't Veemgericht

Het symbool WO I

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Sat, 30 Jul 2011 19:35:00 +0000

Gisteravond met veel plezier gekeken naar de documentaire The First World War from Above op het onvolprezen BBC2, een baken in deze tijden van onverteerbare kookprogramma's en andere flauwekul.

Aan de basis van de documentaire lag een recent herontdekte filmopname uit 1919, gemaakt door twee Fransen die in een luchtschip het gehele Westelijke Front van Nieuwpoort tot aan de Zwitserse grens volgden.

Het resultaat is een uniek tijdsdocument dat de wonden vastlegde toen ze nog vers waren: de overstroomde IJzervlakte, uiteraard, maar ook de nagenoeg onherkenbare ruïnes van Ieper en de kraters, door 17 reusachtige mijnen geslagen in het landschap rond Mesen. De explosies deden zelfs in Downing Street de theekopjes dansen.

En temidden al die ellende, die in onze herinnering inmiddels epische proporties heeft aangenomen, het leven van alledag: mensen die markt houden tussen kapotgeschoten huizen. De piloot zwaait er eens naar en wendt dan de steven, nieuwe apocalyptische taferelen tegemoet.

Vraag een Brit naar WO I en hij zal je vertellen over Ieper, de Somme en Passendale, al spreken ze over het Kanaal liever over Passion Dale. Enig obligaat gemijmer bij de duizelingwekkende aantallen slachtoffers die deze slagvelden eisten, mag dan ook niet ontbreken. Liefst met een panorama van Tyne Cot Cemetery erbij.

Klinkt cynisch, ik weet het. Een mens moet nu eenmaal iets doen om tegen de stroom in te roeien. Ik vrees namelijk dat we de komende jaren een tamelijk eenzijdig beeld van WO I te zien zullen krijgen - met die herdenking en zo, weet u wel.

In het collectieve geheugen is de Eerste Wereldoorlog namelijk een ondubbelzinnig symbool geworden van de wreedheid van de oorlog, met domme generaals die mijlen achter de frontlijn in een of ander wuft château honderdduizenden jonge mannen naar een vroegtijdige dood sturen en zelf buiten schot blijven. Een beeld dat bij uitstek terugkomt in de tv-reeks Blackadder goes Forth.

De historische werkelijkheid ligt uiteraard iets gecompliceerder. Zeker, dichters als Siegfried Sassoon en Wilfred Owen vertolkten de oorlogsmoeheid van een uitgebluste generatie. Maar er waren ook mensen die op 11 november 1918 dolblij waren dat de Duitsers een nederlaag moesten slikken.

Toen veldmaarschalk sir Douglas Haig stierf, stonden er in Londen en Edinburgh meer mensen langs de straten dan voor de begrafenisstoet van prinses Diana. Zijn weinig flatterende bijnaam 'slachter Haig' ten spijt, koesterde de Britse bevolking blijkbaar wel goede herinneringen aan zijn leiderschap.

Nu er geen veteranen meer in leven zijn en de Eerste Wereldoorlog echt geschiedenis is geworden, dreigt dit soort nuances voorgoed verloren te gaan. Het beeld van de zinloze oorlog is immers ongemeen krachtig, in elk geval krachtiger dan een conflict waaraan, zoals aan elk conflict, verschillende facetten zijn.

Coureurstranen

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Sat, 23 Jul 2011 19:11:00 +0000

Zonder ongelukken wint Cadel Evans morgen als eerste Australiër de Ronde van Frankrijk. Terecht, vind ik: het was al snel duidelijk dat Contador zijn Tour in de Giro al verloren had, en behalve Andy's fenomenale raid op de Galibier lieten ook de Schlecks het afweten.

Een complete ronderenner moet immers alles kunnen: klimmen, maar ook dalen (en achteraf niet komen zaniken dat het te gevaarlijk was) en uiteraard tijdrijden. Voor deze laatste discipline zijn de iele Luxemburgers duidelijk niet in de wieg gelegd.

Propere Tour ook. Vermoed ik, want je weet maar nooit welke lijken er uit de kast vallen, op Kolobnev na dan. Splijtende demarrages waren op één hand te tellen: altijd een positief (pun not intended) teken als renners kapot zitten en geen tweede of derde adem vinden. Al vraag ik me wel af waar Thomas Voeckler de energie haalt om vanuit het niets met de groten mee te doen.

Viel ook op: wereldkampioen Thor Hushovd, die twee etappes op zijn naam schreef, en niet van de minste. Altijd leuk om de regenboogtrui in de voorste gelederen van het peloton te zien. Bij wijze van spreken, want de Noor heeft de massasprints blijkbaar vaarwel gezegd en zegevierde zowel in de Pyreneeën als in de Alpen.

Vandaag kwam hij nog op een andere manier in het nieuws. Althans toch volgens Lieven Van Gils, van wie nog steeds niet duidelijk is wat hij daar precies in de Tour uitvoert. Telegenieke stand-ups doen in het middagjournaal en 's avonds wat keuvelen tijdens Vive le vélo, dat kun je toch geen werken noemen. Zijn gebronzeerde teint zal hij in elk geval niet in de perszaal hebben opgedaan.

Die dekselse Lieven meldde met een voor zijn doen ongewoon verongelijkte gelaatsuitdrukking dat er in de Tourkaravaan niets te merken was van het drama dat Noorwegen sinds gisteren in rouw onderdompelt.

Nog voor ik schouderophalend 'En dan?' kon zeggen (en beseffen dat ik tegen mijn tv stond te praten) voegde hij daar met een snik in de stem aan toe dat zelfs renners als Hushovd en Edvald Boasson Hagen merkwaardig onbewogen bleven bij het drama dat zich in hun thuisland had afgespeeld.

'Zo kan-ie wel weer, Lieven', kon ik niet nalaten te denken. Begrijp me niet verkeerd: het is verschrikkelijk wat er daar in Oslo en op het eilandje Utoeya is gebeurd, en ik weet zeker dat Thor en 'Eddie' er net zo over denken. Alleen: het blijven wielrenners. Kun je het hen kwalijk nemen dat ze zich tijdens de Tour in de eerste plaats concentreren op de koers?

Ik denk het niet. Waar moet dat heen als sporters voortdurend hun medeleven moeten betuigen of hun emoties de vrije loop laten? Sportjournalistiek is meer dan droge klassementen opdissen, sport is emotie, maar dit hengelen naar tranentrekkerij slaat ver door naar het andere uiterste.

Moorden in Noorwegen, een executie van een achtjarige in Afghanistan, de humanitaire ramp in de Hoorn van Afrika: met al die ellende in de wereld zou een mens hele dagen kunnen zitten janken. Niemand doet dat natuurlijk. Cadel Evans schoot dan wel vol op het Tourpodium, dat was uiteraard om een heel andere reden.

Waarom moeten wielrenners het leed van de wereld op hun schouders torsen? Laat hen toch hun job doen - die is al zwaar genoeg - en het nieuws op hun manier verwerken. Vroeg of laat moeten de gewone Noren immers ook de draad weer opnemen.

Metafooraap

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Fri, 24 Jun 2011 15:22:00 +0000

Metaforen, zeg maar vergelijkingen zonder 'als', zijn het peper en zout van onze taal. Meteen hebt u ook een praktisch voorbeeld van een metafoor gehad, doch dit terzijde. Ze verlevendigen de boodschap en maken het abstracte aanschouwelijk.

Zo weet je meteen wat Bart De Wever bedoelt wanneer hij zegt dat Wallonië 'aan het infuus ligt' en dat onderhandelingen voor een Belgische federale regering 'op sterven na dood' zijn, is eveneens veelzeggend. In beide gevallen wordt het beeld van ziekte en dood gebruikt om de negatieve teneur van de boodschap te versterken.

Nogal wat metaforen zijn ontleend aan de sport. Een politicus die inpikt op andermans idee 'kopt de voorzet binnen' of maakt, als hij niet uitkijkt, 'een owngoal', tenzij hij de 'eindspurt' weet te lanceren welteverstaan.

Geen probleem, maar soms loopt het fout. Metaforen hebben namelijk nog een andere eigenschap gemeen met peper en zout: je mag er niet mee overdrijven.

Te veel metaforen in één zin komen potsierlijk over en leiden juist af van de boodschap in plaats van die in de verf te zetten. Bovendien leiden ze vaak tot absurde resultaten als ze ontleend zijn uit verschillende werelden.

Neem nu bijvoorbeeld deze krantenkop van www.standaard.be:

Maingain getackeld vanuit Joodse hoek

Tackles doen het altijd goed om aan te geven dat iemand hard wordt aangepakt. Je ziet het slachtoffer, in dit geval Olivier Maingain, voor je geestesoog tegen de vlakte gaan. So far, so good.

Blijkt echter dat we de tackler van dienst in Joodse hoek moeten situeren. Deze hoek heeft minder van doen met geometrie dan met het boksmilieu. Het is de plaats waar de bokser wordt opgelapt voor de volgende ronde en waaruit hij bij het belsignaal te voorschijn komt om zijn tegenstrever af te troeven.

Afzonderlijk is er met beide metaforen dus niets mis en, toegegeven, je moet al van heel slechte wil zijn om de boodschap in dit geval verkeerd te begrijpen. Voor mensen met een levendige fantasie blijft daar echter de bizarre beeldspraak, waarvan we niet goed weten waar de schrijver heen wil.

Voetballers boksen niet, toch niet op reglementaire wijze volgens de Queensberry Rules, net zomin als boksers hun opponent met gestrekt been te lijf gaan. Voor je het weet lig je zelf tegen dek en sta je al een knockdown in het krijt.

Geniet daarom van metaforen, maar met mate. Anders sta je gauw voor metafooraap.

Grintpaden en vulkanen

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Sat, 14 May 2011 09:54:00 +0000

Niet alle jeugdherinneringen zijn even prettig om te herbeleven. 1995, Portet d'Aspet, Fabio Casartelli: op slag was de Tour méér dan een vast ingrediënt van de zomer, sjotten in de tuin van mijn grootouders, wachten tot de live-uitzending begon en mijn grootvader met veel geritsel van krantenpapier uit zijn middagdutje ontwaakte.

Giro 2011, Passo del Bocco, Wouter Weylandt. Opnieuw ligt er een renner onbeweeglijk op het asfalt uitgestrekt, helm of niet, opnieuw krijgt de naam van een helling een bijklank van doem. Opnieuw kijkt de camera ongegeneerd mee, ditmaal zelfs met een wansmakelijke close-up er bovenop. Alleen het vakantiegevoel ontbreekt, gelukkig maar.

Er is de afgelopen dagen veel geschreven over de dood van Wouter Weylandt. Het onpeilbare verdriet van zijn familie natuurlijk, maar ook de solidariteit binnen het peloton en ver daarbuiten. Karl Vannieuwkerke kreeg het zelfs zo kwaad dat hij voortijdig naar huis terugkeerde en zijn commentaarpositie een week vroeger dan voorzien aan José De Cauwer overlaat.

Heel wat commentatoren wijzen met een beschuldigende vinger naar het parcours. Nochtans gebeurde het fatale ongeval van Weylandt in de afzink van een behoorlijk onschuldige klim. De afdaling stond wel als 'technisch' te boek, maar was maar klein bier vergeleken bij wat de deelnemers aan deze Giro nog te wachten staat.

Eigenlijk is het niet netjes om, zoals Karl al aangaf bij zijn tussenkomst in Het Journaal, daarover het debat te voeren als het slachtoffer nog niet eens begraven is. Zijn collega Michel Wuyts toonde in dezelfde uitzending overigens minder scrupules en begon prompt de engste vakantieverhalen over de bewuste streek boven te halen. Nu even niet, Michel, nu even niet.

Wat niet wegneemt dat het nuttig is om even in het hoofd van Giro-organisator Angelo Zomegnan te kijken. Dat hij ter gelegenheid van 150 jaar Italiaanse eenmaking een groter peloton dan toegestaan de hort opstuurt, is al niet bijster verstandig. Het is echter vooral de overdaad aan cols en hellingen die de wenkbrauwen doet fronsen, om van de beruchte strade bianche nog maar te zwijgen.

En wat voor een cols: zondag moeten de renners tweemaal de Etna op. Een actieve vulkaan, alstublieft! Kan het nog gekker? De Monte Zoncolan is dan weer op zichzelf al een vreselijke kuitenbijter, maar komt in een en dezelfde etappe vlak na de Monte Crostis, een ronduit voorhistorisch geval.

Als daar geen ongelukken gebeuren, mogen we van geluk spreken. De afdaling is bij momenten niet meer dan een onverhard geitenpaadje en het asfalt dat er wel ligt, is bezaaid met putten en diepe geulen. Balustrades zijn er niet, maar daar heeft Zomegnan al aan gedacht. Er komen netten in de bochten, die moeten verhinderen dat er renners in het ravijn tuimelen. Een hele geruststelling, niet? Maar oordeelt u vooral zelf.

De zucht naar sensatie loopt als een rode draad doorheen de Giro-edities van de afgelopen jaren. De Ronde van Italië probeert zich uit alle macht op dezelfde hoogte te hijsen als de Tour. Een schier onmogelijke opdracht, die zeker niet kan slagen door steeds maar buitenissiger hindernissen op te zoeken. Zijn er nog grintpaden waar de Giro niet over gereden is?

Wielrennen is een loodzware sport, maar doden zijn gelukkig zeldzaam. Niettemin is het duidelijk dat deze evolutie een halt moet worden toegeroepen. Want waar houdt het op? Dat zelfs Italiaanse renners, gewoonlijk chauvinisten pur sang, openlijk kritiek uiten op het Giroparcours, is veelzeggend. Zo kan het niet langer, maar daar heeft de familie Weylandt nu geen boodschap aan.

Algemeen belang

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Sun, 24 Apr 2011 18:24:00 +0000

Filantroop als ik ben, is het niet van mijn gewoonte om mensen vlakaf uit te lachen. Toen ik gisteren in het journaal beelden zag van de rokersbetoging in Brussel, kon ik me echter nauwelijks bedwingen.

Ter herinnering: enkele cafébazen hadden opgeroepen om 'met duizenden' te komen betogen tegen het rookverbod dat binnenkort van kracht wordt. Volgens de initiatiefnemers betekent deze maatregel namelijk de doodssteek voor tal van bruine cafés en hun eigenaars.

Afkeer voor verandering is eigen aan de mens, maar het verbaast me dat de horeca in het rookverbod meer nadelen dan kansen ziet. Zeker, verstokte rokers zullen voortaan eerder overwegen om gewoon een krat bier in huis te halen en vervolgens lustig te drinken en te paffen.

Ik ben er echter van overtuigd dat nogal wat mensen juist de weg zullen vinden naar een rookvrij café. Al te vaak wordt een avondje uit nu immers vergald door het vooruitzicht van kleren en haar waar de tabakswalm de volgende ochtend nog in hangt, prikkende ogen en een rauwe keel.

Dankzij het rookverbod behoort dat binnenkort allemaal tot het verleden. Zo'n verbod is bovendien niet alleen praktisch, maar ook gezond. Mijn medische kennis is weliswaar bijeengesprokkeld via Wikipedia, maar ik denk dat ik geen nieuws verkondig als ik zeg dat roken bepaald niet gezond is.

Juist daarom vond ik de rokersbetoging potsierlijk en een beetje tragisch. Goede bedoelingen (nu ja) ten over, maar de argumentatie viel wat mager uit. 'Cola drinken bederft de tanden en alcohol is slecht voor de lever, maar het is je eigen keuze, net als met roken', redeneerde een betoger.

Terug in de tijd, zo leek het wel, toen wielrenners en atleten nog tabaksreclame maakten onder het motto 'een saf op tijd en stond houdt hart, lever en spijsvertering gezond'. De dienstdoende journalist had blijkbaar geen zin om het begrip 'passief roken' uit te leggen, anders was ons deze drogredenering bespaard gebleven.

Een andere manifestant maakte het nog bonter: 'stop het racisme tussen rokers en niet-rokers', stond er op zijn pancarte te lezen. Ondertussen werden er met schorre stemmen nog dergelijke nonsensicale slogans gescandeerd. 'Laat de uitbater zelf beslissen', bijvoorbeeld: benieuwd hoeveel cafébazen hun zaak vrijwillig rookvrij zouden maken.

Wat me nog het meest tegen de borst stuit, is de vanzelfsprekende manier waarop roken in de betoging werd voorgesteld als een onschuldig tijdverdrijf, ja zelfs een mensenrecht. Een zienswijze die noopt tot interessante hypotheses omtrent de invloed van nicotine op het menselijk redeneervermogen.

Gelukkig liep de opkomst voor de betoging lang niet in de 'duizenden' die de organisatoren zichzelf hadden voorgespiegeld. Er zijn dus nog mensen die begrijpen dat de overheid niet altijd maatregelen neemt om de bevolking te pesten, maar gewoon voor het algemeen belang.

Circus Vangheluwe

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Fri, 15 Apr 2011 08:33:00 +0000

Gisteravond, zo tussen zes en zeven, zullen er nogal wat mensen aardig opgekeken hebben toen ze tijdens het zappen bij VT4 belandden. Wie zat daar namelijk doodgemoedereerd zijn verhaal te doen? Niemand minder dan Roger V., de man die bijna exact een jaar geleden opstapte als bisschop van Brugge!

Ik dacht eerst nog dat het maar om te lachen was, een montage van eerdere opnames die de indruk geeft van een interview. Maar nee, het was wel degelijk live: een uur lang vertelde hij alles wat journalist Marc Geenen maar wilde weten.

Voor de jongens van Vlaanderen vandaag was het natuurlijk de scoop van het jaar: publieke vijand nummer 1 niet alleen opsnorren in zijn verborgene, maar hem ook nog eens de pieren uit de neus halen. Men kan zich de reactie op rivaliserende nieuwsredacties wel voorstellen.

Over de inhoud van het interview kunnen we kort zijn: dat misbruik, dat was maar een spelletje, hij is veel te biecht geweest en een pedofiel is hij ook al niet, want hij hield altijd zijn kleren aan. Circus Vangheluwe, maar dan in het echt.

Minstens zo interessant als zijn uitspraken was zijn houding. Ontspannen, in een op late zomeravonden berekende trui, beantwoordde hij de vragen nu en dan met een ijselijk monkellachje, noemde zakelijk het bedrag dat hij aan zwijggeld had betaald en deed kond van zijn vaste voornemen om zijn priestergelofte gestand te doen.

Maar wat vooral bijblijft, is de hardnekkigheid waarmee Vangheluwe de feiten minimaliseert. Het begon als een 'spelletje', mondde uit in een 'relatietje', maar 'brute seks' was het zeker niet. Mensen met meer inzicht in de menselijke psyche dan ikzelf, herkennen hierin alle eigenschappen van een onverbeterlijke pedofiel.

Rest de vraag: en nu? Of het Vaticaan zal kunnen lachen met de Grote Roger Vangheluweshow, is hoogst twijfelachtig. Dat hij zijn verbanning naar Frankrijk niet als een straf ervaart is duidelijk, net zozeer als het feit dat Vangheluwe geen greintje schuldbesef heeft. 'Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen': hoor dat maar eens, als slachtoffer.

In alles geeft Vangheluwe de indruk van een man die niets te verliezen heeft en steeds meer in zijn eigen wereldje vertoeft. Onzin uitkramen in interviews hoort daar kennelijk bij. Naar eigen zeggen puilt zijn mailbox uit van de steunbetuigingen en heeft hij maar twee negatieve reacties gekregen op zijn bekentenis vorig jaar.

Meteen een goede reden voor het Vaticaan om hem niet tot de lekenstaat terug te brengen. Als vrij man houdt niets hem tegen om nog meer de vedette te gaan uithangen, nu is er tenminste nog een beetje controle in het klooster waar hij verblijft. Hoewel: blijkbaar zat broeder portier gisteravond te dutten.

Aangezien de feiten verjaard zijn (Vangheluwe misbruikte trouwens twee neefjes) en het gerecht dus niets kan doen, is het een beetje grotesk om van het Vaticaan te verwachten dat het de rol van justitie overneemt.

Meer dan aan een straf heeft Vangheluwe nu nood aan hulp. Iemand die hem duidelijk maakt dat hij zich beter gedeisd zou houden, dat hij geen flauwe excuses moet zoeken voor daden die niet te rechtvaardigen zijn. Iemand die hem tegen zichzelf beschermt.

Op internetfora allerhande klinkt luid de roep om laïcisering, maar zoals ik al zei, lijkt me dat geen goed idee. Zo maak je van Vangheluwe helemaal een ongeleid projectiel. Ik zie hem nog in staat zijn verhaal te verkopen aan Dag Allemaal of Story.

Nogal wat critici nemen aanstoot aan het feit dat Vangheluwe zich ophoudt in de zonnige Loirestreek, maar een paar keetjes in een bos kunnen de vergelijking met de majestueuze lusthoven van de Franse vorsten moeilijk doorstaan. Bovendien: wat ben je met mooi weer als het in je bovenkamer zo bewolkt is?

Meerbeke mon amour

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Thu, 31 Mar 2011 13:17:00 +0000

Er is geen ontsnappen aan: zondag is het weer Ronde van Vlaanderen, de 95ste al. Frank Deboosere voorspelt regen, maar ook zonder die heroïsche omstandigheden wordt het in velerlei opzichten een memorabele editie.

Volgend jaar loopt namelijk het contract af tussen Flanders Classics, dat de Ronde organiseert, en Meerbeke, dat al 38 jaar als aankomstplaats voor Vlaanderens Mooiste fungeert. En dus is voor andere steden de jacht open. Met name Oudenaarde en Ronse hebben er heel wat voor over om de meet en de daarbij horende media-aandacht binnen te rijven.

De laatste dagen stijgt de koorts, wat zich vertaalt in een vinnige pennen- en Facebookstrijd tussen voor- en tegenstanders van vooral Meerbeke en Oudenaarde. Deze laatste stad beroept zich op de aanwezigheid van het Centrum Ronde van Vlaanderen en het gros van de heuvels die tijdens de koers beklommen worden.

Toch ontbreekt er één in dat lijstje, en het is meteen de belangrijkste troef voor Meerbeke: de Muur van Geraardsbergen. Vormt deze iconische kuitenbijter samen met de Bosberg een moordende tandem op 16 kilometer van de finish, dan wordt de Muur in de Oudenaardse plannen gereduceerd tot een ordinaire puist.

Om te kunnen eindigen in Oudenaarde, moet het peloton de beruchte heuvelzone namelijk in omgekeerde richting afleggen. De Kwaremont, die nu de heuvelzone opent, krijgt de rol van scherprechter toebedeeld, de Muur komt op maar liefst 103 kilometer van de finish te liggen.

Koersliefhebbers kunnen het horrorscenario al raden: gedaan met de heroïsche demarrages genre Museeuw en Cancellara, de joelende mensenmassa die hen voortstuwt naar de top met de kapel. In de plaats komt de traditionele lange vlucht van drie nobele onbekenden die hun mooiste moment beleven, een kwartier later gevolgd door een quasi voltallig peloton waar de favorieten nog tijd hebben om een rijsttaartje te verstouwen en rustig mee naar boven te peddelen.

Rik Vanwalleghem, directeur van het Centrum RVV en vurig lobbyist voor Oudenaarde, betoogt terecht dat het parcours van de Ronde niet vastligt als bij wet van Meden en Perzen. Vòòr Meerbeke finishte de Ronde in Wetteren en daarvoor in Gent, in het Kuipke zelfs.

De finale zoals we die nu kennen, krinkeldewinkel doorheen de Vlaamse Ardennen, was er evenmin van bij het begin bij. Die kwam er pas onder druk van de toenemende asfaltering, toen de organisatie steeds meer achterafweggetjes moest aandoen om nog kasseistroken te vinden.

In de loop der jaren is echter ook de maatschappij veranderd. Met name de beeldcultuur neemt anno 2011 een dominante positie in. Toen er van tv nog geen sprake was, moest je ofwel langs het parcours gaan staan ofwel 's anderendaags de krant kopen om te weten wie de Ronde van Vlaanderen gewonnen had.

Later leverde de legendarische Fred De Bruyne commentaar bij beelden van de laatste dertig kilometer, terwijl Jan Wauters de radioluisteraars in zijn onvolprezen taal op de hoogte hield van het koersverloop.

Anno 2011 gaat de tv al van bij de start in de ether, om enkele uren later het live-verslag ruimschoots voor de heuvelzone te starten. Dat betekent voor Michel Wuyts en José De Cauwer toch algauw vier uren volpraten, een niet geringe prestatie van enig atletisch allooi.

Ondertussen is ook het internationale renommée van de Ronde exponentieel toegenomen, en wel in die mate dat velen van de miljoenen kijkers langs de weg en voor de buis zich geen andere aankomstplaats kunnen herinneren dan de Halsebaan in Meerbeke, zich de Muur niet kunnen voorstellen als een bultje van dertien in een dozijn. Oudenaarde mag nog zo'n mooie Grote Markt hebben, die collectieve beeldvorming wis je niet uit met enkele pittoreske plaatjes.

Bovendien verzwijgt Vanwalleghem zedig de ware toedracht van hele discussie. Je kunt nog zo lyrisch doen over kasseien, hellingen en wat niet al, uiteindelijk draait het allemaal om centen. Flanders Classics verkoopt de aankomst van de Ronde aan de hoogste bieder, zo simpel is het.

Money makes the world go round, dat klopt, maar wees dan tenminste zo eerlijk om het ook toe te geven. Meerbeke draagt mijn voorkeur weg, maar dat had u ongetwijfeld al begrepen. Niet omdat ik Oudenaarde of Ronse een kwaad hart toedraag, maar omdat ik van de koers houd en er niet van overtuigd ben dat verandering altijd goed is. Laat ons hopen dat Wouter Vandenhaute er ook zo over denkt.

Meltdown

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Sat, 12 Mar 2011 12:43:00 +0000

Dat de natuurramp die zich momenteel in Japan afspeelt, alle verbeelding tart, is al net zo'n understatement als beweren dat de Belgische voetbalfans niet bepaald gelukkig zijn met de competitiehervorming.

Een aardschok die wolkenkrabbers laat wiegen als pluimpjes in de wind, een brandende olieraffinaderij, een tsunami die auto's, schepen en huizen als speelgoed wegspoelt: het zijn taferelen die ontsproten konden zijn aan de fantasie van Hiëronymus Bosch.

Vooral de draaikolk die zich in de oceaan gevormd had, was van een bevreemdende schoonheid. Alsof iemand de stop uit een gigantisch bad had getrokken. Tenzij je er middenin zit natuurlijk, dan heb je wel andere dingen aan je hoofd, kan ik me voorstellen.

Vandaag kwam daar nog eens de dreiging van een mogelijke kernramp bij. De kerncentrale van Fukushima ligt namelijk in het getroffen gebied en al werd de boel uit veiligheidsoverwegingen meteen na de aardbeving stilgelegd, toch heeft zich daar een enorme explosie voorgedaan.

De situatie is bijzonder ernstig: op het moment dat ik dit schrijf, is de veiligheidsperimeter uitgebreid van 10 naar 20 kilometer rond de centrale. Alle omwonenden zijn geëvacueerd, en maar goed ook: op één uur tijd zijn er stralingswaarden gemeten die normaal in een jaar worden gehaald.

De Japanse regering vreest bovendien voor een meltdown, waarbij de temperatuur in de reactorkern bij gebrek aan koelwater zo hoog oploopt, dat het massieve reactorvat domweg smelt, en de radioactieve splijtstof vrijkomt. Het betonnen omhulsel van het geheel vormt dan het laatste obstakel tussen deze onplezierige substantie en een kernramp zonder weerga.

Al is de vrees voor een mogelijke meltdown ondertussen enigszins weggeëbd, toch is het altijd nuttig om dat soort dingen te weten, al was het maar om een luchtige conversatie een leerzaam cachet mee te geven.

Dat ik dit alles zo feilloos kan reproduceren, is te danken aan de stoet specialisten die de VRT opvoert. Gisteren waren het de geologen die aan Goedele Wachters mochten uitleggen hoe een aardschok en een tsunami ontstaan, vandaag vroeg Wim De Vilder enkele nucleaire wetenschappers en oud-collega Herman Hendrickx de kleren van het lijf.

Zeer interessant allemaal, daar niet van. Desondanks dienden vooral de experts van vandaag zich te beperken tot speculaties, algemeenheden en verwijzingen naar Tsjernobyl - niet geheel terecht, want die laatste kerncentrale was in volle werking toen het noodlot (enfin, enkele stuntelende technici) toesloeg.

We weten namelijk bijzonder weinig over de situatie ter plekke. Er is een gebouw de lucht ingevlogen, dat zag het kleinste kind, maar wie of wat er daar nu in dat gebouw te vinden was, daar hebben we het raden naar. Nochtans scheen Wim van zijn gasten te verwachten dat die het grondplan van Fukushima 1 feilloos uit het hoofd kenden en ook nog eens in de toekomst konden kijken.

Volk naar de studio halen is leuk, en het is eens wat anders dan het obligate vraaggesprekje tussen twee journalisten die perfect weten wat de ander gaat zeggen. Het mag echter geen tijdvulling worden. Val specialisten toch niet lastig met vragen waar ze onmogelijk op kunnen antwoorden en laat de feiten voor zich spreken. Die zijn al hallucinant genoeg.

Oortjes

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Thu, 03 Mar 2011 11:31:00 +0000

Eerst het slechte nieuws: in het openingsweekend van het klassieke voorjaar deden de Belgen niet mee voor de prijzen. Voor het tweede jaar op rij al stond er zowel in de Omloop Het Nieuwsblad als Kuurne-Brussel-Kuurne geen enkele landgenoot op het podium. Voor de openbare omroep is dat het sein om Michel Wuyts te consulteren met een gravitas die niet zou misstaan bij een interview met Rudy Vranckx op het Tahrirplein.

Rest nog het goede nieuws: het verbod op oortjes heeft geen slachtoffers geëist. Behalve in klassiekers en de koersen van de World Tour, waaronder Parijs-Nice en Tirreno-Adriatico, heeft de UCI namelijk telecommunicatie tussen renner en volgwagen verboden. Het hoofdargument is hetzelfde als dat van Tourorganisator ASO in 2009: de koers aantrekkelijker maken.

Met oortjes krijgt een wielerwedstrijd de allures van een partijtje schaak: de ploegleider schuift met de pionnetjes en stippelt de tactiek uit, het enige wat de renners nog moeten doen is trappen en op tijd en stond eten en drinken. Dat deze beslissing van de UCI bij de sportdirecteurs niet in goede aarde viel, is dan ook een understatement van formaat.

Nochtans hebben we tijdens het voorbije openingsweekend een paar keer gezien wat er gebeurt als renners op hun eigen koersinzicht en instinct zijn aangewezen. Herinner u hoe Sebastian Langeveld in de Omloop om onverklaarbare redenen de benen stilhield toen hij Juan Antonio Flecha zag naderen, hoewel de Spanjaard duidelijk plafonneerde en geen meter dichter kwam.

Het interessante koersverloop van zowel Gent-Gent als K-B-K was volgens Rik Vanwalleghem echter veeleer te wijten aan het barre weer dan aan het oortjesverbod. Overigens opmerkelijk dat de directeur van het Centrum Ronde van Vlaanderen bij Karl gratis campagne mocht komen voeren voor Oudenaarde als aankomstplaats van de Ronde vanaf 2012. Wat zouden ze in Ronse daarvan denken?

Niet dat hij volledig ongelijk heeft, natuurlijk. De voorstanders van oortjes hebben evenzeer een punt wanneer ze veiligheid aanvoeren als een van de voornaamste argumenten om telecommunicatie tussen renner en ploegleider toe te laten. Olie, modder of kiezelsteentjes op de weg? Een rotonde of een vluchtheuvel? Een seintje vanuit de ploegleiderswagen en de renners weten aan welk obstakel ze zich mogen verwachten.

Puristen die hiertegen opwerpen dat Maes, Merckx en Maertens het ook op eigen kracht en vernuft moesten rooien, vergeten echter dat niet alleen de wielersport en de technologie de voorbije decennia geëvolueerd zijn. Ook de wegen zijn veranderd.

Toen de hierboven genoemde coryfeeën hun grootste successen behaalden, was Koning Auto alleenheerser op de weg, de term 'zwakke weggebruiker' moest nog worden uitgevonden. Thans leggen wegenbouwers echter zoveel creativiteit aan de dag met heuveltjes, paaltjes en eilandjes, dat de renners om de haverklap een tuimelperte zouden maken, als er niet bij elke hindernis een signaalman met vlag en fluitje geposteerd stond.

We hoeven niet te wachten tot een eerste zwaar ongeluk in een oortjesloze koers om te pleiten voor een beperkt gebruik van technologische hulpmiddelen. Beperkt, want veiligheid hoort een spannend koersverloop niet in de weg te staan. Laat oortjes daarom toe, maar gooi de lijn open. Geen tactische richtlijnen meer via de radio, want iedereen hoort ze toch. Tenzij de ploegleiders plots codetaal beginnen spreken. Het zou me niet verbazen.

Stiff upper lip

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Sat, 12 Feb 2011 22:05:00 +0000

Men is anglofiel of men is het niet. De Earl Grey-thee en de onvergelijkelijke Colman's Mustard hebben we al gehad, zodat ik voor het volgende culinaire avontuur mijn zinnen had gezet op Marmite.

Marmite is, dat dien ik toch even te verduidelijken, een gistextract met een niet bepaald appetijtelijke bruinzwarte kleur en de consistentie van ongeraffineerd petroleum. Kortom: een festijn leek in de maak.

Overigens zijn de meningen over het goedje in zijn land van oorsprong sterk verdeeld. De ene helft van de Britten beschouwt Marmite als een delicatesse, de andere vindt het ronduit weerzinwekkend. Een middenweg is er niet. De fabrikant speelt in zijn reclamecampagnes dan ook gretig in op de uiteenlopende reacties.

Tot overmaat van ramp las ik ergens - op Wikipedia natuurlijk - dat de voorkeur voor Marmite bepaald wordt voor het derde levensjaar. Wie er na die leeftijd nog aan begint, zal het spul met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid niet lusten. Optimistisch als steeds, vertrouwde ik erop dat de onderzoeker in kwestie zich had laten vangen aan een ruime foutenmarge. Van, ik zeg maar wat, 23 jaar.

Na dit leerrijk maar niet bijster opbeurend opzoekingswerk kwam het moment van de waarheid met rasse schreden naderbij. Met een (al zeg ik het zelf) geslaagde imitatie van dat typisch Britse flegma bereidde ik drie boterhammen met Marmite. Dun uitgesmeerd op een laagje boter, precies zoals het hoort.

Deze bezigheid gaf me ruimschoots de gelegenheid om het aparte aroma van Marmite te taxeren. Het precieze recept is geheim, maar de aanwezigheid van gist viel niet te loochenen: dat verraadde de prominente geur van enigszins verschaald bier. Ik vatte prompt moed, als een drenkeling die aan de einder de contouren van een schip ontwaart, want een afgeleid product van het edele gerstenat, dat kan niet slecht zijn. Hoopte ik.

Er was geen lievemoederen meer aan: geproefd moest er worden. Bij de eerste hap wist ik met enige behendigheid de Marmite nog enigszins uit de buurt van mijn smaakpapillen te manoeuvreren, maar eenmaal het laatste boterbastion geslecht, greep het vermaledijde gistextract zijn kans.

Een explosie van zout was mijn deel. Volgens liefhebbers bevat de smaak subtiele toetsen van umami, de befaamde vijfde basissmaak die gebraden vlees zo onweerstaanbaar lekker maakt. Wat ik zat te consumeren, deed echter in de verste verte niet lekker aan, en onweerstaanbaar was het al helemaal niet.

Bij de derde en de vierde hap diende ik mijn oordeel ietwat bij te stellen. Ik had het beleg immers niet overal gelijkmatig uitgespreid, en een klodder Marmite, hoe gering ook, is gewoonweg niet te vreten. Uiterst spaarzaam aangebracht, als een sepia waas over een deklaag boter, geeft Marmite daarentegen een niet onaangenaam pikante toets aan de boterham.

Is het eetbaar? Ja, en naar het schijnt nog gezond ook, bomvol vitamine B. Maar is het ook lekker? Hier moet ik streng zijn: nee, jammer genoeg. Ook aan anglofilie zijn dus grenzen. Een levensles die ik met een stiff upper lip ter harte nemen zal.

Belspeldel

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Wed, 19 Jan 2011 21:49:00 +0000

Eert uw grootvader en -moeder: ziedaar het elfde gebod. Vermits ik ondertussen ook niet meer zo piep ben, beschik ik nog slechts over een vierde van het oorspronkelijke kwartet, maar zij ontvangt dan ook een viervoudige portie affectie.

Zodoende kwam het dat wij op een voorts onopmerkelijke zondagnamiddag bij mijn grootmoeder verzameld waren voor koffie en de laatste nieuwtjes. Vroeg of laat belandt de conversatie dan wel eens op een dood punt, zoals dat meestal gaat met mensen die elkaar te goed kennen om nog verrast te worden.

Een rinkelende telefoon vormt in dergelijke gevallen een welkome afleiding. Luistervinken doen wij niet, dat ware onbetamelijk, maar aangezien wij mijn grootmoeder beschouwen als boegbeeld en porte-parole van de familie, achten wij ook haar telefonische conversaties van algemeen nut.

De beller in kwestie was een van haar achterkleinkinderen, wat op zich al een zeldzaamheid is. Aan 's grootmoeders intonatie hoorden wij alras dat het kind met een probleem te kampen had en op haar welwillende hulp rekende om dat op te lossen.

Het duurde niet lang, of wij vernamen de precieze toedracht, want ook mijn grootmoeder zocht op haar beurt assistentie. Wat bleek? Het achterkleinkind (overigens hetzelfde kind dat op zoek was naar het verband tussen God, Jezus en apen) had een zaklamp vandoen om mee te nemen naar school.

Terwijl met vereende krachten naar een passende lichtbron werd gezocht, leek het alsof ik de statistiek van de stijgende levensverwachting in actie had gezien. Hoevelen onder u hebben nog hun overgrootmoeder om hulp gebeld?

Zelf heb ik slechts één overgrootouder gekend, maar ze overleed nog voor ik de telefoon wist te hanteren of nood had aan zaklampen. En honderd jaar geleden was een overgrootmoeder zelden meer dan een ovalen portret in de 'beste kamer'.

Kortom: het was een bevreemde ervaring, die intergenerationele solidariteit. We kunnen slechts zien en afwachten welke weg dat meisje, het achterkleinkind, zal inslaan. Belspeldel zal ze alvast niet worden.

Werelderfgoed

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Sun, 21 Nov 2010 18:34:00 +0000

Wat hebben Aalst Carnaval, de krakelingenworp en tonnekensbrand in Geraardsbergen en de jaarmarkt van Sint-Lievens-Houtem met elkaar gemeen? Antwoord: sinds afgelopen week behoren ze allemaal tot het immaterieel erfgoed van de mensheid, althans volgens Unesco.

De aandachtige en enigszins geografisch onderlegde lezer zal gemerkt hebben dat het hier om drie Oost-Vlaamse evenementen gaat. Ver zij het van mij om onze oosterburen van buitensporig lobbywerk te verdenken, maar ik vraag me toch af wat die mensen van de Unesco ervan weerhouden heeft om ook eens in de kustprovincie aan te wippen. Zo ongastvrij zijn wij nochtans niet.

Geef toe, enkel de Heilig Bloedprocessie op de lijst van het immaterieel werelderfgoed: het oogt maar pover. Is er dan niets anders in West-Vlaanderen het bewaren waard? Ik geloof van niet - of wat had u gedacht?

Niet dat ik de Aalstenaars hun triomf misgun. Al mijn contacten met exemplaren van dit bijzondere ras waren totnogtoe bijzonder vermakelijk. Ik blijf ervan versteld staan met hoeveel vuur een volwassen man kan vertellen over die paar dagen per jaar dat hij in pruik, bontmantel en netkousen de pias mag uithangen.

Bovendien, en hier raken we een teer punt, hoeft Aalst zich nu niet meer achtergesteld te voelen ten opzichte van zijn Dendermondse buren. Hun Ros Beiaard was immers al langer door Unesco met een plekje op die fameuze lijst vereerd. Of de vete tussen beide steden daarmee voorgoed bijgelegd zal zijn, valt echter nog te bezien.

Toch knaagt er iets wanneer ik zie dat pakweg de Boeteprocessie uit Veurne nog altijd 'maar' Vlaams immaterieel erfgoed is. Trouwe lezers weten dat de processie, ontstaan de 17e eeuw, mij zeer nauw aan het hart ligt. En als ik de aanzwellende toeschouwersaantallen bekijk, ben ik heus niet de enige.

De nasleep van de editie 2010 werd dan wel een beetje vergald door de hype rond een zekere R.V., ex-bisschop van B., en of die al niet als anonieme boeteling meeliep, het blijft een uniek en beklijvend spektakel.

Dat woud van kruisen, die bruine pijen en kappen, de welbespraakte bijbelfiguren en de kleurrijke groepen: pas als je het hebt meegemaakt, weet je waarom ze dit Veurnes schoonste dag noemen.

Ik weet het wel: sentiment is een slechte raadgever, en vind maar eens een Aalstenaar die durft beweren dat dat carnaval nu ook weer niet zo speciaal is. Voor een buitenstaander is dat echter al veel moeilijker te snappen.

Satire en spot, allemaal goed en wel, maar wat mij voor de geest komt als het over Aalst Carnaval gaat, zijn winkeliers die hun etalages barricaderen en straten vol vertrappelde plastic bierbekertjes. Zou dat ook werelderfgoed zijn?

't Is maar voetbal

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Sun, 14 Nov 2010 15:21:00 +0000

Sportjournalistiek is per definitie subjectief: wijze woorden, maar je hoeft niet noodzakelijk een master journalistiek te hebben gevolgd om hun waarheidsgehalte duidelijk te onderkennen.

Karel van Wijnendaele wist al dat een droge opsomming van cijfertjes en statistieken niet begeestert, maar het begin van het derde millennium is een cynische tijd en zijn barokke proza over ontembare Alpencols en schonkige Flandriens doet thans vrij gedateerd aan.

Toch is de erfenis van Koarle actueler dan ooit. Zoals hij erin slaagde om een publiciteitsvehikel als de Ronde van Vlaanderen op te bouwen tot een onbetwist wielermonument, zo zijn sportjournalisten meer dan negentig jaar later het hypen nog niet verleerd.

Zo komt het dat veldrijden, een uit de hand gelopen winterse bezigheidstherapie voor wegrenners, is uitgegroeid tot big business - zij het enkel in Vlaanderen. Wie echter de overvloedige analyses leest, zou geloven dat het om een zaak van staatsbelang gaat.

Iets verder van huis, maar niet minder frappant, is de bombarie waarmee het gevecht tussen David Haye en uitdager Audley Harrison, met als inzet de WBA-wereldtitel bij de zwaargewichten, werd aangekondigd. Teleurstelling alom toen Harrison al in de derde ronde zo zwaar was toegetakeld, dat de kamprechter hem verbood verder te vechten.

Maar qua media exposure, om het eens in het Nederlands te zeggen, kan niets of niemand tippen aan de Jupiler Pro League. Voorbeschouwingen, verslagen, nabeschouwingen, analyses, randnieuws: wie er ook speelt, de artikels blijven van de persen rollen.

Geen kwaad woord over sportjournalistiek: elk zijn stiel, en zolang Kim en Justine de hoofdpunten van het Journaal kapen, kan ik er best mee leven. Laatst las ik echter een opmerkelijke blog van Ludo Vandewalle, chef sport van Het Nieuwsblad.

Nu is het bezit van een controversiële mening eigen aan bloggers (ja, ook deze jongen). Specifiek in het geval van journalisten ventileren zij echter vaak opinies die ze in hun reguliere krantenkolommen niet kwijt kunnen.

Niets zo heilzaam als een flinke portie ergernis, maar van sommige uitlatingen in 'Met welk recht?' gingen mijn stekels overeind staan. Nee, het was niet bepaald verstandig van die misnoegde Clubsupporters om een hek te forceren en het trainingsveld te bestormen. Of de spelers daarvan onder de indruk zijn, eens de eerste verrassing is geweken, lijkt me ook eerder twijfelachtig.

Maar om daar nu zo neerbuigend over te gaan doen als Ludo Vandewalle, dat gaat me te ver. De supporters die hij folklore verwijt, zijn dezelfde mensen die ervoor zorgen dat hij überhaupt zijn brood kan verdienen door over voetbal te schrijven. Het gaat bovendien niet op om enerzijds lustig de controverse aan te zwengelen (herinner u de vete Jacobs-Vercauteren) en vervolgens olie op de golven te gieten.

Ludo Vandewalle heeft dus een punt, maar ik betwijfel of hij de geschikte persoon is om kritiek te leveren. Goede sportjournalistiek is genieten, maar net zo vaak denk ik bij mezelf: jongens, 't is maar voetbal hé.

Muis

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Sun, 07 Nov 2010 19:13:00 +0000

Kijk, niets tegen jeugdboeken. Ik ben ook jong geweest (lang geleden weliswaar) en ik heb ze ook verslonden: eerst de boeken van Annie M.G. Schmidt en later, tijdens de lange winteravonden in de avondstudie, zowat alles wat ik in handen kon krijgen. Na 18 uur uiteraard, want voor dat tijdstip was huiswerk maken of studeren het parool. En in de aanloop naar de proefwerken verdween het boekje helemaal naar het hoekje.

Wat ik me echter niet kan herinneren, is dat ik ooit iets als de schrijfselen van ene Geronimo Stilton onder ogen heb gehad. Gevoelige zielen dien ik op dit punt te waarschuwen: het vervolg van deze tekst heeft namelijk een alarmerend hoog 'vroeger was het beter'-gehalte.

Bent u er nog? Goed zo, dan hoef ik me vanaf nu niet meer in te houden. Want die ellendige muis, daarvan rijzen mij de haren ten berge. Niets mis met een beetje fantasie, maar consequent de fictie in stand houden als zouden knaagdieren niet alleen in pak en das rondlopen, maar ook nog eens het hoofdredacteurschap van een krant waarnemen, dat is van het goede te veel. Alhoewel: wie het Vlaamse medialandschap overschouwt, beseft dat velen nog iets van Geronimo kunnen opsteken.

Voornoemde muis 'schrijft' ook een eigen rubriek in de krant Het Nieuwsblad. Nu is die krant op zich al een kwelling om te lezen: veel te grote foto's, schreeuwerige titels en een bizarre indeling met hokjes, puntjes, kopjes en tussentitels. De artikels voelen al net zo goedkoop aan als het papier waarop ze gedrukt zijn. Maar ik dwaal af.

Verstandige lezers zullen nu zeggen: als Het Nieuwsblad u niet aanstaat, koop het dan niet. En zij hebben gelijk. Alleen organiseert deze krant een of andere spaaractie, met als lokkertje de boeken van de genaamde Geronimo S. Daarvan wordt uitgebreid kond gedaan middels tv-spotjes. Zodoende is er geen ontsnappen meer aan.

Als wij Wikipedia mogen geloven (en vind maar eens een reden om dat niet te doen), heeft dit antropomorfe ongedierte reeds een heel oeuvre bij elkaar gepend. Niets van dat alles echter de komende weken bij Het Nieuwsblad. Integendeel: de avonturen van Tom Sawyer, Heidi, 20.000 mijlen onder de zee. Allemaal geschreven door Geronimo Stilton, zo blijkt. Die heeft dus niet alleen zijn pseudoniem van een koene indiaan gepikt, zelfs de Groten van het Publieke Domein zijn niet meer veilig.

Uiteraard pleit ik er niet voor om kinderen te verplichten de klassieke wereldliteratuur in zijn originele vorm - laat staan taal - te lezen. De meeste volwassenen voelen zich al miserabel als ze met zo'n pil van Victor Hugo worden geconfronteerd, wat moet dat dan niet zijn voor de jeugd? Zoiets kan alleen maar contraproductief werken, vrees ik.

Maar wat is er mis met een 'gewone' bewerkte, hertaalde en eventueel ingekorte versie van een roman? Waarom moet het per se opgeleukt worden met diertjes, gekke lettertypes en overdadige illustraties? Kinderen kunnen heus wel wat tekst verstouwen. Laat de muizen toch in het meel en de literatuur in zijn waarde.

Dolle rit

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Sun, 07 Nov 2010 15:46:00 +0000

Een mens staat ervan versteld hoe weinig hij eigenlijk weet. Als mediëvist ken ik het gevoel maar al te goed: geschreven bronnen, als die er al zijn, hangen vaak een zo eenzijdig beeld op, dat je voortdurend een slag om de arm moet houden. Wie geschiedschrijving enkel kent (nu ja) uit de boeken van Dan Brown en soortgenoten, zal versteld staan hoe vaak een historicus moet zeggen dat hij iets niet weet.

Gaat het over een ander vakgebied dan Clio's lusthof, dan maakt zich een kinderlijke nieuwsgierigheid van mij meester, en al helemaal over die ultieme vraag: waar komen wij eigenlijk vandaan? Ik heb het dan nog niet eens over de mens, maar over het leven tout court. Hoe is dat alles op deze planeet tot stand gekomen?

Filosoferen over de zin van het leven is namelijk één ding, uitvissen waar we vandaan komen is daarentegen andere koek. Ik ging dus goed zitten voor de eerste aflevering van David Attenborough's First Life, echter niet na het alwetende internet te hebben geconsulteerd om na te gaan wat ik mocht verwachten. Het kon immers net zo goed een biografie van de brave man zijn geweest, maar ik was dus abuis.

Alhoewel: Attenborough vertelde in zijn kenmerkende, meeslepende stijl hoe hij als jonge snaak fossielen ging zoeken in Charnwood Forest. Wist hij toen veel dat in datzelfde bos een padvinder een versteende afdruk van een van de vroegste dieren op deez' aard zou aantreffen, Charnia gedoopt naar zijn vindplaats.

Zoals u op de afbeelding kunt zien, heeft Charnia wel wat weg van een varenblad, maar een plant is het zeker niet. Het vroegste leven ontstond immers op de bodem van de oceaan, te ver weg van het zonlicht om aan fotosynthese te kunnen doen.

Het is dus een beest. Bij gebrek aan een alternatief moeten we dat wel voor waar aannemen. Charnia heeft mond noch ledematen en lijkt in niets op enig dier dat vandaag leeft. Hoe hij aan zijn eten kwam, is een mysterie, want voortbewegen was er niet bij. Vermoedelijk filterde Charnia allerlei eetbaars uit het voorbijstromende zeewater, zoals koraal doet.

Zo passeerde er nog een hele reeks bizarre fauna de revue: van een beest met de vorm van een badmat tot een soort bovenmaatse pissenbed. Allemaal in fraai 3D. Belangrijker echter dan die technologische hoogstandjes vond ik de manier waarop Attenborough de kijker meeneemt in een van de moeilijkste - vind ik toch - wetenschappelijke disciplines.

Het was een bevreemdende ervaring. Van onkennelijke creaturen die miljoenen jaren geleden over de zeebodem zwierven tot mensen die eten, slapen, liefhebben, vechten en bloggen: wat een dolle rit. En dat er onderweg niets is foutgelopen, vind ik nog het wonderlijkst van al.

Monnik-marketeer

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Fri, 29 Oct 2010 13:32:00 +0000

Volgens de pers zijn er gesprekken aan de gang tussen de Sint-Sixtusabdij van Westvleteren en warenhuisketen Colruyt, met de bedoeling om het wereldberoemde trappistenbier langs die weg te verkopen. De monniken zitten namelijk krap bij kas, nu de verbouwing van hun klooster duurder uitvalt dan verwacht.

Ook al is er nog niets definitief beslist, toch reageren bierliefhebbers nu al dolenthousiast. Wie thans wil genieten van de 6, de 8 of de veelgeprezen 12, moet het stellen met een consumptie In De Vrede of hoogstens twee bakken, die hij slechts na tijdige reservatie ter plekke mag afhalen. Frauderen is onmogelijk: de nummerplaat van je auto wordt minutieus genoteerd.

Voor u echter uw tenten opslaat bij de dichtste Colruyt in uw buurt: het zou slechts gaan om zogenaamde degustatieboxen, die van elk brouwsel een flesje bevatten plus een bijpassend kelkglas. Wie gehoopt had zich exclusief lazarus te drinken aan de twaalf, bijgenaamd de Vlaamse Bourgogne, is er dus aan voor de moeite.

Bovendien ziet het ernaar uit dat de voorraad degustatieboxen snel uitgeput zal zijn. Voor heel wat horeca-uitbaters die dromen van alle trappisten op hun kaart, is Westvleteren immers niets minder dan de heilige Graal. Precies om dat grijze circuit te slim af te zijn, hield de Sint-Sixtusabdij zijn productie jarenlang zo beperkt en de verkoop zo kleinschalig.

De strenge leefregel van Bernardus van Clairvaux maakt echter geen schijn van kans tegen de moderne technologie. Op veilingsites als eBay gaan de flesjes Westvleteren tegen krankzinnige bedragen van de hand, veelal naar kopers in de VS.

Overigens was het bier lang niet altijd zo exclusief. Integendeel: van 1959 tot 1992 mocht een brouwerij uit Watou van de paters brouwen onder licentie. Geen zin om naar de Westhoek of naar de Colruyt te taffelen? Les uw dorst dan met een Sint-Bernardus.

Maar lang niet iedereen is blij met de démarche van de nooddruftige trappisten. Op het forum van De Standaard Online, als vanouds een bron van lering en vermaak, vallen reacties te lezen als zouden de monniken gehaaide, op geld beluste marketingjongens zijn.

Het volstaat om de website van de abdij te bezoeken om het beeld van de monnik-marketeer naar het rijk der fabelen te verwijzen. Abt Manu Van Hecke en zijn kudde hebben wel wat beters te doen dan argeloze consumenten te belazeren.

Zij hebben niet gevraagd dat hun bier tot beste van de wereld zou worden uitgeroepen. Bovendien: was het hun echt om de poen te doen, dan hadden ze vast al ettelijke hectoliters meer gebrouwen.

Laat de trappisten van Westvleteren dus maar rustig doen waar ze goed in zijn: bidden, werken en brouwen. Ga zelf maar eens een kijkje nemen als het nieuwe gastenverblijf voltooid is. De laatste ongenode gast is net vertrokken.

Gendarm

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Mon, 25 Oct 2010 19:35:00 +0000

Zeg ervan wat je wil, zo'n assisenproces is toch leerzaam. Zelfs Jef Vermassen, een strafpleiter met jarenlange ervaring, heeft tijdens het proces-Clottemans het licht gezien. Want wat blijkt? Als het om de zwaarste categorie misdrijven gaat, dan zijn bewijzen - en ik citeer - 'quatsch, dat is zoals in 1900, de gendarm met zijn velo en zijn vergrootglas'.

Dat moeten we onthouden voor de volgende keer, als Jef niet pleit namens de burgerlijke partij, maar de beschuldigde verdedigt. Het is waar, de wet zegt niet wat een bewijs precies inhoudt. Maar mogen we ons bij gebrek aan een moordwapen met duidelijke vingerafdrukken of zelfs een bekentenis, laten verleiden zoals het met Els Clottemans is gegaan: veroordelen op basis van weliswaar plausibele, maar uiteindelijk niet te verifiëren vermoedens?

Waar dergelijke dilemma's zich stellen, is de vraag naar het nut van de volksjury niet veraf. Zo ook hier. Welaan dan: afgemeten aan het proces-Clottemans zijn er bitter weinig argumenten om de juryrechtspraak te behouden. Terwijl de twaalf gezworenen voor het arrest-Taxquet hun oordeel in alle geheimhouding konden vellen, laat de verplichte motivering van het arrest althans in dit geval duidelijk zien dat ze zich in de doeken hebben laten doen door advocatentrucs.

Betreffend arrest leest namelijk als een doorslagje van Vermassens slotpleidooi. Zou het anders gelopen zijn als de jury bevolkt was door professoren en zelfstandigen in plaats van huisvrouwen en mensen die geen excuus konden verzinnen om gewraakt te worden? Twijfelachtig.

Was het anders gelopen als Clottemans een blonde stoot was geweest en geen mollig hoopje ellende? Dat is al een ander paar mouwen. De combinatie van een zaak die aaneenhangt van de hypotheses en het onberekenbare element van een volksjury is een recept voor onheil als je niet moeders mooiste bent en moet optornen tegen een slachtoffer dat net niet heilig verklaard wordt.

Toegegeven, makkelijk heeft Clottemans het zich niet gemaakt door een test met de leugendetector te weigeren, haar verklaringen voortdurend te wijzigen en in de clinch te gaan met haar ondervragers. Maar zijn dat redenen om iemand voor dertig jaar achter de tralies te zetten?

Gezellig samenzijn

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Thu, 14 Oct 2010 16:42:00 +0000

Veel kans dat het geheel onopgemerkt aan u voorbij is gegaan, maar toch: de negentiende Commonwealth Games (of de Gemenebestspelen, zo u wil) zitten er weer op. De afgelopen weken sportten atleten uit het Verenigd Koninkrijk en zijn vroegere kolonies in de Indiase hoofdstad Delhi dat de stukken er af vlogen.

Bijna was het feest niet doorgegaan, nadat verschillende media beelden rondstuurden van op zijn zachtst gezegd nogal onhygiënische en zelfs gevaarlijke toestanden in het atletendorp. Dat er tot overmaat van ramp ook een voetgangersbrug instortte, deed de kritiek begrijpelijkerwijs niet verstommen.

Alle twijfels, ook over een terreurdreiging, ten spijt, kenden de Spelen geen noemenswaardige incidenten. Toch weerhield dat de Britse pers er niet van om met een zekere neokoloniale ijver op zoek te gaan naar mogelijke fouten en daar uitgebreid commentaar op te leveren. Zoals de zwemmers die buikloop hadden gekregen van het water in het zwembad, wat achteraf een kwakkel bleek te zijn.

Dergelijke faits divers vormden schaarse hoogtepunten in wat op sportief vlak een vrij povere vertoning was. Hoeft het te verbazen, wanneer topatleten als Usain Bolt en Asafa Powell feestelijk bedanken voor... Ja, voor wat eigenlijk?

Voor het prijzengeld hoeven ze het alvast niet te doen: dat valt er op de Gemenebestspelen namelijk niet te rapen. Op de Olympische Spelen evenmin, maar daar krijg je er natuurlijk een hoop prestige voor in de plaats.

Voor de eer dan maar? Tja, wat je eer noemt. Behalve grote voormalige kolonies als Canada, Nieuw-Zeeland en Australië telt het Gemenebest heel wat eilandstaatjes met hooguit enkele honderdduizenden inwoners.

En die liggen lang niet allemaal aan de andere kant van de wereld: zelfs het eiland Man en het Kanaaleiland Guernsey mochten een team afvaardigen. Ik misgun die mensen hun gloriemoment allerminst, maar of zij een sportieve meerwaarde bieden, is maar de vraag.

Sportief zijn de Gemenebestspelen dus van geringe waarde. Waarom ze dan nog organiseren? Internationale sportevementen zijn er al genoeg. Je zou de Spelen nog het best een gezellig samenzijn kunnen noemen. Lekker mijmeren over de tijd dat 'Britannia ruled the waves', zeg maar.

Critici vinden de hele idee van een Gemenebest van vroegere Britse kolonies achterhaald, en dat geldt dan bij uitbreiding ook voor de Spelen. Nochtans breidt de club nog uit: enkele jaren geleden kwam Rwanda erbij. Tiens, was dat geen Belgische kolonie?

Misschien moet je tot het Gemenebest behoren om er gehecht aan te zijn, maar zelf zou ik er niet om malen mochten de twintigste Gemenebestspelen, in 2014 in het Schotse Glasgow, de laatste zijn. Al was het maar omdat rugby sevens, de flitsende 7 tegen 7-variant van het bekende mij zeer dierbare balspel, vanaf 2016 weer op het olympisch programma prijkt. En dat is niets te vroeg.

Wij zijn zo niet

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Sat, 11 Sep 2010 20:43:00 +0000

Onlangs was ik op een optreden van het Don Kozakkenkoor. Gestoken in gala-uniform, dat wil zeggen rode uniformjas om de schouders en een pluizige kussensloop op het hoofd, brachten zij voor een paar uren de taiga naar Diksmuide.

Het optreden was tevens een orgelconcert, en aangezien die instrumenten niet zomaar bij iedereen op zolder staan, vond het dan ook plaats in een kerk. De Kerk ligt nog te bekomen van de stomp in de maag die het rapport-Adriaenssens was, maar daar was aan deze kerk niet veel van te merken. De pilaren ondersteunden nog steeds de gewelven zoals zij dat al jaren doen, en de beate gelaatsuitdrukking van de vele heiligenbeelden was eveneens onveranderd gebleven.

Geen wonder: de Kerk met grote K is in de eerste plaats een Kerk van mensen, niet van stenen of beelden. Mensen met goede kanten maar, zo is de laatste tijd al te duidelijk gebleken, ook mensen met grote tekortkomingen.

Er is al veel gezegd en geschreven over de pedofilieschandalen binnen de Belgische Kerk. De media-aandacht kwam in een stroomversnelling terecht door de publicatie van de Danneels-tapes, de opname van gesprekken tussen de kardinaal en de misbruikte neef van Roger Vangheluwe, de ex-bisschop zelf en diens familie.

Over de motieven van De Standaard om deze vertrouwelijke gesprekken te transcriberen en te publiceren, kan men veel zeggen. Zo is het op zijn minst opmerkelijk dat de krant besloot om zich te beperken tot een gedeelte van de gesprekken. Het gesprek tussen Danneels en de familie Vangheluwe werd weggeknipt.

Hoofdredacteur Bart Sturtewagen mag dan wel beweren dat er in dat deel van de tapes niets nieuws te horen valt, toch had ik graag gelezen hoe die confrontatie precies was gelopen. Dat de familie op zijn zachtst gezegd geen eensgezind front vormde, lijkt wel duidelijk: anders had het slachtoffer geen kwarteeuw hoeven te wachten om met zijn relaas naar buiten te komen.

Bovendien, en dat is cruciaal, legt uitgerekend dit hiaat het volgens mij grootste pijnpunt van deze hele zaak bloot: het oorverdovende stilzwijgen van de maatschappij en de omgeving van de slachtoffers. Wie de getuigenissen in het rapport-Adriaenssens leest - er bestaat, maar dat verwondert u vast niet, plezieriger lectuur - ziet dezelfde klacht in talloze variaties opduiken.

Kinderen werden niet geloofd wanneer ze aan hun ouders vertelden wat priester X of Y allemaal met hen uitspookte. Vaak kregen ze er nog straf bovenop, omdat ze het hadden gewaagd een man Gods vals te beschuldigen. In heel wat gevallen duurde het vele jaren voor ze het aan iemand kwijt durfden, jaren van verdriet, angst, pijn en depressie.

In tussentijd heeft de priester die niet van de misdienaars kan blijven, zich opgewerkt tot een evergreen in het Vlaamse moppenrepertoire, en wanneer het over internaten uit pakweg de jaren '50 gaat, is de uitspraak 'Kom eens naar mijn kamer' niet van de lucht, gevolgd door homerisch gelach. Want wij zijn zo niet.

Het is al te makkelijk om te doen alsof de Kerk op een eiland leeft en pedofilie 'in de pastorale relatie' een zuiver binnenkerkelijke aangelegenheid is. Ook de toenmalige maatschappij draagt een verpletterende verantwoordelijkheid, al kunnen we hier misschien toch ook maar beter een soepele verjaringstermijn hanteren.

Veel daders zijn ondertussen overleden en het is veel te laat om recht te doen aan alle slachtoffers. Al die wonden, al die trauma's, het is te veel om zelfs maar te bevatten. Wel weten we nu dat een wijding lang niet altijd een garantie biedt op een moreel hoogstaande levenswandel. Laten we echter ook niet vergeten dat morele superioriteit geen exclusief geestelijke aangelegenheid is.

Tourmalaise

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Fri, 23 Jul 2010 10:13:00 +0000

Als alles goed gaat, rijdt Alberto Contador zondag voor de derde keer in zijn carrière in het geel de Champs Elysées op. Toch is zijn overwicht minder spectaculair dan in de vorige twee edities van de Ronde van Frankrijk. Of is het toeval dat hij de basis voor zijn zege legde op het moment dat zijn grootste rivaal Andy Schleck mechanische pech kende?

Over de vraag of zijn demarrage op zo'n cruciaal moment geoorloofd was, kunnen we kort zijn: ja, natuurlijk. Zolang ze elkaars fiets niet beginnen saboteren, zie ik niet in waarom renners niet mogen profiteren van de pech van hun rivaal.

In het peloton bestaan er tal van ongeschreven wetten, zoals: niet demarreren als de leider gelost is, tijdens een sanitaire stop of in de bevoorradingszone. Dat er van Contador niets minder dan excuses verwacht werden na zijn aanval, is echter van het goede te veel. Goede collega's, akkoord, maar het blijft koers: de snelste wint. Waar moet dat ophouden? Verontschuldigingen van een ritwinnaar aan de renners die buiten tijd zijn gearriveerd?

Overigens heeft Tourorganisator ASO zelf vakkundig alle kansen op een remonte van Schleck gefnuikt, en wel door de aankomstlijn van de laatste Pyreneeënrit bovenop de Tourmalet te trekken. In 2010 is het namelijk precies een eeuw geleden dat 's werelds grootste wielerwedstrijd deze bergketen aandeed.

Om dat te vieren werd de 'kwaaie berg', zoals de naam van de Tourmalet volgens sommige bronnen vertaald wordt, maar liefst tweemaal beklommen. Tot daar geen vuiltje aan de lucht. De problemen beginnen pas wanneer de Tourmalet, met zijn smalle wegen, wisselvallige weersomstandigheden en dies meer, wordt gepromoveerd tot slotklim met aankomst op de top.

Uren voor de renners hun opwachting maakten in La Mongie, het dorp aan de voet van de berg, stond de Tourmalet al stampvol publiek. Velen onder hen waren niet alleen gekomen om naar de koers te kijken, maar zwaaiden ook geestdriftig met vlaggen, die ze voor de aanstormende renners hielden zoals een matador voor een stier.

De barre temperaturen ten spijt, waren er behalve wielerfanaten ook tal van rare vogels opgedaagd, om er op een hoogte van tweeduizend meter hun moment de gloire te beleven door verkleed als banaan, in fluogroene mankini à la Borat of gewoon in hun blote kont, voor, naast, achter en tussen de renners te spurten.

Het resultaat was bijwijlen angstaanjagend. Contador en Schleck waren al blij dat ze overeind bleven, maar van splijtende demarrages was niet of nauwelijks sprake. Ja, één keer gingen ze elk op hun beurt op de pedalen staan, maar zonder resultaat. Verder bleven ze broederlijk naast elkaar.

Hoe konden ze ook anders? Er was gewoon geen plaats om te koersen. Pas op driehonderd meter van de finish doken de eerste nadars op, voor de rest was het een al even chaotische janboel als toen op de flanken van de Soulor, eerder op de dag, een kudde schapen uit de mist opdoemde.

Eens te meer is de Tour het slachtoffer geworden van zijn eigen succes. De massahysterie op de Tourmalet deed wakkere waarnemers sterk denken aan de klimtijdrit op Alpe d'Huez in 2004, toen Lance Armstrong bijna door het publiek werd verzwolgen. Sindsdien is er geen klimtijdrit meer geweest. Is het straks ook gedaan met aankomsten bergop?

Het Streisandeffect

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Thu, 22 Jul 2010 17:10:00 +0000

Ook in komkommertijd bieden de nieuwsberichten tal van gelegenheden om spelenderwijs woordjes te leren. Vandaag: het Streisandeffect, ofte het fenomeen waarbij verwoede pogingen om iets uit de aandacht te houden, juist meer aandacht met zich meebrengen.

Het fenomeen dankt zijn naam aan zangeres Barbra Streisand, die wilde verhinderen dat een roddelblad foto's van haar huis in Malibu publiceerde. Daar slaagde ze ook in, maar algauw stonden de bewuste kiekjes online, zodat haar doening vele malen meer bekijks had dan wanneer ze de zaak blauwblauw had gelaten.

Ondanks zijn naam is het Streisandeffect overigens hoegenaamd niet nieuw: al in de 16de eeuw was een vermelding op de Index Librorum Prohibitorum voor veel auteurs een garantie op succes. Als de paus een boek verbood, dan moest het wel interessant zijn, moet het lezerspubliek gedacht hebben.

Gehaaide marketingjongens weten al langer dat er niet zoiets bestaat als slechte publiciteit, maar jammer genoeg zijn veel andere mensen zich daar nog niet van bewust. Neem nu de FIFA. Liet tijdens het afgelopen WK in Zuid-Afrika enkele meisjes in de cel gooien omdat ze het hadden gewaagd in de tribune te zitten met een oranje jurkje.

Het bleek te gaan om een reclamestunt van biermerk Bavaria, terwijl de officiële sponsor van het WK het Amerikaanse Budweiser was. Niemand bij de FIFA leek zich echter te realiseren dat het juridische spierballengerol om Bavaria het zwijgen op te leggen, precies tot gevolg had dat het biermerk te pas en te onpas in de media werd vermeld. De blonde deernes moesten dan wel door de Nederlandse consul worden bevrijd, het resultaat van de stunt mocht er wezen.

En wat dan gezegd van Sloggi, dat zijn damesondergoed aanprijst met een foto van enkele welgevormde derrières gehuld in respectievelijk een gele, groene of rodebolletjesslip? Een knipoog, dat snapt u vast, naar de Tour de France. Seksistisch, vond iemand, en prompt gelastte de Jury voor Ethische Praktijken Sloggi de campagne onmiddellijk te staken.

Daar gaat de ondergoedfabrikant gedwee op in, echter niet zonder in alle kranten lucht te geven aan zijn verontwaardiging, met natuurlijk als illustratie de gewraakte affiche. Al valt er op hun argumentatie weinig af te dingen - je kunt geen reclame maken voor onderbroeken zonder je koopwaar te tonen - toch is dat voor de mensen van Sloggi de minste van hun zorgen.

De Tour is toch bijna gedaan, dus liep de reclamecampagne sowieso op zijn einde, en ondertussen kunnen ze bij wijze van orgelpunt nog wat onbetaalde publiciteit rapen in de media. Je zou je voor minder neerleggen bij een vonnis, toch?

Lek

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Thu, 08 Jul 2010 18:38:00 +0000

Iets meer dan twee maanden geleden schreef ik hier mijn indrukken neer over de onthutsende bekentenis van Roger Vangheluwe. Ondertussen heeft het bisdom met Jozef De Kesel dan wel een nieuwe herder, de rust in de Belgische kerk is nog lang niet weergekeerd. Integendeel zelfs.

Meer dan vierhonderd vertrouwelijke dossiers van de (ondertussen opgedoekte) commissie-Adriaenssens werden in beslag genomen en zelfs de groeve van kardinaal Mercier was niet veilig voor de onverdroten speurzucht van justitie. Hoogte- dan wel dieptepunt was de urenlange ondervraging van kardinaal Danneels, dat alles met de bedoeling om na te gaan of het aartsbisdom aangeklaagd kan worden voor schuldig verzuim in tal van zaken rond pedofiele priesters.

Nu liet de reactie van parketwoordvoerder Jos Colpin al het ergste vermoeden, toen een journalist hem vroeg hoe dat zat met de privacy van de slachtoffers, de hoofdreden waarom zij niet naar het gerecht, maar naar de commissie-Adriaenssens waren gestapt. Het antwoord? 'Dat is dan spijtig voor hen'. Het feit dat de hele huiszoeking zowat in prime time op tv te volgen was, biedt evenmin veel soelaas.

Geen detail uit het onderzoek, of het wordt naar de pers gelekt. Van het menu dat de bisschoppen voorgeschoteld kregen op de dag van de huiszoeking (zalmmousse, parelhoen en een ijscoupe toe), tot speculaties over de gezondheidstoestand van Danneels, vroeg of laat horen we het allemaal.

Mede als gevolg van dit allesbehalve geheim onderzoek, worden de insinuaties omtrent de hele zaak steeds grotesker. Zo werd op de pc van de kardinaal een foto van een naakte kleuter gevonden, die bij nader inzien een kunstwerk uit het tv-programma Canvascollectie bleek te zijn.

Toen op het aartsbisdom een dvd met de lijkschouwing van Julie en Mélissa werd gevonden, waren sommige media er dan weer als de kippen bij om een absurd verband tussen de Kerk en de zaak-Dutroux te suggereren. De hele sfeer van opgeklopte hysterie doet mij trouwens sterk denken aan die donkere dagen in 1996, compleet met pedofielen achter iedere hoek en wat goedkope insinuaties over een doofpot erbovenop.

Bepaalde opiniemakers zien dankzij dit alles hun kans schoon om een openstaande rekening met de Kerk te vereffenen. Jammer genoeg gebeurt dat zelden met deugdelijke argumenten. De opiniestukken van een Yves Desmet bijvoorbeeld, overstijgen bij momenten nauwelijks het niveau van de platitudes die aan de toog van Café Sportwereld gedebiteerd worden.

Ja, de Kerk heeft fouten gemaakt. Nee, dat had niet mogen gebeuren en ja, dat hadden de bisschoppen best wat vroeger mogen erkennen. Maar bij een gemediatiseerde heksenjacht is niemand gebaat. De daders niet, en al zeker de slachtoffers niet. Zeg dat de Paedofinder General het gezegd heeft.

Lollebol

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Fri, 28 May 2010 19:55:00 +0000

Men zegt wel eens dat humor ontstaat uit tegenstellingen, en dat klopt. Zo was ik laatst op een persconferentie ter gelegenheid van de 38ste Vierdaagse van de IJzer. Geplaagd door een manifest gebrek aan conditie dien ik mijn plannen om ooit eens aan dit wandelfestijn deel te nemen echter steeds weer uit te stellen.

Bij wijze van surrogaat mag ik me daarom graag vergapen aan de duizenden moedigen die hinkend dan wel met verende tred binnensijpelen na een lus van 32 slopende kilometers rond de Boterstad.

Het organiseren van de persvoorstelling waarop de nieuwe editie wordt toegelicht, is een voorrecht dat bij beurtrol aan een organiserende stad wordt toegewezen. Toen dat in 2010 Diksmuide bleek te zijn, mocht ik uit hoofde van mijn beroep dan ook niet ontbreken.

Met de precieze details over wat daar nu allemaal gezegd is, ga ik u niet lastigvallen, - dat leest u volgende week wel in het interessantste weekblad van West-Vlaanderen. Het gaat mij om de setting. De Vierdaagse is, dat weet u misschien, een organisatie van Defensie. Dat betekent: uniformen op, naast en achter het podium. Burgers werden enkel achter de microfoon getolereerd als presentator of burgemeester.

Nu heeft een militair niet bepaald een takenpakket waar een mens vrolijk van wordt. Humanitaire missies of niet, een soldaat is eerst en vooral opgeleid om andere soldaten - bij voorkeur behorend tot het vijandelijke kamp - naar de andere wereld te helpen. Flair en schwung zijn daarbij niet vereist, zodat het de dienstdoende officieren vergeven kan worden dat zij de lijst met afstanden, steden en plechtigheden op neutrale toon voorlazen.

Het toeval wil echter dat de organisatie dit jaar ook een programma heeft uitgewerkt voor de sportieve allerkleinsten, compleet met animatie. Door clowns. U voelt 'm al komen: dat soort zaken vereist een heel andere intonatie dan commando's als 'Geef acht!' en 'Vuur!'

Woorden kunnen nauwelijks het effect beschrijven van een door de wol geverfde militair die dingen moet aankondigen als Clown Lollebol ('zo heet die mens echt', poogde hij nog ter zijner verdediging toe te voegen), de 'kriebelshow' van ene Clown Rocky, en tot overmaat van ramp een potsenmaker wiens nom de plume ongelukkigerwijs sterk geleek op de naam van de officier in kwestie, die zich, dat was wel duidelijk, zelf allesbehalve 'beregoedie' voelde.

Om maar te zeggen: op zulke momenten is het allesbehalve eenvoudig om mijn zorgvuldig ingestudeerde act van stoïcijnse nieuwsjager vol te houden. Op andere momenten trouwens ook.

Geen slijk, geen spektakel

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Sat, 15 May 2010 16:19:00 +0000

Angelo Zomegnan wou spektakel, hij heeft het gekregen. De zevende rit van de Giro d'Italia tussen Carrara en Montalcino werd in de striemende regen gewonnen door de Australische wereldkampioen Cadel Evans.

De finale werd gekleurd door twintig kilometer onverharde wegen, le strade bianche. Parijs-Roubaix in Toscane zeg maar, maar dan zonder de kasseistenen. Door de neerslag waren ze herschapen in glibberige modderpoelen, omstandigheden die door ietwat gemakzuchtige commentatoren nogal snel als 'heroïsch' worden omschreven.

Zelf spreek ik liever van 'anachronistisch'. Zeker, ik beken dat ook ik met genoegen heb gekeken hoe het voltallige peloton ploeterde, net zoals ik intens meeleefde met de ellende van Vincenzo Nibali, de Siciliaan die zijn roze trui door een valpartij verloren zag gaan en daarvoor door de RAI met flink wat schermtijd werd getroost.

Desondanks hou ik er niet van wanneer parcoursbouwers dergelijke kunstgrepen uithalen. Het lijkt me nogal goedkoop om renners door dit soort mountainbiketoestanden te sturen en die te vergoeilijken door beroep te doen op nostalgische gevoelens.

Ik weet het wel, in de tijd van Coppi en Bartali was asfalt een luxe, maar zo kun je bezig blijven. Wat is het volgende: terug fietsen van twintig kilo in plaats van die vederlichte carbonframes? Volgwagens bannen en iedereen een binnenband om de schouders?

Met afgrijzen kijk ik dan ook uit naar de komende Ronde van Frankrijk. Organisator ASO heeft het onzalige idee opgevat om in een van de etappes enkele kasseistroken uit Parijs-Roubaix aan te doen. Je mag er niet aan denken dat Alberto Contador daar op zijn gezicht gaat en ettelijke minuten verliest. Gelukkig is El Pistolero in de leer geweest bij Peter van Petegem.

Nee, die exotische uitstapjes in Giro en Tour, voor mij hoeft het niet. Er zijn grenzen aan spektakel. Elke wedstrijd hoort zijn eigen karakter te bezitten, en rittenkoersen al zwaar genoeg zonder circustoeren op pavés of grint. Een mens zou haast verlangen naar de uniforme grauwheid van de Vuelta..

A good reputation endures for ever

noreply@blogger.com (Thijs R.C. Vandewoude) — Fri, 14 May 2010 09:58:00 +0000

Ze liggen op New Irish Farm Cemetery in Ieper, op een steenworp van de woonst van een voormalig eerste minister. Zeven zerkjes in witte Portlandsteen, netjes onderhouden, dat wel, maar toch duidelijk afgezonderd van de rest.

En die rest, dat zijn er nogal wat: met meer dan vierduizend liggen ze daar, jongens uit het Britse Gemenebest die naar de Westhoek kwamen om een robbertje te vechten met de Duitsers, en nooit terugkeerden.

Jaarlijks wagen honderdduizenden Britten de oversteek, een pelgrimstocht naar de laatste rustplaats van vader, grootvader of grootoom, de zompige weiden waar hij gestreden heeft en de Menenpoort waar zijn naam, in het slechtste geval, tussen zovele andere gebeiteld staat als ‘missing in action’.

Ze laten er poppy’s achter, kruisjes, foto’s met een handgeschreven opdracht: dingen die de argeloze bezoeker vertellen ‘wat nu onder deze steen ligt, was ooit een mens’.

De zeven gesneuvelden van het Chinese Labour Corps hebben dat geluk niet. Zij krijgen nooit bezoek van thuis, want China ligt nu eenmaal niet bij de deur. Al een geluk dat het motto op hun grafzerk in het Engels vertaald is, want uit die rare schrifttekentjes die hun naam moeten voorstellen, raakt geen westerling wijs.

Met het verglijden der jaren is ook de herinnering aan hun bijdrage in de Grote Oorlog vervaagd. Ladingen rondsjouwen en mijnen opruimen mag dan wel een pak minder tot de verbeelding spreken dan de stompzinnige charges van 'Butcher' Haig en zijn troepen, een ketting is maar zo sterk als zijn zwakste schakel.

Nog lang na 11 november 1918 bleven de 'gele mannen' van het Chinese Labour Corps in de Westhoek, om er de ondergrond te zuiveren van blindgangers en ander gevaarlijk tuig. Geen woord van dank kregen ze ervoor, integendeel: bij de plaatselijke bevolking ontstond al snel het beeld van een Aziatisch stelletje ongeregeld.

De Chinezen op New Irish Farm Cemetery sneuvelden in de zomermaanden van 1919. 'A good reputation endures for ever’ is het motto op hun grafzerk. Niets getuigt beter van de bittere ironie die oorlog heet.