De Kern

Verontrustend

2009-12-15T10:21:18+01:00

Er komt dan toch geen belangenconflict over de nieuwe tewerkstellingsmaatregelen van federaal minister van Werk Joelle Milquet. Vlaams minister van Werk Philippe Muyters en Joëlle Milquet hebben hun discussie bijgelegd. Milquet past haar maatregelen aan. Het akkoord kwam er mede onder impuls van eerste minister Yves Leterme en minister-president Kris Peeters.

Het incident leert ons drie zaken. Een. Er zijn geen federale ministers meer. Joëlle Milquet liet zich bij het uitwerken van haar tewerkstellingsmaatregelen inspireren door wat er op de Franstalige arbeidsmarkt leeft. Men kan haar dat niet eens kwalijk nemen. Ze woont in Brussel, wordt in Franstalig België verkozen. Ook Vlaamse federale ministers laten zich in hun beleid in eerste instantie inspireren door wat in Vlaanderen leeft. Zo riep het Congo-beleid van Karel De Gucht vragen op in Franstalig België. Idem dito voor wat Etienne Schouppe doet. Verkeersveiligheid is een minder belangrijke prioriteit in Wallonië.

Twee. Het is moeilijk om nog een federaal tewerkstellingsbeleid te voeren. De Vlaamse, Brusselse en Waalse arbeidsmarkt groeien uit elkaar. Om goed te doen, zou men het tewerkstellingbeleid moeten regionaliseren, dan zou iedereen maatregelen op maat kunnen nemen. Daar is een staatshervorming voor nodig. Vlaanderen wil wel, Franstalig België aarzelt, iedereen verliest.

Drie. De communautaire zenuwen blijven strak gespannen. De relatief kleine maatregelen die Joëlle Milquet voorstelde, werden in de federale regering mee goedgekeurd door de CD&V. En door dezelfde CD&V verworpen in de Vlaamse regering. De reden daarvoor kennen we. De CD&V werd opgejaagd door de N-VA nadat de partij van Bart De Wever zelf eerst was opgejaagd door Vlaams Belang en LDD. Wanneer een Franstalige federale minister iets beslist, dan ligt dat bij voorbaat moeilijk bij de Vlaamse regering. En wanneer de Vlaamse regering om aanpassingen vraagt, dan heeft een Franstalige federale minister het bij voorbaat moeilijk om zijn voorstellen aan te passen.

Joëlle Milquet ging zelfs zo ver om met een ‘ernstige’ politieke crisis te dreigen indien de Vlaamse regering haar belangenconflict zou voortzetten. Dat is pas verontrustend . Wat moet dat geven wanneer in de lente van volgend jaar de splitsing van de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde weer op de regeringstafel komt. Hoe kan men dat oplossen indien in de ogen van Joëlle Milquet deze eerder beperkte maatregelen al een crisis waard zijn?

Twijfelen toegestaan

2009-12-14T10:31:09+01:00

Alexander De Croo is de nieuwe voorzitter van Open Vld. Hij haalde het in de tweede ronde met een aanzienlijk verschil van Marino Keulen. In de eerste ronde had Gwendolyn Rutten al de duimen moeten leggen. Tijdens de circa twintig voorzittersdebatten was ze bijna altijd de beste. Maar de kabinetschef van o.a. Fientje Moerman en Dirk Van Mechelen haalde het niet wegens te weinig bekend bij de leden.

Marino Keulen is wel bekend maar haalde het evenmin. Wat er misliep? We weten het niet. De meest voor de hand liggende uitleg is dat de leden ook van Marino Keulen vinden dat hij tot de gestelde lichamen van Open Vld behoort. De gestelde lichamen die de partij eerst groot maakten met hun ideeën en vervolgens ten onder lieten gaan door hun ideeën in te ruilen voor platte macht en vooral ook voor postjes voor zichzelf.

De nieuwe voorzitter is pas sinds twee jaar politiek actief; en dat enkel op heel lokaal niveau. Hij heeft dus geen enkele staat van verdienste. En ook zijn programma was niet spectaculair verschillend van dat van de twee andere kandidaten. Dat hij het toch haalde, heeft dan ook veel te maken met zijn familienaam. De nieuwe voorzitter heeft ook geen enkele relevante politieke ervaring. Maar dat hoeft geen groot probleem te zijn. Degenen die tot gisteren de partij leidden, hadden wel veel ervaring. Maar het hielp niet om Open Vld te behoeden voor vier opeenvolgende verkiezingsnederlagen.

Alexander De Croo is de tweede De Croo die de partij mag voorzitten. Toen Guy Verhofstadt in 1995 er andermaal niet in slaagde om de liberalen in de regering te loodsen, trok hij zich terug in zijn geliefde Toscanië. In afwachting van zijn terugkeer zou Patrick Dewael op de meubelen letten. Althans, dat was de bedoeling, maar hij verloor de voorzittersverkiezingen van Herman De Croo. Die liet uitschijnen dat hij Open Vld wel opnieuw in een regering zou krijgen, maar mislukte. In feite leverde Herman De Croo toen niet veel meer dan de tegenproef: Open Vld kan niet zonder Guy Verhofstadt, waarna die triomfantelijk terugkeerde om uiteindelijk de Wetstraat 16 te veroveren.

Zal Alexander De Croo beter doen dan zijn vader? Afwachten. Het grote probleem met Open Vld, naast machtshonger en zelfbediening, is het feit dat de ‘V’ uit de partijnaam elke betekenis heeft verloren. Veel liberale kiezers stemden deze keer voor de N-VA van Bart De Wever. Herman De Croo is een echte Belgicist. Hoe zit het met zijn zoon? Die is slim, zegt misschien iets anders, maar meent hij het ook?

Goedkope conclusies

2009-12-11T10:14:51+01:00

De kostendekkingsgraad bij De Lijn is klein. Dat blijkt uit een studie waarbij De Lijn vergeleken wordt met vervoersmaatschappijen in Schotland, Zuid-Nederland en Noordrijn- Westfalen. De Lijn haalt nog maar 16 procent van haar inkomsten uit tickets en abonnementen, de belastingbetaler legt de rest bij. In Zuid-Nederland is de kostendekkingsgraad het dubbele en in de regio Keulen-Bonn zelfs het viervoudige.

Huidig minister Ingrid Lieten was jarenlang de grote baas van De Lijn. Haar toenmalige voogdijministers waren o.a. Steve Stevaert en Kathleen Van Brempt. Zij waren de succesvolle promotors van De Lijn. Van 1999 tot nu steeg het reizigersaantal van 223 naar 508 miljoen reizigers per jaar of méér dan een verdubbeling. Het succes van De Lijn wordt ervaren als het succes van de sp.a. Dat stak de ogen uit, dat doet het nog altijd. Van CD&V en N-VA toen ze in de oppositie zaten, maar zich nu gedeisd houden. Van Open Vld die in de regering zat en mee de beslissingen nam maar nu in de oppositie zit en de PWC-studie gebruikt om te zeggen dat De Lijn niet efficiënt werkt.

Dat is een foute conclusie. De studie toont aan dat De Lijn - gebonden door het decreet basismobiliteit dat wil dat elke Vlaming binnen de kilometer een bus of tram moet kunnen nemen en dat er een regelmatig aanbod moet zijn - wel degelijk zeer efficiënt werkt. Alleen de kostendekkingsgraad is laag. Dat komt omdat de tickets, vooral die voor langere verplaatsingen, en de abonnementen zéér goedkoop zijn. En omdat veel gebruikers gratis mogen reizen.

Maar dat is geen beslissing van De Lijn, dat is een politieke beslissing, dat heeft het Vlaams Parlement beslist. Het is zelfs zo dat De Lijn de prijzen niet eens mag optrekken, ze mogen volgens het decreet slechts geïndexeerd worden.

Natuurlijk kunnen Vlaams regering en Vlaams Parlement beslissen om de prijzen op te trekken. Maar men moet wel weten wat men wil. Duurdere tickets en abonnementen betekent minder reizigers en meer auto’s en files. Men kan ook het decreet basismobiliteit aanpassen, maar niet iedereen heeft een eerste of een tweede auto. Ook het argument dat de belastingbetaler opdraait voor De Lijn houdt weinig steek. Per reiziger/kilometer kost de nochtans al zwaar belaste auto de belastingbetaler meer dan bus of tram wanneer men ook rekening houdt met de aanleg en het onderhoud van wegen, de ecologische kost als gevolg van CO2-uitstoot en de ziektekosten als gevolg van het veel grotere aantal verkeersongevallen met auto’s.

Stop de waanzin

2009-12-10T11:37:04+01:00

De commissie institutionele aangelegenheden van de Senaat buigt zich vandaag over een wetsvoorstel van PS, Open Vld, MR en Ecolo over de scheiding van kerk en staat. Dat principe staat al in de grondwet. Met hun wetsvoorstel willen ze die scheiding absoluut maken.

Mocht het wetsvoorstel ook wet worden, dan heeft dat verregaande gevolgen zoals een algeheel verbod voor ambtenaren op het dragen van een hoofddoek tijdens de diensturen en een verbod voor burgemeesters om in hun hoedanigheid van burgemeester mee te lopen in een processie. Het zou ook betekenen dat er geen kruisbeelden meer mogen staan op kerkhoven.

Maar goed dat er een scheiding is tussen kerk en staat. Maar goed dat de wetten van de staat voor gaan op de geboden van de katholieke kerk en straks – gezien de demografische evoluties – misschien wel op de sharia. Maar waarom die scheiding tussen kerk en staat zo absoluut te maken? We hebben niet de indruk dat de katholieke kerk nog erg bedreigend is. Of is het uit vrees voor de islam?

Waar zijn we toch mee bezig? We vinden van onszelf dat we tolerant zijn, dat we iedereen een plaatsje onder de zon gunnen, dat we respect hebben voor ieder zijn overtuiging. Maar in de feiten hebben we van alles last. Alles wordt verboden. Weg met de hoofddoek.

Weg met de kruisbeelden in overheidsgebouwen en op kerkhoven, sorry, begraafplaatsen. Geen minaretten. Geen kerststallen in de stad. Sinterklaas is niet langer welkom in gemeenschapsscholen en zijn helpers mogen niet meer zwart zijn.

We zitten op een hellend vlak. Vandaag worden de religieuze symbolen aangepakt. Wat wordt het morgen? Wordt het Rotary-speldje verboden wegens te elitair? Wordt het dragen van een voetbaltruitje in de stad verboden omdat het agressie zou kunnen uitlokken bij supporters van een andere club? Wordt straks de roos verboden omdat die doet denken aan de socialisten?. En wordt het blauw krijtjespak verboden omdat dit symbool staat voor snelle managers en - nog erger - bankiers?

Deze waanzin moet ophouden. Het wordt de hoogste tijd dat we weer respect gaan opbrengen voor de anderen. Ook wanneer die een andere politieke overtuiging hebben. Ook wanneer die een andere godsdienst belijden. Ook wanneer die een andere huidskleur hebben. Ook wanneer die seksueel anders geaard zijn. Ook wanneer die voor een andere voetbalclub supporteren. Wanneer iedereen de andere respecteert, zal iedereen ook zelf gerespecteerd worden. Het zou het samenleven ten zeerste vergemakkelijken. En stomme wetten overbodig maken.

Peeters en Peeters

2009-12-09T09:21:30+01:00

Het Vlaams Parlement debatteerde gisteren over het ontslag van VRT-baas Dirk Wauters. Dat gebeurde in de commissie media. De oppositie was daar niet mee opgezet, had liever deze namiddag in de plenaire vergadering gedebatteerd... voor het oog van de tv-camera’s van Villa Politica.

Maar goed, dat ter zijde. Belangrijker is de vraag waarom Dirk Wauters ontslag moest nemen én wie het provoceerde. Over het antwoord op het eerste deel van de vraag is zowat iedereen het eens. Dirk Wauters is géén goede people-manager en dat is uiteraard een probleem in een bedrijf dat na de megalomane plannen van het duo Mary-Van Hecke moet besparen en afslanken. Dan heeft men niet veel vrienden. Hij was ook te weinig doortastend en had een moeilijke relatie met de politiek. Ook dat is een probleem voor een bedrijf dat uit het handje van de Vlaamse regering eet.

De vraag wie het ontslag van Dirk Wauters provoceerde, is moeilijker te beantwoorden. Er circuleren meerdere versies. Een eerste versie wil dat het directiecomité naar de raad van bestuur stapte om het ontslag van Dirk Wauters te vragen. Nadat voorzitter Guy Peeters (sp.a) dat feit eerst in de pers lekte, stapte hij naar de Vlaamse regering om op zijn beurt het ontslag van Dirk Wauters te vragen... en zo de weg vrij te maken voor een nieuwe VRT-baas van sp.a-signatuur.

Een variante wil dat hij dat niet op eigen initiatief deed, maar door minister-president Kris Peeters geconvoceerd werd. Die zag zijn kans eindelijk schoon om Dirk Wauters te ontslaan. Dat had hij eerder al willen doen, toen hij in de vorige regering na het ontslag van Geert Bourgeois ook een jaar lang minister van Media was. Maar toen niet durfde net voor de verkiezingen.

De tweede versie wil dat N-VA-voorzitter Bart De Wever, op de hoogte van de vraag van het directiecomité, het nieuws lekte en daarmee Kris Peeters het alibi gaf om Dirk Wauters eindelijk te ontslaan. In ruil daarvoor mag de N-VA mee delen in een aantal te begeven topfuncties. Dit scenario houdt wel in dat de N-VA dubbelspel speelde, want Geert Bourgeois bleef tot op het laatst Dirk Wauters verdedigen.

Welke versie de juiste is? We weten het niet. Misschien is het zelfs zo dat, Geert Bourgeois uitgezonderd, iedereen overtuigd was dat in het belang van de VRT Dirk Wauters weg moest. Feit is dat hij nu weg is, dat er een nieuwe VRT-baas moet komen én een nieuwe voorzitter - in principe een CD&V’er - in opvolging van Guy Peeters die na twee mandaten niet kan terugkeren. En dat zorgt voor nogal wat spanningen tussen de Vlaamse meerderheidspartijen.

Sneller saneren

2009-12-08T11:58:22+01:00

Gouverneur Guy Quaden van de Nationale Bank verwacht dat de Belgische economie volgend jaar zal groeien met 1 procent. Dat is niet veel. Maar wanneer men weet dat sinds het uitbreken van de financiële crisis in september 2008 onze economie met 4,2 procent kromp waarvan alleen al 3,5 procent dit jaar, dan kan men spreken van een grote sprong voorwaarts. Volgens Guy Quaden moet de regering hiervan gebruik maken om de overheidsfinanciën versneld te saneren.

Dat is uiteraard sneller gezegd dan gedaan. Onze economie kromp omdat de consumenten op hun centen gingen zitten omdat ze veel geld verloren op de beurs en/of omdat ze schrik hadden voor hun job. En omdat de bedrijven quasi niet meer investeerden gezien de veel te grote productiecapaciteit die in de automobielsector zelfs van structurele aard is. Het was allemaal nog veel erger geweest indien de verschillende regeringen niet extra geld hadden uitgetrokken om de koopkracht te ondersteunen en de bedrijven tegemoet te komen. Het gevolg daarvan was wel een ontsporing van de begrotingstekorten en een snelle toename van de staatsschuld. Nu het economisch opnieuw iets beter gaat, moeten de regeringen de tering naar de nering zetten.

Dat moet wel subtiel gebeuren, het economisch herstel is pril. Bouwen ze hun relancemaatregelen te snel af, dan kan dat het vertrouwen bij consumenten en bedrijven ondermijnen. Helaas is dat ook het geval wanneer ze het te langzaam doen. Dat weten we van de jaren tachtig. Grote tekorten en hoge schulden maken consumenten en bedrijven bang en achterdochtig.

Daarom deed gouverneur Guy Quaden er gisteren goed aan om te waarschuwen. De regeringen gingen bij de opmaak van hun begrotingen van volgend jaar uit van een economische groei van amper 0,4 procent. De Nationale Bank verwacht een groei van 1 procent. Daardoor zullen de regeringen wat geld overhouden. Dat kunnen ze uitgeven aan nieuwe maatregelen. Het is onze politici toevertrouwd om daar ideeën voor te hebben. Of ze gebruiken het om de begrotingstekorten en de staatsschuld sneller af te bouwen.

Het grote probleem met schuld is dat men er intresten op moet betalen. Dat is geld dat men niet kan gebruiken voor andere zaken. Dat kunnen we ons niet veroorloven gezien de vergrijzing en de daarmee gepaard gaande uitgaven voor pensioenen en gezondheidszorgen. Daarom doen de regeringen er goed aan om, zoals de Europese Commissie vraagt, reeds in 2012 begrotingen in evenwicht te hebben.

Begin en geen einde

2009-12-07T11:12:42+01:00

De opwarming van de aarde is een feit. Hieraan twijfelt geen enkel verstandig mens, of hij nu in het rijke Westen dan wel in het arme Zuiden woont. Helaas slaagt een handvol negationisten erin om twijfel te zaaien. Zij doen een brede wetenschappelijke consensus af als een hersenspinsel.

Hun kinderen en kleinkinderen zullen echter nog lang genoeg leven om de mogelijk dramatische gevolgen van het versterkte broeikaseffect tenvolle te ondergaan. Om de grootste uitdaging sinds het einde van de tweede wereldoorlog het hoofd te bieden, start vandaag in de Deense hoofdstad Kopenhagen de klimaattop.

Enkele weken geleden leek die top tot mislukken gedoemd, onder meer door de grote tegenstelling tussen de rijke en de arme landen. Terecht vraagt het Zuiden dat de westerse wereld het leeuwendeel van de kosten draagt om de hoeveelheid broeikasgassen zo te beperken dat de temperatuur op aarde in 2050 met niet meer dan 2 graden Celsius stijgt. Het economische paradijs in de rijke landen is in meer opzichten op een ecologisch kerkhof gebouwd.

Twee graden lijkt niets, maar het maakt wel het verschil uit tussen een leefbare aarde en een planeet die vooral uit klimaatvluchtelingen en ondergestroomde kustgebieden bestaat. We mogen best optimistisch zijn dat de wereldleiders in Kopenhagen een aanvaardbaar compromis bereiken om de opwarming tegen het midden van de eeuw te beperken. In tegenstelling tot 12 jaar geleden, toen het klimaatverdrag van Kyoto werd afgesloten, zijn nu ook de ontwikkelingslanden, de jonge industriestaten als China, India en Brazilië, en vooral de Verenigde Staten mee in de boot gestapt.

Bijzonder hooggevend is het feit dat de Amerikaanse president Barack Obama bereid is de laatste onderhandelingsdag naar Kopenhagen af te zakken om zo nodig een overeenkomst te forceren. Obama speelt hiermee hoog spel, want zijn naar Europese normen uiterst minimalistisch voorstel heeft nog een hele weg in het Amerikaanse Congres af te leggen.

Uiteraard zullen tijdens de klimaattop bitsige gevechten gevoerd worden, zal het Bella Center in Kopenhagen het toneel zijn van koehandel over de middelen om de broeikasgassen te beperken en zal het bijzonder moeilijk zijn om tussen 7 en 18 december een wettelijk bindend verdrag op te stellen. Kopenhagen is niet het begin van het einde in de strijd tegen de opwarming. Integendeel, de top is het einde van het begin van de strijd.

Niet meer nodig

2009-12-04T11:26:07+01:00

Kamer en Senaat laten geen gelegenheid onverlet om de regering en in het bijzonder de eerste minister de mantel uit te vegen. Ze vinden zich al te vaak misbruikt als voetveeg. Daar is iets van aan. Begrotingen, programmawetten, belangrijke wetsontwerpen worden veelal op het laatste nippertje ingediend waardoor de volksvertegenwoordigers en senatoren te weinig tijd krijgen om zich degelijk voor te bereiden.

Ze vinden ook dat ze al te vaak misbruikt worden als stemmachine. Ook dat is niet gelogen. Veelal wordt eerst in de schoot van de regering een compromis gesloten, het akkoord vertaald in een wetsontwerp gaat daarna naar Kamer en Senaat voor bespreking. Maar er iets aan veranderen, dat niet, dat zou het subtiele evenwicht in het gedrang brengen. In zo’n gevallen is het parlement inderdaad niet meer dan een stemmachine.

Maar wil het parlement wel wat anders? Daar twijfelen we aan. Het wetsvoorstel over het rookverbod is een mooi voorbeeld. De Senaat stemde voor twee weken een wetsvoorstel dat vanaf 2012 het roken volledig verbiedt in cafés, ook wanneer die géén enkele maaltijd serveren. Dit gebeurde bij middel van een alternatieve meerderheid. Deze week moest de Kamer over datzelfde wetsvoorstel stemmen. Maar dat gebeurde niet. De liberalen zijn tegen het wetsvoorstel, Ze willen dat roken wél mogelijk blijft in cafés die géén maaltijden serveren. En dus moet er opnieuw onderhandeld worden tussen de meerderheidspartijen.

Dat gebeurt deze morgen op een overleg tussen regering en partijen. Zelfs de oppositie vroeg gisteren in de Kamer naar een initiatief van eerste minister Leterme.

Als het dan toch zo is dat de regering elk netelig probleem moet beslissen en alternatieve meerderheden niet mogen, waarom hebben we dan nog een parlement nodig? Dan kunnen we het net zo goed afschaffen. Dat zou pas een besparing zijn. En nu we toch aan het besparen zijn, kunnen we in een en dezelfde beweging misschien ook de werkgeversorganisaties en de vakbonden afschaffen. Die worden verondersteld afspraken te maken over de loon- en arbeidsvoorwaarden in ons land. Maar het huidige interprofessioneel akkoord kwam er pas nadat de regering het financieel smeerde. De belastingbetaler de rekening laten betalen is gemakkelijk. Diezelfde werkgevers en vakbonden raken het ook maar niet eens over een eenheidsstatuut voor arbeiders en bedienden. En ook hier verwachten zij en onze parlementsleden dat de regering het probleem oplost. Ons niet gelaten. Maar dan zijn ze ook niet nodig.

Meester-jongleur

2009-12-03T13:52:20+01:00

De Amerikaanse president Barack Obama heeft in de nacht van woensdag op donderdag zijn lang verwachte toespraak over de troepenverhoging in Afghanistan gehouden. De sobere speech in de Eisenhowerzaal van de militaire academie in West Point bevatte weinig verrassingen, ook al omdat het nieuws over de troepenversterking met 30.000 man dagen op voorhand door doelgerichte lekken bekend was. Om die ‘surge’ aan het Amerikaanse publiek te verkopen, beloofde de president dat hij vanaf juli 2011 met de terugtrekking van de eerste militairen zou beginnen. Straks zullen de opiniepeilingen tonen of Obama erin geslaagd is een oorlog te verklaren die veel Amerikanen niet meer begrijpen - een oorlog die nota bene zijn negende jaar ingaat.

Obama botst vooral in zijn eigen Democratische partij op tegenstand. De Democraten pleiten voor een speciale oorlogstaks om de 30 miljard dollar extra kosten per jaar te dekken - geld dat niet besteed kan worden aan het economische herstel of de uitbouw van de sociale zekerheid. De Republikeinse senator John McCain schaarde zich achter Obama wat betreft de troepenverhoging maar was bijzonder ongelukkig met de exit strategie van de president die verwacht dat de eerste GI’s vanaf juli 2011 naar huis mogen.

De Amerikaanse president kan zich nu met vernieuwde energie op de andere ‘oorlogen’ in eigen land concentreren. Zo moet hij de balorige Senaat overtuigen om de hervorming van de gezondheidszorgen goed te keuren en moet hij het Congres overhalen om zijn - naar onze mening al te minimalistische - klimaatdoelstellingen te onderschrijven.

Heel veel tijd heeft de president niet meer. Liefhebbers van de populaire reeks West Wing weten dat een Amerikaanse president een ‘window of opportunity’ van amper anderhalf jaar heeft om zijn stempel op het beleid te drukken. Over een dikke maand zit Obama een jaar in het Witte Huis. De Amerikaanse economie mag dan al herstellen van de ergste crisis sinds de Grote Depressie van de jaren dertig, voorlopig heeft dit nog geen positieve weerslag op de werkgelegenheid. Integendeel, net als in Europa regent het aan de overkant van de Atlantische Oceaan ontslagen en hebben veel mensen het moeilijk om de eindjes aan mekaar te knopen.

Barack Obama is als een meester-jongleur. Hij heeft heel wat balletjes in de lucht maar heeft het voorlopig bijzonder moeilijk om zijn act tot een goed einde te brengen - om alle balletjes veilig en wel weer in de mand te krijgen.

Onbekwaam

2009-12-02T10:07:40+01:00

In de lente van volgend jaar begint het proces tegen Citibank. Circa 4.000 klanten verloren samen zowat 128 miljoen euro aan door de bank aangeboden beleggingen. De bank zou daarbij in de fout zijn gegaan. Een van die klanten was naar eigen zeggen eerste minister Yves Leterme. Hij verloor 20.000 euro. De gedupeerden konden zich gisteren burgerlijke partij stellen. Of ook Yves Leterme dat deed, is niet geweten.

Waar gaat het juist om? Veel klanten van Citibank kregen een telefoontje van hun plaatselijk kantoor om hun spaargeld te investeren in een belegging waarbij het kapitaal voor 100 procent gegarandeerd werd. Het houdt in dat wanneer de beurs het slecht zou doen, ze bij afloop van de belegging toch op zijn minst hun ingezet kapitaal zouden terugkrijgen. Maar wat de klanten niet wisten, was dat de beleggingen van Citibank gewaarborgd werden door het Amerikaanse Lehman Brothers. Toen die, als gevolg van de financiële crisis, failliet ging, waren ook de spaarders bij Citibank hun geld kwijt.

De klanten van Citibank wisten niet dat de bank zich herverzekerd had bij Lehman Brothers. Of dat voor de beleggers veel verschil zou hebben uitgemaakt, durven we te betwijfelen. Lehamn Brothes was op dat ogenblik een respectabel beurshuis met de hoogst mogelijke ratings. Met andere woorden, Lehman Brothers werd als uitermate betrouwbaar en solide beschouwd.

Dé vraag die zich bij dit alles opdringt, is uiteraard de vraag hoe dit alles kon gebeuren. Het enig mogelijke antwoord is het totale gebrek aan verantwoordelijkheidszin, niet enkel bij Citibank maar bij zowat de hele financiële sector. Wat is de rol van de ratingbureaus? Voor het uitbreken van de financiële crisis kregen zowat alle banken de hoogste ratings, na het uitbreken van de crisis stortten ze als kaartenhuisjes in elkaar. Hoe kan dat? Waar dienen die ratingbureaus voor wanneer ze hun werk niet doen? Diezelfde vraag kan men ook stellen aan de toezichtsautoriteiten. Hebben ze echt niks zien aankomen? Zo ja, waarom hebben ze ons dan niet verwittigd? Zo neen, lagen ze dan te slapen? En hoe zit het met de banken? Weten die nog wel welke producten ze verkopen? Die vraag slaat niet op de plaatselijke kantoordirecteurs en hun medewerkers.

Wél op de grote directeurs en hun studiediensten? Indien de financiële crisis één zaak heeft aangetoond, dan is het wel de onbekwaamheid van de sector. Ze werd gerold door een handvol snelle jongens. De gewone man die wat geld spaarde voor de oude dag, draagt de gevolgen. De banken staan in het krijt.