<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"><channel><title>Sustatu.eus - Aktualitatea</title><link>https://sustatu.eus/</link><description>Sustatu.eus, Interneteko albistegia</description><atom:link href="https://sustatu.eus/rdf_full/" rel="self"></atom:link><language>eu</language><lastBuildDate>Mon, 31 Aug 2026 07:44:00 +0000</lastBuildDate><item><title>Techno soinua sortzeko makina birtuala nabigatzailean</title><link>https://sustatu.eus/1788161459?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://ssx360.github.io/rack-02/rack.html?src=hn"&gt;Rack‑02 by SSX360&lt;/a&gt; "sormenezko"&amp;nbsp;&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Techno"&gt;techno&lt;/a&gt; makina bat da, online jo daitekeena. Hau da, Rack-02 berez da termino bat, sistema bat, soinu elektronikoen sorkuntzarako erabiltzen dena, baina kasu honetan honako hau guztiz birtuala da. Konektatu eta eman Run entzuteko eta ulertzeko.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-30/cache/Pantaila-argazkia_2026-08-31_09-29-30_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Erabat nabigatzailearen bidez funtzionatzen du tresna honek: techno musikako loop edo begiztak eta abarrak bere kabuz egiten dituen makina birtual txiki bat da. Sakatu RUN botoia eta jotzen hasiko da ausaz aukeratzen dituen parametroekin.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ez zaizu gustatzen entzuten duzuna? aldatu parametroak. Technolariek edo DJ disko-jartzaileek akaso hobeto ulertuko dituzte botoi saltsa hori,&amp;nbsp;pista sekuentziatzaileak, kateatu daitezkeen eszenak&amp;nbsp;Fill, Drop, Stutter, Graib edo Freeze funtzioak... Ez dakienak nekez ulertuko ditu, baina ez bazaizu gustatzen sortu dena, sakatu REROLL botoia&amp;nbsp;eta tekno soinu erabat berria lortuko duzu. Emaitza MIDIra esportatzeko aukera ere badu.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Parametroen artean, ikusi VOX jartzen duena interfazean beherantz egiten baduzu scroll. Hor sakatuta zure ahotsa sar dezakezu, abestera, rapeatzera, zerbait esatera edo beatbox egitera ausartzen bazara.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-17/Pantaila-argazkia_2026-08-31_09-30-17.png" alt="" width="467" height="491" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Tresna hau egin duena&amp;nbsp;&lt;a href="https://ssx360.com/"&gt;SSX360&lt;/a&gt;&amp;nbsp;izeneko garatzailea da. Itxura batean, Interneteko segurtasuna da pertsona horren berezitasuna edo lana, baina nonbait techno musika ere gogoko du.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Probatu Rack 02&amp;nbsp;&lt;a href="https://ssx360.github.io/rack-02/rack.html?src=hn"&gt;hemen&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 31 Aug 2026 07:44:00 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1788161459?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Prezio algoritmiko "dinamikoen" garaian bizi gara jada</title><link>https://sustatu.eus/1787824567?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Prezio algoritmikoen garaia iritsi da eta "dinamismoa" deitzen diote honi saltzaileek, "prezio dinamikoak" aipatzen dituztelarik. Lehen zantzuak Uber bezalako plataformek eman ziguten, segun nork eskatzen duen eta noiz, auto bidaia egitea desberdin ordaindu daiteke. Baina kontua hedatzen ari da txartel erosketara (eskariaren araberako prezioak) edo hedabide harpidetzetara ere (erabiltzailearen profil ekonomikoaren arabera).&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-35/cache/Pantaila-argazkia_2026-08-27_11-51-35_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Hedabideen adibidea &lt;a href="https://www.niemanlab.org/2026/07/this-price-was-set-by-an-algorithm-news-subscribers-are-surprised-by-a-new-line-in-their-renewal-emails/"&gt;albiste honetan&lt;/a&gt; aurki dugu. Wall Street Journal agerkaria ari da urtebeteko harpidetza saltzen, segun eta nori, batzuei 923 dolar urteko, beste batzuei 845 dolar... Orain arte eskaintza hauek izan zezaketen balorazio puntu objektibo batzuk, bereziki harpidetza berritzeko orduan antzinatasuna kontuan hartuta. Baina gaur egunean, adimen artifizialeko (AA) ebaluazioak profil bat marraztu dezakete klik egiten duen erabiltzauilearen gainean, eta diruduna dela erabakiz gero, gehiago kobratzen saiatu.&amp;nbsp;WSJk ez du jada harpidetza informazioan prezio zehatzuk aipatzen.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Aipaturiko albistean, beste hedabide batzuetako harpidedun batzuek jaso duten&amp;nbsp;oharra ere jarri dute. Honako hau:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/44i/NJ-lv3vt26b44i.webp" alt="" width="462" height="1000" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ingelesez irakurtzen dugunez, halako zerbait esaten digute: "Zure harpidetza aurten halakoa izango da, eta datorren urtean, auskalo, ikusiko dugu".&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Beste adibide batzuk txartel salmentan gertatzen dira, baina ez bakarrik sold out efektuko makro-gertakarietan, jarduera arruntetan ere bai. Sustatuko editoreak abuztu honetan ikusi du eta ordaindu du&amp;nbsp;prezio &lt;em&gt;dinamiko&lt;/em&gt;&amp;nbsp;bat, Bartzelonan Gaudiren diseinuzko eraikin bat bisitatzeko orduan. &lt;a href="https://www.lapedrera.com/es/entradas/"&gt;La Pedrerako bisitek&lt;/a&gt;&amp;nbsp;prezio aldakorra dute, irudiak erakusten duen bezala (atzo ostegunez ateratako pantaila irudia, igande honetarako erreserba egiteko):&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-35/Pantaila-argazkia_2026-08-27_11-51-35.png" alt="" width="766" height="392" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ikusten den bezala, 11.00etako bisitak 29 euro balio du, baina 11:15etakoak 31 euro. Zergatik? Ez dugu uste AA kontu konplexurik dagoenik hemen, baizik eta algoritmo sinple bat. Segun zenbat jende apuntatzen den ordu bakoitzean, ordu desiratuenak garestitzen dira (marra horiak 11.15etan esan nahi du toki gutxiago geratzen direla). Jendea orduetan banatzeko metodo bat izan daiteke... eta euro batzuk zurrupatzeko aldi berean, jakina.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 28 Aug 2026 09:56:27 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1787824567?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Ontario lakuari Lake America jarri dio Donald Trumpek (eta guk Urederra)</title><link>https://sustatu.eus/1787897480?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Donald Trump AEBetako presidentearen azken txorakeria eta burutazioa: agindu bat esateko &lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Ontario_(aintzira)"&gt;Ontario lakuari&lt;/a&gt; izena aldatzen zaiola eta aurrerantzean &lt;strong&gt;Lake America&lt;/strong&gt; izango dela. Estatu Batuen eta Kanada arteko Laku Handietako bat da Ontario, eta gainera izena ematen dio &lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Ontario"&gt;Kanadako probintzia handienari&lt;/a&gt; (hiriburua: Toronto). Nola Kanadarekin muga-zergen kontuan eta espantsionismo mehatxuekin haserre dagoen Trump, hortik izena aldaketarena. Mexikoko Golkoarekin egin zuen duela hilabete batzuk, hura ere 'of America' bilakatuta.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/rra/cache/lake-urederra_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Irudian jarri duguna Mapquest sareko mapen konpainiak jarri duen baliabide bati esker sortu dugu. "Eman zuk ere nahi diozun izena Ontario lakuari". Tira, ez du uzten nahi duzuna benetan, beti &lt;em&gt;Lake&lt;/em&gt; gehitzen baitio Mapquestek:&lt;strong&gt; Lake Urederra&lt;/strong&gt; irten zaigu beraz. Nolanahi ere, &lt;a href="https://gulfof.mapquest.com/lakeontario"&gt;hor duzue tresna&lt;/a&gt; zuen aprobak egiteko. (Bide batez, inor gogoratzen zen&amp;nbsp;&lt;a href="https://mapquest.com/"&gt;Mapquest&lt;/a&gt; esistitzen zenik oraindik?)&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Txantxa dirudi baina adi, mapak sarean egiten dituztenek aldatzen dituzte gauzak Trumpen gurariz... &lt;a href="https://www.google.es/maps/@20.4674332,-86.9115645,3401472m/data=!3m1!1e3?hl=eu&amp;amp;entry=ttu&amp;amp;g_ep=EgoyMDI1MDIwNS4xIKXMDSoASAFQAw%3D%3D"&gt;Euskaraz kontsultatuz gero Google Maps&lt;/a&gt;, Mexikoko Golkoa izen bikoitzarekin agertzen da Mexikoko Golkoa orain: &lt;em&gt;Gulf of Mexico (Gulf of Am&amp;eacute;rica), &lt;/em&gt;Sustatun bere garaian &lt;a href="https://sustatu.eus/1739263489"&gt;informatu genuenez&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/lfo/gulfo.jpg" alt="" width="1007" height="648" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Susmatzen dugu Lake America berria ere irits daitekeela Google Mapsera, beraz. Bitartean. AEBetan bertan seinaletika eta izendapen ofizialetan aldaketa ezartzea kontu garestia ere izan daiteke.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Goragoko irudirako aukeratu dugun izenari dagokionez (&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Urederra"&gt;Urederra&lt;/a&gt;), ez da ausaz okurritu zaigula. Mark Carney Kanadako lehen ministroak &lt;a href="https://x.com/MarkJCarney/status/2093065661354283226"&gt;mezua zabaldu du sareetan&lt;/a&gt;&amp;nbsp;esateko Ontariok ez duela izenik aldatuko, eta izen zaharra dela,&amp;nbsp;&lt;a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Wyandot_language"&gt;Wendat&lt;/a&gt; hizkuntza&amp;nbsp;amerindiarrean&lt;strong&gt; Ontari'io&lt;/strong&gt; izenak esan nahi duela "laku ederra, laku handia". Hortik bururatu zaigu &lt;strong&gt;Urederra&lt;/strong&gt;.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 28 Aug 2026 06:30:07 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1787897480?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Metak murrizketak ezarriko ditu nerabeen erabilpenean bere produktu toxikoetan</title><link>https://sustatu.eus/1787812533?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Meta erraldoi teknologikoak 11.8 miliar dolar ordainduko ditu nerabeei egindako kalteengatik.&amp;nbsp;Erabilpeneko neurri murriztaileak ere hartuko ditu, eta beste 5.3 miliar gehigarri ere ordainduko ditu baldin eta TikTok-ek eta Youtubek kopuru bera eta neurri bertsuak hartzen badituzte. Epaiketa bidean zegoen Meta (Facebook, Instagram, Threads eta Whatsapp-en jabea), baina neurri hauek ez dira epaiaren ondorioa, aldez aurretiko akordio itundu bategatik baizik.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/662/cache/insta-8662_content.jpg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Auzia AEBetako hainbat estatutako fiskaltzek planteatu zuten, eta epaiketa hasi aurretik ebatzi da. Diru ordainketa 17.1 miliarrekoa izango dela irakurri dugu hortik, baina baieztatua 11.8 milioi dira, hamar urtetan&amp;nbsp;ordaintzen joateko (fiskaltza bakoitzak ikusi beharko du kaltetuei nola helarazi). Beste 5.3 milioi baldintzazkoak dira, Youtube eta TikTok berdintsu inplikatzekotan. Hau Metak berak azaldu du &lt;a href="https://about.fb.com/news/2026/08/agreement-with-state-attorneys-general-supporting-teens/"&gt;idazki honetan&lt;/a&gt;, izenburuan esaldi ezin hipokritago hau aipatuz: "Calling on TikTok and YouTube to Join Us in Supporting Teens", Dei egiten diegu TikTok eta Youtuberi gurekin bat egiteko, nerabeen alde egiteko. Aurpegia behar da, toxizitatearen negozioan egonda, "nerabeen alde" zaudela esateko.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ze hain zuzen ere, toxizitatea da dirua egiteko makina sare hauetan. Sustatun azaldu genuen &lt;a href="https://sustatu.eus/1744213004"&gt;txosten honetan TikTok eta Youtube aztertu&amp;nbsp;dituzte&lt;/a&gt;&amp;nbsp;bereziki, baina Facebook eta Instagram gauza bera dira, akordioaren neurriek azaltzen dutenez. Eta Metaren kasuan, gainera, Trumpen bigarren agintalditik, &lt;a href="https://sustatu.eus/1736321780"&gt;espreski transfobiari eta beste bazterkeria batzuei bidea erraztuz,&lt;/a&gt; gainera. Lehenagora bilduz begirada, 2021eko albiste bat, &lt;a href="https://sustatu.eus/1633534804"&gt;Metaren funtzionamendu toxikoa&lt;/a&gt; azaltzen zuena.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Oraingoari dagokionez, diru ordainketaz aparte, beste neurri hauek ezarriko omen ditu Metak (&lt;a href="https://sustatu.eus/1633534804"&gt;albiste honetatik&lt;/a&gt;&amp;nbsp;aterata puntuak):&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Adin egiaztapena indartuko da, eta kanpoko agente batek kontrolatuko du. 16-17 urtekoen kasuan, adina egiaztatzen gerta daitezkeen positibo faltsuen gehieneko portzentaia %10ekoa izango da. 13-15 urte artekoentzat, %3koa.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Nerabeek feed pertsonalizatuak eteteko aukera izango dute; hau da, algoritmoak erakusten diena kendu ahal izango dute, bakarrik jarraitzen dituzten kontuak ikusteko. Bitxia iruditzen zaigu 18 urtetik gorakoek ezingo dutela algoritmoa eten, baina bai nerabeek.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Jakinarazpen bidalketa etengo da 22.00etatik goizeko 7.00etara, eta eskola orduetan ere etena (gurasoek salbuespena ezar dezakete).&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;App erabilpena&amp;nbsp;eguneko bi ordura murriztuko da, baina denbora kontaketatik mezularitza eta eduki luzeak (&lt;em&gt;longform content&lt;/em&gt; esaten diotena) salbuetsita egongo da.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Erabilpen jarraitua etengo da, 2 orduko mugara iritsi aurretik, 60 minutu egonez gero jarraian konektatuta. Eta gero berriz 90. minutuan. Lehenago, 15 minutuz egonez gero konektatuta, oharra jasoko dute nerabeek gehitxo ari direla.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Arau hauen gainetik pasatzeko neurri batzuk zainduko dituzte, bereziki kontu asko dituzten erabiltzaileen kasua.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;18 urtetik gora esaten duten eraibiltzaileek ez badute adin egiaztapena gainditzen, ezingo dute 18 urtetik beherakoekin kontaktatu.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Irudi filtroetan prozedura kosmetikoak imitatzen dituztenak kenduko dituzte nerabeentzako aukeretatik.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Ulertu behar duguna zera da: Metak ere badaki produktu toxikoak kudeatzen dituela, eta akordioan TikTok eta Youtube aipatzen direlarik, horiek ere toxikoak direla nerabeentzat. Erabilpen murrizketa adostuek horixe bera azpimarratzen dute. Toxikoa dela saltzen dutena. Kontua da ea denok konturatzen garen hori hala dela, erabiltzaileak, eta gurpila elikatzen duten / dugun eduki sortzaileak. Sustatun aipatu izan den bezala, euskaldunen eta &lt;a href="https://sustatu.eus/luistxo/1768294759"&gt;Euskal Herriko hedabide nagusia, 2026 honetan, Instagram&lt;/a&gt; da, Metaren produktu bat, eta hortaz jakin behar genuke hemen zerekin ari garen jokatzen.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 27 Aug 2026 07:15:13 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1787812533?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Iruzurrezko inbertsioen mehatxua goraka doa</title><link>https://sustatu.eus/1787728986?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Laboral Kutxak abisua zabaldu du, ohartarazteko nabarmen hazi direla inbertsio-produktuetan, batez ere kriptodiruan, interesa duten pertsonei zuzendutako iruzurrak, onlineko inbertsio-plataforma faltsuen bidez gauzatzen direnak.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/cam/cache/kriptoscam_content.jpeg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Sofistikazio teknologiko handia atzeman du Laboral Kutxak iruzur saiakeretan, eta ingeniaritza soziala ere bai: hau da, benetakotasun itxurak eginez bezeroen konfiantza lortzeko saiakerak.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Online kripto-inbertsioak eskaintzen dituztenean, hiru aholku oinarrizko Laboral Kutxaren aldetik:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Ez fidatu arriskuaren berri eman gabe epe laburrean irabaziak bermatzen dituzten promesez.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Egiaztatu enpresa benetakoa dela, inbertitu aurretik.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ez fidatu telefonoz erakarri nahi zaituztenekin eta pertsonaia publikoak dituzten iragarkiekin.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Azken puntu hori beharrezkoa bihurtu da AAz egindako bideoetan benetako pertsonaien irudi eta ahotsak berregiten dituztelako, ingeniaritza sozialaren amarru horietako bat eginez.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Kasu hauei buruzko aholku/ohar dokumentu bat kaleratu du bankuak,&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.laboralkutxa.com/pdf/eu/infografia/segurtasuna/iruzurra-inbertsioetan/072026.pdf?utm_source=sfmc&amp;amp;utm_medium=email&amp;amp;utm_campaign=MIX002541_202607ESTAFAINVERSION_E&amp;amp;utm_term=https%3a%2f%2fwww.laboralkutxa.com%2fpdf%2feu%2finfografia%2fsegurtasuna%2firuzurra-inbertsioetan%2f072026.pdf"&gt;hemen&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 26 Aug 2026 07:32:03 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1787728986?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Zumaiako Udalaren app mugikor berria garatu du CodeSyntaxek</title><link>https://sustatu.eus/codesyntax/1783072860?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Duela egun batzuetatik martxan du Zumaiako Udalak &lt;a href="https://www.codesyntax.com/eu"&gt;CodeSyntax-ek&lt;/a&gt; prestatu dion udal zerbitzuen aplikazioa. Herriko informazioa eta udal zerbitzuak modu erraz, azkar eta erosoan eskuratzeko aplikazioa da, eta kexka eta iradokizunak bideratzekoa ere bai.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/ako/cache/zumaiako_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Albisteen atalean udaleko oharrak, proiektuak, kanpainak eta interes orokorreko informazioa argitaratuko dira, herritarrek unean uneko berritasunen berri izan dezaten. Era berean, Agenda atalak herrian antolatzen diren ekitaldi, kultura jarduera, kirol ekimen eta bestelako hitzorduen informazioa jasoko du, herritarren parte-hartzea eta informaziorako sarbidea erraztuz.&lt;/p&gt;
&lt;p class="isSelectedEnd"&gt;Horrez gain, aplikazioak herritarren parte-hartzea eta Udalarekiko komunikazioa errazteko tresna berri bat ere eskaintzen du:&amp;nbsp;Kexak eta iradokizunak&amp;nbsp;zerbitzua. Atal horren bidez, herritarrek kalean edo udal espazioetan antzematen dituzten mantentze-lan txikiak eta bestelako gorabeherak zuzenean jakinarazi ahal izango dituzte. Besteak beste, hondatutako bankuak, argirik gabeko farolak, zuloak edo garbiketa-beharrak modu erraz eta azkarrean helarazi ahal izango dizkiote Udalari.&lt;/p&gt;
&lt;p class="isSelectedEnd"&gt;Jakinarazpen horiek ez dira aplikazioaren bidez bakarrik egin ahal izango; &lt;a href="https://zumaia.eus/eu"&gt;Zumaiako Udalaren webgunearen&lt;/a&gt; bidez ere bidali ahal izango dira,&amp;nbsp;hori ere CodeSyntaxek garatutakoa. Hemen kexa eta iradokizunetarako&amp;nbsp;&lt;a href="https://zumaia.eus/eu/iragarki-taula/iradokizunak-eta-kexak" target="_blank" rel="noopener" data-linktype="internal" data-val="87b1608add714219a76921ed6e8460f3"&gt;bidea webgunean&lt;/a&gt;,&amp;nbsp;&lt;a href="https://zumaia.eus/eu/iragarki-taula" target="_blank" rel="noopener" data-linktype="internal" data-val="4965807526b9454bbda5d01e72aeb8b7"&gt;Herritarren Arreta Zerbitzua&lt;/a&gt;&amp;nbsp;atalaren bidez.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Adi, zeren eta Zumaiako Udalak bertan behera utzi du WhatsApp bidezko arreta-zerbitzua. Hori dela eta, hemendik aurrera kexak eta iradokizunak online aurkezteko bide bakarrak aplikazioa eta udal webgunea izango dira.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Zumaiako Udalaren aplikazioa eskuratzeko:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=com.zumaia.udala&amp;amp;hl=eu"&gt;Android&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://apps.apple.com/es/app/zumaiako-udala/id6740802910"&gt;iOS&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 24 Aug 2026 10:01:11 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/codesyntax/1783072860?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Euskarazko unibertsitate-liburuen sorkuntza sustatzeko diru-poltsa</title><link>https://sustatu.eus/1785409747?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Udako Euskal Unibertsitateak (&lt;a href="https://www.ueu.eus/"&gt;UEU&lt;/a&gt;), Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntzarekin, euskarazko unibertsitate-liburuen sorkuntza sustatzeko hiru diru-poltsaren deialdia zabaldu du. Proposamenak aurkezteko epea irekita dago, 2026ko urriaren 12a arte.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-21/cache/Pantaila-argazkia_2026-07-30_13-13-21_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;12 hilabeteko iraupena izango dute diru-poltsek eta bakoitzaren diru-zenbatekoa 3.000 eurotakoa izango da.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Ikasmaterialen esparrua unibertsitateko edozein jakintza-arlotakoa izan daiteke.&amp;nbsp;Pista bat izateko, honako&amp;nbsp;hauek dira UEUren sailak: antropologia, antzerkilaritza, arkitektura, artea, bertsolaritza, ekonomia, filosofia, fisika, glotodidaktika, historia, hizkuntzalaritza, ikasketa klasikoak, informatika, itzulpengintza, kazetaritza eta komunikazioa, kimika, fisika, klimatologia eta meteorologia, literatura, matematika, musika, natur zientziak, osasuna, pedagogia, psikologia, sexualitatea, soziologia, soziolinguistika, zuzenbidea, kultura-gaiak, folklorea eta gastronomia. Baina beste unibertsitate-arlo batzuk ere onartuko dira (ingeniaritza, filologia, geografia...).&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Sustatuko den liburuak honako ezaugarri hauek izango ditu:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;-&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; 150 eta 300 orrialde bitarteko luzera, orrialdeko 30 lerroz eta lerroko 60 karakterez, grafikoak, argazkiak eta antzekoak dituzten orrialdeen kasuan izan ezik. Lanerako erabilitako erreferentziak aipatzea beharrezkoa da (UEUren argitalpenetarako irizpideei jarraiki).&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;-&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; Testua ez den elementu oro orrialdeetan zehar edo tokirik ez balego lanaren bukaeran, eranskin gisa, txertaturik. Era horretako elementu bakoitzak oinarrian bere azalpena izan beharko du. Edozein kasutan, lanak gutxienez testuko 100 orrialderen baliokidea izan behar du. Eranskinetako orrialdeak ez dira kontuan hartuko puntu honetan eta aurrekoan zehaztutako gutxienekoak betetzeko.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Informazio gehiago &lt;a href="https://www.ueu.eus/argitaletxea/zerbitzu-editoriala/unibertsitate-liburuen-sorkuntza-sustatzeko-diru-poltsa"&gt;UEUren webgunean&lt;/a&gt;. Irakurri &lt;a href="file:///home/luistxo/Deskargak/PoltsenOINARRIAK2026.pdf"&gt;oinarri zehatzak hemen&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Irudia, &lt;a href="https://www.ueu.eus/argitaletxea/liburuak"&gt;UEUren liburu argitalpen zerbitzuaren webgunekoa&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Sat, 22 Aug 2026 11:09:13 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1785409747?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>'Arnasguneak hizkuntza gutxituetan': liburua eskuragarri</title><link>https://sustatu.eus/1785326799?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Iazko urrian &lt;a href="https://sustatu.eus/1759992625"&gt;'Arnasguneak hizkuntza gutxituetan' nazioarteko biltzarra&lt;/a&gt; antolatu zuten UEMAk eta beste zenbait eragilek. Orain, euskaraz eta ingelesez liburua argitaratu du Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak orduko ekarpen nagusiak bilduz.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/rua/cache/Arnasguneak-liburua_content.jpg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p dir="auto"&gt;Liburua &lt;a title="Ireki leiho berri batean " href="https://aldizkariak.ueu.eus/index.php/arnasguneak/article/view/6160" target="_blank"&gt;&lt;span class="ms-rteThemeForeColor-5-4"&gt;Mikel Zalbideren lanetik&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; abiatzen da. Zalbidek arnasguneen kontzeptua, ezaugarriak eta euskararen indarberritzean duten garrantzia azaltzen ditu. Liburuan jasotakoa &lt;a title="Ireki leiho berri batean " href="https://bat.soziolinguistika.eus/produktua/110-2019-1-arnasguneak-etorkizuneko-erronkak/" target="_blank"&gt;&lt;span class="ms-rteThemeForeColor-5-4"&gt;Bat Soziolinguistika Aldizkariaren 110. zenbakian&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; argitaratutako &lt;span class="ms-rteThemeForeColor-5-4"&gt;&amp;laquo;&lt;/span&gt;&lt;a title="Ireki leiho berri batean " href="https://bat.soziolinguistika.eus/produktua/bat-110-2019-1-arnasguneak-etorkizuneko-erronkak/" target="_blank"&gt;&lt;span class="ms-rteThemeForeColor-5-4"&gt;Arnasguneak. Etorkizuneko erronkak&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span class="ms-rteThemeForeColor-5-4"&gt;&amp;raquo;&lt;/span&gt; artikulutik hautatutako pasarteak dira. Arnasguneak hizkuntza gutxitua sozialki nagusi den eremuak dira, eta bertan hizkuntzaren erabilera eta belaunaldiz belaunaldiko transmisioa beste ingurune batzuetan baino modu naturalagoan garatzen dira.&lt;/p&gt;
&lt;p dir="auto"&gt;&lt;a title="Ireki leiho berri batean " href="https://aldizkariak.ueu.eus/index.php/arnasguneak/article/view/6161" target="_blank"&gt;&lt;span class="ms-rteThemeForeColor-5-4"&gt;Conch&amp;uacute;r &amp;Oacute; Giollag&amp;aacute;inek&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; hizkuntza gutxituen komunitate bernakularren biziraupena aztertzen du, gizarte-dinamika eta bizindar etnolinguistikoa erdigunean jarriz. &lt;a title="Ireki leiho berri batean " href="https://aldizkariak.ueu.eus/index.php/arnasguneak/article/view/6162" target="_blank"&gt;&lt;span class="ms-rteThemeForeColor-5-4"&gt;&amp;Eacute;tienne Lemyrek&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, berriz, Kanadako eta Quebeceko datuak baliatzen ditu frantses-hiztunen tokiko dentsitateak hizkuntzaren erabileran, transmisioan eta ezagutzan duen eragina azaltzeko.&lt;/p&gt;
&lt;p dir="auto"&gt;&lt;a title="Ireki leiho berri batean " href="https://aldizkariak.ueu.eus/index.php/arnasguneak/article/view/6163" target="_blank"&gt;&lt;span class="ms-rteThemeForeColor-5-4"&gt;Elin Haf Gruffydd Jonesek&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Galesko hiztun-dentsitate altuko, ertaineko eta baxuko komunitateen arteko loturak eta kodependentzia aztertzen ditu, hizkuntza-politikaren eta lurralde-antolaketaren ikuspegitik. Artikuluak Galesko eta Euskal Herriko egoerak elkarrizketan jartzen ditu, eta dentsitate desberdineko eremuen arteko harremanak kontuan hartzeko beharra azpimarratzen du.&lt;/p&gt;
&lt;p dir="auto"&gt;Euskal Herriari buruzko bi ikerlanek osatzen dute bilduma. &lt;a title="Ireki leiho berri batean " href="https://aldizkariak.ueu.eus/index.php/arnasguneak/article/view/6164" target="_blank"&gt;&lt;span class="ms-rteThemeForeColor-5-4"&gt;Asier Basurto Arrutik eta I&amp;ntilde;aki Iurrebaso Biterik&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; hiztunen bizileku-mugikortasunak eta dentsitate soziolinguistiko desberdineko lurraldeen arteko joan-etorriek euskararen erabileran dituzten ondorioak aztertu dituzte. &lt;a title="Ireki leiho berri batean " href="https://aldizkariak.ueu.eus/index.php/arnasguneak/article/view/6165" target="_blank"&gt;&lt;span class="ms-rteThemeForeColor-5-4"&gt;I&amp;ntilde;aki Iurrebasok&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span class="ms-rteThemeForeColor-5-4"&gt;, &lt;/span&gt;bestalde, euskalduntzeak lurraldearen ezaugarri soziolinguistikoen arabera duen inpaktua aztertzen du, eta euskararen indarberritzerako lurralde-estrategia baten beharra proposatzen du.&lt;/p&gt;
&lt;p dir="auto"&gt;Informazio gehiago, &lt;a href="https://www.uema.eus/eu-ES/Albisteak/Orriak/20260724-arnasguneak_liburua.aspx"&gt;UEMAren webgunean&lt;/a&gt;, eta&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.uema.eus/eu-ES/Albisteak/Orriak/20260724-arnasguneak_liburua.aspx"&gt;liburua osorik hemen PDF&lt;/a&gt;&amp;nbsp;eran lor daiteke.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 20 Aug 2026 12:06:56 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1785326799?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Mendiak aplikazioan, Laboral Kutxarekin erronka elkarlanean</title><link>https://sustatu.eus/codesyntax/1785409187?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Mendiak aplikazioa &lt;a href="https://sustatu.eus/sustatu/1784804723"&gt;Euskal Mendizale Federazioaren (EMF) app ofizial&lt;/a&gt; bilakatu denetik, erronka berriak ari dira agertzen bertan. Horietako bat,&amp;nbsp;CodeSyntaxek, EMFk eta Laboral Kutxak izenpetu berri duten lankidetza-hitzarmenaren emaitza da: LABORAL erronka egitea; 2026 amaitu bitartean, zazpi mendi igoz gero, sari zozketan parte hartzeko aukerarekin.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/ab4/cache/laboral-errf8f5fab4_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Honakoa proposatzen zaie euskal mendizaleei, zehazki federatutakoei:&amp;nbsp;&lt;strong&gt;L.A.B.O.R.A.L.&lt;/strong&gt; hitza osatzen duten hizkiekin hasten&amp;nbsp;diren mendiak igotzea, &amp;nbsp;LABORAL&amp;nbsp;osatu arte. Euskal Mendizale Federazioaren&amp;nbsp;katalogoan dauden mendiek bakarrik balioko dute erronka honetarako, hau da, 100 mendien lehiaketarako balio duten 600 gailurrek.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Esate baterako, &lt;strong&gt;L&lt;/strong&gt;arrunarri, &lt;strong&gt;A&lt;/strong&gt;nboto, &lt;strong&gt;B&lt;/strong&gt;aigura, &lt;strong&gt;O&lt;/strong&gt;iz, &lt;strong&gt;R&lt;/strong&gt;anero, &lt;strong&gt;A&lt;/strong&gt;kondia eta &lt;strong&gt;L&lt;/strong&gt;arhun igo ditzakegu, edo&amp;nbsp;hizki horiekin hasten diren beste edozein mendi, eta&amp;nbsp;nahi den ordenean.&amp;nbsp;Salbuespen bakarra R letrarekin egingo dugu: kasu horretan, R hizkia daukan edozein mendik balioko du, R hori edozein posiziotan duela ere (Pa&lt;strong&gt;R&lt;/strong&gt;darri, Ganekogo&lt;strong&gt;R&lt;/strong&gt;ta, Se&lt;strong&gt;R&lt;/strong&gt;antes...). Horren arrazoia da Euskal Herriko mendien katalogoan oso mendi gutxi direla R hizkiarekin hasten direnak: Ranero (Bizkaian) eta beste bospasei Araba eta Burgosko mugan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Urte amaieran erronka gainditu duten mendizaleen artean Laboral Kutxak sariak banatuko ditu. Erronkan parte hartu eta sariak jaso ahal izateko, federatuta egon beharko da.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;EMF Mendiak aplikazioa instalatzeko:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=com.codesyntax.mendiak"&gt;Android&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://apps.apple.com/us/app/mendiak/id1304461836"&gt;iOS&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 19 Aug 2026 09:59:50 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/codesyntax/1785409187?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Torrealdai beka: Euskara adierazkorra lantzeko bide berriak</title><link>https://sustatu.eus/1785397357?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Joan_Mari_Torrealdai"&gt;Joan Mari Torrealdai&lt;/a&gt;&amp;nbsp;bekaren hirugarren edizioaren deialdia irekia dago, aurreko urteetan bezala,&amp;nbsp;&lt;a href="https://jakin.eus/"&gt;Jakinek&lt;/a&gt; antolatuta. 'Euskara adierazkorra lantzeko bide berriak' da gaia, eta horren inguruko kultur ikerketa edo egitasmoa sustatzea da xede aurtengo edizioan.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/973/cache/JMT-Beka-15973_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Gaia lantzeko norabideak azaldu zituen Haritz Azurmendi Jakineko kideak &lt;a href="https://jakin.eus/albisteak/abian-da-joan-mari-torrealdai-bekaren-3-edizioa/"&gt;deialdiaren aurkezpenean&lt;/a&gt;. Adierazkortasuna euskaraz trebatzeko bide gaurkotuak eskaintzea da aukera bat (baliabidetegiak, estrategiak, lan-tresnak) edo, bestela, gaur egungo behar komunikatibo askotarikoetarako ereduak entseatzea. "Bereziki sustatu nahi da aurkeztutako proiektuek adierazkortasunari buruzko egiturazko gogoetak izatea abiapuntu, eta proposatutako emaitzek gizartean eta hiztunengan modu eraginkorrean hedatzeko forma izatea".&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Deialdira banaka edo taldean aurkez litezke proposamenak, eta irabazleak 14.000 euro eskuratuko ditu 18 hilabeteko epean ikerketa garatzeko. Proposamena jmtbeka (a bildua) jakin.eus helbidera bidali beharko da urriaren 26a baino lehen.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;2022an abiatu zen beka deialdi honen epaimahaia aldatu da edizio honetarako, eta honakoek osatuko dute: Ainara Lasa, Ibai Iztueta, Miren Amuriza eta Gorka Bereziartua. Hilabete izango dute proposamenak aztertzeko, eta abenduan jakinaraziko da irabazlea.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Oinariak osotasunean detailez&amp;nbsp;&lt;a href="https://jakin.eus/wp-content/uploads/2026/07/JMTbeka-Oinarriak2026.pdf"&gt;irakurri hemen.&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Mon, 17 Aug 2026 07:42:49 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1785397357?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>LaLiga: iazko sufrikario berdina ote Interneten aurten?</title><link>https://sustatu.eus/1782904919?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Gaur hasiko da LaLiga, &lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/2026%E2%80%9327ko_Espainiako_futbol_ligako_lehen_mailako_denboraldia"&gt;Espainiako gizonezkoen futbol ligako lehen mailaren lehiaketa&lt;/a&gt;, eta gauzek iaz bezalatsu jarraitzen badute, partiden orduetan Interneteko blokeo masiboak gertatuko dira Espainiako Estatutko milaka webgunetan. Kontua 2025eko udaberrian hasi zen, eta jarraitu zuen 2025-2026 denboraldian. Egoera ikusirik, aurtengo lehen seijilekoko blokeo eta kalteen txosten bat argitaratu d nazioarteko erakunde batek (&lt;a href="https://ooni.org/about/"&gt;OONI, Open Observatory of Network Interference&lt;/a&gt;, "sareetako interferentzien behatoki irekia"), eta horren datu batzuk dakartzagu hona.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/iqu/cache/OONI-yiqu_content.jpeg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;OONIren ikuskaritzaren datuen arabera, Espainiako webgune erabilien artean, %5.8 blokeatzen zituen LaLiga erakundearen politikak (Espainiako konektibitate enpresek inposatua epaile-aginduak tarteko). OONIk 9.2 milioi domeinu testatu zituen, eta 554.000 baino gehiagotan blokeoa gertatu zela ikusi zuten. Erabilienen artean ez egonik ere, Amnesty International edo Greenpeace egon dira blokeatuen artean. Sustatun jaso izan genuen bezala, euskarazko webguneak ere biktima izan dira blokeo indiskriminatu horietan (lehen kasua, &lt;a href="https://sustatu.eus/eguneanbehin/1739616161"&gt;Egunean Behin aplikazioari lotua&lt;/a&gt;; gero beste &lt;a href="https://sustatu.eus/1741073927"&gt;hainbatek ere pairatzen zutela Euskaltel tarteko&lt;/a&gt;, eta baita &lt;a href="https://sustatu.eus/komunikazioa@puntu.eus/1742892712"&gt;PuntuEusen analisia&lt;/a&gt;).&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;OONIk eskainitako goiko grafikoak erakusten du nola joan zen konektibitatea hainbat zerbitzurentzat: egun normaletan ondo doa, partidaren orduetan, hori jartzen dira, funtzionatzeari uzten diote.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Partida bakoitzean desberdinak gertatu izan dira blekoak. Partiden orduetan, ordubeteko tarteak azterturik, 4 eta 20 IP helbide multzo blokeatzen zituzten: partida bakoitzeko 400.000 domeinu konektibitarik gabe uztea zekarren horrek ohikoan.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Blokeatutako domeinuen artean, azpiegitura eta ostatatze zerbitziak ere baziren, eta horrek kaltea hedatzen zuen. Hau da, Sustatu.eus ez blokeatu arren (adibide bat da), baldin eta domeinu honek edo beste batek irudiak edo beste baliabide batzuk beste nonbait ostatatuak baditu, horrek ere huts egiten zuen. Zerbitzu-emaile blokeatuak ez dira nolanahikoak gainera; horien artean egon ziren: Amazon, Cloudflare, Alibaba Cloud, Akamai, Meta eta Microsoft. Zerbitzu hauen blokeoak hedatzen du Internet mozketa web ingurunetik haratago, aplikazioen esparrura ere bai.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Blokeoa, noski, ez da gertatzen LaLigak botoi bati sakatzen dionean. Konektibitate-emaile bakoitzak inplementatzen du nork bere sarean, eta hor "txintxoena", hau da, blokeoa gehien zabaldu duena, Telefonica izan da OONIren arabera. Baina gainerakoak ere horrela portatzen dira (&lt;a href="https://sustatu.eus/1741073927"&gt;Euskaltelek ere egiten du&lt;/a&gt;), gehienek partida orduetan bakarrik, dena dela.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Txosten osoa,&amp;nbsp;&lt;a href="https://ooni.org/post/2026-laliga-collateral/"&gt;hemen&lt;/a&gt;, mamitsua eta dokumentatua.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Sat, 15 Aug 2026 11:22:20 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1782904919?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Noiz izango dugu hurrengo eguzki eklipse osoa?</title><link>https://sustatu.eus/1785396583?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Igaro da bizialdi baterako Euskal Herrian eguzki eklipse total edo osoa ikusteko aukera. Bart&amp;nbsp;izan genuenaren ondoren, hurrengo eguzki eklipse osoa 2183. urtean izango dugu, Aranzadi elkarteko &lt;a href="https://anboto.org/durangaldea/1783663045012-hurrengo-eklipse-totala-2183-urtean-izango-dugu-euskal-herrian"&gt;Virginia Garcia Pe&amp;ntilde;ak elkarrizketa honetan&lt;/a&gt; esandakoaren arabera. Falta da zerbait, beraz. Baina gertu samar bat beste bat ikusteko aukera izango da datorren urtean, eta hori eta beste aukera partzial batzuk ere izango ditugu.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-24/cache/Pantaila-argazkia_2026-07-30_12-45-24_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Hain zuzen ere,&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.timeanddate.com/eclipse/solar/2027-august-2"&gt;2027ko abuztuaren 2an&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Iberiar penintsulako hegoaldean izango da eguzki eklipse osoa. Cadiz aldean, iluntasunaren luzapena aste honetako eklipsekoa baino luzeagoa izango da, 4 minutu pasa, eta goiz erdian izanda (goizeko 11ak laurden gutxi aldera igaroko da Cadiztik) efektua ere nabarmena izan daiteke.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Euskal Herrian, oro har, %75eko estalpena izango du eguzkiak 2027ko abuztuko horretan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jarraian, 2028ko urtarrilaren 26an&amp;nbsp;&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Zerrenda:Bilbotik_ikusgai_izan_ziren_eta_izango_diren_eguzki_eklipse_oso_eta_anularrak"&gt;eguzki eklipse anularra&lt;/a&gt;&amp;nbsp;edo eraztun eklipsea egongo da Iberiar penintsulan berriro, eta Euskal Herri inguruan %77ko ezkutatzea izango du eguzkiak. Eraztun eklipsean, distantzia orbitalak desberdinak izanik, ilargiaren biribilak ez du eguzkia guztiz estaltzen, ertzak geratzen dira puntu gorenean eraztun bat osatuz eguzkibegian, eta iluntasuna ere ez da erabatekoa.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 13 Aug 2026 07:30:03 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1785396583?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Oskarbi egongo da Euskal Herrian eklipsearen unean, baina hodeiak ere izan daitezke</title><link>https://sustatu.eus/1786515029?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Euskalmet-en eguraldi aurrikuspenaren arabera, efuzki eklipsearen unean, zerua garbi egongo da. Baina baliteke behe-hodeiren bat agertzea Bizkaia mendebaldeko kostaldean, eta bero-hodeiren bat Araba eta Nafarroa hegoaldean, baina ikuspena ona izatea espero da. Aurrikuspenak aipaturiko hiru inguru horiek dira hain zuzen itzal osoak hartuko dituenak, beraz, zalantza hor geratzen da. Hemen itsasten dugun mapa Euskalmet-ekoa da, ez da oso zehatza noski.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-37/cache/Pantaila-argazkia_2026-08-12_08-09-37_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Noilanahi ere, &lt;a href="https://www.aemet.es/es/eltiempo/prediccion/destacados/p5_t?tipo=p51tesp1"&gt;AEMET agentzia espainiarren pronostikoa&lt;/a&gt; optimista da, baina ez da hain zehatza geografikoki. Zorte txarra opa die, ordea, Galiziako kostaldean egon daitezkeenei (itzal osoaren gunean).&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Non egon gaur? Agian planifikatuta duzue gaur baina hemen&amp;nbsp;duzue&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.timeanddate.com/eclipse/map/2026-august-12"&gt;webgune praktiko bat&lt;/a&gt;&amp;nbsp;(TimeAndDate.com)&amp;nbsp;emango dizuena&amp;nbsp;informazio zeharza puntu bakoitzean klikatuz, ze ordutan eta noiz hasiko den eklipsea, eta puntu gorena noiz izango den; hori iluntasun osokoa bada, une horrek zenbat iraungo duen&amp;nbsp;adierazten dizu sistemak. Bilbon, adibidez, 33 segundu iraungo ditu eklipseak, eta Gasteizen minutua eta lau segundu.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Hona &lt;a href="https://www.timeanddate.com/eclipse/map/2026-august-12?n=%403124600#@41.4319371759538,-3.9880371093750004,6&amp;amp;pin=@3124600"&gt;TimeAndDate.com-ek Corellan klikatuta ematen diguna&lt;/a&gt;, eta itzal osoaren bidea Iberiar penintsulan:&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-03/Pantaila-argazkia_2026-08-12_08-25-03.png" alt="" width="780" height="398" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Iluntasun osoaren bidearen beste ikuspegi bat, iraupena adierazita, euskarazko Wikipediarako prestaturiko mapan (honen genesia &lt;a href="https://sustatu.eus/1785318516"&gt;Sustatun kontatua&lt;/a&gt; diela egun batzuk):&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/pse/galder-eklipse.png" alt="" width="3425" height="2422" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Tira bat, ondo igaro eklipsea, zorte on hodeiekin!&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 12 Aug 2026 06:31:57 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1786515029?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Ezkoze, Lixoze, Jeztaze eta Eskiula: herri hauek Tagzanian kokatzeko zalantzak</title><link>https://sustatu.eus/codesyntax/1785404625?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Duela egun batzuk &lt;a href="https://www.codesyntax.com/eu"&gt;CodeSyntax-ek&lt;/a&gt; kudeatzen duen&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.tagzania.com"&gt;Tagzania&lt;/a&gt; jokoan kexua jaso genuen erabiltzaile batena, Euskal Herriko toki bat asmatzeko orduan, Ezkoze tokatu zitzaiola, eta mapan, izatez Euskal Herritik kanpo kokatzen zela... Kontu geografiko interesgarri bat dago hemen, eta azaltzen saiatuko gara.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/ula/cache/Ezkoze-Jeztaze-Lixoze-Eskiula_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Uztail amaieran, Tagzania aplikazioko tokiak proposatzeko aukera baliatuz, Xabier izeneko erabiltzaile batek txangoa egin zuen Euskal Herriaren ipar-ekialdeko mugan, Bearnorekin dugun muga horretan, zenbait herritan geldiunea eginez eta argazkiak kargatuz. Tagzania &lt;a href="https://sustatu.eus/codesyntax/1785234803"&gt;Creative Commons / Wikipediarekin lotuta dagoenez orain&lt;/a&gt;, erabiltzaile horren &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Photos_from_Tagzania_by_user_ID_5319"&gt;wiki-ekarpenen orriak&lt;/a&gt; mapa bista bat ere badu, eta zenbait herriren kokapena ikus dezakegu itsatsi dugun mapa bista honetan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/ula/Ezkoze-Jeztaze-Lixoze-Eskiula.png" alt="" width="696" height="644" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Inguru horretako herri batzuk, kulturaz eta politikaz, kokatu izan dira historikoki zein 21. mende honetan batean edo bestean, Euskal Herrian eta Bearnon, segun ze parametrotan edo nork ikusia. Hizkuntzaz ere, gaskoieraren eta euskararen arteko ukipen guneak dira. Topomimiaren aldetik, Bearnoko herri askok euskarazko izena ere badute, eta hala ageri dira Tagzanian (&lt;a href="https://tagzania.com/user-places/ffff76eb-9548-4a6b-be7a-3bfeaef33a3d"&gt;Bastidaxarra&lt;/a&gt;&amp;nbsp;eta Salbaterra adibidez).&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Tagzaniako uztaileko bisitariaren lau herritan (&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Ezkoze"&gt;Ezkoze&lt;/a&gt;,&amp;nbsp;&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Lixoze"&gt;Lixoze&lt;/a&gt;,&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Jeztaze"&gt;Jeztaze&lt;/a&gt;, eta&amp;nbsp;&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/Eskiula"&gt;Eskiula&lt;/a&gt;), zalantza legitimoak egon daitezke jokalarien artean, mapan non kokatu jada jokoaren parte diren herri hauekin.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Lau herri horietarik, Tagzanian erakusten dugun mapak bi kanpoan uzten ditu: Ezkoze eta Lixoze. Biak Euskal Herrian kokatzen ditu Wikipediak, lehena Nafarroa Beherean eta bigarrena Zuberoan. Lixozeren kasuan, gainera, herriak erabaki zuen 2012an Zuberoako Elkargokoa bilakatzea eta Euskal Hirigune Elkargoko kide izatea 2017an. Tagzaniara igotako irudien artean, &lt;a href="https://tagzania.com/user-places/3aff9304-deff-4659-938a-f70f6a10b687"&gt;Lixozeren kasuan&lt;/a&gt;, bide-seinale elebiduna ere ageri da.&amp;nbsp;Euskaltzaindiaren arabera, 2011ko izendegiek Jeztaze eta Eskiula Euskal Herrikotzat dituzte, baina Lixoze eta Ezkoze exotopomimotzat joak daude&amp;nbsp;(kontuan hartu Lixozeren erabaki politikoak izendegi horiek argitaratu ondorengoak direla).&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Guri dagokigynez, zergatik daude Lixoze eta Ezkoze Tagzaniak erakusten duen mapatik kanpo? Tira, Euskal Herriaren muga malgu edo likido horretan interpretazio desberdinak daude, eta CodeSyntax-ek Tagzaniarako darabilena,&amp;nbsp;&lt;a href="https://badihardugu.eus/"&gt;Badihardugu&lt;/a&gt; elkarteak sortu zuen&amp;nbsp;&lt;a href="https://ahotsak.eus/"&gt;Ahotsak&lt;/a&gt;&amp;nbsp;proiekturako. Ahotsak.eus webgunea, Tagzania bezala, CodeSyntax-ek egin zuen, eta baliatu genuen aukera euskal mapen/maparen datu hauek libreki partekatzeko: &lt;a href="https://github.com/codesyntax/ehmapa"&gt;GitHub software biltegian dugu eduki&lt;/a&gt; bektoriala (eta&amp;nbsp;&lt;a href="https://codesyntax.github.io/ehmapa/"&gt;azalpenak&lt;/a&gt;). Ahotsak proiektuan jatorria duen mapa da, beraz, grafikoki erakusten dena Tagzanian.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mapa horren barruan daude beste bi herriei dagokienez, Jeztaze da Bearnon kokatutako zuberotar esklabea, Wikipediaren arabera, eta Eskiula da bestea, Wikipediak gaur gaurkoz Bearnon jartzen diguna. Bi herriok ez dira Euskal Elkargokoak, baina bien artean Eskiulan bereziki, euskara eta euskal ikurrak agerikoak dira, &lt;a href="https://tagzania.com/user-places/e0f4a1a3-2f12-4e47-a9f2-f9e3a9333b8b"&gt;Tagzaniara egindako kargan ikusten diren&lt;/a&gt; ikurrinak, lauburuak eta seinale euskaldunak erakusten diguten bezala. Tagzaniako mapan Euskal Herri barruan daude biak.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Azken batean,&amp;nbsp;erabaki behar da, eta maparen mugak egokitu bitartean, oraingoz, lau herriak Euskal Herrian daude kokatuak jokoan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Jarraian, herri hauek nola agertzen diren Tagzanian. Lehenbizikoan nola Jeztaze esklabe gisa ageri den, eta hegoalderago Lixoze, aldiz, Zuberoatik kanpo, Sarrikotapera itsatsia.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/aze/jeztaze.jpeg" alt="" width="1080" height="1839" /&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/543/Ezkoze_Tagzanian_100543.jpg" alt="" width="1080" height="2025" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/ian/eskiula-tagzanian.jpeg" alt="" width="1080" height="1876" /&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Sat, 08 Aug 2026 07:53:04 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/codesyntax/1785404625?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Ekitaldiak programatzeko UEMAren hizkuntza irizpideak eta gida</title><link>https://sustatu.eus/1785325941?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Udalerri euskaldunetan kultur ekitaldiak eta gainerakoak programatzeko hizkuntza irizpideak gida batean bildu ditu Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak (&lt;a href="https://www.uema.eus/"&gt;UEMA&lt;/a&gt;). Dokumentu batean,&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.2022.uema.eus/wp-content/uploads/2026/07/Kultur-programaziorako-irizpideak_UEMA_2026.pdf"&gt;irizpideak&lt;/a&gt;, eta beste batean &lt;a href="https://www.2022.uema.eus/wp-content/uploads/2026/07/GIDA_Kultur-programaziorako-irizpideak_-UEMA_2026.pdf"&gt;euskaraz programatzeko gida&lt;/a&gt;&amp;nbsp;osagarria.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/a-1/cache/uema-abuztua-1_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Gidalerro hauek prestatzeko, hausnarketa hau egin du UEMAk: Kultur programazioa egitea ez dela soilik ekitaldiak antolatzea, ardura instituzionala betetzea baizik. Eta eantzukizunez programatzeak zera dakarela nabarmentzen dute:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Euskal sormenaren ziklo osoa zaintzea: Sorkuntza lagundu eta bultzatu.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Sortzaileen baldintzak duintzea: Euskal sortzaileen profesionalizazioa bermatuko duten bidezko kontratazioak eta ikusgarritasuna ziurtatzea, bai eta euskal sortzaileak zaintzea ere.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Transmisioa bermatzea: Herritarrek, euskaldun izan ala ez, euskaraz sortzen denaren berri izateko bideak jartzea, ezagutzatik etorriko baitira emanaldiak eta publiko berriak.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Era berean, hizkuntza irizpideak enfoke desberdinarekin egitea proposatzen dute, segun eta antolakuntza nola den:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Udalak zuzenean kontratatu edo programatutako ekitaldiak eta jarduerak.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Udalak diruz lagundutako ekitaldiak eta jarduerak.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Espazio publikoan egitea baimentzen diren ekitaldiak.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Hona dokumentuak:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://www.2022.uema.eus/wp-content/uploads/2026/07/Kultur-programaziorako-irizpideak_UEMA_2026.pdf"&gt;Hizkuntza irizpideak&lt;/a&gt;.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://www.2022.uema.eus/wp-content/uploads/2026/07/GIDA_Kultur-programaziorako-irizpideak_-UEMA_2026.pdf"&gt;Euskaraz programatzeko gida&lt;/a&gt;&amp;nbsp;osagarria.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Wed, 05 Aug 2026 10:52:34 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1785325941?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Gure Monetaren billeteen diseinua ere aukeratu behar da</title><link>https://sustatu.eus/1785319944?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Ez bakarrik &lt;a href="https://sustatu.eus/1785313156"&gt;aukeratu behar dira Euro berrien billeteak&lt;/a&gt;, baita ere &lt;a href="https://guremoneta.eus/"&gt;Gure&amp;nbsp;Moneta ekimenak&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Hego Euskal Herrian urte amaieran zirkulazioan jarriko duen tokiko monetaren billeteen gaia. Lehen fase batean, irailaren 15a bitartean, gaiak aukeratu behar dira 6 billeteko 3 sorta garatzeko.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/a_h/cache/gure_moneta_h_content.jpg"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;2026aren amaieran Gure Moneta, hasteko, Oarsoaldean eta Baztanen erabili ahal izango da, Gipuzkoan eta Nafarroa Garaian, baina asmoa dute etorkizunean Euskal Herri osoan erabili ahal izatekoa. Billeteak diseinatzeari ekin diote, eta hortik eskaera.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Galdetegi honetan izena eman ondoren, bost aukera bete behar dituzu:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Zein pertsona edo pertsonaia agertzea nahiko zenuke?&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Zein animalia agertzea nahiko zenuke?&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Zein zuhaitz, lore edo landare agertzea nahiko zenuke?&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Zein leku edo paisaia agertzea nahiko zenuke?&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Zein sinbolo agertzea nahiko zenuke?&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Proposamen guztietatik sei aukeratuko dituzte Baztanerako, sei Oiartzualderako eta beste sei Euskal Herriko beste lekuetarako. Billeteek bat, bi, bost, hamar, hogei eta 50eko balioa izango dute (non euskal moneta bat = euro bat, monetaren beraren izena erabaki gabe dagoelarik).&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Pentsatu pixkat erantzun posibleak. Gomendatzen&amp;nbsp;dute galdera bakoitzean 2-5 proposamen artean egitea, kontuan harturik ikuspegi geografiko hori: Baztan, Oiartzualdea, Euskal Herri osoa. Hausnartu ondoren,&amp;nbsp;zoaz&amp;nbsp;&lt;a href="https://guremoneta.eus/billeteak/"&gt;Guremoneta.eus/billeteak&lt;/a&gt;&amp;nbsp;galdetegira erantzunak ematera.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Tue, 04 Aug 2026 10:12:50 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1785319944?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Erraldoi.eus, erraldoi konpartsen ondarea digitalki arakatzeko webgunea</title><link>https://sustatu.eus/ionliz/1785324266?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Gure kulturaren parte diren erraldoiak ezagutzera emateko tresna interaktiboa argitaratu da: &lt;a href="https://erraldoi.eus/"&gt;Erraldoi.eus&lt;/a&gt;&amp;nbsp;.&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.wikidata.org/wiki/Q340069"&gt;Wikidata&lt;/a&gt; eta &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Figures_of_giants_in_the_Basque_Country"&gt;Wikimedia Commons&lt;/a&gt; proiektuen izaera irekia baliatuz, erraldoi.eus-ek gure ondare monumentala herritarren eskura jartzen du, datu irekietan eta elkarlanean oinarrituta.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-29/cache/Pantaila-argazkia_2026-07-29_13-39-29_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Euskal Herriko jai eta plazetan, gutxi dira erraldoiak bezain ikusgarri eta maitatuak diren figurak. Belaunaldiz belaunaldi, Iru&amp;ntilde;etik Tolosara, Bilbotik Gasteizera, erraldoien konpartsek gure herrietako nortasuna eta historia gorpuztu dute. Halere, figura hauen informazio teknikoa &amp;mdash;altuera, pisua, egilea edo sorkuntza urtea&amp;mdash; sakabanatuta edo eskuraezin egon ohi da askotan. Hutsune hori betetzera dator erraldoi.eus. Datu irekiak ondarearen zerbitzura Erraldoi.eus ez da webgune estatiko soil bat; "artxibo bizi" bat da.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Proiektuaren muina Wikidata da, Wikimedia mugimenduaren datu-base egituratua. SPARQL kontsulten bidez, plataformak informazioa denbora errealean kargatzen du Wikidatatik. Horrek esan nahi du komunitateak Wikidatan egiten duen edozein hobekuntza edo eguneratze automatikoki islatzen dela erraldoi.eus-en. Sistema honek ahalbidetzen du, adibidez, &lt;a href="https://erraldoi.eus/#/erraldoi/Q136447950"&gt;erraldoi bakoitzaren fitxa zehatza egiten&lt;/a&gt;: Erraldoi bakoitzaren neurriak, nor den bere egilea eta zer pertsonaia irudikatzen duen, kokapen geografikoa, konpartsa zehatzaren informazioa...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Euskal Herriko &lt;a href="https://erraldoi.eus/#/mapa"&gt;konpartsa guztiak mapa interaktibo&lt;/a&gt;&amp;nbsp;batean kokatu ditugu, herriz herriko arakatzea ahalbidetuz.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Erraldoi batek argazkirik ez badu, erabiltzaileari zuzenean Commons-era igotzeko aukera eskaintzen zaio. Lotura horiek bereziak dira: argazkia igotzerakoan, plataformak automatikoki pasatzen ditu Wikidata ID-a eta kategoria egokiak. Adibidez, norbaitek aurkitzen badu &lt;a href="https://erraldoi.eus/#/erraldoi/Q136464126"&gt;Noaingo Bufoia, webgunetik bertatik&lt;/a&gt;&amp;nbsp;igo dezake haren argazkia, orain falta da-eta,&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Era berean, erraldoien kultura ezagutzeko modu berria ere txertatu dugu, &lt;a href="https://erraldoi.eus/#/jolasa"&gt;Erraldoien Jolasa&lt;/a&gt;.&amp;nbsp;Tinder estiloko mekanika bat erabiliz, erabiltzaileak bere ezagutzak proban jar ditzake: erraldoi baten argazkia ikusi eta bere herria, altuera edo sorkuntza urtea asmatu behar du, karta ezkerrera edo eskuinera arrastatuz. Gamifikazio honek ondarea modu arin eta dibertigarrian zabaltzea du helburu.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Teknologia libre eta iturburu irekiarekin garatu da Erraldoi.eus,&amp;nbsp;React 19 eta Tailwind CSS v4 erabiliz. Proiektuaren iturburu-kodea irekia da eta &lt;a href="https://github.com/ionlizarazu/erraldoi"&gt;GitHub-en dago eskuragarri&lt;/a&gt;.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Nola lagundu? Erraldoi.eus guztion artean osatzeko tresna da. Zure herriko konpartsa falta dela ikusten baduzu, edo erraldoi baten datuak okerrak direla, Wikidatan editatuz lagundu dezakezu. Argazkiak badituzu, igo Commons-era gunean bertan agertzen den botoiaren bidez. Eta hau garatu duen langile honek, Ion Lizarazuk, eskertuko du halaber dohaintza egiten badiozue proiektuari (botoia webgunean horretarako).&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Gure erraldoiak handiak dira plazetan, baina orain, herritarren lankidetzari esker, handiak izango dira sarean ere.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Bisitatu proiektua: &lt;a href="https://erraldoi.eus"&gt;https://erraldoi.eus&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Sun, 02 Aug 2026 07:24:28 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/ionliz/1785324266?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>SpaceX suziriaren talka Ilargian abuztuaren 5ean: Elon Musk ez doa barruan</title><link>https://sustatu.eus/1785321918?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Abuztuaren 5ean, Elon Musken konpainia espaziala den Space X-ren suziri baten abandonatutako etapa batek Ilargia joko du, orduko 8.700 kilometro inguruko abiaduran. Gertakariak kezka pizten du, Ilargia gizateriaren ondarea baita, eta talkak inpaktu iraunkorra eragingo baitu. Elon Musk barruan joango bazen talka egitera kontsolatuko ginen zertxobait, baina ez, tripulaziorik gabe doa gailua.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/oon/cache/Map_of_artificial_objects_on_the_Moon.svg_content.webp"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Abuztuaren 5ean, datorren asteazkenean, Ilargian gertatuko denak 2025 hasierako &lt;a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Blue_Ghost_Mission_1"&gt;Blue Ghost misioan&lt;/a&gt; du jatorria. Firefly Aerospace helburu komertzialeko &lt;em&gt;lander&lt;/em&gt; edo ibilgailu eskifaiarik gabea jarri zuen ilargian. Karga Ilargiraino bidaltzeko, SpaceX konpainiaren Falcon suziri bat erabili zuten, eta espaziontzi mota horrek, Ilargirantz abiatzean, bere &lt;em&gt;etapa&lt;/em&gt; edo parte bat espazioan aske utzi zuen suziri nagusitik des-itsatsita.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Suziri zati hori orbita ez egonkorretan egon da iaztik, baina azkenean Ilargiaren grabitateak harrapatu du, eta nahigabeko bide bat eginez, talka ebitaezina da orain. Einstein kraterra deritzon puntutik gertu izango da talka, beste lurreratzerik izan ez den toki batean.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Talka gertatuko da abuztuaren 5eko goizeko 8:40etan (gutxi gora-behera, Euskal Herriko orduan).&amp;nbsp;&lt;span dir="auto"&gt;Ikertzaileek espero dute talkak 20-30 metro inguruko diametroa duen krater bat&amp;nbsp;sortzea Ilargian, nahiko iraunkorra suertatu daitekeena geologikoki. Era berea&amp;nbsp;ilargi-hautsezko hodei bat altxatuko da, hauts edo erregolitz osatua, eta Ilargiko gainazaletik kilometro batzuk gora zuzendu daiteke. Talkaren distira eta hodeia agian ikusteko modukoak izango dira lurretik.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span dir="auto"&gt;Galderak pizten dira beraz: norena da espaziountziz edo aparailuz betetzen doan Ilargiaen lurrazala (goiko irudiak erakusten duen bezala). Hango materialen ustiaketa nori dagokio? Eta&amp;nbsp;kasu honetan ustiaketaz edo okupazioez aritzen ez bagara ere: nola izan dezake, nahi gabe izanda ere, SpaceX bezalako enpresa batek Ilargiaren geomorfologia aldatzeko aukera?&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span dir="auto"&gt;1967tik nazioarteko itun bat dago, &lt;a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Outer_Space_Treaty"&gt;Outer Space Treaty&lt;/a&gt;&amp;nbsp;delakoa eta herrialde gehienek onartua (tartean espazio misioak egiten dituzten guztiak), zeinak debekatzen du edozein herrialdek subirautza erreklamatzea Ilargian. Jabetza debekatzen da, eta Ilargia "gizateria osoaren onerako" erabiliko dela esaten du Itunak, baina oso gutxi dio jarduera pribatuez, edo okupazioek eragin ditzaketen arazo praktikoez.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span dir="auto"&gt;Eta hori horrela izanda... ba SpaceX-ek joko du Ilargian, eta zer gerta ere, ez du erantzukizunik hartuko Elon Musk-ek, horretaz seguru gaude.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;span dir="auto"&gt;Irudian, Ilargian ezarritako objektu artifizialak (1959-2024), &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Map_of_artificial_objects_on_the_Moon.svg"&gt;Wikimedia Commons.&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Eguneraketa behar du mapa horrek, gehitzen doazelako gailuak.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Sat, 01 Aug 2026 07:46:31 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1785321918?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Nola egin Euskal Herriko eklipse-mapa on bat ordu erdian</title><link>https://sustatu.eus/1785318516?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Albistea egin genuen astean nola Eusko Jaurlaritzaren &lt;a href="https://eklipsea.euskadi.eus/eu/home"&gt;Eklipseko webgunean&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;a href="https://sustatu.eus/1785220887"&gt;Euskal Herriko mapa oker eta negargarri bat&lt;/a&gt; argitaratu duten, adimen artifiziala jarrita. Hori ikusirik, &lt;a href="https://mastodon.eus/@theklan/"&gt;Galder Gonzalez wikipedistak&lt;/a&gt; erronka jarri zion bere buruari, ea baliabide libreekin sor ote zezakeen mapa egoki bat, eguzki eklipse totalak Euskal Herrian izango duen bidea ilustratzeko. Ordu erdian egin zuen (28 minututan zehazki), eta artikulu hartako erantzunean eta&amp;nbsp;&lt;a href="https://mastodon.eus/@theklan/116996618301353495"&gt;Mastodonen&lt;/a&gt;. Erantzunetatik hona dakarkigu Sustatuko azalera, interes berezia duelakoan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/pse/cache/galder-eklipse_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Galder Gonzalezek egindako pausoak honakoak izan dira, bere hitzetan:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;Googlen bilatu dut "eclipse total 2026 efemerides zip qgis". Lehen emaitza (AAren laburpenaren azpian) &lt;a href="https://centrodedescargas.cnig.es/CentroDescargas/eclipses."&gt;IGNko deskarga zentroa&lt;/a&gt; izan da.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Hortik jaitsi ditut zeuden 3 kapak, ez bainekien zeinek zuen behar nuen informazioa.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://www.qgis.org/"&gt;QGisekin&lt;/a&gt;&amp;nbsp;ireki ditut eta durtot_estandar zen. "Durtot" horrek "duraci&amp;oacute;n total" esan nahi duela ematen du.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Kolore kodeak pixka bat doitu ditut, behar izan ditut 3-4 minutu pozik geratu naizen arte.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://www.gaindegia.eus/"&gt;Gaindegiak&lt;/a&gt;&amp;nbsp;dituen baliabideetako "herrialdeak.zip" fitxategia jaitsi dut, maparen mugak jartzeko. Koloreekin ere pixka bat jolastu dut.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Ez nengoenez pozik, itzalena ere jarri diot azpian, mendiak eta hobeto ikusteko.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Mapan label bat bilatu dut, eta durtot horretan zegoen erantzuna. Mapa errenderizatu dut PNG batean.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Photoshopekin ireki dut eta bertan jarri ditut gainontzeko legendak. Datuak, txukun eta bere lekuan.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Maule-Lextarre Donibane Garazi baino iparralderago dagoela konprobatu dut &lt;a href="https://www.openstreetmap.org/relation/168022"&gt;OpenStreetMapen&lt;/a&gt;. Ziurrenik egin nezakeen ere QGis erabilita, baina uste dut denbora gehiago beharko nuela eskuz jarri baino.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Mezua bidali dut, eta &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:2026ko_abuztuaren_12ko_eklipsea_Euskal_Herrian.png"&gt;Wikimedia Commonsera&lt;/a&gt; igo dut.&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;Dagokion Wikipedia artikuluan igo dut:&amp;nbsp;&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/2026ko_abuztuaren_12ko_eguzki_eklipsea"&gt;https://eu.wikipedia.org/wiki/2026ko_abuztuaren_12ko_eguzki_eklipsea&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;
&lt;p&gt;Hor dago beraz mapa zehatz hori, iluntasun totalaren minutu&amp;nbsp;tarteak barne,&amp;nbsp;&lt;a href="https://eu.wikipedia.org/wiki/2026ko_abuztuaren_12ko_eguzki_eklipsea"&gt;Wikipediako artikuluan&lt;/a&gt; eta hemen itsatsita. Eskerrik asko Galder.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/pse/galder-eklipse.png" alt="" width="3425" height="2422" /&gt;&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Fri, 31 Jul 2026 09:48:59 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/1785318516?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item><item><title>Tagzaniaren ekarpena Wikipediari: 4.000 argazki (eta etorriko direnak)</title><link>https://sustatu.eus/codesyntax/1785234803?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</link><description>&lt;p&gt;&lt;p&gt;Duela hilabete batzuk&amp;nbsp;&lt;a href="https://tagzania.com/"&gt;Tagzania&lt;/a&gt; aplikazioa berrituta atera zuenean&amp;nbsp;&lt;a href="https://codesyntax.com/eu"&gt;CodeSyntaxek&lt;/a&gt;, eduki librearekin hornitu genuen, batetik kartografia librea (OpenStreetMap euskarazko kartografiarekin) eta bestetik. Wikimedia Commonseko argazki geokokatuak. Osagai horiekin dabil jokoaren mekanika, argazkietan identifikatzen saiatu tokia, eta mapan kokatu. Hortaz, jokoa hornitu genuen Wikipediako edukiarekin, baina orain mesedea itzuli diogu entziklopedia libreari: jokalariek Tagzaniaren bidez proposatzen dituzten tokien argazkiak Wikipedian kargatu ditugu. Oraingoz 4.000 argazki dira, eta jokoa martxan den bitartean, ekarpenak gehitzen jarraituko dugu.&lt;/p&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-21/cache/Pantaila-argazkia_2026-07-28_12-17-21_content.png"/&gt;&lt;p&gt;&lt;p&gt;Abenduan&amp;nbsp;jokoa berriz abiatu eta gutxira&amp;nbsp;funtzioa gehitu genion aplikazioari jokalariek beraiek tokiak proposatu zitzaten, toki jakin batetik in-situ lau argazki geokokatu igoz egin dezaketena. Hori baimentzeko urratsetan, erabiltzaileek CC-BY-SA 4.0 lizentzia onartzen dute esplizituki, eta baldintzetan zehazten da gainera Wikipediara igoko dela edukia.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;2025eko abendutik beraz, ekarpen horiek gertatu izan dira, eta azkenean promesa ("edukia Wikipediara!") bete ahal izan dugu. Urrats tekniko zenbait egin behar izan dira, bot bat prestatzeko, eta uztailean buruturik egiteko hori, aste pare batean edukia kargatu dugu. &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Photos_from_Tagzania"&gt;Une honetan, 4.000 argazki&lt;/a&gt; pasatxo. Urtarrila-uztaila tarteko karga batzuk falta dira oraindik, baina hemendik aurrera kopurua igoko da jokoa martxan den bitartean jendearen ekarpenekin.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Tokiak proposatzeko aukera pixkat ezkutuan dago aplikazioan, baina &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Photos_from_Tagzania_by_ID"&gt;300 erabiltzailek aurkitu eta baliatu dute&lt;/a&gt;. Horietarik gehienak, dozena bat kenduta, aldez aurretik Wikipediara ekarpenik egin ez duten euskaldunak direla uste dugu.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;jokalarien toki proposamen bakoitzarentzat web orri bat sortu da Commonsek eta komunitateak jakin dezan nondik sortu diren irudiak, ez direla xisteratik ateratakoak. Adibidez, erabiltzaile hau &lt;a href="https://tagzania.com/user-places/2793ee3b-cd40-46ab-aae8-44b28ca31157"&gt;Alsaziako herri honetan&lt;/a&gt; egon zenekoak, edo Akordakoa, goian ilustraziorako erabili duguna.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Argazkiak launaka kargatu dira beraz, eta 4.000 argazki egoteak esan nahi du 1.000 ekarpen inguru izan direla, gehienak jokoan sartu direlarik (behintzat tarte baterako, errotazioa dago mekanikan, eta ekarpen guztiak berrikusi egiten dira, ez dadin sartu selfirik edo beste gauza desegokirik). Toki horietarik gutxi gora-behera erdiak Euskal Herrian izan dira, eta besteak "munduan".&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-19/Pantaila-argazkia_2026-07-08_16-29-19.png" alt="" width="963" height="571" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Mundu hau oso "gertukoa" da, euskal erabiltzaileen ikuspegitik, baina tira, Ushuaian edo Kyoton ere ibili da jendea.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-46/Pantaila-argazkia_2026-07-08_16-27-46.png" alt="" width="963" height="571" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Euskal Herrikoei dagokienez...&amp;nbsp;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;img class="img-responsive" src="https://media.sustatu.eus/media/argazkiak/-57/Pantaila-argazkia_2026-07-08_16-44-57.png" alt="" width="205" height="192" /&gt;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Toki horien artean daude orain arte Wikipedian agerpenik ez duten gauzak, hala nola &lt;a href="https://www.wikidata.org/wiki/Q138752716"&gt;Antso III.a Handiari monumentua&lt;/a&gt; Hondarribian,&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.wikidata.org/wiki/Q136717876"&gt;Neberondo&lt;/a&gt; elurzuloa Durangon,&amp;nbsp;&lt;a href=" https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Aginaga_(Zumarraga)"&gt;Aginaga&lt;/a&gt; eta&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.wikidata.org/wiki/Q140698784"&gt;Hoki&lt;/a&gt; auzoak&amp;nbsp;Zumarragan eta Soh&amp;uuml;tan...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Beste toki batzuetan, orria bazen, baina irudirik ez, hala nola Arruitz (Larraun) edo Akorda (Ibarrangelu) auzune edo kontzejuetan.&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Argazkiak kargatzen ditugu Wikimedia Commonseko biltegi honetera, bot edo sistema automatizatu baten bidez (horren garapenerako, &lt;a href="https://wikimedia.eus"&gt;Euskal Wikilarien Kultur Elkarteko&lt;/a&gt; Galder Gonzalezek eman digun laguntza eskertu nahi dugu). Esploratzeko igotakoak, &lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Photos_from_Tagzania"&gt;hemen barne bilatzailea&lt;/a&gt; baliatu dezakezue eta igual agertuko da zuen herria edo...&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Eta Tagzaniaren bidez gauzak kargatu nahi badituzue, jaitsi eta instalatu eta gero, jokoan, tokiak gehitzekoa pixkat ezkutuan dela kontuan izan (behean norberaren profileko eskumako ikonoan klikatu, eta gero TOKIAK fitxa goian).&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;Laburbilduz:&lt;/p&gt;
&lt;ul&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://tagzania.com/"&gt;Tagzania.com&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;&lt;a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Photos_from_Tagzania"&gt;Commons / Wikipediako biltegia&lt;/a&gt;.&amp;nbsp;&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;/p&gt;</description><pubDate>Thu, 30 Jul 2026 06:17:51 +0000</pubDate><guid>https://sustatu.eus/codesyntax/1785234803?utm_source=rss&amp;utm_medium=feeds</guid></item></channel></rss>