ΔιαΦορα

Απόσπασμα ναυτικού Χάρτη Σαμοθράκης

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Thu, 8 Oct 2015 10:57:00 +0300

Οι Ναυτικοί Χάρτες αποτελούν το κύριο ναυτιλιακό βοήθηµα κάθε ναυτιλλομένου.

Για τις γενικότερες όµως ανάγκες του, ναυτιλιακές και µη, είναι όχι µόνο χρήσιµο, αλλά απαραίτητο, να γνωρίζει και πολλά άλλα στοιχεία και πληροφορίες που δεν είναι δυνατό να καταχωρηθούν στους χάρτες (για το µικρό χώρο που διατίθεται).

Τα στοιχεία αυτά είναι επιβοηθητικά για ασφαλή πλου και γι΄ αυτό του δίνονται γραπτά σαν «Ναυτικοί Οδηγοί» (ΠΛΟΗΓΟΣ)*. Αποτελούν το απαραίτητο συµπλήρωµα ενός ναυτικού χάρτη και πρέπει να χρησιμοποιούνται πάντοτε µαζί.

Παραπάνω απεικονίζεται...
απόσπασμα του Ναυτικού Χάρτη της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού της Νήσου Σαμοθράκης.

Συμπεριλαμβάνει δε επιπλέον ο παραπάνω Χάρτης και τη λεπτοµερή περιγραφή των παραλίων, των κινδύνων και των λιµένων, οδηγίες για τον είσπλου σε όρµους και λιµένες και την ασφαλή προσέγγιση στην ακτή, τη διέλευση από στενά και διαύλους και γενικά στοιχεία για ασφαλή πλου. Περιλαµβάνουν επίσης γεωγραφικά και µετεωρολογικά στοιχεία, πληροφορίες εφοδιασµού σε τρόφιµα, νερό, καύσιµα, τουριστικής φύσεως και σπουδαία ιστορικά γεγονότα.

*Οι επίσημοι Ναυτικοί Οδηγοί, για τις Ελληνικές θάλασσες και ακτές, της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού λέγονται «ΠΛΟΗΓΟΙ» και περιέχονται σε τέσσερις τόμους (Α,Β,Γ,∆), τα δε γεωγραφικά όρια των περιοχών που καλύπτουν φαίνονται στο διάγραµµα που βρίσκεται στην εσωτερική πλευρά του κάθε εξωφύλλου καθώς και στη σχετική διπλανή εικόνα.

Περισσότερες πληροφορίες hartis.org

Αθάνατη γιαγιά!!!

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Fri, 2 May 2014 10:28:00 +0300

Αθάνατη γιαγιά!!!
Δεν είχε πάει σχολείο, έμαθε όμως σε μεγάλη ηλικία γράμματα μόνο και μόνο για να μπορεί να αλληλογραφεί με τους γονείς μου...

Με τα κολλυβογράμματα που έμαθε σε μερικούς μήνες αρχίζει να γράφη, ανορθόγραφα στο οπισθόφυλλο της παραπάνω φωτογραφίας, "Εν τής 24)6)66..."

Η δε άποψη της...
για το ενδυματολογικό ύφος απλά... άπαιχτο!!!

Κίνηση Αλληλεγγύης Πολιτών Αλεξανδρούπολης: προβολή ταινίας

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Wed, 7 Aug 2013 15:58:00 +0300

Κίνηση Αλληλεγγύης Πολιτών Αλεξανδρούπολης: προβολή ταινίας: Την Δευτέρα 12 & Τρίτη 13 Αυγούστου 2013 στον θερινό κινηματογράφο της πόλης μας (ΣΙΝΕ ΦΛΟΙΣΒΟΣ) θα προβληθεί η γαλλική ται...

Το πάρσιμο της Πόλης - Μέρος Β'

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Fri, 31 May 2013 09:54:00 +0300

Το πάρσιμο της Πόλης
Ο σουλτάνος, σαν γυρίσανε οι απεσταλμένοι του και του πήγανε την απόκριση του Παλαιολόγου, πώς δεν παραδίνει την Πόλη, αποφάσισε με κάθε τρόπο να την πατήση.
Στις 24 Μαγιού πρόσταξε τους τελάληδες και διαλαλήσανε στο στρατόπεδο πώς στις 29 θα γινότανε το μεγάλο γιουρούσι από στεριά κι' από θάλασσα.
Στις 26 και στις 27 τη νύχτα, οι Τούρκοι ανάψανε τόσες
φωτιές και τόσα φανάρια, και τέτοιες αγριοφωνές και βουητό έβγαιναν απ' το στρατόπεδο τους, πού οι χριστιανοί νομίσανε πως φτάξανε πια τα συντέλεια τους.

Τη Δευτέρα, στις 28 Μαγιού, ο σουλτάνος είπε και διαλαλήσανε να τοιμασθούνε οι στρατιώτες για τον μεγάλο πόλεμο, να λουστούνε εφτά φορές και να νηστέψουνε. Τους έβγαλε κ' έναν λόγο και τους είπε πώς σαν πάρουνε την Πόλη θα τους την αφήση τρεις μέρες και τρεις νύχτες, και πώς θε νάνε δικά τους ότι βρούνε μέσα, χρυσάφι, ασήμι, φορέματα, άντρες, παιδιά και γυναίκες και πώς όσοι είνε για να σκοτωθούνε, καθώς γίνεται πάντα στον πόλεμο, αυτοί δε μπορούνε να ξεφύγουνε, γιατί είνε γραμμένο από πριν απάνω στο κούτελο τους, όπως λέγει ο Προφήτης και πώς θα πάνε στον Παράδεισο να τρώνε και να πίνουνε παντοτεινά μαζί με τον Προφήτη, και να κοιμούνται με τις πειό όμορφες γυναίκες. Οι Τούρκοι ενθουσιαστήκανε από τα λόγια του και βάλανε κάτι φωνές, πού πολλές γυναίκες αποβάλανε.
Απ' το πρωί είχανε στο στρατόπεδο τους μεγάλο σύρε-φέρε. Οι ντελάληδες τριγυρίζανε με τούμπανα και με ζουρνάδες και λέγανε: «Γεια σας, παιδιά τού Προφήτη, αύριο θα πιάσουμε τόσους χριστιανούς, πού θα πουλάμε δυό για έναν παρά και θα κάνουμε τα γένια τους σκοινιά για να δέσουμε τους σκύλους μας. Τις γυναίκες τους και τις κόρες τους θα τις ατιμάσουμε!». Όλη κείνη την ήμερα τα κανόνια δουλέψανε ακατάπαυτα, μα οι χριστιανοί καταφέρνανε και βουλώνανε τα γκρεμισμένα τειχιά με πέτρες και με χώμα ή τα χτίζανε κιόλας. Προς το βράδυ οι Τούρκοι μεθύσανε και κάνανε σαν τρελλοί. Ανάψανε μεγάλες φωτιές στη στεριά κι' αμέτρητα φανάρια στα καράβια, κ' ή αναλαμπή έπεφτε ίσαμε πέρα απάνω στη στεριά της Ανατολής. Ζουρνάδες και τουμπελέκια χαλούσανε τον κόσμο, ντερβίσηδες χορεύανε, πώλεγες πώς άνοιξε η γη και βγήκανε οι δαιμόνοι.

Οι Χριστιανοί είχανε πέσει στην προσευχή. Μέρα νύχτα οι εκκλησιές ήτανε γεμάτες κόσμο, το πειό πολύ γυναίκες, κοπέλλες και γρηές αλαλιασμένες, πού λέγανε πώς ήτανε διάβολοι μεταμορφωμένοι οι άγριοι αυτοί άνθρωποι πού διψούσανε το αίμα τους. Ο κόσμος πίστευε πειά πώς έφταξε ή μέρα πού θα κουρσεύανε οι Τούρκοι την Πόλη, και να γίνουνε όσα προφήτεψε ο Άγιος Κωνσταντίνος, πού τον βλέπανε στ' άγαλμα καβαλλάρη κοντά στην Άγια-Σοφιά κ' έδειχνε με το χέρι κατά την Ανατολή, σημείο πώς από κει θάρθη ο Τούρκος πού θα πάρη την Πόλη. Κι' άλλη προφητεία έλεγε πώς, σαν βασιλέψη ένας βασιλιάς, πού θα λένε Ελένη τη μητέρα του, στις μέρες του θα σκλαβωθή ή Πόλη. Κι άλλη τρίτη προφητεία πώλεγε, πώς άμα δείξη σημείο το φεγγάρι στον ουρανό, σε λίγες μέρες η Πόλη θα χαλαστή. Λοιπόν και τα τρία αυτά σημάδια είχανε ξεδιαλυθή. Γιατί και το βασιλέα τον λέγανε Κωνσταντίνο κ' είχε μητέρα Ελένη, μα και το φεγγάρι είχε δείξει σημείο. Στις 22 Μαγιού, την πρώτη ώρα της νύχτας, το φεγγάρι, αντί να βγη στρογγυλό, βγήκε σαν δρεπάνι και στάθηκε έτσι ίσαμε τρεις ώρες μέσα στον ουρανό, πού ήτανε καθαρός σαν κρούσταλλο. Ύστερα λίγο λίγο γιόμισε ο γύρος του και στις έξη ώρες της νύχτας είχε γίνει ολοστρόγγυλο. Αυτό το σημείο ειδοποίησε τον Παλαιολόγο, πώς ήγγικε το τέλος της βασιλείας του. Οι Χριστιανοί, σαν τώδανε, κόπηκε το αίμα τους.
Ο βασιλιάς πρόσταξε να κάνουνε λιτανεία και βγάλανε τις εικόνες και μπροστά πηγαίνανε οι δεσποτάδες, οι παπάδες κ'οι καλόγεροι κι' από πίσω όσος κόσμος δεν ήτανε στις πόστες, κι' όλοι λέγανε «Κύριε ελέησαν!»

Τη Δευτέρα το βράδυ συναχτήκανε οι πολέμαρχοι, οι στρατιώτες κι' όλος ο λαός και τους μίλησε ο βασιλιάς να μη χάσουνε την ελπίδα τους στο Θεό και στην Παναγιά. Τα λόγια του μάς τα κράτησε ο φίλος του ο Φραντζής, κ' είνε σαν συναξάρι: «Υμείς, ευγενέστατοι άρχοντες κ' εκλαμπρότατοι Δήμαρχοι και γενναιότατοι συστρατιώται και πάς ο πιστός και τίμιος λαός. Ειξεύρετε, ότι έφθασεν ή ώρα και ο εχθρός της πίστεως ημών θέλει στενοχωρήσει ημάς μετά πάσης τέχνης και μηχανής, όπως, ει δυνατόν, ώς όφις, εκχύση το φαρμάκιον και ως λέων ανήμερος καταπίη ημάς. Διά τούτο σας παρακαλώ, στήτε ανδρείως. Ιδού, σας παραδίδω την εκλαμπροτάτην και περίφημον ταύτην Πόλιν, την πατρίδα ημών και βασιλεύουσαν των πόλεων! Αυτός ο αλιτήριος Αμηράς πεντήκοντα και επτά ημέρας άγει σήμερον αφού, ελθών, μάς ηπείλησε. Τώρα δε, αδελφοί, μη δειλιάσετε. Ημείς γάρ πάσαν ελπίδα εις την άμαχον δόξαν ανεθέμεθα, εκείνοι δε εις τα όπλα. Διό, συστρατιώται, γίνεσθε έτοιμοι και μεγαλόψυχοι διά τους οικτιρμούς του Θεού. Μιμήθητε τους ποτέ των Καρχηδονίων ελέφαντας, οίτινες τοσούτον πλήθος ίππων Ρωμαίων διά μόνης της θέας και της φωνής αυτών εξεδίωξαν. Εάν δε τα άλογα ζώα, έδιωξαν τους εχθρούς, πόσον μάλλον ημείς, οι όποιοι είμεθα κύριοι των άλογων ζώων και αγωνιζόμεθα προς χείρονας και αυτών των άλογων ζώων. Αι ρομφαίαι σας και τα τόξα σας και τα ακόντια ας ριφθώσι κατ' αυτών, ουχί ως κατ' ανθρώπων, άλλ' ως κατ' αγρίων χοίρων, διά να γνωρίσωσιν οι ασεβείς ότι μάχονται προς τους κυρίους και αυθέντας αυτών, προς τους απογόνους των Ελλήνων και των Ρωμαίων.»
Πολύ μεγάλο παράπονο έχουν τα λόγια, πού λέγει για την Παναγιά και για την Πόλη, την αγαπημένη της πολιτεία. Θαρρείς πώς μοιρολογά την κόρη του: «Το καταφύγιον των Χριστιανών ή ελπίς και η χαρά πάντων των Ελλήνων το καύχημα πάντων όσοι ζώσιν υπό την ηλίου Ανατολήν. Ζητεί δε (ο Αμηράς) πώς να εύρη καιρόν να αφανίση ως ρόδον του αγρού την ποτέ περιφανή και ανθίζουσαν ταύτην των πόλεων βασιλεύουσαν.»
Ύστερα γυρίζει και λέγει στους Βενετσάνους, πού στεκόντανε στα δεξιά του: «Ενετοί ευγενείς, αδελφοί ηγαπημένοι εν Χριστώ, άνδρες ισχυροί! Την σήμερον παρακαλώ να υπερασπισθήτε μεθ' όλης της ψυχής σας την πόλιν ταύτην, γνωρίζοντες, ότι δευτέραν πατρίδα και μητέρα έχετε αιωνίως.» Στο τέλος γυρίζει και λέγει σ' όλο το λαό: «Καιρόν δεν έχω να σας ειπω περισσότερα. Ιδού το τεταπεινωμένον μου τούτο σκήπτρον εις τας χείρας πάντων υμών ανατίθημι. Φυλάξατε το μετ' ευνοίας! Πολύ δε παρακαλώ υμάς να δείξητε την πρέπουσαν ευπείθειαν...»

Ο βασιλιάς έκλαιγε, έκλαιγε κι' ο λαός και φώναξε: «Ας πεθάνουμε για την πίστη του Χριστού και για την πατρίδα μας!» Αγκαλιαζόντανε και συγχωρνιόντανε. Ύστερα τραβήξανε στην Άγια-Σοφιά. Κόσμος, παλαβωμένος απ' το φόβο, την είχε γιομίσει κ' οι καμάρες αντιλαλούσανε από το θρήνο. ΟΙ γυναίκες κλαίγανε σιγανά, τα παιδιά ξεφωνίζανε κι' όλοι τρέμανε σαν τα καλάμια. Ποια καρδιά δε θα ράγιζε! «Ει και από ξύλον άνθρωπος ή εκ πέτρας ην, ουκ εδύνατο μη θρηνήσαι.» Οι διάκοι λέγανε μπροστά στην Άγια Πόρτα τα Ειρηνικά, μα ή οχλοβοή δεν άφηνε ν' ακουστή ή φωνή τους. Σαν αρχίσανε οι ψαλτάδες, το Κοινωνικό «Εις μνημόσυνον αιώνιον έσται δίκαιος, αλληλούια», ο βασιλιάς τράβηξε κατά το τέμπλο, ντυμένος με τα τριμμένα ρούχα του, δακρυσμένος, μαραζωμένος, με γένεια και μαλλιά αχτένιστα σαν βαρυποινίτης, κ έπεσε στα γόνατα μπροστά στα εικονίσματα του Χριστού και της Παναγιάς μ' αναστεναγμούς, μουρμουρίζοντας: «Εκύκλωσαν αι τού βίου -με ζάλαι ως περ μέλισσαι κηρίον, Παρθένε, και την εμήν κατασχούσαι καρδίαν κατατιτρώσκουσι βέλει των θλίψεων.» Και σαν εβγήκε ο Πατριάρχης μέ το ποτήρι, πήγε και μετάλαβε κ' ύστερα γύρισε κατα το λαό κ' είπε: «Χριστιανοί, συγχωρήστε τις αμαρτίες μου, κι' ο Θεός ας συγχώρεση τις δικές σας!» Κι' ο κόσμος με μια φωνή φώναξε: «Συγχωρεμένος!» Μέσα στ' Άγιο Βήμα ο Πατριάρχης, σκυμμένος απάνω στα τίμια δώρα, μνημόνευε: «Μνήσθητι, Κύριε, τής πόλεως, εν η παροικούμεν, και πάσης πόλεως και χώρας, και των πίστει οικούντων έν αυταίς. Μνήσθητι, Κύριε, πλεόντων, οδοιπορούντων, νοσούντων, καμνόντων, αιχμαλώτων. Μνήσθητι, Κύριε, των μεμνημένων των πενήτων, και επί πάντας ημάς τα ελέη σου εξαπόστειλον.» Σαν τελείωσε η λειτουργία, ήτανε νύχτα. ο βασιλιάς πήγε στο παλάτι και κάθησε λίγη ώρα για να συγχωρεθεί μέ τους δικούς του και μέ τους υπηρέτες του. «Εν τήδε τη ώρα τις διηγήσεται τους τότε κλαυθμούς και θρήνους, τους εν τω παλατίω;» Και σαν τους αποχαιρέτισε, καβαλλίκεψε τ' άλογο του μαζί μέ τη συνοδεία του και επιθεώρησε το κάστρο για να δη αν είνε στον τόπο του ο καθένας. Όλοι βρισκόντανε στις πόστες τους, κ' οι πόρτες ήτανε καλά αμπαρωμένες. Φτάνοντας στην πόρτα Καλιγαρία, ανέβηκε μοναχός απάνω στο κάστρο, έχοντας μαζί του το Φραντζή, τον μπιστεμένο φίλο του, κι' ακούσανε απ' όξω βουή και φωνές πολλές, κ οι φύλακες τους είπανε πώς από την ώρα πού νύχτωσε οι Τούρκοι έτσι βουίζανε, γιατί κουβαλούσανε κοντά στο κάστρο τις μηχανές και τις σκάλες. Την ώρα, πού φώναξε πρώτη φορά ο κόκκορας, έφταξε ο βασιλιάς στην πόρτα του Αγίου Ρωμανού.

Στο δεύτερο λάλημα του πετεινού άρχισε ο πόλεμος. Οι Τούρκοι ξαμολυθήκανε από παντού σαν άγρια βουβάλια, βγάζοντας αφρούς απ' τα στόματα τους. Τέτοιο ούρλιασμα και ποδοβολητό έβγαινε από κείνο τ' αμέτρητο κοπάδι και τόσο πατιρντί κάνανε τα τούμπανα, οι ζουρνάδες κ' οι ντερβισάδες, π' αντιλαλήσανε ολοτρόγυρα τα βουνά, σα να γκρεμνιζόντανε. Τούτοι, πού κάνανε το πρώτο ρεσάλτο, ήτανε οι πειό πολλοί χριστιανοί, πού δουλεύανε στο σουλτάνο μέ το στανιό, και τους έριξε πρώτους στή φωτιά, για να πάρουνε όλη τη μπόρα. Κουβαλούσανε σκάλες αναρίθμητες και τις ακουμπούσανε στον τοίχο, μα οι Έλληνες τους γκρεμνίζανε και ρίχνανε μεγάλες πέτρες από πάνω τους και τους σκοτώνανε. Το χαντάκι γιόμισε σκοτωμένους και λαβωμένους. Όσοι γλυτώνανε, θέλανε να στρίψουνε πίσω, μα οι γενίτσαροι τους λιανίζανε μέ τα γιαταγάνια, όπου, βλέποντας πώς κ' έτσι κι αλλοιώς θα πεθαίνανε, γυρίζανε και πολεμούσανε. Στο μεταξύ άρχισε να γλυκοχαράζη και να σβύνουνε τ' άστρα ένα ένα.
Σαν τσακισθήκανε τούτοι οι πρώτοι, χυμήξανε άλλοι πειό λυσσασμένοι, σαν τα πεινασμένα λιοντάρια πού πέφτουνε απάνω σε λάφια.
Κι' αυτοί στεριώσανε πλήθος σκάλες κι' ανεβαίνανε απάνω μ' αλαλαγμό πολύν. Μα πάλι οι χριστιανοί τους γκρεμνίσανε και με τις σαγίτες και με τα μικρά κανόνια πούχανε, σκοτώσανε τόσους Τούρκους, πού στοιβαστήκανε ο ένας άπα στον άλλον σαν σακκιά. Δεν προφτάξανε να φχαριστήσουνε το Θεό κ' έπεσε απάνω στο κάστρο τρίτο κοπάδι, το πειό μανιασμένο με φωνές φοβερές και με τούμπανα, κατα τα συνηθισμένα. Αυτοί ήτανε τ' άνθος, οι διαλεχτοί του σουλτάνου, οι γενίτσαροι, οι σουμπασίδες και τέλος οι πειό αντρειωμένοι Τούρκοι. Μ' όλο πού οι Έλληνες ήτανε τσακισμένοι απ' την κούραση, μπορέσανε και βαστάξανε και τούτη τη φορά. Κάψανε τις μηχανές, τσακίσανε τις ανεμόσκαλες, μ' έναν λόγο τέτοιο φονικό κάνανε, πού για μια στιγμή οι Τούρκοι δειλιάσανε και λίγο έλειψε να γυρίσουνε τις πλάτες. Μα ο σουλταν Μεμέτης έπεσε ο ίδιος απάνω τους μέ το γιαταγάνι στο χέρι, κι' άλλους έσφαξε, άλλους πλήγωνε. Το ίδιο κάνανε κ' οι αξιωματικοί του μέ τα καμουτσιά και μέ μεγάλες φωνές, σα να σαλαγούσανε κανένα κοπάδι καμήλες. Οι ζεϊμπέκηδες βγάλανε πάλι μια φωνή ίσαμε τον ουρανό, δίνοντας κουράγιο ο ένας στον άλλο κι' ωρμήσανε απάνου στον τοίχο. Οι πειό άφοβοι κ' οι πειό δυνατοί ανέβαιναν ο ένας απάνω στους ώμους τ' αλλουνού κ' έτσι κάνανε σκάλες και φτάνανε ίσαμε το φρύδι του τοίχου, πώξωνε το μεγάλο κάστρο απ' έξω, και πού ήτανε χαμηλότερο. Κι' άμα βρεθήκανε κάμποσοι ανεβασμένοι εκεί απάνω, γίνηκε πόλεμος σκληρός και σκοτωμός αλύπητος κι' από τις δυό μεριές. Οι Ρωμιοί αρχίσανε να παραδίνουνε. Τότε όμως ο Θεόφιλος Παλαιολόγος κι' ο Δημήτρης Κατακουζηνός ωρμήσανε και γκρεμνίσανε τους Τούρκους και τους σκοτώσανε. ο βασιλιάς έτρεξε προς αυτό το μέρος κ' έπιασε και φώναξε για να τους δώση καρδιά: «Αδέρφια μου, βαστάτε γερά, για την αγάπη του Θεού! Βλέπω πώς οι οχτροί δειλιάζουνε και διασκορπίζονται, γιατί δεν έρχουνται μέ τάξη, όπως συνηθίζουνε!»

Τότες αρχίσανε να χτυπάνε οι καμπάνες σ' όλη την πολιτεία. Θρήνος και κλαυθμός έβγαινε από παντού. Οι γυναίκες και τα παιδιά είχανε γίνει σαν κερένια από το φόβο τους, όσο ακούγανε εκείνες τις φωνές, πού δε βγαίνανε από λαρύγγια ανθρώπινα, μα από θηρία. 'Άντρες και γυναίκες ήτανε γονατιστοί και κλαίγανε και παρακαλούσανε το Θεό να τους λυπηθή. Στο μεταξύ οι Τούρκοι πολεμούσανε μέ την ίδια και περισσότερη μανία. ο μεγάλος τράκος γινότανε κοντά στην πόρτα του Ρωμανού, πού βρισκότανε ο Παλαιολόγος, και ρίχνανε σαγίτες αμέτρητες σαν τον άμμο της θάλασσας και κάμποσες μπάλλες μέ τα κανόνια. Το μεγάλο κανόνι, πού το λένε χωνεία οι παλιοί Ιστορικοί, σφεντόνιζε κάθε τόσο κι' από μια κοτρώνα πούχε βάρος διακόσες λίτρες. ο Βενετσάνος Νικολός Μπάρμπαρος λέγει πώς οι μπάλλες κ' οι πέτρες κ' οι σαγίτες, πούχανε πέσει μέσα στη χαμηλή μάντρα τού κάστρου, ήτανε να φόρτωσης απάνου από ογδόντα καμήλια, κ' όσες είχανε πέσει μέσα στο χαντάκι ήτανε για να φόρτωσης ίσαμε είκοσι καμήλια. μια απ’ αυτές τις μπάλλες άνοιξε μια σκισμάδα στη μάντρα του χαμηλού κάστρου και σήκωσε τέτοιον καπνό και τέτοιο χώμα, πού δε φαινότανε τίποτα. οι Τούρκοι, βοηθούμενοι απ’ τον καπνό, μπήκανε στο μικρό κάστρο ίσαμε καμμιά τρακοσαριά, μα οι Χριστιανοί γλήγορα τους διώξανε και κόψανε τους πειό πολλούς. Αυτό δυνάμωσε για λίγο την καρδιά τους. μα σε λίγο ξαναμπήκανε πάλι οι Τούρκοι, και τούτη τη φορά γιόμισε ο τόπος, άπαν' από τριάντα χιλιάδες. Ητανε μεθυσμένοι απ’ το αίμα, κι' ανεβαίνανε ποδοπατώντας και σπρώχνοντας ο ένας τον άλλον σαν αγριοκάτσικα. Βγάζανε τέτοια γαυγίσματα, πώλεγες πώς είνε η κόλαση. Κι' αφού σκοτωθήκανε πολύ πλήθος, κρατήσανε το μικρό το κάστρο και σε λίγο είχανε έμπει μέσα στην πρώτη μάντρα περισσότεροι από εβδομήντα χιλιάδες. οι σκοτωμένοι κειτόντανε κουβάρες σαν σακκιά.

Απάνω σ' αυτά πληγώθηκε στο ποδάρι ο στρατηγός Γιουστινιάνης. Μέ μιας μαθεύτηκε τούτη ή δυστυχία από την μια άκρη ως την άλλη κι' όλοι μαραθήκανε. ο βασιλιάς έφταξε, και βλέποντας τους στρατιώτες φοβισμένους και το Γιουστινιανό νάνε σαστισμένος και να θέλη να τραβηχτή απ' το κάστρο, του λέγει: «Αδερφέ μου, τί κάνεις; γύρισε πίσω στην πόστα σου για την αγάπη του Θεού• ή λαβωματιά σου δεν είνε βαρειά. Απάνω σε τούτη τη στιγμή μας αφήνεις πώχουμε περισσότερο την ανάγκη σου; στα χέρια τα δικά σου κρέμεται ή Κωνσταντινούπολη!» μα ο Γιουστινιανός, πού στάθηκε πάντα παλληκάρι, είχε πάθει μεγάλη ταραχή κ' έφυγε. Πέρασε στο Γαλατά και κει πέρα πέθανε σε λίγες μέρες.
Οι Τούρκοι καταλάβανε πώς κάτι έτρεχε στο μέρος των Γραικών και πήρανε τα μπρος. Τότες ένας γενίτσαρος φοβερός, Χασάνης Λουπαδίτης λεγόμενος, πήδηξε πρώτος απάνω στο μεγάλο κάστρο, βαστώντας με τόνα χέρι το σκουτάρι του άπαν' από το κεφάλι του κι' από τάλλο το σπαθί του. Από πίσω του σκαλώσανε ευθύς καμμιά τριανταριά σύντροφοι του. Οι Χριστιανοί γκρεμνίσανε τους μισούς κι' ο ίδιος ο Χασάνης έπεσε χάμω, βαρεμένος από τις πέτρες, πού ρίχνανε βροχή οι Γραικοί. Μ' όλα ταύτα πάλι ξανασηκώθηκε απάνω στο γόνατο του και πολέμαγε. μα τούπεσε το σκουτάρι κ' ευθύς γιόμισε το κορμί του από σαγίτες και ξεψύχησε. Ως να σκοτωθή αυτός, είχανε ανέβη πολλοί Τούρκοι στο μεγάλο κάστρο. Μέσα στην οχλοβοή κάποιοι από δαύτους κατεβήκανε από μέσα και βγάλανε τις αμπάρες. Τότες ακουστήκαν από παντού φωνές φοβερές: «Η Πόλη πατήθηκε!» ο κόσμος έτρεχε στη θάλασσα να γλυτώση.

Κείνη την ώρα έβγαινε ο ήλιος. οι Τούρκοι μπαίνανε σαν ποτάμι αφρισμένο από τα κάστρα κι' από την πόρτα. οι Χριστιανοί απελπισμένοι πέφτανε με σφαλιχτά μάτια απάνω τους, κ' έγινε τέτοιος σκοτωμός, πού το αίμα έτρεχε να κολυμπήση δαμάλι. ο βασιλέας, παραμιλώντας απ' την απελπισία του, χύμηξε στην πόρτα με τα παλληκάρια του κ' έπεσε μέσα στο πειό πηχτοτουρκομάνι, βαρώντας με το σπαθί του. ο Δον Φραγκίσκος ο Τολεδάνος, πώλαχε νάνε στο δεξί του χέρι, έχασε το σπαθί του και χύθηκε και ξέσκιζε τους Τούρκους με τα νύχια και με τα δόντια. ο Θεόφιλος Παλαιολόγος, βλέποντας ματωμένο το βασιλέα, έβαλε μια φωνή κ' έκραξε κλαίγοντας: «Θέλω ν' αποθάνω κι' όχι να ζήσω!» ο Γιάννης ο Δαλμάτης κι' άλλοι πολλοί εκεί βουλιάξανε και χαθήκανε. ο βασιλιάς βλέποντας πώς απόμεινε μονάχος ζωντανός, φώναξε: «Δεν υπάρχει Χριστιανός να κόψη το κεφάλι μου!» Την ίδια την στιγμή τον βαρέσανε δυό Τούρκοι, ο ένας στο πρόσωπο κι' ο άλλος στον ώμο. Το κορμί του κύλησε κι' ανακατεύτηκε μέσα στο σωρό πώφραξε την πόρτα.

Το κούρσεμα της Πόλης

Σαν πατήθηκε πειά η πόρτα του Ρωμανού και σκοτώθηκε ο βασιλιάς, οι Τούρκοι γιουργιάρανε μέσα στην Πόλη σαν τ' αγριεμένο ξεροπόταμο πού κατεβαίνει στενεμένο ανάμεσα στ' αψηλά βράχια, ύστερ' από νεροποντή. Δε μπαίνανε εκατό-εκατό, μηδέ διακόσιοι, μα χιλιάδα απάνω στη χιλιάδα. Τέτοια ήτανε ή μανία τους μη δεν προφτάξουνε να κουρσέψουνε, πού απ’ το στρίμωγμα λαβωνόντανε συναμεταξύ τους και πολλοί σκάσανε ποδοπατημένοι απ’ τους δικούς τους. Και σα μπαίνανε μέσα στο κάστρο, σκορπίζανε άλλος εδώ, άλλος εκεί, κοπάδια-κοπάδια, σφάζοντας όποιον βρίσκανε μπροστά τους, είτε γυναίκα, είτε παιδί, είτε άντρα.
Το μεγάλο μακελειό βάσταξε απ’ την ανατολή του ηλίου ίσαμε το μεσημέρι. Πολλοί χριστιανοί κρυφτήκανε μέσα σε λαγούμια και σε σπηλιές κ' ύστερα τους βρήκανε και τους σκλαβώσανε.
Φτάνοντας οι Τούρκοι στην πλατεία, ανεβήκανε στον πύργο και κατεβάσανε τη βυζαντινή σημαία και τη σημαία τ' άγιου Μάρκου και ισάρανε στον τόπο τους το σαντάρδο του σουλτάνου. Τα κάστρα από τη μιαν άκρη ίσαμε την άλλη πέσανε στα χέρια του Τούρκου. Μονάχα οι Κρητικοί, πού βρισκόντανε μέσα στους πύργους του Λέοντα και του Βασιλείου, βαστήξανε τον πόλεμο ίσαμε το μεσημέρι. ο σουλτάν Μεμέτης σαν τάκουσε θαύμασε την παλληκαριά τους και τους άφησε να φύγουνε στην πατρίδα τους, παίρνοντας μαζί τους ότι είχανε απάνω τους.

Όπως είπα πρωτύτερα, πολύς κόσμος έτρεξε στη θάλασσα να γλυτώση, μα έπεσε μαζεμένος στα καράβια και πολλά βουλιάξανε και πνιγήκανε πολύς λαός. οι πορτιέρηδες, βλέποντας τον κόσμο πού ωρμούσε οξ από τις πόρτες, θυμηθήκανε ένα παλιό ρητό πώλεγε πώς η πόλη θα ξαναπαιρνότανε απ’ τα χέρια των Τούρκων αν γυρίζανε πίσω οι Χριστιανοί, κλειδώσανε τις πόρτες και ρίξανε τα κλειδιά οξ απ’ το κάστρο. Τότε δα φούντωσε ή σφαγή, πού δε μπορεί να τη χωρέση το μυαλό του άνθρωπου. Όσοι γλυτώσανε χάσανε τα φρένα τους και τρέχανε να κλειστούνε στην Άγια-Σοφιά. Κείνη την ώρα ήτανε πώχαν' η, μάννα το παιδί και το παιδί τη μάννα. Θεέ μεγαλοδύναμε, απάνω σ' αυτούς τους συφοριασμένους έπεσε όλη η οργή σου! Μερμήγκια αμέτρητη πλημμύρισε την εκκλησιά, απάνω, κάτω, στο νάρθηκα, στ' άγιο βήμα, σε κάθε μεριά. Σφαλίξανε τις πόρτες και παρακαλούσανε με μεγάλες φωνές το Θεό να τους λυπηθή. οι κουμπέδες κ' οι θεόρατες καμάρες αντιβουίζανε και ρίχνανε πιο πολλή τρομάρα στις καρδιές των κοριτσιών• τα μικρά παιδάκια ξεψυχούσανε απ’ το φόβο τους. Σε λίγο φτάξανε οι Τούρκοι και πιάσανε να βαράνε με τους μπαλτάδες τις πόρτες. Το κοπάδι, πού ήτανε μαντρισμένο μέσα βέλαζε λυπητερά σε κάθε τσεκουριά.

Ποια γλώσσα μπορεί να πη τί γίνηκε σαν μπήκανε μέσα οι Τούρκοι, βαστώντας στα χέρια τους άλλοι ματωμένα μαχαίρια μια οργιά μάκρος, άλλοι πελέκια ακονισμένα, άλλοι κοντάρια, π' αστράφτανε οι σουβλερές μύτες τους. Ή εκκλησιά πιτσιλίστηκε απ’ τα αίματα σε δυό μπόγια ύψος, πώλεγες πώς ήτανε χασάπικο. Όσοι απομείνανε ζωντανοί είχανε τρελλαθή. Οι Τούρκοι δένανε τους άντρες με σκοινιά, τις γυναίκες με τις ζώνες τους. Έβλεπες αφεντάδες δεμένους πιστάγκωνα μαζί με τους υπηρέτες, κυράδες με τις δούλες, παπάδες με γρηές, δεσποτάδες, παλληκάρια βουτημένα στο αίμα. ο ένας μπροστά στον άλλον βιάζανε τις γυναίκες, ανάμεσα σε κουφάρια και σε λαβωμένους πού μουγκρίζανε. Άλλοι πάλι από κείνα τ' αγρίμια ξεγυμνώνανε την εκκλησιά. Μέσα σε μια ώρα απομείνανε μονάχα οι τοίχοι. Δεν αφήσανε μηδέ καντήλι, μηδέ δισκοπότηρο, μηδέ βαγγέλιο, μηδέ εικόνα, μηδέ ρούχα, τίποτα! Πώς περνά ή ακρίδα από 'να καταπράσινο περιβόλι κ' ύστερα, σαν κάνη φτερά, αφήνει χώμα μοναχό, έτσι απόμεινε κ' ή Άγια-Σοφιά ξεγυμνωμένη.

Το μαχαίρι κ' η φωτιά βάσταξε τρία μερόνυχτα, όπως είχε ταμένο στους στρατιώτες του ο σουλτάνος. Η απέραντη Κωνσταντινούπολη αντιλαλούσε μέρα νύχτα. Τι αίμα και τί δάκρυα χυθήκανε! Χιλιάδες καρδιές χτυπούσανε, τέτοια συμφορά δε μπορεί να τη συλλογισθή άνθρωπος. Άλλοι σφαζόντανε πριν πάνε στα σπίτια τους, άλλοι καταφέρνανε να φτάξουνε στα δικά τους μα δε βρίσκανε τα παιδιά τους και τις γυναίκες τους. Αντρόγυνα χωριζόντουσαν, ο ένας Τούρκος έσερνε τον άντρα κι' ο άλλος τη γυναίκα. Τα παιδιά τα ξεκολλούσανε απ’ το λαιμό της μάννας, τα κορίτσια τα σέρνανε απ’ τα μαλλιά μέσα στο δρόμο. Πεινασμένα σκυλιά πίνανε το αίμα π' άχνιζε μέσα στα χαντάκια. Πειό πολλά ήτανε τα κομμένα κεφάλια, πού κειτόντανε στο χώμα, παρά οι πέτρες της γης. Φρόνιμες νοικοκυράδες, πού δεν τις είχε δη ο ήλιος, ατιμαζόντανε γυμνές μέσα στις πλατείες. Παπάδες περπατούσανε βιαστικά, φορτωμένοι με βαρειά σεντούκια, πού τους τάχανε φορτωμένα οι ζεμπέκηδες και τους δέρνανε σαν γαϊδούρια και τους τραβούσανε με το καπίστρι πούχανε περασμένο στο λαιμό τους. «Και ην ιδείν ορμαθούς εξερχόμενους απείρους ώσπερ αγέλας».
Στα καράβια δεν είχε απομείνει μηδέ ένας Τούρκος, γιατί ριχτήκανε στο πλιάτσικο. Με μεγάλη μανία γερεύανε να βρούνε τα γυναικεία μοναστήρια, τα πατούσανε και κουβαλούσανε τις καλογρηές μέσα στα καράβια κ' εκεί ο διάβολος πειά μπορεί να πη το τί γίνηκε. Πολλές γυναίκες, για να ξεφύγουνε την ατιμία, πέσανε και πνιγήκανε στη θάλασσα και στα πηγάδια. Οι Τούρκοι είχανε τούτη τη συνήθεια• άμα μπαίνανε μέσα σ’ ένα σπίτι για να κουρσέψουνε, στήνανε μια σημαία απάνω στα κεραμίδια. Οι άλλοι Τούρκοι, βλέποντας τούτη τη σημαία, δε μπαίνανε ποτέ μέσα, μα τραβούσανε πάρα πέρα, να βρούνε άλλο σπίτι λεύτερο. Ίσαμε διακόσες χιλιάδες τέτοια κουρέλια σαλεύανε απάνω στην Πόλη, γιατί οι Τούρκοι βάζανε πολλές παντιέρες στο ίδιο σπίτι για να κάνουνε πανηγύρι.
Όλη τη μέρα σφάζανε. Τόσο μουσκεμένη ήτανε ή γης, πώλεγες πώς έβρεξε αίμα, κι' όπου έβρισκε χαντάκι το αίμα έτρεχε σα νάτανε βροχονέρι. Τα κουφάρια τα ρίχνανε στο μπουγάζι του Βοσπόρου, και το ρέμα τα κατρακυλούσε σα νάτανε πεπόνια, Χριστιανοί-Τούρκοι ανακατεμένοι.

Ο σουλτάνος δε μπήκε μέσα στην Πόλη με το στρατό, παρά απόμεινε στο στρατόπεδο. Κατά το μεσημέρι οι πασάδες του πήγανε τα κλειδιά, σημάδι πώς ήτανε πειά δική του ή Κωνσταντινούπολη. Τότε καβαλλίκεψε και μπήκε μέ τή συνοδεία του μέσα στο κάστρο και τράβηξε ϊσια στην Άγια-Σοφιά. Δέ μπήκε μέσα στην εκκλησιά με τ’ άλογο, παρά ξεπέζεψε και μπαίνοντας μέσα θαύμασε πολλήν ώρα και περιεργάσθηκε το χτίριο. Ύστερα φώναξε έναν χότζα και τούπε ν' ανέβη απάνω στον άμβωνα και να φωνάζη την προσευχή τους «Αλλάχου εκπέρ, Αλλάχου εκπέρ, Μουχαμετούλ ρεσούλ Ούλλάχ.» Σαν τελείωσε ο χότζας, ανέβηκε ο ίδιος στην Άγια Τράπεζα και το ξανάπε.
Την ώρα πώβγαινε έξω, είδε έναν Τούρκο που τσάκιζε τα μάρμαρα. ο Μεμέτης τον βάρεσε με το καμουτσί λέγοντας του: «Κιοπέκ, σας άφησα το θησαυρό και τους ανθρώπους, μα τα χτίρια είνε δικά μου!»
Από κει τράβηξε με τους πασάδες και ρώτηξε για το βασιλιά τής Πόλης, ζή η πέθανε. Και σαν τούπανε πώς σκοτώθηκε, πρόσταξε και πλύνανε πολλά κεφάλια στο μέρος πού χάθηκε, για να τον γνωρίσουνε, μα δε μπορέσανε μέσα σε τέτοιο πλήθος. Σε λίγο όμως βρέθηκε το κορμί του και το γνωρίσανε απ’ τα κόκκινα ποδήματα του με τους κεντημένους αητούς. Κόψανε το κεφάλι και το βάλανε σε μια πλατεία κοντά στ' άγαλμα του Γιουστινιανού και κει στάθηκε ίσαμε το βράδυ. Ύστερα το μπαλσαμώσανε και τώστειλε ο σουλτάνος στην ανατολή από χώρα σε χώρα, για να δη ο κόσμος τή νίκη του. Το σώμα το πήρανε οι Χριστιανοί και το θάψανε.
Τα πλιάτσικα κ' οι σκλάβοι, άλλα στοιβαχθήκανε στις τέντες, άλλα φορτωθήκανε στα καράβια και τραβήξανε να τα πουλήσουνε, όπως έστερξε ο σουλτάνος. Κάθε Τούρκος ήτανε φορτωμένος. Τι μαλάματα, τι ασήμια, τι χαλκώματα, τι ρούχα μεταξωτα, τι βιβλία! Καράβια ολάκερα γεμίσανε καλόγερους και καλογρηές. Έβλεπες ζεϊμπέκια ψειριασμένα νάνε ντυμένα με ρούχα δεσποτικά, άλλοι φοράγανε χρυσά πετραχήλια, άλλοι κορώνες και καλυμμαύχια στο κεφάλι. Σκυλιά δεμένα με ζώνες κεντημένες, επιγονάτια και φελόνια για σαγή στ' άλογα. Μέσα στους ασημένιους δίσκους βάζανε ντομάτες και κρέατα, πίνανε κρασί μέσα στα δισκοπότηρα. Φορτώσανε στις καρότσες βιβλία, που δεν είχανε μετρημό και τα σκορπίσανε σ' ανατολή και δύση. για ένα γρόσι πουλιόντανε ο Αριστοτέλης, ο Πλάτωνας κ' οι άλλοι ξακουσμένοι σοφοί της αρχαιότητας, γραμμένοι σε πετσί, με χρυσοκοντυλιές και μέ χρυσά δεσίματα. Τα εικονίσματα τα σκίζανε με το τσεκούρι και βράζανε κρέας μέσα στα καζάνια.

Τη δεύτερη μέρα, δηλαδή στις 30 Μαγιού, ξαναμπήκε στην Πόλη ο σουλτάνος, με πολλή παράταξη, κι' αφοί τριγύρισε σε διάφορα μέρη, πήγε και στο παλάτι. Και βλέποντας το έρημο είπε έναν στίχο κάποιου Πέρση ποιητή για την ματαιότητα του κόσμου.
Ήτανε πειά πεθαμένη και θαμμένη ή ξακουσμένη Κωνσταντινούπολη, ή Θεοσκέπαστη, ή Νέα Σιών, ή Εφτάλοφη, το καμάρι της Ανατολής, πώβρισκε άνθρωπος και του πουλιού τα γάλα. Πούχε το κάστρο με τους τρακόσους πύργους, τα παζάρια, τα αρτοπρατεία, τα χαλκοπρατεία, τα αργυροπωλεία, τα βλατοπωλεία, τα κηροπωλεία, τα λουτρά, τα συντριβάνια, τις βρύσες, τις δεκαεννιά στέρνες, τα Ιπποδρόμια, τα παλάτια, τις τρακόσες εκκλησιές και τα διακόσια μοναστήρια, τ' αμέτρητα τ' αγάλματα κι' ό,τι μπορεί να βάλη ο νους τ' ανθρώπου. «Τη δευτέρα δε από της ημέρας εκείνης, εισελθών ο Μεχμέτης, περιώδευσε την πόλιν• και ην ή πάσα άοικος, ούτε άνθρωπος, ούτε κτήνος, ούτε όρνεον κραυγάξον ή λαλούν εντός.» Κοντα στο παλάτι ετοιμάσανε ένα μεγάλο τραπέζι για το σουλτάνο, κι' αφού έφαγε, ήπιε πολύ κρασί και μέθυσε. Τότε πρόσταξε να του πάνε το ναύαρχο Νοταρά με τα παιδιά του και να τους αποκεφαλίσουνε. Πρώτα σφάξανε τα παιδιά μπροστά στο συμφοριασμένον τον πατέρα, πώλεγε ολοένα «δίκαιος εί, Κύριε!», κ' ύστερα τον ίδιον. Δεν περάσανε λίγες μέρες και πρόσταξε να κόψουνε και το Χαλίλ πασά, πού τον υπωπτευότανε πώς είχε προδώσει τα μυστικά του στους γραικούς. Το τέλος της Πόλης φαίνεται ακόμα πειό λυπητερό άμα συλλογισθή κανένας πώς χαλάσθηκε το μήνα Μάη, τις μέρες πού μοσκοβολούσανε οι πασκαλιές κ' οι τριανταφυλλιές. Ανήμερα πού σκλαβώθηκε ή Πόλη ήτανε της Αγίας Θεοδοσίας, πού τη γιορτάζανε πάντα οι Πολίτες στις 29 Μαγιού με μεγάλη δόξα στην εκκλησιά της, πού γίνηκε ύστερα τζαμί. Μ' όλη την αγωνία πού περνούσανε, οι γυναίκες την είχανε στολισμένη, κατά τα συνηθισμένα, με στεφάνια και με περιπλοκάδες από τριαντάφυλλα. Την ώρα, πού μπήκανε μέσα οι Τούρκοι, ψέλνανε ακόμα οι ψαλταδες. Τους περάσανε όλους απ' το μαχαίρι, κι' από τότε βαστά ή ονομασία «Γκιούλ Τζαμί», δηλαδή «Το Τζαμί με τα τριαντάφυλλα», και μ' αυτό τόνομα στέκει ως τα σήμερα. Μέσα σ' αυτή την εκκλησιά λένε πώς υπάρχει κ' ένα μνημόρι, οπώχει απάνω στην πλάκα τούρκικα γράμματα, πού λένε «Εδώ κείτεται ένας μαθητής του Χριστού» και πώς αυτός είνε ο τάφος του βασιλιά Παλαιολόγου.
Τους Γενοβέζους του Γαλατά ο σουλτάνος δεν τους πείραξε, γιατί σταθήκανε φίλοι του στον πόλεμο, τους χάρισε μάλιστα και προνόμια. Το φιρμάνι πού τους έδωσε αρχίζει με τούτα τα λόγια: «Εγώ ο μέγας αυθέντης και μέγας Αμηράς σουλτάνος ο Μεχμέτ Μπέης, ο υιός του μεγάλου αυθέντου Αμηρά Σουλτάνου του Μουράτ Μπέη. Ομνύω είς τον Θεόν του ουρανού και της γης και εις τον μέγαν ημών προφήτην Μωάμεθ, και εις τα επτά μουσάφια οπού έχομεν και ομολογούμεν, και εις τας ρκδ' (124) χιλιάδας προφήτας του Θεοϋ και προς τας ψυχάς του πάππου μου και του πατρός μου, και προς εμαυτόν και προς τα παιδιά μου, και στο σπαθί όπου ζώννομαι...».

Πηγή
Φώτη Κόντογλου, ΤΟ ΠΑΡΣΙΜΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ, Σχέδια εξωφύλλου καί κειμένου: Σταμάτης Μπονάτσος, Εκδόσεις ΑΚΡΙΤΑΣ 2003

Το πάρσιμο της Πόλης - Μέρος Α΄

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Wed, 29 May 2013 13:31:00 +0300

Το πάρσιμο της Πόλης.

Φώτης Κόντογλου

Είναι πάντα ευπρόσδεκτο και παρήγορο να εμφανίζονται κείμενα πού δίνουν αφορμή στους 'Έλληνες να ξαναθυμηθούν τις μεγάλες στιγμές της ιστορικής τους διαδρομής. Ιδιαίτερα στην εποχή μας, όπου ή νέα παγκοσμιοποίηση, αναδυόμενη μέσα από καθαρά υλιστικά, εξουσιαστικά και πλουτοκρατικά δράματα, σπρώχνει σε δεύτερη
μοίρα μακραίωνες παραδόσεις πίστης και πνευματικού πολιτισμού.

Το κομψό αυτό τομίδιο, με την πάλλουσα κοντόγλεια περιγραφή τής Άλωσης και την ευαίσθητη εικονογράφηση, υψώνει φωνή αναβαπτίσεως σ' αυτήν τη μνήμη.

Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης

Σαν σήμερα πάρθηκε ή Πόλη απ' τον σουλτάν Μεμέτη στο 1453, μέρα Τρίτη, βγαίνοντας ο ήλιος.

Μια τέτοια Ιστορία δε μπορεί να τη γράψη άξια κανένας δεν πιστεύω να βρίσκεται τέτοιος μεγάλος μάστορης. Κανένας, ας ήτανε κι' ό ίδιος ό Όμηρος, πού τραγούδησε με λόγια σαν κοτρώνια τον φημισμένον εκείνο πόλεμο της Τρωάδας. Κείνη τη μέρα, πού δεν πρέπει να λογαριαστή μηδέ στις μέρες των χρονών, μηδέ στις μέρες των μηνών, παρά να τη σκεπάση σκοτάδι, όπως λέγει ο Ιώβ για τη μέρα που γεννήθηκε, ο φόβος πούπιασε τους ανθρώπους ήτανε τέτοιος, που τρείς και τέσσερες γενιές δε φτάξανε για να συνεφέρουνε. Ακόμα και σήμερα, σα διαβάζει κανένας όσα γράψανε οι ιστορικοί εκείνου του καιρού, είνε στιγμές πού τρέμει στ' αλήθεια, σα να βρίσκεται ο ίδιος μέσα στην Πόλη, κι' ώρα με την ώρα περιμένει να δη τους Τούρκους να σφάζουνε τον κόσμο μπροστά στα μάτια του.

Αναλόγως τα μεγαλεία, πού είδε αυτή η φημισμένη Κωνσταντινούπολη, αναλόγως τα χίλια χρόνια πώξησε, αναλόγως στάθηκε και το ψυχομαχητό της. Όλος ο κόσμος ταράχτηκε στα πειό ξέμακρα μέρη της χριστιανοσύνης ακούστηκε ό βρόντος πώκανε το κορμί της σαν έπεσε άψυχο ανάμεσα ανατολή και δύση. Δε μιλώ σα ρωμιός, μιλώ σαν άνθρωπος για μια από τις πιο σκληρές συμφορές πού πέρασε ή ανθρωπότητα. Θεριό πρέπει νάνε κανένας για να μη δακρύση το μάτι του.

Και ποιος δεν την έκλαψε! Έλληνες, Βενετσάνοι, Γενοβέζοι, Βούλγαροι, Σέρβοι, Ρούσσοι, Πολωνοί, Αρμεναίοι, ακόμα κ' οι ίδιοι οι Τούρκοι, όλοι την κλάψανε, γιατί στα καλά χρόνια της όλοι την καμαρώνανε. Ό άνθρωπος είνε γιομάτος παραξενιές. Χαίρεται και καυχιέται για τα σπουδαία πράγματα, πού μπόρεσε να φτιάση με τόσους κόπους, με το αίμα της καρδιάς του, μα πάλι ο ίδιος, σαν να τον σπρώχνη ο διάολος με τα δικά του τα χέρια πάει και τα χαλά, ρίχνει χάμω το είδωλο πού λάτρεψε, το τσακίζει και το ποδοπατά. Σάμπως και σήμερα, που λέγει πώς τάχα μέρεψε, δε δουλεύει σα μερμήγκι να φτιάξη όμορφα πράγματα, τέχνες, χτίρια, βιβλία, για να τον πιάση άξαφνα μια μέρα ή τρέλλα να τους δώση μια κλωτσιά και να πιάση πάλι από την αρχή! Έχω ακουστά, πως σ' ένα νησί της 'Ινδίας, εκεί δα που οι άνθρωποι ζούνε ειρηνικά και κουβεντιάζουνε γνωστικά, στα καλά καθούμενα τους πιάνει άξαφνα μια μανία και τρέχουνε σα λυσσασμένοι στους δρόμους, σκοτώνοντας όποιον λάχη μπροστά τους.

Ένα τέτοιο πράγμα πιάνει κάθε τόσο και την ανθρωπότητα, γίνεται θηρίο ανήμερο και δαγκώνει τα κρέατα της.

Σαν ένα μπουρίνι, που με μιας μελανιάζει ο ουρανός και γίνεται η μέρα σα νύχτα κι' ακούγονται από μακρυά βροντές κι' αστροπελέκια, και σε λίγο ξεσπά ό δρόλαπας, κι' ό φόβος σφίγγει κάθε καρδιά, από του πουλιού πού κελαϊδούσε πριν από λίγο, ίσαμε του λιονταριού, πούνε καμωμένη απ' ατσάλι, έτσι ξέσπασε απάνω στη γερασμένη την Πόλη ο σίφουνας και την έκανε στάχτη. Μέσα σε 55 μέρες χάθηκε ότι γίνηκε σε χίλια χρόνια.

Αυτός ο θανατερός άνεμος έπιασε να φυσά από τις ερημιές της Ασίας, από τους τόπους πού δε φυτρώνει χορτάρι, σπρώχνοντας κατά δώθε ένα κοπάδι ανθρώπους δίχως σπίτια, δίχως χωράφια, αγρίμια άκαρδα, πού τούχε κάψει ή άπονη φύση με το κρύο, με την πείνα και με τον πόλεμο. Σαν τους λύκους, πού λυσσάνε σαν πέση πολύ χιόνι στα βουνά και τρώνε ο ένας τον άλλον, έτσι πλανιόντανε αυτά τα πλάσματα, ως πού φτάξανε σε τούτα τα σύνορα, που ζούσανε αρχαίες φυλές, άνθρωποι πούχανε σπίτια θεμελιωμένα από χιλιάδες χρόνια, πούχανε και καράβια και κουβαλούσανε από μακρυά κάθε τι, πούνε για την καλοπέραση τ' ανθρώπου.

Το πειό μεγάλο κάστρο, ή Κωνσταντινούπολη, ήτανε χτισμένο απάνω στην ακρογιαλιά, ανάμεσα σε δυό στεριές, γιομάτο σπίτια, μαγαζιά, εκκλησιές, παλάτια, συντριβάνια, όλα από πέτρα και μάρμαρο. Οι άνθρωποι ήτανε ντυμένοι με ρούχα ακριβά, γράφανε και διαβάζανε απάνω στο χαρτί, ξέρανε πράγματα λογής-λογής, τέχνες και ζαναάτια* πολλά. Είχανε πλήθος αγάλματα στεριωμένα απάνω σε κολώνες από χρωματιστά μάρμαρα, εικόνες ζωγραφισμένες απάνω σε σανίδια με μπογιές και με χρυσάφι, καμπάνες κρεμασμένες στα καμπαναριά, πράγματα πού οι Τούρκοι απορούσανε με τι τρόπο τα φτιάνανε. Άλογα τρέχανε χλιμιντρίζοντας μέσα στα μεϊντάνια, κ' οι άνθρωποι περπατούσανε απάνω σε δρόμους πού ήτανε στρωμένοι με πελεκητές πέτρες. Τι κάστρο ήτανε τούτο, γιομάτο από θαυμαστά πράγματα, που μηδέ ο Προφήτης δεν τάχε στον Παράδεισο!

Δίχως να χάσουνε καιρό το ζώσανε, ο σουλτάν Μεμέτης σα φίδι το περιτύλιξε. Τούτοι πούχανε έρθει από την Ασία ήτανε σα λιονταρόπουλα αδάμαστα• είχανε κότσα γερά, το αίμα τους έβραζε σα μούστος. Μα οι άλλοι που ήτανε σφαλισμένοι μέσα στο σαραβαλιασμένο κάστρο, ήτανε ράτσες γερασμένες, κουρασμένες απ' τα πάθια, απ' τα βιβλία κι' από την προσευχή, περήφανοι για το σόι τους, θλιμμένοι για το κατάντημα τους. Ο σουλτάνος έδερνε με το καμουτσί τους στρατιώτες του, τους μαχαίρωνε, τσάκιζε το κεφάλι τους με το χρυσό τοπούζι πού βαστούσε στο χέρι του. Μα ο βασιλέας, που ήτανε σφαλισμένος μέσα στο κάστρο, μιλούσε στους δικούς του σα Χριστός με τ' αγκάθινο στεφάνι οπού τώχε για κορώνα βασιλική. Δε διάταξε τους στρατιώτες του, τους παρακαλούσε με τη θλιμμένη φωνή του, με τα μάτια του, πού ήτανε μελανιασμένα απ' την αγρύπνια.

Οι Τούρκοι ήτανε ως τετρακόσιες χιλιάδες απ' αυτούς οι εκατό ήτανε καβαλλαραίοι. Οι Χριστιανοί, πού σηκώνανε άρματα, μαζευόντανε όλοι όλοι εφτά χιλιάδες, Έλληνες, Βενετσάνοι και Γενοβέζοι.

Η πολιορκία άρχισε στις 5 Απριλίου. Ο σουλτάνος έστησε την τέντα του κοντά στην Καστρόπορτα Καλιγαρία και κούρντισε απάνω της το μεγάλο κανόνι τού Ουρμπάν. Υστερώτερα όμως το κουβάλησε μπροστά στην πόρτα τού Ρωμανού. Για να το γιομίσουνε χρειαζόντανε δύο ώρες σωστές, και για τούτο βαρούσε μονάχα εφτά φορές τη μέρα. Σαράντα ζευγάρια βόδια το τραβούσανε, για να το φέρουνε από την Αδριανούπολη, και για να περάσουνε δύο μερών δρόμο κάνανε δύο μήνες. Τετρακόσοι γενίτσαροι το βαστούσανε για να μη γύρη, διακόσοι από κάθε μεριά. Ο σουλτάνος κράτησε γύρω στην τέντα του δεκαπέντε χιλιάδες γενιτσάρους. Το βουνό πούνε απάνω απ' το Γαλατά, τώπιασε ο Ζαγανό πασάς. Ναύαρχος ήτανε ο Μπαλτάογλους, κ' είχε στον ορισμό του καμμιά τετρακοσαριά καράβια, τα πειό πολλά μαούνες και μικρά μπριγκαντίνια.
Τα καράβια πάλι, πούχανε οι Χριστιανοί, ήτανε τρία γενοβέζικα, ένα γαλλικό, ένα σπανιόλικο, τρία κρητικά και τρείς μεγάλες Βενετσάνικες γαλέρες.
Ίσαμε τις 18 οι Τούρκοι βαρούσανε με το κανόνι και κάνανε ψευτοπόλεμο. Οι γενίτσαροι χυμίζανε σαν ζώα χωρίς να λογαριάζουνε τη ζωή τους, κι' άμα σκοτωνότανε κανένας, πηγαίνανε οι άλλοι και τον παίρνανε στον ώμο τους. Κι' αν σκοτωνόντανε η, λαβωνόντανε και τούτοι, τρέχανε πάλι άλλοι Τούρκοι και τους παίρνανε. Μπορούσε να σκοτωθούνε δέκα, παρά ν' αφήσουνε έναν σκοτωμένον.

Εξόν απ' το μεγάλο κανόνι, οι Τούρκοι είχανε κι' άλλα πολλά μικρότερα, και πλήθος μηχανές, βαλίστρες λεγόμενες, πού σφεντονίζανε βροχή από πέτρες κι από σαΐτες.

Στις 18 ένα κοπάδι Τούρκοι χύθηκε καταπάνω στο κάστρο με τόση βουή και τέτοιο ούρλιασμα, π' ακουγότανε ίσαμε την ανατολή, δώδεκα μίλια μακρυά απ' το στρατόπεδο. Μα δε μπορέσανε να κάνουνε τίποτα. Σκοτωθήκανε μονάχα διακόσιοι Τούρκοι. Κάνανε και μια μεγάλη τέντα από τομάρια άσπρα και κόκκινα, και φυλαγμένοι από τούτη τη σκεπή, σιμώσανε στο κάστρο κι' ανοίξανε λαγούμια μέσα στη γη και φτάξανε από κάτω απ' τα σπίτια. Μα οι Γραικοί ανοίξανε άλλες τρύπες και διώξανε αυτούς τους τυφλοπόντικους. Υστερ' από λίγες μέρες οι Τούρκοι σκαρώσανε πάλι μια μεγάλη και φοβερή μηχανή, πού την είπανε οι παλιοί Ελέπολι. Απ' όξω κι' από μέσα την είχανε καπλαντισμένη με τρία απανωτά βοδοτόμαρα, κι' άπαν' απάνω είχε πύργους κλεισμένους πάλι με τομάρια για να φυλάγωνται οι πολεμιστές, κ' ένα σωρό ρόδες για να την κυλάνε. Σαν την είδανε, άξαφνα το πρωί οι Έλληνες, ειδοποιήσανε το βασιλιά και πήγε με την ακολουθία του να δούνε αυτή την παράξενη μηχανή. Κι' άμα την είδανε, απομείνανε σαν πεθαμένοι. Οι Τούρκοι τη γεμίσανε με ξύλα και με χώματα κι' αφού την κολλήσανε κοντά στο κάστρο, πασχίσανε να βουλώσουνε το χαντάκι, πού βρισκότανε ολοτρόγυρα στο φρούριο και να κατεβάσουνε απάν’ από τους πύργους κάτι γιοφύρια πούχανε έτοιμα και να τα ρίξουνε απάνω στο φρύδι τού κάστρου. Μα οι Χριστιανοί πολεμήσανε με παλληκαριά και γκρεμνίξανε τους Τούρκους μέσα στο χαντάκι. Τις τρύπες, οπού ανοίγανε οι μπάλλες πώριχνε το μεγάλο κανόνι, κάτι κοτρώνες φοβερές από μάρμαρο της Μαύρης Θάλασσας στρογγυλεμένες με το καλέμι, τις βουλώνανε γρήγορα με ξύλα και με βαρέλια γιομάτα χώμα. Σε τούτη τη δουλειά δουλεύανε γυναίκες, παιδιά, παπάδες και δεσποτάδες ακόμα. Καταφέρανε μάλιστα να κάψουνε και τη μεγάλη μηχανή κι' άλλες πειό μικρές. Ο σουλτάν Μεμέτης, σαν την είδε να καίγεται, ορκίσθηκε πως κ’ οι τριανταεφτά χιλιάδες προφήτες να του το λέγανε, πάλι ποτέ δεν θα το πίστευε.

Οι δυστυχισμένοι οι Χριστιανοί πήρανε λιγάκι απάνω τους, πούχε κόψει το αίμα τους. Μέρα νύχτα ακούγανε κείνο τ' άγριο τ' ανθρωπομονάδα να ουρλιάξει κατ' απ' τα τειχιά. Και τούτα δα ήτανε τόσο σαραβαλιασμένα, πού πολλές φορές κρεμνιόντανε μονάχα από το βρόντο του κανονιού. Νύχτες ολάκερες δε σφαλίξανε μάτι. Από τα μικρά παιδιά ως τους γέρους όλοι δουλεύανε, κουβαλούσανε χώματα και πέτρες. Κ' οι καλόγεροι είχανε ζωσθή τ άρματα και βαστούσανε ένα κομμάτι του κάστρου. Στην πόρτα του Ρωμανού έστεκε ό βασιληάς, έχοντας κοντά του το γενοβέζο Γιουστινιάνη, τον αρχιστράτηγο, και τον δον Φραγκίσκο απ' το Τολέδο, μαζί με πεντακόσους διαλεχτούς γενοβέζους. Την πόρτα, τη λεγόμενη Μυρίανδρο, τη βαστούσανε δυό αδέρφια αντρειωμένα, ό Παύλος κι' ό Αντώνης Μπογιάρδοι. Την πόρτα της Καλιγαρίας τη διαφεντεύανε ό Θόδωρος από την Κάρυστο κι ό Γιάννης Γερμανός, ό ένας πρώτος στο δοξάρι κι' ό άλλος στ' αρκεμπούζι. Στην Ξυλόπορτα και στον Πύργο του Ανεμά στεκότανε ο γενοβέζος καπιτάνιος Λεονάρδος Λαγκάσκος. Στην κόρδα του κάστρου, πού κύτταξε κατά το λιμάνι, ήτανε ό ναύαρχος Νοταράς. Ό καπιτάν Γαβριήλ Τριζάτος είχε αραδιασμένα τα καράβια του από την κόχη του κάστρου 'ίσαμε το φάρο κι' ό Ανδρέας Ντίνος φύλαγε με τα δικά του το μπάσιμο του λιμανιού. Ό σπανιόλος Πέτρος Τούλινος βαστούσε το μέρος πούνε απ' το παλάτι του Βουκολέοντα ως το Κοντοσκάλι. Ήτανε κι' άλλοι πολέμαρχοι σ' άλλες μεριές.

Θέλω να συντομέψω τα καθέκαστα, μα δεν ξέρω τι να πω και τι ν' αφήσω. Κατά τη στεριά να κυττάξω, για κατά τη θάλασσα; Στις 20 του Μαγιού, τ' απόγευμα, φανήκανε τέσσερα χριστιανικά καράβια για να δώσουνε βοήθεια. Ερχόντανε πρύμα, μα σα φτάξανε κοντά στην Πόλη, έπεσε με μιας ο αγέρας και καρφωθήκανε στον τόπο. Ο σουλτάνος σαν είδε πώς τον βοηθούσε ο προφήτης, πρόσταξε ευθύς τα καράβια του να κινήσουνε καταπάνω τους. Τα τούρκικα χυμίξανε με τούμπανα και μ' αλαλαγμό φοβερόν, κ' έπιασε πόλεμος, πού φοβηθήκανε ως και τα ξύλα τ' άψυχα. Το κάθε ένα από τα τέσσερα χριστιανικά καράβια πάλευε άλλο με πέντε, άλλο με τριάντα κι' άλλο με σαράντα τούρκικα. Η θάλασσα έπηξε, πώλεγες πώς ήτανε νησί δασωμένο από κατάρτια. Τρείς ώρες ήτανε κολλημένα, δίχως να μπορέσουνε οι Τούρκοι να τα πατήσουνε. Απάνω στα τέσσερα καράβια έπεφτε βροχή από σαγίτες, βροχή από φωτιά, πού σφεντονίζανε οι ζαροβοτάνες. Οι τσάγκρες αμολούσανε στουπιά αναμμένα, δεμένα απάνω σε σαγίτες. Βουτηχτές βουτούσανε αποκοτώ απ' τις καρίνες και πολεμούσανε να τα τρυπήσουνε. Οι Χριστιανοί πάλι αδειάζανε απάνω στους Τούρκους λεβέτια με κατράμι και λυωμένο ξύγκι. Ο καπιτάν Φλικτανέλος κ' οι τρείς αντρειωμένοι σύντροφοι του από τάλλα τρία καράβια, ό Κατανέος, ό Νοβάρας κι' ό Βαλονάρης, πολεμούσανε σαν λιοντάρια. Η θάλασσα είχε γιομίσει απ' τα κοντάρια κι' απ' τις σαγίτες και τα τούρκικα δε μπορούσανε να κουνηθούνε. Πολλά από δαύτα τρακάρανε και βουλιάξανε, άλλα πάλι λαμπαδίσανε και γινήκανε στάχτη. Ο κόσμος είχε μαζευτή και κύτταξε άπαν' από το κάστρο. Ο σουλτάνος άφριζε, φώναξε, σα νάχε χάσει το λογικό του. Στο τέλος, σαν είδε πως θα ξεφεύγανε οι Χριστιανοί, καβαλλίκεψε τάλογό του, το σπιρούνισε και χύμιξε μέσα στη θάλασσα, τραβώντας κατά τα καράβια, κι' από πίσω του πέσανε στο νερό οι πασάδες του. Οι ναύτες, πού δεν ήτανε μακρύτερα από μια πετριά, βλέποντας τον αφέντη τους να πέφτη στο νερό, ωρμήσανε με περισσότερη μανία στη φωτιά, μα αδιαφόρετα. Σε μια στιγμή φύσηξε λίγος αγέρας και τα τέσσερα καράβια περάσανε ανάμεσα στα τούρκικα, μπήκανε στο λιμάνι και το κλείσανε με την αλυσίδα. Μέσα σε τρεις ώρες σκοτωθήκανε απάνω από δώδεκα χιλιάδες, όπως λέγει ό Φραντζής, πράγμα απίστευτο.

Την άλλη μέρα ο σουλτάνος είπε να φέρουνε μπροστά του το Μπαλτάογλου, το ναύαρχο, κι' αφού τον έβρισε, ώρμησε να κόψη το κεφάλι του με το σπαθί του, μα κείνος έπεσε στα πόδια του και τούπε «Αφέντη μου, κύτταξε με τα μάτια σου πώς μονάχα στο καράβι μου απάνω σκοτωθήκανε εκατό δεκαπέντε δούλοι του Προφήτη, κ εγώ δε ξεκόλλησα μηδέ στιγμή από την πρύμη τ' άπιαστου καραβιού. Βουλιάξανε και καήκανε τόσα καράβια και τόσος κόσμος σκοτώθηκε, πού φαίνεται πώς ήτανε θέλημα του Θεού να ξεφύγουνε οι γκιαούρηδες. Ώστε, σε παρακαλώ, πάψε το θυμό σου και συγχώρησε με.» Ο Μεμέτης δεν τον σκότωσε, μα τον έδειρε αλύπητα με το καμουτσί του μπουχέ χρυσό πόμολο και το βαστούσε πάντα στο χέρι του.
Που να ξιστορήση κανένας, ακόμα και με δυό λόγια, το πως πέρασε ό σουλτάνος τα καράβια του μέσα στο λιμάνι, κυλώντας τα απάνω στη στεριά, που την άλειψε με ξύγκι, το πως ο Γιουστινιάνης θέλησε να κάψη τη νύχτα την τούρκικη αρμάδα, μα οι Τούρκοι γκρεμνίσανε ένα κανόνι απάν' από το κάστρο και βουλιάξανε το πυρπολικό, επειδής ήτανε προδομένο το σχέδιο των Χριστιανών. Σαν ξημέρωσε σφάξανε μπροστά στα μάτια των Ελλήνων κατ' από το κάστρο, τα παλληκάρια πούχανε πιασμένα. Μιαν άλλη μέρα οι Ρωμιοί θελήσανε να κάψουνε το γεφύρι, πούχανε ρίξει οι Τούρκοι απάνω στο λιμάνι. Προφτάξανε και κάψανε μονάχα ένα καράβι τούρκικο, γιατί οι Τούρκοι βουλιάξανε με τις πέτρες τα ελληνικά καΐκια. Την άλλη μέρα πάλι σφάξανε όσους πιάσανε από βραδύς. Τότε κ' οι Έλληνες σκοτώσανε απάνω στο κάστρο καμμιά διακοσαριά Τούρκους, πούχανε πιασμένους.
Στις εφτά βδομάδες, έστειλε ο σουλτάνος το γαμπρό του Ισφεντιάρογλου στο βασιλιά Κωνσταντίνο να του πη να πάψουνε τον πόλεμο και να του παραδώση την Πόλη για να μη χυθή άλλο αίμα και για να μη σκλαβωθούνε τόσος λαός. Και πως τον άφηνε να πάρει μαζί του ότι ήθελε και να πάγη να βασιλέψη στο Μοριά, δίχως να τον πειράξη κανένας. Ο Παλαιολόγος όμως δεν το παραδέχτηκε κι' αποφάσισε να σκοτωθώ. «Τὸ δὲ τὴν πόλιν σοι δοῦναι, οὔτ’ ἐμόν ἐστιν οὔτ’ ἄλλου τῶν κατοικούντων ἐν ταύτῃ• κοινῇ γὰρ γνώμῃ πάντες αὐτοπροαιρέτως ἀποθανοῦμεν καὶ οὐ φεισόμεθα τῆς ζωῆς ἡμῶν.»
Συνεχίζεται...

Πηγή
Φώτη Κόντογλου, ΤΟ ΠΑΡΣΙΜΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ, Σχέδια εξωφύλλου καί κειμένου: Σταμάτης Μπονάτσος, Εκδόσεις ΑΚΡΙΤΑΣ 2003

Κρίση και Αλληλεγγύη

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Thu, 25 Apr 2013 11:38:00 +0300

Σε μία κατάμεστη αίθουσα από πολίτες της Αλεξανδρούπολης, η Κίνηση Αλληλεγγύης Πολιτών Αλεξανδρούπολης οργάνωσε την εξαιρετικής σημασίας εκδήλωση με .... τίτλο ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΕΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ.

Ο συντονιστής της εκδήλωσης δημοσιογράφος Δ. Κολιός, αφού ευχαρίστησε τους παρευρισκόμενους για την μεγάλη τους συμμετοχή, έδωσε το λόγο στην εκπρόσωπο της Κίνησης Ι. Μαρινάκη, η οποία καλωσόρισε τους πολίτες και τους ευχαρίστησε για τη στήριξή τους στην Κίνηση Αλληλεγγύης.

Στη συνέχεια μίλησε ο Φάνης Μαλκίδης, ο οποίος μέσα από οπτικοακουστικό υλικό ανέλυσε την κοινωνική διάσταση της κρίσης, τις αλλαγές προς το χειρότερο που έχουν επέλθει σε μια σειρά από τομείς της ζωής στην Ελλάδα (εργασία, ανεργία, υγεία, πρόνοια, περίθαλψη, θνησιμότητα, φτώχεια, αυτοκτονίες, κ.ά), και σημείωσε τη μεγάλη συμβολή της Κίνησης Αλληλεγγύης Πολιτών Αλεξανδρούπολης, στη συνειδητοποίηση και στην αλλαγή σκέψης των Ελλήνων και των Ελληνίδων.

Ο επόμενος ομιλητής, μοναχός Αρσένιος Βλιαγκόφτης, αναφέρθηκε στην πνευματική διάσταση της κρίσης και πρότεινε το πρότυπο των Ελληνικών κοινοτήτων, το εμείς του Μακρυγιάννη, που στήριξε την ρωμαίικη παράδοση στο πέρασμα των ετών, ενώ έδωσε το μήνυμα της ελπίδας για το πέρασμα σε μία κοινωνία αγάπης προς το πρόσωπο, σε μία κοινωνία πραγματικής αλληλεγγύης.

Τέλος ο Στράτος Βραχιώλιας, αναφέρθηκε στη ψυχολογική διάσταση της κρίσης, αναφέρθηκε στα προβλήματα που δημιουργούνται στην οικογένεια, στα παιδιά μας, στο σχολείο, στην κοινωνία, έδωσε τις διαστάσεις των συναισθημάτων που γεννιούνται μέσα στην κρίση, ανέδειξε το παράδειγμα της αλληλεγγύης και έκλεισε την ομιλία του μέσα από το ελπιδοφόρο μήνυμα των ανθρώπων που αντιστέκονται και προσφέρουν. Καθώς η κρίση που βιώνει σήμερα η Πατρίδα μας δεν φαίνεται να κοπάζει- τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον- οι πολίτες που συγκρότησαν την Κίνηση Αλληλεγγύης αποφάσισαν να μην παραμείνουν θεατές της ανέχειας και της εξαθλίωσης μεγάλης μερίδας συμπολιτών μας, συνεχίζοντας την μακροχρόνια παράδοση της προσφοράς και της αλληλεγγύης, που επιδεικνύει ο ελληνικός λαός στις δύσκολες στιγμές της ιστορίας του. Με σύνθημα « κανείς να μην πεινάσει, κανείς να μην κρυώσει», το κίνημα γιγαντώθηκε, όπως έδειξε η μεγάλη συμμετοχή των πολιτών για ακόμη μία φορά σε εκδηλώσεις της Κίνησης Αλληλεγγύης, κίνημα το οποίο αποτελεί και μια απάντηση- πρόταση σε όσους ψάχνουν άμεσο και πρακτικό τρόπο αντίστασης και θέλουν να δράσουν υπέρ του κοινού συμφέροντος.

Η Κίνηση Αλληλεγγύης και με αυτή την εκδήλωση έδειξε ότι η προσπάθεια από εμάς για εμάς, από το λαό για το λαό, από σπίτι σε σπίτι και από γειτονιά σε γειτονιά, είναι η απάντηση στη σύγχρονη κρίση περνά η πατρίδα μας.
Χορηγοί της εκδήλωσης ήταν ο Ελληνικός Λαός, δηλαδή οι καθημερινοί συμπαραστάτες της Κίνησης: αρτοποιοί, επιχειρηματίες κέντρων εστίασης, φρούτων και λαχανικών, αγρότες και κτηνοτρόφοι, κρεοπώλες, άνεργοι, υπάλληλοι, συνταξιούχοι, και εκατοντάδες άλλοι συνάνθρωποί μας.

Πηγή: Κίνηση Αλληλεγγύης Πολιτών Αλεξανδρούπολης

Σύλλογος Σαμοθρακιτών Ν. Έβρου "Η Νίκη της Σαμοθράκης"

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Thu, 21 Feb 2013 11:19:00 +0200

Δελτίο Τύπου

Σύλλογος Σαμοθρακιτών Ν. Έβρου "Η Νίκη της Σαμοθράκης"

Αλεξανδρούπολη, Πέμπτη, 21 Φεβρουαρίου 2013

Πρόσκληση

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Σαμοθρακιτών Ν. Έβρου "Η Νίκη της Σαμοθράκης", σας προσκαλεί στον Αποκριάτικο χορό που θα γίνει στις 9 Μαρτίου 2013, ημέρα Σάββατο και ώρα 9:00μ.μ. στο «ΚΤΗΜΑ ΒΑΣΙΛΗ»,
Αλεξανδρούπολη. Θα διασκεδάσουμε με παραδοσιακή ορχήστρα. Η βραδιά είναι αφιερωμένη στο χορό και τη διασκέδαση! Ελάτε να ανταμώσουμε και να ξεφαντώσουμε!

Το Διοικητικό Συμβούλιο

Tιμή πρόσκλησης 20€ κατ' άτομο.

Για την προμήθεια των προσκλήσεών σας, απευθυνθείτε στα μέλη του Δ/Σ.
Πληροφορίες στα Τηλ.: 6951971009
6947267298
6948806255
--

Αρχαία νομίσματα Αίνου

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Fri, 8 Feb 2013 14:27:00 +0200

Μία από τις βασικές αρχές της Νομισματικής είναι η επιλογή των εικονογραφικών τύπων της εμπρόσθιας και οπίσθιας όψεως, καθώς στο μικρό πέταλο του νομίσματος χαράσσονται παραστάσεις που παραπέμπουν στην εκδότρια αρχή. Οι αρχαίοι Έλληνες, πιστοί στη θρησκεία τους, απεικόνιζαν στα νομίσματά
τους το προστάτη θεό της πόλεώς τους. Οι δώδεκα θεοί του Ολύμπου απεικονίζονται πολύ συχνά σε νομίσματα και αρκετές φορές μάλιστα συνοδεύονται από το ιερό σύμβολό τους. Επίσης στα αρχαία νομίσματα πολλές φορές χαράσσονταν ζώα και φυτά που υπήρχαν στο φυσικό περιβάλλον της πόλεως¹.
Σε ένα από τα σωζόμενα αποσπάσματα του Καλλίμαχου (340 π.Χ. -240 π.Χ.-Το VII από τα 13 ποιήματα που έφεραν τον τίτλο Ίαμβοι), που παρατίθεται στη συνέχεια, o επικός ποιητής παρουσιάζει τον Ερμή Περφεραίο να αιτιολογεί τον θεσμό της λατρείας του από την πόλη της Αίνου στη Θράκη².
VII 32     Έρμάς ό Περφεραίος Αινίων θεός
                Περφεραίος Έρμής εν Αίνω τη
                πόλει της Θράκης τιμάται εντεύ-
VIII 20   θεν· Επειός προ τον δουρείου ίππου εδημι-
                ούργησεν Ερμάν, ον ο Σκάμανδρος πολύς
              ενεχθείς κατέσυρεν ο δ' εντεύθεν προση-
                νέχθη εις την προς Αίνω θάλασσαν, άφ' ής
                αλιευόμενοί τινες ανείλκυσαν αυτόν τη
                σαγήνη.
Έτσι στην Αίνο, υπήρχε η λατρεία του Ερμή, και η πόλις απεικονίζει τον θεό με το σύμβολό του, το κηρύκειο, στον οπισθότυπο δε απεικονίζεται πολλές φορές μορφή τράγου.
Η νομισματοκοπία της Αίνου³ -Περίληψη
Οι πρώτες κοπές νομισμάτων χρονολογούνται το δεύτερο ήμισυ του 5ου π.Χ αιώνα. Τα αρχαιότερα γνωστά νομίσματα ήταν από ασήμι και ήταν κυρίως τετράδραχμα και διόβολοι λιγότερο δε δραχμαί. Σε αυτή την πρώιμη περίοδο, τα νομίσματα απεικονίζουν στον εμπροσθότυπο κεφαλή του Ερμή, που αποτελεί το "λαλούν σύμβολον", δηλαδή το έμβλημα της Αίνου. Στον οπισθότυπο αρχικά απεικονίζεται κηρύκειο και αργότερα ένας τράγος με την επιγραφή ΑΙΝΙ.

Κατά τη διάρκεια του τελευταίου τετάρτου του 5ου π.Χ αιώνα μια νέα μονάδα εισήχθη το τετρόβολο. Έτσι το πρώτο ήμισυ του 4ου π.Χ. αιώνα δεν υπάρχουν πλέον δραχμαί και οβολοί αλλά μόνο τετρόβολοι. Στην εικονογραφία κυριαρχεί στον εμπροσθότυπο η κεφαλή του Ερμή, που απεικονίζεται κατ' ενώπιον και όχι σε κατατομή, ενώ ο οπισθότυπος περιβάλλεται από την επιγραφή ΑΙΝΙΟΝ και ΑΙΝΙ. Στο δεύτερο ήμισυ του 4ου π.Χ. αιώνα τα νομισματοκοπεία της Αίνου κόβουνμόνο δραχμές, ενώ οι άλλες μονάδες εξαφανίζονται. Η κεφαλή του Ερμή συνεχίζει να απεικονίζεται πάλι κατ' ενώπιον, αλλά πλέον φέρει πλατύ πέτασο. Στον οπισθότυπο απεικονίζεται γενειοφόρος Ερμής καθήμενος επί θρόνου, με την επιγραφή ΑΙΝΙΟΝ.
Ήδη από το ήμισυ του 5ου π.Χ αιώνα η Αίνος αρχίζει να εκδίδει χάλκινα νομίσματα παράλληλα με τα αργυρά. Στα πρώτα νομίσματα εκείνης της εποχής ενώ ο εμπροσθότυπος απεικονίζει κυρίως κεφαλή του Ερμή, ο οπισθότυπος παρουσιάζει μια ποικιλία απεικονίσεων (Τράγος, Ερμής καθήμενος επί θρόνου μαζί με σύμβολα όπως: δελφίς, άμφορεύς, αγγείον μόνωτον, ρυτόν, αστήρ, κηρύκειον και πέτασος, λαμπάς αγωνιστική, τρόπαιον, άμπελος, αετός, λύρα, όφις, τρίπους, μυΐα, περικεφαλαία, στέφανος, κλάδος δάφνης, αστράγαλος,κάνθαρος, κεφαλή τράγου, στάχυς, αστήρ). Η επιγραφή που κυριαρχεί στις μεγάλες μονάδες είναι ΑΙΝΙΟΝ και στις μικρότερες απαντούν οι επιγραφές ΑΙΝΙ και ΑΙ.

Στην διάρκεια του 2ου και 1ου π.Χ αιώνα ο τύπος των χάλκινων νομισμάτων που επικρατεί απεικονίζει κεφαλή του Ποσειδώνα και Ερμή ιστάμενο και με την επιγραφή ΑΙΝΙΩΝ ενίοτε δε ΑΙΝΙΟΝ.
Κατά την διάρκεια της ρωμαϊκής κυριαρχίας η Αίνος σπάνια εξέδιδε νομίσματα. Η μόνη κοπή έγινε επί εποχής αυτοκράτορα Καρακάλλα (von Fritze 1912, 200, no. 406). Στην εμπρός όψη του νομίσματος απεικονίζεται πορτραίτο του Καρακάλλα ενώ στην πίσω όψη νεαρός άνδρας κοντά σε άλογο με την επιγραφή ΑΙΝΙΩΝ.

Δαφνοστεφής κεφαλή αυτοκράτορος Καρακάλλα εν κατατομή ενώ AΥTK M AΥP CEV ΑΝΤΩΝΕΙΝΟC περιμετρικά. Έγκοιλον νεαρός άνδρας κοντά σε άλογο με την επιγραφή Α Ι Ν Ι Ω Ν .

Ο Barclay V. Head⁴ αναφέρει για την πόλη της Αίνου και την ιστορία των νομισμάτων της τα παρακάτω:
Αίνος. Σπουδαία πόλις κειμένη επί του στομίου του Έβρου, ούτω δε δεσπόζουσα της εκεί ποταμοπλοίας, ήτις έφερεν αυτήν εις εμπορικάς σχέσεις προς απάσας τας ανατολικάς χώρας της Θράκης. Δεν ήρξατο δε κόπτουσα νομίσματα εις τόσον αρχαίαν εποχήν όσον τα Άβδηρα, του αρχαιοτέρου ορίου της νομισματοκοπίας αυτής όντος του μέσου της πέμπτης εκατονταετηρίδος.

Περί τα 450-400 π. Χ.

Κεφαλή Ερμού, φέρουσα πέτασον ακριβώς εφαρμοζόμενον επί της κεφαλή. Έγκοιλον τετράγωνον ενώ Α Ι Ν Ι Ο Ν (έπ' άριστ.) περί κηρύκειον.

Κεφαλή Έρμου εν κατατομή, φέρουσα πέτασον ακριβώς εφαρμοζόμενον επί της κεφαλής. Τετράγωνον έγκοιλον, Α Ι Ν Ι, τράγος Ιστάμενος. Σύμβολα ποικίλα -αστράγαλος, μηνίσκος και φύλλον κισσού, Έρμης της τετραγώνου εργασίας επί θρόνου, δίστομος πέλεκυς, κηρύκειον, κεφαλή ζώου, μυΐα, άμφορεύς, καρκίνος, φύλλον κισσού, προσωπείον Σειληνού κλπ.

Ομοίως, επί του πέτασου ΑΙΝΙ. Έγκοιλον τετράγωνον, έν ω γραμμικόν τετράγωνον περιέχον τράγον. Άρχων Α Ν Τ Ι Α Δ Α Σ. Σύμβολον, μορφή γυμνή Πανός.

ΑΙΝ Ταύρος έπι στάχυος. Έγκοιλον τετράγωνον σχήματος πτερών ανεμόμυλου.

Ό σταθμητικός κανών των νομισμάτων της Αίνου φαίνεται ότι είναι ελαφρά τις μορφή του Ευβοϊκοαττικού. Τα τετράδραχμα της πρώτης περιόδου έλκουσιν από 258 μέχρι 236 κ. Το επιγεγραμμένον Αντιάδας νόμισμα, κατετάχθη υπό του von Sallet (Zeit.f.Num. V. 187) εις την περίοδον 411-409 π. Χ., κατά την διάρκεiαν της oποίας ιδρύθη εν τισι των φόρου υποτελών θρακικών κλπ. πόλεων αριστοκρατικών τι σχήμα πολιτεύματος υπό την προστασίαν των εν Αθήναις τετρακοσίων.

Περί τα 400-350 π. Χ.

Έν τη περιόδω ταύτη η ολκή των τετραδράχμων εκπίπτει εις 240-232 κ. Ούτω δε αναλογεί προς τον περί τον αυτόν χρόνον εισαχθέντα εις Ρόδον σταθμητικόν κανόνα, εξ ου και εκλήθη Ρόδιος σταθμητικός κανών.

ΧΡΥΣΟΣ

Κεφαλή Ερμού εν κατατομή. Α Ι Ν Ι Ο Ν Έρμης της τετραγώνου εργασίας ιστάμενος επί θρόνου.

ΑΡΓΥΡΟΣ

Κεφαλή Έρμου κατ' ενώπιον μετά πέτασου ακριβώς εφαρμοζομένου. ΑΙΝΙΟΝ Τράγος. Σύμβολα- δελφίς, άμφορεύς, αγγείον μόνωτον, ρυτόν, αστήρ, κηρύκειον και πέτασος, λαμπάς αγωνιστική, τρόπαιον, άμπελος, αετός, λύρα, όφις, τρίπους, μυΐα, περικεφαλαία, στέφανος, κλάδος δάφνης, αστράγαλος κλπ.

Κεφαλή Ερμού κατ’ ενώπιον μετά πλατέος πέτασου. ΑΙΝΙΟΝ Ερμής της τετραγώνου εργασίας επί θρόνου, προς αρ. Σύμβολα κάνθαρος, κεφαλή τράγου, στάχυς, αστήρ.

ΧΑΛΚΟΣ

Κεφαλή Έρμου μετά στενού ή πλατέος πέτασου. ΑΙ, ΑΙΝΙ ή ΑΙΝΙΟΝ. Κηρύκειον Σύμβολα αστράγαλος, στάχυς, σταφυλή, κεφαλή κριού, κλπ.

Ομοίως μετά πλατέος πετάσου. Τράγος. Σύμβολα κηρύκειον, πεντάγραμμα, λαμπάς κ.λ.π.

Περί τα 300-200 π. Χ.

Κεφαλή Έρμου μετά πλατέος πετάσου. ΑΙΝΙΟΝ Ερμής καθήμενος επί θρόνου, κρατών βαλάντιον και κηρύκειον.

Περίοδος της Ρωμαϊκής κυριαρχίας, μετά το 140 π.Χ. περίπου.

Κεφαλή Ποσειδώνος. ΑΙΝΙΩΝ Έρμης ιστάμενος μεταξύ τράγων, ή παρά βωμόν, κρατών δε βαλάντιον και κηρύκειον.

Ολίγα μόνον γνωρίζομεν περί της Ιστορίας της Αίνου. Διαρκούσης της Σικελικής εκστρατείας (415 π. Χ.) ήτο μία των υποταγών συμμάχων των Αθηνών. Μετά το 350 π. Χ. απετέλεσε μέρος του Μακεδονικού κράτους, έπαυσε δε εκδίδουσα νομίσματα υπό το ίδιον αυτής όνομα, τουλάχιστον αργυρά, εκόπησαν όμως ενταύθα νομίσματα εν ονόματι του Λυσιμάχου, αν και ίσως ουχί και μετά τον θάνατον του μονάρχου τούτου.

Μετά την υπό των Ρωμαίων περί τα 190 π. Χ. απελευθέρρωσιν αύτης, έκοπτε νομίσματα επί αρκετόν χρόνον. Τινές των κατ' ενώπιον κεφαλών του Ερμού των νομισμάτων της πόλεως ταύτης είναι τελειότατα καλλιτεχνήματα. Σχετικώς δε προς την περίεργον τετραγώνου εργασίας μορφην του επί θρόνου ισταμένου Ερμού ο Lake δικαίως παρετήρησεν, ότι ομοιάζει ακριβώς προς την υπό του Παυσανίου περιγραφήν των αγαλμάτων του επί θρόνων ισταμένου Απόλλωνος εν Αμύκλαις και Θόρνακι της Λακωνίας (Παυσ. Λακ. III, 10, 8. Χ. 12). Αναμφιβόλως υπήρχεν όμοιον τι άγαλμα λατρείας εν τη Αίνω.

Βιβλιογραφία

ALPH BANK ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ
Ivana Petrovic, "The life story of a cult statue as an allegory: Kallimachos’ Hermes Perpheraios", in: J. Mylonopoulos (ed.), Divine Images and Human Imaginations in Ancient Greece and Rome, Leiden, Boston 2010, 205-224 pp 208.
Oğuz Tekin, Excavation Coins From Ainos. A Preliminary Report. Proceedings of the 10th International Congress of Thracology, Komotini-Alexandroupolis 18-23 October 2005, Athens, 2007, pp. 596-601
Ιστορία των νομισμάτων, «Ήτοι εγχειρίδιον ελληνικής νομισματικής / Barclay V. Head», μεταφρασθέν εκ της αγγλικής και συμπληρωθέν υπό Ιωάννου Ν. Σβορώνου, πίνακες Α΄-ΛΕ΄, Εν Αθήναις, Τύποις Π. Δ. Σακελλαρίου, 1898.pp 213-316
Αδαμάντιος Γ. Κρασανάκης, «Νομισματική Ιστορία και τα Αρχαία Νομίσματα Κρήτης». Αθήνα, 2003.
Σαμοθράκης Θ. Αχιλλεύς, Λεξικόν Γεωγραφικόν και Ιστορικόν της Θράκης από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι της αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως 1453, Έκδοσις Β', Αθήναι, 1963.

Οι φωτογραφίες από

-Wildwinds
-Coinarchives

Εκδήλωση της κοπής της πρωτοχρονιάτικης πίτας του Συλλόγου Σαμοθρακιτών Ν. Έβρου

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Thu, 10 Jan 2013 12:09:00 +0200

Το Σάββατο 5 Ιανουαρίου 2013 στην αίθουσα της Λέσχης Αξιωματικών Φρουράς Αλεξανδρούπολης πραγματοποιήθηκε η καθιερωμένη κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του Συλλόγου Σαμοθρακιτών Ν. Έβρου "Η Νίκη της Σαμοθράκης".

Παρευρέθησαν και τίμησαν την εκδήλωση μας εκτός των φίλων και των μελών του Συλλόγου, εκπρόσωποι της Ιεράς Μητροπόλεως
Αλεξανδρούπολης, και του Δήμου Αλεξανδρούπολης.

Ο πρόεδρος του συλλόγου κ. Σάββας Στεργίου στη σύντομη ομιλία του, ευχαρίστησε το παλαιό Δ.Σ. για την δράση του κατά τα προηγούμενα χρόνια, έκανε αποτίμηση του έργου και της δράσης του Συλλόγου, αναφέρθηκε στη δύσκολη εποχή που διανύουμε όπου η κοινωνική αλληλεγγύη είναι απαραίτητη, γιατί σε εποχές όπως η τωρινή, είναι το μόνο αντίδοτα στο δηλητήριο της κοινωνικής εξαθλίωσης και έθεσε τους στόχους για το νέο έτος. Στη συνέχεια ανέγνωσε χαιρετιστήρια επιστολή του Δημάρχου Σαμοθράκης κ. Γεωργίου Χανού και ακολούθησε χαιρετισμός από τον εκπρόσωπο τπυ Δημάρχου Αλεξανδρούπολης, Αντιδήμαρχο κ. Θεόδωρο Γιαννέλο.

Τυχερή της εκδήλωσης ήταν η κ. Άννα Προκοπίου η οποία κέρδισε μαρμάρινο γλυπτό αντίγραφο του περίφημου αγάλματος της Νίκης της Σαμοθράκης.

Την εκδήλωση για την κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του Συλλόγου συνόδευσε μουσικά μουσικό σχήμα του Συλλόγου "Aρχείο Μουσικολαογραφικής Παράδοσης Χρόνης Αηδονίδης".

Κλείνοντας να αναφέρουμε ότι σύντομα ο σύλλογός μας θα πραγματοποιήσει σειρά εκδηλώσεων.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ

ΤΟ Δ.Σ.

Οι φωτογραφίες είναι από το ρεπορτάζ της Γραφικής Παλιάς Αλεξανδρούπολης

Καλά Χριστούγεννα & Ευτυχισμένος ο Καινούργιος Χρόνος

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Mon, 24 Dec 2012 20:44:00 +0200

Χριστούγεννα Πρωτούγεννα πρώτη γιορτή του χρόνου

για βγείτε διέτε μάθιτι πως ο Χριστός γεννάται
γεννάται κι λαυτρεύιτι μι μέλι κι μι γάλα
του μέλι τρων οι άρχουντες του γάλα οι αφεντάδες
τα δε φασόλια κι φακές τα τρων οι φουkαράδις.

Για δότε μας του κόπο μας αν είναι ορισμός σας
κι αν είστε από τους πλούσιους φλουριά μη τα λυπάστι
κι αν είστι απού τους δεύτερους ένα ζευγάρι κότες

Και σας καληνυχτίζουμε πέστε να κοιμηθείτε
ολίγον ύπνο πάρετε ευθύς να σηκωθείτε
στην εκκλησία τρέξετε μακράν με ευθυμία
και του Χριστού ακούσετε τη Θεία Λειτουργία.

Και εις έτη πολλά.

Οι φωτογραφίες από SAMOTHRAKI ( ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥ)
Τα κάλαντα από το «Ο Μπάλος στη Σαμοθράκη, Παράδοση και Νεωτερικότητα, μια μουσική- εθνογραφική προσέγγιση», της Γιώτας Τηγανούρια

Δελτίο τύπου -Συλλόγου Σαμοθρακιτών Ν. Έβρου

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Sun, 23 Dec 2012 17:21:00 +0200

Δελτίο Τύπου

Αλεξανδρούπολη, Κυριακή, 23 Δεκεμβρίου 2012

Ο Σύλλογος Σαμοθρακιτών Ν. Έβρου “Η Νίκη της Σαμοθράκης” για τις Άγιες ημέρες των Χριστουγέννων και του Νέου Έτους

Σας Εύχεται Ολόψυχα

Καλά Χριστούγεννα & Ευτυχισμένος ο Καινούργιος Χρόνος,

και σας προσκαλεί να τιμήσετε με την παρουσία σας την κοπή της Βασιλόπιτας του Συλλόγου, που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο, 5 Ιανουαρίου 2013 και ώρα 07:00 μ.μ. στην Αίθουσα της Λέσχης Αξιωματικών Φρουράς Αλεξανδρούπολης.

Η παρουσία σας και συμμετοχή σας θα μας δώσει χαρά και δύναμη για τη συνέχεια της προσπάθειάς μας.

Με εκτίμηση

Για το Δ.Σ.

O Πρόεδρος Ο Γραμματέας
Στεργίου Σάββας Αγγελώνιας Θεόδωρος

Τιμή πρόσκλησης: 10,00€

Αίνος, Ιστορία και πολιτισμός

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Sun, 16 Dec 2012 18:09:00 +0200

Η ιστορία του Δεδέαγατς, η σημερινή Αλεξανδρούπολη, συνδέεται άρρηκτα με αυτήν της Αίνου, καθώς αποτελεί κατά κάποιο τρόπο θυγατρική της πόλη. Το γεγονός ότι, το 1867 η Υψηλή Πύλη και συγκεκριμένα ο Σουλτάνος Αβδούλ Αζίζ αποφασίζει την σιδηροδρομική σύνδεση της Κωνσταντινούπολης με την Δυτική Ευρώπη, αποτελεί και την γενεσιουργό αιτία για την μετατροπή του Δεδέαγατς σε πόλη με κομβικό ρόλο στο διαμετακομιστικό εμπόριο της εποχής.
Παρακάτω παρατίθενται πληροφορίες για την πόλη της Αίνου από αναφορές που βρέθηκαν στον παγκόσμιο ιστό και στην γενικότερη βιβλιογραφία.
[...]
Η πόλη της Αίνου*, μια από τις αρχαιότερες πόλεις της Θράκης, είναι κτισμένη πάνω σε τέσσερις λόφους στην αριστερή όχθη του στομίου του ποταμού Έβρου, κοντά στη λιμνοθάλασσα που στην αρχαιότητα ονομαζόταν Στεντορίς και στα παράλια του Μέλανα κόλπου, στο Θρακικό Πέλαγος. Ο ποταμός Έβρος, το μεγαλύτερο από όλα τα ποτάμια του Βορείου Αιγαίου και της Θράκης, με τον κατά πολύ μέγιστο όγκο των υδάτων, αποτέλεσε τη σημαντικότερη αιτία ανάπτυξης της Αίνου. Πηγάζει από το όρος Σκόμιο (Ρΐλα) και αφού διαρρέει τη μεγάλη πεδιάδα που σχηματίζεται ανάμεσα στα βουνά του Αίμου και της Ροδόπης στις περιοχές της Σόφιας, της Φιλιππούπολης και της Αδριανούπολης με ένα ρου 490 χιλιομέτρων, δημιουργεί ένα μεγάλο Δέλτα στην περιοχή της Αίνου, το οποίο εξαιτίας της πόλης αυτής ονομάζεται και «Αινήσιον Δέλτα».
Από την αρχαιότητα το ποτάμι αυτό αποτέλεσε μια σημαντικότατη υδάτινη εμπορική οδό, αφού ήταν πλοκό στο μεγαλύτερο μέρος του και αποτελούσε την εναλλακτική διαδρομή στο Βόσπορο και τα Δαρδανέλια για το εμπόριο που επιθυμούσε να φθάσει στο Αιγαίο από τη Μαύρη θάλασσα. Τα βόρεια λιμάνια του Πόντου με την αποβίβαση των εμπορευμάτων στην Απολλωνία (το σημερινό Πύργο-Βourgas), στη Μεσημβρία ή την αρχαία θρακική Οδησσό, θα μπορούσαν να τα αποστείλουν δια ξηράς στην κοιλάδα του Έβρου και μέσω αυτού στο λιμάνι της Αίνου.
Έτσι η Αίνος αποτελούσε το λιμάνι στο οποίο κατέληγε η οδός αυτή και έλεγχε όλο το διαμετακομιστικό εμπόριο της βαλκανικής ενδοχώρας. Όταν όμως, στα μέσα του 19ου αιώνα, δημιουργήθηκε η σιδηροδρομική σύνδεση Κωνσταντινούπολης - Θεσσαλονίκης και ο ποταμός Έβρος με τις προσχώσεις του ακύρωσε τις δυνατότητες του λιμανιού της, τότε η Αίνος παραχώρησε τη θέση της στο νεοσύστατο και δυναμικά αναπτυσσόμενο Δεδέαγατς, τη σημερινή Αλεξανδρούπολη.

Αίνος, Κάτω Μαχαλάς
Βορειοδυτικό τμήμα

Η πόλη είναι κτισμένη πάνω σε μια λωρίδα ξηράς, η οποία προεξέχει προς τα δυτικά και περιβάλλεται νότια, βόρεια και δυτικά από λιμνοθάλασσες. Νότια συνεχίζει η κάτω πόλη που περιβάλλεται επίσης από τείχος. Η λιμνοθάλασσα, που έχει μετατραπεί τώρα πια σε βάλτο και ονομαζόταν από τους κατοίκους της Αίνου Ποντισμένη, υπήρξε παλαιότερα το λιμάνι της πόλης. Ενώ από γεωστρατηγική άποψη η θέση της πόλης είναι σπουδαία, δεν ισχύει το ίδιο και από άποψη υγιεινής, αφού τα εκτεταμένα έλη του Δέλτα του ποταμού Έβρου ενοχοποιούνται για την παρουσία ελωδών πυρετών και οι προσχώσεις του ίδιου ποταμού καθιστούσαν αβέβαιη την ύπαρξη λιμανιού, το οποίο τελικά έπαψε να υφίσταται στα τέλη του 19ου αιώνα.
Η Αίνος, ωστόσο που ο πληθυσμός της διέρρεε προς το Δεδέαγατς, διατήρησε ένα μικρό εμπόριο χάρη στην παρασκευή ενός τυριού και στους παστούς λυκουρίνους, γνωστούς με την ονομασία «νίτικα». Οι κάτοικοι της Αίνου διακρίνονταν για την κατασκευή μεγάλων πιθαριών για την αποθήκευση λαδιού και κρασιού.
Εκκλησιαστικά, η Αίνος ήταν έδρα Μητρόπολης και περιελάμβανε 17 κοινότητες με 10.057 άτομα.53 Διοικητικά ήταν καζάς και κατά τα τέλη του 19ου αι. ανήκε στο σαντζάκι του Δεδέαγατς. Αναφέρω χαρακτηριστικά έγγραφο των ΒΟΑ όπου γίνεται λόγος το 1886 για τη μείωση κατά 50 γρόσια στο ενοίκιο του Διοικητηρίου Αίνου, επειδή είχε αρχίσει η κατασκευή του αντίστοιχου στο Δεδέαγατς, ενώ δεν υπήρχε προοπτική για την ενοικίαση καινούργιου στην Αίνο,54 γεγονός που μαρτυρά την ανοδική πορεία του Δεδέαγατς και την αντίστοιχη φθίνουσα της Αίνου.
Μετά την ήττα της οθωμανικής αυτοκρατορίας στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά τη διετία 1920-1922, που η Ανατολική Θράκη τελούσε υπό ελληνική διοίκηση, η Αίνος υπήχθη στην Αλεξανδρούπολη. Μετά την ανακωχή των Μουδανιών παραδόθηκε σε μια διασυμμαχική επιτροπή (30/10/1922), η οποία την παρέδωσε στους Τούρκους. Οι περισσότεροι κάτοικοι της την εγκατέλειψαν κι εγκαταστάθηκαν στην Αλεξανδρούπολη.
[...]

*Η Αίνος παρά την ανθυγιεινή της τοποθεσία έλαβε μεγάλη ανάπτυξη. Αλωθείσα από τους Τούρκους το 1455 διατήρησε τον ελληνικό χαρακτήρα, χάρη δε στον Έβρο ποταμό συγκέντρωσε όλο το εμπόριο του Αιγαίου Πελάγους. Αργότερα, από τις προσχώσεις που δημιουργήθηκαν από της ιλύος του Έβρου το λιμάνι απέβη απρόσιτο στη ναυτιλία. Οι κάτοικοι πλούτισαν χάρη στις αλυκές, διότι έκαναν εξαγωγή αλατιού σε ολόκληρη τη Θράκη και Μακεδονία. Ομοίως οι κάτοικοι κέρδιζαν αρκετά από την αλιεία, ενώ στο εμπόριο διοχετεύονταν οι παστοί και καπνιστοί κέφαλοι με το όνομα λυκουρίνοι ή αινίτικ, οι οποίοι ήταν περιζήτητοι στο εξωτερικό, όπως και το χαβιάρι και το αυγοτάραχο. Για φαρμακευτικούς λόγους γινόταν μεγάλη εξαγωγή βδελλών, αποκλειστικό μονοπώλιο της Αίνου, που απέφερε σεβαστά κέρδη. Εξαιτίας λοιπόν της εξαιρετικής εμπορικής κίνησης, η Αίνος μέχρι τα μέσα του 19ου αι. διατήρησε την ευημερία της. Το 1837 όμως εξαιτίας λοιμού απώλεσε μεγάλο αριθμό των κατοίκων της, ενώ το 1867 υπέστη μεγάλη καταστροφή από πυρκαγιά, με αποτέλεσμα να καταστραφεί το 1/4 της πόλης. Έκτοτε ο πληθυσμός μειώθηκε. Η ακμή της Αίνου οφειλόταν στη θέση της, καθόσον υπήρξε το μοναδικό επίνειο της Θράκης και διετέλεσε κέντρο διαμετακομιστικού εμπορίου. Απόδειξη της ευημερίας της ήταν οι 70 εκκλησίες και το ναυτικό της, το οποίο κατά καιρούς αποτελούνταν από 300 ιστιοφόρα μικρά και μεγάλα, τα οποία ταξίδευαν μέχρι τις ακτές της Συρίας και της Αλεξάνδρειας. Επίσης οι κάτοικοι ασκούσαν πολλές τέχνες, κυρίως την αγγειοπλαστική, τη γεωργία, αμπελουργία και κηπουρική, ενώ όλοι οι επαγγελματίες ήταν οργανωμένοι σε συντεχνίες. ...
Σημειωτέον ότι η Αίνος, άρχισε να φθίνει μετά το 1878, οπότε ιδρύθηκε η Αλεξανδρούπολη (Δεδέαγατς), η οποία μπορεί να χαρακτηριστεί αποικία των Αινιτών, καθόσον πολλοί εκ της Αίνου κάτοικοι ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στη νέα πόλη.
Ελένη Βουραζέλη-Μαρινάκου, "Αι εν τη Θράκη Συντεχνίαι των Ελλήνων κατά την Τουρκοκρατίαν", Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, Θεσ/νίκη 1950. σελ. 72-73.[1]
______________________________________________________

Αίνος, ακρόπολη

Ως κύριο τμήμα της ευρύτερης Θράκης και ως προαύλιο της Κωνσταντινούπολης η Ανατολική Θράκη κατοικείτο κατά πλειοψηφία από τους Έλληνες, που ήταν αστοί και χωρικοί.
Οι ελληνικοί πληθυσμοί κατοικούσαν κυρίως στη θρακική ακτή της Προποντίδας, όπου και η αρχαία εμπορική πόλη της Ραιδεστού και τα 28 χωριά των Γανοχώρων πάνω και γύρω από το μοναστικό κέντρο του όρους Γάνος, καθώς και αριθμός μικρών πόλεων, όπως οι Επιβάτες, το Εξάστερο και η Σηλύβρια, οχυρό έρεισμα του ευρύτερου αμυντικού συστήματος της Κωνσταντινούπολης. Στον Κόλπο του Σάρου, στις ακτές του Αιγαίου πλέον, και μέχρι τις εκβολές του Έβρου, όπου και η αρχαία πόλη της Αίνου, κατοικούσαν κατά πλειοψηφία Έλληνες. Ελληνικοί πληθυσμοί κατοικούσαν στα περίχωρα της Κωνσταντινούπολης, στις ακτές του Ευξείνου και στις περιφέρειες της Αδριανούπολης, των Σαράντα Εκκλησιών και των βουνών της Στράντζας.
Ο υπόλοιπος πληθυσμός της Ανατολικής Θράκης, σχεδόν το μισό του συνολικού πληθυσμού, αποτελούσε ένα εθνοτικό αμάλγαμα από Τούρκους, Αλβανούς μουσουλμάνους, Βουλγάρους, Αρμένιους, Τσιγγάνους, Εβραίους και χριστιανούς Τούρκους (Γκαγκαούζους). Οι Έλληνες της Θρακικής χερσονήσου και του Ελλησπόντου κατοικούσαν εκτός από την Καλλίπολη σε αριθμό μικρών χωριών και κωμοπόλεων, όπως η Μάδυτος.[2]
[...]
______________________________________________________

Αίνος: Πόλη της Θράκης στην Ανατολική όχθη των εκβολών του ποταμού Έβρου κοντά στη λιμνοθάλασσα Στεντορίδα. Την πόλη αναφέρει ο Όμηρος ως σύμμαχο των Τρώων. Αρχικά η πόλη ονομαζόταν Πολτι(υ)μβρία ή Πολτι(υ)ομβρία από το όνομα του Πόλτι(υ)ος, μυθικού βασιλιά της Θράκης και οικιστή της πόλης. Ο Ηρόδοτος την ονομάζει Αιολίδα λόγω του εποικισμού της κατά τον 7ο π.Χ. αιώνα από Αιολείς της Κύμης, της Μυτιλήνης και της Αλωπεκονήσου. Αργότερα η πόλη έγινε μέλος της Α΄ Αθηναϊκής συμμαχίας. Κατόπιν περιήλθε στην εξουσία του Φιλίππου και στη συνέχεια των επιγόνων του Μ. Αλεξάνδρου αρχικά τους Σελευκίδες και έπειτα τους Πτολεμαίους. Το 205 π.Χ. κυριεύτηκε από τους Ρωμαίους. Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους η πόλη ανήκε στο Θέμα της Θράκης και στην Επαρχία Ροδόπης. Το 1354 μ.Χ. η Αίνος πέρασε στα χέρια του Γενουάτη Φραγκίσκου Γατελούζου.[4]
[...]
______________________________________________________

Το 1456 κυριεύθηκε η Αίνος, το τελευταίο ίχνος φραγκοκρατίας στη Θράκη. Πριν από την άλωση της Πόλης το 1453 η Αίνος είχε περιέλθει στην κυριαρχία του Γενουάτη άρχοντα της Ίμβρου Δόρια ο οποίος πλήρωνε στον Μωάμεθ τον Β’ 2.000 δουκάτα. Συνέχισε να νέμεται την Αίνο μέχρι το 1457 όταν οι Τούρκοι κατέλαβαν την πόλη. Το 1568 ο Βενετός ναύαρχος Νικόλο Κανάλε, με 26 πλοία κατέλαβε την Αίνο, την Λήμνο και την Ίμβρο. Κατά την επιδρομή τους κατέσκαψαν τα τείχη, έβαλαν φωτιά στην πόλη, σκότωσαν πολλούς κατοίκους και πήραν μαζί τους στην Εύβοια 2.000 αιχμαλώτους. Η πόλη όμως αναπτύχθηκε ξανά.[3]
[...]
______________________________________________________

Αίνος, Ναός Αγίας Κυριακής
Εσωτερική άποψη προς τα βορειοανατολικά

Αίνου Μητρόπολη: Η Αίνος πολύ νωρίς κατέστη Επισκοπή και είχε την πρώτη ή την τέταρτη θέση μεταξύ των Επισκοπών της Επαρχίας Ροδόπης. Κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Ιουστινιανού του Α΄ (527-565 μ.Χ.) η Αίνος προήχθη σε Αρχιεπισκοπή και επί Αλεξίου Κομνηνού (1081-1118 μ.Χ.) σε Μητρόπολη. Αρχικά κατείχε την 62η θέση μεταξύ των Μητροπόλεων του Οικουμενικού Θρόνου, αργότερα υποβιβάστηκε στην 73η και κατά την Οθωμανική περίοδο προβιβάστηκε στην 38η θέση. Επειδή η Μητρόπολη αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα το 1885 αποσπάστηκαν από τη Μητρόπολη Μαρωνείας το Δεδέ αγάτς (σημερινή Αλεξανδρούπολη) και 14 άλλα χωριά και προσαρτήθηκαν στη Μητρόπολη Αίνου. Στα τέλη του 19ου αιώνα στην περιφέρεια της Μητροπόλεως Αίνου υπήρχαν δύο Πατριαρχικές και Σταυροπηγιακές Μονές: α) της Υπεραγίας Θεοτόκου Σκαλωτής και β) του Αγίου Αθανσίου Τζαδήρι.
Στη δικαιοδοσία της Μητροπόλεως Αίνου (τέλη του 19ου αιώνα) ανήκαν οι εξής οικισμοί:
α) Αίνος (Enez) με πληθυσμό ελληνικό από τον Καζά Αίνου,
β) Αρβανίτες (σημερινό Isikli),
γ) Μποράορι ή Μπαραούρο (σημερινό Baragi),
δ) Κιζκαπάν ή Κιγκαμπάν (Kizkapan),
ε) Τσελεμπή (Çelebi),
στ) Γιαπουλντάκ ή Γιαμαλντάκ (Yapıldak) από τον Καζά Κεσάνης,
ζ) Κόζκορη ή Κόσχορι (σημερινό Kocahıdır),
η) Αχούρια ή Αχίρκιοϊ (σημερινό Ahir) από τον Καζά Σουφλίου,
θ) Αμυγδαλιά (σημερινό Çavuşköy),

Χάρτης Μητρόπολης Αίνου στο GoogleMap

ι) Ασαρλή (Σκαλωτή όπου και η Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου, σημερινό Hisarlı),
ια) Μαΐστρος (σημερινό Yenice),
ιβ) Διασορνή ή Διασορανέλλα ή Μικρά Διόσα (σημερινό Küçükevren),
ιγ) Αγίασμα (σημερινό Kocaali),
ιδ) Κεμερλή (σημερινό Şehitler) από τον Καζά Αίνου,
ιε) Καβατζήκι (σημερινή Λευκίμμη),
ιστ) Πασμακτσή (σημερινό Τριφύλλι),
ιζ) Τεκέ (σημερινή Ταύρη),
ιη) Μαρχαμλί (σημερινός Πέπλος),
ιθ) Πιζμάνικιοϊ (σημερινή Πισμάνη) από τον Καζά Σουφλίου εκ των οποίων τα τρία τελευταία Εξαρχικά,
κ) Ρουμτζούκι (σημερινός Δορίσκος),
κα) Φερετζίκ (σημερινές Φέρρες),
κβ) Δεδέαγατς (σημερινή Αλεξανδρούπολη),
κγ) Δογάν Χισάρ (σημερινό Αετοχώri),
κδ) Γενίκιοϊ (σημερινή Iάνα),
κε) Bάδομα (σημερινός Ποταμός),
κστ) Δερβέντ (σημερινός Aβάς),
κζ) Nτομούζντερε (σημερινή Nίψα),
κη) Λιτζάκιοϊ (σημερινός Λουτρός),
κθ) Tσάμερεν (σημερινά Πεύκα),
λ) Mπαλίκιοϊ (σημερινή Mελία) και
λα) Tουρμπαλί (σημερινή Πυλαία) από τον Καζά Δεδέ αγάτς εκ των οποίων τα εννέα τελευταία Εξαρχικά.
Τον Νοέμβριο του 1922 οι 17 τελευταίοι οικισμοί συμπεριλήφθηκαν στη νεοσύστατη Μητρόπολη Αλεξανδρουπόλεως. Η έδρα του Μητροπολίτη είχε μεταφερθεί το 1909 στο Δεδέ Αγάτς (σημερινή Αλεξανδρούπολη).[4]
[...]
______________________________________________________

Βιλαέτι Αδριανουπόλεως

Διοικητικά ήταν καζάς και στα τέλη του 19ου αιώνα άνηκε στο σαντζάκι του Δεδέαγατς. Τότε είχε περί τους 4.000 κατοίκους Έλληνες στην πλειοψηφία αφού Τούρκοι ήταν μόνο οι διοικητικοί υπάλληλοι. Το 1909 μεταφέρθηκε η έδρα του Καζά από την Αίνο στο Ιμπρίκ Τεπέ. Για να επανέλθει το κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου πολέμου.
Οι κάτοικοι της Αίνου ασχολούνταν με την αγγειοπλαστική, την γεωργία, την αμπελουργία και την κηπουρική. Σημειώνονται οι συντεχνίες των γεωργών (ρετζεπερηδων), των κηπουρών (μπαχτσεβάνηδων) των καραβοκυραίων, των ψαράδων, των μαγαζιτήδων, των γουναράδων, των κτιστών (δουλγέρηδων), των πεταλωτών (αλμπάνηδων), των αμπελουργών, των ραπτάδων, των υφασματεμπόρων (μπεζασήδων), των μπακάληδων, των αρτοποιών, των πραγματευτάδων, των καφετζήδων κλπ.
Οι συντεχνίες συνέβαλλαν στην ίδρυση ελληνικών εκκλησιών. Η εκκλησία της Αγ. Κυριακής είχε χτιστεί με έξοδα της συντεχνίας των καραβοκυραίων και αυτή του Αγ. Βλασίου από τη συντεχνία των τσουκαλάδων. Η αγγειοπλαστική και το εξαγωγικό εμπόριο των πίθων αποτέλεσαν σημαντικότατη οικονομική πηγή για τους Αινίτες που απέφερε μεγάλα έσοδα που διέθεσαν στην ίδρυση και επισκευή εκκλησιών καθώς και για τη λειτουργία των ελληνικών σχολείων.
Το λιμάνι της Αίνου στις εκβολές του Έβρου, δεν είχε βάθος περισσότερο από 35-70 εκατοστά. Τα πλοία αγκυροβολούσαν σε μακρινή απόσταση και η μεταφορά των εμπορευμάτων προς την Αδριανούπολη και προς τα άλλα αστικά κέντρα κοντά στον Έβρο πραγματοποιούνταν με σχεδίες. Κατά τον Γάλλο περιηγητή a. Viquesnel, οι ποσότητες δημητριακών οι οποίες έφταναν στα 1847 από τον Έβρο στην Αίνο έφταναν τα 1.500.000 κιλά. Στην Αίνο φορτώνονταν ακόμη ποσότητες καπνού, αλατισμένων ψαριών, αλατιού, βδελλών, πήλινων σκευών και αργίλλου, μαλλιού, μεταξιού, δερμάτων, τυριού και κρασιού.
Μέχρι το 1878 γνώρισε μεγάλη ακμή οπότε και ιδρύθηκε το Δεδέαγατς (Αλεξανδρούπολη), στο οποίο συνέρευσαν οι περισσότεροι κάτοικοί της. Η παρακμή της Αίνου οφείλεται σε δυο λόγους. Από τη μια το λιμάνι της Αίνου έχασε τη σημαντικότητα του διότι η ύλις του Έβρου το έκανε αβαθές και ακατάλληλο για προσέγγιση πλοίων. Κατά δεύτερο λόγο η κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής με τελική απόληξη το Δεδέαγατς έστρεψε το εισαγωγικό και εξαγωγικό εμπόριο της Θράκης προς τη νέα πόλη. Πολύτιμη χαρακτηρίζεται η συμβολή των Αινιτών στην επανάσταση του 1821 κατά τις ναυτικές επιχειρήσεις.

Αίνος, ναός Αγίου Βλασίου
Εντοιχισμένη επιγραφή

Το 1821 τα πλοία της Αίνου ανέρχονταν σε 300. Πέρα όμως από τα πλοία, πολλοί Αινίτες κυβερνήτες πλοίων συμμετείχαν σε ναυμαχίες. Η σπουδαιότερη συμβολή των Αινιτών ανήκει στον Χατζή Αντώνη Βισβίζη που με την γυναίκα του Δόμνα πήρε μέρος σε πολλές επιχειρήσεις. Στην Αίνο φαίνεται να σχηματίστηκε Ελληνικό σχολείο το 1652 με την πρωτοβουλία κάποιας βυζαντινής οικογένειας που είχε καταφύγει εκεί. Το σχολείο στεγαζόταν στην μονή του Αγ. Ιωάννου του Θεολόγου και είχε πρώτο δάσκαλο τον ιερομόναχο Νικηφόρο ο οποίος εξελίχθηκε σε Μητροπολίτη Αίνου. Στις αρχές του 19ου αιώνα την φροντίδα του σχολείου ανέλαβε ο Μητροπολίτης Αίνου Ματθαίος. Η ανακαινισμένη και στεγασμένη στα 1799 σε ιδιόκτητο κτίριο ελληνική σχολή της Αίνου φιλοξένησε ικανούς δασκάλους. Στα 1847 ανοικοδομήθηκε λόγω έλλειψης χώρου και απέκτησε πλουσιότατη βιβλιοθήκη με 2.000 τόμους, που συνέθεταν φιλολογικά και θεολογικά συγγράματα.
Στα 1873 μνημονεύονται στο γεωγραφικό τμήμα της Αίνο 6 ελληνικά σχολεία. 4 στην Αίνο και 2 στα χωριά Μαϊστρο και Αγίασμα) με 300 μαθητές, στα 1811 11 σχολεία με 500 μαθητές, στα 1885 5 ελληνικά σχολεία με 250 μαθητές στα 1905 24 ελληνικά σχολεία με 1.035 μαθητές στην Αίνο (Αστική σχολή και παρθεναγωγείο καθώς και στα χωριά Μαϊστρο, Αμυγδαλιά, Διασόρνι, Αγίασμα, Κεμερλή, Τσελεμπή, Ασαρλή και Κόζκορι. Το 1873 υπήρχαν στην Αίνο 4 σχολεία με 200 μαθητές, 4 δασκάλους, και ο αριθμός των κάτοικων ανερχόταν στις 4.000, ενώ το 1884 λειτουργούσε ελληνική σχολή με 30 μαθητές και 1 δάσκαλο, 2 δημοτικά με 90 μαθητές και 2 δασκάλους και Παρθεναγωγείο με 80 μαθήτριες και 1 δάσκαλο και ο αριθμός των κατοίκων ανερχόταν στις 3.000. Το 1884 καταγράφονται επίσης και 750 τουρκόφωνοι χριστιανοί ορθόδοξοι. Στις αρχές του 19ου η ελληνική κοινότητα της Αίνου συντηρούσε και νοσοκομείο με 14 δωμάτια ενώ στα τέλη του ίδιου αιώνα δραστηριοποιούνταν ο σύλλογος «Ευαγγελισμός». Τα περίφημα σχολεία της Αίνου, το νοσοκομείο της και το αναγνωστήριο ο «Ευαγγελισμός», λειτούργησαν χάρη στις δωρεές του μητροπολίτη της Αίνου Σωφρόνιου, του αρχιδιάκονου του Ιεροσολυμητικού θρόνου Ιώβ, του Κωνστ. Κουτσουρέλη και άλλων.
Στα τέλη του 1915 οι Αινίτες εκτοπίστηκαν και διασκορπίστηκαν στα Μάλγαρα. Τότε καταστράφηκαν και 15 από τις 17 εκκλησίες και παρεκκλήσια κατά την ομολογία του αρχιαστυνόμου της Αίνου Γιουσούφ Ζία. Όπως και να διαρπάζονται 1900 τόμοι της ιστορικής βιβλιοθήκης του ελληνικού σχολείου. Μετά την Ανακωχή των Μουδανιών η Αίνος παραδόθηκε σε μια διασυμμαχική επιτροπή η οποία σχεδόν αυθημερόν την παρέδωσε στους Τούρκους. Οι περισσότεροι από τους Αινίτες εγκαταστάθηκαν στην Αλεξανδρούπολη.[3]
[...]
______________________________________________________

Μια άλλη ομαδοποιημένη παρουσίαση πόλεων και χωριών της Θράκης του περασμένου αιώνα και συγκεκριμένα της περιοχής της Αίνου, περιλαμβάνεται σε έκθεση του εκπαιδευτικού Ν. Γ. Χατζόπουλου, που είναι γραμμένη στις Φέρρες στις 2 Μαΐου 1882. Σ’ αυτήν, μεταξύ άλλων αναφέρονται:

Αίνος, Ναός Ζωοδόχου Πηγής ή
Χρυσοπηγής Εντοιχισμένη επιγραφή

ΑΙΝΟΣ: «Πόλις παράλιος κειμένη εις την αριστεράν όχθην και παρά τας εκβολάς του Έβρου. Αρχαιοτάτη μνημονευομένη και παρ’ Ομήρου εν τοις στοιχείοις Β΄ και Δ΄ της Ιλιάδος. Προ της συστάσεως του Δεδέαγατς ήτο η αποθήκη του εμπορίου της Νοτιοδυτικής Θράκης από Παζαρτζηκίου και των λοιπών μερών μέχρις Αίνου και ενηργείτο ευρύ εμπόριον εξαγωγής σιτηρών. Διότι εφορτώνοντο ετησίως 3-4 πολλάκις δε και 5 εκατομμύρια κοιλά Κωνσταντινουπόλεως. Προ 40-50 ετών ηρίθμει υπέρ τας δύω χιλιάδας οικίας. Νυν δεν μόλις αριθμεί 800-900 ων αι 100-130 εισίν οθωμανικαί αι δε λοιπαί ελληνικαί. Έχει σχολεία καλώς συντηρούμενα δια κληροδοτημάτων, οία Ελλ. Σχολήν, Δημοτικήν, Παρθεναγωγείον, εφέτος δε εσυστήθη Νηπιαγωγείον».
ΜΑΪΣΤΡΟΣ: «Χωρίον Ελλ. προς ανατολάς της Αίνου κείμενον και ταύτης απέχον περί την μίαν ώραν. Ελλ. οικογένειαι 100».

Αμυγδαλιά (σημ. Çavuşköy),
Μονή Παναγίας Σκαλωτής

ΤΣΕΛΕΜΠΗ: «Προς ανατολάς της Αίνου και εις απόστασιν πέντε ωρών κείται το χωρίον Τσελεμπή εις ωραίαν τοποθεσίαν κατάφυτον και κατάρρυτον, έχουσα διαυγές και δροσερώτατον πόσιμον ύδωρ. Προ έτους φαίνεται ότι ήτο πολυπληθέστερον και ευτυχές. Νυν όμως μόλις αριθμεί 50-60 οικογενείας ζώσας δια της γεωργίας, της κτηνοτροφίας και μάλιστα της ξυλανθρακοποιίας». ΑΓΙΑΣΜΑ: (Κοτζιαλή τουρκιστί) «Προς νότον άλλου χωρίου, ούτινος απέχει μόλις 20 λεπτά της δ’ Αίνου πέντε ώρας και της θαλάσσης δύω. Έχει λιμενίσκον τινά «Αρκούδα» καλούμενον παρά τον λιμένα Ξηρού (Μέλανος κόλπου). Κατοικείται υπό 140 Ελληνικών οικογενειών, αίτινες ζώσι δια της γεωργίας, κτηνοτροφίας και ανθρακοποιϊας. Εις τα δύω ταύτα χωρία ως και εν Κιμερλή φαίνεται καθαρώτατος ο ελληνικός τύπος και γίνονται οι Αρχαίοι κυκλικοί χοροί. Πλείσται δε απαντώσιν φράσεις και λέξεις ελληνικαί ως και παραμύθια. Εν τούτω μόνω τω χωρίω εξ όλων των εν τη επαρχία, υπάρχει Δημοτική τις Σχολή, ονόματι μόνον».
ΚΟΣΚΟΡΙ: «Το χωρίον τούτο ηρίθμει προ 70-80 ετών υπέρ τας 400 ελληνικάς οικογενείας. Κείμενον όμως εν τω μέσω Κεσσάνης και Κυψάλων διεσκορπίσθη ένθεν μεν ένεκα των ανυποφόρων αυθαιρεσιών των τότε αναλγήτων Οθωμανών, ένθεν δε ένεκα του νοσώδους αυτού κλίματος. Διότι επί πεδιάδος τελματώδους και εν μέσω δύω λιμνών εν αις αλιεύονται άφθονοι και ωραίοι κυπρίνοι και εγχέλεις. Περιέχει νυν μόλις 15-20 ελληνικάς οικογενείας και ισαρίθμους βουλγαρικάς μετοικησάσας εις το χωρίον τούτο εκ των Βουλγαρικών χωρίων του τμήματος Φερρών».[5]

Πηγές
[1] Από το Δεδέαγατς στην Αλεξανδρούπολη, Τεμιρτσίδη Μαρία ΑΠΘ 2009
[2] Μνεία της καθ' ημάς Ανατολής
[3] Εθνολογικό Μουσείο Θράκης
[4] ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΑΙΝΟΥ
[5] Νεώτερη Ελληνική Ιστορία

Φωτογραφίες
1. Οι φωτογραφίες προέρχονται από το "ΘΡΑΚΗ - ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ - Το Οδοιπορικό του Γεωργίου Λαμπάκη (1902)", Ευγενία Χαλκιά, Βασιλική Χόρτη, Απόστολος Γ. Μαντάς David Hardy, Γιασμίνα Μωυσείδου Υπουργείο Πολιτισμού. Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, 2007
2. Θρακική Εστία Θεσσαλονίκης (Χάρτης Βιλαετίου Αδριανουπόλεως)

Τo νέο Δ.Σ. του συλλόγου Σαμοθρακιτών ‘"Η Νίκη της Σαμοθράκης"

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Wed, 12 Dec 2012 09:42:00 +0200

Σας ενημερώνουμε ότι το νέο διοικητικό συμβούλιο του συλλόγου μας όπως αναδείχτηκε στις 25/11/2012 έχει ως έξης:
Πρόεδρος: .................Στεργίου Σάββας
Αντιπρόεδρος: ............Απότας Δημήτριος
Γραμματέας: ...............Αγγελώνιας Θεόδωρος
Ταμίας: .....................Μαρίτσας Γεώργιος

Δημ. Σχέσεων: .............Ματσά Αγγέλα
Δημ. Σχέσεων: .............Μαρία Μελένιου
Τακτικό Μέλος: ............Ατζανός Παναγιώτης
Αναπληρωματικά Μέλη:...Πρόξενος Χρήστος
Μαστραγγελής Ιωάννης

Αποφασίστηκε να πραγματοποιηθούν :

Ημερήσια εκδρομή στην Ονειρούπολη της Δράμας την Κυριακή 16/12/2012
Η εκδήλωσης της κοπής της πρωτοχρονιάτικης πίτας στις 5 Ιανουαρίου 2013 ημέρα Σάββατο, στην αίθουσα της Λέσχης Αξιωματικών Φρουράς Αλεξανδρούπολης (Λ.Α.Φ.Α.) παρουσία μουσικού σχήματος για ζωντανή μουσική.
Καθώς η οργάνωση Αποκριάτικης Εκδήλωσης στις 9 Μαρτίου 2013 ημέρα Σάββατο, στην Αίθουσα Εκδηλώσεων Δεξιώσεων “Κτήμα Βασίλη”. Την εκδήλωση θα πλαισιώνουν με παραδοσιακή μουσική, ο μουσικός Δεληγιάννης Γεώργιος με το συγκρότημά του.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 6944214322

Το Δ.Σ

Βίντεο από την εκδήλωση-βιβλιοπαρουσίαση του Φράγκου Φραγκούλη 6-11-12

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Tue, 13 Nov 2012 11:37:00 +0200

Η Κίνηση Αλληλεγγύης Πολιτών Αλεξανδρούπολης οργάνωσε την εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου «Ποια Τουρκία; Ποιοι Τούρκοι;» του Επίτιμου Αρχηγού ΓΕΣ, Στρατηγού Φράγκου Φραγκούλη. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 6 Νοεμβρίου 2012 στην Αλεξανδρούπολη. Πριν τον συγγραφέα μίλησαν για το βιβλίο ο καθηγητής (Α.Π.Θ.) Παναγιώτης Εσκίογλου και ο Δρ. Κοινωνικών Επιστημών Θεοφάνης Μαλκίδης, ενώ συντόνισε ο δημοσιογράφος Δημήτριος Κολιός.

Κίνηση Αλληλεγγύης Πολιτών Αλεξανδρουπόλεως : Εκδήλωση με τον κ. Φράγκο Φραγκούλη 6/11/12

noreply@blogger.com (Θεόδωρος Αγγελώνιας) — Wed, 7 Nov 2012 13:19:00 +0200

Η παρουσίαση του βιβλίου του Φράγκου Φραγκούλη «Ποια Τουρκία; Ποιοι Τούρκοι;», στην Αλεξανδρούπολη

Με τη μαζική συμμετοχή πολιτών της Αλεξανδρούπολης αλλά και ολόκληρης της Θράκης, που ξεπέρασε κάθε προσδοκία, έγινε η παρουσίαση του βιβλίου του Φράγκου Φραγκούλη «Ποια Τουρκία; Ποιοι Τούρκοι;», παρουσίαση η οποία διοργανώθηκε από την Κίνηση

Αλληλεγγύης Πολιτών Αλεξανδρούπολης.

Η εκδήλωση, την οποία συντόνισε ο δημοσιογράφος Δ. Κολιός, ξεκίνησε με την ομιλία του Π. Εσκίογλου, ο οποίος προσέγγισε το έργο του συγγραφέα με προσωπικά παραδείγματα και αναφορές.

Στη συνέχεια ο Θ. Μαλκίδης επισήμανε τα ζητήματα που πραγματεύεται το βιβλίο, αναλύοντας τις πολυποίκιλες πολιτικές, διπλωματικές και ιστορικές του διαστάσεις.

Αμέσως μετά ο συγγραφέας, Επίτιμος Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, Στρατηγός Φράγκος Φραγκούλης, αναφέρθηκε στους λόγους που τον οδήγησαν στη συγγραφή του βιβλίου, το οποίο είναι ενημερωμένο με τις τελευταίες εξελίξεις στην Τουρκία. Ο συγγραφέας αναζήτησε έγγραφα, αρχεία, στοιχεία και βιβλιογραφία από διάφορες πηγές, ώστε να διεμβολίσει την ιστορική πραγματικότητα της Μικράς Ασίας, ξεκινώντας με γεγονότα που συνέβησαν πριν από μια περίπου χιλιετία και αφορούν τη μετάλλαξη των ντόπιων χριστιανών σε "Τούρκους" και "μουσουλμάνους", με αποκορύφωμα τις αποκαλύψεις για την καταγωγή πολλών κορυφαίων αξιωματούχων και πολιτικών της Τουρκίας, όπως ο Ερντογάν, ο ίδιος ο Κεμάλ, ακόμα και ο Μωάμεθ Β΄ ο Πορθητής.

Με την παράθεση πολλών βιωμάτων και στοιχείων από την πλούσια εμπειρία του, ο συγγραφέας κατόρθωσε να δώσει στο κοινό, ένα ολοκληρωμένο περίγραμμα της Τουρκίας του χθες, του σήμερα αλλά και του αύριο.

Στην εκδήλωση όπου προβλήθηκαν σχετικά με το θέμα βίντεο, εκτός των εκατοντάδων πολιτών που παρακολούθησαν ακόμη και όρθιοι την εκδήλωση, παρέστησαν ο Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ. Δαμασκηνός, οι Δήμαρχοι Αλεξανδρούπολης Ε. Λαμπάκης και Νέας Ορεστιάδας Δ. Μουζάς ανώτατοι αξιωματικοί, δημοτικοί και περιφερειακοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι φορέων και συλλόγων.

Αναδημοσίευση από: Κίνηση Αλληλεγγύης Πολιτών Αλεξανδρουπόλεως