Met de invoering van het rekeningrijden voert de Nederlandse overheid een maatregel in die niet de aanschaf of het bezit van een auto duurder maakt, wel het gebruik. Het idee is niet nieuw. Toen Jean- Luc Dehaene in de jaren tachtig minister van Verkeer was, lanceerde hij diverse voorstellen in die zin.

Huidig staatssecretaris voor Mobiliteit Etienne Schouppe is gewonnen voor de Nederlandse plannen en wenst dat België zich erbij aansluit. Strikt genomen gaat het hier evenwel om een bevoegdheid van de gewesten en het zal er dus op aankomen alle neuzen in dezelfde richting te krijgen. Dat moet kunnen, ondanks de slechte herinneringen aan het wegenvignet waarover eindeloos werd gepalaverd. Dat vignet was oorspronkelijk bedoeld om buitenlandse voertuigen mee te laten betalen voor het gebruik van de verkeersinfrastructuur.

Nederland stelt met 2012 een datum voor de invoering van rekeningrijden voorop, Schouppe hoopt over twee tot drie jaar hier te kunnen beginnen met de heffing voor vrachtwagens. De overheden kunnen kiezen uit diverse systemen. Alleen, wij beschikken tot op heden over weinig ervaring met elektronische toepassingen in het verkeer. De dynamische verkeers-borden bijvoorbeeld, die in onze buurlanden al jaren met succes worden aangewend om het verkeer veiliger te maken, zitten hier nog in een beginfase.

Als België een doeltreffend systeem van rekeningrijden invoert, kan dat niet zonder de modernste technologie. Voor tolpoorten of ’péages’ is het grondgebied veel te klein. Betalen aan elke afrit of voor een strook snelweg staat gelijk met het organiseren van de files.

Het is misschien geen slecht idee om in Beneluxverband een systeem uit te dokteren om later technische problemen te voorkomen. Als alle landen opteren voor verschillende toepassingen, staan we voor grote moeilijkheden.

Nederland maakt zich sterk dat rekeningrijden voor 59% van de chauffeurs goedkoper zal zijn dan nu. Nederlandse automobilistenorganisaties willen deze uitspraak grondig bestuderen. In België stellen soortgelijke verenigingen dat de eindafrekening voor de automobilist niet hoger mag uitkomen dan nu. Dit veronderstelt de afschaffing van de verkeersbelasting en de belasting op de inverkeerstelling.

De gewesten moeten nu hun rekening maken en snel tot overleg overgaan. Want de installatie van een slimme kilometerheffing vergt ook een fikse investering. Uitstel is geen optie.

door Dirk CASTREL

Het is hommeles in de regering. Via een wisselmeerderheid heeft de Senaatscommissie Sociale Zaken ingestemd met een algemeen rookverbod in de horeca vanaf 2012. Dat gebeurde tegen de zin van Open Vld en MR, twee coalitiepartijen.

De Kamer had eerder dit jaar reeds een wet goedgekeurd die vanaf 1 januari 2010 roken verbiedt in alle horecazaken, behalve in etablissementen waar alleen voorverpakte levensmiddelen met een lange houdbaarheidsdatum worden verkocht. De Senaat doet daar nu een schep bovenop. Tot grote woede van de zelfstandigenorganisaties en de Vlaamse liberalen.

Zij vrezen voor zware economische gevolgen. Wellicht hebben zij een punt. Een totaal rookverbod in de horeca kan de doodsteek betekenen voor heel wat dorpscafés. Zij moeten het grootste gedeelte van de omzet halen bij hun vaak aan nicotine verslaafde stamgasten. Onder de kerktoren zijn de rokers meestal nog in de meerderheid. Ik kan mij voorstellen dat die klanten binnenkort hun pintje liever thuis drinken en dat veel cafébazen hun zaak - moeten - sluiten.

Toch is er geen ontkomen aan. Het onderscheid zoals dat door de Kamer eerder was gemaakt, is onzinnig. In etablissementen waar alleen chips, chocolade en borrelnootjes over de toog gaan, mag er sigarettenrook kringelen; waar verse soep of croques worden gegeten, niet. Vanwaar het verschil? Is passief roken ongezonder in een plaats waar warme maaltijden worden geserveerd? Wordt de lucht er minder verpest? Ik dacht het niet. Iedereen gelijk voor de wet is eerlijker en logischer.

Bovendien komt er sowieso een Europese reglementering aan. De volgende commissie gaat wellicht een algemeen rookverbod afkondigen in de 27 lidstaten. In veel landen bestaat dat trouwens al. Met wisselende economische gevolgen voor de horecasector. Uitzonderingen zoals op sommige plaatsen in Spanje waar de uitbaters zelf mogen kiezen of ze roken toestaan mits ze dat goed zichtbaar afficheren voor het publiek, gaan er onverbiddelijk uit.

De tegenstanders van een algemeen rookverbod voeren een achterhoedegevecht. Zij leggen zich best neer bij het onvermijdelijke. Hetgeen de overheid niet van de plicht ontslaat om overgangsmaatregelen te nemen. Bijvoorbeeld in de vorm van fiscale tegemoetkomingen voor café-uitbaters die willen investeren in rookterrassen. Smirting (spontane ontmoeting van rokers op het voetpad) kan ook zijn charmes hebben.

door Paul GEU£DENS

Wie de beelden ooit heeft gezien, kan ze niet meer vergeten. Zelfs nu blijft de impact ervan even sterk als toen, het mooiste en belangrijkste moment van de recente Europese geschiedenis. De val van de Berlijnse Muur, vandaag exact twintig jaar geleden, was het definitieve einde van de Tweede Wereldoorlog, het moment waarop Europa zijn verleden dan toch achter zich kon laten en vooruit kon blikken naar een betere toekomst.

De gebeurtenissen van die laatste twee maanden van 1989 waren niets minder dan een omwenteling. Het communisme bestaat niet meer. Het laatste totalitaire systeem, dat zoveel ellende had veroorzaakt en verantwoordelijk was voor de dood van miljoenen mensen, werd weggeveegd door zijn onderdrukte burgers. Veel belangrijker nog is dat de meeste staten van Centraal- en Oost-Europa nu stevig verankerd zijn in het democratische kamp. De meeste zijn lid van de Europese Unie en de NAVO. De kans is klein dat ze nog ooit onder een dictatuur zullen vallen.

Maar er is ook een keerzijde. De euforie van toen is ver weg. In de plaats zijn berusting en onverschilligheid gekomen. Zo’n uitgelaten toestand kon natuurlijk niet blijven duren. Er is ook zoiets als de realiteit. En die realiteit was dat het opnemen van de voormalige staten in een democratisch Europa niet zonder groeipijnen kon. In het voormalige Joegoslavië is die pijn voor veel mensen wel erg letterlijk geweest.

Maar er is nog een reden voor de ontnuchtering. De Europese Unie zit al lang niet op het juiste spoor. Zij heeft veel te veel tijd verloren door structurele hervormingen. Alle gekibbel rond het verdrag van Lissabon heeft de motor doen sputteren. Daardoor voelden de burgers zich niet meer betrokken bij de EU, en dat net in een periode waarin veel op het spel stond. De EU is te vaak haar eigen vijand geweest. Dat moet nu eens ophouden.

De beste manier om de omwenteling te herdenken is door een nieuwe start te nemen. Nu het verdrag van Lissabon door alle lidstaten is ondertekend, moet dat kunnen. Er staat weer veel op het spel. In december moeten in Kopenhagen nieuwe afspraken worden gemaakt over de strijd tegen de opwarming van de aarde. En de economische crisis blijft miljoenen mensen treffen.

Om dat aan te pakken is een goed werkende EU nodig. Zo’n sterke EU kan het vertrouwen van de burgers terugwinnen. Het is de hoogste tijd dat dit gebeurt.

door Paul DE BRUYN

De Franse bankgroep BNP Paribas heeft in de eerste negen maanden een nettowinst geboekt van 4,467 miljard euro. Vooral het derde kwartaal was goed. We hebben de financiële crisis verteerd, zegt topman Baudouin Prot. De mededeling moet een geruststelling zijn voor veel spaarders. De voorbije maanden vreesden miljoenen klanten van diverse instellingen dat hun bank over de kop kon gaan en dat ze daarbij hun zuurverdiende centen konden verliezen. Vandaag is die vrees er niet meer.

Bankiers worden geholpen door de politiek van goedkoop geld van de nationale banken. De tarieven waartegen ze lenen, zijn erg laag. Bovendien staan er weinig remmen op het bedrag dat ze kunnen opnemen.

Ook de klanten zijn veel minder veeleisend. Wie spaargeld heeft, zoekt niet langer de hoogste rentevoeten. Veiligheid primeert. En wie wil lenen, is al tevreden dat hij nog krediet krijgt. Ook hier dus minder prijsdruk. Tweemaal kassa voor de bankiers.

Toch moeten we niet te vroeg victorie kraaien. Enkele groene scheuten zorgen er nog niet voor dat de tuin weer op orde staat. De reële economie is er nog lang niet bovenop. Voor velen beginnen de problemen pas.

Ontslagrondes en faillissementen drijven hen de werkloosheid in. Een stuk inkomen valt weg. Wie tijdens de hoogconjunctuur dacht dat het niet opkon en te veel leende voor zijn woning komt in de gevarenzone. Bovendien is deze crisis geen klassieke conjuncturele dip. De overheden hebben de voorbije maanden in een recordtempo en recordomvang hun schuldenpeil zien groeien.

Dat maakt dat ook zij niet anders kunnen dan besparen of nieuwe belastingen heffen. Wat de bevolking en de bedrijven extra in de portemonnee zal treffen.

En dan is er nog het schrikbeeld van de vergrijzing van onze maatschappij. In normale tijden was het al lastig om de kosten ervan op te vangen, in de gegeven omstandigheden wordt het nog een pak moeilijker. Want ook hier zal iedereen extra moeten meebetalen. Een voorbeeld van een oudere maatschappij die na een financiële crisis met exploderende overheidsschulden kampte, is Japan. Daar betaalt men al twintig jaar de factuur van de economische ontsporingen uit de jaren tachtig.

Het moet een aansporing zijn om voorzichtig te blijven en de lange termijn niet uit het oog te verliezen voor soelaas op korte termijn.

door Johan VAN GEYTE

Dit is geen lachwekkende commedia dell’arte. De beslissing van General Motors (GM) om Opel dan toch niet te verkopen aan Magna lijkt veeleer gebaseerd op een gewiekste langetermijnstrategie.

De Oostenrijkers van Magna hebben maandenlang de benen onder het lijf gelopen om een herstructurering voor Opel uit te werken. Er was zelfs al een akkoord met de vakbonden over een pijnlijke inlevering van de werknemers en over duizenden afvloeiingen. Door de verkoop aan Magna te annuleren pikt GM in een snel gebaar de resultaten van maandenlange onderhandelingen in. De perfide tactiek van de Amerikanen zal bij sommigen zelfs respect afdwingen. Of moeten we ervan uitgaan dat Magna dit spelletje meegespeeld heeft en er op termijn allicht ook voor beloond zal worden?

Voor de werknemers van Opel is die brutale ommekeer zeker als een zoveelste klap in het gezicht aangekomen. Ze hadden zich al mentaal voorbereid op de intocht van Magna. Nu moeten ze een nieuwe bocht nemen van 180 graden. Ze staan plots weer voor hun vroegere eigenaar, GM. Datzelfde GM dat ze eerder al uitgespuugd hadden. In de overtuiging dat precies de Amerikanen de neergang van Opel veroorzaakt hadden.

Toch zal iedereen door die zoveelste zure appel heen moeten. Alhoewel we opnieuw weken van totale onzekerheid tegemoet gaan ligt in het zoveelste herstructureringsplan van GM allicht nog een kans. Nu de Europese automarkt aan een voorzichtige heropleving toe is kunnen de langetermijnperspectieven van Opel versterkt worden. Daarin kan ook ruimte zijn voor de oorspronkelijk door Detroit aan Antwerpen beloofde kleine SUV’s.

Nogal wat mensen hadden in het verleden twijfels bij het engagement van Magna in Opel. Ze geloofden niet dat de relatief kleine toeleverancier het grote Opel kon ombouwen. Waarom zou Magna slagen in een uitdaging die GM zelf niet aankon, was hun redenering. Ze hadden misschien wel geen ongelijk.

Toch zal de ingehouden woede om de pijnlijke vaudeville van de afgelopen maanden eerst moeten bekoelen vooraleer er opnieuw ernstig gepraat kan worden. De syndicale informatiesessies kunnen daarbij even als uitlaatklep fungeren. Maar laat ons toch maar al aan het cijferen gaan en ons voorbereiden op wat hopelijk de laatste ronde zal worden.

door Marc BALDUYCK

De vierde ontslagronde bij geneesmiddelenproducent Janssen Pharmaceutica in Beerse, Geel en Olen komt bijzonder hard aan. De gevolgen van de laatste herstructurering in 2007 waren nog niet helemaal verwerkt. Toen moesten ook al 461 werknemers opstappen.

Nu vallen er 599 ontslagen. De verwarring en de ontgoocheling zijn groot. Janssen Pharmaceutica was een van de gevestigde industriële waarden in de Kempen. Maar de voorbije weken en maanden hebben ook bij Daf Trucks, Philips en Nokia-Siemens Networks honderden mensen hun C4 gekregen.

De gedwongen herstructurering van het Vlaamse geneesmiddelenbedrijf is gedeeltelijk ingegeven door de problemen in de farma- industrie. De druk op de geneesmiddelensector is ongemeen groot. Ook de Belgische overheid wil de uitgavenexplosie in de sociale zekerheid onder controle krijgen. Die bekommernis om het evenwicht in de ziekteverzekering is terecht.

Het is evenwel niet de geneesmiddelensector die de miljoenentekorten veroorzaakt. De farmabedrijven hebben altijd correct hun bijdragen betaald en zelfs aanvullende stortingen gedaan. De regering heeft ondertussen jarenlang in de kassa van de geneesmiddelenbedrijven gegraaid. In plaats van het medicamentenverbruik op een verstandige manier af te remmen, heeft ze telkens opnieuw voorwendsels bedacht om topbedrijven als Janssen Pharmaceutica zwaarder te belasten.

Voor de producenten van generieke geneesmiddelen - geneesmiddelen die dezelfde stoffen bevatten als hun tegenhangers met een merknaam, maar goedkoper zijn - werd dan weer de rode loper uitgerold.

De inbreng van goedkope generieke producten heeft zeker voor meer evenwicht gezorgd op de Belgische geneesmiddelenmarkt. De patiënten konden erdoor besparen op hun uitgaven en de budgetten van de ziekteverzekering bleven beter onder controle.

Janssen Pharmaceutica heeft voor een stuk die rekening betaald. Het bedrijf heeft hard gewerkt om zijn pijplijn van nieuwe geneesmiddelen uit te breiden. De patenten op vele bekende medicamenten van Janssen Pharmaceutica kwamen immers te vervallen. In de verscherpte marktomgeving kregen de onderzoekers evenwel de tijd niet meer om de vruchten van hun onderzoekswerk te plukken. Die ontwikkelingen leggen een ernstige hypotheek op de overlevingskansen van een hele sector.

Door Marc Balduyck

Het opsporen van hormonen is voor de politie geen prioriteit meer. De hormonencel bij de federale gerechtelijke politie zit met de vingers te draaien. Experts trekken aan de alarmbel. Temeer omdat er steeds meer aanwijzingen zijn dat het hormonengebruik in de veeteelt weer stijgt.

Het inspuiten van grote hoeveelheden hormonen bij het vee, zoals dat in de jaren negentig gebeurde, is vervangen door het toedienen van cocktails die zo goed als onopspoorbaar zijn. Het is een beetje zoals in het wielrennen. Daar worden ook steeds nieuwe dopingproducten uitgevonden. Vanaf het moment dat de labo’s in staat zijn om een nieuw middel op te sporen, zijn de leveranciers al weer een stap verder en doen zij de renners overschakelen op een nog nieuwer preparaat, waardoor de strijd moet herbeginnen.

In de sport wordt dat gevecht niet opgegeven. De controleurs blijven zoeken en drijven de inspecties op. In de veeteelt niet. De vetmesters krijgen van langsom meer vrij spel. Het lijkt erop dat de controleurs de handdoek in de ring hebben gegooid.

We zijn nog niet zover dat we terug in de tijd van de vermoorde veearts Karel Van Noppen zitten. Toen werd haast openlijk gespoten. Elke kweker deed het, en werd men toch eens gepakt, dan wogen de straffen en boetes niet op tegen de winst. Vandaag hebben we een strengere wetgeving. Wie tegen de lamp loopt, ondervindt zware gevolgen. Maar het gebeurt te weinig. Bovendien spreiden de grote boeren het risico door het inzetten van kleine loonkwekers.

De voornaamste reden voor de falende controles is de versnipperde bevoegdheidsverdeling. Je hebt langs de ene kant het FAVV, het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen, en langs de andere kant het gerecht en de politie. De douane en de accijnzen fietsen daar af en toe ook nog eens tussendoor. Elk heeft zijn eigen opdrachten, maar niemand heeft voldoende wapens om die naar behoren uit te voeren. Zo blijft de handel via het internet haast onontgonnen terrein. Dat leidt, begrijpelijkerwijze, tot ontmoediging.

De overheid moet de jacht op de hormonenboeren dringend een nieuwe impuls geven. Opsporen en controleren moet weer een prioritaire opdracht worden voor alle bevoegde diensten. Zoniet wordt de klok binnen de kortste keren enkele decennia teruggedraaid.

door Paul GEUDENS