabili dutenen artean daude Jon Maia bertsolari eta kulturgilea, Leire Santillan moda-diseinatzailea, Leire Martija web diseinatzailea eta Sostengu osasun zentroko Leire Mendez eta Felipe Murillo koordinatzaileak. Kultura, diseinu edota osasun alorreko esperientzia horiek erakusten dute BAAI.EUS jarduera eta behar desberdinetako erabiltzaileetara egoki daitekeela.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;&lt;strong&gt;Euskarazko AA: ikerketatik eguneroko erabilerara&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;BAAI.EUSen aurkezpenak mugarri berri bat ezarri du euskararen eraldaketa digitalean. Latxa bezalako euskarazko adimen artifizialaren garapenak aplikazio zehatzetan izan dezakeen erabilgarritasuna erakusten du, ikerketa teknologikoa herritarren, negozio txikien, enpresen eta entitateen eguneroko beharretara hurbiltzeko.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;PUNTUEUSek egitasmo honekin euskarak ingurune digitalean duen presentzia indartzeko eta teknologia berrien garapenean euskararen erabilera sustatzeko duen konpromisoa berresten du.&lt;/p&gt;
&lt;p class="wp-block-paragraph"&gt;BAAI.EUS tresnari buruzko informazio gehiago: &lt;a href="http://www.baai.eus/" target="_blank" rel="noopener"&gt;www.baai.eus&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 03 Nov 2026 14:12:42 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/komunikazioa@puntu.eus/1793608821?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Elhuyarrek 6 hitz-jolas sortu ditu gure euskara aberasteko</title><link>http://sustatu.eus/elhuyar/1793613544?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;&lt;em&gt;&amp;nbsp;&lt;/em&gt;&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;em&gt;Sei jolasak &lt;/em&gt;Elhuyar Hiztegia&lt;em&gt;ren atarian txertatu dira, eta, haiekin, erabiltzaileek euskararekin modu atsegin eta dibertigarrian jolasteko aukera dute.&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;em&gt;Hitz-jolasak mota askotako erabiltzaileei zuzenduta daude: ikasle, irakasle eta profesionalei, euskara ikasten ari direnei nahiz hitzekin jolastea gustuko dutenei.&lt;/em&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/Hitz-jolasak_H_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Elhuyarrek sei hitz-jolas jarri ditu martxan jolasen bidez euskara aberasteko. Hitzekin jolasteak euren hiztegia osatzeko eta hitzen inguruko informazio osagarria izateko aukera emango die erabiltzaileei. Hitz-jolasak &lt;em&gt;Elhuyar Hiztegia&lt;/em&gt;ren webgunean txertatu dira, eta gaurtik aurrera erabiltzaileek aukera izango dute euskara modu ludiko eta entretenigarrian lantzeko. Jolasak mota askotako erabiltzaileei zuzenduta daude: egunerokoan euskaraz aritzen direnei, ikasle, irakasle eta profesionalei, euskara ikasten ari direnei zein, besterik gabe, hitzekin jolastea gustuko dutenei.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jolas hauek daude aukeran: &lt;em&gt;Hitz-katea&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;Anagrama&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;Urkatua&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;Hitzak konektatu&lt;/em&gt;, &lt;em&gt;Asmatu hitza&lt;/em&gt; eta &lt;em&gt;Hitza ezabatu&lt;/em&gt;. Jolas bakoitzean modu librean edo lehiaketa-moduan aritzeko aukera izango da. Horietako batzuetan, gainera, bertsio erraza edo zaila aukeratu ahal izango da. &lt;strong&gt;Asmatu beharreko hitz guztiak &lt;em&gt;Elhuyar Hiztegia&lt;/em&gt;n daude&lt;/strong&gt;. Gainera, nahi duten erabiltzaileek izena eman eta sailkapenean parte hartu ahal izango dute, beste jokalariekin lehiatzeko. Horretaz gain, &amp;laquo;Gaurko jolasa&amp;raquo; izeneko aukera bat ere egongo da: egunero, sei jolasetako bat egongo da erabilgarri, eta parte-hartzaile guztiek baldintza beretan jolastu ahal izango dute, ahalik eta emaitzarik onena lortzeko.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Elhuyarrek 2024an jarri zuen lehen aldiz martxan hitz-jolas bat; orduan izandako arrakasta akuilu hartuta, jolas gehiago eskaintzea erabaki du orain, hitzekin jolastuz ikasteko eta hiztegia aberasteko aukera gehiago emateko erabiltzaileei.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Hitz-jolas berriak &lt;em&gt;Elhuyar Hiztegiaren&lt;/em&gt; &lt;strong&gt;webgunean&lt;/strong&gt; egongo dira eskuragarri (&lt;a href="https://hiztegiak.elhuyar.eus/jolasa"&gt;https://hiztegiak.elhuyar.eus/jolasa&lt;/a&gt;), eta baita mugikorretarako &lt;strong&gt;aplikazioan&lt;/strong&gt; ere. Horrela, erabiltzaileek edozein unetan eta edozein lekutatik izango dute hitzekin jolasteko aukera.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Entretenimendua eta ikasketa uztartzeko aukera&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jolasetan erabiltzen diren hitz guztiak &lt;em&gt;Elhuyar Hiztegi&lt;/em&gt;tik hartuak dira, eta erabiltzaileek edozein unetan kontsultatu ahal izango dituzte hiztegiko sarrerak, hitzen esanahiak, erabilerak eta bestelako informazioa ikusteko. Horrela, entretenimendua eta ikasketa uztartzen dira, eta jolasean sortzen diren zalantzak argitzeko eta hitz berriak ezagutzeko aukera eskaintzen da.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Elhuyarrek gizartearekin eta kalitatezko euskara erabiltzearekin duen konpromisoaren emaitza da egitasmo hau. Izan ere, &lt;em&gt;Elhuyar Hiztegia&lt;/em&gt; erreferentziazko gune bat da erabiltzaileentzat, euskara hobetzeko, euskaraz trebatzeko eta euskara ikasteko baliabideak eskaintzen dituen gune bat. Asmo horretan irmo jarraitzen du Elhuyarrek.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 03 Nov 2026 09:59:04 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/elhuyar/1793613544?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Justwatch orain streaming plataforma ere bada</title><link>http://sustatu.eus/1793027910?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Badira 10 urte &lt;a href="https://www.justwatch.com/"&gt;Justwatch&lt;/a&gt; martxan dela. &lt;a href="https://sustatu.eus/1500554835"&gt;Sustatun 2017an aurkeztu genizuen&lt;/a&gt;, bere funtzio praktiko nagusia aipatuz: film edo telesail jakin bat zein plataforman ikusi daitekeen. Orain horrekin jarraitzen dute, baina aldi berean zuzenean bertatik streaming bidez ikusteko zerbitzua ere jarri dute martxan. Mundu mailako hainbat merkatutan aktibatu da Justwatch TV izendatu duten aukera, tartean Espainia eta Frantzia, eta beraz Euskal Herrian ere erabil daiteke.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/Pantaila-argazkia_2026-10-26_16-35-27_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Hiru modutan funtzionatzen du Justwatch TV honek.&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;strong&gt;Doako aukera&lt;/strong&gt;. Zenbait film doan ikus daitezke plataforaren bidez, Adibidez &lt;a href="https://www.justwatch.com/es/pelicula/el-club-de-la-lucha"&gt;The Figth Club&lt;/a&gt; (1999),&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.justwatch.com/es/pelicula/langosta"&gt;The Lobste&lt;/a&gt;r (2015). (Espainiako Justwach estekak horiek).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Alokairua: &lt;strong&gt;Justwatch TV Store &lt;/strong&gt;deitu&lt;strong&gt; &lt;/strong&gt;dutena. Banan banako alokairua edo ordainketa, &lt;a href="https://www.justwatch.com/es/pelicula/el-show-de-truman"&gt;The Truman Show&lt;/a&gt; adibidez, 3.99 EUR ordaindu eta ikus dezakezu.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Harpidetza: &lt;strong&gt;Justwatch TV Plu&lt;/strong&gt;s deitu dutena. Hilean 3.99 euro, baina ez dakigu horrekin zein katalogo zehatz dagoen. Truman ere badago aukera honetan, eta hortaz, behin alokatu edo Plus harpidedunaren ordainketa berdina da eta horretarako Plus hobeto ze beste film batzuk sartzen dira? Ba ez dakigu. Beste zalantza bat da eskaintzen dutela, epe mugatuko eskaintza gisa, 50 euroko harpidetza bat "bizitza osorako". Bizitza osorako, benetan?&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Hona, esploratu nahi baduzue:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Espainiako &lt;a href="https://www.justwatch.com/es/justwatch-tv"&gt;Justwatch TV&lt;/a&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Frantziako &lt;a href="https://www.justwatch.com/fr/justwatch-tv"&gt;Justwatch TV&lt;/a&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Inportantea: Justwatch-ek ez ditu bere datubasean Makusi edo Primeran, EITBren euskarazko edukien plataformak. Horretarako, &lt;a href="https://zernonikusi.eus/katalogoa"&gt;ZerNonIkusi&lt;/a&gt; erabili.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Goiko irudia, Oasis taldeari buruzko dokumentala: &lt;a href="https://www.justwatch.com/es/pelicula/supersonic"&gt;Supersonic&lt;/a&gt;, doan Justwatch TV berri honetan. Film ona da, sinetsi Sustaturi.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 03 Nov 2026 07:28:53 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793027910?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Instagram: zer hintzen eta non hago</title><link>http://sustatu.eus/1792674523?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;2012an Instagram ekarri genuen Sustatu albistegira, eta merezi du gauzak aipua &lt;a href="https://sustatu.eus/25-urte/"&gt;gure 25 urteen historia honetan&lt;/a&gt;. 2010etik zebilen martxan aplikazioa, baina iPhoneetan bakarrik: Android bertsioa ez zuten atera 2012ko apirileraino, eta handik egun batzuetara gurean, &lt;a href="https://sustatu.eus/1334049824"&gt;artikulu honetan&lt;/a&gt;.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/Pantaila-argazkia_2026-10-22_15-00-49_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Errepasatzen baduzue &lt;a href="https://sustatu.eus/1334049824"&gt;2012ko hura&lt;/a&gt;, Instagram eta Vignette aplikazioak biak batera aipatzen dituen gure ekarpena, konturatuko zarete argazkigintzaz ari garela: Polaroid itxurako argazkiak sortu edo eraldatzeko gauza batez. Haiek ere ez zuten susmatzen zer izango zen Instagram gero.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Eta zer izan da gero? Zertan bilakatu da? Guk gurea argitaratu eta gutxira, urte hartako irailean, Facebook-ek erosi zuen, eta ibilbide independente batekin jarraitu zuen app-ak.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bideoak, reel-ak, eta alderdi algoritmoak maximizatuz, beste batzuen &lt;em&gt;fitturrak&lt;/em&gt; kopiatuz, lehenbizi Snap aplikazioarenak, gero TikTok-enak, Instagram munstro bat bilakatu da. Euskal Herrian zehatzago, eta euskaldunen azpi-multzoan ere, &lt;a href="https://sustatu.eus/luistxo/1768294759"&gt;Instagram "euskaldunon komunikabide nazionala" da&lt;/a&gt; 2026an, Sustatuko editorearen iritziz. "Ez Berria, ez EITB, ez fedibertsoa jakina. (...) Erakunde euskaldunek, ofizialetatik undergroundetara, Instagram dute guztiek igortzeko eta komunikatzeko kanal nagusia: ez web, ez prentsa idatzia, ez kristo".&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Instagramek bazuen ezaugarriren bat 2012 aspaldiko hartan Internetek daraman norabidearena. Orduan app bat besterik ez zen. Ez zegoen WWW edo web ingurunean. Gerora ireki zuten webgunea, baina mugikorreko esperientzia bat da; eta app mugikor gisa lorategi itxi bat, irekitasunaren antipodetan, algoritmo merkantil-politiko baten arabera antolatua bakoitzak ikusten duena.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;X-Twitterren oraindik kontsumo ez-algoritmiko bat egin daiteke: jario kronologiko bat zuk jarraitzen duzunarena. Instagramen ez da esistitzen hori. Eta erabiltzaileek sinets dezakete bakoitzak bere apeten araberako "algortimo egoki domestikatua" daukala, baina ez ahaztu han nork agintzen duen. Mark Zucjkerberg eta trumpismoak. &lt;a href="https://sustatu.eus/1736321780"&gt;Termino ezin argiagoetan&lt;/a&gt; Trumpen bigarren agintaldiaren garaian, 2025eko hasieratik.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 02 Nov 2026 08:09:00 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1792674523?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Herrezpalak musika taldearen berpizkundea</title><link>http://sustatu.eus/1793198167?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Joxerra_Garzia"&gt;Joxerra Garziak&lt;/a&gt; eta I&amp;ntilde;aki Ugarte Rekartek 1970eko hamarkadan Herrezpalak izeneko musika bikotea osatu zuten, ahotsa biek jarrita eta gitarra Garziak; eta han ibili zen kantu kantari. Aurten orduko abestiak berriro grabatu eta &lt;a href="https://herrezpalak.eus"&gt;Herrezpalak.eus&lt;/a&gt;&amp;nbsp; webgunean denon entzungai jarri dituzte. Garai hartako errealitatea ezagutzeko (testuz hornitua baitator webgunea) eta kantu eder batzuk entzuteko aukera ederra.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/herrezpa_content.jpeg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;1981an utzi zioten musikan aritzeari, baina 2023an berriro elkartu ziren, biak erreturatuta, eta entseguen bidez kantu zaharrak berreskuratzeari ekin zioten.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;CD bat ekoiztu dute harrezkero, eta oraintsu, webgunea. Diskoaren azala Garbi&amp;ntilde;e Ubedak egin zien, eta haren gomendioz webgunea apailatu diena Joxerra Aizpurua izan da. Sinple eta polita geratu da.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kantuak, &lt;a href="https://herrezpalak.eus/abestiak"&gt;hemen&lt;/a&gt;. Hamalau abesti, bakoitzaren hitz, kreditu eta istorio txikia ere kontatu bertan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Garzia eta Ugarte sustapena egiten Herrezpalak taldearen sasoi berri honetarako:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://herrezpalak.eus/wp-content/uploads/2026/09/cropped-2-Harrian-JGI-2-scaled-1-768x460.jpg" alt="" width="768" height="460"&gt;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Sun, 01 Nov 2026 08:06:18 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793198167?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>IEB Jauzi kuantikoa: lehen egitaraua</title><link>http://sustatu.eus/1793112532?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;UEUk publiko egin du datorren azaroaren 12an egingo den Informatikari Euskaldunen Bilkurako lehen egitaraua. Era berean, izena emateko epea irekita dago.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/ieb.kuan1_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;2026ko azaroaren 12a (Ostegunarekin) Donostiako EHUren kanpuseko- Ignacio M&amp;ordf; Barriola zentroan izango da IEB 2026, goizeko 9.00etatik 16.00etara.&lt;/p&gt;
&lt;div class="two column row"&gt;
&lt;h3 class="three wide column"&gt;Egitaraua&lt;/h3&gt;
&lt;div class="three wide column"&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="row"&gt;
&lt;div class="three wide column"&gt;
&lt;div&gt;08:30 - 09:00&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="nine wide column"&gt;
&lt;div&gt;Harrera eta dokumentazio banaketa.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="row"&gt;
&lt;div class="three wide column"&gt;
&lt;div&gt;09:00 - 09:10&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="nine wide column"&gt;
&lt;div&gt;Ongietorria eta jardunaldiaren aurkezpena.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Aitor Bengoetxea Alkorta (UEUko zuzendaria).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Donostiako udala.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Jardunaldiaren antolatzaileak.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="row"&gt;
&lt;div class="three wide column"&gt;
&lt;div&gt;09:10 - 10:00&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="nine wide column"&gt;
&lt;div&gt;Hitzaldi nagusia.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Javier Aizpurua Iriazabal (BasQ Basque Quantumeko zuzendari akademikoa).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="row"&gt;
&lt;div class="three wide column"&gt;
&lt;div&gt;10:00 - 10:30&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="nine wide column"&gt;
&lt;div&gt;Programazio kuantikoaren paradigma aldaketa.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Jose Antonio Pascual Saiz (EHU)&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="row"&gt;
&lt;div class="three wide column"&gt;
&lt;div&gt;10:30 - 11:00&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="nine wide column"&gt;
&lt;div&gt;Ikerketa konputazio kuantikoan.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Aitor G&amp;oacute;mez-Tejedor (Tecnalia)&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="row"&gt;
&lt;div class="three wide column"&gt;
&lt;div&gt;11:00 - 11:30&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="nine wide column"&gt;
&lt;div&gt;Atsedenaldia.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="row"&gt;
&lt;div class="three wide column"&gt;
&lt;div&gt;11:30 - 12:00&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="nine wide column"&gt;
&lt;div&gt;Laborategitik enpresetara.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Aitor Moreno Fernandez de Leceta (LKS Next).&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="row"&gt;
&lt;div class="three wide column"&gt;
&lt;div&gt;12:00 - 13:30&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="nine wide column"&gt;
&lt;div&gt;Komunikazioak (saio paraleloak).&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="row"&gt;
&lt;div class="three wide column"&gt;
&lt;div&gt;13:30 - 15:00&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="nine wide column"&gt;
&lt;div&gt;Bazkaltzeko tartea.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="row"&gt;
&lt;div class="three wide column"&gt;
&lt;div&gt;15:00 - 16:00&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;div class="nine wide column"&gt;
&lt;div&gt;IBM Quantum System Two ordenagailu kuantikoa (bisita gidatua).&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;***&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;Komunikazioen atala falta da zehazteko. Matrikula egitean bazkaltzera geratu ala ez erabaki dezakezu, eta baita ea ordenagailu kuantikoaren bisitaren zoazen.&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;&amp;nbsp;&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;Matrikula eta informazioa &lt;a href="https://www.ueu.eus/jarduera-akademikoa/2414-ieb2026-jauzi-kuantikoa?mtm_campaign=IEB2026&amp;amp;mtm_source=Mastodon&amp;amp;mtm_medium=Sareak"&gt;hemen&lt;/a&gt;.&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 30 Oct 2026 08:49:18 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793112532?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>2011ko hitza: Bakea</title><link>http://sustatu.eus/1792672653?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Hainbat urtean &lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Maite_Go%C3%B1i"&gt;Maite Go&amp;ntilde;ik&lt;/a&gt; ekimen bat bizirik izan zuen Interneten: Gaurko Hitza. 2011ko urriaren 21ean, &lt;a href="https://sustatu.eus/1319175795"&gt;Bakea&lt;/a&gt; izan zen egun hartako hitza. Bezperan, urriaren 20ko arratsaldea iluntzen ari zela, ETAk behin betiko&amp;nbsp;&lt;a href="https://sustatu.eus/1319137966"&gt;jarduera armatua amaitu zela&lt;/a&gt; jakinarazi zuen. Sustaturen &lt;a href="https://sustatu.eus/25-urte/"&gt;25 urteetan&lt;/a&gt;, 10 bizi izan genituen ETArekin, 15 harrezkero ETA gabe (desagerpen definitiboa &lt;a href="https://sustatu.eus/1525330023169"&gt;2018an gauzatu zen &lt;/a&gt;arren).&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/argazkiak/615/cache/1424900615_content.jpg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;ETA iragana da jada.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Maite_Go%C3%B1i"&gt;Maite Go&amp;ntilde;i&lt;/a&gt; gaur egunean &lt;a href="https://guau.eus/"&gt;Guau&lt;/a&gt;-ren arduraduna da EITBn, audioaren (irrati eta podkastak) plataforma irrati-telebista publikoan. Euskal Herriko lehen influentzerra deitzen ausartuko gara gaur: hezkuntza alorreko kezkarekin hasi zen Interneten, asmo praktikoz, Beasaingo Jakintza ikastolan lehenbizi eta Mondragon Unibertsitatean gero. Baina pedagogia egin zuen ez bakarrik ikasleentzat, Interneteko komunitate euskaldun guztiarentzat.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Argazkia ere duela 15 urtekoa da. Gaurko Hitzarentzako &lt;a href="https://sustatu.eus/1319691943"&gt;3. urteurreneko jaitxo bat&lt;/a&gt; antolatu zen, eta hangoa. &lt;a href="https://sustatu.eus/artxiboa/2011-11/photos"&gt;2011ko azaroko Sustatuko argazki artxiboan&lt;/a&gt; gehiago, halako atal bat ere bai baitago gure artxiboan urte batzuetan bederen.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 29 Oct 2026 13:39:44 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1792672653?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Euskal Herriko giza-DNA zaharrena analizatu dute: Izturitzeko emakume bat, duela 30.000 urtekoa</title><link>http://sustatu.eus/1793113162?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Paleolitoko europarren historia genetikoa datu berriekin aberastu duen ikerketa bat argitaratu berri da. Analizatu diren aztarnen artean, &lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Izturitze_eta_Otsozelaiko_harpeak"&gt;Izturitzeko&lt;/a&gt; hezur bateko DNA sekuentziatu dute. Emakume bat zen, duela 30.000 urte bizi izan zena Izturitzeko leizean (edo han luperatu zutena).&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/izturitze-vestonice_content.jpeg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Izturitzeko leizeko hezur bat da analizatu dena, duela 30.850 urte eta 29.970 urte artean datatu dute; eta ez da bakarrik Euskal Herriko aztarna genetiko zaharrena orain arte aztertutakoen artean, baita ere Europako hego-mendebaldeko zaharrena ere. Azterketa berean beste genoma batzuk aztertu dituzte Okzitaniakoak eta Iberiakoak, baina Izturitzekoa baino 2.000 urte gazteagoak dira.&amp;nbsp;&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Gravette_aldia"&gt;Gravette aroko&lt;/a&gt; europar populazioen irudi berri bat lortu dute ikerlariek.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Azterketak lehendik ezagutzen ziren genomak beste berri batzuekin batera analizatu dituzte. Berri horien artean daude Izturitzekoa eta inguruko beste batzuk, Okzitaniakoak, Espainiakoak eta Italiakoak.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Konparaketak erakutsi du paleolito antzinako hartan nolabait bi "arbaso-lerro" edo populazio bereizi egon zirela Europan, elkarrekin konexio bat bazuten arren. Bitxia bada ere, Izturitzekoa nolabait lotuago dago Vestonice (Txekia) izendatu duten klusterrarekin, Okzitaniako Fournol klusterrarekin baino (gertuagokoa, eta Iberiako adibideen populazioa litzatekeena). Mapak erakusten duen moduan Vestoniceko taldea ipar eta ekialdeko Europarekin lotua dugu (puntu moreak), eta baita Italiarekin ere.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://sustatu.eus/media/photologue/photos/izturitze-vestonice.jpeg" alt="" width="1286" height="766"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nolanahi ere, Vestonice eta Fournol klusterrak ez dira elkarren ezezagunak, eta bien arteko konexioak ikusten dira, besteak beste Izturitzeko aztarnan. Artikulu zientifikoaren irakurketa dibulgatiboagoa egiten duen &lt;a href="https://phys.org/news/2026-10-paleolithic-human-dna-reveals-east.html"&gt;beste honen arabera&lt;/a&gt;, "Izturitze talde desberdinen elkargune izan zitekeelako ideia indartzen dute aurkikuntzek". Era berean, eremu franko-kantabriarreko populazioa lehen homogeneoagoa zela uste zen eta orain badirudi ekialdeko Europarekin loturak ageri direla.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Izturitzeko giza-aztarnak Gravette aldiko kulturarekin daude lotuta. Leize horretan elementu oso bereziak aurkitu dira, &lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Izturitzeko_txirulak"&gt;txirula sorta harrigarria&lt;/a&gt;, munduko musika-tresna zaharrenen artean daudenak. Txirula horien artean Gravette baino zaharragoa den baten bat bada, Aurignac aldikoa, baina gehienak gravetiarrak dira, analizatu duten hezurraren garaikoak. Txirulajole baten DNA dugu hau agian (ez hartu esaldi hau literalki). Emakumezko bat zen, hori badakigu DNAgatik.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Gauza batean ez dago aldaketarik azterketa honek dakarren informazioan: gaurko euskaldunok (eta egungo europarrek) oso konexio txikia dugu paleolitoko europarrekin, ez Izturitzekoekin ez inongoekin. Hau lehendik ere jakina zen, eta orain berdin jarraitzen du inferentzia horrek. Gravette aldiko genoma hauen ondorengo hurrengo 22.000 urteetan izan ziren aldaketez gain, neolitoan Anatoliatik iritsirako nekazari-abeltzain populazioek eraldatu eta ordezkatu zuten Europako aurreko populazioen aztarna. Horiekin lotura estuagoa du geroko euskaldunen genetikak, Izturitzeko txirulari harekin baino.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Gehiago jakiteko:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aeh6128?referrer=https%3A%2F%2Ft.co%2F"&gt;Science aldizkariko artikulua&lt;/a&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://phys.org/news/2026-10-paleolithic-human-dna-reveals-east.html"&gt;Bertsio errazagoa&lt;/a&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 28 Oct 2026 07:29:57 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793113162?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Ez eskatu maparik adimen artifizialari</title><link>http://sustatu.eus/1793091983?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Atzo akordioa iragarri zuten PP eta Vox alderdiek Espainiako Senatuko bozketetarako probintzia batzuetan zerrendak banatzeko. Telecincon pentsatu zuten AA bidez erraz egin ahal izango zutela mapa grafiko bat, albistea ilustratzeko. Desastre bat irten zitzaien. AA asko ari da aurreratzen, baina txat ohikoetan oinarritutakoari ez eskatu maparik oraingoz. Abisatuko dizuegu egoera hobetzen denean.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/telebi_content.jpeg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Ikus Telecincok osatutakoa, Twitterreko &lt;a href="https://x.com/IAperllogarhi/status/2114983430240784452"&gt;erabiltzaile honek ikusi zuen&lt;/a&gt; moduan:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://sustatu.eus/media/photologue/photos/telebat.jpeg" alt="" width="2156" height="2164"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Euskal Herrira zoom eginda, hor ditugu, Huesca eta Kantabria artean Hego Euskal Herriko bederatzi herrialdeak, hiru berdez eta sei zuriz.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://sustatu.eus/media/photologue/photos/telebi.jpeg" alt="" width="802" height="1036"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Honetaz abisatu genuen Sustatun uztailean. Eusko Jaurlaritzak sortutako eklipseko webgune &lt;a href="https://sustatu.eus/1785220887"&gt;mapa desastre hau izan zen&lt;/a&gt;:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/Eus/AmpliadoEus.png" alt="" width="1000" height="755"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Baina munduak ez du kasurik egiten. Abuztuan Israelgo Atzerri Ministerioak honakoa zabaldu zuen Twitterren eta Telegramen:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://sustatu.eus/media/photologue/photos/israel-lebanon-map.jpg" alt="" width="626" height="780"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Handik gutxira ezabatu zuten, baina batzuek izan zuten denbora &lt;a href="https://today.lorientlejour.com/article/1544055/israel-deletes-map-showing-annexed-lebanese-territory-from-x-but-not-telegram.html"&gt;albistea jasotzeko&lt;/a&gt;. Ekialde Hurbilaren geografia ezagutzen baduzue ikusiko duzue mugak ez daudela oso zorrotz marraztuta, eta batez ere, Afrika / Egipto nola irristatu den hegoalderantz Sinai penintsularen aldetik...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Beste pare bat adibide. Uztailean eklipsearen desastrearena (ikus gorago) irten zenean, aproba gisa geuk ere eskatu genion mapa bat AA bati. Hauxe izan zen emaitza (orduan ez genuen argitaratu, baina bueno, gorde genuen(:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://sustatu.eus/media/photologue/photos/image_3.png" alt="" width="1024" height="559"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Maparen proportzioak, tira, hortxe hortxe, baina errotulazioa eta batez eklipsearen bide guztiz faltsua, desastre bat.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Beheko beste kasu honetan, produktu prototipo batean honako mapa agertu zitzaion Sustatuko editoreari:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://sustatu.eus/media/photologue/photos/Pantaila-argazkia_2026-10-27_10-10-53.png" alt="" width="598" height="401"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ez da argiegi ikusten, baina adi bereziki Nafarroa Beherearen kokapen zoragarriari.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Beraz, badakizue, izenburuan esan duguna: ez eskatu maparik AAri.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 27 Oct 2026 09:36:44 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793091983?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>2010ean iPad fresko-fresko bat testeatu genuen</title><link>http://sustatu.eus/1792671787?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Sustatu 25 errepasoan, 2010ari begiratuta, &lt;a href="https://sustatu.eus/1271963328"&gt;iPad bat testeatu&lt;/a&gt; genuen, eta horrekin egin genuen artikulu bat. Produktu berria zen Appleren gauza hura, egun gutxi batzuk lehenago kaleratua, iPhonea jaio eta 3 urtera.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/argazkiak/532/cache/1424877532_content.jpg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Une batez ematen zuen mugikorraren formatua bezalaxe, tarteko hau ere gailenduko zela alternatiba inportante baten eran, mugikorren eta mahaigaineko ordenagailu arteko nitxoan, baina ez zen hala gertatu. Nitxo batean jarraitzen dute tablet delako aparailuek. Badute erabilpena, baina etxeko edo erabilera pertsonalerako baino gehiago, praktikotasun profesionala dute batez ere 2026an: kontrol panel, erakusleiho eramangarri, funtzio definitu batzuetarako ona da tableta.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Eta tableten artean, Android sistema eragilekoak badauden arren, iOS-ekin dabilen Appleren iPad-a nagusi da oraindik. Beste iOS gailuak, aldiz, telefono mugikorrak alegia, ez dira gailendu gure merkatuan bederen Android ugariago eta oro har merkeagoen gainetik. Egunean Behin jokoaren erabilpen estatistikengatik dakigu %20 direla iOS mugikorrak jokalari euskaldunen artean, azken urteetan egonkor dagoen zenbaki bat.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Gauza batean berdin dago iOS mundua orain duela 20 urte bezalaxe: sistema eragilea ez du euskaratu nahi Applek. Konfigurazio batzuetan euskara lehenetsi daiteke (app batzuk zein webgune bisitatuak euskaraz ager daitezen), baina sistma bera eta bere ezarpen eta gauzak, ez. Hemen, horregatik, Android-zaleak gara.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 27 Oct 2026 08:03:28 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1792671787?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Blocus deialdien slopolitika</title><link>http://sustatu.eus/1793004490?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Joan den larunbatean &lt;a href="https://orain.eus/eu/aktualitatea/gizartea/2026/10/25/berrogeita-hamar-lagun-atxilotu-dituzte-bartzelonan-gazteen-protesta-batean-izandako-istiluen-arratsalde-baten-ondoren/"&gt;Bartzelonan egondako istilu&lt;/a&gt; batzuen harira, haien antolakuntzaren inguruko zalantzak agertu dira sareetan. Blocus eta beste marka edo izen batzuk erabiliz Tiktok bitartez ari dira zabaltzen mezuak, ezkerreko erreakzio militante bat bailitzan. Hego Euskal Herriko hirietarako ere egon dira dei batzuk, baina beraien estetika eta mezu-saldari begiratuta, argi dago hau AA bidez slopolitika jokaldi bat da (&lt;a href="https://sustatu.eus/1736499090"&gt;slop&lt;/a&gt;-a politikara aplikatua), auskalo zein interesek bultzatua&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="/media/photologue/photos/cache/blocus-2_content.jpeg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Ikus Bilboko Blocus horrek zer mezu zituen jarrita bere TikTokean joan den astean. Orain &lt;a href="https://www.tiktok.com/@blocus.es_"&gt;itxitako profila&lt;/a&gt;&amp;nbsp;da, baina ematen du Bilbon ere egin nahi izan zuela norbaitek dei bat joan den larunbaterako (urriak 24), beste bat dagoela gaurko Vito Quiles propobakatzaile ultraeskuindar espainiarra &lt;a href="https://orain.eus/eu/politika/2026/10/26/deustuko-unibertsitateak-bertan-behera-utzi-du-bere-jarduera-gaur-arratsaldean-itxi-du-campusa-segurtasunagatik/"&gt;datorrelako Deustuko Unibertsitatera&lt;/a&gt;, eta beste deialdi globalago bat dago Espainiarako, ikurrina eta bandera espainola nahastuta, azaroaren 30erako, non Hego Euskal Herriko beste hiriburuak ere aipatzen diren.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Azaroaren 30a baino lehenago, badirudi hurrengo astebururako, Halloween edo Animen Gauerako, berotu nahi dituztela kaleak. Hau Espainiako hegoalderako deialdi ustezko bat da, mozorro iradokizunekin.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://sustatu.eus/media/photologue/photos/Screenshot.jpg" alt="" width="481" height="840"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Badirudi Joker eta V of Vendetta filmetako matxinada mozorrotu moduko bat piztea dela asmoa.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://sustatu.eus/media/photologue/photos/blocus.dis2.webp" alt="" width="1024" height="576"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mezuetan ezkerraren erreibindikazioak ikusten dira, hezkunta publikoaren alde, etxegabetzerik ez... Baina helburu praktikoa bandalismoa dela ematen du.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Blocus izena esanahirik gabea dela ematen du, baina beste profil batzuetan Generation Z edo Europe Revolution bezalako izenak dira. Izenak baino hobeto, agian markak. Eta izatez Europako beste herrialde batzuetan ere antzeko kanpainak ari dira zabaltzen.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ikus Alemaniako adibide hauek, hurrengo asteburuko Halloweenen inguruko datekin baita ere:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img src="https://sustatu.eus/media/photologue/photos/blocus-alemania-h.jpeg" alt="" width="981" height="2048"&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Estetikarekin ez dago dudarik: AA sorkuntza da hau guztia, slop, eta mezularitza eta asmoa ere AA bidezkoa dela dirudi. Horregatik jarri dugu slopolitika izenburuan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Irudi hauetarik batzuk eta iruzkin interesgarriak Carmela R&amp;iacute;os kazetariaren &lt;a href="https://x.com/CarmelaRios/status/2114386525387448622"&gt;hari honetan&lt;/a&gt; aurkitu ditugu.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 26 Oct 2026 09:16:55 +0000</pubDate><guid>http://sustatu.eus/1793004490?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item></channel></rss>