Wilfred Rubens: technology enhanced learning

#OWD09: Marc Lammers: winnaars hebben een plan, verliezers een excuus

2009-11-10T23:50:29+01:00

Ex-top hockey coach Marc Lammers mocht de eerste dag van de Onderwijsdagen 2009 afsluiten. Met veel humor en anekdotes bracht hij diverse redelijk bekende managementwijsheden te berde. Het lastige van een dergelijke bijdrage is dat je de spreker tekort doet door zijn boodschap via een geschreven blog samen te vatten. De vorm van zo'n 'sleuteltoespraak' is namelijk net zo belangrijk als de inhoud.

Oke. Laat ik jullie de volgende selectie uitspraken toch niet onthouden:

Als je alleen wedstrijden speelt, speel je altijd dezelfde wedstrijden . Trainen is dus belangrijk.
Kijk eens naar een andere sport: dan zie je nieuwe mogelijkheden.
Je moet minimaal hetzelfde doen als je tegenstander. Maar dat slimmer.
Op winnen of verliezen heb je geen 100% invloed (tegenstander, scheidsrechter). Op het proces heb je als coach wel invloed. Bijvoorbeeld op innovatie. Bij het dames hockeyteam is men met GPS gaan werken. Daardoor kwam men tot de ontdekking dat een sprint maar 16 meter duurt.
Innovaties versnellen de weg naar het doel.
Je kunt je het beste onderscheiden in moeilijke tijden.
Kinderen moet je op een slime manier aan het spelen krijgen. Wij moeten de jeugd meer uitdagen.
Je moet eigenaar worden van eigen plan. Dat leidt tot intrinsieke motivatie.
Je wint geen wedstrijd op je zwakke punten. Maak liever van de 8 een tien, ipv van de 4 een 6. Inspelen op waar mensen goed in zijn. Bewust werken aan het bekwame.
Diversiteit gebruiken. Maak in het onderwijs geen eenheidsworsten.
We kijken alleen wat kinderen niet hebben.
Kwetsbaar durven op stellen vanuit kracht.
Winnaars hebben een plan, verliezers een excuus. Winnaars kijken naar mogelijkheden, verliezers naar moeilijkheden. Winnaars laten iets gebeuren. Verliezers wachten tot iets gebeurt.

Een impressie van zijn manier van presenteren vind je op zijn website

#OWD09: Open education een 'must' voor het hele onderwijs

2009-11-10T23:28:00+01:00

De Onderwijsdagen 2009 zijn vanochtend gestart met een keynote toespraak van Richard Baraniuk over open education. Baraniuk hield een gloedvol pleidooi over dit concept. Hij gaf aan dat het onderwijs te zeer bezig is met het opsluiten van ideeën in gesloten formats en copyrights. Dat is niet efficiënt, levert niets op en maakt het onderwijs bovendien niet beter toegankelijk.

(Update 10 november 2009, 23.52 uur): Wauw, de toespraak van Richard Baraniuk staat al online).

Baraniuk pleitte er voor dat iedereen binnen het onderwijs vrij is om te creëren, te delen, te gebruiken, te bewerken en te hergebruiken. Dat kan prima met de hedendaagse technologieën (voor distributie en opslag), en met nieuwe inzichten met betrekking tot intellectueel eigendom en copyright (make content safe to share; creative commons; gemeenschappelijk wettelijk taal is nodig).

Aan de hand van de metafoor van Lego liet Baraniuk zien dat juist personalisering van leren mogelijk wordt door leerobjecten te delen en te hergebruiken. Verder schetste hij het perspectief van een open education ecosystem: een permanent proces van maken, redigeren, kwaliteitscontrole, feedback, hergebruik etc. Hij liet in zijn bijdrage ook diverse voorbeelden van open educational resources de revue passeren. Zoals Connexions, een initiatief dat open tekst boeken ontwikkeld. Deze boeken worden permanent geuopdate, zijn gratis online te verkrijgen en goedkoop in gedrukte vorm.

Fons van de Berg met een voorbeeld van een open tekst boek.

Connexions fungeert ook als een gemeenschap (58 miljoen hits per maand). Meer dan 100 community colleges participeren in het open tekstboek project. Een ander voorbeeld is het Nederlandse Wikiwijs

Richard Baraniuk liet ook zien dat deze initiatieven tot efficiencyvoordelen leiden. Vijftien hoogleraren wilden bijvoorbeeld elk een eigen boek maken. Zij werken nu samen. Het eindproduct is een gezamenlijke tekst, waarbij elke betrokken onderwijsinstelling de mogelijkheid heeft om een deel van de content naar eigen inzicht aan te passen (customization). Traditionele uitgevers zijn hiertoe vaak niet in staat.

De spreker liet ook zien dat dergelijke initiatieven er niet alleen toe leiden dat onderwijsmateriaal voor meer mensen toegankelijker wordt, maar dat ook meer mensen zich mede-eigenaar voelen van het materiaal (en zelfs beroemd worden). Hij sprak daarom van outreach en inreach. Verder blijkt dat open educational resources interactiever worden (dankzij semantische/actieve content).

Baraniuk ging ook in op vragen als:

Is open education ook duurzaam als subsidies weg vallen? Reactie: is de status qua duurzaam (prijzen uitgevers zich niet uit de markt)? Met andere woorden: wie zal het zeggen?

Hoe verdienen organisaties geld als content vrij beschikbaar komt? Antwoord: bedrijven moetem waarde toevoegen aan open educational resources. Red Hat doet dat bijvoorbeeld met Linux. Flatworld Knowledge doet dat bijv. door docenthandleidingen te maken bij onderwijs educational resources.

Hoe zit het met kwaliteitscontrole en open education? Antwoord; een community is vaak prima in staat om fouten te corrigeren en kwaliteitscontrole uit te oefenen. Baraniuk illustreerde dat met een interessant initiatief van Connexion, waarbij 'lenzen' als een layer worden gelegd over een repository en organisaties via deze lenzen peer review kunnen uitoefenen.

Samenvattend zag Richard Baraniuk vooral kansen voor open education

Toegankelijk voor iedereen (stimuleert onder meer informeel leren)
Eigenaarschap door allen
De beschikbaarheid van een ecosysteem (continu bijgewerkt, maatwerk, hoge kwaliteit)

Een relevant thema, voor het hele onderwijs. Ook een thema dat bij beslissers wat mij betreft hoger op de agenda mag komen te staan. Onderstaande video is een opname van een TED-toespraak van Baraniuk over dit thema.

Gefragmenteerd gebruik media door jongeren en de betekenis voor het onderwijs

2009-11-10T11:20:36+01:00

A Pocket Guide to Social Media and Kids is een artikel, gebaseerd op een key note die Pete Blackshaw van The Nielsen Company onlangs heeft gehouden. Dit bedrijf doet onderzoek naar mediagebruik.

Blackshaw vraagt zich in deze bijdrage onder meer af hoe het komt dat mensen op zo'n grote schaal user-generated content produceren. Volgens hem komt dat omdat het een menselijke behoefte is om gehoord te worden. Bovendien, stelt Blackshaw

it is the ongoing quest for authenticity in a world governed by image.

Hij onderstreept de sterke toename van mobiele apparaten en het grote aandeel jongeren onder de miljoenen actieve 'sociale netwerkers'. Naar verhouding gebruiken jongeren veel vaker mobiele technologie voor diverse internettoepassingen.
To adults, cell phones are a communications device. To children, they are a lifeline.
Blackshaw laat ook zien dat ouders actiever gebruik maken van technologie, als hun kinderen dat ook doen. Ook illustreert hij hoe belangrijk beeldcultuur is geworden voor jongeren. Zij kijken nog steeds meer TV. En terwijl zij minder gebruik maken van internet, kijken zij meer video via internet (ook via hun mobiele telefoons).
Jongeren zouden ook op steeds jongere leeftijd in het bezit komen van een mobiele telefoon. Opvallend ook: de helft van de ouders oefent hier geen toezicht op uit.
Volgens Blackshaw hebben 'sociale media' een groot potentieel. Tegelijkertijd is dit terrein complex voor organisaties:
From a media perspective, choice leads to fragmentation, and ultimately, divided consumer attention and diminished import for a single medium. Even as social media gains popularity among the general public and marketers, there is no accepted benchmark or measure of effectiveness, making it difficult to forecast or predict the impact of a campaign.
Wat kan dit betekenen voor het Nederlandse onderwijs?
Ik durf niet zeker te stellen of de door BlackShaw gepresenteerde cijfers ook gelden voor de Nederlandse situatie. Ik vermoed bijvoorbeeld dat Nederlandse jongeren pas op latere leeftijd een mobiele telefoon krijgen, en mogelijk ook in mindere mate gebruik maken van mobiele apparaten om bijvoorbeeld online video te bekijken. Uiteraard geldt ook dat er nog grote verschillen zijn in de wijze waarop jongeren omgaan met mobiele technologie en sociale media.
Desalniettemin herken ik de trend. Voor het onderwijs betekent dit volgens mij daarom dat gebruikte web based applicaties ook geschikt moeten worden gemaakt voor mobiele apparaten. Een leverancier van applicaties, die hier nu nog niet mee bezig is, mist de boot op termijn.
Ik denk dat het ook belangrijk is dat het onderwijs meer gebruik maakt van de behoefte van jongeren om connected te zijn. Loop je opdrachten daar eens op na, en durf de muren van je 'klaslokaal' te doorbreken. Ook hierbij geldt: leveranciers van applicaties en content voor het onderwijs slaan de plank mis als zij hier geen rekening mee gaan houden.
Verder zou het onderwijs ook moeten inzetten op een gefragmenteerd gebruik van media. In veel elektronische leerstof -die ik gezien heb- is geschreven tekst nog steeds dominant. Het gebruik van video is dankzij nieuwe, verbeterde, technologieën veel laagdrempeliger geworden. Laten we er gebruik van maken. Voorop staat uiteraard de balans tussen vakinhoud-didactiek-en technologie.
Tenslotte zou het onderwijs jongeren moeten leren om op een zinvolle manier om te gaan met media. Te beginnen in het basisonderwijs.

Verschillende typen 'wolken'

2009-11-09T08:26:52+01:00

Amateur-metereologen weten het al lang. Er bestaan diverse typen wolken, waarvan de stapelwolken en de schapenwolken de bekendste zijn (officieel heten ze natuurlijk anders).

Hetzelfde geldt voor cloud computing. Cloud service and deployment models is een beknopt informatief artikel waarin Janet Clarey van Brandon Hall.com cloud computing typeert. Behalve het bekende Software as a Service onderscheidt zij bij cloud service models ook Cloud Platform as a Service en Cloud Infrastructure as a Service.

Clarey constateert dat steeds meer aanbieders van e-learning oplossingen hun product ook via een cloud service aanbieden (hoewel lang niet alle aanbieders dat al doen). De wijze waarop dat gebeurt verschilt ook sterk. Janet Clarey onderscheidt vier cloud deployment modellen:

De private wolk
De community wolk
De publieke wolk
De hybride wolk

Ander onderwijs komt er aan. Maar nu echt....

2009-11-09T08:23:34+01:00

eSchool News redacteur Gregg W. Downey verwacht dat een lawine aan veranderingen op het onderwijs af zal komen. Hij spreekt daarom van 'Convergent education' (een begrip dat je volgens mij in het Nederlands het beste kunt omschrijven, in plaats van vertalen).
Downey doelt daarbij op het tegelijkertijd opkomen van nieuwe technologieën, nieuwe manieren van leren, robuuste en op standaarden gebaseerde educatieve content en een nieuwe manier van onderwijs 'verzorgen ' (niet meer offline en lokaal, maar via mobiel internet).
At its best, convergent education features diverse learning opportunities delivered via multiple media platforms combined with field trips (virtual or real), live streaming video, interactive archived video, educational gaming, student collaboration, animation, celebrity lectures and adventures, project-based instruction with student-managed data, virtual demonstrations and experiments, continuous monitoring of student engagement and learner satisfaction, and classic, in-the-classroom instruction.
Volgens de auteur zijn het technologische en sociale factoren die hier op van invloed zijn. Bijvoorbeeld hetlerarentekort als gevolg van de vergrijzing van het docentencorps, of de opkomst van open courseware.
Je zult wel denken: dat hebben we wel vaker gehoord (zie bijvoorbeeld mijn recente terugblik op de invoering van ICT in het onderwijs). Maar vokgens Downey komt 'Convergent education' er nu echt aan. De gevestigde orde kan volgens hem veranderingen niet langer tegenhouden omdat grote groepen niet meer afhankelijk zijn van instituten om te leren. Bovendien voorspelt hij dat er nieuwe methoden van validatie zullen ontstaan (bijvoorbeeld crowd-sourcing). In zijn bijdrage geeft hij daar ook een voorbeeld van.
Wat een ras optimist, die Gregg W. Downey. Volgens mij gaat hij echter voorbij aan het feit dat veel mensen vooralsnog alleen online willen leren als zij niet anders kunnen. Je merkt ook dat de meeste mensen aanhanger zijn van een 'expert-benadering' als het gaat om onderwijzen en beoordelen. Het is volgens mij nog maar een zeer selecte groep die vertrouwen heeft in de wijsheid van menigten.
Informele vormen van leren zijn heel belangrijk maar leiden nog steeds niet tot een civiel effect (hoe gaat men bij EVC-procedures om met informeel leren?). Er komen wel alternatieve manieren van onderwijs op, maar één zwaluw maakt nog geen zomer. Bovendien zie je helaas ook een tegengestelde tendens: centralisering en standaardisering van beoordelingen, door erkende instituten.

Een bijzondere week (#owd09 en #cvi2010)

2009-11-08T20:18:06+01:00

De komende week wordt een bijzondere. Dinsdag beginnen de Onderwijsdagen 2009 (#owd09), en ik ben daar tot en met woensdag te vinden. Traditiegetrouw is er maandagavond het Edubloggers diner. Daar wil ik natuurlijk ook niet ontbreken (welke nieuwe gadgets komen nu voorbij?).
Donderdag en vrijdag vergader ik in Veldhoven over het programma van de conferentie over Onderwijsvernieuwing en ICT (#cvi2010).
Dat betekent dat ik op zich veel stof tot bloggen heb (en ook wel tijd dankzij de treinreizen) maar minder gelegenheid om te posten, verwacht ik.
Dus mocht het op deze plek wat rustiger zijn de komende dagen, dan zal ik de schade ongetwijfeld op een later moment inhalen.

How do I connect to people online?

2009-11-08T15:45:53+01:00

Here is my contribution to D'Arcy Norman's Connect project. As said earlier, I believe it is important to research how people connect. To know who and to know where are importent forms of knowledge in our networked society.
Processes

I scan messages.

Others draw my attention on articles, events, news, papers, etc.

I try to recognize patterns.

I read.

I reflect.

I respond and comment.

I try to connect different articles, events, news, papers, etc.

I publish and share.

I alert and retweet.

I receive comments.

I reflect on ther comments.

I ask questions.

I provide answers and help.

I reflect.

I publish and share.

Technology
The most important tools are

Twitter (Tweetdeck and Echofon)

My RSS feed reader Bloglines

Social bookmarking tool Delicious

My weblog

LinkedIn.

Furthermore I use

Slideshare

YouTube

Flickr

Facebook

Hyves.

My iphone, MacBook and laptop at work are the hardware I use.
Principes

Social

Reciprocity

Meaningful

Focus on importance

Focus on patterns

Continuously reflecting

Hoe verbind jij je met andere mensen op internet?

2009-11-08T15:17:09+01:00

D'Arcy Norman is het Connect Project gestart, waarin de vraag centraal staat:
How do you connect to people online?
Hij heeft de vraag bewust 'vaag' gehouden. Meerdere interpretaties zijn mogelijk. De deadline van het project is aanstaande vrijdag.
Ik denk dat dit 'digitaal antropologische project' het begin kan zijn van een relevant onderzoek. In de huidige netwerksamenleving zijn "to know who" en "to know where" mogelijk de belangrijkste vormen van kennis.

Martin Weller hanteert wat mij betreft een zinvolle indeling om deze vraag te beantwoorden. Weller onderscheidt:

Technologie

Processen

Sociale aspecten

Principes

Met name de eerste twee aspecten en het laatste aspect vind ik relevant (sociale aspecten kun je wat mij betreft bij de anderen onderbrengen).
In dit kader raad ik je ook aan de laatste blog posts van Steve Wheeler te lezen. Steve gaat daarbij in op wat hij noemt "digital tribes". Een stam ("tribe") gebruikt cultuur om een groepsidentiteit te ontwikkelen. Dankzij technologie zijn stammen niet meer gebonden aan geografische grenzen. Wheeler stelt ook dat sprake is van de vorming van een nieuw 'cultureel kapipitaal' door de de manier waarop mensen een digitale identiteit ontwikkelen en een digitaal imago krijgen.
Cultural capital is the set of ‘invisible bonds that tie a community together’ (Curtis, 2004, p 72) without which societal cohesiveness begins to unravel.
Hoe mensen zich verbinden met anderen, en zich online verhouden tot anderen (inclusief impression management), draagt dus bij tot het nieuwe culturele kapitaal.

Weblog als instrument voor reflectie op leren en handelen

2009-11-06T15:36:20+01:00

Een paar jaar geleden verschenen er regelmatig artikelen en papers over het gebruik van weblogs in het onderwijs. De laatste tijd kom ik ze veel minder vaak tegen. En ik denk niet dat dit komt omdat mijn focus is veranderd.
Ik was dan ook aangenaam verrast toen ik deze week het essay Het weblog als instrument voor reflectie op leren en handelen van Iwan Wopereis en Peter Sloep tegen kwam.

De auteurs geven aan dat weblogs voorbeelden van tools zijn die binnen het onderwijs worden gebruikt, maar eigenlijk niet voor dat doel zijn ontwikkeld. In navolging van Elmine Wijnia stellen Wopereis en Sloep dat weblogs in staat zijn ‘information patterns’ -die van groot belang zijn voor leren en instructie- in zich te verenigen. Daarbij gaat het om het raadplegen van informatie, het vastleggen van informatie en de conversatie over die informatie.

In hun essay verkennen zij of een weblog vanuit didactisch perspectief toegevoegde waarde heeft. Zij richten zich daarbij vooral op weblogs als instrument om te leren reflecteren, binnen lerarenopleidingen.

De gevorderde lezer zal snel over de passage over weblogs, reflectie en problemen met reflectie heen lezen, vermoed ik (reflecteren is complex; wordt niet altijd betekenisvol gevonden; lerenden hebben moeite met zich kwetsbaar op te stellen). Ik vind dit deel van het essay wel te gebruiken als een handige, relevante samenvatting van deze drie onderwerpen.

Sterk vind ik hun summiere analyse van de "affordances" van weblogs. Zij gebruiken de definitie van hun collega Paul Kirschner die "affordances" omschrijft als
de waargenomen eigenschappen van een ding in samenhang met een gebruiker die beïnvloedt hoe het wordt gebruikt.
Als je technologie binnen leersituaties inzet, dan moet je vanuit een pedagogisch-didactische bril naar de "affordances" ervan kijken. Volgens mij is dat precies wat het door mij 'gepropageerde' TPACK-model beoogt.
Voor weblogs zijn deze "affordances" volgens de auteurs: eigenaarschap, vastleggen van ontwikkeling, en interactiviteit. Ik wil daar eigenlijk nog 'openheid' aan toevoegen (weblogs zijn eigenlijk vrij toegankelijk). Dit impliceert dat leerdoelen en je didactiek gebruik moeten maken van deze "affordances", wil je weblogs zinvol kunnen toepassen binnen het onderwijs. Wopereis en Sloep concluderen dit in feite ook voorzichtig op basis van beperkt onderzoek. Daar waar weblogs minder succesvol worden ingezet reflectie, heeft dat vooral te maken met de reflectievaardigheden van lerenden. Dus met vakinhoud en didactiek.

Terecht kraken de auteurs een kritische noot over het open karakter van weblogs in relatie tot een veilige leeromgeving. Door te reflecteren op je persoonlijke ontwikkeling, stel je je kwetsbaar op. Het is de vraag of je dit op een weblog moet doen. Maar je kunt ook reflecteren op een bepaald onderwerp (zoals: wat vind ik van weblogs als leermiddel?). Daarvoor zijn blogs wel geschikt.

Avatar minister Plasterk neemt jubileumfilm in ontvangst tijdens De Onderwijsdagen

2009-11-06T12:06:56+01:00

Ik dacht dat het geheim moest blijven. Maar ik krijg net het persbericht binnen dat minister Plasterk als avatar de jubileumfilm over vijf jaar innovatie in het onderwijs, tijdens De Onderwijsdagen, in ontvangst neemt. Ik weet al een tijdje dat de organisatie hiermee bezig is.
Altijd spannend. Politici zijn vaak huiverig voor dergelijke originele ideeën. Ik ben in de jaren negentig twee jaar eindverantwoordelijk geweest voor TV-spotjes van GroenLinks, 'dus' ik kan het weten.....
Ronald Plasterk heeft er schijnbaar geen problemen mee. Leuk.