Ik werkte in die tijd freelance voor uitgeverij Nijgh & Van Ditmar. Toen ik er lucht van kreeg dat er, niet gehinderd door enig commercieel inzicht, plannen gesmeed werden een bloemlezing uit het rijke oeuvre van ‘meneer Van Merwijk’ uit te geven, gaf ik aan dat ik me daar heel graag tegenaan wilde bemoeien. Dat mocht en mijn aanbod resulteerde in een fax (zo ging dat toen), waarin Jeroen dit project als een ‘fijne fietsvakantie’ aanvloog:

Een beetje brutaal plaatste ik in een uitvoerige en nogal overmoedige fax terug de nodige vraagtekens bij zijn selectie en deed ik een aantal suggesties, waarna ik tot mijn verbazing geheel de vrije hand kreeg, ook in de volgorde waarin de liedjes in de bundel terecht zouden komen. De WP51-bestanden (zo ging dat toen) die ik uiteindelijk aanleverde, gingen ongewijzigd door naar de zetter en op 5 maart 1999 werd het boekje op feestelijke wijze gepresenteerd in de kleine zaal van Paradiso.

En nu is Jeroen er niet meer. De bloemlezing, Wat zijn de vrouwen groot, werd geheel volgens de verwachtingen allesbehalve een bestseller, maar is er nog wél, als topje van de ijsberg. Want dat hij ons ontelbare liedteksten, cd’s, columns, tekeningen en schilderijen heeft nagelaten, is troostrijk. Net als zijn prachtige tekst van ‘Ik geloof’, in de video hieronder uitgevoerd door bevriende vakbroeders en -zusters in een liefdevol eerbetoon. Rust zacht, meneer Van Merwijk!

Ooit schreef Tjan op deze blog, puur voor zijn eigen plezier, een ode aan Jeroen van Merwijk. Je vindt het jubeldicht hier.

Het is een van de meest iconische platenhoezen aller tijden, waarop onmiskenbaar het bekendste zebrapad ter wereld te zien is: de zebra bij de Abbey Road-studio in Londen, waar de Beatles werkten aan hun laatste plaatopnamen. Een snelle shoot, waarbij fotograaf Ian Macmillan op een keukentrapje stond, leverde een aantal foto’s op waarvan er één wereldberoemd zou worden. Het is een vreemd idee dat de Fab 4 op de albumcover ook de andere kant op hadden kunnen lopen, als de keuze voor de hoes van Abbey Road op een andere foto uit de serie gevallen zou zijn.

De hoes was voer voor complotdenkers, die in het artwork bewijzen zagen voor de hardnekkige geruchten dat Paul McCartney overleden zou zijn en vervangen was door een dubbelganger. Het kwartet zou een begrafenisstoet symboliseren, en zelfs het kenteken van de half op de stoep geparkeerde Volkswagen Beetle zou een geheime boodschap bevatten. Samen met zijn hond nam Sir Paul in 1993 een loopje met de Paul is Dead-mythe, door voor de hoes van zijn live album Paul is Live terug te grijpen op de hoes van Abbey Road.

Het zebrapad werd een bedevaartsplaats voor Beatles-fans. De Abbey Road Cam, een webcam die op de oversteekplaats gericht is, laat 24/7 zien dat er altijd wel mensen zijn die het verkeer in de war sturen door zich op de zebra te laten vereeuwigen. Een jaar geleden, op 8 augustus 2019, exact 50 jaar nadat de beroemde foto genomen werd, was het echter wel heel druk in Abbey Road.

Er zijn altijd wel mensen, ja… maar niet nu het Coronavirus de wereld in zijn greep heeft en ook Londen in lockdown is. En dat prikkelde de fantasie van creatieve photoshoppers die zich afvroegen hoe de beroemde platenhoes er zonder mensen had uitgezien. Of bijna zonder mensen, want rechts op onderstaande foto is nog een man in pak te zien. Pas in 2004 zou hij zelf ontdekken dat hij op de platenhoes te zien is. Paul Cole is zijn naam, afkomstig uit Florida, een toevallige passant. De Amerikaan was met zijn vrouw op vakantie in Londen, sloeg de fotoshoot van een afstandje gade, maar had werkelijk geen flauw benul wie de vier mannen op de zebra waren.

Andere photoshoppers vroegen zich of hoe John, Ringo, Paul en George Abbey Road zouden oversteken als ze social distancing in acht zouden hebben genomen.

De afstand die de vier Beatles bewaren varieert, maar de verschillende afbeeldingen die via sociale media de ronde doen bewijzen dat de Beatles, het album en de hoes de gemoederen vijftig jaar na de release nog altijd bezig houden en nog immer tot de verbeelding spreken.

Intussen ligt de zebra er anno 2020 maar verlaten bij. De afdeling onderhoud van de gemeente Londen bleek pragmatischer en stukken doortastender dan de prime minister van de UK, en zag zijn kans schoon. Afgelopen week kreeg het wereldberoemde zebrapad een nieuwe lik verf. Via de eerder genoemde webcam is te zien dat de zebra er inmiddels weer spic en span bij ligt. Klaar om dagelijks weer ontelbare muziekliefhebbers over zich te laten lopen, muziekliefhebbers die nu nog thuis zitten, maar die zodra de verspreiding van het coronavirus enigszins beteugeld is zonder enige twijfel niet lang op zich zullen laten wachten.

Met de laatste woorden van het laatste album dat de Beatles opnamen, sluit ik deze blogpost af: ‘And in the end, the love you take, is equal to the love you make,’ zongen ze in hun slotakkoord ‘The End‘. Mooie woorden. Memorabele woorden ook. Wees lief voor elkaar en stay safe!

De week van Leidens Ontzet staat voor de deur. Overal in de Sleutelstad zijn de voorbereidingen voor 3 oktober, ‘het feest der feesten’, dus al in volle gang. Op zondagavond werd zelfs na zonsondergang nog volop gewerkt aan de opbouw van de grote kermis. De grootste attracties staan na de eerste opbouwdag al goeddeels op hun plek, de kleinere moeten nog even op hun beurt wachten. Zoals deze vliegende olifantjes, die er zo te zien net zoveel zin in hebben als de gemiddelde Leidenaar.

Dit weekend wordt in Leiden voor de vierentwintigste keer de Kunstroute georganiseerd. Op in totaal 76 locaties wordt werk van 155 kunstenaars getoond, waarbij de open ateliers natuurlijk het leukste zijn. Rekening houdend met de herfstachtige grillen van de weergoden, gingen Tjan en partner gisteren al op pad, want vandaag is het prima weer om lekker binnen een blogje te maken, maar wat minder om de deur uit te gaan.

Op de kop af 13.500 stappen zetten zij, volgens Tjan’s telefoon. Ze bezochten lang niet alle deelnemende galeries en ateliers, maar drieënhalf uur wandelen door de Sleutelstad resulteerde toch in twee collages van foto’s die hij onderweg en tussen de buien door met diezelfde stappen tellende telefoon maakte.

En omdat-ie zo leuk is en in een collage nauwelijks tot zijn recht zou komen, nog een aparte foto van een wel heel vrolijke tekening van Tim Juffermans:

De eerste keer dat Tjan deze trailer zag, hadden de makers hem meteen te bij zijn kladden. Kippenvel, vrijwel direct. De eerste zin van een verrassend goed zingende Bradley Cooper en vooral zijn subtiele glimlach daarna: bull’s eye! Eindelijk eens een acteur die geen rockartiest speelt, maar er één is. En meer dan dat, want Cooper vertolkt niet alleen de hoofdrol, maar is ook de regisseur van de film, schreef een groot deel van de liedjes en is co-producer van de soundtrack, die al in de trailer een cruciale rol speelt. De opeenvolging van het songmateriaal, de uiterst muzikale montage van de filmbeelden, de chemie tussen Cooper en zijn tegenspeelster (een voor de verandering eens niet opgedirkte en ongrijpbare, maar juist toegankelijke en innemende Lady Gaga), de suggestieve black outs… Nog altijd gaat Tjan er even voor zitten als deze trailer vertoond wordt, en steeds weer weet het nog geen tweeënhalve minuut durende clipje de zaal muisstil te krijgen.

Kortom: Tjan heeft er zin in, al realiseert hij zich dat de kans bestaat dat de film als die op 4 oktober in première gaat ook weleens vies zou kunnen tegenvallen. Want natuurlijk: het Net5-achtige verhaallijntje is corny, voorspelbaar en flinterdun. Maar dat zien we dan wel weer – letterlijk. Op zijn slechtst blijft het bij die verdomd goede trailer. Tjan drukt nog een keertje op play. Kijkt u mee?

Dit paasweekend waren Tjan en partner in het hoge noorden, in Groningen om precies te zijn. In de blog van gisteren las u meer over Tjan’s bezoek aan die stad.  Op tweede paasdag was het weer tijd om de trein terug naar het wilde westen te pakken. Met een langer dan geplande tussenstop in Assen, normaal gesproken de stad van Bartje, maar die nu toch vooral in het teken stond van Amerika. Dat had alles te maken met de tentoonstelling over Amerikaans realisme in het werkelijk fantastische Drents Museum.

De eerste collage toont kunst in Assen, en Assen in kunst. Deze werken maken deel uit van de vaste realistische collectie van het museum. Lady Liberty (met een blik bruine bonen als fakkel en de tekst ‘Hier kom ik weg’ van Daniël Lohues in het boek) staat zolang de expositie te zien op de Kop van de Vaart.

De trekpleister van het museum is op dit moment toch onmiskenbaar de tentoonstelling The American Dream, met werken van Edward Hopper, Andy Warhole, Roy Lichtenstein en nog veel meer grote namen uit de Amerikaanse kunstwereld. De collages hierboven en hieronder geven een goed beeld van de expositie. Werken van na 1965 worden overigens in ‘deel 2’ van de tentoonstelling in het Duitse Emden getoond.

De getoonde werken lopen zoals u ziet behoorlijk uiteen, van levensecht en hyperrealistisch tot cartoonesk, en dat maakt de expositie wat Tjan betreft ondanks de hoge kwaliteit van de afzonderlijke objecten nogal vrijblijvend. De Amerikaanse vlag dekt een grote lading, zullen we dan maar denken.

Dat kon niet gezegd worden van de kunst uit de periode 1885-1935 in het oude gedeelte van het oudste museum van Nederland. Wat een schitterende collectie.

In de trein terug naar Leiden liet Tjan zich inspireren door Edward Hopper. Het is dat hij niet kan schilderen, maar met de camera in zijn smartphone komt hij ook een eind.

Tjan maakte de foto’s met zijn Huawei P Smart en de collages met
de gratis Android-app Pixlr op diezelfde smartphone.

Tjan twitterde het op eerste paasdag al: ‘Paashaas én paasei gevonden in het Groninger Museum.’ Op stille zaterdag waren Tjan en partner vanuit het wilde westen naar het hoge noorden getreind, voor een lang weekendje in de stad waar volgens velen niets boven schijnt te gaan. En natuurlijk is een bezoek aan Groningen niet compleet zonder bezoek aan het op een steenworp afstand van het station gelegen museum.

Het grootste gedeelte van het museum stond alleen dit paasweekend nog in het teken van de romantiek. Veel, heel veel landschappen dus, maar ook hedendaagse kunst die met een beetje fantasie romantisch genoemd zou kunnen worden. De werken in de twee benedenhoeken van bovenstaande collage maken (net als het paasei trouwens) deel uit van de vaste tentoonstelling die gewijd is aan het Groninger kunstenaarscollectief De Ploeg. Hieronder maken bezoekers deel uit van bewegende panorama-projectie van een van de tentoongestelde romantisch werken.

Maar ook buiten de muren van het museum is er in de openbare ruimte van Groningen genoeg moois te ontdekken. Op het Waagplein bijvoorbeeld.

Dit is het uit twee houten figuren en koperdraad bestaande Farsi Largo/Making space uit 1996, van de Ierse kunstenares Janet Mullarney. Het zou de behoefte aan communicatie symboliseren en de passanten aanzetten in contact te komen met de gedachtestroom van het beeld. Tjan vond het gewoon mooi, zeker in de context van het de door de Italiaanse architect Adolfo Natalini ontworpen Waagstraatcomplex.

Aan de rand van de stad bevindt zich het complex van het UMCG, het Universitair Medisch Centrum Groningen. Het Research Lab uit 2007 trok Tjan’s aandacht door de speelse vormen en de manier waarop de aanblik van het gebouw vanuit elke kijkhoek weer anders was. Een even fraai als fascinerend ontwerp van UN Studio.

Tot zover Groningen, morgen gaan we naar Assen!

Tjan maakte de foto’s met zijn Huawei P Smart en de collages met
de gratis Android-app Pixlr op diezelfde smartphone.

De kunst ligt op straat, zegt men wel eens. Maar soms blijkt die straat zelf kunst. Omdat Tjan’s forenzentraject (Leiden-Rotterdam) de laatste weken regelmatig te kampen heeft met de meest uiteenlopende storingen, ijsbeerde hij soms langer op het perron van Leiden Centraal rond dan hem lief was. Met zijn gedachten op nul, zag hij opeens dat fragmenten van het perron wel wat weg hadden van kunst. Van abstracte kunst van de Duitse Zero-groep, van de Nederlandse Nul-beweging en van de contemporaine kunst die daaraan schatplichtig is, om precies te zijn, met een vleugje De Stijl ook hier en daar. Met zijn mobieltje maakte hij wat foto’s, en de vier mooiste vormen nu deze blogexpo. Hartstikke mooi, vindt Tjan. Maar vanaf nu mag de NS wat hem betreft weer volgens de dienstregeling gaan proberen te rijden. Zet hem op, NS, oefening baart kunst!

Het is wel weer tijd voor een serie collages. Gisteren was Tjan in Den Haag en nam hij als souvenirtje weer zes collages mee naar huis. Hij maakte ze op zijn telefoon van de foto’s die hij er tijdens zijn museumbezoekjes schoot. Hierboven negen fascinerende foto’s van hoogbouw in Hong Kong. Ze zijn van de Duitse fotograaf Michael Wolf, die momenteel exposeert in het Haagse Fotomuseum. Ook de volgende twee collages tonen werk van Wolf. Hierop respectievelijk een ‘Chinese Muur’ vol Made in China-meuk (badeendjes!) en zeven fraaie foto’s van daken in Parijs. De weerspiegeling in twee van deze foto’s bleek helaas onvermijdelijk.

In het belendende Gemeentemuseum stuitte Tjan eerst op niet minder dan honderd vazen. Nou is keramiek niet echt zijn ding, maar verschillende van de vazen van de Italiaanse kunstenaar en architect Alessandro Mendini rechtvaardigden wat hem betreft een vijftal kiekjes. En mocht de stijl u enigszins bekend voorkomen: Mendini ontwierp veel voor Alessi. Even scrollen nu, 1821 pixels naar beneden gaan we verder…

Elders in het museum werd Tjan geconfronteerd met een hiaat in zijn algemene ontwikkeling. Van de Belgische schilder Jean Brusselmans had hij namelijk nog nooit gehoord. Realistisch impressionisme (of impressionistisch realisme) bestaat die stroming? Zo ja, dan is Brusselmans daar ongetwijfeld een heel belangrijke vertegenwoordiger van. Met name de kleuren en de composities van de om en nabij veertig getoonde werken spraken Tjan aan.

Tot slot vier eveneens kleurrijke doeken van Morgan Betz uit Amsterdam. De opvallende sculptuur in de vijver van het museum is ook van de hand van Betz. En ja, over de artistieke waarde kan en zal ongetwijfeld veel gediscussieerd worden (met het dat kan een kind van vier ook van een van de museumbezoekers gisteren als tot vervelens toe gebruikt tegenargument), maar… Tjan werd er gewoon vrolijk van. En zo sluit hij deze art-blog dan ook af. Vrolijk.

Tjan maakte de foto’s met zijn Huawei P8 Lite en de collages met
de gratis Android-app Pixlr op diezelfde smartphone.

Deze week in Steeksleutels, Tjan’s column over Leiden in nieuwsblad De Leydenaer:

Bijna twaalf jaar geleden schreef Tjan zijn eerste Steeksleutels. Deze week zet hij een punt achter zijn laatste. Of een uitroepteken, om precies te zijn – want om een zin nou met een puntkomma te eindigen…

Klik hier om Steeksleutels nummer 564 te lezen.