Wilt u "in goed gezelschap een goed gesprek" over samenwerking in wonen en zorg? In april zijn daar drie extra mogelijkheden voor.

Met bestuurders, directeuren, managers en toezichthouders van woningcorporaties en zorgaanbieders hebben wij in maart tijdens 3 bijeenkomsten al kennisgemaakt. Daarbij zijn de uitdagingen om samen tot meer en betere woonzorgvoorzieningen te komen uitgebreid verkend. Dit was naar aanleiding van de lancering van ons boek "Essenties voor samenwerking in wonen en zorg".

Op 14, 15 en 28 april 2010 ben ik ook bij de de ProjectImpulsbijeenkomsten van het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg te gast. Als u zich daar voor aanmeldt, ontmoeten we elkaar daar wellicht. Graag tot snel!

Het voordeel van marktgesprekken en adviesopdrachten is dat je uitgenodigd wordt om kennis en ervaring op een rij te zetten. Zo deed ik dat vandaag ten aanzien van samenwerkingsvormen tussen woningcorporaties en zorgaanbieders. Gelet op de Download Brief van minister Van der Laan van 12 juni 2009 is méér dan een 'personele unie op bestuurlijk niveau' juridisch niet mogelijk. 

Welke vragen zouden woningcorporaties en zorgaanbieders zich moeten stellen? Dan denk ik allereerst aan de volgende vragen:

• Wil ik incidentele of wil ik structurele samenwerking?
• Wil ik de samenwerking reactief of juist proactief vormgeven?
• Wil ik exclusieve of niet-exclusieve samenwerking realiseren?
• Welke vorm van samenwerking past bij onze situatie?
• • ad-hoc
  • projectmatig
  • samenwerkingsovereenkomst
  • personele unie op bestuursniveau
  • toepassing Maaslands model 

Elke situatie vraagt om een eigen aanpak, ook afhankelijk van de ervaren problematiek en beoogde doelstellingen. En, niet te vergeten, de persoonlijke voorkeur van betrokkenen.

Welke vragen zou ú stellen en welke andere voorbeelden wilt ú met ons delen?

Zo'n 30 bestuurders en directeuren van woningcorporaties en zorgaanbieders waren gisteren te gast bij de bijeenkomst naar aanleiding van ons boek "Essenties voor samenwerking in wonen en zorg". Het was een mooie, geanimeerde bijeenkomst, waar we nog een verslag van maken. Enkele inzichten die ik uit 'mijn' sessies opdeed, wil ik alvast met u delen:

• Eén deelnemer formuleerde draagvlak als: budget x juridische binding. 
• Samenwerking is alleen mogelijk als partijen echt wíllen
• Bovendien kan het alleen als er lokale verankering aanwezig is
• Het beschikken over een heldere strategie maakt samenwerking beter mogelijk
• De huidige, voortdurende, onduidelijkheid in wet- en regelgeving kan ook wel eens een 'gewenste onduidelijkheid zijn': een periode waarin 'leiders' het verschil maken ten opzichte van managers
• Het is belangrijk door het imago van partijen héén te kijken, ook door echt samen aan de slag te gaan.
• Als 'reguliere woningcorporaties' vanwege de huidige crisis in economie en woningmarkt steeds meer 'regulier' en 'sober' gaan bouwen, nemen de kansen voor nieuwe of bestaande seniorenhuisvesters toe.

Na verschillende workshops waren de heren Aad Koster (direceur ActiZ) en Erik Wilke, adjunct-directeur Aedes,onze gast. Dave van Zalk en ik mochten de officiële eerste exemplaren van ons boek aan hen uitreiken. Wilke en Koster onderstreepten dat er momenteel al heel veel samenwerking plaatsvindt, dat deze steeds vaker op zakelijke gronden wordt gevormd en dat dit boek een bijdrage kan leveren aan versterkte samenwerking.

Hebt u nog inzichten die u wilt toevoegen?

Bron: Financieel Dagblad, 1 maart 2010, p.7, door Hugo van den Beld en Dave van Zalk

De economische crisis en voortdurende financiële onzekerheid voor zorgaanbieders dwingen woningcorporaties en zorgaanbieders om beter samen te werken. Partijen kunnen dan snel meer woonzorgvastgoed voor ouderen realiseren als de economie weer aantrekt. Dus moeten zij juist nu investeren in de onderlinge samenwerking.

Nederland stevent af op een groot tekort aan huisvesting voor ouderen. Dat komt mede doordat woningcorporaties en zorginstellingen onvoldoende met elkaar samenwerken en elkaars belangen niet begrijpen. De bouw van goede huisvesting voor ouderen komt hierdoor nauwelijks van de grond. Betere samenwerking is vereist om het dreigende tekort af te wenden.

Op dit moment zijn er 2,5 mln 65-plussers in Nederland. In 2025 is dat aantal gegroeid naar 3,7 mln en in 2040 kent ons land maar liefst 4,5 mln 65-plussers, ofwel 25% van onze bevolking. Het aantal mensen met dementie stijgt met 65% tot 2025. Daarnaast heeft 12% van de Nederlandse bevolking een matige tot ernstige lichamelijke beperking.

Kleinschaligheid van wonen en zorg, kwaliteit, keuze en differentiatie van het aanbod zijn steeds meer gewenst en vragen om transformatie van een sector. Vanaf 2004 zouden volgens berekeningen van de ministeries van VWS en Vrom minstens 45.000 extra woningen per jaar specifiek voor mensen met een zorgvraag moeten worden gebouwd. Ondanks onenigheid over deze getallen, zijn alle betrokken partijen het erover eens dat overal in ons land een forse opgave ligt om tot meer geschikte woningen te komen. Sinds 2004 zijn in totaal per jaar niet meer dan 80.000 nieuwe woningen gebouwd. Daarmee is het vrijwel uitgesloten dat genoeg woonzorgvastgoed is gerealiseerd.

Een groeiende transparantie en professionalisering van toezicht en besturing vragen om strategisch handelen bij samenwerking. Tot op heden komen deze vaak toevallig en vanuit persoonlijke relaties tot stand. Veel winst valt te behalen door te investeren in keuze van samenwerkingspartners en de vormgeving van de samenwerking. Ook moeten beide partijen ervoor zorgen dat medewerkers op alle niveaus voldoende kennis en samenwerkingsvaardigheden hebben.

Dat vraagt de nodige inspanning. Gelukkig biedt het huidige economische klimaat uitkomst. Immers, met het stilvallen van bouwinitiatieven is het juist nu de tijd om het thema samenwerking serieus op te pakken. Geen beter moment dan nu om te investeren in samenwerking voor wonen en zorg. 

Nieuwe LinkedIn groep (specifiek) over samenwerking in wonen en zorg. http://ow.ly/19Ydu

De Linked-In-groep "Wonen, zorg en welzijn" startte een discussie met de volgende vraag: "Gaan we de ruis in de communicatie tussen zorginstellingen enerzijds en woningcorporaties en vastgoedondernemingen anderzijds ooit wegnemen?" Interessante vraag, ook voor dit weblog. Hierbij mijn reactie:

Ik denk dat we er met elkaar aan moeten werken om die ruis weg te nemen. De maatschappelijke opgave om meer en beter woonzorgvastgoed te creëren vráágt om meer en betere samenwerking tussen woon- en zorgpartners. In mijn ervaring vindt de samenwerking tussen deze partijen vaak te "onbewust" plaats. Er is een slag te winnen door veel bewuster de samenwerking te verkennen en vorm te geven. Te snel wordt er (hoe goedbedoeld ook) meteen aan het 'resultaat' gewerkt, in plaats van goed het proces te verkennen en te ontwerpen en er de juiste randvoorwaarden bij te plaatsen. Hiervoor zie ik drie stappen die kunnen helpen: 

1. ken jezelf en ken de ander
2. ken de "regels van samenwerking en netwerken" 
3. verken en vorm de samenwerking 

Per saldo: investeer méér in het voortraject, daarmee vergroot je effectiviteit van de samenwerking voor meer en beter resultaat in wonen en zorg. Er zijn allerlei instrumenten beschikbaar om dit voor elkaar te krijgen.

Mooi! Vandaag een artikel in de Zorgivsie nieuwsbrief naar aanleiding van ons boek.

Het samenbrengen van deze twee totaal verschillende werelden vereist de nodige kennis. In 'Essenties voor samenwerking in wonen en zorg' ontrafelen auteurs Van den Beld en Van Zalk, senior adviseurs bij Twynstra Gudde, de complexiteit van deze twee vakgebieden. Ze geven ook inzicht in samenwerkingsproblemen en bieden instrumenten om samenwerking integraal te verkennen, vorm te geven en te verbeteren.

'Essenties voor samenwerking in wonen en zorg' is een aanrader voor toezichthouders, bestuurders en managers uit de vastgoed- en de zorgsector. Met het voorwoord geschreven door Aad Koster en Hendrien Witte, directeuren van respectievelijk ActiZ organisatie van zorgondernemers en Aedes vereniging van woningcorporaties. Het is voor het eerst dat in één boek wonen en zorg worden beschreven vanuit de perspectieven vastgoed en zorg. 

De lancering van het boek wordt door Twynstra Gudde in maart gevierd met een drietal inspirerende bijeenkomsten voor toezichthouders, bestuurders en managers uit de vastgoed- en zorgsector. Op de website van Twynstra Gudde is meer informatie te vinden over deze bijeenkomsten.

Samenwerking tussen zorgaanbieders en woningcorporaties is noodzakelijk, maar niet vanzelfsprekend. Wij nodigen u uit om één van de drie bijeenkomsten bij te wonen voor en met woningcorporaties en zorgaanbieders. Tijdens de bijeenkomsten krijgt u op een informele, persoonlijke en actieve wijze de gelegenheid om uw eigen vragen, kansen en problemen te delen. Om samen met ons en de andere gasten tot nieuwe inzichten te komen. De samenwerkingsinzichten en -instrumenten uit het boek ‘Essenties voor samenwerking in wonen en zorg’, het nieuwe 'kijkglas voor samenwerking' en de speelfilm 'Het boekje van Ellen' vormen de rode draad voor het programma. Kijk hier voor meer informatie en aanmelding.

Vandaag vertegenwoordigde ik Twynstra Gudde in de door StudieArena Zorg & Wonen georganiseerde bijeenkomst over de zogenaamde 'AWBZ-pakketmaatregelen'. Vanaf 2009 verliezen daardoor circa 60.000 mensen hun indicatie voor ‘begeleiding’ voor deelname aan de samenleving. Vertegenwoordigers van cliëntorganisaties, gemeenten, MEE-organisaties en zorgaanbieders spraken de hele dag over de consequenties. Het was een inhoudelijke en levendige dag. Wat leer ik hier van?

• de doelgroep die de gevolgen ondervindt van de maatregel is heel divers
• geleidelijk wordt het voor iedereen duidelijker wat deze maatregelen in de praktijk betekenen
• partijen kennen elkaar én de klant nog onvoldoende voldoende
• er zijn buitengewoon veel partijen die hier iets mee of voor kunnen betekenen
• het is een kans om laagdrempelig, dichter bij de klant te komen, de 'vraag achter de vraag' te achterhalen
• ook is het een kans om de dienstverlening van 'welzijn' centraler én duidelijker neer te zetten, te vernieuwen en elkaars expertise te benutten

• samenwerking tussen organisaties wordt gezien als kansrijke optie

Het belangrijkste wat mij opviel was de nadrukkelijke wens aan gemeenten: neem vooral de regie! Zo nadrukkelijk had ik deze wens nog niet gehoord.