Σαν προχτές, 22 του Μάη – τότε ήταν Κυριακή – το 2005, έκλεισε τον κύκλο της ζωής του ο σύντροφος Χαρίλαος Φλωράκης, επίτιμος πρόεδρος του ΚΚΕ. Ο χρόνος που μεσολάβησε είναι και μακρύς και κοντός. Μακρύς γιατί έγιναν πολλά από τότε, κι έτσι μετράει η ιστορία το χρόνο. Κοντός γιατί είναι νωρίς να καταλαγιάσουν τα συναισθήματα. Μια τέτοια ανάγνωση του χρόνου, όμως, συναισθηματική, προσβάλλει το «είναι» του συντρόφου που έγινε αφορμή για τη σημερινή αναφορά. Ο ίδιος σίγουρα δεν ήταν μεταφυσικός. Και άρα δε μας βλέπει από «κει που είναι», γιατί απλά δεν είναι. Απεχθάνονταν επίσης τα μεγάλα λόγια. Αγαπούσε όμως τις μεταφορές. Σα κι αυτή που μας κληροδότησε: «οι ζευγάδες φεύγουν, η σπορά μένει». Γεννήματα και της δικιάς του σποράς όσα ακολούθησαν το θάνατό του: το Κόμμα δυνάμωσε κι άλλο, γιόρτασε τα 90χρονά του παράλληλα με το σπουδαίο γεγονός, το συνέδριό του (18ο στη σειρά), εξοπλισμένο πιο ισχυρά για τη λαϊκή αντεπίθεση, το Πανεργατικό Αγωνιστικό Μέτωπο (ΠΑΜΕ) γιόρτασε κι αυτό τα 10χρονά του επιβεβαιώνοντας στη μέση μιας καλπάζουσας παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης ότι η ταξική συσπείρωση είναι μονόδρομος για τους εργάτες, η ΚΝΕ μετράει ήδη 9 συνέδρια και το Κόμμα μπορεί με περηφάνια να μετρά την ανανέωση των γραμμών του με εκατοντάδες στελέχη προερχόμενα από τη νέα βάρδια του επαναστατικού κινήματος.Κι έτσι μετρώντας την ιστορία κρατάμε στη μνήμη ζωντανή την παρουσία του σύντροφου Χαρίλαου Φλωράκη, σαν έναν σύντροφο που από τα 87 χρόνια της ζωής του τα 76 είναι ταυτισμένα με την πορεία του ΚΚΕ. Από όταν ήταν 15χρονος στην ΟΚΝΕ ως και που αναδείχτηκε γενικός γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ, αλλά και μετά ως το τέλος.

Οπως σημείωνε η ΚΕ του ΚΚΕ αναγγέλοντας το θάνατο του συντρόφου μας, όλη του η ζωή «ταυτίζεται με τις μεγαλύτερες στιγμές του λαϊκού μας κινήματος: Με τον αγώνα του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ, με την ηρωική πάλη του λαού κατά των Εγγλέζων και της ντόπιας αστικής κυβέρνησης του Γεωργίου Παπανδρέου το Δεκέμβρη του 1944, με την ένδοξη δράση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας (ΔΣΕ) κατά της εγχώριας αστικής τάξης και των Αγγλοαμερικανών συμμάχων της. Ταυτίζεται με την ιστορία των διώξεων, των φυλακίσεων και των εκτελεστικών αποσπασμάτων που οδηγήθηκαν χιλιάδες παιδιά του ΚΚΕ, του ΕΑΜ και του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας».

Τι πιο καλό βιογραφικό απ’ αυτό; «Η κομματική – πολιτική δράση του σ. Χαρίλαου Φλωράκη δε γνώρισε διαλείμματα. Γνώρισε μόνο φουρτούνες και μεγάλες δυσκολίες. Τις αντιμετώπισε όλες με παλικαριά και με αισιοδοξία, με την πηγαία θυμοσοφία του και με την αποφασιστικότητα του κομμουνιστή, που έχει πλήρη συναίσθηση της αποστολής του και της σκληρότητας που χαρακτηρίζει την ταξική πάλη. Τις αντιμετώπισε δίνοντας όλες τις δυνάμεις του και βγαίνοντας ηθικά νικητής. Οπως τόσοι και τόσες από τους χιλιάδες κομμουνιστές και τις κομμουνίστριες, που δε λογάριασαν και διέθεσαν τη ζωή τους απλόχερα, για να ξημερώσουν καλύτερες μέρες.Στη διάρκεια της Μεταξικής δικτατορίας και πριν απ’ αυτή, στα χρόνια του Βενιζελικού «Ιδιώνυμου». Στην Κατοχή και στον ένοπλο λαϊκό αγώνα του 1946 – 1949, όπου αναδείχτηκαν τόσο οι πολιτικές όσο και οι στρατιωτικές ικανότητες του σ. Χαρίλαου Φλωράκη. Εκεί, στα βουνά της Πίνδου, που οι αετοί συναντήθηκαν με τους ένοπλους αετούς, τον Νίκο Μπελογιάννη, τον Διαμαντή, τον Καπετάν Γιώτη, όλους τους ήρωες – μαχητές και τις μαχήτριες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Εκεί, που η αδιαλλαξία απέναντι στον ταξικό εχθρό πήγαινε χέρι – χέρι με την ευαισθησία απέναντι στο σύντροφο, στο συναγωνιστή, στον απλό άνθρωπο.

«Δε φοβηθήκατε το θάνατο;» τον ρωτούσαν. «Ασφαλώς και τον φοβηθήκαμε», απαντούσε. «Ποιος δε λογαριάζει τη ζωή του; Μόνο ο τρελός ή ο άδειος από συναισθήματα μπορεί να μη φοβηθεί το θάνατο. Αλλά εκείνο που διακρίνει τον κομμουνιστή, είναι ότι βρίσκει τη δύναμη, όταν χρειαστεί, να θυσιάζει ό,τι πιο πολύτιμο έχει, ξεπερνώντας και το φόβο του θανάτου».

Ο σ. Χαρίλαος Φλωράκης, όχι μόνο δε μετάνιωσε για το δρόμο που επέλεξε, αλλά συνήθιζε να επαναλαμβάνει, ότι τον ίδιο δρόμο θα ακολουθούσε ξανά, αν αυτό μπορούσε να γίνει. Γιατί γνώριζε, ότι δεν είχε κάνει λάθος. Γιατί γνώριζε, ότι η ζωή ομορφαίνει περισσότερο και ότι η ανθρώπινη υπόσταση καταξιώνεται μόνο στον αγώνα για την αλλαγή της κοινωνίας.

Στη μεγάλη δίκη του 1960 ξαναζωντάνεψαν η ατρόμητη στάση κομμουνιστών – κατηγορουμένων προηγούμενων χρόνων, η σθεναρή υπεράσπιση του ΚΚΕ, της πατριωτικής – διεθνιστικής προσφοράς του και των αρχών του, που μετέτρεπαν τους κατηγορουμένους σε κατηγόρους.Αντικρούοντας την κατηγορία της διενέργειας κατασκοπίας υπέρ ξένης δύναμης, μαζί με τους συγκατηγορουμένους του συντρόφους Ρούλα Κουκούλου, Κώστα Λουλέ, Αύρα Παρτσαλίδου και άλλους, ο σ. Χαρίλαος Φλωράκης είπε στην απολογία του ανάμεσα σε άλλα:

«Βεβαίως τα Κομμουνιστικά Κόμματα έχουν σχέσεις μεταξύ τους. Μας συνδέουν κοινή ιδεολογία, κοινά ιδανικά, η φιλία και η συναδέλφωση των λαών μας, έχουμε κοινό αντίπαλο, τον ιμπεριαλισμό. Και μόνο αυτό επιβάλλει τη διεθνή αλληλεγγύη μας. Αλλά υπάρχουν και προβλήματα που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με γνώμονα τα κακώς νοούμενα συμφέροντα μιας χώρας. Παράδειγμα το Κυπριακό, στο οποίο οι Αγγλοι και οι Τούρκοι κομμουνιστές αντιτάχθηκαν στις απόψεις των κυβερνήσεων των χωρών τους. Η επίσημη Αγγλία και η Τουρκία τούς είπαν προδότες, αλλά στην πραγματικότητα η στάση τους ήταν και σωστή και εθνική. Να γιατί ο διεθνισμός μας δεν έρχεται σε αντίθεση με την αγάπη μας προς την πατρίδα και τα συμφέροντά της. Το 1957 μαζεύτηκαν στη Μόσχα αντιπρόσωποι 64 Κομμουνιστικών Κομμάτων και διακήρυξαν ότι βασικό καθήκον των κομμουνιστών είναι η υπεράσπιση της ειρήνης. Ποιος αμφισβητεί ότι αυτό είναι και εθνικό μας καθήκον;».

«Πολεμάμε και τραγουδάμε, έλεγε στην Κατοχή η ΕΠΟΝ. Αυτό κάνετε κι εσείς τώρα», είπε σε συγκέντρωση στο Βελιγράδι, στη διάρκεια των βομβαρδισμών από το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, μιλώντας σε συγκέντρωση Γιουγκοσλάβων, που αντιπροσωπεία του ΚΚΕ τους είχε επισκεφθεί, για να εκφράσει την αλληλεγγύη της στον αγώνα τους.Η διεθνιστική δράση του σ. Χαρίλαου Φλωράκη αναγνωρίστηκε και τιμήθηκε από πολλά Κομμουνιστικά Κόμματα. Ξεχωρίζουν οι τιμητικές διακρίσεις του βραβείου της «Φιλίας των Λαών», από τον Πρόεδρο του Ανωτάτου Σοβιέτ της Σοβιετικής Ενωσης, το βραβείο «Καρλ Μαρξ», από το κράτος της Λαοκρατικής Γερμανίας και το βραβείο «Γκεόργκι Ντιμιτρόφ» από το σοσιαλιστικό κράτος της Βουλγαρίας.

Από το 1954 μέχρι το 1966 έμεινε ο σ. Χαρίλαος στη φυλακή, αφού η θανατική καταδίκη του είχε μετατραπεί σε ισόβια. Μαζί του και άλλοι 85 κομμουνιστές. Μπορούσαν να αποφύγουν όλες αυτές τις κακουχίες και τις στερήσεις, αρκεί να δήλωναν ότι αποκηρύσσουν το ΚΚΕ, την ιδεολογία τους. Αλλά προτίμησαν να σηκώσουν το σταυρό.

Η «ελεύθερη» ζωή κράτησε λιγότερο από ένα χρόνο. Στις 21 Απρίλη 1967 ο σ. Χαρίλαος εξορίστηκε στη Γυάρο και στη συνέχεια στη Λέρο για 4 ακόμη χρόνια. Και ακολούθησαν η παράνομη δράση και η παράνομη διαφυγή στο εξωτερικό, μετά από σχετική εντολή του Κόμματος.

Τον τίτλο του «ιστορικού ηγέτη», που πολλοί συνηθίζουν να χρησιμοποιούν αφειδώλευτα, ακόμη και για ασήμαντα περάσματα από την πολιτική, ο σ. Χαρίλαος Φλωράκης τον έκανε συνώνυμό του. Γιατί απέδειξε ότι «ιστορικό στέλεχος» δεν είναι όποιος αφιέρωσε πολλά χρόνια στην πολιτική δράση. Γίνεται το πρόσωπο εκείνο που, όταν τερματίζεται η ζωή του, παραμένει «ορθοστατών και ορθοβαδίζων», αλλά και έχοντας δώσει στην επαναστατική συλλογικότητα.Από τις πιο χαρακτηριστικές περιόδους, που αναδείχνεται η συμβολή του σ. Χαρίλαου Φλωράκη, είναι η νομιμοποίηση του ΚΚΕ το 1974, ύστερα από 27 χρόνια παρανομίας και πολλά χρόνια απουσίας των Κομματικών Οργανώσεων από την Ελλάδα. Τότε ο σ. Χαρίλαος Φλωράκης ηγήθηκε του ΚΚΕ, του Κόμματος που ήρθε στη νομιμότητα έχοντας στερηθεί τη φυσιολογική διαδοχικότητα δύο γενεών στην ανάπτυξή του. Τη μια, από τα δολοφονικά χτυπήματα του πολέμου και των κατοπινών διωγμών, την άλλη, λόγω της διάλυσης των Κομματικών Οργανώσεων.

«Πρέπει να αναπληρώσουμε αυτό το κενό γρήγορα», έλεγε συνεχώς το 1974, προσβλέποντας στην ανάπτυξη της ΚΝΕ, και έχοντας εμπιστοσύνη στη νεολαία. Και δεν παρέλειπε, συνεχώς, να καυτηριάζει την απόφαση του 1958 να διαλυθούν οι Κομματικές Οργανώσεις και οι κομμουνιστές να ενταχθούν στην ΕΔΑ.

Σε αυτές τις συνθήκες ο σ. Χαρίλαος Φλωράκης συνέβαλε στη γρήγορη προσαρμογή του Κόμματος στις νέες συνθήκες και απαιτήσεις, στην ενότητα του παλιού με το καινούριο. Στην αξιοποίηση των έμπειρων στελεχών, αλλά και στην αποφασιστική προσπάθεια να διαμορφωθεί μια νέα γενιά στελεχών στο ΚΚΕ.Επιβεβαίωσε ότι η συμβολή ενός κορυφαίου στελέχους δεν κρίνεται μόνο από τη δική του προσφορά, αλλά κυρίως κρίνεται από την προσπάθειά του να ανεβαίνει η συλλογικότητα και η διαδοχή των γενεών.

Οταν άρχισε η αντεπανάσταση στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, στη διάρκειά της και μετά, τότε που ακόμη και επιφανείς ηγέτες πολλών Κομμουνιστικών Κομμάτων υποχώρησαν και αναδιπλώθηκαν, ο σ. Χαρίλαος Φλωράκης αποτέλεσε μια από τις εξαιρέσεις του κανόνα. Εμεινε όρθιος, υπεράσπισε το ΚΚΕ, κόντρα σε εκείνους που μεθόδευαν τη διάλυσή του με τη βοήθεια και την παρασκηνιακή συμμετοχή αστικών δυνάμεων. Ηταν αποφασιστική η συμβολή του στη λεγόμενη «πλατιά Ολομέλεια της ΚΕ», το 1990, καθώς και στο 13ο Συνέδριο του ΚΚΕ (Φλεβάρης 1991), τότε που επιχειρήθηκε η «μεγάλη έφοδος» για τη διάχυση του ΚΚΕ στον τότε Συνασπισμό. Τότε που το Κόμμα μας χτυπήθηκε από μέσα, στο όνομα της «ανανέωσης», που σήμαινε την προσαρμογή του ΚΚΕ στο σύστημα. Ο σ. Χαρίλαος δεν μπορούσε να διανοηθεί ότι ήταν δυνατό να γίνει και το παραμικρό θετικό σε τούτο τον τόπο, δίχως την ύπαρξη του ΚΚΕ.

Ο σ. Χαρίλαος Φλωράκης υπερασπίστηκε την προσφορά του σοσιαλιστικού συστήματος, ιδιαίτερα της Σοβιετικής Ενωσης, στα κοινωνικά δικαιώματα των λαών, στην ειρήνη, στην πάλη για έναν κόσμο απαλλαγμένο από την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Γνώρισε από κοντά τη φροντίδα τους ως πολιτικός πρόσφυγας, αλλά και τη διεθνιστική συνεισφορά τους στα επαναστατικά και στα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα των λαών.Είχε βαθύτατη πεποίθηση ότι ο σοσιαλισμός θα έρθει ό,τι και να γίνει, ότι είναι το μέλλον της ανθρωπότητας, γιατί, όπως έλεγε, «ο καπιταλισμός οξύνει και δεν μπορεί να λύσει τα λαϊκά προβλήματα».

Ο σ. Χαρίλαος Φλωράκης είναι γέννημα του ΚΚΕ. Το ΚΚΕ και οι ηρωικοί αγώνες του τον ανέδειξαν σε ηγέτη, τον οποίο εκτιμούν όχι μόνον οι κομμουνιστές και οι κομμουνίστριες, αλλά και πολλοί εργαζόμενοι που δεν ταυτίζονται με την ιδεολογία του Κόμματός μας. Υπήρξε λαϊκός ηγέτης, γιατί ήταν κομμουνιστής. Μόνο αυτή η ιδιότητα μπορούσε να του δώσει όσα του έδωσε, μόνο αυτή μπορούσε να τον καταστήσει λαϊκό ηγέτη.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι στο αποχαιρετιστήριο που συνέταξε το Σεπτέμβρη του 1994 και παρέδωσε στην ηγεσία του Κόμματος, δεν αναφέρεται γενικά στο ΚΚΕ, δεν αφήνει το «βιος του» γενικά στο ΚΚΕ, αλλά έγραψε: «Ο,τι βιος είχα το έχω δώσει στο Κόμμα – στο Κόμμα, στο ΚΚΕ με τα γνωστά σύμβολά του, τη Μαρξιστική – Λενινιστική ιδεολογία του, το πρόγραμμά του και τις αρχές του»» (Από την ανακοίνωση της ΚΕ του ΚΚΕ στις 23 Μάη του 2005).

Η ζωή του σ. Χαρίλαου Φλωράκη προσφέρεται και σα «γράδο» για να μετράμε τόσο τις διάφορες πλευρές της ιστορίας του Κόμματος, όσο και το «τι πρέπει να κάνω». Είναι χαρακτηριστικό τι σημείωνε – ανάμεσα σε άλλα – η Γενική Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ σ. Αλέκα Παπαρήγα, στον πρόλογο του δίτομου έργου του Χρ. Θεοχαράτου για τον Χ. Φλωράκη: «Εχοντας επίγνωση ότι μέσα σε λίγες γραμμές είναι δύσκολο να μιλήσει κανείς ολοκληρωμένα, νιώθω την ανάγκη να σταθώ σε κάποιες περιόδους στην ιστορία και δράση του Κόμματος, που εγώ ξεχωρίζω ως χαρακτηριστικές για τη γενικότερη και μακρόχρονη, ως σήμερα, συμβολή του.Η πρώτη ταυτίζεται με τη νομιμοποίηση του ΚΚΕ το 1974, με την ανοιχτή δράση του Κόμματος ύστερα από 27 χρόνια παρανομίας, ύστερα από πολλά χρόνια απουσίας κομματικών οργανώσεων στην Ελλάδα. Δεν είναι λίγο πράγμα να είσαι στη θέση του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, ενός κόμματος ιστορικού μεν, παρόντος μεν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στα ελληνικά πράγματα, αλλά ταυτόχρονα στερημένου της συνεχούς νόμιμης δράσης, σε μια περίοδο, μάλιστα, που γίνονται σημαντικές αλλαγές στον ελληνικό καπιταλισμό. Επικεφαλής ενός κόμματος που έχει στερηθεί μια πολύτιμη ιδιότητα, τη φυσιολογική διαδοχικότητα των γενεών, στην ανάπτυξή του. Δύο γενιές στελεχών έλειψαν, η μια από τα δολοφονικά χτυπήματα του πολέμου και των κατοπινών διωγμών, η άλλη λόγω της διάλυσης των κομματικών οργανώσεων μέσα στην Ελλάδα.

Δεν υπήρχε, κατά τη γνώμη μου πιο σύνθετος ρόλος για όλα τα παλαιά στελέχη του Κόμματος και βεβαίως για τον Γενικό Γραμματέα. Ναι, το πιστεύω απόλυτα, ο σ. Χαρίλαος τα κατάφερε. Να συμβάλει στην ενότητα του παλιού με το καινούριο, στη γρήγορη προσαρμογή του Κόμματος στις σύγχρονες συνθήκες και απαιτήσεις. Στην αξιοποίηση των έμπειρων στελεχών με την αποφασιστική προσπάθεια να διαμορφωθεί μια νέα γενιά στελεχών στο Κόμμα. Συνέβαλε στην ομαλή σχέση των διαφορετικών γενεών, πράγμα εξαιρετικά δύσκολο, κατά τη γνώμη μου. Δεν ξέρω, εγώ τουλάχιστον, άλλο τέτοιο παράδειγμα, σε κανένα άλλο κόμμα.Οι αποχωρήσεις αρκετού αριθμού στελεχών την περίοδο του 1989-91, μια περίοδο βαθιάς κρίσης του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, καθόλου δε μειώνει την παραδειγματική προσπάθεια του σ. Χαρίλαου να δώσει ώθηση στην ανάδειξη νέων στελεχών. Ας μην ξεχνάμε ότι έφυγαν αρκετοί επώνυμοι, όμως σήμερα στο ΚΚΕ υπάρχει μια ώριμη γενιά στελεχών, που αναδείχθηκε και παρέμεινε ορθή ως σήμερα. Η συμβολή ενός κορυφαίου στελέχους δεν κρίνεται μόνο από τη δική του προσφορά, αλλά κυρίως από την προσπάθειά του να ανεβαίνει η συλλογικότητα και η διαδοχή γενεών.

Μια άλλη «στιγμή» απετέλεσε η περίοδος όπου το ΚΚΕ δέχεται τη βαθιά αρνητική επίδραση από τη διάλυση του σοσιαλιστικού συστήματος, από τη νίκη της αντεπανάστασης. Τότε που το ελληνικό κατεστημένο μεθόδευσε παρέμβαση στα εσωτερικά του ΚΚΕ, με στόχο τη διάλυσή του, ή το «νέρωμά» του.

Μια περίοδος που συμπαρέσυρε στην υποχώρηση, στην αναδίπλωση και στη μοιρολατρία, όχι μόνο νέους ανθρώπους και άπειρα στελέχη (αυτό δεν είναι παράξενο ούτε απροσδόκητο), αλλά και επιφανείς ηγέτες πολλών κομμουνιστικών κομμάτων, ώριμης μάλιστα ηλικίας, που είχαν περάσει από «φωτιά και σίδερο».Ο Χαρίλαος Φλωράκης ήταν από τις εξαιρέσεις στον κανόνα αυτό. Ο ρόλος του στη διατήρηση του Κόμματος και της φυσιογνωμίας του ήταν αποφασιστικός, στην κρίσιμη στιγμή που προηγήθηκε του 13ου Συνεδρίου, όπως ήταν η ευρεία ολομέλεια. Δεν έμεινε μόνο εκεί. Δε δίστασε να υπερασπιστεί την προσφορά του σοσιαλισμού, όταν άλλοι ηγέτες παγκόσμιου διαμετρήματος, στην καλύτερη περίπτωση, σίγησαν, αναδιπλώθηκαν στον εαυτό τους, περιμένοντας να δουν πού θα πάνε τα πράγματα.

Ο λαϊκός, ο κομματικός ηγέτης στη φουρτούνα φαίνεται, όταν χρειάζεται να πάει κόντρα στο ρεύμα. Οταν ακόμη πάει κόντρα και στην ηλικία του, καθώς κάθε μέρα, κάθε ώρα γίνεται πολύτιμος με τις παρατηρήσεις και τις γνώμες του, όταν πιστεύει βαθιά στα κομμουνιστικά ιδανικά, τίποτε δεν τον κάνει να τα παρατήσει.

Το Κόμμα και οι ηρωικοί αγώνες του ανέδειξαν τον σ. Χαρίλαο σε ηγέτη του και ο ίδιος ανταπέδωσε και ανταποδίδει την εκτίμηση που τρέφουν σ’ αυτόν οι κομμουνιστές και εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι πολίτες, ανεξάρτητα από ιδεολογικές και πολιτικές προτιμήσεις».

Σε καιρούς σα τους σημερινούς που διάφοροι ζητάνε από τους κομμουνιστές να ζητήσουν συγνώμη ακόμη και γιατί υπάρχουν, ζητάνε δηλαδή ξανά να υπογράψουμε δήλωση μετανοίας, αποκτά ιδιαίτερη αξία η υπενθύμιση της στάσης των κομμουνιστών απέναντι στα στρατοδικεία. Μια στάση που περιγράφεται γλαφυρά από την απολογία του σ. Φλωράκη στη δίκη του 1960 (το απόσπασμα είναι από το βιβλίο «Οι δίκες για κατασκοπία την άνοιξη του 1960 στην Αθήνα» εκδόσεις «Σύγχρονη Εποχή».). Μάλιστα αποκτά και μια ξεχωριστή επικαιρότητα η απάντηση που δίνει στον στρατοδίκη που ψάχνει να βρει από πού χρηματοδοτείται το ΚΚΕ. Ας το παρακολουθήσουμε:

«ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Η τακτική της συκοφαντίας είναι χαμένος κόπος. Ενα μέσον έχουν να μας καταπολεμήσουν: Να λύσουν τα προβλήματα του λαού. Αλλά τότε δε θα ήταν αντίπαλοί μας. Το δικαστήριό σας είναι υποχρεωμένο με την απόφασή του να δώσει απάντηση σε ορισμένα ερωτήματα: Αν το να έχει κανείς ιδανικά, το να αγωνίζεται για την εθνική ανεξαρτησία και δημοκρατία στην Ελλάδα είναι προδοσία ή όχι. Αν το να αγωνίζεσαι υπέρ της ειρήνης είναι προδοσία ή πρώτιστο καθήκον κάθε ανθρώπου. Είπατε ότι είσαστε υποχρεωμένοι να δικάσετε με βάση έναν ορισμένο νόμο. Αλλά δεν μπορείτε να χωρίσετε τη συνείδησή σας.ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Είπες ότι έχεις πλήρη συνείδηση και ότι αφομοιώνεσαι με το κόμμα σου. Σε ερωτώ: Γιατί μετά την απόφαση ότι ο Μπελογιάννης ήταν κατάσκοπος και το ΚΚΕ κάνει κατασκοπία δεν αποχωρίζεσαι, αλλά εξακολουθείς να μένεις αφοσιωμένος;

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Κατ’ αρχήν το κόμμα δεν είναι κάτι το άυλο. Τις αποφάσεις του τις παίρνουμε εμείς, και αυτό είναι μάλιστα εγγύησις για το ότι αν κάνουμε λάθη εμείς πάλι θα τα διορθώσουμε. Οσο για τον Μπελογιάννη, σας απαντώ ότι δεν είναι κατάσκοπος αλλά ήρωας.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Αυτό είναι έτι εις βάρος σου!

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Το ΚΚΕ δεν κάνει κατασκοπία. Ο Μπελογιάννης δεν ήλθε για κατασκοπία, αλλά για πολιτική δουλειά και είναι θύμα της μισαλλοδοξίας και της αμερικανοκρατίας και για μας είναι ήρωας.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Εδώ υπάρχουν αποφάσεις, σήματα…

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Πολλά μπορούν να «υπάρχουν» και δεν ξέρω τι υπάρχει. Ρωτάτε εμένα για τον Μπελογιάννη όταν πολιτικοί αρχηγοί και μέλος του υπουργικού συμβουλίου είπαν σε προεκλογική περίοδο ότι «παίξαμε με το κεφάλι του Μπελογιάννη».

ΣΑΡΛΗΣ: Δε ρωτάτε τον κ. πρωθυπουργό και τον υπουργό Δικαιοσύνης…

Σε σχετική ερώτηση ο κατηγορούμενος Φλωράκης απαντά ότι δεν είπε για Μακεδόνες γενικώς, αλλά για Σλαβομακεδόνες. «Και ο Βενιζέλος – προσέθεσε – γράφει γι’ αυτούς: δε θεωρούν εαυτούς ούτε Ελληνας, ούτε Σέρβους, ούτε Βουλγάρους».

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν τα ξέρω εγώ αυτά.

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Αν δεν τα ξέρετε τι να σας κάνω.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Συμφέρει εθνικά η ανακίνησις του Μακεδονικού;

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Οχι, δε συμφέρει. Δεν το υποκινούμε εμείς, αλλά εκείνοι που καταπιέζουν τους Σλαβομακεδόνες και τους καλλιεργούν έτσι τάσεις αποχωρισμού.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Αν κάνουμε πόλεμο για το Βορειοηπειρωτικό θα πολεμήσεις;

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Να μου πείτε πρώτα για ποιο λόγο θα γίνει ο πόλεμος.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Για να τους απελευθερώσουμε, επειδή είναι Ελληνες.

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Ελληνες υπάρχουν και στην Πόλη και στη Σμύρνη και στην Αίγυπτο και στην Αμερική.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Εκτός από φόνους και καταστροφές τι έχετε να παρουσιάσετε;

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Αφού μιλάτε για καταστροφές σας λέω. Το 1949 εμείς νικηθήκαμε. Πέρασαν 11 χρόνια. Από τότε οι κυβερνήσεις της χώρας πήραν 3 δισεκ. δολάρια. Τι έγινε μ’ αυτά, πού είναι η πρόοδος; Η «Καθημερινή» έγραφε τότε: «Να ξεμπερδέψουμε με τους κομμουνιστάς και θα φάμε με χρυσά κουτάλια». Και σήμερα αντί για χρυσά κουτάλια έχουμε ένα εκατομμύριο ανέργους και υποαπασχολουμένους.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Πώς λέτε ότι δεν είσαστε υπέρ της βίας αφού στην κατοχή είσαστε τα 10% και θέλατε να επιβληθείτε με τη βία;

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Ο μακαρίτης ο Χαβίνης είπε στη Βουλή ότι είναι ντροπή να υβρίζεται η Εθνική Αντίσταση, γιατί την ακολουθούσε το 70% του ελληνικού λαού. Ποια ήταν η βία; Το ΚΚΕ και το ΕΑΜ έκαναν ακριβώς το αντίθετο. Είχαν τα 80% του λαού με το μέρος τους, είχαν ουσιαστικά την εξουσία και δέχθηκαν να συμμετάσχουν ως μειοψηφία σε κυβέρνηση εθνικής ενότητος. Και αυτό ήταν λάθος τους.

Σε ερώτηση του προέδρου εάν λειτουργούν στις ανατολικές χώρες σχολές στις οποίες διδάσκονται μαθήματα σαμποτάζ, ασυρμάτου κλπ., ο Φλωράκης απαντά:

– Σας είπα τι σπουδάζουν οι Ελληνες. Πάνε σε σχολείο. Πανεπιστήμιο κλπ. και παίρνουν και επίδομα. Πώς να το κάνουμε; Αυτό είναι το σοσιαλιστικό σύστημα.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Εσύ εφοίτησες στη Στρατιωτική Ακαδημία της Μόσχας; Γιατί έτσι έχει κατατεθεί.

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Οχι. Πολλά έχουν κατατεθεί.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Τι δουλειά έκανες;

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Τριατατικός πριν από τον αλβανικό πόλεμο.

Σε σχετική ερώτηση του προέδρου, απαντά ότι μετά την κατάρρευση του μετώπου, Ελληνες υπουργοί τον παρέδωσαν στους Γερμανούς, αργότερα κατετάγη στον ΕΛΑΣ και κατά την περίοδο του εμφυλίου πολέμου στον Δημοκρατικό Στρατό.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Και πώς ζούσες σ’ αυτό το διάστημα;

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Το πώς ζούμε δεν ενδιαφέρει το δικαστήριο. Σας είπα ότι το κόμμα έχει τα οικονομικά του. Ρωτήσατε άλλα κόμματα που αγοράζουν ψήφους και εξαγοράζουν συνειδήσεις, πού τα βρίσκουν τα χρήματα; Πώς έχει π.χ. η ΕΡΕ, το κόμμα των Φιλελευθέρων και τα άλλα κόμματα γραφεία, μηχανισμό κλπ.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Μα εσείς ερχόσαστε απ’ έξω με τόσα χρήματα.

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Προέρχονται από τις συνδρομές των μελών μας. Μην ξεχνάτε ότι έχετε καταδικάσει Ελληνες πολίτες σε θάνατο για εισφορές που δίναν στο κόμμα.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Εννοείς τα τάληρα. Αυτές είναι ψείρες.

ΦΛΩΡΑΚΗΣ: Τα πάντα. Κι αυτές οι καρέκλες που καθόσαστε είναι φτιαγμένες από αυτά τα τάληρα των εργατών και του ελληνικού λαού».

Χρέος, από τα υψηλότερα του Κόμματος απέναντι στην ιστορία του, ήταν και παραμένει η τιμή στη λαμπρότερη σελίδα του επαναστατικού λαϊκού κινήματος στη χώρα μας, στην ιστορία – δράση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Μια δράση που και σήμερα στοιχειώνει τον ύπνο και τον ξύπνιο τόσο των αστών όσο και των κάθε λογής αναθεωρητών. Με αφορμή τα 50χρονα από την ίδρυση του ΔΣΕ, το ΚΚΕ οργάνωσε μια σειρά εκδηλώσεις σ’ όλη τη χώρα και ιδιαίτερα στις περιοχές που αναπτύχθηκε η δράση του ΔΣΕ. Μια τέτοια εκδήλωση επιλέχθηκε να γίνει στις 3 Νοέμβρη του 1996, στο κέντρο της Φλώρινας, σε μια εποχή μάλιστα που τότε ακόμα κυριαρχούσε το αντικομμουνιστικό μένος του Καντιώτη. Αντιγράφουμε αποσπάσματα από τον «Ριζοσπάστη»:

«»Η άρνηση υποταγής στους δυνάστες, ποτέ δεν υπήρξε λάθος στην ιστορία της ανθρώπινης κοινωνίας».

Φλώρινα, αίθουσα Πολιτιστικού Κέντρου, ώρα 11.30 το πρωί της Κυριακής. Η φωνή που ακούγεται από τα μεγάφωνα και απλώνεται πάνω απ’ την πόλη, τονίζει μία προς μία τις λέξεις. Προκαλεί τη σκέψη να σταθεί για λίγο μακριά απ’ την εντύπωση. Να δει τα πράγματα όχι σαν νίκη ή ήττα, αλλά σαν ανάγκη τέτοια από αυτές που η κάλυψή τους κάνει τον τροχό της ιστορίας να πηγαίνει μπροστά.

Στο βήμα ο επίτιμος Πρόεδρος του ΚΚΕ Χαρίλαος Φλωράκης. Ακροατήριο εκατοντάδες επιζώντες μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, κομμουνιστές και κομμουνίστριες νεότερων γενιών και με μια δυναμική παρουσία μ’ όλα τα νιάτα τους «στη φόρα», με τον «Τσε» να κυματίζει, τις κόκκινες σημαίες να αποδίδουν τιμές, δεκάδες κνίτες και κνίτισσες. Η αίθουσα κατάμεστη, το ίδιο και το φουαγιέ κι έξω οι σκάλες κι ο δρόμος για όσους δε χώρεσαν (…) Ο καπετάνιος στο βήμα δεν κρύβει τη συγκίνησή του για το γεγονός ότι βρίσκεται εδώ στη Φλώρινα, σε μια εκδήλωση τιμής για ό,τι πιο περήφανο γέννησε το επαναστατικό εργατικό κίνημα της χώρας μας.

«Αγαπητοί φίλοι, αγαπητοί σύντροφοι, είπε ανεβαίνοντας στο βήμα, δε σας κρύβω πως χαίρομαι πολύ που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, που ήρθα ξανά ύστερα από 47 χρόνια στην περιοχή του Βίτσι, φυσικά κάτω από εντελώς διαφορετικές συνθήκες από τότε, το 1949».

Και εξηγώντας τους λόγους αυτής της ιδιαίτερης χαράς, υπενθύμισε πως «η περιοχή έχει τόση μεγάλη προσφορά στον αγώνα του λαού μας, έδωσε τόσα για την εθνική ανεξαρτησία, τη δημοκρατία και την προκοπή του τόπου».

«Βρίσκομαι, είπε, σε μία περιοχή που αποτέλεσε Κάστρο και σύμβολο του ηρωικού αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, που τα 50 του χρόνια γιορτάζουμε σήμερα εδώ στη Φλώρινα. Δε σας κρύβω πως αυτές τις τρεις μέρες, κατά τη διαδρομή που έκαμα από Αγραφα, Χάσια, Καλαμπάκα, Γρεβενά, Κοζάνη, Φλώρινα, δοκίμασα έντονα αισθήματα συγκίνησης. Μνήμες ξαναζωντάνεψαν από την εποχή εκείνη. Ξαναζούσα με το νου γεγονότα συνδεδεμένα με τον ηρωικό αγώνα του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας και τους υψηλούς σκοπούς του. Συνδεδεμένα με την ακλόνητη πίστη στα μεγάλα ιδανικά της λευτεριάς και της λαϊκής κυριαρχίας».

Αναφερόμενος στη συνέχεια στην ιστορία των λαϊκών αγώνων, σημείωσε:

«Στην ιστορία αυτού του τόπου δεν υπάρχει αγώνας για την υπεράσπιση της ανεξαρτησίας, της δημοκρατίας, της πατρίδας μας, για την υπεράσπιση των συμφερόντων των εργαζομένων, που δεν έχει διαστρεβλωθεί, δεν έχει συκοφαντηθεί από τις δυνάμεις της συντήρησης και της υποτέλειας στους ξένους. Τι δεν έχει ειπωθεί σε βάρος του αγώνα του λαού και των αγωνιστών του ’21. Σε βάρος της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης. Σε βάρος της ηρωικής αντίστασης του Δεκέμβρη του 1944 ενάντια στην εγγλέζικη επιβολή και των ντόπιων συνεργατών τους. Τι δεν έχει ειπωθεί σε βάρος του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας για τον εμφύλιο πόλεμο 1946-1949 κλπ.».

«Και σήμερα, συνέχισε, εξακολουθούν οι κρατούντες, παρά το ότι πέρασαν 50 και πάνω χρόνια, να προπαγανδίζουν πως το Δεκέμβρη και τον εμφύλιο πόλεμο, τον επιδίωξε, τάχα, το ΚΚΕ (…) Ορισμένοι δεν αμφισβητούν το ρόλο των Εγγλέζων και ότι αυτοί επιδίωξαν τον εμφύλιο πόλεμο. Υποστηρίζουν όμως ότι ο εμφύλιος πόλεμος μπορούσε να αποφευχθεί. Υποστηρίζουν πως το ΚΚΕ και το ΕΑΜ δεν έπρεπε να απαντήσουν με ένοπλη αντίσταση, ότι το ΚΚΕ φέρνει την ευθύνη γιατί δεν απέφυγε τη σύγκρουση, ενώ μπορούσε και μια σειρά άλλα…

Δε λένε όμως πέρα της ένοπλης αντίστασης ή της υποταγής στην εγγλέζικη κυριαρχία ποια άλλη λύση υπήρχε. Υποταγή στους ξένους ιμπεριαλιστές ή ένοπλη αντίσταση; Οι παλιοί θυμούνται ποια ήταν η κατάσταση. Φοβερός ο εμφύλιος πόλεμος, αλλά πιο φοβερό και απαράδεκτο είναι η υποταγή στους καταλύτες της εθνικής ανεξαρτησίας και της λαϊκής θέλησης, η υποτέλεια και ο ραγιαδισμός. Η άρνηση υποταγής στους δυνάστες ποτέ δεν υπήρξε λάθος στην ιστορία της ανθρώπινης κοινωνίας».

Καταχειροκροτούμενος, ο Χ. Φλωράκης άρχισε σ’ αυτό το σημείο την αναφορά του στον ΔΣΕ, τονίζοντας ιδιαίτερα το χρέος για την ιστορική μελέτη αυτής της περιόδου και το χρέος των επιζώντων να συμβάλουν με τις μνήμες τους στην ολοκληρωμένη αυτή μελέτη.

«Με περίσσια περηφάνια, είπε, τιμούμε τα 50 χρόνια του ΔΣΕ. Ο αγώνας του ΔΣΕ ανεξάρτητα από την έκβασή του ήταν ένας αγώνας δίκαιος. Ενας αγώνας λαϊκής αντίστασης στα μεταπολεμικά σχέδια του ιμπεριαλισμού. Ενας αγώνας που λάμπρυνε τις πιο ηρωικές σελίδες της ιστορίας μας.

Ηταν συνέχιση του αγώνα της ένδοξης Εθνικής μας Αντίστασης, το ίδιο μεγάλος, πατριωτικός, που καθημερινά δικαιώνεται.

Ο αγώνας του ΔΣΕ, το περιεχόμενό του, το πλήθος των ηρωικών του πράξεων, η αυτοθυσία, οι άνισες συνθήκες πάλης, η αντιμετώπιση αφάνταστων δυσκολιών, η επιμονή των μαχητών και η προσήλωσή τους στα υψηλά ιδανικά για την Εθνική Ανεξαρτησία, τη λευτεριά και την προκοπή του τόπου, αποτελεί αστείρευτη πηγή έμπνευσης και φρονηματισμού για τις νέες γενιές.

Χρέος των επιζώντων – και με συγκίνηση σήμερα συνάντησα αρκετούς μαχητές εδώ σ’ αυτή τη σύναξη – είναι να συμβάλουν, με τις μνήμες του αγώνα εκείνου, στην ολοκληρωμένη ιστορική μελέτη του ΔΣΕ. Τη μελέτη της δημιουργίας του, των στόχων του, την οργανωτική του διάρθρωση και ανάπτυξη, τη στρατηγική και τακτική του, τη δράση του. Η τέτοια επιστημονική μελέτη και τα συμπεράσματά της θα είναι χρήσιμα για το σήμερα και το αύριο. Δε φτάνει μόνο να θυμόμαστε τους αγώνες, αλλά να τους μαθαίνουν και οι νέες γενιές»».

Το 1978 πραγματοποιείται το 10ο Συνέδριο του ΚΚΕ, το πρώτο νόμιμο, μετά από τρεις δεκαετίες βαθιάς παρανομίας. Το ζήτημα της ιδεολογικής δουλειάς έμπαινε στην πρώτη γραμμή. Στην εισήγησή του, τότε, είχε σημειώσει ανάμεσα στα άλλα:

«Η διαδικασία της ριζοσπαστικοποίησης των μαζών αναπτύσσεται σε συνθήκες βαθιάς κρίσης της ιδεολογίας της άρχουσας τάξης και ανόδου της ακτινοβολίας των προοδευτικών ιδανικών. Ακόμα και του σοβαρού πλήγματος που δέχτηκε η θεωρία και πρακτική του χυδαίου αντικομμουνισμού της «εθνικοφροσύνης» και της υποτέλειας, στην οποία στήριξε η άρχουσα τάξη ολόκληρη τη μεταπολεμική πορεία της Ελλάδας.

Θα ήταν όμως λάθος να υποθέσουμε ότι οι διαφοροποιήσεις αυτές στις συνειδήσεις των μαζών βρίσκουν αυτόματα συνεπή προσανατολισμό, ότι όλες οδηγούν σε θετικά πολιτικά αποκρυσταλλώματα και τοποθετήσεις. Πέρα απ’ αυτό τα νέα κοινωνικά στρώματα και δυνάμεις, που πυκνώνουν το μαζικό κίνημα, μπάζουν στο επαναστατικό κίνημα μιαν ολόκληρη κλίμακα αστικών και μικροαστικών ιδεών, ρεφορμιστικών ή δεξιών και «αριστερών» οπορτουνιστικών αντιλήψεων. Ακόμα, η άρχουσα τάξη καταβάλλει επίμονες προσπάθειες να εκτρέψει το ριζοσπαστισμό των μαζών σε λαθεμένες κατευθύνσεις, στο αδιέξοδο, να τον συγκρατήσει στα «όρια» της αστικής ιδεολογίας ή να τον σπρώξει στο μικροαστικό σοσιαλισμό ή και τον αναρχισμό (…)

Χρειάζεται ν’ αντικρούσουμε τις θέσεις που αρνούνται τον ηγετικό ρόλο της εργατικής τάξης στην πάλη για τη δημοκρατία και το σοσιαλισμό. Που μειώνουν τη σημασία της ταξικής πάλης και του αντιμονοπωλιακού αγώνα και την υποκαθιστούν είτε με το πνεύμα του συμβιβασμού και της ταξικής συνεργασίας, είτε μ’ ένα αταξικό εθνικοαπελευθερωτικό εθνικισμό καλυμμένο πίσω από το αντιεπιστημονικό σχήμα της αντιπαράθεσης μητρόπολης – περιφέρειας. Χρειάζεται επίσης να αντιπαλεύουμε τις αντιλήψεις του λεγόμενου «ελληνικού σοσιαλισμού» στις διάφορες παραλλαγές τους, που απολυτοποιούν τις εθνικές ιδιομορφίες και μας καταλογίζουν πως μιμούμαστε τάχα ξένα πρότυπα, για να διαστρεβλώσουν την ουσία του σοσιαλισμού, ν’ αγνοήσουν τις γενικές του νομοτέλειες, ν’ αρνηθούν την πείρα της οικοδόμησης του υπαρκτού σοσιαλισμού κ.ά.».

Σε δήλωσή του για τη συμπλήρωση 85 χρόνων από την ίδρυση του Κόμματος, ο Επίτιμος Πρόεδρος του ΚΚΕ Χαρίλαος Φλωράκης σημείωνε τα παρακάτω:

«Το ΚΚΕ το γέννησε η ελληνική πραγματικότητα, υπήρξε «τέκνο της ανάγκης και ώριμο τέκνο της οργής» όπως είπε ο μεγάλος Κώστας Βάρναλης.

Αναπολώντας τα 85 χρόνια ζωής και δράσης του ΚΚΕ δεν μπορεί παρά να νιώθουμε αισθήματα υπερηφάνειας για την πατριωτική του δράση. Τη δράση του για την ειρήνη, το ψωμί, την εθνική ανεξαρτησία, τη λαϊκή κυριαρχία. Στη νεότερη ιστορία του τόπου δεν υπάρχει κατάκτηση, κοινωνική και δημοκρατική, που να μη συνέβαλε το ΚΚΕ.

Τι ήταν αυτό που έκανε το ΚΚΕ να παραμένει ορθό και δυναμικό στους αγώνες τόσα και τόσα χρόνια παρά τις δυσκολίες και τα εμπόδια που έζησε, παρά τις ανηφόρες και κατηφόρες που πέρασε η πολιτική και κοινωνική ζωή του τόπου, παρά το γεγονός ότι πέρασε τη μισή ζωή του στην παρανομία, στις διώξεις;

Ηταν και είναι η πίστη των κομμουνιστών και κομμουνιστριών στο δικαίωμα του λαού να καθορίζει αυτός την τύχη του. Η πίστη του στο δίκαιο των εργαζομένων αλλά και στη δυνατότητά τους να το επιβάλουν.

Ηταν και είναι η βαθιά πεποίθηση ότι ο καπιταλισμός ό,τι έδωσε έδωσε, μόνο βαρβαρότητα και πόλεμο τώρα μπορεί να δώσει. Ο σοσιαλισμός ήταν και παραμένει αναγκαιότητα.

Τα βάσανα της εργατικής τάξης, της νεολαίας, των γυναικών, των αλλοδαπών εργατών στη χώρα μας, των Ελλήνων μεταναστών, όλων των εργαζομένων στην πόλη και το χωριό, ήταν και είναι η καθημερινή μας έγνοια.

Το ΚΚΕ, χωρίς να παραιτείται από τον τελικό του σκοπό, δε σταμάτησε ποτέ να καταπιάνεται με τα καθημερινά προβλήματα του λαού, με τον αγώνα για την ειρήνη, την υπεράσπιση της ακεραιότητας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας. Στήριξε και βοήθησε κάθε αγώνα, κάθε κίνημα, κάθε προσπάθεια, από όπου και αν προερχόταν, με στόχο την απόσπαση κατακτήσεων υπέρ των εργαζομένων, των πιο φτωχών λαϊκών στρωμάτων.

Σήμερα όλες μας τις δυνάμεις τις αφιερώνουμε στην προώθηση της αντιιμπεριαλιστικής, αντιμονοπωλιακής συσπείρωσης και συνεργασίας ώστε ο λαός να μπορέσει να απαντήσει στη βάρβαρη επίθεση που δέχεται, να ανοίξει το δρόμο για βαθιές αλλαγές που θα τον φέρουν στο προσκήνιο. Η συγκρότηση αυτής της λαϊκής συμμαχίας είναι πάνω από όλα συμφέρον του ίδιου του λαού.

Είμαστε αισιόδοξοι για το μέλλον. Το τέλος της ιστορίας δεν ήρθε ούτε θα έρθει. Ο κόσμος που ζούμε μπορεί να αλλάξει και θα αλλάξει. Είμαστε σίγουροι».

Με δεδομένο ότι στο πλαίσιο της ΕΕ οι κυβερνήσεις του κεφαλαίου συνδιαμορφώνουν τη στρατηγική και συναποφασίζουν το σύνολο των αντιασφαλιστικών κατευθύνσεων, το ΚΚΕ θεωρεί το ζήτημα της Κοινωνικής Ασφάλισης, της σύνταξης, της Υγείας και της Πρόνοιας, καθοριστικό μέτωπο στο πεδίο της ταξικής πάλης. Από αυτήν την άποψη, η στάση κάθε κόμματος απέναντι στο συγκεκριμένο ζήτημα και τις πραγματικές ανάγκες της εργατικής λαϊκής οικογένειας, αποτελεί σημαντικό κριτήριο ψήφου στις επερχόμενες ευρωεκλογές. Αυτό ήταν το στίγμα της Συνέντευξης Τύπου που έδωσε χτες η ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Αλέκα Παπαρήγα, παρουσιάζοντας τις αντιδραστικές εξελίξεις στα ζητήματα της Κοινωνικής Ασφάλισης που συντελέστηκαν σε εθνικό και ευρωενωσιακό επίπεδο, τη στρατηγική των κομμάτων του ευρωμονόδρομου απέναντι στο συγκεκριμένο θέμα και την πρόταση διεξόδου του ΚΚΕ. Ακολουθεί η εισηγητική ομιλία της ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ και η συζήτηση με τους δημοσιογράφους.

Παίρνοντας το λόγο στη συνέντευξη Τύπου, η Αλέκα Παπαρήγα σημείωσε εισηγητικά:

«Οπως καταλαβαίνετε, το θέμα είναι πολύ μεγάλο. Τονίζουμε ότι αυτά που θα πούμε, και για τη σύνταξη και ιδιαίτερα για την Υγεία, αφορούν όλους. Δηλαδή όλους τους μισθωτούς, τους εργατοϋπάλληλους, αφορούν τους ελευθεροεπαγγελματίες, τους αυτοαπασχολούμενους, αφορούν και την αγροτιά. Για μας το θέμα είναι ενιαίο.

Υπάρχει επίσης και ένα άλλο πρόβλημα. Κάθε μέρα κάτι προστίθεται. Είτε στην Ευρωπαϊκή Ενωση ως κατεύθυνση, είτε πολύ περισσότερο στα επιτελεία των κομμάτων, της κυβέρνησης βεβαίως πριν απ’ όλα, στα Υπουργεία, κάθε μέρα κάτι προστίθεται. Πραγματικά, αν θέλει κανείς να παρακολουθήσει τις εξελίξεις, πρέπει να διαθέσει ένα πολυάριθμο επιτελείο. Και αυτά δε φθάνουν στους εργαζόμενους ως ενημέρωση, φθάνουν ως αποτέλεσμα, στις πλάτες τους.

Αφήνω προσωρινά κατά μέρος τα χάλια του ΙΚΑ, του ΝΑΤ, του ΟΓΑ, για να σταθώ σε δύο παραδείγματα, που συνήθως γι’ αυτά τα Ταμεία δε γίνεται πάρα πολύς λόγος. Το ένα παράδειγμα αφορά τον οργανισμό των αυτοαπασχολούμενων, τα μικρομάγαζα, τον ΟΑΕΕ. Ενας σύντροφος έλεγε προηγούμενα ότι έχει υποβάλει χαρτιά για τη σύνταξή του και περιμένει 13 μήνες να πάρει αυτή τη σύνταξη του εμπόρου, του επαγγελματία. Δηλαδή 13 μήνες πώς ζει; Και επιπλέον, δεν πρέπει να ασκεί το επάγγελμα για να πάρει σύνταξη. Και για να πάρεις σύνταξη έχεις μια ηλικία. Πώς θα ζήσεις 13 μήνες;

Να πιάσουμε ένα επίσης σοβαρό ζήτημα. Ξεκινάει από τους νόμους της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ – από το ’93, δηλαδή που ήταν η Νέα Δημοκρατία. Καταργήθηκε η κρατική επιχορήγηση για τους παλαιούς ασφαλισμένους προ του 1992, που προηγούμενα έφθανε στο ύψος του 40%. Από το ’95 έως το 2000, επί ΠΑΣΟΚ, δε δόθηκε, στο όνομα της ΟΝΕ, η νομοθετημένη επιχορήγηση ούτε για τους νέους ασφαλισμένους στα Ταμεία του ΤΕΒΕ που ξέραμε.

Πρόσφατα το Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΑΕΕ αποφάσισε αυξήσεις, προσέξτε, 6% στις εισφορές στον κλάδο σύνταξης από 1/1/2009 και από 1/6/2009 αυξήσεις για 20% στον κλάδο Υγείας. Αυξήσεις χαράτσι, σε μια περίοδο που η μεγάλη πλειοψηφία των αυτοαπασχολουμένων και των μικρών επιχειρήσεων δέχονται ισχυρά πλήγματα από την οικονομική κρίση και τα αλλεπάλληλα φορολογικά μέτρα. Και το αντίκρισμα σε παροχές θα είναι κατώτερο, γιατί όλος ο τομέας και της σύνταξης και της υγείας παίρνει την κάτω βόλτα.

Δεύτερο παράδειγμα: Το Ταμείο των δημοσίων υπαλλήλων αφαίρεσε 87 εξετάσεις, που είναι χειρουργικές, φάρμακα κλπ., ακόμα και σε καρκινοπαθείς. Αυτές δεν τις καλύπτει το Ταμείο, γιατί λέει δεν έχει χρήματα. Και επειδή πρέπει να ισοσκελίζονται οι ισολογισμοί φεύγουν απέξω.

Των ανθρώπων οι οποίοι έπαθαν καρκίνο του προστάτη, και όταν έχεις καρκίνο του προστάτη, η πιο πιθανή μετάσταση είναι στα οστά, δεν καλύπτονται οι εξετάσεις σπινθηρογράφημα καθολικό οστών. Φύγανε και οι εγχειρήσεις στη μέση, ολικής αρθροπλαστικής γονάτου και ισχίου. Μιλάμε δηλαδή για εγχειρήσεις, οι οποίες είναι για χιλιάδες ανθρώπους κάθε χρόνο. Και πάρα πολλά άλλα φάρμακα, έχουμε δώσει και ορισμένα πιο αναλυτικά στοιχεία στο 18σέλιδο κείμενο.

Αυτά τώρα ο ασφαλισμένος δεν τα ξέρει. Θα πάει να κάνει σπινθηρογράφημα και θα διαπιστώσει ότι δεν τον καλύπτει το Ταμείο. Αυτά δεν τα λέει η κα Πετραλιά, δεν τα λένε οι προϊστάμενοι ή οι Διευθυντές των Υπουργείων στους ανθρώπους που δουλεύουν στο Δημόσιο.

Αλλά «περιέργως» κάτι τέτοια δεν τα βάζει και το ΠΑΣΟΚ στην κεντρική του προεκλογική εκστρατεία. Αλλα βάζει, για άλλα τσακώνεται με τη Νέα Δημοκρατία. Για τη διαφάνεια στα ασφαλιστικά Ταμεία. Ποια διαφάνεια; Οπως λέει το ΠΑΣΟΚ να περνάνε στο internet! Θα πάει ο καθένας να ψάχνει στο internet; Αυτό είναι το θέμα; `Η θα πηγαίνεις στα κανάλια να κάνεις καταγγελίες;

Πρόκειται για μεγάλο ψέμα αυτό που λένε όλα τα κόμματα, εκτός από το ΚΚΕ. Το «εκτός από το ΚΚΕ» δε θα κουραστούμε να το λέμε. Το μεγάλο ψέμα που λένε είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν καθορίζει πολιτική στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής, στην Υγεία, στην Πρόνοια, πρόληψη, στη συνταξιοδότηση.

Βεβαίως, η Ευρωπαϊκή Ενωση δεν μπαίνει σε λεπτομέρειες, δεν φτιάχνει τέτοιους νόμους. Καθορίζει όμως και αυτά, στη βασική κατεύθυνση. Και τα καθορίζει με τις ιδιωτικοποιήσεις, με την ανατροπή των εργασιακών σχέσεων, με την απαγόρευση στην ουσία στήριξης των Ταμείων, με το πρόγραμμα σταθερότητας, με τους στόχους σύγκλισης, με το πρόγραμμα της ΟΝΕ.

Και τα καθορίζει και τα καθόρισε και για τις χώρες που επρόκειτο να γίνουν μέλη ή πρόκειται να γίνουν τώρα μέλη. Ξέρετε ότι για να υποβάλεις αίτηση για να γίνεις μέλος στην Ευρωπαϊκή Ενωση πρέπει, από το να έχεις παραδώσει τον Μλάντιτς, μέχρι να έχεις κάνει αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα. Αυτά τα καθορίζει.

Οταν κάνει τη μερική απασχόληση, όταν θεωρεί εργασία μια ώρα το μήνα και ένα μήνα το χρόνο, τότε για να πάρεις σύνταξη …φέξε μου και γλίστρησα. Υπολογίζεται ότι ο αγρότης και η αγρότισσα για να πάρουν την κανονική σύνταξη πρέπει να δουλεύουν 47 χρόνια. Κάποτε δούλευε από 8 χρόνων. Αλλά με την Κοινή Αγροτική Πολιτική φεύγουν από την παραγωγή. Και βεβαίως δεν είμαστε υπέρ του να δουλεύουν ισοβίως. Και οι αγρότες και οι αγρότισσες πρέπει να έχουν όριο συνταξιοδότησης, δεν θα δουλεύουν μέχρι να πεθάνουν. Αλλά τώρα τους έχουν κάνει αυτήν την «καλή πολιτική» που τους βγάζουν από τη γη και όταν είναι 30 και 40 χρόνων και 50 και 70.

Εφερα αυτά τα δύο παραδείγματα, για να πούμε το εξής: Με ποιο κριτήριο το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας τοποθετείται στην κοινωνική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ενωσης, των κομμάτων αστικής εξουσίας και των άλλων κομμάτων.

Εχουμε ένα βασικό κριτήριο, από το οποίο δεν πρόκειται να αποστασιοποιηθούμε ποτέ. Και το κριτήριο είναι το εξής: Ολοι οι μισθωτοί εργαζόμενοι, με εξαίρεση τα διευθυντικά στελέχη και τους οργανωτές της παραγωγής που είναι κοντά στην εργοδοσία, αλλά και όλοι οι μισθωτοί εργαζόμενοι, είτε έχουν μικρό μισθό είτε έχουν μεγάλο μισθό είτε μεσαίο μισθό, παίρνουν το μισθό για ένα μέρος της δουλειάς που παρέχουν, για ένα μέρος του εργάσιμου χρόνου που δίνουν. Υπάρχει απλήρωτη δουλειά, και γι’ αυτούς που έχουν σχετικά καλύτερο μισθό και γι’ αυτούς που είναι χαμηλόμισθοι. Είναι δηλαδή η κλοπή της μισθωτής εργασίας.

Και βεβαίως αυτή η κλοπή επεκτείνεται με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο και στους άλλους εργαζόμενους. Διότι η κλοπή του εργάτη ενσωματώνεται και στα προϊόντα. Και επίσης και ο αγρότης και οι αυτοαπασχολούμενοι, από τη στιγμή που είναι ενταγμένοι μέσα στο σύστημα των μονοπωλίων, εισπράττουν και αυτοί τις συνέπειες της ζημιάς. Και αυτοί προσφέρουν περισσότερα και εισπράττουν πολύ λιγότερα.

Γιατί το λέμε αυτό, ότι υπάρχει απλήρωτος χρόνος εργασίας; Γιατί αυτό τεκμηριώνει την εξής θέση μας, προσαρμοσμένη αν θέλετε μέσα στις σημερινές συνθήκες που ζούμε, με το συσχετισμό δύναμης που υπάρχει. Και αυτή είναι η βασική θέση που θέλουμε να πούμε σήμερα. Από κει καθορίζονται όλα τα άλλα.

Εμείς είμαστε υπέρ της κατάργησης της εισφοράς για θέματα Υγείας, Πρόνοιας γενικότερα, κοινωνικής πολιτικής. Καμία εισφορά των εργαζομένων. Υπάρχει απλήρωτη δουλειά. Δωρεάν! Και να μείνει η εισφορά στη σύνταξη, η οποία όμως, γιατί εδώ υπάρχει και διαφορά αμοιβών δεν πρέπει να ανέβει. Αλλο, στις συνθήκες του σοσιαλισμού. Εκεί θα καταργηθεί και αυτή η εισφορά. Αλλά στις σημερινές συνθήκες θα υπάρχει εισφορά για τη σύνταξη, αλλά ταυτόχρονα εμείς υποστηρίζουμε την αύξηση των μισθών και το μεγαλύτερο βάρος να το σηκώνουν κράτος και καπιταλιστές.

Οπως και για τους αυτοαπασχολούμενους, βεβαίως θα δίνει και ο ίδιος την εισφορά του, αλλά θα υπάρχει και η κρατική επιχορήγηση. Και μιλάμε για τους αυτοαπασχολούμενους, τους μικρούς. Διότι κοιτάξτε να δείτε, όταν λένε «κρατική επιχορήγηση», πάλι ο εργαζόμενος την πληρώνει. Από την άμεση – έμμεση φορολογία και με όλους τους τρόπους.

Οταν λέμε «εισφορά της εργοδοσίας», πάλι ο εργαζόμενος την πληρώνει. Από τη στιγμή που αφήνει ένα μέρος απλήρωτης δουλειάς ο εργοδότης και πληρώνει τη μισή δουλειά που παρέχεται, το μισό χρόνο εργασίας, πάλι αυτά που δίνει είναι ένα μικρό μέρος από την απλήρωτη δουλειά προς τον εργαζόμενο. Και η τριμερής χρηματοδότηση, που την υποστηρίζουμε στα πλαίσια του καπιταλισμού, πάλι βγαίνει από τις τσέπες των εργαζομένων.

Το δεύτερο στοιχείο, στην κοινωνική πολιτική που υποστηρίζουμε, είναι το εξής: Ισες παροχές για όλους, είτε είναι εργατοϋπάλληλοι είτε είναι μικρομάγαζα είτε είναι αγροτιά είτε είναι μετανάστες είτε είναι άνεργοι είτε είναι μισο-άνεργοι, ό,τι να ΄ναι.

Δηλαδή ο καρκίνος, η πρόληψη για τον καρκίνο, τα τεστ Παπανικολάου, η υπογονιμότητα που υπάρχει, γύρω στις 200 – 300 χιλιάδες ζευγάρια σήμερα που η πλειοψηφία ανήκει στα λαϊκά στρώματα. Αυτοί που είναι πλούσιοι τα βρίσκουν. Και μια σειρά άλλα πράγματα, ασθένειες, πρόληψη, άτομα με ειδικές ανάγκες.

Δεν μπορεί να εξαρτάται η θεραπεία ή η πρόληψη μιας ασθένειας ή οι μακροχρόνιες ασθένειες, δεν μπορεί να εξαρτώνται από το αν ανήκουν στον Α ή στο Β κλάδο, στο Α ή στο Β Ταμείο, από το αν είναι εργαζόμενοι ή όχι, δηλαδή από την εισφορά τους.

Καταργώντας την εισφορά καταργείται και το έχεις – δεν έχεις, φέρε το βιβλιάριο, πόσα ένσημα έχεις, έχεις – δεν έχεις. Παροχές Υγείας ίσες για όλους. Ο καρκίνος δεν κάνει διάκριση αν είμαι κοπτοραπτού ή αν έχω μικρό μαγαζί ή αν καλλιεργώ τα χωράφια μου.

Πρέπει να έχουν ίσες παροχές, όχι να εξαρτάται από το σε ποιο Ταμείο είσαι. Αλλα Ταμεία δίνουν εκείνο, άλλα Ταμεία δεν δίνουν το άλλο. Αυτό από πού το βρήκαμε; Κι αυτό πρέπει να το καταλάβουν οι εργαζόμενοι.

Στα Οινόφυτα, παραδείγματος χάρη, πρέπει να υπάρχει γενικός προληπτικός έλεγχος, όχι γι’ αυτόν που χρειαζόμαστε όλοι, αλλά και για το εξασθενές χρώμιο που πίνουν.

Στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη χρειάζεται να υπάρχει πρόληψη για τα ατυχήματα. Δηλαδή σε κάθε κλάδο προτείνουμε εξειδίκευση κι αυτή πρέπει να ξεκινάει από την πρωτοβάθμια περίθαλψη.

Δεν εννοούμε το Κέντρο Υγείας που υπάρχει σήμερα, αλλά ένα Κέντρο Υγείας πλήρες και με όλες τις ειδικότητες των γιατρών, ούτως ώστε να σταματήσει με το παραμικρό να πηγαίνουν στα νοσοκομεία, κάτι που θα μπορεί να αντιμετωπιστεί στο Κέντρο Υγείας. Αλλά εκεί να υπάρχει όλη η πρόληψη και βέβαια εδώ ο ρόλος των Σωματείων κ.λπ., και των φορέων πρέπει να είναι ουσιαστικός. Μιλάμε για ταξικά Σωματεία που μπορούν να κάνουν έλεγχο μακριά από την πίεση της εργοδοσίας.

Εξειδίκευση στις γυναίκες. Ας πούμε οι γυναίκες, στα μυοσκελετικά προβλήματα, από μια ηλικία και μετά υποφέρουν περισσότερο από τους άνδρες. Επομένως, θέλει εξειδίκευση. Στα παιδιά τα ανήλικα. Και εδώ παίζει ρόλο η σχολιατρική υγιεινή και μια σειρά πράγματα.

Από κει και πέρα έχουμε τις γνωστές προτάσεις. Τα όρια συνταξιοδότησης. Για τους μισθωτούς, τους αγρότες, τους αυτοαπασχολούμενους, τα 60 χρόνια για τους άνδρες και τα 55 για τις γυναίκες. Στα 55 και 50, αντίστοιχα, για τα βαρέα και ανθυγιεινά. Μειωμένο όριο συνταξιοδότησης κατά 5 χρόνια για τη γυναίκα ή τον άνδρα με ανάπηρο παιδί.

Το συνταξιοδοτικό δικαίωμα να κατοχυρώνεται με 4.050 ημέρες ασφάλισης. Κανονικό συνταξιοδοτικό. Στα 30 χρόνια ή 9.000 ημέρες ασφάλισης κάθε εργαζόμενος να μπορεί να συνταξιοδοτείται, ανεξάρτητα από το όριο ηλικίας και βάση υπολογισμού της σύνταξης να είναι το 80% του τελευταίου μισθού. Κι εμείς ξεκινάμε από κατώτερο μισθό τα 1.400 ευρώ και κατώτερη σύνταξη 1.120.

Στο κείμενο που πήρατε δίνουμε αναλυτικά στοιχεία για την προστασία των μητέρων στις χώρες του σοσιαλισμού και μάλιστα μιλάμε και για την περίοδο ’70 – ’80, δηλαδή πριν 20 – 30 χρόνια, που αν δε γινόταν η αντεπανάσταση και το πράγμα προχώραγε χωρίς τα λάθη που έγιναν στην πορεία, τα πράγματα θα ήταν ακόμα καλύτερα. Κάνετε σύγκριση ανάμεσα στην Ελλάδα. Και ανάμεσα στις χώρες του λεγόμενου κοινωνικού κράτους όπως οι αναπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες. Καμία σχέση.

Θέλω να σταθώ στο εξής ζήτημα: Θυμώνει η Νέα Δημοκρατία όταν λέμε ότι έχει την ίδια πολιτική με το ΠΑΣΟΚ. Τσινάει το ΠΑΣΟΚ και μάλιστα χρησιμοποιεί τα πιο βρώμικα μέσα εναντίον του ΚΚΕ, με κύριο επιχείρημα: Μας ταυτίζετε με τη Νέα Δημοκρατία στα βασικά ζητήματα.

Εμείς απαντάμε με στοιχεία. Νέα Δημοκρατία και ΠΑΣΟΚ, ελέω βεβαίως της ενσωμάτωσης και της προσαρμογής στην Ευρωπαϊκή Ενωση και ελέω και του δικού τους προγράμματος, έδωσαν πράσινο φως σε μια άνευ προηγουμένου διείσδυση των μονοπωλίων στον τομέα της Υγείας. Είτε είναι επιχειρήσεις, νοσοκομεία κλπ., είτε είναι φάρμακο, ιατρικά εργαλεία. Ανευ προηγουμένου.

Οι τραπεζίτες αγοράζουν νοσοκομεία. Οι πετρελαιάδες αγοράζουν νοσοκομεία. Που σημαίνει ότι έχει ψωμί το πράγμα. Και οι δύο είναι υπέρ του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και είναι και υπέρ της ανταποδοτικότητας στις εισφορές των εργαζομένων. Δηλαδή δίνεις – παίρνεις. Χαίρω πολύ, αυτό δεν είναι κοινωνική πολιτική. Η συνύπαρξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα σημαίνει καχεξία στο δημόσιο τομέα και γιγάντωση του ιδιωτικού.

Ας πάμε στον ΣΥΡΙΖΑ. Βαβυλωνία. Ομως μέσα σ’ αυτή τη Βαβυλωνία, υπάρχει ένας άξονας. Μιλάει για δημόσιο τομέα, αλλά για τον ιδιωτικό δεν τολμά να πει αυτό που λέει το ΚΚΕ: Την απαγόρευση, και μέσα στις συνθήκες του καπιταλισμού, δράσης επιχειρήσεων.

Και αρχίζουν. Να γίνει έλεγχος στον ιδιωτικό τομέα. Πού να γίνει έλεγχος; Στα νοσοκομεία που αγοράζουν οι καρχαρίες και οι πολυεθνικές; Και τι έλεγχος θα γίνει; Πρώτα – πρώτα τι έλεγχος να γίνει από τη στιγμή που τα Ασφαλιστικά Ταμεία συμπράττουν με τον ιδιωτικό τομέα; Σύμπραξη ίσον νόμος.

Ο ΛΑ.Ο.Σ. συνήθως ανακατεύει την κουτάλα και οι προτάσεις του είναι γενικόλογες. Αλλά από τη στιγμή που είναι στην πολυκατοικία, όπως λέει, της δεξιάς παράταξης, θέλουμε να πιστεύουμε ότι δεν μπορεί – και το έχει αποδείξει ήδη – να έχει μια πολιτική κατά της εμπορευματοποίησης.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι δεν έχουν δημοσιεύσει βέβαια τις θέσεις τους. Δεν τους έχουμε ακούσει και είναι ένα θέμα. Δηλαδή, ένα κόμμα το οποίο δεν ξέρεις τι λέει, αλλά εν πάση περιπτώσει, μπορεί να δημοσιεύσουν, να μην τους αδικήσω.

Μια κουβέντα να πω. Από τη στιγμή που υποστηρίζουν το εμπόριο ρύπων, το Κιότο πια έχει γίνει σημαία, από τη στιγμή που υποστηρίζουν ότι μπορείς ας πούμε να αγοράζεις ρύπους και να πουλάς ρύπους, στην Υγεία είναι υπέρ της κατάργησης του ιδιωτικού τομέα; Είναι υπέρ της κατάργησης των κρατήσεων για την Υγεία; Πολύ δύσκολο φαίνεται.

Λοιπόν, για να δούμε και πιο συγκεκριμένα Νέα Δημοκρατία – ΠΑΣΟΚ. Στην τελευταία 15ετία, 1992 – 2007, η συμμετοχή του κρατικού προϋπολογισμού στη δημόσια δαπάνη υπηρεσιών Υγείας μειώθηκε από 41,4 το ’92 σε 27 το 2007 κι αυτό αφορά και τις δυο κυβερνήσεις. Ανατράπηκε η αναλογία μεταξύ κρατικού προϋπολογισμού και Ασφαλιστικών Ταμείων. Το ΄99 τα έσοδα των δημοσίων νοσοκομείων προέρχονταν, προσέξτε, το 76% από τα νοσήλια και το 8,19% από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Το 2006 τα έσοδα των δημοσίων νοσοκομείων προέρχονταν: 82,13% από τα νοσήλια και 3,5% από τον κρατικό προϋπολογισμό. Για ποια δημόσια Υγεία μιλάμε; Τη δεκαετία του ΄90, με αποφάσεις των κυβερνήσεων, δηλαδή της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ, αυξήθηκαν τα νοσήλια σε ποσοστό συνολικά 806%. Το ΠΑΣΟΚ στις 3/2/98 καθιέρωσε το ενοποιημένο κλειστό νοσήλιο που οδήγησε σε αυξήσεις από 29% έως 64% ανάλογα με τη θέση νοσηλείας.

Εξαιρέθηκαν από τα νοσήλια μια σειρά ιατρικών – εργαστηριακών πράξεων και φαρμάκων τα οποία χρεώνονται χωριστά και πληρώνονται από τα Ταμεία. Παραδείγματος χάρη, σε ένα νοσηλευόμενο που θα χρειαστεί στεφανιογραφία, λιθοτριψία, μαγνητική, αξονική τομογραφία, αυτά χρεώνονται στα Ασφαλιστικά Ταμεία ξεχωριστά. Πας και στο ιδιωτικό κέντρο. Και εδώ και όταν πληρώνει λίγο ο εργαζόμενος χρεώνονται τα Ταμεία, αφού δεν επιχορηγούνται.

Η δαπάνη της ημερήσιας φαρμακευτικής δόσης που ξεπερνά το 70% της τιμής του νοσηλίου πληρώνεται από τα Ασφαλιστικά Ταμεία ξεχωριστά. Μα το νοσήλιο το καθορίζει η ιατρική ανάγκη, η ανάγκη του ασθενούς. Εξαιρέθηκαν πλήρως από το νοσήλιο φάρμακα όπως κυτταροστατικά, ανοσοκατασταλτικά, ορμόνες, σκιαγραφικά, για διαγνωστικές εξετάσεις, μοσχεύματα, ειδικά φίλτρα κλπ., κι αυτά βεβαίως τα φορτώνουν στα Ταμεία. Τα Ταμεία ή θα ανεβάσουν το νοσήλιο των ασφαλισμένων ή θα τους στέλνουν στα ιδιωτικά κέντρα και θα πληρώνουν και οι εργαζόμενοι ή θα χρεοκοπήσουν εντελώς τα Ταμεία.

Υπάρχουν εξετάσεις που δεν έχουν κοστολογηθεί από το κράτος και επειδή δεν έχουν κοστολογηθεί δεν δικαιολογούνται από τα Ασφαλιστικά Ταμεία. Παραδείγματος χάρη, υπάρχει ένα πακέτο απαραίτητων εξετάσεων για τους νεφροπαθείς που ελέγχονται πριν και μετά τη μεταμόσχευση και το οποίο κοστίζει 1.753 ευρώ.

Ο μεταμοσχευμένος πρέπει να κάνει συχνά εξετάσεις. Κι αυτές οι εξετάσεις δεν είναι σάκχαρο, ουρία και οι γενικές εξετάσεις αίματος, είναι ειδικές. Γι’ αυτές πληρώνουν, δεν καλύπτονται από το Ταμείο, το οποιοδήποτε Ταμείο εκατό τοις εκατό.

Οι ανασφάλιστοι μετανάστες υποχρεώνονται να καταβάλλουν κατά κανόνα το συνολικό κόστος και σε περίπτωση νοσηλείας προκαταβάλλουν το 50% της δαπάνης. Ο μετανάστης που μπορεί να είναι άνεργος και ο εργοδότης να τον έχει με μαύρη εργασία.

Αν είναι παράνομοι τους παρέχονται σε περίπτωση επείγοντος περιστατικού οι πρώτες βοήθειες και μέχρι τη σταθεροποίηση της υγείας τους. Δεν υπάρχει εργοδοτική εισφορά για τα επαγγελματικά νοσήματα και εργατικά ατυχήματα. Αυτή είναι η κατάσταση.

Οι δικές μας οι προτάσεις είναι: Αποκλειστική χρηματοδότηση από το κράτος και την εργοδοσία. Να μην ανέβουν οι κρατήσεις για τους εργαζόμενους, αντίθετα να ανέβουν οι μισθοί κ.λπ., για να υπάρχουν οι συντάξεις. Δεν μπορείς να έχεις μια πλήρη πρόταση για το συνταξιοδοτικό αν δε μιλήσεις για δουλειά για όλους που λέμε εμείς, για σταθερή δουλειά, για Ασφάλιση, από εκεί καθορίζονται οι συντάξεις.

Οσο για την περίθαλψη, δωρεάν υπηρεσίες. Δεν είναι επιχείρηση για να έχει κέρδη και ζημιές, δεν είναι μισθολογικό κόστος, δεν είναι εργατικό κόστος. Για μας είναι στις συνθήκες του καπιταλισμού η επιστροφή ενός μέρους από την απλήρωτη δουλειά.

Και φυσικά αυτά είναι αντικείμενο ταξικής πάλης. Στην ταξική πάλη συμπεριλαμβάνουμε και τις κάλπες, είναι κι αυτές πάλη. Γι’ αυτό ο εργάτης, ο φτωχός αγρότης, ο φτωχός επαγγελματίας, πρέπει να ψηφίσει με συνείδηση της τάξης ή του κοινωνικού στρώματος που ανήκει.

Αν αυτό το ξεχάσει, τότε θα υποτιμήσει ότι αμέσως μετά τις ευρωεκλογές επιταχύνονται τα μέτρα. Ηδη η Ευρωπαϊκή Ενωση στην τελευταία Σύνοδο της Πράγας ασχολήθηκε και το πρώτο πράγμα που θα πέσει από πάνω είναι η Κοινωνική Ασφάλιση. Αυτό το καθόρισε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, αυτό το καθόρισε η Παγκόσμια Τράπεζα, είναι παγκόσμια επιλογή. Επομένως, σε κάθε χώρα πρέπει να θεωρηθεί η κάλπη ως μορφή ταξικής πάλης και πρέπει να ψηφίσει κανείς τέτοια με συνείδηση.

Το ΚΚΕ είναι το μοναδικό κόμμα το οποίο δε ζητάει ζητιανιά για τους εργαζόμενους. Απαιτεί να πάρουν πίσω τα κλεμμένα, είτε είναι από τα ασφαλιστικά ταμεία δισεκατομμύρια κλεμμένα, είτε είναι κυρίως ο κλεμμένος κόπος του στη δουλειά».

Χ. ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗ (ΝΕΤ): Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ έθεσε δύο θέματα. Το ένα είναι ο διμέτωπος που κάνει το ΚΚΕ απέναντι στη Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ και το δεύτερο είναι η διαφάνεια των οικονομικών του ΚΚΕ. Ακουσα επίσης τον κ. Καρατζαφέρη χθες, ο οποίος έκανε λόγο για έμμεση χρηματοδότηση της Νέας Δημοκρατίας προς το ΚΚΕ με απευθείας αναθέσεις του ΟΠΑΠ στην «Τυποεκδοτική». Με ποιον τρόπο θα αντιμετωπίσετε το θέμα που μπαίνει για τα οικονομικά του κόμματος και επανέρχεται αρκετές φορές στην επικαιρότητα σε διάφορες φάσεις;— Πολιτικά θα απαντήσουμε. Δε μου λέτε, αν βγούμε και συκοφαντήσουμε τον πρωθυπουργό ότι έχει μία offshore εταιρεία ή ακόμα ότι μπλέκεται με κυκλώματα εμπορίου λευκής σαρκός, αν συκοφαντήσουμε τον κ. Παπανδρέου ότι έχει μετοχές στην τάδε τράπεζα, ότι κάνει εμπόριο ναρκωτικών, ότι έχει εταιρείες που ασχολούνται με εμπόριο όπλων και ναρκωτικών, ποιος έχει την υποχρέωση να καταθέσει στοιχεία, το ΚΚΕ ή ο πρωθυπουργός και ο πρόεδρος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης; Το ΚΚΕ έχει υποχρέωση να καταθέσει στοιχεία, έτσι δεν είναι; Ο κατηγορών καταθέτει στοιχεία, δεν μπορεί ο κατηγορούμενος να φέρει στοιχεία που δεν έχει! Λοιπόν, να φέρουν στοιχεία.

Για τα οικονομικά του ΚΚΕ. Είναι γνωστό ότι το ΚΚΕ θα ήθελε και μακάρι να μπορούσε να είχε επιχειρήσεις, αλλά κυρίως έχει εκδοτικές στον ιδεολογικό τομέα και μέσα ενημέρωσης για την προπαγάνδα. Αυτές δεν είναι κερδοσκοπικές επιχειρήσεις. Τις ταΐζεις, δε σε ταΐζουν.

Εχει

εκδοτική επιχείρηση. Σε αυτές τις επιχειρήσεις που προανέφερα, το ΣΔΟΕ ήρθε και πρόσφατα και τις εξέτασε. Βεβαίως, αυτές από τη στιγμή που λειτουργούν ως επιχειρήσεις ελέγχονται. Είτε το πούμε, είτε δεν το πούμε, θα έρθουν. Μάλιστα, όπου είναι αναμεμειγμένο το ΚΚΕ, εκεί γίνεται ακόμα πιο αυστηρός έλεγχος.Δεύτερον, το ΚΚΕ δεν είναι επιχείρηση. Μπορεί τα δικά τους κόμματα να τα βλέπουν ως επιχειρήσεις. Αν τα έχουν ως ανώνυμες εταιρείες, δεν ξέρω! Εχει πάει η Εφορία σε αυτούς, ο εισαγγελέας έχει πάει; Κι όταν πάει η Εφορία ποια είναι η σχέση, η σχέση που έχουν πολλές επιχειρήσεις με την Εφορία; Ξέρετε ποιες σχέσεις, με τους εφοριακούς, με πολλούς εφοριακούς. Να μας πούνε.

Από τη στιγμή, λοιπόν, που το ΚΚΕ είναι κόμμα, δε δεχόμαστε καμία Εφορία. Είμαστε κόμμα, δεν είμαστε επιχείρηση. Και δεν είναι μόνον αυτό. Και στις πιο καλύτερες συνθήκες από πολιτική άποψη να δουλέψουμε, δεν πρόκειται να μετατραπούμε σε επιχείρηση. Πολύ περισσότερο που ο αντικομμουνισμός σήμερα έχει στόχο να πολεμήσει το ΚΚΕ και να το πολεμήσει αν θέλετε και δικαστικά και με όλους τους τρόπους.

Εμείς, λοιπόν, σε αυτή τη νομιμότητα δεν υποτασσόμαστε, γιατί δεν είμαστε επιχείρηση. Αν ήμαστε, αφού δρούμε μέσα στις συνθήκες αυτής της πολύ ωραίας αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, θα μας ελέγχανε.

Υπάρχει εκδοτική επιχείρηση του Κόμματος που έχει πελάτες και ο πελάτης έρχεται και λέει «σου δίνω να τυπώσεις». Δεν κατάλαβα, οι επιχειρήσεις που είχαν παραδείγματος χάρη ή που έχουν τα άλλα κόμματα, όταν έρθει ένας πελάτης, δεν τον παίρνουν; Ερχεται ένας πελάτης και λέει «θέλω να μου τυπώσεις αυτά». Εγώ μπορούσα να φέρω και λεπτομέρειες και για διαγωνισμούς και τέτοια, αλλά δεν απολογούμαστε σε αυτούς.

Να βάλω, όμως, ένα ζήτημα: Ποιος ανησυχεί και ποιος φάνηκε να τα χάνει και να μην το περιμένει το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας στις ευρωεκλογές, το μοναδικό κόμμα που λέει για αποδέσμευση στην Ελλάδα, να παίρνει πολλαπλάσιο ποσοστό από το βουλευτικό και ποιος ανησυχεί γιατί το ΚΚΕ έφτασε το 8,16% ενώ δεν το περίμεναν;

Δημοσιεύθηκε σε εφημερίδα έγγραφο του State Department, που έλεγε ότι «εν πάση περιπτώσει δεν είναι δυνατόν στην Ελλάδα να υπάρχει ένα ΚΚΕ που να ανεβάζει τα ποσοστά και να ευθύνεται για το αντιαμερικάνικο – λένε αυτοί – για το αντιιμπεριαλιστικό – λέμε εμείς – πνεύμα στην Ελλάδα! Θα ξεμπερδέψετε ή όχι με το ΚΚΕ;». Υπάρχει και έγγραφο του State Department. Κι αν υπάρχει ένα, θα υπάρχουν πολλά.

Δεν είναι μόνο το ΠΑΣΟΚ που θέλει πάση θυσία με τα πιο άνομα μέσα και τα πιο ανήθικα να εμποδίσει την άνοδο του ΚΚΕ. Είναι και παράγοντες εκτός Ελλάδας. Φοβούνται τη δύναμη του ΚΚΕ, που δυναμώνει, που παρεμβαίνει και που έχει επιρροή στο κίνημα. Και καταλαβαίνετε τι θα γίνει αν βγει πιο δυνατό το ΚΚΕ και στην κάλπη. Το τρέμουν, ναι, γιατί ξέρουν ότι η συνείδηση, οι εμπειρίες των εργαζομένων είναι πιο κοντά στις θέσεις του ΚΚΕ, άρα και η συνείδηση αύριο θα διαφοροποιηθεί.

Και, δεύτερον, υπάρχει και ο διεθνής παράγοντας. Οταν μέσα στο Ευρωκοινοβούλιο τρεις βουλευτές του ΚΚΕ τους κάνουν μαντάρα και δεν μπορούν και η Νέα Δημοκρατία και το ΠΑΣΟΚ για λόγους εσωτερικής κατανάλωσης να ψηφίσουν το μνημόνιο, αυτό το αντικομμουνιστικό, και δεν το ψηφίζουν, ο ένας είναι απών, ο ένας ρίχνει λευκό, ο άλλος κατά και ο ΣΥΡΙΖΑ ως συνήθως απουσιάζει, κατά σύμπτωση, τι καταλαβαίνετε;

Σου λέει, πρέπει να ξεμπερδέψουμε. Πρέπει το ΚΚΕ ας πούμε στις ευρωεκλογές αν μπορεί να μην έχει κανέναν βουλευτή και τώρα σου λέει που μειώνονται και οι θέσεις και από 24 γίνονται 22, να το μειώσουμε.

Γι’ αυτό έχει σημασία και τρεις να είναι, μακάρι να είναι και τέσσερις, γιατί μέσα σε αυτό το άντρο πρέπει να υπάρχουν φωνές. Γιατί υπάρχουν κι άλλοι έντιμοι άνθρωποι μέσα εκεί που όταν βγει κάποιος μπροστά, η φωνή της συνείδησης μιλάει και σε άλλους. Εμείς δε λέμε όλοι είναι πουλημένοι, υπάρχουν κι άνθρωποι που ανήκουν σε άλλα κόμματα, αλλά σου λέει ως εδώ και μη παρέκει.

Και, τέλος, να πω και το εξής πράγμα: Το ΚΚΕ δε φτιάχνει εταιρείες – μαϊμού να χρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Ξέρετε, ένας τρόπος να χρηματοδοτηθείς από την Ευρωπαϊκή Ενωση για διάφορες δουλειές, είναι να κάνεις εταιρεία – μαϊμού. Εμείς δεν κάνουμε μαϊμούδες.

Κοιτάξτε, μη νομίζετε ότι δεν έχουμε κι εμείς «πολυβόλα», αλλά θέλουμε μέχρι την κάλπη να συζητάει άλλα πράγματα ο κόσμος κι όχι να ασχολούνται με αυτά. Οχι ότι αυτά δεν είναι θέματα, αλλά ο κόσμος καταλαβαίνει. Πολεμήστε το ΚΚΕ ρίχνοντας τα επιχειρήματα και βέλη στην πολιτική του. Οχι άνομα μέσα, όχι ανήθικα μέσα, από όπου κι αν προέρχονται.

Κ. ΑΤΤΙΑΣ (ALTER): Είπατε ότι το ΚΚΕ δεν έχει μαϊμού επιχειρήσεις. Για να μπορέσει να απαντήσει η καταγγελλόμενη πλευρά και για να μην ανοίξει πάλι ένας κύκλος αντιπαραθέσεων…

— Μπα, γιατί δηλαδή; Αφού ο ένας μπορεί να λέει ό,τι θέλει και εμείς θα λέμε έτσι, ναι. Ακουσε να δεις: Υπάρχει τέτοια δυνατότητα χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Υπάρχει νομοθεσία. Μπορούσαμε να πιάσουμε τη νομοθεσία και να προσαρμόσουμε ας πούμε μια επιχείρηση στη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ενωσης και να πάρουμε χρηματοδότηση. Θέλετε να σας πω ένα πράγμα που θα μπορούσαμε, αλλά δεν το κάναμε; Το Αρχείο του Κόμματος. Μπορούσαμε να φτιάξουμε μία εταιρεία που να λέει «Ελληνικό Αρχείο» και να το κάναμε εταιρεία και να παίρναμε λεφτά, αντί να κάνουμε εξορμήσεις. Δεν το κάναμε. Κι ας είναι νόμιμο.

Για το Κέντρο Μαρξιστικών Ερευνών μπορούσαμε να πάρουμε χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ενωση, κάνοντάς το ανώνυμη εταιρεία. Δε θα μπορούσαμε να βρούμε δέκα ονόματα, να τα κάνουμε εταιρεία; Δεν το κάναμε, όμως. Εμείς δε θέλουμε να εξαρτιόμαστε από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Λοιπόν, ας μη μιλάνε τώρα στο σπίτι του κρεμασμένου για σκοινί. Δε λέω ότι είναι σκάνδαλο αν κάποιος προσαρμόσει ένα ίδρυμα στην κοινοτική νομοθεσία, δε θέλω να πω αυτό. Αλλά και ποιος ξέρει τι μαϊμούδες άλλες υπάρχουν. Εδώ η Ευρωπαϊκή Ενωση έδινε χρήματα για τις πέτρες που θάβονται μαζί με τα προϊόντα, σιγά τώρα.

X. ΤΣΙΓΟΥΡΗΣ (MEGA): Πιστεύετε ότι πίσω από τους υψηλούς τόνους περί διαφάνειας κρύβεται κάτι άλλο;

— Θυμάστε τον Γκορμπατσόφ που βγήκε με τη διαφάνεια; Διαφάνεια – διαφάνεια και πού οδήγησαν τα πράγματα; Στη φτώχεια και την πείνα. Η διαφάνεια είναι και λίγο όπως την καταλαβαίνει ο καθένας.

Εγώ θα έλεγα ότι έχουμε πρόοδο στη διαφάνεια. Με ποια έννοια; Είναι διαφανείς οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης! Η κερδοφορία είναι διαφανής! Διαφάνεια είναι αυτό που κάνουμε εμείς, που ενημερώνουμε το λαό για τις αποφάσεις και το τι γίνεται με τα ασφαλιστικά ταμεία.

Αφού, λοιπόν, λένε ψέματα στον κόσμο, ανέντιμα, κρύβουν πράγματα, θεωρούν διαφάνεια τους ισολογισμούς των κομμάτων και δε συμμαζεύεται, όταν ξέρουμε ότι σήμερα ούτε οι ισολογισμοί των επιχειρήσεων δεν μπορεί να είναι διαφανείς.

Για να ξέρεις αν κάποιος είναι διαφανής, πρέπει να είσαι ιδιοκτήτης της επιχείρησης, πρέπει να είναι δικιά σου η επιχείρηση, να μπεις και να ελέγξεις τα πάντα και ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να δώσει διαφάνεια, θα τα μαγειρέψει.

Εμείς όμως, αγαπητοί μου, δεν παίζουμε με τους κανόνες της επιχειρηματικότητας. Εμείς μιλάμε για κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής. Θέλουμε να καταργηθεί η καπιταλιστική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής και αυτό το λέμε διαφανέστατα. Θέλουμε την αποδέσμευση από την Ευρωπαϊκή Ενωση, αυτό το λέμε διαφανέστατα.

Επομένως, είναι δυνατόν εμείς να έχουμε να κρύψουμε πράγματα; Τι να κρύψουμε δηλαδή; Δεν παίζουμε με το σύστημα. Πρώτα – πρώτα να γίνουν διαφανείς αυτοί που στηρίζουν το σύστημα, που παίζουν. Τι θέλουν να πούνε; Οτι ο καπιταλισμός είναι υγιής και ανθρώπινος και υπάρχουν κάποιοι απατεώνες οι οποίοι αμαυρώνουν τον καπιταλισμό. Αρα να υπάρχει διαφάνεια, να βρούμε τους απατεώνες. Είναι ψεύτες. Να σας πω και κάτι άλλο, όσον αφορά το «πόθεν έσχες»; Είναι διάτρητο, γιατί δεν φαίνεται πώς έσχες και αυτό που έχουμε σαν βουλευτές. Πώς έσχες;

Και το δημοσιεύουν το «πόθεν έσχες». Εμείς γράφουμε αυτό το σπίτι το απέκτησα από κληρονομιά, δεν το δημοσιεύουν αυτό. Οχι, δεν τους συμφέρει να το δημοσιεύσουν. Κληρονομήθηκε έτσι, δεν το δημοσιεύουν. Από πού τα έχεις; Εκείνο το σπίτι το είχα – που το κληρονόμησα – και το πούλησα. Δεν το γράφουν. Ο άλλος που έχει 50 σπίτια, πώς τα απέκτησε, με συγχωρείτε δηλαδή. ‘Η έχω πάρει ένα δάνειο. Το γράφεις στη φορολογική σου δήλωση, δεν το δημοσιεύουν.

Λοιπόν, ας αφήσουν τις πλάκες. Γιατί δε γράφουν παραδείγματος χάρη στις δηλώσεις των βουλευτών του ΚΚΕ ότι τα δίνουν στο Κόμμα; Αναφέρουν όμως άλλου κόμματος ότι δίνουν το 30% στο κόμμα ή ότι έκανε δωρεά στο κόμμα.

Εμείς δεν κάνουμε δωρεά. Ανήκουν στο Κόμμα, δεν είναι δικά μας. Γιατί δεν τα γράφουν αυτά; Θα παίξουμε, λοιπόν, με τη διαφάνεια; Ε, δεν παίζουμε, τέλειωσε. Και αν θέλετε, θα μπορούσαμε όλα αυτά να τα κάνουμε φυλλάδια να τα γυρνάμε στον κόσμο, αλλά δεν έχουμε ανάγκη ως ΚΚΕ να μιλήσουμε για το «πόθεν έσχες» είτε του Κόμματος, είτε των στελεχών.

Το «πόθεν έσχες» του Κόμματος υπάρχει: 18 Νοεμβρίου 1918 και υπάρχει μια 90χρονη πορεία με δεκάδες χιλιάδες νεκρούς και ένα Κόμμα με τέτοιους νεκρούς και θυσίες, ένα Κόμμα που πάει εναντίον του συστήματος, δεν μπορεί να είναι κόμμα της λοβιτούρας. Και αν υπάρξει ένας που θα κάνει λοβιτούρα, όποιος και να ‘ναι αυτός, θα φύγει κλοτσηδόν από το Κόμμα.

Λοιπόν, τι διαφάνειες και κοροϊδίες; Κοροϊδεύουν τον κόσμο, τον κοροϊδεύουν. Ας αλλάξουν το «πόθεν έσχες» των βουλευτών και των υπουργών και όλων να δούμε πώς αποκτήθηκαν. Δίνω λέει ό,τι έχω. Οχι, με συγχωρείς, θέλω να μου πεις. Δεν μπορείς να λες εγώ είμαι γαλατάς. Ποιος γαλατάς απέκτησε 40 σπίτια ή εγώ ήμουνα ικανός και ξύπνιος;

Ποιοι ξύπνιοι απέκτησαν περιουσία; Κανένας, όσο ξύπνιος και να είναι. Δεν θέλουμε εν πάση περιπτώσει να μιλάει ο καθένας, το κάθε στέλεχος του ΚΚΕ, ο κάθε βουλευτής πώς ζει και τι κάνει, αλλά εδώ ας δούμε και από την προσωπική ζωή του καθενός. Πού μας είδαν δηλαδή με σκάφη να κάνουμε βόλτες;

Γιατί για να βγάλουμε λεφτά πρέπει να κλέψουμε το κόμμα. Αν το κλέβουμε το κόμμα, θα τα βρούμε, δε γίνεται να μην τα βρούμε μέσα στο κόμμα. Δε θα τα βρει ο εφοριακός αυτά. Δε μου λέτε, τα κότερα του Χαρίλαου Φλωράκη επιβεβαιώθηκαν; Οχι να μας πούνε, έχουν ειπωθεί τόσα, επιβεβαιώθηκε τίποτα; Κανένα συγγνώμη ακούσατε και στη μνήμη του; Οχι.

Τι είχε ο Φλωράκης; Ενα μισό σπίτι κληρονομιά από τη γυναίκα του. Και το μερίδιό του το έδωσε στο Κόμμα. Αγοράσαμε το υπόλοιπο μισό από την οικογένεια και αυτό το σπίτι αξιοποιείται. Δεν αξιοποιείται για να κάτσει κανένας προσωπικά.

Λοιπόν, πού είναι τα κότερα, πού είναι η περιουσία, πού είναι τα ρούβλια που κουβάλαγε με τη σέσουλα; Να μας πούνε. Θα αρχίσουμε τώρα να απαντάμε σ’ αυτά; Ε, όχι.

Κ. ΑΤΤΙΑΣ (ALTER): Εχω να σας ρωτήσω για όλες τις καταγγελίες που ακούγονται για γαλάζιους διορισμούς. Εχει προκύψει ένα θέμα στο υπουργείο Αμυνας με έναν ανάλογο διαγωνισμό, το οποίο μπορεί να σχετίζεται και με την άρνησή σας να δίνετε ονόματα οικονομικών ενισχύσεων.

— Τι μπερδεύεις το θέμα με τα οικονομικά; Τι να πούνε για το ΚΚΕ; Που λέει δωρεάν υγεία; Θέλουν να πουν ότι ξέρετε το ίδιο είμαστε. Και εμείς κάτι πήραμε και εμείς κάτι καταχραστήκαμε και το ΚΚΕ το ίδιο πράγμα είναι. Αυτό θέλουν να πουν. Δε θέλουν να δει ο κόσμος ότι το ΚΚΕ είναι μία διαφορετική φωνή! Ενοχλούμε, τι να κάνουμε;

Δεν έχουμε καμία αμφιβολία ότι και το ένα κόμμα και το άλλο ενδιαφέρεται να ελέγχει τον κρατικό μηχανισμό. Κι αυτό υπήρχε και προχθές και χθες και θα υπάρχει και αύριο. Υπάρχει και το άλλο πράγμα, η λεγόμενη ρουσφετολογία. Κι αυτό υπάρχει για ψήφους. Εδώ ολόκληρες οικογένειες είναι εγκλωβισμένες στη λογική αυτή.

Επομένως, δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε μ’ αυτή την υπόθεση. Εμείς δε στρεφόμαστε εναντίον των παιδιών που τους δόθηκε η ευκαιρία να έχουν μια δουλειά. Πρέπει όμως να καταλάβουν ότι τους κάνουν ομήρους.

Εγώ θα έλεγα το εξής: Τους διορίζουν; Να τους καταψηφίζουν. Γιατί πρέπει να φιλάνε χέρια; Αυτή είναι η υπόθεση. Από εκεί και πέρα να γιατί εδώ χρειάζεται πια μια διαφορετική οργάνωση της κοινωνίας, όπου, το κυριότερο, να μην υπάρχει ανεργία. Διότι, τι γεννάει αυτή την υπόθεση; Η ανεργία, η έλλειψη ασφάλειας.

Θα σας πω ένα παράδειγμα. Οπως δόθηκε το νούμερο, ένα (1) εκατομμύριο άνθρωποι πήγαν και ψήφισαν τον Γιώργο Παπανδρέου για πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Εμείς έχουμε συγκεκριμένα στοιχεία όπου οικογένειες που δεν ανήκαν στο ΠΑΣΟΚ, φτωχές οικογένειες, πήραν τα παιδιά τους από το αυτί να πάνε να ψηφίσουν για να υπάρχει γραμμένο το όνομα ότι ψήφισαν και μάλιστα ορισμένα απ’ αυτά τα παιδιά δεν τον ψήφισαν τον Παπανδρέου, ψήφισαν λευκό, για να υπάρχει στον κατάλογο.

Σ’ αυτά τα 900.000 άτομα, ένα εκατομμύριο, ξέρω εγώ πόσοι είναι, έστειλε γράμμα το ΠΑΣΟΚ για να τους δώσει αυτή την πιστωτική κάρτα. Αλήθεια, δεν έχω ακούσει τίποτα που πάει πελατεία το ΠΑΣΟΚ στις τράπεζες. Δεν άκουσα γι’ αυτό, διαφανέστατο, αυτό πραγματικά δεν το κατηγορούμε για αδιαφάνεια. Ο κ. Σπυρόπουλος τα ανέλυσε, τον άκουσα αναλυτικά. Το Σεπτέμβρη – Οκτώβρη θα δώσουν σε ποια τράπεζα θα κατευθυνθούν 900.000. Και απ’ αυτό, λέει, θα βγάλει το ΠΑΣΟΚ 20 εκατομμύρια, θα βγάλει προμήθεια.

Αν εμείς βγάζαμε κάρτα του ΚΚΕ και τα πηγαίναμε ας πούμε σε μία τράπεζα «Χ» και λέγαμε ότι με αυτό κοιτάζουμε να βγάλουμε 20 εκατομμύρια προμήθεια, δε θα μας κάνατε ρεζίλι των σκυλιών; Τυπικά είναι νόμιμο, νομότυπο. Γι’ αυτό δε λέτε τίποτα! Γιατί λέτε για το ΚΚΕ και μάλιστα για ανύπαρκτα πράγματα; Λοιπόν, όταν ο άλλος πάει σε μια διαδικασία να ψηφίσει τον αρχηγό ενός κόμματος, στο οποίο δεν ανήκει, δεν το ψηφίζει, αυτό δεν είναι πίεση; Τέτοια πράγματα τα κάνουν και τα δύο κόμματα με τον έναν ή τον άλλο τρόπο.

Ναι, θέλουμε κι εμείς να ασκήσουμε πίεση. Πίεση πειθούς. Θέλουμε να πείσουμε, βομβαρδίζουμε με θέσεις. Δεν έχουμε όμως τίποτε άλλο σαν αντάλλαγμα. Δεν υπάρχει κανένα αντάλλαγμα στο ΚΚΕ και αυτό είναι γνωστό.

νεξάρτητα από νόμους το εκτροφείο των σκανδάλων θα μεγαλώνει

Πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη που μας πέρασε η ημερίδα της ΚΕ του Κόμματος με θέμα: «Η διεθνής οικονομική κρίση και η θέση της Ελλάδας. Οι θέσεις του ΚΚΕ». Σήμερα, ο «Ρ» δημοσιεύει ολόκληρο το κείμενο της κεντρικής εισήγησης που έκανε η Ελ. Μπέλλου, η οποία ανάμεσα στα άλλα σημείωσε:«Αξιότιμοι προσκαλεσμένοι,

Αγαπητοί φίλοι και σύντροφοι,

Η διεθνής καπιταλιστική οικονομία βιώνει μια βαθιά κρίση, με κύριο χαρακτηριστικό τον εκτεταμένο συγχρονισμό της. Η εκδήλωσή της ξεκίνησε αρχικά το 2007 στις ΗΠΑ, στον κλάδο κατασκευών, με τη μορφή απαξίωσης κεφαλαίου σε χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, λόγω εκτεταμένης κίνησης επενδυτικών παραγώγων σε τιτλοποιημένα επισφαλή στεγαστικά δάνεια.

Ο κίνδυνος κατάρρευσης αμερικανικών χρηματοπιστωτικών κολοσσών με ισχυρές θέσεις στη διεθνή αγορά του χρηματικού κεφαλαίου προκάλεσε μια σταδιακή και γενικευμένη μεγάλη πτώση των τιμών στα σημαντικότερα χρηματιστήρια του κόσμου. Επρόκειτο για την «κορυφή του παγόβουνου» στην εκδήλωση μιας γενικευμένης κρίσης υπερπαραγωγής, υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου.

Τα σημερινά δεδομένα και οι εκτιμήσεις των διεθνών οικονομικών οργανισμών στην αισιόδοξη εκδοχή τους δίνουν το 2010 ως έτος κατώτατου σημείου της ύφεσης. Ηδη έχει καταγραφεί αύξηση των ανέργων κατά 25 εκατομμύρια και προβλέπεται να προστεθούν και άλλα 40 εκατομμύρια μέχρι το τέλος του χρόνου.

Προβλέπεται συρρίκνωση του Παγκόσμιου Ακαθάριστου Προϊόντος το 2009, κατά 1,7% σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα και κατά 2,75% σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ. Ο δεύτερος εκτιμά τη συρρίκνωση του διεθνούς εμπορίου κατά 13,2% το 2009.Το ΔΝΤ υπολογίζει την απαξίωση του χρηματικού κεφαλαίου σε 4,1 τρισ. δολάρια από την εκδήλωση της κρίσης μέχρι σήμερα.

Στην ελληνική οικονομία η κρίση εκδηλώθηκε ελαφρώς ετεροχρονισμένη σε σχέση με την Ευρωζώνη. Μπήκε σε φάση ύφεσης το 2009, ενώ το 2008 ήταν χρονιά επιβράδυνσης στη διεύρυνση του ΑΕΠ. Το κυριότερο είναι ότι το τμήμα της Βιομηχανίας (Ορυχεία – Λατομεία, Μεταποίηση, Ηλεκτρισμός, Παροχή Νερού, κατά την αστική στατιστική) είχε κατά 4% συρρίκνωση το 2008/2007, ευρισκόμενη σε ύφεση από το 2005.

Το 2008 όλοι οι κλάδοι της Μεταποίησης βρέθηκαν σε ύφεση, με εξαίρεση τον κλάδο Τροφίμων (αύξηση 1,2%).

Η κρίση στη Μεταποίηση φαίνεται στη μεγάλη συρρίκνωση των βιομηχανικών εμπορευμάτων (περίπου κατά 7%).

Μεγάλη συρρίκνωση είχε ο κατασκευαστικός κλάδος (-9,4%).

Την περίοδο 2002-2008 η τάση ήταν σημαντική συρρίκνωση της παραγωγής στα περισσότερα από τα κυριότερα αγροτικά προϊόντα με εξαίρεση το μαλακό σιτάρι, τον αραβόσιτο και τα ροδάκινα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, το πραγματικό αγροτικό εισόδημα επιδεινώθηκε το 2008 κατά -7,1%, λόγω στασιμότητας στις τιμές πώλησης από τους παραγωγούς και μεγάλης αύξησης των τιμών βιομηχανικών προϊόντων.Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το καθαρό αγροτικό εισόδημα ως συσχετισμός της καθαρής προστιθέμενης αξίας σε σχέση με το κόστος συρρικνώθηκε το 2008 στο 80,1% εκείνου του 2000 (=100)¹.

Στο 2008 σημειώθηκε μεγάλη πτώση τιμών στο Χρηματιστήριο Αθηνών, η συνολική χρηματιστηριακή αξία του οποίου ως ποσοστό του ΑΕΠ διαμορφώθηκε στο τέλος του 2008 στο 1/3 περίπου εκείνης του τέλους του 2007 (Δεκέμβρης 2008: 28%, Δεκέμβρης 2007: 86%)². Σημαντικό μέρος αυτής της πτώσης οφείλεται στη μαζική αποχώρηση ξένων επενδυτών τον Οκτώβρη του 2008.

Ανεξάρτητα από τη φάση στον κύκλο της κρίσης, ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ελληνικής οικονομίας είναι η μακροχρόνια οξυμένη ελλειμματική δημοσιονομική της κατάσταση. Και μόνο με την επιβράδυνση του ΑΕΠ, που επιταχύνθηκε στο δεύτερο εξάμηνο του 2008, επιδεινώθηκαν θεαματικά οι όροι δανειοδότησης του κράτους.

Οι τελευταίες εκτιμήσεις προβλέπουν ύφεση κατά 1% στο ΑΕΠ το 2009. Η έκταση της ύφεσης στην ελληνική οικονομία οπωσδήποτε θα εξαρτηθεί και από την πορεία της κρίσης:

α) Σε βαλκανικά κράτη, στα οποία έχουν γίνει σημαντικές επενδύσεις εκ μέρους επιχειρήσεων με έδρα την Ελλάδα. Αφορά κυρίως οικονομίες με μεγάλους ρυθμούς καπιταλιστικής ανάπτυξης, όπως: Ρουμανία με 7,7% το 2008 και πρόβλεψη για -1,8% το 2009, Βουλγαρία με 4,4% το 2008 και πρόβλεψη για -1% το 2009³.β) Στο διεθνές εμπόριο, μεγάλο μέρος του οποίου διεξάγεται μέσω θαλάσσιων μεταφορικών μέσων, τα οποία αποτελούν σημαντική πηγή εισροών.

γ) Σε σημαντικά ευρωπαϊκά κράτη, π.χ., Γερμανία, Βρετανία, από τα οποία προέρχεται σημαντικό μέρος των εισερχόμενων τουριστών στην Ελλάδα, όχι μόνο σε απόλυτους αριθμούς επισκεπτών, αλλά και σε διανυκτερεύσεις και σε εισπράξεις.

Αντιφατικές είναι οι επιδράσεις των ακόμα υψηλών κοινοτικών εισροών σε σχέση με τη βιομηχανική και αγροτική συρρίκνωση.

Ολα αυτά δείχνουν ότι θα είναι βαθιά η εκδήλωση της κρίσης στην ελληνική οικονομία. Γίνονται προβλέψεις για 2ετή διάρκεια. Θα οξύνει τις υπάρχουσες κοινωνικές αντιθέσεις, με αύξηση της ανεργίας, της μερικής απασχόλησης, επέκταση των ευέλικτων σχέσεων. Ηδη έχει διευρυνθεί η φτώχεια, σύμφωνα με τις αστικές μετρήσεις, με ιδιαίτερη συγκέντρωση σε παιδιά έως 15 χρόνων, και σε άτομα ηλικίας 18-24, περίπου το 1/4.

Βεβαίως, οι δείκτες της φτώχειας αποτυπώνουν ένα μέρος της. Δεν αποτυπώνουν το γεγονός ότι οι μισθοί και τα ημερομίσθια υπολείπονται της αυξητικής ανόδου του ΑΕΠ και της παραγωγικότητας σε φάση διευρυμένης αναπαραγωγής στην Ελλάδα.

Για την εκτίμηση της σημερινής κρίσης και την πρόβλεψη εξόδου από την ύφεση διεθνώς και στην Ελλάδα θεωρούμε χρήσιμο να αναφερθούμε στη γενική εκτίμησή μας για την κρίση που είχε εκδηλωθεί πριν από μια δεκαετία περίπου. Επίσης, να θυμίσουμε την τότε πρόβλεψή μας για την περίοδο που θα ακολουθούσε.

Το 1998 βρισκόταν σε εξέλιξη μια άλλη φάση ύφεσης που είχε ξεκινήσει στα μέχρι τότε θεωρούμενα «οικονομικά θαύματα», στις χαρακτηριζόμενες ως «Ασιατικές Τίγρεις», μια ύφεση που είχε αγκαλιάσει οικονομίες της ΝΑ Ασίας αλλά και την Ιαπωνία, χώρες της Λατ. Αμερικής, και με ορισμένο ετεροχρονισμό εκδηλώθηκε το 2000 στις ΗΠΑ. Το παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν συρρικνώθηκε κατά 1%, οι δε διεθνείς ροές κεφαλαίων για άμεσες επενδύσεις και το διεθνές εμπόριο είχαν πολύ μεγάλη περιστολή.

Τότε για πρώτη φορά μετά τη νίκη της αντεπανάστασης στη Σοβιετική Ενωση και σε χώρες της σοσιαλιστικής οικοδόμησης, ξαναεκδηλώθηκε ο προβληματισμός για την ευρωστία του καπιταλισμού, εκφράσθηκαν οι αστικές ανησυχίες μήπως σε κάποια φάση η αστική πολιτική δυσκολευτεί να ελέγξει την εργατική και λαϊκή δυσαρέσκεια – αντίδραση για τις συνέπειες της κρίσης.

Μέρος της προσπάθειας να ελεγχθεί η κατάσταση από τη σκοπιά της σταθερότητας της εξουσίας του κεφαλαίου ήταν και οι διάφορες θεωρίες για τα αίτια της κρίσης. Αυτές οι θεωρίες επικεντρώνονταν στον τρόπο λειτουργίας των χρηματιστηρίων, έδιναν έμφαση στη διαχείριση – διαφάνεια επενδυτικών χρηματικών κεφαλαίων μεγάλου ρίσκου (Hedges Funds), στους όρους δανειοδότησης κρατών από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα.

Με άλλα λόγια, ασχολήθηκαν με περίσσια σπουδή με τις φαινομενικές δυσλειτουργίες στη σφαίρα κυκλοφορίας του κεφαλαίου στη χρηματική του μορφή.

Τότε το ΚΚΕ εκτίμησε ότι είχε εκδηλωθεί μια κρίση υπερπαραγωγής, ή αλλιώς μια κρίση υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου, όπως και σε προηγούμενα χρόνια, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την κρίση του 1973. Υποστηρίξαμε ότι ήταν κρίση υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου ανεξάρτητα από τη μορφή που πήρε αρχικά η εκδήλωσή της.

Σε αντίθεση με τις αστικές διαφωνίες, που ξεκινούσαν από το ίδιο το ΔΝΤ, σχετικά με τα διαχειριστικά μέτρα για την επίσπευση εξόδου από τη φάση της ύφεσης ή για μια υποτιθέμενη πρόληψη της ύφεσης στις ΗΠΑ και σε άλλες καπιταλιστικές οικονομίες, το ΚΚΕ είχε προβλέψει ότι έτσι ή αλλιώς η έξοδος από την ύφεση, η αναζωογόνηση ακόμα και το πέρασμα σε μια νέα ανοδική φάση διευρυμένης καπιταλιστικής αναπαραγωγής θα οδηγούσε στην εκδήλωση μιας νέας κρίσης υπερσυσσώρευσης, πιο βαθιάς και πιο συγχρονισμένης από την προηγούμενη.

Επίσης, το ΚΚΕ είχε προειδοποιήσει ότι σε όλες αυτές τις χώρες οι συνθήκες εργασίας, πληρωμής, ζωής της εργατικής τάξης όχι μόνο δε θα καλυτέρευαν αλλά, αντίθετα, θα χειροτέρευαν και στη φάση της καπιταλιστικής ανάπτυξης.

Είχαμε στηρίξει αυτή την πρόβλεψή μας στο γεγονός ότι τα μερίδια συμμετοχής στη διεθνή καπιταλιστική παραγωγή και αγορά άλλαζαν προς όφελος νέων ανερχόμενων καπιταλιστικών οικονομιών, με πολύ μεγάλο εγχώριο πληθυσμό και ακόμα πολύ φθηνή εργατική δύναμη. Σε αυτό είχαν συντελέσει και οι αντεπαναστατικές ανατροπές, η οπορτουνιστική διάβρωση και κρίση του κομμουνιστικού κινήματος, γενικότερα η υποχώρηση του εργατικού κινήματος, η ενσωμάτωση συνδικαλιστικών οργανώσεων στο σύστημα.

Ετσι, και σε συνθήκες διευρυμένης καπιταλιστικής αναπαραγωγής κυριάρχησε η τάση να μειώνεται το εργατικό εισόδημα παράλληλα με την αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης.

Αυτή η τάση πήρε το χαρακτήρα ενιαίων στρατηγικών επιλογών, π.χ., στην ΕΕ, κωδικοποιημένων ως στρατηγική της Λισαβόνας με στόχους αφαίρεσης εργασιακών, συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων για να ικανοποιηθεί ως στόχος η λεγόμενη μείωση του εργατικού κόστους στην ευρωενωσιακή αγορά.

Στην περίοδο που ακολούθησε, στην τρέχουσα πρώτη 10ετία του 21ου αιώνα, έγιναν νέες εξαγορές και συγχωνεύσεις, προχώρησε περισσότερο η διεθνική διαπλοκή των κεφαλαίων, οξύνθηκε ο διεθνής καπιταλιστικός ανταγωνισμός και παράλληλα η διαμόρφωση στενότερων ή χαλαρότερων περιφερειακών συμμαχιών – ενώσεων.

Ισχυροποιήθηκε η τάση που συσσώρευε αλλαγές μεταξύ των ανισόμετρα εξελισσόμενων καπιταλιστικών οικονομιών, τάση που οδηγεί προς την ανατροπή ενός συσχετισμού στη διεθνή καπιταλιστική αγορά που διαμορφώθηκε πριν από 70 χρόνια περίπου. Παράλληλα, αυτή η τάση εκδηλώθηκε και με νέες κρατικές και διακρατικές απαιτήσεις, για αλλαγές στις διεθνείς συνεννοήσεις και συνεργασίες, π.χ., στις Συμφωνίες του ΠΟΕ, στη σύνθεση της διοίκησης του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, στη σύνθεση των διεθνών συναλλαγματικών αποθεμάτων, στο νόμισμα με το οποίο γίνονται οι εμπορικές ανταλλαγές βιομηχανικών υλών στην παγκόσμια αγορά, στη διεύρυνση του G7.

Ολα αυτά που πιο αχνά διαφαίνονταν κατά τον προηγούμενο διεθνή κρισιακό καπιταλιστικό κύκλο, πήραν χαρακτήρα ανεπίστρεπτων τάσεων στο σημερινό. Σε αυτό το έδαφος εξελίχθηκε ο νέος κύκλος της καπιταλιστικής οικονομικής κρίσης σε διεθνές επίπεδο που βρίσκεται σε εξέλιξη, με χαρακτηριστικό της το γεγονός ότι τώρα ξεκίνησε στις ΗΠΑ, επεκτάθηκε ίσως και βαθύτερα στην Ευρωζώνη, αγκαλιάζει ταυτόχρονα Μ. Βρετανία, Ιαπωνία, Ρωσία, Τουρκία, χώρες της Λατινικής Αμερικής. Επιδρά επί του παρόντος με επιβράδυνση στην Κίνα και στην Ινδία.

Αναμενόμενο είναι να έχει η παρούσα ύφεση μεγαλύτερη διάρκεια από την προηγούμενη, να είναι πιο αναιμικό το πέρασμα σε μια νέα φάση αναζωογόνησης και ανόδου. Το κυριότερο όμως είναι τι μπορούμε να προβλέψουμε για τη θέση της εργατικής τάξης και γενικότερα των μισθωτών και του μεγαλύτερου μέρους των αυτοαπασχολούμενων σε φάση ανάκαμψης από την ύφεση.

Εκτιμάμε ότι θα συνεχισθεί και θα ενταθεί η ίδια τάση που εκδηλώθηκε και στις δυο προηγούμενες δεκαετίες, η τάση επιδείνωσης, αν δεν πραγματοποιηθεί εμφανής ιδεολογική – πολιτική και οργανωτική αναζωογόνηση στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα, χειραφέτηση του συνδικαλιστικού κινήματος από τον κυβερνητικό και εργοδοτικό συνδικαλισμό, απεμπλοκή του από ευρωενωσιακούς μηχανισμούς χειραγώγησης (βλέπε ΟΚΕ κλπ.), ιδεολογική – πολιτική χειραφέτηση ευρύτερων εργατικών δυνάμεων από την παραπλανητική επιρροή της λεγόμενης σοσιαλδημοκρατίας, με μορφή παλαιών ή νέων πολιτικών σχημάτων της.

Οι εσωτερικές αντιθέσεις του καπιταλισμού και ο διεθνής καπιταλιστικός ανταγωνισμός βρίσκονται σε τέτοιο επίπεδο που η εργατική τάξη, μισθωτοί που την προσεγγίζουν από την άποψη του εισοδήματος και του βιοτικού τους επιπέδου, και κατώτερα τμήματα των μεσαίων στρωμάτων, μπορούν να φρενάρουν την επιδείνωση της θέσης τους μόνο αν περάσουν στην αντεπίθεση,αν απαλλαγούν από κάθε πολιτική παγίδα συμβιβασμού, συναίνεσης, αποδοχής μιας δήθεν «συνεργασίας των τάξεων» για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Χάνει τον χαρακτήρα του το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα ως πάλη για το μισθό – ωράριο κλπ. όταν ηγετικά του όργανα όπως της ΓΣΕΕ κλείνουν συμφωνίες με τον ΣΕΒ για από κοινού αντιμετώπιση της κρίσης.

Το εργατικό και λαϊκό κίνημα μπορεί και πρέπει να ανασυνταχθεί με σαφή αντιιμπεριαλιστικό – αντιμονοπωλιακό προσανατολισμό, σε τελευταία ανάλυση αντικαπιταλιστικό. Να αξιοποιήσει σε κάθε χώρα, κάθε ρωγμή, κάθε τριγμό της αστικής διακυβέρνησης, με ανάλογο ιδεολογικο-πολιτικό προσανατολισμό και οργανωτική ετοιμότητα.

Εκτιμάμε ότι θα δυσκολευτεί ακόμα περισσότερο η αστική διαχείριση, θα βρεθεί πιο κοντά σε αλλεπάλληλες ασταθείς κυβερνήσεις, θα οξυνθούν οι διαφωνίες μέσα στην ΕΕ, θα κλονισθεί πιο βαθιά απ’ ό,τι σήμερα η ιδεολογική υπεράσπιση του καπιταλιστικού συστήματος, όταν κορυφωθεί ο επόμενος κρισιακός κύκλος, όταν επέλθει η επόμενη φάση ύφεσης.

Με φαντασία, αλλά επιστημονική φαντασία, μπορούμε να πούμε ότι οδεύουμε σε ένα νέο 1929, ίσως σε ένα νέο 1937.

Αυτές οι προβλέψεις γίνονται και από αστούς αναλυτές, από ιμπεριαλιστικά κέντρα στρατηγικών μελετών σε κρατικό ή διακρατικό επίπεδο.

Προκειμένου να διασωθεί το σύστημα, φιλελεύθεροι και σοσιαλδημοκράτες, από τον Σαρκοζί και τον Ομπάμα μέχρι τον Μπράουν και τον Μπίσκι υπόσχονται έναν «ανθρώπινο, υγιή καπιταλισμό».

Ιδιαίτερη δραστηριότητα επιδεικνύει η διεθνής σοσιαλδημοκρατία. Επικεντρώνεται στην προσπάθεια να ενοχοποιηθεί για την κρίση αποκλειστικά και μόνο ο «νεοφιλελευθερισμός», η δήθεν αναποτελεσματική συνταγή αναλογίας μεταξύ «αγοράς – ρύθμισης» σε κρατικό, περιφερειακό ή και σε διεθνές επίπεδο.

Η διεθνής σοσιαλδημοκρατία έχει ανασκουμπωθεί προκειμένου να πείσει τις εργατικές – λαϊκές μάζες ότι έχει επεξεργαστεί τη νέα συνταγή. Δηλαδή υποστηρίζει ότι έχει βρει τη δοσολογία ανάμεσα στην πολιτική (επιδοτήσεων, φοροαπαλλαγών κλπ.) που υποβοηθά τη συγκέντρωση και συγκεντροποίηση του κεφαλαίου, τη στήριξη των μονοπωλίων, και ταυτόχρονα ελέγχει τις αρρυθμίες της αγοράς με ορισμένη ή ορισμένες κρατικές τράπεζες, ακόμα και με την κρατικοποίηση κάποιων προβληματικών επιχειρήσεων στη βιομηχανία, στις μεταφορές. Η «Πράσινη Οικονομία» και η «καλύτερη διανομή» είναι τα απαραίτητα συμπληρώματα.

Στο χώρο της σοσιαλδημοκρατίας, δηλαδή του ρεύματος που βαφτίζει «δημοκρατικό σοσιαλισμό» την κυριαρχία των μονοπωλίων με τη συνύπαρξη κρατικών επιχειρήσεων, έχουν εμφανισθεί νέοι πολιτικοί φορείς, όπως το ΚΕΑ στην Ευρώπη. Ισχυρίζονται ότι έχουν βρει καλύτερα από τα προηγούμενα κόμματα τη χρυσή τομή «αγοράς – ρύθμισης», «ιδιωτικού – κρατικού κεφαλαίου». Ισχυρίζονται ακόμα ότι η καλύτερη εφαρμογή της δοσολογίας απαιτεί εξάλειψη των αντιθέσεων μέσα στην ΕΕ, με την ισχυροποίηση των δομών της, με τη διαμόρφωση μιας ευρωενωσιακής διακυβέρνησης.

Προσαρμόζουν στη σημερινή πραγματικότητα της ΕΕ την παλιά σοσιαλδημοκρατική γραμμή των μεταρρυθμίσεων. Στη θέση του κρατικού μονοπωλίου – υπηρέτη των ιδιωτικών μονοπωλίων βάζουν το διευρωπαϊκό – διακρατικό μονοπώλιο και πάνω από την κυβερνητική διαχείριση θέτουν μια ισχυρή διακρατική διακυβέρνηση, ικανή δήθεν να εκφράζει τα γενικά συμφέροντα στην ΕΕ, επιλύοντας αντιθέσεις μεταξύ κρατών-μελών της.

Εμφανίζονται «βασιλικότεροι του βασιλέως», δίνοντας «αριστερό» σοσιαλίζον άλλοθι στην ισχυροποίηση υπαρχόντων και στην εμφάνιση νέων κατασταλτικών μηχανισμών.

Ο ιδιαίτερος ρόλος τους συνίσταται στην αναβάπτιση της σοσιαλδημοκρατίας ως προς την εξυπηρέτηση του συστήματος. Υπηρετούν την ιδεολογική χειραγώγηση με την ουτοπία μιας φιλολαϊκής ΕΕ, μιας φιλολαϊκής διαχείρισης στο έδαφος της οικονομικής κυριαρχίας των μονοπωλίων.

Η παρούσα κρίση στην Ευρωζώνη κατά γενική ομολογία όξυνε τις αντιθέσεις μεταξύ των κρατών – μελών, ακόμα και στο σκληρό πυρήνα της. Και αυτό ήταν αναμενόμενο, στις προβλέψεις και εκτιμήσεις του ΚΚΕ.

Παρά τη διαπλοκή των κεφαλαίων, παρά την ενιαία στρατηγική απέναντι στην εργατική τάξη, παραμένει το έθνος – κράτος ως όργανο που εξασφαλίζει την οικονομική κυριαρχία των μονοπωλίων, που εξυπηρετεί τη συγκέντρωση και συγκεντροποίηση του κεφαλαίου σε ανταγωνισμό με αντίστοιχες διαδικασίες σε άλλα κράτη – μέλη της ΕΕ.

Οπως στη φάση της διευρυμένης αναπαραγωγής έτσι και στη φάση της ύφεσης, υφίσταται καπιταλιστική ανισομετρία. Παραμένουν οι ανισομετρίες στο γενικό επίπεδο της παραγωγής, στην παραγωγικότητα της εργασίας, στις αναλογίες των κλάδων, στους μισθούς και τα ημερομίσθια, στις εξαγωγές και εισαγωγές εμπορευμάτων ως ποσοστά στο ΑΕΠ, στις εκροές-εισροές κεφαλαίων.

Ολες αυτές οι ανισομετρίες αντανακλώνται στη δημοσιονομική κατάσταση του κάθε κράτους, στα διαφορετικά μεγέθη δημοσίου χρέους και ελλειμμάτων, στα διαφορετικά επιτόκια δανεισμού των κρατών που διαμορφώνει η διεθνής αγορά ανάλογα με τη θέση του κάθε κράτους μέσα στην Ευρωζώνη αλλά και στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Αυτές οι ανισομετρίες είναι που κάνουν αδύνατη τη διαμόρφωση ενιαίας δημοσιονομικής πολιτικής και σε συνθήκες ύφεσης. Αυτές εκφράσθηκαν στις διαφορετικές προτάσεις π.χ. μεταξύ Γερμανίας και Βρετανίας για τα μέτρα και τα πακέτα διαχείρισης της κρίσης. Αυτές εκφράστηκαν και εκφράζονται στην εξέλιξη των επιτοκίων πάνω από τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ.

Οι διαφορετικές απόψεις γύρω από το Σύμφωνο Σταθερότητας, αν θα γέρνει περισσότερο προς τη δημοσιονομική ευελιξία ή προς τη νομισματική σταθερότητα, εκφράζουν διαφορετικές ανάγκες των κρατών – μελών και όχι έλλειψη οργάνων ευρωενωσιακής διακυβέρνησης ή υπερβάλλουσα δύναμη της ΕΚΤ όπως ισχυρίζονται το ΚΕΑ και ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ.

Στις σημερινές συνθήκες της ύφεσης, αυτές οι ανισομετρίες εκδηλώθηκαν πιο οξυμένα απ’ ό,τι σε προηγούμενη φάση για την ελληνική οικονομία, οξύνθηκαν και οξύνονται διαχρονικά προβλήματά της όπως το δημόσιο χρέος, το εμπορικό έλλειμμα, η μακροχρόνια στασιμότητα της μεταποίησης.

Βεβαίως, η όξυνση των ανισομετριών είναι γενικό φαινόμενο και μέσα στην ΕΕ και στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα.

Το γενικό χαρακτηριστικό της απαξίωσης κεφαλαίου κατά την εξέλιξη της κρίσης δεν εκδηλώνεται αναλογικά από κράτος σε κράτος, από κλάδο σε κλάδο, από επιχείρηση (ατομικό κεφάλαιο και με τη μετοχική μορφή του) σε επιχείρηση.

Ετσι, και κατά τη διάρκεια της ύφεσης και κατά τη φάση της σταθεροποίησης και αναζωογόνησης συντελούνται ανακατατάξεις στο συσχετισμό δυνάμεων μεταξύ επιχειρήσεων, κλάδων, οικονομιών σε επίπεδο κράτους.

Βεβαίως, συχνά οι σημαντικές αλλαγές και ανακατατάξεις κυοφορούνται σε μια πιο μακρόχρονη περίοδο που περιλαμβάνει περισσότερους του ενός κύκλους οικονομικών κρίσεων.

Η σημερινή κρίση αποκρυσταλλώνει τέτοιες αλλαγές στο συσχετισμό δυνάμεων που κυοφορήθηκαν την τελευταία 30ετία, με περίπου 3 κύκλους κρίσης για τις περισσότερες από τις προηγμένες καπιταλιστικές οικονομίες. Αυτές οι αλλαγές επιταχύνθηκαν την τελευταία 10ετία.

Την περίοδο 1980 – 2008 κυριάρχησε η τάση συρρίκνωσης των μεριδίων των ΗΠΑ, της Ευρωζώνης και της Ιαπωνίας στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν (ΠΑΠ). Αντίθετα, αυξήθηκε το μερίδιο της Κίνας (αύξηση του μεριδίου κατά 440% για την περίοδο 1980 – 2007) που ανέβηκε στην τρίτη θέση, μετά την 2η θέση της Ευρωζώνης ως συνόλου. Επίσης, αυξήθηκε το μερίδιο της Ινδίας (αύξηση κατά 110% για την περίοδο 1980 – 2007) και της Ρωσίας (αύξηση κατά 19,3% για την περίοδο 2000 – 2007).

Το μερίδιο της Ευρωζώνης μειώνεται σταθερά στην περίοδο 2000 – 2007 (κατά 12,8%) και της Ελλάδας επίσης (κατά 24%, με σχεδόν διπλάσια ποσοστιαία απώλεια από το μέσο όρο της Ευρωζώνης). Η τάση επιδείνωσης στα μερίδια συνεχίζεται για τα έτη 2008, 2009 για ΗΠΑ, Ευρωζώνη (και Ελλάδα), Ιαπωνία.

Σε γενική κατεύθυνση, οι ίδιες τάσεις αποτυπώνονται και στα ποσοστιαία μερίδια στις παγκόσμιες εισροές/εκροές κεφαλαίων για άμεσες επενδύσεις, με ορισμένες διαφοροποιήσεις. Συγκεκριμένα: Ανοδικά (με διακυμάνσεις) είναι τα μερίδια εισροών/εκροών για την Κίνα, την Ινδία και τη Ρωσία στην περίοδο 1980 – 2006, καθοδικά είναι για τις ΗΠΑ. Η Ιαπωνία διατηρεί το μερίδιό της στις εκροές, ενώ η Ευρωζώνη αυξάνει το μερίδιό της τόσο στις εισροές όσο και στις εκροές, κατέχοντας την πρώτη θέση παγκοσμίως. Ειδικότερα για την Ελλάδα, μειωμένο είναι το μερίδιο στις εισροές 1980 – 2006 (από 1,22% σε 0,41%) και αυξημένο στις εκροές (από 0% το 1990 σε 0,34% το 2006). Δηλαδή, η Ελλάδα γίνεται σε αυτήν την περίοδο χώρα εξαγωγής κεφαλαίων.

Σημαντικός δείκτης είναι και τα μερίδια στις παγκόσμιες εξαγωγές και εισαγωγές, όπου παρατηρούνται οι εξής τάσεις για την περίοδο 1980 – 2007:

Οι ΗΠΑ έχουν απώλεια μεριδίου στις εξαγωγές (από 11,1% το 1980 σε 8,41% το 2007), η Ιαπωνία εξίσου απώλεια (από 6,42% σε 5,13%), η Ευρωζώνη σχεδόν διατηρεί το μερίδιό της, με αυξομειώσεις μέσα στην περίοδο, κατέχοντας και διατηρώντας την 1η θέση (1980: 30,75%, 1990: 35,05%, 2007: 29,19%), χωρίς να υποτιμιέται η κατά 6% απώλεια σε ποσοστό μεριδίου την περίοδο 1990 – 2007. Η Ελλάδα έχει απώλεια μεριδίου (1980: 0,25%, 2007: 0,17%).

Θεαματική αύξηση έχει η Κίνα κατά 890% (1980: 0,89%, 2007: 8,81%), καταλαμβάνοντας τη 2η θέση, μπροστά από τις ΗΠΑ.

Ανερχόμενη, αλλά ακόμη με μικρά μερίδια, είναι η τάση για τη Ρωσία (2007: 2,57%) και την Ινδία (2007: 1,05%).

Οι τάσεις στα μερίδια των παγκόσμιων εισαγωγών, καταγράφονται ως εξής:

Η Ευρωζώνη είναι πρώτη στο μερίδιο εισαγωγών, αλλά με τάση μείωσης (1980: 34,28%, 2007: 28%), η Ελλάδα με διακυμάνσεις παραμένει στα ίδια επίπεδα (1980: 0,51%, 2007: 0,53%). Μειώνεται το μερίδιο για την Ιαπωνία (1980: 6,81%, 2007: 4,41%), ενώ αυξάνεται για τις ΗΠΑ (1980: 12,39%, 2007: 14,35%), κατέχοντας τη 2η θέση στις εισαγωγές. Αυξάνεται σημαντικά για την Κίνα (1980: 0,96%, 2007: 6,8%), κατέχοντας την 3η θέση. Επίσης, αυξάνεται πιο περιορισμένα για τη Ρωσία και την Ινδία.

Ανακατατάξεις, επίσης, γίνονται και μεταξύ ατομικών (ή και εταιρικών) κεφαλαίων. Σύμφωνα με τη λίστα των 1.000 πλουσιότερων ανθρώπων που εδρεύουν στη Βρετανία, σύμφωνα με δημοσίευμα της βδομαδιάτικης έκδοσης «Sunday Times», από τους 10 που βρίσκονται στην κορυφή οι μισοί αύξησαν τα πλούτη τους εν μέσω κρίσης κατά 1,054 δισ. ευρώ (κατά 43%), ενώ οι άλλοι μισοί είχαν συρρίκνωση του πλούτου τους κατά 33,738 δισ. ευρώ (-242%).

Σε συνθήκες ύφεσης, παράλληλα με την αύξηση του αριθμού ζημιογόνων εταιρειών, εξακολουθεί να υπάρχει κερδοφορία σε επιχειρήσεις είτε εκφρασμένη με μειωμένους ρυθμούς είτε και με αυξημένους. Στη δεύτερη περίπτωση π.χ. συγκαταλέγεται η γερμανική Siemens, η οποία κατά το πρώτο τρίμηνο του 2009 είχε κέρδη 1,01 δισ. ευρώ έναντι 412 εκατ. στο αντίστοιχο τρίμηνο του 2008 (αύξηση 145%), με αύξηση πωλήσεων 5% σε ετήσια βάση.

Ανάλογα φαινόμενα ισχύουν και για την ελληνική οικονομία. Οι εκτιμήσεις για τα κέρδη των 8 μεγαλύτερων τραπεζών (Εθνική, Alpha, Eurobank, Πειραιώς, Κύπρου, Marfin, ΑΤΕ, Emporiki) στο πρώτο τρίμηνο του 2009 τα υπολογίζουν σε 610 εκατ. ευρώ έναντι 1.195,9 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο τρίμηνο του 2008, μειωμένα κατά 50%.

Οι ανακατατάξεις στα μερίδια γίνονται και μέσα σε έναν υποκλάδο π.χ. στις αερομεταφορές, μεταξύ ΟΑ και AegeanAirlines. Οι ανακατατάξεις προωθούνται και μέσω εξαγορών που κάνει π.χ. ο όμιλος Marfin (μεταξύ αυτών και της Vivartia και της ΟΑ), των κυοφορούμενων νέων συγχωνεύσεων χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων στην Ελλάδα.

Η τάση αυτή είναι εμφανέστατη στη διεθνή αγορά, ιδιαίτερα στους κλάδους στους οποίους κατ’ αρχήν εκδηλώθηκε η κρίση υπερπαραγωγής, όπως στην αυτοκινητοβιομηχανία.

Ετσι, άλλωστε, προετοιμάζεται ένας νέος κύκλος συγκεντροποίησης κεφαλαίων, που απαξιώθηκαν στη φάση της ύφεσης, για να τεθούν σε νέα φάση αυτοαύξησής τους μέσω της παραγωγικής διαδικασίας, της διαδικασίας εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης.

Η έξοδος από την ύφεση γίνεται με επιδίωξη να αποσπασθεί πρόσθετο κέρδος κατακτώντας νέες αγορές. Οξύνεται ο ανταγωνισμός, η αμφισβήτηση παλιών ρυθμίσεων, η κατοχύρωση μέσω νέων ρυθμίσεων, ακόμα και με τετελεσμένα που διαμορφώνουν οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι.

Οι παραπάνω τάσεις μπορούν να κωδικοποιηθούν ως εξής:

• Οι ΗΠΑ παραμένουν ακόμη πρώτη δύναμη στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν, αλλά με επιδείνωση όλων των άλλων δεικτών.

Θεαματική είναι η άνοδος της Κίνας, η οποία ακόμη υπολείπεται ως προς τη συνολική (κατά κεφαλήν) παραγωγικότητά της.

• Βελτιώθηκε η ανταγωνιστική θέση εμπορευμάτων της Ευρωζώνης (αντίθετα επιδεινώθηκε της Ελλάδας). Θεαματικά βελτιώθηκε της Κίνας, ενώ αντίθετα είναι εμφανής η επιδείνωση της ανταγωνιστικής θέσης των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας.

Χαμηλή είναι ακόμη η ανταγωνιστική θέση της Ινδίας και της Ρωσίας, με τάση βελτίωσης.

• Πιο αντιφατικά αποτυπώνεται η θέση της Ελλάδας, η οποία χάνει μερίδιο στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν, επιδεινώνεται η θέση της ως προς τις εξαγωγές, με κύριο χαρακτηριστικό το συγκριτικά χαμηλότερο μερίδιο σε σχέση με το μερίδιό της στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν, ενώ βελτιώνεται η θέση της στην εκροή κεφαλαίων.

Ο δείκτης «καθαρή διεθνής επενδυτική θέση» για την Ελλάδα εξακολουθεί να είναι αρνητικός (άθροισμα Αμεσων Επενδύσεων, Επενδύσεων Χαρτοφυλακίου, Παραγώγων, Λοιπών Επενδύσεων, Συναλλαγματικών Διαθεσίμων), ύψους 183.944 εκατ. ευρώ το 2008, ωστόσο μειώνεται ως ποσοστό επί του ΑΕΠ (2006: -83,6%, 2007: -94%, 2008: -75,7%)⁴.

Σε συνδυασμό και με την εξέλιξη άλλων οικονομικών δεικτών που ήδη αναφέρθηκαν, μπορούμε να εκτιμήσουμε ότι στην περίοδο ένταξής της στην ΕΟΚ – και ιδιαίτερα στην Ευρωζώνη – η ελληνική οικονομία είχε αφ’ ενός απώλεια της ανταγωνιστικής θέσης της εγχώριας βιομηχανικής παραγωγής της (κυρίως της Μεταποίησης), αφ’ ετέρου αύξηση της συσσώρευσης κεφαλαίου και εξαγωγής του σε άμεσες επενδύσεις.

Σημειωτέον ότι στη χιλιάδα των Κροίσων που δραστηριοποιούνται στη Βρετανία περιλαμβάνονται και 10 Ελληνες, εκ των οποίων 4 βρίσκονται ανάμεσα στους 100 πρώτους (Δ. Λεβέντης, Μ. Λαιμός, Φ. Νιάρχος, Στ. Χατζηιωάννου).

Και αυτά τα στοιχεία επιβεβαιώνουν την εκτίμηση του 18ουΣυνεδρίου ότι η ελληνική οικονομία κατέχει ενδιάμεση θέση στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, διατηρώντας την ίδια – προτελευταία θέση – στην Ευρωζώνη αλλά με αναβαθμισμένη θέση στη βαλκανική αγορά.

Ολη αυτή η ανισόμετρη και αντιφατική καπιταλιστική εξέλιξη στην Ελλάδα, στην ΕΕ, στις ΗΠΑ και διεθνώς ουδεμία σχέση έχει με τις θεωρίες περί «καζινοκαπιταλισμού», «υπερκατανάλωσης» κλπ.

Για τον «καζινοκαπιταλισμό»

Πρόκειται για τη θεωρία που ενοχοποιεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα για την κρίση, για την ύφεση στη βιομηχανική παραγωγή. Στην καλύτερη περίπτωση ενοχοποιεί τις υπάρχουσες δομές και ρυθμίσεις του χρηματοπιστωτικού συστήματος σε διεθνές επίπεδο, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται και το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα, οι Οργανισμοί (στην πραγματικότητα επιχειρήσεις) αξιολόγησης και δανειοδότησης κρατικών φορέων.

Το λιγότερο είναι απλούστευση -αν δεν είναι συνειδητή απάτη- η απομόνωση των παρασιτικών φαινομένων και ο χαρακτηρισμός τους είτε ως «καζινοκαπιταλισμός» είτε ως στρεβλώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα σε διεθνές επίπεδο.

Δεν είναι τυχαίο ότι οι συμφωνίες του Μπρέτον – Γουντς κατέρρευσαν στην κρίση του 1971-1973.

Η σήψη και ο παρασιτισμός (π.χ. το γεγονός ότι το 2008 τα παράγωγα διεθνώς αναλογούσαν στο 976% του Παγκόσμιου Ακαθάριστου Προϊόντος) είναι προϊόν της καπιταλιστικής ανάπτυξης στο μονοπωλιακό της στάδιο, προϊόν της μετοχικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής, προϊόν της σύμφυσης βιομηχανικού – τραπεζικού κεφαλαίου, δηλαδή του χρηματιστικού κεφαλαίου. Αυτή είναι η βάση του πλασματικού κεφαλαίου (π.χ. τα γνωστά «τοξικά ομόλογα») ή των πλασματικών χρηματιστηριακών τιμών βιομηχανικού, εμπορικού κεφαλαίου. Αυτή είναι η βάση του παρασιτισμού.

Δεν είναι παράδοξο φαινόμενο η υπερσυσσώρευση κεφαλαίου να εμφανίζεται μέσω των χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων που λειτουργούν ως χώρος συγκέντρωσης κάθε αναπασχόλητου εισοδήματος (καπιταλιστών και εργαζομένων) και μετατροπής του σε κεφάλαιο.

Είναι στη φύση του καπιταλισμού η τάση υπερπαραγωγής και υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου και εξίσου στη φύση του είναι η τάση διόγκωσης του πλασματικού κεφαλαίου, όπως και η αναγκαστική διακοπή της υπερπαραγωγής και η απαξίωση του κεφαλαίου.

Η Πίστη σπρώχνει στην υπερπαραγωγή, στην υπερσυσσώρευση κεφαλαίου, μέχρι τη στιγμή που αναπόφευκτα θα διακοπεί αυτή η υπερπαραγωγή, η διευρυμένη καπιταλιστική παραγωγή. Θα διακοπεί, όταν έχει τραβηχτεί στα άκρα της και μαζί θα έχουν οξυνθεί οι συνέπειες της αναρχίας και της σήψης (πλασματικό κεφάλαιο) της καπιταλιστικής παραγωγής, η αντίθεση κεφαλαίου – εργατικής δύναμης.

Για την «υπερκαταναλωτική στρέβλωση» της καπιταλιστικής ανάπτυξης

Ορισμένοι προβάλλουν την ανάγκη «νέου μοντέλου» για την ελληνική οικονομία. Ισχυρίζονται ότι η υπερταχεία ανάπτυξη της Ελλάδας την περίοδο 2000-2008, σύμφωνα με τους δείκτες ευημερίας του ΟΗΕ (κατέλαβε την 24η θέση σε σύνολο 175), ήταν αποτέλεσμα υπερκατανάλωσης και υπερχρέωσης του κράτους, των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Θεωρούν ότι αυτό το «μοντέλο» εξάντλησε τις δυνατότητές του, ενώ το νέο θα είναι αναγκαστικά πιο νοικοκυρεμένο, πιο παραγωγικό, πιο λιτό. Παρεμφερής είναι και η τοποθέτηση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Αυτή η άποψη συνειδητά επιχειρεί να αναβαπτίσει στη λαϊκή συνείδηση τον καπιταλισμό. Η άμεση εξάρτηση από τις τράπεζες (στεγαστικά, καταναλωτικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες), η λεγόμενη «υπερχρέωση» και όχι η «υπερκατανάλωση», είναι χαρακτηριστικό του αναπτυγμένου καπιταλισμού. Αυτό φαίνεται και από την υπερχρέωση στις ΗΠΑ, όπου πήρε και τη μορφή της μαζικής χρησιμοποίησης του πλαστικού χρήματος.

Η θεωρία της υπερκατανάλωσης ή και αντίστροφα της υποκατανάλωσης παραγνωρίζει το κίνητρο της καπιταλιστικής παραγωγής που είναι το κέρδος, η απόσπαση υπεραξίας και όχι η παραγωγή αξιών χρήσης για την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών. Αποσιωπά το γεγονός ότι αρχικά η αναρχία και η ανισομετρία εκδηλώνεται μεταξύ των ίδιων των καπιταλιστών που αγοράζουν και πωλούν μεταξύ τους εμπορεύματα, τα οποία χρησιμοποιούνται στην καπιταλιστική παραγωγή, παραγνωρίζει ότι η αναρχία εκδηλώνεται μεταξύ των κλάδων της βιομηχανικής παραγωγής.

Η αναρχία και ανισομετρία της καπιταλιστικής αναπαραγωγής πρώτ’ απ’ όλα εκδηλώνεται αφ’ ενός μεταξύ των συναλλαγών των καπιταλιστών μέσα στην κατηγορία παραγωγής βιομηχανικών προϊόντων και αφ’ ετέρου μεταξύ αυτών και των καπιταλιστών της κατηγορίας παραγωγής προϊόντων άμεσης κατανάλωσης.

Δευτερογενώς εκδηλώνεται η αναρχία στη σφαίρα της κυκλοφορίας των εμπορευμάτων άμεσης κατανάλωσης στο μέρος τους που αφορούν συναλλαγή καταναλωτή με επιχειρηματία. Δηλαδή δευτερογενώς εκδηλώνεται ως καταναλωτική αδυναμία του εργατικού εισοδήματος, που βέβαια η όξυνσή της σχετίζεται ευθέως ανάλογα με το βαθμό εκμετάλλευσης.

Στην κρίση διακόπτεται απότομα η διευρυμένη καπιταλιστική αναπαραγωγή.

Μέσω της ύφεσης επέρχεται εν μέρει και στιγμιαία η αποκατάσταση των πιο ακραίων δυσαναλογιών για να ξεκινήσει ένας νέος κύκλος άναρχης διευρυμένης καπιταλιστικής αναπαραγωγής.

Αυτό που γίνεται σήμερα, η απαξίωση κεφαλαίων σε οποιαδήποτε μορφή (εμπορευματική, χρηματική) και η απαξίωση της εργατικής δύναμης (ως εμπόρευμα), έγινε κατ’ επανάληψη στο παρελθόν, με τυπική έναρξη στις αρχές του 19ου αιώνα, θα γίνει και στο μέλλον όσο θα υπάρχει καπιταλισμός.

Το αναπόφευκτο των κρίσεων βρίσκεται στο DNA του καπιταλισμού. Βρίσκεται στον αντιφατικό εμπορευματικό χαρακτήρα της καπιταλιστικής παραγωγής, στην αναρχία και ανισομετρία της, στην τάση να εξασφαλίζεται αρχικά το πρόσθετο καπιταλιστικό κέρδος με την εισαγωγή νέων μηχανημάτων πιο παραγωγικών, αλλά και με την εξαγωγή βιομηχανικού κεφαλαίου σε χώρες με φθηνότερη εργατική δύναμη, παράγοντες που οξύνουν την αντίθεση κεφαλαίου – εργατικής δύναμης, την αντίθεση ανάμεσα στον κοινωνικό χαρακτήρα της παραγωγής και την ατομική ιδιοποίηση των αποτελεσμάτων της, λόγω της ατομικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής. Το ίδιο το κυνήγι του πρόσθετου κέρδους διαμορφώνει την τάση μείωσης του μέσου ποσοστού κέρδους.

Καπιταλιστική οικονομία σημαίνει κίνητρο να σπρωχτεί η καπιταλιστική αναπαραγωγή στα άκρα της, να συσσωρευτούν αμύθητα κέρδη, δηλαδή να πάρει χρηματική κερδοσκοπική μορφή η απομύζηση της υπεραξίας από την εργατική τάξη. Σημαίνει ότι τα αμύθητα κέρδη, εκφρασμένα σε διάφορες μορφές κεφαλαίου, και μάλιστα στη σφαίρα της κυκλοφορίας του (αμοιβαία κεφάλαια, ομόλογα, μετοχές σε χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς και χρηματοδοτικές εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων, HedgesFunds), για να αναπαραχθούν ως κεφάλαιο, ως αυτοαυξανόμενη αξία, πρέπει να ξαναμπούν στην παραγωγική διαδικασία: να ρουφήξουν, ως ο βρυκόλακας, νέα απλήρωτη εργασία, να τη μετατρέψουν σε εμπόρευμα, που με την πώλησή του θα εκφραστεί σε νέο κέρδος.

Η πηγή της κρίσης μπορεί να στερέψει μόνο με την κατάργηση της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας, με την εξάλειψη της αναρχίας της καπιταλιστικής παραγωγής, με τον κεντρικό σχεδιασμό της αναλογικά διευρυμένης αναπαραγωγής με στόχο την παραγωγή αξιών χρήσης για ολοένα διευρυμένη ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών.

Μόνο στη βάση της σοσιαλιστικής βιομηχανίας μπορεί να αλλάξει η κατανομή εργατικού δυναμικού, μέσων και υλών παραγωγής, κοινωνικού πλούτου. Να στηριχθεί η αγροτική συνεταιριστική παραγωγή, το χρήμα να χάσει το περιεχόμενό του ως μορφή της αξίας, ως μέσο μοιράσματος της υπεραξίας, να καταργηθεί ο κερδοσκοπικός χαρακτήρας της Κεντρικής Τράπεζας.

Αυτό είναι το μέλλον, αυτή είναι η λαϊκή, η σοσιαλιστική οικονομία, η πραγματική εναλλακτική διέξοδος από την καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Αυτή η αναγκαιότητα σήμερα λοιδορείται είτε άμεσα από τις φιλελεύθερες αστικές δυνάμεις είτε έμμεσα από αυτοχαρακτηριζόμενες ως «δημοκρατικές σοσιαλιστικές», παραποιώντας και διασύροντας την πρώτη ιστορική της έκφραση στη Σοβιετική Ενωση.

Ομως είναι ιστορικό γεγονός ότι στη δεκαετία του 1930 υπήρχαν δυο κόσμοι: ο σπαρασσόμενος από τους ανταγωνισμούς και την κρίση καπιταλιστικός και ο σοσιαλιστικός όχι μόνο ή κυρίως με τους θεαματικούς ρυθμούς βιομηχανικής παραγωγής, αλλά με τους θεαματικούς ρυθμούς ανάπτυξης της κοινωνικής ευημερίας.

Η ιστορικά επιβεβαιωμένη αλήθεια είναι ότι η κοινωνική ιδιοκτησία και ο κεντρικός σχεδιασμός ηττήθηκαν όταν η ταξική πάλη δεν είχε τη γνώση και τη δύναμη να προχωρήσει στην εξάλειψη κάθε μορφής ατομικής ιδιοκτησίας, κάθε πηγής ατομικού πλουτισμού.

Εξαιτίας των θέσεών του για τον άλλο δρόμο κοινωνικής παραγωγής, συγκρότησης της κοινωνίας, το ΚΚΕ κατηγορείται ότι παραπέμπει την ικανοποίηση άμεσων αναγκών των εργαζομένων στο σοσιαλισμό.

Είναι συνειδητό ψέμα από τα αστικά και οπορτουνιστικά κόμματα.

Το ΚΚΕ ήταν, είναι και θα είναι σταθερό στη στήριξη δικαιωμάτων – αιτημάτων των εργαζομένων, των νέων, των συνταξιούχων, με συνέπεια λόγων – έργων, γιατί έχει φωτεινή πυξίδα, στρατηγική πλεύση.

Γι’ αυτό μπόρεσε και μπορεί με συνέπεια να υπερασπίζεται την πλήρη και σταθερή καθολική εργασία, την κοινωνική προστασία των ανέργων, της μητρότητας, των εργαζομένων σπουδαστών – φοιτητών, τα συνδικαλιστικά δικαιώματα, το αγροτικό εισόδημα, τα δικαιώματα των ΕΒΕ, των μεταναστών και πολιτικών προσφύγων, την αποκλειστικά δημόσια δωρεάν Παιδεία, Υγεία, τη σύνταξη, την προστασία του περιβάλλοντος, το αντιπάλεμα των αντιλαϊκών συνεπειών από την ένταξη στην ΕΕ, στο ΝΑΤΟ.

Πολιτική ισχυροποίηση του ΚΚΕ σημαίνει δύναμη διεκδίκησης, δύναμη αντίστασης σε νέες αντεργατικές – αντιλαϊκές εργοδοτικές και κυβερνητικές επιθέσεις, ακόμη και δύναμη απόσπασης κατακτήσεων, δύναμη για τα σημερινά και προοπτικά εργατικά και λαϊκά συμφέροντα.

Η τρέχουσα πολιτική μάχη των ευρωεκλογών, μπορεί να δώσει τη δική της ώθηση στην ισχυροποίηση του ΚΚΕ, στην ανατροπή του συσχετισμού πρώτ’ απ’ όλα σε κοινωνικό επίπεδο.

——————————————————————–

1. Eurostat Statistics in focus, (18) 2009.

2. Εκθεση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας για το 2008, σελ. 36.

3. Πηγή: Τράπεζα της Ελλάδας, σελ. 67.

4. Εκθεση διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, σελ. 157.

«Η διεθνής καπιταλιστική οικονομία βιώνει μια βαθιά κρίση, με κύριο χαρακτηριστικό τον εκτεταμένο συγχρονισμό της. Η εκδήλωσή της ξεκίνησε αρχικά το 2007 στις ΗΠΑ, στον κλάδο κατασκευών, με τη μορφή απαξίωσης κεφαλαίου σε χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις, λόγω εκτεταμένης κίνησης επενδυτικών παραγώγων σε τιτλοποιημένα επισφαλή στεγαστικά δάνεια. Επρόκειτο για την «κορυφή του παγόβουνου» στην εκδήλωση μιας γενικευμένης κρίσης υπερπαραγωγής, υπερσυσσώρευσης κεφαλαίου».Τα παραπάνω τόνισε αρχίζοντας την εισήγησή της η Ελένη Μπέλλου, και συνέχισε:

«Στην ελληνική οικονομία η κρίση εκδηλώθηκε ελαφρώς ετεροχρονισμένη σε σχέση με την Ευρωζώνη. Μπήκε σε φάση ύφεσης το 2009, ενώ το 2008 ήταν χρονιά επιβράδυνσης στη διεύρυνση του ΑΕΠ (…).

Η έκταση της ύφεσης στην ελληνική οικονομία οπωσδήποτε θα εξαρτηθεί και από την πορεία της κρίσης:

α) Σε βαλκανικά κράτη, στα οποία έχουν γίνει σημαντικές επενδύσεις εκ μέρους επιχειρήσεων με έδρα την Ελλάδα. Αφορά κυρίως οικονομίες με μεγάλους ρυθμούς καπιταλιστικής ανάπτυξης, όπως: Ρουμανία με 7,7% το 2008 και πρόβλεψη για -1,8% το 2009, Βουλγαρία με 4,4% το 2008 και πρόβλεψη για -1% το 2009.

β) Στο διεθνές εμπόριο, μεγάλο μέρος του οποίου διεξάγεται μέσω θαλάσσιων μεταφορικών μέσων, τα οποία αποτελούν σημαντική πηγή εισροών.

γ) Σε σημαντικά ευρωπαϊκά κράτη, π.χ., Γερμανία, Βρετανία, από τα οποία προέρχεται σημαντικό μέρος των εισερχόμενων τουριστών στην Ελλάδα, όχι μόνο σε απόλυτους αριθμούς επισκεπτών, αλλά και σε διανυκτερεύσεις και σε εισπράξεις».

Η ομιλήτρια αναφέρθηκε αναλυτικά στις εκτιμήσεις που είχε διατυπώσει το Κόμμα πριν μια δεκαετία, όταν είχε ξεσπάσει η κρίση με τις λεγόμενες Ασιατικές Τίγρεις, θύμισε τις διάφορες αστικές θεωρίες που ασχολούνταν «με περίσσια σπουδή με τις φαινομενικές δυσλειτουργίες στη σφαίρα κυκλοφορίας του κεφαλαίου στη χρηματική του μορφή» και σημείωσε ότι η γενική τάση «να μειώνεται το εργατικό εισόδημα παράλληλα με την αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης (…) πήρε το χαρακτήρα ενιαίων στρατηγικών επιλογών, π.χ., στην ΕΕ, κωδικοποιημένων ως στρατηγική της Λισαβόνας με στόχους αφαίρεσης εργασιακών, συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων για να ικανοποιηθεί ως στόχος η λεγόμενη «μείωση του εργατικού κόστους» στην ευρωενωσιακή αγορά».

Αναφερόμενη στην τωρινή ύφεση τόνισε ότι είναι «αναμενόμενο να έχει μεγαλύτερη διάρκεια από την προηγούμενη, να είναι πιο αναιμικό το πέρασμα σε μια νέα φάση αναζωογόνησης και ανόδου» και σημείωσε ότι «οι εσωτερικές αντιθέσεις του καπιταλισμού και ο διεθνής καπιταλιστικός ανταγωνισμός βρίσκονται σε τέτοιο επίπεδο που η εργατική τάξη, μισθωτοί που την προσεγγίζουν από την άποψη του εισοδήματος και του βιοτικού τους επιπέδου, και κατώτερα τμήματα των μεσαίων στρωμάτων, μπορούν να φρενάρουν την επιδείνωση της θέσης τους μόνο αν περάσουν στην αντεπίθεση, αν απαλλαγούν από κάθε πολιτική παγίδα συμβιβασμού, συναίνεσης, αποδοχής μιας δήθεν «συνεργασίας των τάξεων» για την αντιμετώπιση της κρίσης (…).

Το εργατικό και λαϊκό κίνημα μπορεί και πρέπει να ανασυνταχθεί με σαφή αντιιμπεριαλιστικό – αντιμονοπωλιακό προσανατολισμό, σε τελευταία ανάλυση αντικαπιταλιστικό. Να αξιοποιήσει σε κάθε χώρα, κάθε ρωγμή, κάθε τριγμό της αστικής διακυβέρνησης, με ανάλογο ιδεολογικο-πολιτικό προσανατολισμό και οργανωτική ετοιμότητα.Εκτιμάμε ότι θα δυσκολευτεί ακόμα περισσότερο η αστική διαχείριση, θα βρεθεί πιο κοντά σε αλλεπάλληλες ασταθείς κυβερνήσεις, θα οξυνθούν οι διαφωνίες μέσα στην ΕΕ, θα κλονισθεί πιο βαθιά απ’ ό,τι σήμερα η ιδεολογική υπεράσπιση του καπιταλιστικού συστήματος, όταν κορυφωθεί ο επόμενος κρισιακός κύκλος, όταν επέλθει η επόμενη φάση ύφεσης.

Αναφερόμενη στη δραστηριότητα που επιδεικνύει η διεθνής σοσιαλδημοκρατία, η Ελ. Μπέλλου τόνισε ότι «έχει ανασκουμπωθεί προκειμένου να πείσει τις εργατικές – λαϊκές μάζες ότι έχει επεξεργαστεί τη νέα συνταγή (…). Στο χώρο της σοσιαλδημοκρατίας, δηλαδή του ρεύματος που βαφτίζει «δημοκρατικό σοσιαλισμό» την κυριαρχία των μονοπωλίων με τη συνύπαρξη κρατικών επιχειρήσεων, έχουν εμφανισθεί νέοι πολιτικοί φορείς, όπως το ΚΕΑ στην Ευρώπη. Ισχυρίζονται ότι έχουν βρει καλύτερα από τα προηγούμενα κόμματα τη χρυσή τομή «αγοράς – ρύθμισης», «ιδιωτικού – κρατικού κεφαλαίου». Ισχυρίζονται ακόμα ότι η καλύτερη εφαρμογή της δοσολογίας απαιτεί εξάλειψη των αντιθέσεων μέσα στην ΕΕ, με την ισχυροποίηση των δομών της, με τη διαμόρφωση μιας ευρωενωσιακής διακυβέρνησης (…).

Ο ιδιαίτερος ρόλος τους συνίσταται στην αναβάπτιση της σοσιαλδημοκρατίας ως προς την εξυπηρέτηση του συστήματος. Υπηρετούν την ιδεολογική χειραγώγηση με την ουτοπία μιας φιλολαϊκής ΕΕ, μιας φιλολαϊκής διαχείρισης στο έδαφος της οικονομικής κυριαρχίας των μονοπωλίων».

Στη συνέχεια η ομιλήτρια σημείωσε ότι και στη φάση της κρίσης «παραμένουν οι ανισομετρίες στο γενικό επίπεδο της παραγωγής, στην παραγωγικότητα της εργασίας, στις αναλογίες των κλάδων, στους μισθούς και τα ημερομίσθια, στις εξαγωγές και εισαγωγές εμπορευμάτων ως ποσοστά στο ΑΕΠ, στις εκροές – εισροές κεφαλαίων (…).

Αυτές οι ανισομετρίες είναι που κάνουν αδύνατη τη διαμόρφωση ενιαίας δημοσιονομικής πολιτικής και σε συνθήκες ύφεσης. Αυτές εκφράσθηκαν στις διαφορετικές προτάσεις, π.χ., μεταξύ Γερμανίας και Βρετανίας για τα μέτρα και τα πακέτα διαχείρισης της κρίσης. Αυτές εκφράστηκαν και εκφράζονται στην εξέλιξη των επιτοκίων πάνω από τα βασικά επιτόκια της ΕΚΤ.

Οι διαφορετικές απόψεις γύρω από το Σύμφωνο Σταθερότητας, αν θα γέρνει περισσότερο προς τη δημοσιονομική ευελιξία ή προς τη νομισματική σταθερότητα, εκφράζουν διαφορετικές ανάγκες των κρατών – μελών και όχι έλλειψη οργάνων ευρωενωσιακής διακυβέρνησης ή υπερβάλλουσα δύναμη της ΕΚΤ όπως ισχυρίζονται το ΚΕΑ και ο ΣΥΝ/ΣΥΡΙΖΑ».

Παράλληλα, σημείωσε ότι «και κατά τη διάρκεια της ύφεσης και κατά τη φάση της σταθεροποίησης και αναζωογόνησης συντελούνται ανακατατάξεις στο συσχετισμό δυνάμεων μεταξύ επιχειρήσεων, κλάδων, οικονομιών σε επίπεδο κράτους.

Βεβαίως συχνά οι σημαντικές αλλαγές και ανακατατάξεις κυοφορούνται σε μια πιο μακρόχρονη περίοδο που περιλαμβάνει περισσότερους του ενός κύκλους οικονομικών κρίσεων.

Η σημερινή κρίση αποκρυσταλλώνει τέτοιες αλλαγές στο συσχετισμό δυνάμεων που κυοφορήθηκαν την τελευταία 30ετία, με περίπου 3 κύκλους κρίσης για τις περισσότερες από τις προηγμένες καπιταλιστικές οικονομίες. Αυτές οι αλλαγές επιταχύνθηκαν την τελευταία 10ετία» (…).

«Ετσι άλλωστε προετοιμάζεται ένας νέος κύκλος συγκεντροποίησης κεφαλαίων, που απαξιώθηκαν στη φάση της ύφεσης, για να τεθούν σε νέα φάση αυτοαύξησής τους μέσω της παραγωγικής διαδικασίας, της διαδικασίας εκμετάλλευσης της εργατικής δύναμης.

Η έξοδος από την ύφεση γίνεται με επιδίωξη να αποσπασθεί πρόσθετο κέρδος κατακτώντας νέες αγορές. Οξύνεται ο ανταγωνισμός, η αμφισβήτηση παλιών ρυθμίσεων, η κατοχύρωση μέσω νέων ρυθμίσεων, ακόμα και με τετελεσμένα που διαμορφώνουν οι ιμπεριαλιστικοί πόλεμοι.

Οι παραπάνω τάσεις μπορούν να κωδικοποιηθούν ως εξής:

• Οι ΗΠΑ παραμένουν ακόμη πρώτη δύναμη στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν, αλλά με επιδείνωση όλων των άλλων δεικτών.

Θεαματική είναι η άνοδος της Κίνας, η οποία ακόμη υπολείπεται ως προς τη συνολική (κατά κεφαλήν) παραγωγικότητά της.

• Βελτιώθηκε η ανταγωνιστική θέση εμπορευμάτων της Ευρωζώνης (αντίθετα, επιδεινώθηκε της Ελλάδας). Θεαματικά βελτιώθηκε της Κίνας, ενώ αντίθετα είναι εμφανής η επιδείνωση της ανταγωνιστικής θέσης των ΗΠΑ και της Ιαπωνίας.

Χαμηλή είναι ακόμη η ανταγωνιστική θέση της Ινδίας και της Ρωσίας, με τάση βελτίωσης.

• Πιο αντιφατικά αποτυπώνεται η θέση της Ελλάδας, η οποία χάνει μερίδιο στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν, επιδεινώνεται η θέση της ως προς τις εξαγωγές, με κύριο χαρακτηριστικό το συγκριτικά χαμηλότερο μερίδιο σε σχέση με το μερίδιό της στο Παγκόσμιο Ακαθάριστο Προϊόν, ενώ βελτιώνεται η θέση της στην εκροή κεφαλαίων.

Σε συνδυασμό και με την εξέλιξη άλλων οικονομικών δεικτών που ήδη αναφέρθηκαν, μπορούμε να εκτιμήσουμε ότι στην περίοδο ένταξής της στην ΕΟΚ – και ιδιαίτερα στην Ευρωζώνη – η ελληνική οικονομία είχε αφενός απώλεια της ανταγωνιστικής θέσης της εγχώριας βιομηχανικής παραγωγής της (κυρίως της Μεταποίησης), αφετέρου αύξηση της συσσώρευσης κεφαλαίου και εξαγωγής του σε άμεσες επενδύσεις.

Σημειωτέον ότι στη χιλιάδα των κροίσων που δραστηριοποιούνται στη Βρετανία περιλαμβάνονται και 10 Ελληνες, εκ των οποίων 4 βρίσκονται ανάμεσα στους 100 πρώτους (Δ. Λεβέντης, Μ. Λαιμός, Φ. Νιάρχος, Στ. Χατζηιωάννου).

Και αυτά τα στοιχεία επιβεβαιώνουν την εκτίμηση του 18ου Συνεδρίου ότι η ελληνική οικονομία κατέχει ενδιάμεση θέση στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, διατηρώντας την ίδια – προτελευταία θέση – στην Ευρωζώνη αλλά με αναβαθμισμένη θέση στη βαλκανική αγορά».

Σχετικά με την αστική ερμηνεία της κρίσης και τη θεωρία του «καζινοκαπιταλισμού» σημείωσε: «Πρόκειται για τη θεωρία που ενοχοποιεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα για την κρίση, για την ύφεση στη βιομηχανική παραγωγή. Στην καλύτερη περίπτωση ενοχοποιεί τις υπάρχουσες δομές και ρυθμίσεις του χρηματοπιστωτικού συστήματος σε διεθνές επίπεδο, στο οποίο συμπεριλαμβάνονται και το ΔΝΤ, η Παγκόσμια Τράπεζα, οι Οργανισμοί (στην πραγματικότητα επιχειρήσεις) αξιολόγησης και δανειοδότησης κρατικών φορέων.

Το λιγότερο είναι απλούστευση – αν δεν είναι συνειδητή απάτη – η απομόνωση των παρασιτικών φαινομένων και ο χαρακτηρισμός τους είτε ως «καζινοκαπιταλισμός» είτε ως στρεβλώσεις στο χρηματοπιστωτικό σύστημα σε διεθνές επίπεδο (…).

Η σήψη και ο παρασιτισμός (π.χ., το γεγονός ότι το 2008 τα παράγωγα διεθνώς αναλογούσαν στο 976% του Παγκόσμιου Ακαθάριστου Προϊόντος) είναι προϊόν της καπιταλιστικής ανάπτυξης στο μονοπωλιακό της στάδιο, προϊόν της μετοχικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής, προϊόν της σύμφυσης βιομηχανικού – τραπεζικού κεφαλαίου, δηλαδή του χρηματιστικού κεφαλαίου. Αυτή είναι η βάση του πλασματικού κεφαλαίου (π.χ. τα γνωστά «τοξικά ομόλογα») ή των πλασματικών χρηματιστηριακών τιμών βιομηχανικού, εμπορικού κεφαλαίου. Αυτή είναι η βάση του παρασιτισμού.

Ορισμένοι προβάλλουν την ανάγκη «νέου μοντέλου» για την ελληνική οικονομία. Ισχυρίζονται ότι η υπερταχεία ανάπτυξη της Ελλάδας την περίοδο 2000-2008, σύμφωνα με τους δείκτες ευημερίας του ΟΗΕ (κατέλαβε την 24η θέση σε σύνολο 175), ήταν αποτέλεσμα υπερκατανάλωσης και υπερχρέωσης του κράτους, των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. Θεωρούν ότι αυτό το «μοντέλο» εξάντλησε τις δυνατότητές του, ενώ το νέο θα είναι αναγκαστικά πιο νοικοκυρεμένο, πιο παραγωγικό, πιο λιτό. Παρεμφερής είναι και η τοποθέτηση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας.

Αυτή η άποψη συνειδητά επιχειρεί να αναβαπτίσει στη λαϊκή συνείδηση τον καπιταλισμό. Η άμεση εξάρτηση από τις τράπεζες (στεγαστικά, καταναλωτικά δάνεια, πιστωτικές κάρτες), η λεγόμενη υπερχρέωση και όχι η «υπερκατανάλωση», είναι χαρακτηριστικό του αναπτυγμένου καπιταλισμού. Αυτό φαίνεται και από την υπερχρέωση στις ΗΠΑ, όπου πήρε και τη μορφή της μαζικής χρησιμοποίησης του πλαστικού χρήματος.

Η θεωρία της υπερκατανάλωσης ή και αντίστροφα της υποκατανάλωσης παραγνωρίζει το κίνητρο της καπιταλιστικής παραγωγής που είναι το κέρδος, η απόσπαση υπεραξίας και όχι η παραγωγή αξιών χρήσης για την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών. Αποσιωπά το γεγονός ότι αρχικά η αναρχία και η ανισομετρία εκδηλώνεται μεταξύ των ίδιων των καπιταλιστών που αγοράζουν και πωλούν μεταξύ τους εμπορεύματα, τα οποία χρησιμοποιούνται στην καπιταλιστική παραγωγή, παραγνωρίζει ότι η αναρχία εκδηλώνεται μεταξύ των κλάδων της βιομηχανικής παραγωγής.

Η πηγή της κρίσης μπορεί να στερέψει μόνο με την κατάργηση της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας, με την εξάλειψη της αναρχίας της καπιταλιστικής παραγωγής, με τον κεντρικό σχεδιασμό της αναλογικά διευρυμένης αναπαραγωγής με στόχο την παραγωγή αξιών χρήσης για ολοένα διευρυμένη ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών.

Μόνο στη βάση της σοσιαλιστικής βιομηχανίας μπορεί να αλλάξει η κατανομή εργατικού δυναμικού, μέσων και υλών παραγωγής, κοινωνικού πλούτου. Να στηριχθεί η αγροτική συνεταιριστική παραγωγή, το χρήμα να χάσει το περιεχόμενό του ως μορφή της αξίας, ως μέσο μοιράσματος της υπεραξίας, να καταργηθεί ο κερδοσκοπικός χαρακτήρας της Κεντρικής Τράπεζας.

Αυτό είναι το μέλλον, αυτή είναι η λαϊκή, η σοσιαλιστική οικονομία, η πραγματική εναλλακτική διέξοδος από την καπιταλιστική βαρβαρότητα.

Αυτή η αναγκαιότητα σήμερα λοιδορείται είτε άμεσα από τις φιλελεύθερες αστικές δυνάμεις είτε έμμεσα από αυτοχαρακτηριζόμενες ως «δημοκρατικές σοσιαλιστικές», παραποιώντας και διασύροντας την πρώτη ιστορική της έκφραση στη Σοβιετική Ενωση.

Ομως είναι ιστορικό γεγονός ότι στη δεκαετία του 1930 υπήρχαν δύο κόσμοι: Ο σπαρασσόμενος από τους ανταγωνισμούς και την κρίση καπιταλιστικός και ο σοσιαλιστικός όχι μόνο ή κυρίως με τους θεαματικούς ρυθμούς βιομηχανικής παραγωγής αλλά με τους θεαματικούς ρυθμούς ανάπτυξης της κοινωνικής ευημερίας.

Η ιστορικά επιβεβαιωμένη αλήθεια είναι ότι η κοινωνική ιδιοκτησία και ο κεντρικός σχεδιασμός ηττήθηκαν όταν η ταξική πάλη δεν είχε τη γνώση και τη δύναμη να προχωρήσει στην εξάλειψη κάθε μορφής ατομικής ιδιοκτησίας, κάθε πηγής ατομικού πλουτισμού.

Εξαιτίας των θέσεών του για τον άλλο δρόμο κοινωνικής παραγωγής, συγκρότησης της κοινωνίας, το ΚΚΕ κατηγορείται ότι παραπέμπει την ικανοποίηση άμεσων αναγκών των εργαζομένων στο σοσιαλισμό.

Είναι συνειδητό ψέμα από τα αστικά και οπορτουνιστικά κόμματα.

Το ΚΚΕ ήταν, είναι και θα είναι σταθερό στη στήριξη δικαιωμάτων – αιτημάτων των εργαζομένων, των νέων, των συνταξιούχων, με συνέπεια λόγων – έργων, γιατί έχει φωτεινή πυξίδα, στρατηγική πλεύση.

Γι’ αυτό μπόρεσε και μπορεί με συνέπεια να υπερασπίζεται την πλήρη και σταθερή καθολική εργασία, την κοινωνική προστασία των ανέργων, της μητρότητας, των εργαζομένων σπουδαστών – φοιτητών, τα συνδικαλιστικά δικαιώματα, το αγροτικό εισόδημα, τα δικαιώματα των ΕΒΕ, των μεταναστών και πολιτικών προσφύγων, την αποκλειστικά δημόσια δωρεάν Παιδεία, Υγεία, τη σύνταξη, την προστασία του περιβάλλοντος, το αντιπάλεμα των αντιλαϊκών συνεπειών από την ένταξη στην ΕΕ, στο ΝΑΤΟ.

Πολιτική ισχυροποίηση του ΚΚΕ σημαίνει δύναμη διεκδίκησης, δύναμη αντίστασης σε νέες αντεργατικές – αντιλαϊκές εργοδοτικές και κυβερνητικές επιθέσεις, ακόμη και δύναμη απόσπασης κατακτήσεων, δύναμη για τα σημερινά και προοπτικά εργατικά και λαϊκά συμφέροντα.

Η τρέχουσα πολιτική μάχη των ευρωεκλογών μπορεί να δώσει τη δική της ώθηση στην ισχυροποίηση του ΚΚΕ, στην ανατροπή του συσχετισμού πρώτ’ απ’ όλα σε κοινωνικό επίπεδο».

ΕΛΕΝΗ ΜΠΕΛΛΟΥ

«Θεωρούμε το ζήτημα της ημερίδας ένα πάρα πολύ σοβαρό και κρίσιμο ζήτημα και πρέπει να σας διαβεβαιώσω ότι θα υλοποιούσαμε αυτή την ημερίδα και μάλιστα με ακόμα μεγαλύτερη εμβέλεια ακόμα κι αν δεν ήταν οι ευρωεκλογές. Εκτιμήσαμε ότι μέσα στη μάχη των ευρωεκλογών χρειάζεται να εκθέσουμε τις απόψεις μας, να ακούσουμε βεβαίως κι άλλες. Με δεδομένο το εξής: Πέρα από το ότι είμαστε υποχρεωμένοι να γνωρίζουμε πόσο θα κρατήσει αυτή η κρίση παγκόσμια και στην Ελλάδα, τι αλλαγές και τι ανακατατάξεις θα γίνουν, μας ενδιαφέρει πριν απ’ όλα η ετοιμότητα του εργατικού, του λαϊκού κινήματος, να αποκρούσει τη μεγάλη επίθεση που θα δεχτεί. Το «θα» δεν μπαίνει, γιατί μέχρι τώρα δεν έχει δεχτεί μεγάλη επίθεση, αλλά γιατί αυτή η επίθεση κλιμακώνεται και θα γίνει χειρότερη από ‘δω και εμπρός. Κι αυτό είναι που μας απασχολεί. Βεβαίως σήμερα θα δοθεί βάρος στην ανάλυση των θέσεών μας για την κρίση και βασικές κατευθύνσεις, δεν θα δοθούν υποδείξεις πώς να παλέψει το εργατικό κίνημα, τα μικρομάγαζα, οι μικροί επιχειρηματίες, η φτωχή αγροτιά». Τα παραπάνω τόνισε στην παρέμβασή της στην ημερίδα, η ΓΓ της ΚΕ Αλέκα Παπαρήγα, η οποία ανάμεσα στα άλλα σημείωσε:

«Ωστόσο μπαίνει το ζήτημα: Ποια πρέπει να είναι η στάση του λαϊκού κινήματος στις συνθήκες της κρίσης; Είναι ένα ζήτημα που έχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία και μόνο αν θέλετε, το ξεκαθάρισμα της βασικής τοποθέτησης, πέρα από όλες τις άλλες πλευρές που έχει. Δεν είμαι πολύ αισιόδοξη ότι αν δεν ήμασταν σε προεκλογική περίοδο θα γινόταν κάποια ουσιαστική συζήτηση για την κρίση, γιατί έχει αποδειχτεί ότι όταν ξεσπά κρίση, ενδεχομένως για πρώτη φορά εδώ στην Ελλάδα ερχόμαστε κατάφατσα με την κρίση και μάλιστα μια κρίση που χτυπά ολόκληρη την Ευρώπη, αλλά όταν ξεσπά υπάρχει ένας καταιγισμός παραπληροφόρησης, συσκότισης, μια προσπάθεια να σβηστούν οι αιτίες και οι παράγοντες της κρίσης, γιατί αν συνειδητοποιηθούν οι αιτίες τότε θα γίνει ένα βήμα και προς τη χειραφέτηση του κινήματος και προς το όσο γίνεται πιο ικανό και αποτελεσματικό αντιπάλεμα. Δυστυχώς όμως την περίοδο των εκλογών η αντιπαράθεση, ιδιαίτερα ανάμεσα στα δύο κόμματα εξουσίας, τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, ας μου επιτραπεί να πω ότι έχει πάρει χαρακτήρα πολιτικής χυδαιότητας.

Με ποια έννοια; Με την έννοια, την εξής: Οχι απλώς διαφωνίες για την κρίση, ή διαφωνίες για την αντιμετώπιση, ή – έστω – η κλασική δικομματική αντιπαράθεση, αλλά ακολουθείται μια πολύπλευρη και πολύμορφη τακτική. Κατ’ αρχήν η ΝΔ δεν κάνει τίποτα άλλο από το να λέει ότι η κρίση ήρθε απ’ έξω και ότι για την κρίση φταίνε τα ελλείμματα που δημιούργησε αποκλειστικά και μόνο το ΠΑΣΟΚ. Εύκολη τοποθέτηση.Το ΠΑΣΟΚ με τη σειρά του αναγνωρίζει τον διεθνή χαρακτήρα της κρίσης αλλά λέει ότι στην Ελλάδα θα μπορούσαμε να γλιτώσουμε αν δεν υπήρχαν οι μίζες, τα σκάνδαλα και η ρεμούλα.

Αυτό εμείς θεωρούμε ως χυδαία αντιπαράθεση. Γιατί, δεν μπορούμε να δεχτούμε ότι το όποιο θεωρητικό οπλοστάσιο έχουν αυτά τα κόμματα μπορεί να εξαντληθεί σε τέτοιου τύπου επιχειρήματα. Αλλά επειδή μπροστά μας είναι η κάλπη και επειδή υπάρχει ο φόβος εργαζομένων που αρχίζουν να καταλαβαίνουν ορισμένα πράγματα, σκέφτονται, προβληματίζονται, αναζητούν μια σοβαρή εξήγηση και προπάντων αναζητούν προστασία, και είναι πάρα πολύ αγανακτισμένοι και το σκέφτονται μπροστά στην κάλπη γι’ αυτό και η αντιπαράθεση πρέπει να γίνει όσο το δυνατόν απλοϊκά, χυδαία, με στόχο άλλους να χειραγωγήσει και αποπροσανατολίσει και άλλους να οδηγήσει στην αδράνεια».

«Δεν θεωρούμε καθόλου τυχαίο ότι, κυριολεκτικά, γίνεται προσπάθεια αυτού που λέμε, εξωραϊσμού και ωραιοποίησης της αποχής. Δεν ξέρω αν είδατε τις πρώτες στήλες σήμερα των εφημερίδων όπου λένε, τι είναι οι εκλογικές μάχες: σουβλάκια, τζατζίκια και τέτοια. Γι’ αυτό μιλάμε για μια χυδαία αντιπαράθεση και μάλιστα από δημοσιογραφικά συγκροτήματα που αν μη τι άλλο έχουν ένα σοβαρό ή σοβαροφανή τρόπο, που εκθέτουν τις απόψεις τους. Με νύχια και με δόντια. Παράγοντες που ανήκουν σε μια ποικιλία κομμάτων, βασικά στα δύο, ή αν θέλετε εμφανίζονται σαν μελετητές της κοινής γνώμης ή σαν ειδήμονες, με τον δικό τους τρόπο λένε το εξής: Καθίστε στα σπίτια σας, πάτε τις εκδρομές σας, μην ψηφίσετε. Δεν είναι τυχαίο.

Και ξέρετε όλη αυτή η τοποθέτηση, δεν εκφράζει ούτε άγνοια ούτε, αν θέλετε, ένα αίσθημα που μπορεί κανείς σε ένα βαθμό να το καταλάβει – όχι να το ωραιοποιήσει και να το χαϊδέψει – μιας απογοήτευσης, που πολλές φορές μπορεί να παίρνει τα χαρακτηριστικά μιας απογοήτευσης ριζοσπαστικής, αν μπορεί να το πει κανείς, γιατί η απογοήτευση από μόνη της δεν είναι ριζοσπαστισμός, μιας απογοήτευσης από τη δικομματική εναλλαγή. Εδώ καλλιεργείται με ένα πολύ χυδαίο τρόπο αυτό το ζήτημα και θεωρούμε πραγματικά μείζον ζήτημα να αναδείξουμε τις συνέπειες της κρίσης, τον ρόλο της ΕΕ, το τι έρχεται μπροστά, για ένα λόγο παραπάνω: Οσο πιο μαζική συμμετοχή – και βεβαίως όπως καταλαβαίνετε, εμείς δεν μπορούμε να μιλήσουμε μόνο για μαζική συμμετοχή – αλλά και για τη στήριξη του ΚΚΕ».

«Μια κουβέντα θέλω να πω γιατί πιστεύω ότι πρέπει να γίνει συζήτηση. Ποια πρέπει να είναι η στάση του κινήματος, πριν απ’ όλα του εργατικού αλλά και των συμμάχων του. Συνήθως η κυρίαρχη άποψη σκοπίμως λέει το εξής: Τώρα που έχουμε κρίση, πρέπει να περιορίσετε τις διεκδικήσεις, να συμμαζευτούμε, και όλοι μαζί, αγκαλιά, να ξεπεραστεί η κρίση. Αυτή τη θέση την απορρίπτουμε, παίρνοντας υπόψη ότι για την κρίση δεν ευθύνονται οι εργαζόμενοι και δεν πρέπει να την πληρώσουν. Και δεν υπάρχουν ενιαία συμφέροντα και ενιαία πολιτική, ανάμεσα στον λαό, τους επιχειρηματίες, τα κόμματα εξουσίας και με εκείνες τις δυνάμεις που εμείς θεωρούμε ότι δεν βοηθάνε μια συνεπή μαχητική αντιπαράθεση από πλευράς ουσίας.

Υπάρχει και το αυθόρμητο, σχετικά αναπτυγμένο μέσα στις συνθήκες μιας κοινωνίας, όπου όλα τα σφυριά χτυπάνε στο εξής: «Τη δουλιά τη δίνει ο επιχειρηματίας, τη δουλειά τη δίνει το κράτος όταν έχει επιχείρηση, άρα ο εργαζόμενος πρέπει να σκέφτεται πρώτα να είναι καλά ο επιχειρηματίας, για να μπορεί να είναι κι αυτός κάπως καλά». Υπάρχει και ένα τέτοιο συνειδητο-αυθόρμητο αίσθημα. Εμείς σ’ αυτούς τους εργαζόμενους λέμε ότι ακριβώς το αντίθετο πρέπει να γίνει. Σε συνθήκες κρίσης το εργατικό λαϊκό κίνημα πρέπει να βγει σε αντεπίθεση. Να αξιοποιήσει τις όποιες δυσκολίες έχει το ίδιο το καπιταλιστικό σύστημα. Η κρίση αντανακλά αντιθέσεις, αντιφάσεις, δυσκολίες του ίδιου του συστήματος στην αναπαραγωγή του. Εχει αντανάκλαση στο ίδιο το αστικό πολιτικό σύστημα απ’ την υπόσκαψη του κύρους του, τη μείωση του κύρους του, μέχρι τη δυσκολία να αναπαράγεται η δικομματική εναλλαγή που έχουμε στην Ελλάδα με την ίδια ευκολία. Αν κι εμείς δεν την υιοθετήσαμε ποτέ την άποψη ότι ο δικομματισμός τέλειωσε. Παρόλα αυτά έχει τις δυσκολίες του».

«Ισα ίσα, τώρα χρειάζεται αντεπίθεση, και με αιτήματα και με στόχους πάλης και με μαζική συμμετοχή ακριβώς να οξύνεις τις δυσκολίες του συστήματος γιατί αυτό σημαίνει δυνάμωμα του κινήματος, δεν σημαίνει αυτόματα επίλυση όλων των προβλημάτων αλλά απ’ την κρίση κάποιοι θα βγουν πλουσιότεροι, σαφώς το μεγαλύτερο μέρος των εργαζομένων θα βγει φτωχότερο αλλά μπορεί να βγει πλουσιότερο σε πείρα, οργάνωση, συμπεράσματα και ικανότητα αντεπίθεσης. Εμείς έχοντας συνείδηση ότι δεν μπορεί ο αγώνας να ανατρέψει τη στρατηγική του συστήματος, ωστόσο θεωρούμε ότι ποτέ κανείς δεν μπορεί να βάλει απαγορευτικά όρια σε ορισμένες νίκες του κινήματος, δεν μπορεί κανείς να τις προκαθορίσει, σημασία έχει όμως, η διέξοδος, οποιαδήποτε διέξοδος δοθεί που θα είναι σε βάρος των εργαζόμενων να έχει όσο το δυνατόν λιγότερο κόστος και κυρίως αυτό το κόστος να μετατραπεί σε ικανότητα του κινήματος να αντεπιτεθεί. Επομένως τώρα πρέπει να δυναμώσει το κίνημα και όχι τώρα να νοικοκυρευτεί και να περιχαρακωθεί. Και δυστυχώς από τη στιγμή που οι ηγεσίες του κινήματος είναι παραδομένες στο συμβιβασμό, κάτι χειρότερο, στην πολιτική διάλυσης του κινήματος, σ’ αυτή την περίπτωση η αντεπίθεση πρέπει να υπάρχει και μέσα στους κόλπους του κινήματος του εργατικού πριν απ’ όλα αλλά και του υπόλοιπου για να παραμεριστούν όλοι εκείνοι οι οποίοι εμποδίζουν τη χειραφέτηση της εργατικής τάξης».

«Τέλος, σαν προβληματισμό. Βεβαίως και το μαζικό κίνημα έχει πολιτικό ρόλο και διάσταση, χωρίς να σημαίνει ότι αυτή η πολιτική διάσταση ταυτίζεται με ένα κόμμα ή μπορεί να ταυτίζεται, αλλά κόμμα που θέλει να συγκρουστεί με την κυρίαρχη πολιτική. Ωστόσο, είναι φανερό ότι στις σημερινές συνθήκες δεν αρκεί απλώς η δυσαρέσκεια. Δεν αρκεί να προτάσσονται κάποιοι στόχοι, το κίνημα θα είναι ανεπαρκές, ή ακόμα κι όταν φουντώνει θα ξεφουσκώνει, στον ένα ή στον άλλο βαθμό, αν δεν γίνεται μια προσπάθεια χειραφέτησης από ορισμένα ιδεολογικά επιχειρήματα, από ορισμένα ιδεολογήματα, τα οποία μπαίνουν εμπόδια στη μαχητικότητα και στην επιμονή. Π.χ. το ξεκαθάρισμα, «ναι ή όχι στην ΕΕ», «είναι θετική επιλογή η ενσωμάτωση της Ελλάδας στην ΕΕ ή έχει αρνητικές συνέπειες για το λαό». Και αυτό ανεξάρτητα από τη γνώμη, ή αν θεωρεί κάποιος ότι πρέπει να τραβήξει ως την αποδέσμευση, όπως λέμε εμείς. Δεύτερον, είναι δυνατόν με την κυριαρχία των μονοπωλίων να υπάρχουν λύσεις υπέρ των εργαζομένων; Είναι δυνατόν μέσα στα πλαίσια της δικομματικής εναλλαγής και πηγαίνοντας από τη ΝΔ στο ΠΑΣΟΚ κι απ’ το ΠΑΣΟΚ στη ΝΔ, να περιμένεις λύσεις; `Η, αν θέλετε, ποιος είναι ο άλλος δρόμος ανάπτυξης, ποια η εναλλακτική λύση εξουσίας; Αν αυτά τα πράγματα δεν αρχίσουν να απασχολούν τους εργαζόμενους – κι εμείς εκεί θέλουμε να συμβάλουμε – αν δεν υπάρξει ιδεολογική πάλη και μέσα στο μαζικό κίνημα που να ωθεί περισσότερους στην δράση, να ανεβάζει την ευθύνη και να συσπειρώνει, αν όλα αυτά δεν γίνουν, τότε τα πράγματα θα δυσκολέψουν και το κίνημα θα βρεθεί στο κατώτατο σημείο της αντίστασης σε συνθήκες κρίσης.

Είμαστε παρόλα αυτά αισιόδοξοι. Γιατί ακριβώς θεωρούμε ότι την περίοδο που διανύουμε αρχίζει και μετακινείται το πεδίο της συζήτησης από το τι είναι ρεαλιστικό και τι δεν είναι, από το τι μπορεί να δώσει ο καπιταλισμός, τι γίνεται με τον σοσιαλισμό και βεβαίως η απάντηση δεν είναι αυτή που έδωσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα», πρόκειται για τη μεγάλη νόθευση ενός συνθήματος που χρησιμοποίησαν μεγάλοι επαναστάτες και κόμματα δοκιμασμένα στην εξουσία. Δεν λέω δεν έχουν δικαίωμα να το χρησιμοποιούν, δεν βάζουμε πράσινο ή κόκκινο φως στα συνθήματα, αλλά το θεωρούμε ύβρη και στην ιστορία του κινήματος και πάνω απ’ όλα στα συμφέροντα των εργαζομένων, που υποσκάπτονται και τα υποσκάπτουν συνεχώς μέρα με τη μέρα».