Sustatu.eus - Aktualitatea

Euskarafobiaren gida eta lantokian euskarafobia salatzeko bidea zabaldu ditu ELAk

Thu, 16 Jul 2026 06:55:43 +0000

Egin planto euskarafobiari leloarekin ELA sindikatuak euskarafobiari aurre egiteko gida edo dekalogo bat argitaratu dum adibideen zerrenda bat, detektatzeko kasuak. "Euskarafobia herritar euskaldunekiko ezinikusia da" definizioarekin hasten da dokumentua. Gida honen argitalpena salaketa-txoko baten irekierarekin bat dator. Jokabide euskarafoboak, "kalean bezala, lantokian ere" salatzeko hemen dago txoko hori. Informazio gehiago ELAk zabaldutako albistean, eta hemen duzue gidaren PDFa bera.

Euskarafobiari aurre egiteko gida baino, adibideen zerrenda bat da, hamaika puntukoa. Honakoak dira:

1 Hizkuntzaren lapurreta: Euskara jakiteko aukera kentzen dizutenean

Gaztelania edo frantsesa euskal gizartearen %100ari inposatu zaizkio, derrigorrez, salbuespenik gabe. Mendetako zapalkuntza planifikatuaren ondorioz, dagoeneko oharkabean ikasten ditugu bi Estatu-hizkuntzak. Euskal Herritarroi, baina, ez zaigu bermatzen, eskaintzen eta ez dira baliabide nahikoak eskaintzen era berean gizarte guztiak euskara beregana dezan. Esaterako, EAEn bertan ere euskara ikastea oraindik ez da doakoa (gaztelera / frantsesa ikastea bai) edota euskara lanordutan ikastea ez da langileon eskubidea, eta ondorioz, beste hamaika traba tarteko, euskal herritar askori euskara ezagutzeko eskubidea lapurtu zaie.

2 Hizkuntz mendekotasuna: Ez dizutenean euskaraz egiten uzten

Euskaldunok erdarara jo ohi dugu erdaldunen edota ezezagunen aurrean, ez “edukazioz”, sumisioz baizik (edukazioa bi norabidetakoa da). Euskarafobia adibide agerikoena da baina, era berean, ezkutuen dagoena, euskaraz egiteko aukerarik ez izatea normalizatuta baitago.

3 Babesgabetasun ikasia: Norbere hizkuntza bazter uzten denean

Babesgabetasun ikasia (kolonizatuaren sindromea) arazo psikologikoa da: zapalkuntza-egoerei aurre egin arren aldaketarik eragitea lortzen ez dugunean etsipena errotzen zaigu, eta neke psikologiko horren ondorioz, ondorioztatzen dugu “onena” ez saiatzea dela. Horregatik, euskaldun gehienek erdaraz egiten diete lehen hitza ezezagunei, tabernariari, poliziari, medikuari…

4 Euskarafobia hutsala: Euskaldunak aintzat hartuak ez direnean

Erasotzea baino eraginkorragoa izan daiteke ezikusiarena egitea. Erasoa zuzena ez denez ez du erantzunik eragiten, erasoaz jabetzea ere zailagoa da, eta salatzea are gehiago: saltokian arreta eta errotulazioa erdara hutsez, tabernan zurito bat eskatu eta “no te entiendo” entzun beharra, poliziak “buenos días” edo “bonjour” bai baina egun onik ez, jatetxeko karta erdaraz bai baina euskaraz ez… 5 Euskarafobia legez inposatzen denean. Euskaldunon aurkako lege, agindu eta debekuen zerrenda oso aspaldikoa eta amaigabea da (ikus Torrealdairen “Asedio al euskera”, Urrutia eta Irujoren “Historia Jurídica de la lengua vasca”, Azurmendiren “Españolak eta euskaldunak”…). Honen aldaera bat “Justizia” delakoak eragindako euskarafobia da, epaileek euskaldunon hizkuntza eskubideak murrizteko legea bihurritzen dutelarik. Hego EHko oldarraldi judiziala, Nafarroako Merituen Dekretua, Iparraldean eskubide guztien ukatzea, berbarako.

6 Euskarafobia politiko, intelektual eta patronala: Botereak euskaldunak gutxiesten dituenekoa

Espainiako eta Frantziako botereek etengabe gutxietsi eta baztertu gaituzte euskaldunak, gaurdaino. Enpresari asko ere, langile eta bezero euskaldunak gutxiesten nabarmendu dira. Intelektual eta politikari euskarafoboak ere badira, eta ez soilik españolak edo frantsesak: horra hor Unamuno eta Pío Baroja aspaldikoak, baina baita egungo De Andrés, Mendia, Ibarrola, Chivite, Andueza eta abar ere. Gutxiespen sistematikoaren ondorioz, euskaldun askok euskara baztertu dute.

7 Euskarafobia mediatikoa: Hedabideek zapaldua zapaltzailea dela sinestarazi nahi dutenean

Ugariak dira hedabide euskarafoboak, euskararen normalizazioaren aurkako berriak eta iritzia hedatu, euskarari edo euskaldunoi kutsu ezkorra atxiki, edota euskararen derrigortasuna iradoki ohi dutenak, Euskal Herrian inposatutako hizkuntzak gaztelera eta frantsesa izan arren. Vocento taldeko hedabideak euskarafobo sutsu eta tematiak dira, baina hedabide “aurrerakoi” espainiar eta frantsesen ekarpena ere, ukaezina da.

8 Supremazismoa: Erdaldunek botereak emandako nagusitasuna baliatzen dutenean

Erdaldun askok, erdaraz jarduteko eskubidea euskaraz aritzeko eskubidearen gainetik dagoela uste du, botereak horretan hezi dituelako (eta gaituelako). Horregatik, euskaldun askok bazterketa eta menpekotasun-egoerak barneratu eta normalizatu dituzte. Besteak beste, lantokiko bilerak, laneko agiriak, jarraibideak… erdara hutsez izatea da supremazismo horren adierazle egunerokoan.

9 Euskarafobia ekonomikoa: dirusarrerak izateko erdaraz egin behar denean.

Espainiar eta frantses nazionalismoen, kapitalismoaren eta globalizazioaren eraginez, Frantsesa eta Espainiera gailentzen dira euskararen aurretik mozkin ekonomiko handienak izatea helburu. (Adibidez, influencer euskaldun gehienak gazteleraz edo frantsesez mintzo dira, euskaldunak bazter utzita.

10 Euskarafobia “progrea”: Euskaldun izate hutsagatik supremazismoa egozten zaigunean

Esparru jakinetatik euskaldunoi leporatzen zaigu gure egoera gutxituaren ardura, arrazakeria, burgeskeria, elitismoa eta gisako “bertuteak”. Guztiz kontrara, elebitasun unibertsalerantz jotzea da berdintasunerako eta gizarte-arrakalen kontrako abiapuntua. Ezin da ontzat eman gaztelania eta frantsesa izatea derrigor jakin beharreko hizkuntza bakarrak. Areago, euskara bere eremu naturalean, Euskal Herrian, berriro hizkuntza nagusia izatea litzateke bidezkoena.

11 Euskarafobia administratiboa: Instituzioek euskaldunoi hizkuntz eskubideak ukatzen dizkigutenean

Supremazismo espainiarrak eta frantsesak beren nagusikeria justifikatzen dute “espainiar” edo “frantses” guztien arteko “berdintasunaren” izenean, uniformizazioa “demokratikoki” ezarriz. Estatuon menpeko administrazioetan erabat, baina EAEko Administrazio publikoetan ere, oztopo handiak jartzen zaizkigu oraindik euskaraz jarduteko orduan Nafarroako Administrazio Publiko gehienetan euskaldunok ez dugu hizkuntz eskubiderik “eremu euskaldunetik” at, eta Iparraldean ez dugu legezko eskubiderik administrazio publikoen aurrean.

Jurassic Computing (Sam Neill eta Silicon Graphicsen oroimenez)

Wed, 15 Jul 2026 08:22:59 +0000

Sam Neill aktorearen heriotzak eta blog sarrera honek Jurassic Park ekarri digute gogora. 1993ko filmean Neill paleontologo bat izan zen (Alan Grant), dinosauro digital ikusezinei begira txundituta agertzen inpresioa egin ziena garai hartako zinezaleei. Efektu digitalen aldetik mugarri bat izan zen, eta Steven Spielbergen film onenetakoa izaten jarraitzen du. Baina aipatu dugun blog post horrek beste zerbaitetara garamatza: Jurassic Parken agertzen diren ordenagailu eta programetara.

Artikuluan Apple eta Motorola bezalako markak eta hardware egile ezagunak aipatzen dira, eta programa ezezagun mordoxka bat, eta bat ezagunagoa: QuickTime bideo-jogailu zahar eta ospetsua nabarmenagoa.

Baina software eta hardwarearen aldetik Jurassic Parken gehien aipatzen den teknologia enpresa Silicon Graphics da, SGI laburduraz ezaguna izan zena. 1990eko hamarkadako informatika enpresa handienetakoa izan zen Silicon Graphics baina 21. mendearekin gainbehera hasi zen, eta urte gutxiren buruan desagertu zen.

Silicon Graphicsek produktu sorta konpleto bat zeukan. Workstation esaten zitzaien laneko ordenagailu indartsuetan liderretako bat zen (Sun Microsystems-ekin batera). Txip edo mikroprozesagailu indartsuak zituen makina horiei zukua ateratzeko, eta haien erabilpen nagusietako bat zen gaitasun grafiko handiak izatea, irudiekin (3D eta beste) lan egiteko gaitasuna. Hortik zetorkion enpresari Graphics deitura. Eta software grafiko hori erabiltzen zen batez ere eskala industrialeko diseinuan, eta beste segmentu garesti edo handi batzuetan, adibidez 1990eko hamarkadako irudi digitaleko zine-ekoizpenetan, Jurassic Park-en bertan adibidez.

Pantailan agertzen diren Silicon Graphics ordenagailuei dagokienez, orduko 350.000 dolar balio zuten makinak erabili ziren atrezzoan. Goiko irudian ageri diren bi monitoreak SGI R4000 Indigo-ak dira. Eta hemen behean ikusten den honetan makina bera dago, kasu honetan urakan baten 3D simulazio bat erakusten, seguruenik Silicon Graphics-eko tresnekin egin zena halaber.

Gaur egunean, workstation izeneko hardwarea apenas erabiltzen den. Eta Silicon Graphics hilda dago. Worsktationen ordez ordanagailu kaxa arruntak eta eramangarriak ohikoagoak dira kontestu profesionaletan zein pertsonaletan. Enpresa edo industrietan, sare lokaletan edo Internetekoan, zerbitzariekin eta lainoarekin konektatuta, lortzen dute gaitasun konputazionala egungo ordenagailuek, hardware aparailu zehatzaren ordez. Beste aldaketa nabarmen bat hardwarean 1993tik hona da pantailak lauak direla 2026an.

Workstation haiek hain zuen inportanteak Silicon Graphicsentzat non bere egoitza diseinatu zuen Mountain Viewn, Kaliforniako Silicon Valleyn, makinen eta beren pantailen formak imitatuz eraikinetan. Hura saltzera behartuta egon zirenean, Googlek erosi zuen eraikin multzoa, eta izena aldatu zioten: Googleplex egoitza korporatiboa da harrezkero, baina lehen eraikin arketipikoek SGI makinen forma dute oraindik.

Egoitza galtzeaz gain, negozioa ere galdu zuen Silicon Graphicsek: desagertu arte. Grafikoak eta irudigintza moldatzeko estrategian, beren txipen arkitekturak makina handiak beharko zituztela pentsatzen zuten, eta hor egin zuten aurrera. Bazen ordea 1990eko hamarkadan grafikagintzan hasi zen beste enpresa bat, Nvidia. Beste enpresa honek grafikoen merkatua jokoetan ikusi zuen, eta hortaz ordenagailu txikiagoetan, jokalariek erabili zitzaketenetan, ez enpresetako workstation industrialetan. Jokoetako grafikoak azpiegitura sinpleago horietan posible egiteko, txip arkitektura berriak asmatu zituen Nvidiak. Txip horiekin jokoen segmentuan izugarri hasi ziren, eta apurka-apurka, irudigintzarako Nvidiak ematen zuen prestazioa askoz indartsuagoa suertatu zen Silicon Graphics teknologiarena baino. SGI desagertu zen, Nvidiak merkatua jan ziolako, eta ondoren, Nvidiaren txip eta txartel grafikoek eboluzionatzen jarraitu zuten 2020ko hamarkadan adimen artifizialeko garapenetan funtsezko bihurtu arte (baina hori beste istorio bat da).

Filmera itzuliz, beste bi marka beheko irudian: Appleren Mac ordenagailuetan, Quicktime bideo programa.

Eta azkenik, Sam Neill, dinosauro ikusezin digitalak miresten:

DiarioEuskadi puntu eus: hedabide simulakroa, guztiz AAz egina

Tue, 14 Jul 2026 08:05:12 +0000

DiarioEuskadi.eus da pseudo-hedabide bat, edo hedabide gisa agertzen den gauza bat, zabalkundea egiten ari den marketing spam bitartez, iragarleak kaptatu nahian. Agerkaria guztiz guztiz da adimen artifizialez egina, testuak hiru hizkuntzatan (euskara, gaztelania, ingelesa) hiruak artifizialki sortuak edo bat sortua eta besteak automatikoki idatziak; ilustrazioak barregarriak dira zelako slop mokordoa diren, eta ustezko kazetariak ere ez dira esistitzen artifizialak dira.

Goiko irudi ezin artifizialagoa Zumaiako arraunketa albiste honetakoa da. Estropadak irudikatzea ez zaie ondo irteten, ikusi beste albiste honetakoa.

Albiste guzti guztien irudiak dira artifizialak, eta IA abisuarekin datoz. Hemen beste adibide bat, jai bat Azkoitian, Urrategiko Amaren Eguna.

Irakurtzen badituzue albisteak, ondo idatzita daude euskaraz. AA sistemak, txinatarrak zein euskaldunak zein estatubatuarrak, aski onak dira gaur egunean euskara ondo idazteko. Baina nondik ateratzen dute informazioa? Antzuolako albiste lokal artifizial honek kontatzen du Goienako beste albiste honetan kontatzen den gauza bera. Prentsa-ohar berdina izango dute jatorria, edo DiarioEuskadi-eus-ek kopiatzen du Goiena edo kopiatzen ditu Diario Vascoko albiste lokalak, eta seguruenik pasatzen ditu AA batetik ez dadin kopia literala izan ("berridatzi albiste hau lau parrafotan", halako zeozer, irudikatzen dugunez).

Zer dela ere, tokiko informazioan interes zehatza du DiarioEuskadik. "Zure tokiko albisteen egunkaria" da bere leloa, eta Bizkaia, Araba eta Gipuzkoako eskualde zerrenda konpleto bat dauka albisteak etiketatzeko.

Nork egiten du kaka hau? Sare bat da, agerkari berdin-berdinen multzo bat dago, gaztelaniaz edo katalanez hala nola DiariCatalunya.cat edo LaVozMadrid.es. Portugaleko URL batzuk ere ageri dira oinetan, O Diario de Algarve eta beste batzuk iragarriz, baina gaur ez dute funtzionatzen. Domeinu-erosketak Albert Bou baten izenean daudela ikusi dugu. Euskal zerbitzuaren domeinua Puntueus bat da, bistan denez.

Agerkari faltsu hauetan idazten duten kazetariak ere artifizialak dira. Goiko arraunketa albiste horiek sinatzen dituen Unai Zabala Garitaonandia kazetaria ez da esistitzen, noski. La Voz Canaria bertsio kanariar espainolezkoan dagoen Rayco Marrero profil faltsuaren klon bat da. Beste guztiak ere berdin izango dira.

Kaka hau esploratu nahi baduzue, hemen duzue: DiarioEuskadi.eus

Amaitu da Egunean Behinen 21. denboraldia, eta Hiruka Uribe Kosta taldeak irabazi du Tokikom Liga

Mon, 13 Jul 2026 10:17:30 +0000

48.000 erabiltzaile pasatxo izan ditu bere 21. denboraldiak Egunean Behin jokoan. Bederatzi asteko denboraldi bat izan da guretzat, TOKIKOM euskarazko komunikabideen bateragunearekin antolatua, eta hain zuzen ere, berritasuna izan dugu, Tokikom Liga jokatu dela. 10 hedabide/eskualderen artean, Hiruka Uribe Kosta gailendu da. Ikus sailkapenak eta astez asteko Liga horretako lehia hemen.

Honela geratu da Tokikom Ligaren sailkapena:

Hiruka (Uribe Kosta)
GUKA (Urola Kosta)
Arabako Alea (Arabar guztiei irekia)
Goiena (Debagoiena)
Barrena (Debabarrena)
Anboto (Durangaldea)
Guaixe (Sakana)
Aiurri (Beterri – Buruntza)
GiTB (Goierri)
28 Kanala (Tolosaldea)

Eta honela izan da astez asteko lehia:

Eskerrik asko, eta hedabide hauen bitartez jokatu duzuen hainbat jokalariri.

Ohiko lehiari dagokionez, denboraldiko 48.180 jokalari horien arten artean denboraldiko irabazlea izan da EJ04421C sinatzen duen laguna: TOKIKOM pack bat eramango du eta barruan Zumaiako Zelai talasoterapiarako sarrera bi jasoko ditu.

Denboraldiko zozketa saridunak izan dira:

Aizpea (tf *065), TOKIKOM pack bera, talasoteraipia eta guzti.
Goros (tf *337), haririk gabeko kaskoak lagun honentzat.
Hilargi (tf *298), haririk gabeko kaskoak honetzat ere.

Bederatzi asteko lehian, Tokikomek berak babestuko duen asteez gain, beste babesle hauek ere izango dira:

Mihiluze telebista saioa.
EHUko Informatika Fakultatea, bere 50. urteurrenean.
Euskalgintzaren Kontseilua eta Euskaltzaleon Martxa.
Azpilur, azpiegitura eta ekipamendu publikoen kudeatzailea.
Euskaber, eusko labeleko arrautza ekologikoak.
Latxa, Hitz Zentroak sortutako adimen artifizial (AA) euskalduna.
Xiba, denborapasen joko / aplikazio berria.

Eskerrik asko babesle hauei, eta beste inor animatzen bada astero 40.000 lagunengana iristeko sustapena egiten Egunean Behin bitartez, kontaktatu CodeSyntax jokoaren antolatzaileekin.

Jokoari dagokionez, oporrak orain, irailean itzuliko gara, baina bitartean gogoratu eguneroko joko hauek ez dutela atsedenik hartzen udako egunetan ez bestelako oporraldietan:

Xiba, adimena entrenatzeko.
Tagzania, mapa eta argazkiekin jokatzeko.

Hilabete barru, eguzki eklipse totala

Sun, 12 Jul 2026 07:07:55 +0000

Hilabete barru, abuztuaren 12an, eguzki eklipse totala. Dena prest ezta? Jarraian behar dituzun pistak eta informazioak ondo antolatzeko egun hori.

Non nola ikusiko da eklipsea? Hemen duzu tresna praktiko bat klik egiteko eta jakiteko.

Tokia aukeratutakoan, Stellarium Mobile aplikazioarekin, modua izan dezakezu eguzkia zein posizio zehatzetan egongo den toki hartan, ea eraikin, mendi edo abarrek estaliko duten, ortzimugaren gaineko zein tokitan aurkituko duzun zehatz: Stellarium nola erabiliz Sustatun azaldu genuen zehatz.

Beharko dituzun betaurreko seguruez informazioa hemen.

Baliabide eta informazio desberdinak batu dituzten webgune praktikoak:

Eusko Jaurlaritzarena: EAEko mapa soilarekin (zergatik merkekeria hori? Euskalmet-ek Euskal Herri osoko mapak erakusten ditu eta!)
Nafarroako Gobernuarena. Eklipsearen egunean jende andana bildu daitekeelakoan, 20 udalerritan autoa edo karabana aparkatu eta tokia edukirzeko sarrera-salmenta antolatu du Foru Gobernuak. Eta Eklipsebus zerbitzua ere antolatu dute, 9 linea, garraio publikoz behaketa puntuetara iristeko. Behaketa puntu ofizial bakoitzak bere informazio orria dauka; adibide gisa, ikus Buñuelekoa.
Elhuyarren webgune berezia. Bide batez, Elhuyar aldizkariaren harpidetza egiten baduzu orain, eklipsea ikusteko betaurreko egokiak opari jasoko dituzu. Elhuyarrek egin du halaber laburpeneko mapa hau, artikulu hau ilustratzeko erabili duguna.

ST Trikitixa aplikazioa testeatzeko

Fri, 10 Jul 2026 08:28:53 +0000

Soinu Txuri edo Soinu Txiki trikitixa edo soinu txikiak (musika tresnak) egiten dituen enpresatxoa da. Soinu tradizionalak egiten hasi 20. mendean eta duela gutxi, soinu elektronikoak ere bai... eta orain, aplikazioa (!): mugikor edo tabletean jotzeko soinua! Test egiten ari dira, testeatzaileak behar dituzte, horien artean sari baten zozketa ere antolatu dute,

"ST Trikitixa" da aplikazioa eta garapenaren azken txanpan dago. Laguntza eskertuko horretarako, testeatzaile bezala Google profilarekin hemendik jaitsi dezakezu: Labur.eus/TrikiAppTest

Ondoren, sariketan parte hartzeko zera proposatu dute Instagramen: "Grabatu zure burua Maria Jesus kalejira ezgauna jotzen, igo sare sozialetara #MariaJesusTxalentx traola eta @soinutxuri etiketatuz. Uztailaren 31 baino lehen, eta Soinu Rxiki IX10 baten zozketan sartuko zara (500€ko balioa).

Hemen bideoan Maria Jesus kalejira Soinu Txuriren aurreko garapenetalp batekin, soinu elektronikoarekin joa.

Gehiago jakiteko:

Soinutxuri_eus Instagramen
Webgunea, enpresaren historia interesgarria barne.
Aplikazioaren demo grabaketak.
Aplikazioa testeatzeko: Labur.eus/TrikiAppTest

Postalen lengoaia galdua

Thu, 09 Jul 2026 14:06:28 +0000

20. mendean oporretan bidaiatzen genuenean postalak bidaltzen genituen. Argazkilari profesional antzinakoen lanean, postal-ekoizpena zen negozio ildo bat (Galarza postal/argazkien erakusketa San Telmon, jada igaroa). 21. mendean, apenas bizirauten duen ohiturak. Irutxuloko Hitzak, Donostiako agerkariak, buelta eman nahi die ohiturei. Eta postalak ekoitzi dituzte, ez urrutikoak baizik eta Donostiakoak bertakoak, antzinako negozio haietan bezala. Doan jarri dituzte eskuragarrai gainera: azkar ibili eskuratzeko, ea ez diren agortuko.

Hala dio Ituxuloko Hitzak: "Mundu osoa ezagutzeko bidaiatzen dugu askotan. Baina mundu osoa ulertzeko, batzuetan nahikoa da gure plaza behar bezala begiratzea. IRUTXULOKO HITZAk opari bat du zuretzat udara honetarako; izan ere, inork ez du zertan bidaian inora joan, gertu duenari postal bat bidaltzeko. Hortaz, 21 elkargune eta plaza postal bihurtu ditugu, eta saltokietan eta tabernetan daude eskuragarri dagoeneko, doan.

Albistea eta azalpeneko bideoa,hemen:

Postalak eskuratzeko Donostiako toki horien zerrenda:

ALTZA Elizondo taberna eta Anaiak taberna
AMARA BERRI Xanti taberna
AMARA La Bodeguilla
AÑORGA Jolas Etxea
AIETE Guk Egina Ogi Berri
ANTIGUA Garazi Liburudenda eta Bodegon taberna
BIDEBIETA Toki Alai taberna eta Fisio Iratxe
ERDIALDEA Mimiku loredenda eta EGFISIOS
EGIA Cactus taberna
GROS Casa Galicia taberna eta Errabundia liburudenda
HERRERA Zumardi taberna eta Bizargorri taberna
IBAETA Aratz taberna
IGELDO Txapela taberna
INTXAURRONDO Sagasti taberna
LOIOLA Maritxu taberna
MARTUTENE Mikel taberna
MORLANS La Fabrica de Gas taberna
PARTE ZAHARRA Juantxo taberna
LOIOLAKO ERRIBERA Nahia liburudenda
TXOMIÑENEA Ogi Berri
ZUBIETA Alamandegi taberna eta Bugati

Baai: webgune euskaldunak adimen artifizialarekin sortzeko sustapen ekintza

Thu, 09 Jul 2026 10:34:36 +0000

PuntuEusek Baai.eus izeneko zerbitzua eta sustapena aurkeztu du, Adimen Artifiziala (AA) erabiliz webguneak sortzeko tresna berria. Hautaketa prozesu baten ondoren eskainiko zaie aurkezten diren erabiltzaileei Baai erabiltzen lehenak izatea. Izena emateko epea, uztailaren 19a arte.

Baai.eus-en bidez honakoa eskaintzen du Puntueusek:

Webgunea doan, urtebetez: tresnaren funtzionalitate guztietarako sarbidea, zero kosturekin, lehen 12 hilabeteetan.
Laguntza profesionala. "Ez kezkatu esperientziarik ez baduzu; gure lantaldeak webgunearen diseinu eta garapen prozesuan lagunduko dizu".
Lehentasunezko arreta: "Gure taldeak gertutik jarraituko du zure proiektua."

Parte hartzeko, azaldu zein den zure negozioa, zure proiektua, hemendik.

Gero hautaketa prozesua etorriko da: Aurkeztutako proiektu eta hautagaitza guztiak banan-banan aztertuta, eta aukeratutakoekin zuzenean jarriko da Puntueus harremanetan.

Parte hartzeko azken eguna uztailaren 19a izango da.

Esku Pilota karta joko digitala

Wed, 08 Jul 2026 06:50:19 +0000

Joan den astean Pilotakada aurkeztu genizuen, eta oraingoa Esku Pilota. Azpiko gaia berdina, euskal pilota, baina mekanika desberdineko jokoa da hau: card game bat, karta joko bat, pilotariek gorpuzten dituzten kartetako ezaugarrien araberako lehian irabazi edo galtzen direlarik puntuak. Hau Windowsen joka daiteke eta Pilotakada bezala baita Android mugikor eta tabletetan, baina ez Google Play bidez, APK instalatuz baizik.

Askhorax Videogames izeneko garatzaileak (programatzaile bat da) egin du Esku Pilota. Pilotakada jokoan izen faltsu-antzekoak erabiltzen diren bezala (Peloki eta), honetan benetako pilotarien izen eta irudiak erabiltzen ditu Esku Pilotak: hauekin eratutako kromo edo karta faltsuak biltzeari ekin beharko diogu, ondoren, txandakako estrategia borroketan parte hartzeko. Kartetan jokalariaren adina, altuera eta pisua ageri dira balio gisa, eta beste hiru aldagai ere zenbaki batekin,: ukabil gorria indarrarekin, diana berdea zehaztasunarekin eta armarri urdina... beste balioren batekin. Faktore hauek nola erkatzen diren lehian, apur bat hobeto azaldura balego, hobeto beharbada.

Mugikorreko interfazean pittin bat gehiegizko funtzioak eta mezuak pilatzen direla iruditu zaigu guri. Jokoak baditu bere tutorial eta azalpenak, baina sinplizitate gehixeago eskertuko zen agian. Hala ere, zorionak ahaleginagatik, euskaraz joko bat garatzeagatik (gaztelerazko bertsioa ere badago integratuta).

Askhorax garatzailearen azalpen batzuk Game Erauntsian.

Esku Pilota deskargatzeko hemendik.

Pantaila irudi gehiago jarraian:

EAEko lan hitzarmen kolektiboen negoziaketa euskara hutsez egingo du ELAk

Tue, 07 Jul 2026 11:37:23 +0000

ELA sindikatuak jakinarazi du irailetik aurrera EAEko lan hitzarmenen negoziazioetan euskaraz bakarrik jardungo duela. Sektoreka bereizitako 27 negoziazio zehatz izango dira. Horri begira, ELAk eskatu dio EAEko Lan Harremanen Kontseiluari negoziazioak euskaraz egin ahal izateko baliabideak jarri ditzatela, orain ez baitira esistitzen, eta salbuespenez bakarrik egin daitezke euskarazko negoziaketak bertan.

Lan Harremanen Kontseilua EAEko entitate bat da, eta bere osaketan ez du ELAk parte hartzen, baina bai beste sindikatu batzuek (LAB, CCOO eta UGT) eta Confebask patronalak. ELAk esan du gaurko agerraldian itzulpen zerbitzurik egon ezean ere jardungo duela euskaraz irailetik aurrerako negoziazio horietan, eta "gainerako sindikatuei eta patronalei dagokiela negoziazioen garapena jarraitu ahal izateko beharrezko baliabideak bilatzea." Pello Igeregi ELAko negoziazio kolektiboko arduradunak egin ditu adierazpenak gaurko prentsaurrekoan (goiko irudian).

Iragarpen honetaz gain, hitzarmenetan euskara nola erabili eta ageri izan den aztertu du ELAk, eta datuak eman ditu, Hego Euskal Herriko negoziazio kolektiboan indarrean dauden 1.499 hitzarmen aztertu ondoren. ELAk ondorioztatu du horien %83,19k ez duela inolako neurririk jasotzen lan esparruan euskaldunen hizkuntza eskubideak bermatzeko. Honako grafikoa argitaratu du ELAk datuekin:

ELAk salatu du patronalak ez duela euskararen erabilera normalizatzeko inongo neurririk hartu nahi. Gogorarazi du 2022an, LABekin eta Kontseiluarekin batera aurkeztutakoaren aurrean, patronalak enpresetan euskara planak orokortzeko proposamenari uko egin ziola, eta lan hitzarmenetan nekez onartzen dituztela euskaldunon hizkuntz eskubideen aldeko neurriak. Testuinguru horretan, sindikatuak uste du hizkuntza eskubideak hitzarmen kolektiboetan arautzeko lehen urratsa dela euskararen erabilera negoziazio mahaietan bertan ikusgarri egitea.

Herkulanoko bilkari oso baten irakurketa

Tue, 07 Jul 2026 08:29:08 +0000

Herkulanoko papiroak dira bilkari zahar batzuk Ponpeiako Vesubio mendiaren erupziotik lurperatuta geratu zirenak. Lurpean eta erreta, bilkari belztuak, baina osorik. Horietako baten "irekiera birtuala" iragarri zen duela egun gutxi, eta bere irakurketa ia osoa posible izan dela, Adimen Artfiziala tartean duen lehiaketa bati esker.

18. mendetik 1.800 papiro aurkitu dira, eta medio mekanikoekin haien zati batzuk baizik ez dira irakurri bi mendetan, zatiren batzuk bilkarietatik askatuta, eta beste batzuk ahalegin horretan suntsituta.

21. mendean medio digitalekin eta izpiekin (X izpiak eta ordenagailu bidezko tomografia axiala, CT scanning esaten zaiona) papiroen barne bilketa eta azalera analisatzeko ahaleginak egin dira, eta irakurketa digital horien analisirako Adimen artifiziala (AA) erabiltzen hasi dira.

Kentuckyko Unibertsitateak 2023tik bultzatutako Vesuvius Challenge (Vesubio Erronka) izeneko nazioarteko lehiaketan, lorpen batzuk izan dira azken bi urteotan, eta duela gutxi jakinarazi da emaitza handiena: bilkari oso baten irekiera birtuala eta bere testuaren irakurketa osoa.

Kentuckyko ikertzaileek 5 papiro dituzte eskura, multzo original handitik, eta horiekin lan egin ditzakete beste talde batzuek Vesubio Erronkan (zeinean diru sariak ere jarri dituzten). Lehen emaitzak izan zuren:

2023an, hitz soil baten irakurketa, ΠΟΡΦΥΡΑϹ, porfiras, morea grezieraz (badirudi hizkuntza hoprretan daudela testu asko, latindar erromatarrentzako hizkuntza jasoagoa zela greziera orduan, k.o. 1. mendean).
Bilkari baten %5a irakurri zen 2024an, Filodemo filosofoaren testua dela uste dena.

Baina orain etorri da irakurketa handiena, bilkariaren luzera guztia zabaldu dute digitalki, eta bere hitz gehienak irakurri. Vesuvius Challengekoek paper akademikoa eta ikerketaren emaitza argitaratu dute hemen. Krisipo izeneko beste filosofo baten saiakera estoikoa (joera filosofikoa zen heinean) dela ematen du.

Vesuvius Challenge delakoak aurrera jarraitzen du. Azalpenetan diotenez, eskaner digitaletatik bi arazo nagusirekin dabiltza orain, batetik orrien geometria definitzea: bilkarietako barne kapa erreetan orrien non dauden bilduta, etenda, jarraipenak eta azalerak nondik nora doazen determinatzea zaila da. Beste arazo nagusi bat azaleretan tinta detektatzea da. Bost bilkari eskaner ditu Kentuckyk, eta horietan bitan bakarrik detektatu dute tintaren aztarna digitala. Beste hirutan ez, eta zergatik ote? papiro azalera desberdina, tinta desberdina da, ez da izango bilkari idatzi gabeak zirela...

Eta Vesuvius Challengek arrakasta badu, pentsa liteke lana dagoela 21. mende honetan, 5 papirotatik 1.800 iritsi ahal izateko. Esperantza badago, izatez, antzinateko testu bilduma handiena AA eta eskaner bidez berreskuratzekoa.

Gehiago jakiteko: Vesuvius Challenge, scrollprize.org

Anthropeum, Tagzania kronologiko kultural bat

Mon, 06 Jul 2026 09:19:53 +0000

Anthropeum eguneroko joko bat da zeinean, Tagzanian bezalatsu, argazkian ikusten duguna kokatu behar dugun mapan. Baina desberdina ere bada: eguneko erronka guztientzat da berdina, ez da app bat baizik eta web bat, bi toki beharrean 10 kokapen egin behar dira txandan, eta argazkiak ez dira tokiak, baizik eta objektu antropologiko, kultural, historiko edo arkeologikoak.

Hau da, irudikoa bezalako objektua erakusten zaigu, batzuetan argazki desberdinekin perspektiba osagarriekin, eta materialen inguruko pista bat jaso dezakegu, baina ez gehiago:

Pentsa, halako 10 objektu, ba mapan kokatu behar dituzu batetik, eta garai kronologiko batean. Emaitza ez dator amaieran, baizik eta klik bakoitzarekin ikusten duzu, hala nola gure saiakera honetan:

Goiko kapturan ikusten dugun saiakeran delako hiru paneleko gauza hori kokatu dugu, gaizki, estepa pontikoan, eta kristo aurreko 1.000. urtearen bueltan edo. Oker geunden, bere kokapen Tibet edo Mongolia aldea zen eta askoz berriagoa 1400-1700 urteen arteko objektu bat. Ikusten denez, garaia zen tokia asmatzeko malgutasun pixkat badago. Ez duzu zehaztu behar toki zehatz bat, baizik eta "inguru kulturala", Tibet eta inguru osoak, berdez ikusten den horrek, balio zigun asmatzeko.

Anthropeum sortu du Matthew Chu izeneko AEBetako ikasle batek (Washingtoneko Unibertsitatekoa). Hemen du baliabide bat ekarpenak egiteko berari (hori proposatzen du Anthropeum-en finantzazio gisa).

Anthropeumeko azalpen orrietan dioenez, 500.000 objektutako datubase bat dauka joko-galdera hauek egiteko. Bere mapak irekiak dira, OpenStreetMap-ekoak Tagzanian bezala, eta bere irudi-objektu datubaseak datoz hemendik:

Probatu beraz, Anthropeum.com

Grand Theft Auto VI: joko jabetza pribatuaren amaiera

Sun, 05 Jul 2026 07:26:18 +0000

Sonyk jakinarazi du 2028ko urtarriletik aurrera digitalean soilik erosi ahalko direla bideojokoak, PlayStation Store dendan zein saltoki fisikoetan. Eta duela egun batzuk esan zuen Rockstar Games garatzaile ezagunak Grand Theft Auto VI bertsiorako salduko den kaxak, ez duela diskorik edo beste gauza fisikorik izango barruan, kode bat bakarrik jokoa jaitsi eta sarean jokatu ahal izateko. Ez da joera berria hau: jokoak gero eta gehiago dira plataforma bidekozak, harpidetzekin, online-funtzionamendu soilekoak, eguneraketa jarraitu eta baldintzatuen bidezko app-ak... Gertatu behar zuen: joko karkaxen edo diskoen jabetza amaitu da.

Sonyren PS jokoen gaian, 2028ko urtarrilean emango da aldaketa, PlayStation Blog webgune ofizialean jakinarazi dutenagatik. “Norabide naturala” dela diote, “bideojoko digitalekiko lehentasunak disko fisikoei aurrea hartu ahala, kontsumitzaileen joeterara moldatzeko”. Argi eta garbi diote: “Gure komunitatearen gehiengoak bideojokoetan sartzeko eta jokatzeko gogokoen duen bidea da gaur egun”. Game Erauntsian honi buruz gehiago, eta baita aipaturiko besteaz, Grand Theft Auto VIren kontuaz.

Azken joko honi dagokionez, kaxa baten barruan etorriko kode soil horren erosketa 80 euro izango dira, eta azaroan gerta daiteke lantzamendua.

Hona kapitalismo modernoaren paradoxa bat: jabetza pribatuaren ukazioa. Izan ere, joko bat erostea ez da jada gauza fisiko bat erostea eta horren jabe izatea, berori oparitu, beste bati pasatu edo antzeko jabetza-pribilejio pribatu horiekin. Orain, joko bat erostea da aldi baterako esperientzia digital baten erabiltzaile izatea, eta zu haien zerbitzariekin konektatzen zaren bezala, zerbitzari horiek zure gailuetara konektatuta daude, eta zure makinak zerk nola funtzionatzen duen erabakitzen dute.

Grand Theft Auto VIko sustapen irudia ilustrazio egokia iruditu zaigu. Maleta baten lapurreta... baina digitala guztiz. Hutsik dago maleta hori.

Abian da Julene Azpeitia ipuin lehiaketa Zumaian

Sat, 04 Jul 2026 09:12:43 +0000

Helburua da euskarazko literatur sorkuntza bultzatzea eta aurten zertxobait aurreratu dute epea: irailaren 15era baino lehen aurkeztetu beharko dira ipuinak, udaletxean bertan, posta ziurtatu bidez bidalita edo egoitza elektronikoan erregistratuta. Kasu guztietan eskabide orria bete eta entregatu beharko da. Julene Azpeitia ipuin lehiaketan orain artean saritutako ipuin guztien bertsio elektronikoak eskura daude hemen.

Idatziaren gaia librea izango da, eta euskara hutsean sortu beharko da. Aurrez argitaratu gabeko lanak jasoko dituzte, gutxienez 6 orrikoak. Zumaiako Udalak izendatutako epaimahaiak hiru sari banatuko ditu: 3.000 euroko saria izango du irabazleak, 1.500 eurokoa emango diote bigarrenari, eta 1.000 euro jasoko ditu Zumaiako lan onenak.

Oinarriak (PDFa hemen):

1.- Egileak gutxienez 18 urte izan beharko ditu ipuina aurkezten duen egunean, hau da, adinez nagusi direnei zuzenduta dago lehiaketa.

2.- Ipuina euskaraz sortutakoa izango da, teknologiaren laguntzarik gabe, originala eta argitaragabea. Ezingo da aurkeztu beste lehiaketaren batean saririk jaso eta/edo literatura sortzeko laguntzaren bat jasoa duen idazlanik. Ez dira onartuko jatorriz beste hizkuntza batean idatziak izan eta lehiaketarako euskaratu direnak.

3.- Gaia librea izango da, eta ipuinak gutxienez 6 orrialde eduki beharko ditu eta gehienez 15, lerroarte bikoitzarekin idatziak.

4.- Idazlanak, onartua izateko, izenburua bakarrik eramango du agerian eta idazlearen izena ezin izango da inon aipatu. Idazlanarekin batera, NANaren kopia erantsi beharko da eta ESKABIDEA beteta eta sinatuta, idazlanaren izenburua eta egilearen datuak zehaztuta. Epaimahaiko idazkariak izango du datu horiek gordetzeko ardura lan irabazleak ebatzi arte.

5.- Idazlanak udaletxeko Herritarren Arreta Zerbitzuan aurkez daitezke, edo bestela helbide honetara POSTA ZIURTATUZ bidali, Julene Azpeitia 39. ipuin lehiaketarako dela adierazita: Zumaiako Udala. Euskara Zerbitzua. Foruen plaza 1, 20750 Zumaia.

6.- Aukera dago ipuinak telematikoki erregistratzeko ere, tramiteetarako egoitza elektronikoan, BakQ edo beste txartel elektronikoren bat erabilita. Kasu horretan lan bakoitzarekin erregistro bat egin beharko da eta ipuinarekin batera eskabidea beteta eta NAN agiriaren kopia erantsi.

7.- Lanak aurkezteko epea irailaren 15ean amaituko da. Sari banaketa garaiz iragarriko da.

8.- Zumaiako Udalak izendatutako epaimahaiak ebatziko du lehiaketa. Epaimahaiko idazkaria Zumaiako Udaleko euskara teknikaria izango da, eta ez du botorik edukiko.

9.- Zumaiako Udalak beretzat gordetzen du saritutako lanak argitaratzeko eskubidea, baina argitaratzekotan, epaimahaiak ebazpena eman eta urtebeteko epearen barruan argitaratu behar du, bai bere kabuz, bai beste batzuen bidez. Lehenengo argitalpenaren ustiapen eskubideak Zumaiako Udalarenak izango dira.

10.- Epaimahaiaren ebazpena itzulezina izango da, eta lehiaketa honetan parte hartzeak oinarri hauek onartzen direla esan nahi du.

11.- Sariak eman gabe utzi ahal izango dira, eta finkatutako diru kopuruak zatiezinak izango dira. Idazle bakoitzak ezin izango du sari bat baino gehiago jaso.

12.- Hiru sari emango dira: Lehen saria: 3.000 €; Bigarren saria: 1.500 €; Zumaiako onenaren saria: 1.000 €. Sarien diru kopuruek indarrean dagoen legediak ezarritako atxikipena izango dute.

Pilotakada, eskupilota partiduak jokatzeko aplikazioa

Fri, 03 Jul 2026 06:16:42 +0000

Pilotakada mugikor eta tabletetarako jokoa da, Fifa eta NBA2K-ren bezalatsua aldeak alde, baina pilotan jokatzeko. Lau hizkuntzatan dabil jokoa, tartean euskaraz. Androiderako bertsioa irten da, eta gustura probatu dugu.

Jokoaren legeak pilotako betiko legeak dira; bote bakarrarekin jo daiteke, sakea pasa eta falta marren artean sartu behar da... Partida bat jokatzeko "joystick" bat, "A" botoia eta "B" botoia daude. Joysticka jokalaria mugitzeko erabiltzen da eta kolpeak apuntatzeko, A botoia pilota jotzeko erabiltzen da eta B botoia bi paretak egiteko. Pilotari nola eman, sakeak eta abarrak, jokoan idatzitako tutorialean aurki datezke.

Jokalariek ezaugarri ezberdinak dituzte, horrela jokalari bakoitzaren portaera ezberdina da kantxan, batzuek indar gehiago dute, beste batzuek erresistentzia gehiago. Aukeratzen dituzun pilotarien izenak egiazkoei kopiatutakoak dira baina zehatz jarri beharrean pixka bat aldatuta: Golaizola (Olaizola), Saldai (Aldai) edo Peloki (Beloki) dira horietako batzuk.

Jokalariez gain, beste aldagai batzuk ere badaude. 4 frontoi ezberdin daude (ezkerpareta, pareta bikoitza, paretarik ez eta trinketea) eta 9 pilota (golf, tenis, squash, gomazkoa, eskuzkoa, beisbol, saskibaloia, futbola, ping-pong pilota).

Joko barruan bada diru mota bat, "Eusko" izena jarri diote. Diru honekin pilotariak, frontoiak eta pilotak erosi daitezke. Pilota bakoitzak abiadura eta bote ezberdinak ditu. Euskoak lortu ahal izateko partidak jokatu daitezke edo lorpenak egin.

Jokatzeko 2 modu nagusi daude, jokalari bat eta hainbat jokalarikoa, beta bertsioan oraingoz.

Jokalari bakarra:

Lagunarteko partida: Pilotalekua, pilota, pilotariak eta zailtasuna aukeratuz AAren aurkako lagunarteko partida bat jokatu daiteke
Txapelketa: Pilotalekua, pilota eta zailtasuna aukeratuz, final-laurdenetatik hasi eta zuzeneko kanporaketa formatuan jokatzen da egiazko txapelketak bezala.

Hainbat jokalari (beta): Hau oraindik beta fasean dago

Partida azkarra: Linean ausazko aurkari baten aurka internet bidez jokatzeko. Nik probatu dut partida aurkitzen eta 10 segundu azpitik aurkitu dit partida (agian lehenengo eguneko gogoak)
Partida pribatua: Linean lagun baten aurka jokatzeko partida. Partida sortu edo batzeko modua dago kode bat erabiliz.
Sare lokala: Lagunarteko partidu bat jolastu lagun batekin sare lokalean. Sare lokalean sortutako partidak ikus daitezke listatuan eta bat sortu daiteke ere bai.

Pantaila irudiak

W edo WSocial, sare sozial europar susmagarria

Thu, 02 Jul 2026 13:31:50 +0000

Europako Batzordeak, Ursula von der Leyen buru duen Europako Batasunak, jakinarazi du sare sozial propioa duela jada: WSocial erabiliko dutela. Oso iragarpen bitxia, eta fedibertsoak jada gogor kritikatua.

WSocial enpresa pribatu suediar bat da, eta urtarrilean jakinarazi zen publiko egiten zela: Davosko finantza-biltzarrean, argi gera zedin "maila handiko" kontua zela. Itxura batean Bluesky plataformaren softwaretik garatutako fork edo bariazio bat zen, eta itxura irekia zuen orduan, baina itxura batean martxoan itxi egin zuten Github biltegian zeukaten kode irekia. Badirudi, jada ez dela software librea, edo gutxienez modu itxian garatuko dela.

Eta urtarriletik sei hilabete igaro gabe, pasa den hilean, ekainaren erdialdean, Europako Batzordeak eta Von der Leyenek iragarri zuten horixe izango zela Batzordearen sare soziala, proiektua aurkeztuz ekimen komunitario eta europar bezala. Prentsa-ohar ofizialak zabaldu ziren, eta horietan enpresa suediarreko burua agertzen zen esaten Europako zerbitzu-enpresak eta inbertsoreak erabilita lan egingo zuela aurrerantzean WSocial. Zorte galanta, bestalde, hain enpresa berria izanda Europako Batasuneko aldekotasuna (kontratua ez bada) lortu izana.

Sare sozial estatubatuar (edo txinatar) guztiz ahaltsuen ondoan... itxura batean bada zerbait europar proiektu bat izatea. Helburu logikoa izan liteke Europako Batzordearentzat burujabetza teknologikoa izatea kontu honetan, eta ez bideratu bakarrik jarduna Instagram, TikTok edo X/Twitterretik. Kontua da Europan burujabe izateko aukera logikoagoa izan zitekeela plataforma benetan libre batetik jotzea eta ez txisteratik ateratako enpresa suediar baten eskutik. Hortik etorri da Fedibertsoko ordezkari batzuen haserrea, bereziki Mastodonen propagandista nagusietako bat den Elena Rossinirena. Hona Rossiniren pare bat post kontu honetaz azken egunotan: bat, bi.

Eta, gauza praktikoetara joz... Nolakoa da WSocial? Ba ez dakigu, ze kontsultatzeko ere login egin beharra dago, eta login egiteko berifikazioak eta itxaron-zerrendak eta halakoak omen daude. https://wsocial.news/ eta https://wsocial.eu helbideak ikusi ditugu, baina aurkezpen orri bat dira. Scroll eginda han dabiltza kontu inportante batzuk ageri, hala nola pantaila-irudi honetan ikusi ditugunak, hor dabiltza Londresko alkatea (britainiarrak irten ziren EBtik ezta?) eta Von der Leyen, eta beren mezuek benetakoek dirudite, baina klik eginez gero, ez zoaz mezu zehatza duen URL batera: alta emateko eskaera besterik ez da agertzen.

Gainerakoan, erantzunak, bertxioak eta datsegit-bihotzak ageri dira mezu hauen pantaila-irudietan, baina Rossinik dio fikziozko datuak direla erakusten dituztenak.

Euskal erakundeei dagokienez, burujabetza komunikatibotik urrun daude gehienak, ez badira denak. Espero dezagun erabakitzen dutenean X/Twitter edo Instagram atzean uzteko garaia dela, ba ez direla joango WSocialera baizik eta, euskaraz aritzekotan behintzat, Mastodon.eus-era.

Joxe Azurmendiri omenaldia Zegaman, eta kongresua abenduan

Wed, 01 Jul 2026 09:49:29 +0000

Gaur bete da urtebete Joxe Azurmendi filosofo eta idazlea hil zela. Hori dela eta, Jakinek omenaldia antolatu dio asteburuan bere jaioterrian, Zegaman. Era berean, abendurako Joxe Azurmendiren ibilbide eta irakaskuntza ardatz hartuta 2019an antolatu zen 'Euskal pentsamenduaren ur-jauzia' kongresuak bigarren edizio bat izango du, eta hartarako komunikazioak edo sinposioak aurkezteko epea uztailaren 15a arte dago irekita.

Aste honetako omenaldian Zegaman izango da uztailaren 4an, larunbatarekin. Zegamako Udalarekin eta EHUko Joxe Azurmendi Katedrarekin antolatu du omenaldia Jakinek, eta ekitaldiak bi zati nagusi izango ditu: Azurmendiren ekarpenari buruzko jardunaldia eta omenaldi ekitaldia.

10:00etan hasiko da Joxe Azurmendiren ekarpena aletzeko jardunaldia, Zegamako Gaztelekuan Hasteko Iñaki Zabaleta Gorrotxateg EHUko Joxe Azurmendi Katedrako zuzendariak Katedraren bilakaeraz, oinarriez eta egitasmoez jardungo du, eta ondoren, Joxe Azurmendiren ekarpenaz arituko dira Alaitz Aizpuru Joaristi, Iratxe Retolaza Gutierrez eta Mikel Urdangarin Irastorza, Haritz Azurmendi Arruek gidatuta.

Jardunaldiaren ondoren, 12.30etan Zegamako udaletxe alboko plazan, omenaldia. Bertan parte hartuko dute herriko abesbatzak eta dantzariek, eta bertso musikatuak ere izango dira.

‘Euskal pentsamenduaren ur-jauzia II’ kongresua, berriz, abenduan izango da. Donostiako San Telmo Museoan, abenduaren 16tik 18ra. Kongresuaren helburua da, Joxe Azurmendiren pentsamenduaz gogoeta egiteaz gain, euskal pentsamenduaren testuinguru berriez, etorkizuneko erronkez, egiturez eta azpiegiturez ere gogoetatzea, Joxe Azurmendik Euskal Herriarekin izan zuen konpromisoarekin jarraituz.

Proposamenak bidal daitezke Kongresurako, uztailaren 15a bitartean, eta bi motatakoak izan daitezke:

Komunikazioak: egile batek edo gehiagok egindako ikerketa edo gogoeten inguruko 25-30 minutuko hitzaldiak
Sinposioak: gai baten inguruko ordu eta erdiko mahai-inguruak, gehienez hiru hizlari eta moderatzailearekin.

Informazio gehiago, Jakinen webgunean:

Gure Txokoak, jakiteko non eskaintzen duten zerbitzua euskaraz

Wed, 01 Jul 2026 06:38:25 +0000

Gure Txokoak webgune eta aplikazio berria da: arreta euskaraz eskaintzen duten merkataritza zerbitzuen gida izan nahi du. Ehundaka batzuk toki daude jada, eta bere bitartez erabiltzaileok toki gehiago proposatu ditzakegu.

Euskalgintzako taldetxo bat bildu da teknologia eta pantailetan dabiltzanekin proiektua sortzeko. Horietako bat Xumar Altzugarai da, albiste honen arabera.

Jadanik Twitterren sortutako oinarri batetik abiatu ziren. Orain, herritarren artean osatzeko helburua dute. Auzolanean elikatzea da helburua: kontu bat sortu eta euskaraz eskaintzen duten zerbitzuak proposatu, taldean adostu eta argitaratzeko. Ez dago in-situ egon beharrik toki jakin batean bertakoa proposatzeko: Bilbon zaude, baina Lizarrako taberna bat gehitu dezakezu, bertan euskarazko zerbitzua eskaintzen dutela baldin badakizu. Horra pantaila irudia aplikazioan nola gehitzen den toki bat:

Aplikazio edo webgunean, Euskal Herriko mapa agertzen da, euskal guneak agertuz, kategoriari dagokion kolorearekin, hori ere hautatzen ahal baita: jatetxe, gaztetxe, ostatu... Android aplikazioaren kasuan (oraingoz ez dago iOS bertsiorik), geokokapenak funtzionatzen du eta inguruko gertukoak erakutsiko dizkizu. Bestela, herri-bilatzailea ere badauka.

Puntu bakoitzean, lekuaren izena, argazkia eta eskaintza agertzen da, baina jendearen oharrak ere gehitzen ahal dira. Sustatzaileek dei hau egiten dute: "Proiektua auzolanean sortu dugu, eta euskaltzale guztion artean auzolanean elikatzea nahiko genuke. Beraz eskertuko genizuke gurean kontu bat sortu eta zure herri, hiri edo auzoan zerbitzua erabat (edo ia erabat) euskaraz eskaintzen duten txokoak proposatuko bazenitu!"

Proposamenak egiteko kontua sortu behar da. Aplikazioaren bidez edo webguneaten bidez, berdintsu, batean zein bestean sortzen duzun erabiltzaileak balio dizu elkarreragiketarako.

Probatu eta erabili:

Web bidez: GureTxokoak.eus
Android aplikazioa hemen.

Android telefonoek lurrikara baino segundu batzuk lehenago jaso zuten ohartarazpena Venezuelan

Tue, 30 Jun 2026 10:08:07 +0000

Google gauza izan zen joan den asteko Venezuelako lurrikara bikoitzaren ohartarazpena bidaltzeko hainbat herritarrei, segundu batzuetako aurrerapenarekin. Honen inguruko bideo eta albisteren batzuk zabaldu dira joan den astetik, fidagarriak ote ziren zalantza zabalduz, baina The New York Times-ek dio, Google beraren datuekin, egia dela. Marketina ere egongo da tartean, baina egiazkotasun kontua badu albisteak.

Zera da kontua: Android sistema eragilea duten mugikorrek neurgailuak dituzte beren giroskopioetan dardara bat-batekoak detektatzeko. Edozeinek eman diezaioke dardara hori bere mugikorrari, eta horrek ez du bestelako eraginik, baina Googlek sistema bat dauka milaka dardara aldi berean gertatzen badira, hortik ondorioztatzeko gune jakin batean lurrikara izan dela. Dardara sentitzen duten mugikorren jabeak jada lurrikararen epizentrotik oso gertu daude, baina Googleren sistemak alerta automatiko bat zabaltzen du erradio zabalago batean, eta hortaz, kilometro batzuetara lehenago iritsi daiteke Googleren alerta mugikorrera, lur azaletik lurrikararen uhinak iritsi aurretik.

Hemen analisia The New York Timesen. Ohartxo bat dakar albisteak: segundu batzuetako aurre-abisua egon zela, baina horrek inoren bizitza salbatu ote zuen jakitea zaila dela oraingoz.

Honela funtzionatzen du sistemak. Lurrikara gertatzen denean, Android mugikorrek dardara sentitzen dute. Googlek zabaldutako datuen arabera, Venezuelako mapan kokatutako mugikor hauek sentitu zuten lurrikara (puntu horixkak mugikorrak dira):

Goiko mapan, zirkulu urdin eta gorrien inguruko mugikorrek aldi bertsuan sentitu zuten, eta horrek determinatzen du "lurrikara gertatu da" seinale bat Google sisteman, eta nolabaiteko epizentroa ere kalkulatzen da aldi berean. Jarraian, segundu batean edo bitan, sistemak erabakitzen da honelako erradio zabalago batean zabaltzea abisua:

Hortaz, gertatu zen poligono urdinean zeuden mugikorrek jaso zutela abisua, eta epizentro gorritik urrutien zeudenek lehenago jaso zutela ohartarazpena lurrikararen uhin fisikoak baino.

Sistema hau herrialdeka dago garatua, tokian tokiko babes zibileko erakundeekin lotu behar baitu baimena Googlek. 2021n bospasei herrialdetan hasi zen, Grezia eta Turkia tarteko Europan, baina une honetan 100 inguru badira, eta horien artean dago Venezuela.

Biltoki: Euslop hutsa, %100 euzkotar, slop eta kitsch

Mon, 29 Jun 2026 08:56:43 +0000

Euslop bezala definitu dezakeguna aurkitu dugu; adimen artifizialarekin sortutako slop eduki eskas-samar hori, baina %100 EUSkal ukituarekin.Biltokiren bideoak Youtuben.

Biltoki omen dira, Youtubeko profilaren arabera, Xana eta Julen, eta bi lagun ageri dira aurpegiarekin, baina auskalo parte hori ere benetakoa den, ze ekoizten dutena musika artfiziala besterik ez da. Hitzak eurenak direnak diote, baina horrek ere zalantzazkoa dirudi neurri batean: frantsesez sortua izango da, eta hortik itzulia euskarara itxura guztien arabera. Agian hitzak ere adimen artifizialak sortu ditu, itzulpen automatikotik aparte. Musika Suno eta beste tresna batzuekin sortua dela bai onartzen dute.

Tematika kitsch nostalgikoa da, artzain-nekazal arkadia hura. Amonak, artzainak, arrantzaleak...

Batzuetan hitzetan geratzen da kitsch hori, hala nola behean itsatsitako bideo honetan, non argazki zahar bat besterik ez den irudia (azpidatzi bikoitzez aparte). Baina beste batzuetan, irudian oinarrian ere AA slopa dugu, hurrengo bideoan bezalaxe.

Atentatu estetiko-musikal hauen artean "euskal kantu zaharrak" ere sartu dituzte. Benetako kantu batzuen hitzak sartu, eta berregin kantua. Boga bogarekin eginak ez du barkaziorik. Tira, gainerakoak ere ez. Bideoan agertzen diren biak izango dira Xana eta Julen agian, goiko ilustrazio irudirako hortik hartu ditugu.

Egia esanda, euslopa Youtuben ez da gauza berria. Irandar estiloko lego bideoatan ere ikusi dugu. Eta, bestetik, Youtubeko musika biltzaile euskaldun handienak, Gabi de la Mazak, duela zenbait hilabete dabil irudi-oinarria ere honelakoa jartzen bere karakoeetan, abestiaren beste bideorik ez dagoenean azpidatziak jartzeko.