's Lands grootste kruidenier blijkt qua mobiliteit ook op de kleintjes te letten. Op de fiets boodschappen doen, kan nogal belemmeren. Veel boodschappen krijg je dan niet mee. De Albert Heijn heeft daar een fietskar voor ontwikkelt en dat levert ze geen windeieren op. Meer winkelbezoek en een hogere gemiddelde besteding. En daarbij is fietsen goed voor de gezondheid en de bereikbaarheid.
Zelfs Piet Paulusma doet aan Het Nieuwe Werken. Deze week is het De Week van Het Nieuwe Werken en afgelopen woensdag kondigde Piet dat al in zijn weerbericht aan: Pietsweer 3 november 2010.
Afgelopen woensdag vond het eerste Nationaal Verkeerskunde Congres plaats in De Doelen in Rotterdam. Verkeerskunde en het CROW hebben de handen ineen geslagen en zo zijn de Verkeerskundige Werkdagen en de Verkeerstechnische Leergangen samengevoegd. Tijdens het congres mocht ik in een 'stream' mijn kortschrift 'Slim Werken Slim Reizen moeten we loslaten' toelichten. Mijn insteek was om op basis van deze prikkelende stelling de discussie aan te wakkeren. Dat lukte. In dit blog ga ik graag in op enkele discussiepunten.
Eén van de deelnemers gaf aan totaal het tegenovergestelde te willen propageren. Na wat er de afgelopen jaren, mede door de initiatieven rondom de Taskforce Mobiliteitsmanagement (TFMM), is ingezet, moet er nu juist niet losgelaten worden. "We moeten doorpakken!" Voor de helderheid, daar was ik het roerend mee eens. Ik pleit ook niet voor het loslaten van alle activiteiten vanaf nu. Het gaat erom dat in mijn ogen vooral de mobiliteitsmanagementmaatregelen rondom Het Nieuwe Werken succesvol zijn. En de kennis daarover zit vooral in de wereld van HRM, facility management, ICT e.d. Ik pleit ervoor Slim Werken Slim Reizen op termijn dan ook vooral aan hen over te laten. Niet nu vandaag al, maar daar moet de komende jaren wel naartoe gewerkt worden. Vanuit die gedachte moet het vervolg op de TFMM ook vorm krijgen.
Een ander was bezorgd over bijvoorbeeld de inzet van extra openbaar vervoer, carpoolbusjes en dergelijke, bijvoorbeeld rondom werkzaamheden. "Dat moeten we toch niet gaan loslaten? Wie gaat die busjes dan regelen?" Ook daar ben ik het mee eens. Als het gaat om ons verkeer- en vervoersysteem, waar die busjes ook onder vallen, dan moet verkeerskundig Nederland dat natuurlijk niet in verval gaan brengen. Het aanbod moet overeind blijven; het gaat er alleen om dat het beïnvloeden van de vraag door anderen succesvol ingezet kan worden.
Ook kwamen, vol huiver, de zogenoemde 'ICT-types' aan bod. "Daar moeten we Het Nieuwe Werken niet aan overlaten." Wederom eens!. Het Nieuwe Werken is een begrip dat vanuit de ICT-wereld wellicht is geïntroduceerd, maar zo eng wil ik dat begrip anno 2010 toch niet uitleggen. Sterker nog, de afgelopen tijd ontstaan er steeds meer integrale concepten rondom Het Nieuwe Werken. Met heel goed nieuws zelfs: ook mobiliteit wordt daar steeds vaker onderdeel van. Dat is een bijdrage van alle initiatieven die de afgelopen jaren vanuit de verkeerswereld zijn genomen. Het leidt zelfs tot De Week van Het Nieuwe Werken. Hulde. Dat integrale concept zou naar mijn idee vooral door experts rondom HRM, facility management, veranderkundigen e.d. aan de man gebracht moeten worden. Het Nieuwe Werken heeft zich verder ontwikkeld, dat is niet meer een speeltje van de ICT-types.
Woensdag 10 november a.s. ga ik nog een keer in op mijn kortschrift tijdens een event over Het Nieuwe Werken en mobiliteit in de Haagse Kamers van Twynstra Gudde. U bent van harte welkom. Klik hier voor meer info en aanmelden.
In reactie op het overlijden van Harry Mulisch verstuurde mijn leermeester Jouke de Vries, hoogleraar Bestuurkunde aan de Universiteit Leiden, de volgende tweet: “Harry Mulisch overleden. Voor politicologen en bestuurskundigen, herlees hfdst. 51 van De ontdekking van de hemel: De Gouden Muur!”
Ik heb geleerd om de literaire adviezen van Jouke serieus te nemen. Hij leerde mij ‘Het Proces’ van Kafka te lezen door een bestuurskundige bril en adviseerde mij om veel Wolkers te lezen in perioden dat je veel moet schrijven. “Korte zinnen maken een verhaal krachtig en helder!”Citaat uit De ontdekking van de hemel (p.681-682):
“Vóór de Gouden Muur is het een geïmproviseerde janboel, daar krioelt het volk in de luidruchtige chaos van het dagelijks leven, en dat daar niet alles in het honderd loopt is te danken aan de wereld achter de Gouden Muur. Als het oog van de cycloon ligt daar de wereld van de macht, in mysterieuze stilte, beheerst, betrouwbaar, overzichtelijk als een schaakbord: een soort gelouterde wereld van platoonse Ideeën. Dat althans is het beeld dat de machtelozen vóór de Gouden Muur er van hebben. Het wordt bevestigd door de donkere pakken, de geruisloze limousines, de bewaking, het protocol, de perfecte organisatie, de fluwelen rust in de paleizen en ministeries. Maar wie eenmaal werkelijk achter de Gouden Muur is geweest, zoals u en ik, die weet dat dat alleen schijn is en dat het daar in de besluitvorming net zo’n geïmproviseerde janboel is als er vóór, bij de mensen thuis, op de universiteit, in ziekenhuizen of bij bedrijven”. (…)
“Dat toch ook achter de Gouden Muur niet alles in het honderd loopt, is dus een wonder: het duidt op een nog weer hogere macht. Voor u is dat geen probleem, voor u is dat God. Maar voor mij is helaas zelfs het functioneren van de samenleving geen godsbewijs. Hoe is het dan mogelijk, dat zij toch functioneert tot nu toe? U zult het niet geloven, maar ik weet het. Dat komt door het bestaan van die Gouden Muur zelf. Die is zelf de hoogste macht.”
Bovenstaand citaat van Mulisch staat ook op de eerste pagina van het boek Politiek-bestuurlijke management, Een blik achter de gouden muur. De auteurs, Jouke de Vries en Marcel van Dam gaan in het boek in op de toenemende chaos en complexiteit van politieke en bestuurlijke systemen. Het sluit daarmee aan bij de gedachte van Mulisch dat het aan beide kanten van de Gouden Muur een ‘geïmproviceerde janboel’ is, hoewel binnen deze chaos weer een zekere orde bestaat. Wie meer grip wil krijgen op deze chaos en orde, lees Politiek-bestuurlijke management, Een blik achter de gouden muur (Alphen aan den Rijn, 1998).
De Tweede Kamer steunde gisteren het verzoek van de ChristenUnie en GroenLinks aan minister Eurlings om uiterlijk september 2010 een besluit te nemen voor de aanleg van station Lisse Keukenhof. Of dat verstandig is van de Kamer wil ik in dit weblog niet op ingaan, maar het standpunt van de NS over dit station is ronduit stuitend.
In een nieuwsbericht over het verzoek van de Tweede Kamer lees ik: "De NS ziet het station niet zitten omdat de halte tijdens evenementen te veel bezoekers zou trekken." Dat is toch de wereld op z'n kop! Eigenlijk zegt de NS hier dus mee dat het station een groot succes gaat worden en toch willen ze dat het station niet geopend wordt. Als het aan de NS ligt, blijft iedereen vooral met de auto richting de Keukenhof reizen.
Een paar jaar geleden vertelde een werknemer van een vervoerder mij dat het rijden met bussen een hartstikke mooi vak is. Leuk vooral ook om dienstregelingen te maken. Hij grapte er echter ook bij dat het vervelend is dat er ook reizigers zijn. Die houden de bus maar op.
Het was grappend bedoeld, maar eigenlijk een hele pijnlijke uitspraak. Het is helaas zo dat vervoerders het rijden van treinen en bussen vooral zien als een logistieke operatie. Logistiek gezien is station Lisse vast heel erg onhandig. Er stapt bijna niemand in en uit, behoudens een aantal topdagen per jaar. Juist dan zijn er veel in- en uitstappers en dat betekent overvolle treinen en kan zelfs inzet van extra materieel betekenen. Logistiek gezien ongewenst. Maar rijden met treinen is geen logistieke operatie. Het dient een maatschappelijk nut. Stuitend dus hoe de NS tegen het openen van een blijkbaar succesvol station is.
Vandaag vond er onder de noemer Twitterdebat (#rtldebat) een experiment plaats van RTL Nieuws. Via Twitter konden kandidaat Tweede Kamerleden met elkaar en met andere Twitteraars in 'debat'. Hoe dat precies ging, is hier te zien.
Het debat heb ik proberen te volgen, maar dat was werkelijkwaar onmogelijk. Velen Twitterden in rap tempo en het was vooral zenden en weinig op elkaar reageren. De laatste stelling verblijdde mij ten zeerste, want het gaat maar weinig over mobiliteit tijdens de verkiezingen. De stelling ging over of thuiswerken een mooi middel is tegen de files.
Discussie over kilometerprijs
De stelling bleek een mooie aanleiding om de discussie over de kilometerprijs te voeren. De voorstanders kwamen met allerlei cijfers van afname van files, uitgerekend door het CPB. Daar werden de tegenstanders van de kilometerprijs mee om de oren geslagen. @JCdeJager schreef "En door het voordelige systeem van variabele beprijzing ipv vaste autobelasting realiseert CDA 35% reductie maar VVD nul!!!" Ook niet-politici reageerden, bijvoorbeeld vanuit de transportsector. De kilometerheffing zou niets oplossen en de transportsector moet juist geholpen worden, want zij hebben het al zwaar genoeg. @ritaverdonk kwam gelijk met de slogan 'Meer rijden, minder rekening'. Zij stelt voor om de benzineprijzen met 30 cent te verlagen.
Journalist @JosHeymans besloot ook een inhoudelijke duit in het zakje te doen. Hij is voor de kilometerheffing en stelde dat hij van de tegenstanders nog nooit een werkend alternatief heeft gehoord.
Flexibele werktijden
Conclusie van @fritswester, de moderator van het debat, over de stelling was dat weinig voelen voor het verplicht thuiswerken, maar stelde de vraag of een wettelijk recht daarop zinvol is. @harryvandesp sprak dat aan, indien de aard van het werk het toelaat. @inekevangent poneerde dat thuiswerken en flexibele arbeidstijden bijdragen aan minder files en een betere combinatie van arbeid en zorg. Zij begon vervolgens zieltjes te werven door onder andere @mariettehamer achter een wetsvoorstel over thuiswerken te krijgen.
De mix
Een mix van maatregelen zou uiteindelijk het beste zijn, waarbij politici van mening verschillen of daar de kilometerheffing dan toe behoort. @andre_rouvoet komt met "km-heffing + verbetering OV + stimuleren thuiswerken en flexibele werktijden = 45% minder files". @harryvandesp neemt de kilometerheffing niet mee in zijn mix, want "een eerlijk systeem hoeft nog niet effectief te zijn". Hij gaat voor "werktijden, beter ov, asfalt etc."
Uiteindelijk zijn er door 5.300 Twitteraars in totaal 19.000 tweets geplaatst tijdens het Twitterdebat. Dat zijn gemiddeld 209 tweets per minuut. Uit een tweet van @harryvandesp bleek dat hij enthousiast is over thuiswerken en graag het goede voorbeeld wil geven. Dat kan hij prima, want thuis heeft hij nog een tweede kamer.
De kilometerprijs blijft actueel. Door de Tweede Kamer controversieel verklaard. Onderwerp van gesprek in de verkiezingscampagne. De ANWB met haar ledenpeiling. De oneindige anti-campagne van de Telegraaf.
Nieuw in het rijtje is een aantal hoogleraren dat zich actief in de maatschappelijke discussie mengt.
Bert van Wee van de Technische Universiteit Delft heb ik al menigmaal in radio- en televisieprogramma's zien verschijnen. Het lijstje breidt zich nu uit met Henk Meurs (Radboud Universiteit Nijmegen), Jaap Polak en Linda Steg (Rijksuniversiteit Groningen) en Piet Rietveld en Erik Verhoef (Vrije Universiteit Amsterdam).
Gezamenlijk hebben zij het artikelWaarom draagt een kilometerheffing bij aan de oplossing van ons mobiliteitsprobleem? geschreven.
Sinds kort ben ik vaste columnist in Verkeerskunde. Met Wijnand Veeneman en Marc Maartens vullen we bij tourbeurt de column over openbaar vervoer. In het maartnummer stond mijn eerste column met de titel Laat de Visie Regionaal OV leeg!
Lees hier de column.
Het KLPD heeft MarketResponse onderzoek laten doen naar de grootste ergernissen in het verkeer. Dat heeft geleid tot een top 10. Ik kan me ergeren aan mensen die heel laat invoegen of geen ruimte geven om te ritsen om beurten. Staat er niet tussen. Wel een heleboel ander vervelend gedrag.
1 (2) Bumperkleven
2 (9) Alchohol- en drugsvrij achter het stuur
3 (-) Agressief rijgedrag
4 (1) Onnodig links rijden
5 (3) Hinderlijk langzaam rijden
6 (5) Langdurige inhaalmanoeuvres
7 (8) Hinder bij in- en uitvoegen
8 (-) File voorbijrijden over vluchtstrook
9 (-) Hinderen bij wisselen rijstrook
10 (6) Onjuist gebruik richtingaanwijzer
(tussen haakjes positie 2009)
Op dit moment zit ik voor het eerst weer in de trein sinds het moment dat de NS internet aanbiedt. Vorige week werd met veel bombarie en tromgeroffel gemeld dat de eerste NS-trein voor haar reizigers gratis internet heeft. Er bestaat dus een kans, op dit moment is die nog klein, dat je kan internetten onderweg. Over twee jaar moeten alle Intercity's van de NS over internet beschikken. Maar waarom die grote triomftocht? Op de eerste plaats had de NS al een paar jaar geleden in de trein internet moeten aanbieden en op de tweede plaats is er al heel lang internet in de trein.
Valleilijn
Op de website van Connexxion wordt op de pagina van de Valleilijn, de trein die Connexxion rijdt tussen Amersfoort en Ede-Wageningen, al heel lang vermeld dat er in die trein internet zit. Er staat: "Als extraatje biedt Connexxion draadloos internet aan in de trein..." Waar de NS dus spreekt van iets nieuws om de reiziger te lokken, heeft Connexxion dat dus al een paar jaar alsof het een vanzelfsprekend extraatje is.
Er is meer internet
Reken er echter niet op dat NS een goede tweede is. Zeker niet. Immers doet Arriva sinds vorig jaar in het noorden van het land al proeven met internet in de trein, wat daar zeer geslaagd blijkt te zijn. En daarnaast is er natuurlijk al heel veel internet in de trein. Mijn laptop is uitgerust met een simkaart waarmee ik overal ter wereld kan internetten en ik ben niet de enige. Onderweg in de trein zijn veel mensen met de laptop in de weer om hun mail te doen, te internetten en op het netwerk van hun werkgever of opdrachtgever aan de slag. Het is er dus allang. Wat dat betreft is het mosterd na de maaltijd en voor een groot deel van de zakelijke reizigers nauwelijks nog een toevoeging. Of het moet blijken dat het veel sneller is, maar tijdens de eerste internetrit was daar bij de NS nog geen sprake van.
Voorlopig gratis
De NS is trots op het feit dat ze een mooi contract met T-Mobile heeft kunnen sluiten. De overeenkomst is ook dusdanig ingericht dat ze de eerste jaren niet kostendekkend hoeven te werken. De NS investeert er ook zelf in. Hulde allemaal hoor, maar de opmerking "voorlopig is het gratis" gaat natuurlijk helemaal nergens over. Natuurlijk is het gratis en laat dat vooral ook zo. Zorg dat in alle treinen en op alle stations gratis internet komt, inclusief de Sprinters. Anno 2010 behoort zoiets vanzelfsprekend te zijn in plaats van vier dagen lang op de trom slaan over het feit dat er slechts 1 Intercity is voorzien van internet. Wanneer zit ik voor het eerst in een internetintercity?
Pieter Arends