Tsene.com

Διώνη και Τιτάνας

tsene — Thu, 29 Jul 2010 08:00:53 +0000

Πως θα ήταν ο ουρανός της Γης με πολλά φεγγάρια; Έτσι είναι ο ουρανός πάνω από τον Κρόνο. Όταν εμφανίζονται κοντά το ένα στο άλλο, τα φεγγάρια παρουσιάζουν παρόμοια φάση. Μια τέτοια άποψη με δύο από τα πιο διάσημα φεγγάρια του Κρόνου φαίνεται εδώ όπως τα φωτογράφισε το ρομποτικό διαστημικό σκάφος Cassini που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από αυτόν.

Ο Τιτάνας, στα αριστερά, είναι από τα μεγαλύτερα φεγγάρια στο Ηλιακό Σύστημα και είναι πάντα τυλιγμένος στα σύννεφα. Το 2005, το σκάφος Huygens προσγειώθηκε στον Τιτάνα και έδωσε στην ανθρωπότητα την πρώτη προβολή από την ασυνήθιστη επιφάνειά του. Η Διόνη, στα δεξιά, έχει λιγότερο από το ένα τέταρτο της διαμέτρου του Τιτάνα και δεν έχει σημαντική ατμόσφαιρα. Η παραπάνω ακαλιμπράριστη εικόνα λήφθηκε στις 10 Απριλίου 2010 μια βδομάδα μετά την εξερεύνηση των δύο φεγγαριών από το Cassini.

Ο Ακραίος Υπεριώδης Ήλιος

tsene — Wed, 28 Jul 2010 08:00:32 +0000

Μη πανικοβάλλεστε, ο Ήλιος δε τρελάθηκε. Αλλά αυτή η άγρια εικόνα του πλησιέστερου άστρου στον πλανήτη Γη τραβήχτηκε στις 30 Μαρτίου από το καινούργιο παρατηρητήριο Solar Dynamics Observatory (SDO).

Σε ψευδές χρώμα, η εικόνα καλύπτει ακραία μήκη κύματος του υπεριώδεις και μας δείχνει θερμό πλάσμα σε θερμοκρασίες που προσεγγίζουν το 1 εκατομμύριο βαθμούς Kelvin. Το SDO έχει ως στόχο να διερευνήσει την ηλιακή δραστηριότητα με πρωτοφανή λεπτομέρεια. Στη πραγματικότητα, το SDO θα μας στέλνει 1,5 terabytes δεδομένων κάθε ημέρα, που ισοδυναμούν με ημερήσια λήψη περίπου μισού εκατομμυρίου τραγουδιών MP3. Νέα δεδομένα του SDO περιλαμβάνουν υψηλής ευκρίνειας βίντεο της μεγάλης έκλαμψης στην επάνω αριστερή γωνία.

Γαλαξίας σε Κουτί

tsene — Tue, 27 Jul 2010 08:00:18 +0000

Ο μεγάλος και όμορφος σπειροειδής γαλαξίας NGC 1055 είναι το κυρίαρχο μέλος μιας μικρής ομάδας γαλαξιών μόλις 60 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά προς τον αστερισμό Cetus. Βλέποντας τον από τα πλάγια, αυτό το εκπληκτικό «νησί» εκτείνεται σε περίπου 100.000 έτη φωτός και έχει δηλαδή παρόμοιο μέγεθος με το δικό μας Γαλαξία.

Τα πολύχρωμα, με άκρες αστέρια σε αυτό το κοσμικό πορτρέτο του NGC 1055 είναι σε πρώτο πλάνο και βρίσκονται εντός του Γαλαξία μας. Αλλά μαζί με τους απόμακρους γαλαξίες του υποβάθρου, η εικόνα αποκαλύπτει επίσης ένα περίεργο εσωτερικό φωτοστέφανο σε σχήμα κουτιού που επεκτείνεται αρκετά πάνω και κάτω από τον σκονισμένο γαλαξία. Το φωτοστέφανο είναι εξασθενημένο, λόγω της μορφολογίας του και θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει τα συντρίμμια από ένα δορυφόρο γαλαξία που διαταράχτηκε από τη μεγαλύτερη σπείρα του γαλαξία NGC 1055 περίπου 10 δισεκατομμύρια έτη πριν.

Κομήτης Lulin

tsene — Mon, 26 Jul 2010 08:00:30 +0000

Ο δορυφόρος Swift της NASA τράβηξε αυτή τη φωτογραφία του κομήτη Lulin καθώς αυτός προσέγγισε εγγύτερα τη Γη, το Φεβρουάριο του 2009. Ο Lulin, όπως όλοι οι κομήτες, είναι μια συστάδα από παγωμένα αέρια αναμειγμένα με σκόνη. Αυτές οι “βρώμικες χιονόμπαλες” αποβάλλουν αέριο και σκόνη κάθε φορά που έρχονται κοντά στον ήλιο.

Ο κομήτης Lulin, ο οποίος επισήμως είναι γνωστός ως C/2007 N3, ανακαλύφθηκε το 2008 από αστρονόμους του παρατηρητηρίου Lulin στη Ταϊβάν. Ο Lulin πέρασε πλησιέστερα από τη Γη, 61 εκατομμύρια χιλιόμετρα ή περίπου 160 φορές μακρύτερα από ο,τι το φεγγάρι, αργά το βράδυ της 23ης Φεβρουαρίου 2009.

Το Νεφέλωμα Μυρμήγκι

tsene — Sun, 25 Jul 2010 08:00:07 +0000

Γιατί αυτό το μυρμήγκι δεν είναι μια μεγάλη σφαίρα; Το πλανητικό νεφέλωμα Mz3 πετιέται μακριά από ένα αστέρι παρόμοιο με τον Ήλιο μας που είναι, σίγουρα, στρογγυλό. Τότε γιατί το αέριο το οποίο φεύγει μακριά δημιουργεί ένα νεφέλωμα σε σχήμα μυρμηγκιού που ευδιάκριτα δεν είναι κυκλικό;

Ενδείξεις μπορεί να περιλαμβάνουν το υψηλής ταχύτητας, 1000 χιλιόμετρα ανά δευτερόλεπτο, απομακρυνόμενο αέριο, το μήκος της δομής που φτάνει το ένα έτος φωτός και το μαγνητισμό του αστεριού που είναι ορατό στο κέντρο του νεφελώματος.

Μια πιθανή απάντηση είναι ότι στο Mz3 κρύβεται ένα δεύτερο, ροοστατικό αστέρι που περιστρέφεται κοντά στο φωτεινό αστέρι. Μια ανταγωνιστική υπόθεση υποστηρίζει ότι η ιδιοπεριστροφή του κεντρικού άστρου και το μαγνητικό του πεδίο είναι υπεύθυνα για τη διοχέτευση του αερίου.

Δεδομένου ότι το κεντρικό άστρο φαίνεται να είναι παρόμοιο με τα δικό μας ήλιο, οι αστρονόμοι ελπίζουνε ότι η αυξημένη κατανόηση της ιστορίας αυτού του γιγαντιαίου διαστημικού μυρμηγκιού μπορεί να παράσχει χρήσιμες γνώσεις σχετικά με το πιθανό μέλλον του Ήλιου και της Γης.

Μια Κάμερα για το Curiosity

tsene — Sat, 24 Jul 2010 08:00:57 +0000

Αυτή η φωτογραφική μηχανή, με κωδική ονομασία Mars Descent Imager (Mardi), θα πετάξει επάνω στο όχημα Curiosity (Περιέργεια) στην επόμενη αποστολή της ΝΑΣΑ για τον Άρη.

Η κάμερα που θα κοιτάει προς τα κάτω θα τραβάει περίπου τέσσερα καρέ ανά δευτερόλεπτο σε ανάλυση 1600×1200 pixels τα τελευταία δύο λεπτά πριν το Curiosity αγγίξει την επιφάνεια του Άρη, τον Αύγουστο του 2012. Η εταιρεία Malin Space Science Systems, κατασκεύασε την κάμερα Mardi και άλλα δύο επιστημονικά όργανα για την αποστολή. Ένας σουγιάς παρέχει την κλίμακα για την εικόνα.

Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb

tsene — Fri, 23 Jul 2010 08:00:35 +0000

Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb είναι ο διάδοχος του Hubble. Τα δυο τηλεσκόπια έχουν κάποιες ομοιότητες μεταξύ τους.

Και τα δύο επιδιώκουν να βελτιώσουμε την κατανόηση διεργασιών που γίνονται στο σύμπαν, όπως η γέννηση αστέρων και η εξέλιξη των γαλαξιών. Ωστόσο υπάρχουν αρκετές διαφορές μεταξύ του Hubble και του Webb.

Για αρχή, το Webb θα παρατηρεί το σύμπαν στο υπέρυθρο φάσμα, ενώ το Hubble μελετάει το σύμπαν σε ορατό και υπεριώδες μήκος κύματος. Το Webb έχει επίσης ένα πολύ μεγαλύτερο κάτοπτρο από το Hubble.

Αυτή η μεγαλύτερη επιφάνεια συλλογής φωτός σημαίνει ότι το Webb μπορεί να δει μακρύτερα πίσω στο χρόνο από ότι το Hubble. Το Hubble είναι σε χαμηλή τροχιά πολύ κοντά στη Γη, ενώ το Webb θα είναι σε μια απόσταση περίπου 1.500.000 χλμ στο δεύτερο σημείο Lagrange (L2).

Το Hubble έχει μήκος 13,2 μέτρα και η μέγιστη διάμετρος του είναι 4,2 μέτρα.
Είναι περίπου στο μέγεθος ενός σχολικού λεωφορείου.

Η ηλιακή ασπίδα του Webb έχει διαστάσεις 22 επί 11,88 μέτρα.
Ένα γήπεδο τένις έχει περίπου 24 μέτρα μήκος.

Το Webb θα έχει ένα κάτοπτρο με διάμετρο 21 μέτρα το οποίο έχει περίπου εφτά φορές περισσότερη επιφάνεια συλλογής από αυτόν του Hubble. Το κάτοπτρο του Hubble είναι πολύ μικρότερο, μόλις 8 πόδια διάμετρο και η επιφάνεια συλλογής του είναι 48 τετραγωνικά πόδια..

Το Webb θα έχει σημαντικά μεγαλύτερο οπτικό πεδίο από ότι η κάμερα NICMOS στο Hubble και αρκετά καλύτερη ανάλυση από το διαστημικό τηλεσκόπιο υπερύθρων Spitzer.

Το Webb θα παρατηρεί κυρίως στο υπέρυθρο φάσμα και θα έχει τέσσερα επιστημονικά όργανα που μπορούν να παίρνουν φωτογραφίες και να κάνουν φασματικές αναλύσεις των αντικειμένων. Αυτά τα όργανα θα παρέχουν κάλυψη από μήκη κύματος 0,6 μέχρι 28 μικρόμετρων (ένα μικρόμετρο είναι 1 x 10^-6 μέτρα).

Το υπέρυθρο μέρος του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος κυμαίνεται από τα 0,75 μικρόμετρα μέχρι μερικές εκατοντάδες μικρόμετρα. Αυτό σημαίνει ότι τα όργανα του Webb θα λειτουργούν κυρίως στο υπέρυθρο μέρος του φάσματος με μια μικρή δυνατότητα στο ορατό.

Τα όργανα του Hubble μπορούν να παρατηρούν ένα μικρό τμήμα του υπέρυθρου φάσματος από τα 0.8 μέχρι τα 2.5 μικρόμετρα, αλλά οι κύριες δυνατότητες του είναι στο υπεριώδες και στο ορατό τμήμα του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος από τα 0.1 μέχρι τα 0.8 μικρόμετρα.

Είναι πολύ σημαντικό να κάνουμε παρατηρήσεις σε διαφορετικά μήκη κύματος καθώς συλλέγουμε διαφορετικές πληροφορίες κοιτάζοντας στα διάφορα τμήματα.
Για παράδειγμα, αστέρια και πλανήτες που κρύβονται πίσω από σκόνη και δεν μπορούν να φανούν στο ορατό φως. Το ίδιο ισχύει και για το κέντρο του Γαλαξία μας. Ωστόσο το υπέρυθρο φως μπορεί να διαπεράσει τη σκόνη και να μας αποκαλύψει τη κρύβεται από πίσω.

Ένα παράδειγμα είναι η εικόνα από το νεφέλωμα Ωρίων που συνδυάζει υπέρυθρο και ορατό φως από το Hubble και από το Spitzer.

Άλλα αντικείμενα μπορεί να μην εκπέμπουν ορατό ή υπέρυθρο φως και να εκπέμπουν μόνο ακτίνες Χ. Ή διαφορετικά τμήματα του ίδιου αντικειμένου μπορεί να εκπέμπουν φως σε διαφορετικά μήκη κύματος. Τότε χρειαζόμαστε ένα τηλεσκόπιο που μπορεί να ανιχνεύσει ακτίνες Χ. Τα δεδομένα που συλλέγονται σε διαφορετικά μήκη κύματος συνδυάζονται για να μας δώσουν μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Για παράδειγμα η εικόνα στα δεξιά δείχνει ένα σημείο του ουρανού όπως αυτό φαίνεται από ένα τηλεσκόπιο ακτίνων Χ (Chandra), ένα ορατού μήκους κύματος (Hubble) και ένα υπερύθρων (Spitzer). Η κάθε παρατήρηση δείχνει κάτι διαφορετικό (σε αυτή την περίπτωση οι επιστήμονες αναζητούσαν για μαύρες τρύπες) αλλά συνδυάζοντας αυτές τις παρατηρήσεις μπορούμε να έχουμε μια πιο ακριβής εικόνα.

Το τηλεσκόπιο Hubble περιστρέφεται γύρω από τη Γη σε μια τροχιά με υψόμετρο περίπου 353 μίλια.
Το Webb δεν θα περιστρέφεται γύρω από τη Γη αλλά θα σταθμεύσει στο σημείο Lagrange L2 μεταξύ Γης-Ήλιου, περίπου 930000 μίλια μακρυά. Στο σημείο L2 η ηλιακή ασπίδα του Webb θα μπλοκάρει το φως από τον Ήλιο, τη Γη και το Φεγγάρι. Αυτό θα βοηθήσει το τηλεσκόπιο Webb να παραμείνει δροσερό, κάτι το οποίο είναι πολύ σημαντικό για ένα τηλεσκόπιο υπερύθρων. Καθώς η Γη περιστρέφεται γύρω από τον Ήλιο το Webb θα περιστρέφεται μαζί της αλλά θα παραμένει στο ίδιο σημείο σε σχέση με τη Γη και τον Ήλιο. Το Webb θα περιστρέφεται γύρω από το σημείο L2. Δεν θα είναι εντελώς ακίνητο σε ένα συγκεκριμένο σημείο.

Το Juno θωρακίζεται για το Δία

tsene — Thu, 22 Jul 2010 08:00:54 +0000

Μόλις ο θάλαμος ακτινοβολίας εγκαταστάθηκε στην κορυφή της μονάδας πρόωσης, το διαστημικό σκάφος Juno της NASA ανυψώθηκε επάνω σε μια μεγάλη περιστρεφόμενη πλατφόρμα ώστε να συνεχιστεί η διαδικασία συναρμολόγησης του. Η πλατφόρμα επιτρέπει το διαστημόπλοιο να περιστρέφεται για εύκολη πρόσβαση σε όλα τα σημεία του για τη προσθήκη νέων οργάνων και τον έλεγχο τους.

Ο ειδικά σχεδιασμένος θάλαμος ακτινοβολίας του Juno προστατεύει τον ηλεκτρονικό εγκέφαλο και τη καρδιά του διαστημικού σκάφους από το σκληρό περιβάλλον ακτινοβολίας του Δία. Ο θάλαμος θα επιβραδύνει δραματικά τη γήρανση που επιφέρει η ακτινοβολία στα ηλεκτρονικά τμήματα κατά τη διάρκεια της αποστολής. Η φωτογραφία τραβήχτηκε στις 14 Ιουνίου του 2010 καθώς το Juno συναρμολογείται σε ένα καθαρό δωμάτιο της εταιρίας Lockheed Martin Space Systems, στο Ντένβερ.

Πυλώνας Σκόνης στο Νεφέλωμα Carina

tsene — Wed, 21 Jul 2010 08:00:31 +0000

Μέσα στο κεφάλι του διαστρικού τέρατος είναι ένα αστέρι που το καταστρέφει αργά. Το τέρας, στα δεξιά, είναι στην πραγματικότητα ένας άψυχος πυλώνας αερίων και σκόνης που ξεπερνά σε μήκος το ένα έτος φωτός. Το αστέρι, το οποίο δεν είναι ορατό λόγω τις αδιαφανής σκόνης, εν μέρει εκρήγνυται και εκτινάσσει ακτίνες σωματιδίων.

Παρόμοιες επικές μάχες διεξάγονται σε ολόκληρο το Νεφέλωμα Carina όπου σχηματίζονται αστέρια. Τα αστέρια θα κερδίσουν στο τέλος, καταστρέφοντας τους πυλώνες της δημιουργίας σε περίπου 100.000 χρόνια, και θα δημιουργήσουν ένα ανοιχτό σμήνος αστέρων. Οι ροζ κουκίδες γύρω από την εικόνα είναι πρόσφατα διαμορφωμένα αστέρια που έχουν ήδη απελευθερωθεί από το τέρας της γέννησής τους.

Το τεχνικό όνομα για τα αστρικά αέρια είναι αντικείμενα Herbig-Haro. Το πώς ένα αστέρι δημιουργεί αέρια Herbig-Haro είναι ένα διαρκές θέμα έρευνας, και πιθανόν περιλαμβάνει ένα δίσκο προσαύξησης που στροβιλίζεται γύρω από ένα κεντρικό αστέρι. Ένα δεύτερο εντυπωσιακό αέριο Herbig-Haro εμφανίζεται διαγωνίως, κοντά στο κέντρο της εικόνας.

Έκλειψη στα Νησιά του Πάσχα

tsene — Tue, 20 Jul 2010 08:00:43 +0000

Ο Makemake, ένας θεός της μυθολογίας του Νησιού του Πάσχα, μπορεί να χαμογέλασε για μια στιγμή καθώς τα σύννεφα αποχώρισαν αρκετά ώστε να φανεί η ολική έκλειψη ηλίου στις 11 Ιουλίου. Στο προσκήνιο αυτής της δραματικής σκηνής, τα διάσημα μεγάλα, μονολιθικά αγάλματα (Moai) μοιράζονται τη θέα του ηλιακού στέμματος και του σκοτεινού ουρανού κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Η μοναδική επαφή με στεριά, καθώς το μονοπάτι της σκιάς κινούταν ανατολικά στο νότιο Ειρηνικό Ωκεανό, ήταν με τα Νησιά Κουκ (Mangaia) και τη Νήσο του Πάσχα (Isla de Pascua) πριν η σκιά χαθεί στη νότια Χιλή και την Αργεντινή. Μια μερική φάση της έκλειψης θα μπορούσε κάποιος να την απολαύσει σε μια ευρύτερη περιοχή, συμπεριλαμβανομένων πολλών νησιών του νότιου Ειρηνικού και μιας μεγάλης λωρίδας της Νότιας Αμερικής.