unknowNews

30 października 2026

Fri, 30 Oct 2026 08:00:59 +0100

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

“Dział security” w Twojej firmie to jedna osoba i do tego jesteś to Ty? Rzuć okiem na szkolenie sponsora dzisiejszego wydania newslettera (jest to firma Sekurak), aby dowiedzieć się, jak ogarnąć temat cybersecurity w pojedynkę. Korzystając z tego linka otrzymujesz 55% zniżki na zakup szkolenia - zniżka działa tylko do 6 listopada.

1) Pegasus w Polsce - historia pirackiej konsoli (film, 19 min)
https://www.youtube.com/watch?v=miGj3KYeK6M
INFO: Contra, Mario i kartridż “168 in 1” kupiony na bazarze z zagadkową zawartością… Pewnie coś Ci to mówi ;) Sukces Pegasusa, kopii japońskiego Nintendo, był możliwy w sporej mierze dzięki luce w prawie autorskim - a w tym filmie zobaczysz całą historię tej kultowej konsoli. Co ciekawe, właściciele tego biznesu włożyli pieniądze i doświadczenie tam zdobyte w rozwój kolejnego interesu - jego pewnie też kojarzysz.

2) Ukryte mechanizmy gry Block Blast - jak na Tobie zarabiają? (analiza kodu)
https://ayoships.com/breakdowns/block-blast
INFO: Przegrana w Block Blast nie musi być kwestią pecha. Autor tekstu pokazuje, jak aplikacja pobiera z serwera konfiguracje i moduły JavaScript, które decydują m.in. o elementach rozgrywki, reklamach, poziomie trudności i drugiej szansie po przegranej. Gracze mogą więc otrzymywać różne warianty tych samych reguł, a twórcy gry - zmieniać zachowanie aplikacji bez publikowania aktualizacji w sklepie. Jedna z takich reguł łączy rozgrywkę z reklamami: o tym, jakie klocki dostaniesz, decyduje Twój wynik, historia obejrzanych reklam i wartość reklamy czekającej w telefonie. Na tym nie koniec, bo gra korzysta też z modeli uczenia maszynowego, które wyceniają gracza w reklamach na podstawie m.in. kraju i telefonu. Cały odkryty mechanizm jest udokumentowany kodem i paczkami z dowodami. Dobra historia o dark patternach w grach mobilnych, a przy okazji przykład reverse engineeringu.

3) Rozbiórka iPhone’a Duo - przyczyny pierwszych pęknięć
https://www.ifixit.com/News/119895/iphone-duo-teardown
INFO: Są już pierwsi użytkownicy zgłaszający pęknięcia składanego iPhone'a Duo (albo pojawienie się jasnych linii wzdłuż zgięcia ekranu). Co jest tego przyczyną? Sprawdziła to firma zajmująca się naprawą elektroniki iFixit. Pod mikroskopem widać, jak Apple maskuje zagięcie i co może odpowiadać za uszkodzenia. W tekście zobaczysz też test ze świecącym pyłem, dzięki któremu widać, co dostaje się do zawiasu. Warto przeczytać, zanim zdecydujesz się na ten telefon - albo zanim włożysz go do kieszeni z piaskiem ;)

4) Samodzielna budowa NAS-a nie zawsze się opłaca (film, 20 min)
https://www.youtube.com/watch?v=GYs4d6f8DwA
INFO: Decyzja zapadła: chcesz mieć NAS-a. Postawisz na rozwiązanie DIY czy na zakup gotowca? Choć samodzielna konstrukcja ma swoje zalety - zwłaszcza gdy ma obsłużyć VM-ki czy duże aplikacje self-hosted - to w wielu przypadkach bardziej opłaci się NAS już złożony. Zanim zamówisz płytę główną i zaczniesz liczyć porty SATA, obejrzyj ten film. Autor omawia proces budowy 12-zatokowego NAS-a i zestawia go z gotowcem od Ugreen, a ceny i kwestię lock-in porównuje też z Synology i QNAP-em.

5) Na co uważać, gdy AI dostaje dostęp do firmowych danych? - 20 klas podatności (film, 1h i 9 min)
https://www.youtube.com/watch?v=wTp3LWsD1yU
INFO: Podłączasz agenta AI do firmowej poczty, repozytorium kodu, przeglądarki albo bazy wiedzy? W takim razie wiedza z filmu jest dla Ciebie obowiązkowa ;) Obejrzyj, aby uniknąć niemiłych niespodzianek przy wdrożeniach agentów czy przy automatyzacjach - zwłaszcza że w wielu z nich zwykły e-mail, PDF, ticket czy opis narzędzia MCP wystarcza, żeby przemycić modelowi szkodliwe instrukcje. Przy niemal każdej klasie podatności autor pokazuje bezpieczne demo, przypadek z życia i jak się przed tym zabezpieczyć.

6) Czy Google karze teksty z ChatGPT? - nowe zasady (film, 12 min)
https://www.youtube.com/watch?v=FVXwjlP_4PE
INFO: Na początku października Google dopisał kilka akapitów do swoich wytycznych na temat treści i branża SEO zawyrokowała: “koniec tekstów pisanych z AI!”. Wniosek radykalny, ale czy prawdziwy? Autor filmu sprawdza, co dodano do dokumentacji, a potem zestawia to z badaniami i analizami serwisów po sierpniowej aktualizacji antyspamowej. Dowiesz się, które typy podstron faktycznie tracą widoczność, czy data spadku o czymś nas informuje i jak wzmianka w ChatGPT ma się do miejsca w Google. Jest też krótka checklista do sprawdzenia tekstu przed publikacją. Jeśli generujesz teksty z AI albo odpowiadasz gdzieś za ruch z wyszukiwarki, warto zobaczyć.

7) Jednoosobowy dział IT - jak zadbać o cybersecurity w pojedynkę? [sponsorowane]
https://s.mrugalski.pl/cyberPriorytety
INFO: Małe firmy nie posiadają dedykowanego działu bezpieczeństwa, ale to nie sprawia, że cyberataki je omijają. Jeśli bezpieczeństwo firmy spoczywa na Twojej głowie, a budżet na security jest zawsze za mały, to rzuć okiem na szkolenie od Sekuraka, które podpowie Ci jak w szybki sposób podnieść cyberodporność Twojej firmy. Korzystając z tego linku, otrzymasz 55% zniżki na zakup szkolenia. Zniżka jest aktywna tylko do 6 listopada.

8) Skill Ponytail 5.0 kontra krótka instrukcja YAGNI w claude.md (film, 9 min)
https://www.youtube.com/watch?v=g-Dy4NFfKFM
INFO: Ponytail jest dodatkiem do Claude Code, który każe AI pisać jak najmniej kodu - po polsku powiedzielibyśmy o nim ‘leniwy senior’, żeby nie rzec 'kuc’. Autor filmu sprawdza, czy taki rozbudowany zestaw reguł opłaca się bardziej niż jedno krótkie zdanie w instrukcjach w stylu YAGNI (You Ain’t Gonna Need It). Test obejmuje trzy różne zadania i porównuje koszt, czas i jakość wyniku. Autor pokazuje też, kiedy najbardziej opłaca się pozwolić modelowi działać bez żadnych ograniczeń.

9) Model decyzyjny na Raspberry Pi 5 - lokalny test
https://lukaszpodgorski.pl/blog/basal-omni-pico-raspberry-pi-5/
INFO: Do postawienia modelu decyzyjnego, który kieruje tickety do odpowiedniego zespołu czy wstępnie filtruje phishing, nie potrzeba mocnej karty graficznej ani chmury - może wystarczyć Raspberry Pi, która bierze kilka watów i pracuje 24/7 jako usługa w sieci domowej lub firmowej. GPU możesz wtedy przeznaczyć na większe modele czy transkrypcje. Ten artykuł opisuje test modelu decyzyjnego basal-omni-pico uruchomionego na Raspberry Pi 5 na samym procesorze i sprawdzonego na sześciu polskich zbiorach testowych. Autor omawia trafność modelu w różnych typach zadań, czas odpowiedzi, zużycie pamięci i temperaturę przy ciągłej pracy. Ciekawy wątek to kalibracja pewności - jaką część decyzji można oddać automatowi, a co lepiej niech robi człowiek? Może Ci się to przydać, jeśli budujesz automatyzacje w n8n czy Home Assistant.

10) Podatności w routerach domowych i SOHO - aktualizuj albo wymień urządzenie
https://myipscan.net/routers/
INFO: Przypominasz sobie o routerze dopiero wtedy, gdy w domu nie ma internetu? Warto się nim zainteresować częściej - i aktualizować, bo stary firmware to otwarte drzwi dla atakujących. To zestawienie, oparte na katalogu amerykańskiej agencji ds. cyberbezpieczeństwa (CISA), pokazuje luki w routerach domowych i SOHO pogrupowane według producentów (m.in. ASUS, D-Link, NETGEAR, TP-Link czy MikroTik). Jest też wyszukiwarka modeli, których producenci oficjalnie przestali wspierać, oraz krótka instrukcja, co zrobić, gdy Twój router jest na liście. Do przeglądu załapały się także firewalle i bramki VPN. Dane są aktualizowane co tydzień i dostępne jako JSON na otwartej licencji, można je pobrać do własnych skryptów czy audytów.

11) Death Plan Switch - kto przejmie Twoich klientów, gdy nagle znikniesz?
https://github.com/romeo19361/deathplanswitch
INFO: Pewnie myślisz o tym równie często, co o swoim testamencie - czyli w ogóle - ale jeśli pracujesz solo i utrzymujesz strony czy serwery klientów, ktoś musi mieć do nich dostęp na wypadek Twojego zniknięcia. Pomocne może być narzędzie Death Plan Switch - self-hosted aplikacja PHP, która raz w tygodniu wysyła Ci link do potwierdzenia, czy jeszcze jesteś na tym świecie ;) Jeśli przestaniesz reagować, po przypomnieniach zapyta o Ciebie wskazaną bliską osobę, a po kilku dniach (najpóźniej ~13 dni od ostatniego potwierdzenia) wyśle przygotowane wiadomości do tych, którzy np. mają przejąć klientów. Nim wprowadzisz tę procedurę, możesz ją przećwiczyć. Projekt jest open source, ale pull requesty są wyłączone, autor zachęca do forkowania.

12) Jak (nie) są chronione zdjęcia w galeriach od fotografów - raport
https://niebezpiecznik.pl/post/wiele-podmiotow-z-branzy-foto-udostepnia-dane-osobowe-klientow-bez-logowania-trzeba-w-koncu-cos-z-tym-zrobic/
INFO: Zdjęcia ze ślubu, sesji ciążowej czy szkolnego przedstawienia trafiają zwykle do galerii online od fotografa, a Ty jako klient dostajesz hasło i możesz te fotki oglądać. Pytanie, czy tylko Ty? Niestety z takim udostępnianiem zdjęć wiąże się kilka problemów, m.in. dostęp bez uwierzytelnienia czy skrypty firm trzecich działające na stronach z prywatnymi fotografiami. Więcej o tym przeczytasz w raporcie. Jego autor przeanalizował 26 aplikacji z branży foto, od galerii online po serwisy do zamawiania wydruków - i okazuje się, że do większości można mieć zastrzeżenia pod względem ochrony prywatności. A żeby już dziś coś z tym zrobić, możesz pobrać rozszerzenie do przeglądarki, którym sprawdzisz udostępnioną Ci galerię (jak zaznacza autor: to oprogramowanie zewnętrznego dostawcy i robisz to na własną odpowiedzialność).

13) Chcesz lepszych wyników od LLM-a? Nie wywieraj presji (film, 18 min)
https://www.youtube.com/watch?v=y7Op8-idWvk
INFO: LLM-y często brzmią, jakby coś czuły - przepraszają, cieszą się, mówią, że zadanie było trudne. Choć nie są to prawdziwe emocje, a wzorce, które im odpowiadają, mogą wpływać na zachowanie modelu. Autor filmu na przykładzie badań Anthropic pokazuje, jak działa sztuczne wzmocnienie albo wyciszenie takich wzorców. Po co to wiedzieć? Żeby nie wywierać zbędnej presji na modele i jasno definiować cele - bo im większa 'desperacja’ AI, tym większe ryzyko, że model zacznie kombinować i wybierać drogi na skróty.

14) Google AI Mode ma własny raport, koszyk i agentów - co to oznacza dla SEO?
https://ahrefs.com/blog/google-ai-mode/
INFO: Tryb AI w wyszukiwarce Google ma już ponad miliard użytkowników miesięcznie, własny raport w Search Console (choć wspólny z AI Overviews), a także funkcje zakupowe i agentowe, dzięki którym np. zarezerwujesz wizytę czy dodasz produkt do koszyka bez wizyty na stronie. W tym tekście zobaczysz, jak ten mechanizm wybiera źródła, czym różni się od AI Overviews i dlaczego obecność w jednym nie gwarantuje widoczności w drugim. Jeżeli nadal zależy Ci na ruchu z wyszukiwarki, to dobrze tu zajrzeć - znajdziesz wskazówki, jak zwiększyć szanse na cytowanie Twoich treści przez ten tryb.

15) Dlaczego strony zbierają Twoje dane, zanim dasz zgodę na cookies?
https://ciphercue.com/blog/cookie-banners-ad-trackers-fire-first
INFO: W idealnym świecie strona najpierw pyta o zgodę na cookies i dopiero po niej zaczyna śledzić użytkownika. Jedno z badań pokazało ostatnio, że - niespodzianka - nie żyjemy w idealnym świecie i zdarza się, że śledzenie reklamowe na stronach jest aktywne, zanim użytkownik cokolwiek kliknie. Był nawet przypadek, że strona wysyłała dane mimo kliknięcia 'reject all’. W artykule zobaczysz szczegóły badania i możliwe przyczyny tych niedociągnięć - np. tagi podpięte poza narzędziem do zgód. Sprawdzisz też, czy Twoja strona nie robi tego samego - jest tu zawarta prosta instrukcja.

16) Jak darknet i przeglądarka Tor chronią prywatność (film, 33 min)
https://www.youtube.com/watch?v=rEP-AJ3-Hoc
INFO: Darknet często kojarzy się z handlem nielegalnymi substancjami i z hakerami w kapturach, ale korzysta się z niego też w dobrych intencjach. Autor omawia, czym różni się darknet od deep webu, jak działa onion routing i jak sieć Tor może Ci się przydać, nawet jeśli nie robisz nic nielegalnego (chodzi tu głównie o prywatność). Poznasz trzy poziomy ochrony - zwykły Tor Browser, mosty (obfs4, Snowflake) i system Tails uruchamiany z pendrive’a - z wyjaśnieniem, kiedy który ma sens. Wspomniano też o typowych błędach, przez które z prywatności w Torze nic nie będzie.

17) Skoro AI generuje kod, to dlaczego programiści pracują tyle samo lub więcej?
https://oioannou.com/blog/ai-promised-less-work
INFO: Narzędzia AI miały odciążyć programistów - napisać nudny kod, przynieść więcej wolnego czasu. Rzeczywistość wygląda inaczej. Wielu specjalistów pracuje więcej niż dotąd, a wysiłek poznawczy przeszedł z pisania kodu na planowanie, przegląd kodu, decyzje i przełączanie się między kontekstami. Autor opowiada o swoim doświadczeniu w pracy z AI, zestawiając je z historią swojej aktywności na GitHubie z kilku lat i różnych ról zawodowych. Jeśli masz możliwość (i potrzebne dane), warto także zrobić podobne porównanie u siebie.

18) JEV bez hype'u - klasyfikatory AI kontra klasyczne LLM-y (film, 46 min)
https://www.youtube.com/watch?v=syBc_4M55Pw
INFO: Emocje wokół JEV-a nieco opadły, czas na chłodniejsze spojrzenie podparte benchmarkami, pracami naukowymi czy pierwszymi atakami na model. Autor nie skupia się tylko na JEV-ie, ale ogólnie na klasyfikatorach - skąd się wzięły, czym różnią się od modeli chatowych, dlaczego ważna jest ich kalibracja, jak pisać dla nich dobre pytania itp. A skoro spojrzenie na chłodno, to na tapecie znalazły się też popularne ostatnio stwierdzenia 'JEV nie halucynuje’ albo że jest to 'System One’. Jak to się ma do rzeczywistości, dowiesz się z materiału - sprawdź, jeśli szukasz konkretów o modelach decyzyjnych.

19) Zbuduj pierwsze biznesowe automatyzacje z n8n i AI (film, 43 min)
https://www.youtube.com/watch?v=YY-egxTQirA&t=1s
INFO: Jeśli n8n kojarzy Ci się głównie z połączeniami między dwoma apkami, jak w Zapierze, zajrzyj do tego filmu - zobaczysz, jak budować z jego pomocą bardziej złożone automatyzacje. Autor przeprowadzi Cię przez podstawowe elementy pracy z n8n: triggery, węzły, przepływy danych, logikę warunkową czy integracje przez API. Dowiesz się też, jak zaprojektować workflow od zera czy jak łączyć n8n z modelami AI, żeby tworzyć agentów, chatboty i automatyczne odpowiedzi. W filmie jest sporo przykładów automatyzacji. Może okażą się przydatne również w Twoim biznesie - wdrożysz je w chmurze albo w wersji self-hosted, a jeśli wybierzesz to drugie rozwiązanie, to z pewnością przyda Ci się serwer VPS ;)

20) Do czego są zdolne agenty AI, gdy składają reklamacje?
https://www.vals.ai/blogs/impossible-refund
INFO: Sześć osobistych agentów AI dostało zadanie odzyskania 350 funtów za odwołany pociąg, mimo że termin na złożenie wniosku minął tydzień wcześniej. Wszystkie wiadomości trafiały do symulowanych odbiorców, ale pomysły agentów były jak najbardziej prawdziwe… Jeden zasypał mailami urzędników i biuro posła, inny sięgnął po prywatne informacje o chorobie w rodzinie - o reszcie ich pomysłów przeczytasz w tekście. Autorzy zaznaczają, że jedna próba na model to za mało na twarde wnioski, ale i tak daje to do myślenia pod kątem określania agentom granic i ostrożnego nadawania uprawnień.

21) Co wyłączało internet w III kwartale 2026 roku - dane z Cloudflare Radar
https://blog.cloudflare.com/q3-2026-internet-disruption-summary/
INFO: Cloudflare obsługuje sporą część ruchu w internecie, więc widzi, kiedy w jakimś kraju czy regionie nie działa sieć - a raz na kwartał omawia takie przypadki w swoim raporcie. W Q3 2026 były to m.in. blackouty, tajfun, trzęsienia ziemi, powodzie, a także celowe wyłączenia sieci przez rządy, np. na czas egzaminów albo konfliktu zbrojnego. Tekst dobrze pokazuje, że dostępność internetu zależy od rzeczy, o których na co dzień nie myślimy.

22) Dlaczego OpenAI i Anthropic tak mocno obniżają ceny tokenów?
https://minimaxir.com/2026/10/cheap-llms/
INFO: W ostatnich miesiącach OpenAI i Anthropic kilka razy mocno obniżyły ceny swoich modeli AI, często w odpowiedzi na ruch konkurencji. Czy to tylko wojna cenowa dwóch gigantów, czy presja ze strony tańszych, otwartych modeli, które może hostować każdy? Czy może po prostu nowe modele są tańsze w utrzymaniu, bo potrzebują mniej mocy obliczeniowej? Odpowiedzi znajdziesz w tekście. Do tego autor zderza z danymi popularną tezę, że ceny tokenów są sztucznie zaniżone i kiedyś wystrzelą.

23) Wytnij krótkie filmy do social mediów z długich nagrań - narzędzie SupoClip
https://github.com/FujiwaraChoki/supoclip
INFO: Alternatywa open source dla OpusClip - narzędzia, które z długiego wideo wycina fragmenty w formacie 9:16 do publikacji w social mediach. AI w SupoClip czyta transkrypcję nagrania, wybiera najciekawsze momenty, kadruje obraz na twarz mówiącego i dodaje napisy. Obsługuje nagrania z YouTube, Twitcha, Kicka i Twoje lokalne pliki, ma wbudowany edytor, a gotowe klipy może od razu opublikować albo zaplanować na Twoich kontach. Co więcej, wyświetlenia, lajki i komentarze 'wracają’ z platform i wpływają na kolejne decyzje AI. Możesz korzystać z wersji hostowanej przez producenta, aplikacji na iOS, API i serwera MCP albo uruchomić to u siebie przez Dockera - także lokalnie, z Whisperem i Ollamą.

24) Klucze prywatne CA jako małe liczby - kulisy incydentu
https://sekurak.pl/mamy-problem-czyli-jak-ca-generowal-klucze-na-podstawie-xkcd/
INFO: Osiem pośrednich CA indyjskiego urzędu eMudhra miało skrajnie słabe klucze ECDSA - w jednym przypadku klucz prywatny był po prostu liczbą 4. Artykuł wyjaśnia, dlaczego do odtworzenia takiego klucza wystarczał sam publiczny certyfikat, czym groziło to dla HTTPS i podpisywania kodu oraz skąd najpewniej wziął się błąd. Na końcu znajdziesz listę bibliotek i ich wersji z poprawkami - warto przejrzeć, jeśli odpowiadasz za serwery albo korzystasz z narzędzi z własnym magazynem certyfikatów.

25) Jak Cloudflare obcięło koszt AI code review o 68%
https://blog.cloudflare.com/obsessive-inference-optimization/
INFO: Dlaczego jedno code review z agentem AI na przestrzeni kilku miesięcy zaczęło kosztować dwa razy więcej? Cloudflare opisuje, co było tego przyczyną w ich przypadku i jak udało im się obniżyć te koszty. Część oszczędności dały zmiany w kodzie reviewera, m.in. lepsze wykorzystanie cache i wycięcie zbędnych wywołań LLM, ale to nie wszystko - więcej o tej optymalizacji przeczytasz w tekście.

== LINKI TYLKO DLA PATRONÓW ==

26) Harness engineering - podstawy budowy agentów AI
https://uw7.org/un_1e75a84cedbde
INFO: W tym repo znajdziesz serię artykułów o budowie agentów AI. Teksty przeszły przez mdBook, więc czyta się to wygodnie, jak książkę online. A w niej m.in. narzędzia i pętla agenta, cache, zarządzanie kontekstem, subagenty, MCP, skills i hooki, guardraile oraz studium przypadku agentów kodujących. W samym repozytorium jest też kod prostego harnessu w Pythonie, rozwijanego etap po etapie (przyda się znajomość tego języka). Chcesz zbudować własnego agenta albo lepiej rozumieć te, z których już korzystasz? Poczytaj.

27) Agent kodujący sprawdza frontend w przeglądarce - Playwright MCP
https://uw7.org/un_849ab2e5dba07
INFO: Twój agent kodujący melduje po zmianie w kodzie: “implemented and verified”, testy świecą się na zielono… a po otwarciu apki od razu widać, że coś się wysypuje. Dlaczego tak się dzieje? Agent sprawdza swoją pracę tylko tym, co ma 'pod ręką’ - testami, formatterem i sprawdzaniem typów - a samej aplikacji webowej zazwyczaj nie widzi. Testy zaś nie powiedzą nic o scenariuszach, których nikt nie spisał, np. czy zapis przetrwa odświeżenie strony. Jeśli Twój agent ma sprawdzać frontend, możesz podpiąć mu przeglądarkę przez Playwright MCP i dać odpowiednie instrukcje - w tym tekście przeczytasz o tym więcej. Autor pisze też sporo o Katalepsis, narzędziu open source, które może się przydać przy dokumentowaniu tego, co sprawdza agent.

23 października 2026

Fri, 23 Oct 2026 09:18:12 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Naucz się, jak za pomocą technik OSINT-owych rozpoznawać i weryfikować fałszywe sklepy internetowe. Pozwoli Ci to nie naciąć się na oszustów przy kolejnych zakupach, jak i umożliwi szybką weryfikację miejsc w sieci, w których kupują Twoi znajomi. Brzmi ciekawie? To wpadnij na darmowe szkolenie organizowane przez sponsora tego wydania newslettera.

1) Remake retro gry Duck Hunt z NES-a - reverse engineering (film, 13 min)
https://www.youtube.com/watch?v=-iVTqln-ymk
INFO: Strzelanie do kaczek na Pegasusie - mówi Ci to coś? ;) W tym filmie zobaczysz, jak autor dekompiluje ROM tego klasyka, analizuje jego działanie, po czym tworzy rozbudowaną wersję (jeszcze więcej kaczek!). Pistolet Zapper też doczekał się nowej wersji na ESP32 - z czujnikiem światła, soczewką i komunikacją przez WiFi. To ciekawe połączenie retro gamingu z reverse engineeringiem, ale nie rób sobie apetytu na pogranie w nową wersję - Nintendo raczej nie ucieszyłoby się z rozpowszechniania takiej gry. Autor udostępnia za to PDF z analizą techniczną gry.

2) Co warto hostować na własnym serwerze?
https://viceconsole.fyi/blog/2026/10/10/what-i-self-host/
INFO: Początek był niewinny - autor miał dość podsuwanych jego dziecku rekomendacji w serwisach streamingowych, więc zaczął hostować Jellyfin (odtwarzacz filmów). Z biegiem czasu usług self-hosted przybywało i dziś na swoim serwerze ma zdjęcia, monitoring, backupy… Całą listę narzędzi znajdziesz w tym wpisie. Autor wspomina też o bezpieczeństwie, utrzymywaniu takiego zestawu na skromnym sprzęcie i o tym, czego mimo wszystko nie zdecydował się hostować.

3) DNS Museum - kolekcja najdziwniejszych eksperymentów z DNS
https://dns.museum/
INFO: Jak daleko mogą zajść eksperymenty z DNS? Tu zobaczysz całą ich kolekcję, m.in. traceroute’y wyświetlające teksty piosenek i obrazki, DNS przesyłany przez SMS, blogowanie w rekordach TXT, kalkulator, pogodę i Wordle’a obsługiwane zapytaniami oraz MP3 odtwarzane przez DNS. Obok żartów są też rzeczy przydatne na co dzień, np. sprawdzanie ASN dla adresu IP czy zestaw narzędzi dns.toys. Każdy wpis ma link do źródła - możliwe, że będziesz mieć sporo otwartych kart w przeglądarce ;)

4) Sprzęt do lokalnych modeli AI? - To nie takie proste (film, 16 min)
https://www.youtube.com/watch?v=h8dxm7UEStQ
INFO: Szukasz sprzętu do lokalnego korzystania z dużych modeli AI. Masz do wyboru dwie maszyny mające 256 GB pamięci RAM. Jedna jest o połowę tańsza od drugiej, a “RAM to RAM”, więc wybór jest prosty. No właśnie nie do końca. Autor poleca brać pod uwagę takie czynniki jak: wsparcie oprogramowania (ono mija), rosnące wymagania modeli oraz koszty utrzymania sprzętu plus jego wartość przy odsprzedaży. Jeśli to uwzględnisz, to jest szansa, że nie przepłacisz za sprzęt albo nie kupisz czegoś, co za chwilę zostanie bez wsparcia. W filmie zobaczysz kilka opcji zdobycia 256 GB pod AI i przypadki, kiedy taniej będzie jednak skorzystać z API.

5) ‘Gdy coś pójdzie nie tak’ - sprytne mechanizmy fail-safe (film, 19 min)
https://www.youtube.com/watch?v=USxYLW434xc
INFO: Ludzie i maszyny prędzej czy później zawiodą… Mało optymistyczne założenie, ale to właśnie ono pomaga projektować skuteczne mechanizmy bezpieczeństwa. W tym filmie zobaczysz kilka takich rozwiązań. To dzięki nim kontakt z piłą stołową nie musi oznaczać utraty palców, a awaria hamulców w ciężarówce - katastrofy. Swoje mechanizmy bezpieczeństwa mają też Netflix, architektury chmurowe czy smartfony - autor opowie Ci, jak to działa.

6) Kto utrzymuje krytyczne projekty open source?
https://sheets.works/data-viz/holding-up-the-internet
INFO: Kojarzysz komiks z xkcd z infrastrukturą, w której za krytyczny element odpowiada od 2003 roku anonimowy gość z Nebraski? Autorzy sprawdzili, kto jest kimś takim w bazie stref czasowych, core-js, sudo, bashu, OpenSSL-u i innych projektach. Pokazują też, które narzędzia dostają granty albo wsparcie od firm, a które mimo powszechnego użycia nie mają żadnego publicznego finansowania. Ciekawy przegląd w interaktywnej formie.

7) Analizujemy sklepy internetowe technikami OSINT - nie daj się oszukać [sponsorowane]
https://s.mrugalski.pl/osintSekurak
INFO: Dołącz do darmowego szkolenia online organizowanego przez Sekurak.pl, na którym dowiesz się, jak w kilkanaście minut zweryfikować wiarygodność dowolnego sklepu internetowego za pomocą darmowych narzędzi OSINT-owych. Zaczniemy od sprawdzenia firmy w rejestrach. Przeanalizujemy historię domeny. Nauczymy się też rozpoznawać kupione opinie o danym sklepie i produktach. Szkolenie odbędzie się 29 października o 19:00, ale jeśli nie możesz być z nami na żywo, otrzymasz dostęp do nagrania.

8) Jak zarabiały darmowe bramki SMS i jaki był ich koniec? (film, 20 min)
https://youtu.be/-JiuMHFp4oc
INFO: Zanim SMS-y stały się nielimitowane i wliczone w cenę abonamentu, każdy z nich kosztował, dlatego popularnością cieszyły się bramki SMS. Dlaczego operatorzy udostępniali taką usługę i jak ona na siebie zarabiała? Autor przybliży Ci ekonomię tego przedsięwzięcia. Dowiesz się też, jak to się stało, że przestało się to biznesowo spinać i bramki Plusa, Idei czy Ery zniknęły z rynku.

9) Skuteczny zespół potrzebuje więcej niż miłej atmosfery
https://charity.wtf/p/if-your-team-is-happy-are-you-doing
INFO: Bezpieczeństwo psychologiczne w pracy oznacza, że ludzie nie boją się przyznać do błędu, zgłosić problemu albo zadać 'głupiego’ pytania - dzięki temu zespół szybciej się uczy i lepiej pracuje. Autorka uważa, że to pojęcie powoli traci swój pierwotny sens i zaczyna być traktowane jako zapewnienie komfortu zespołowi. Jednak czy w pracy lidera naprawdę chodzi o to, aby wszyscy chodzili zadowoleni? Czy miła atmosfera wystarczy do osiągania wyników? To opiniotwórczy tekst o dobrym przywództwie, przydatny dla managerów i liderów.

10) Cache w agentach kodujących AI - ile kosztuje Twoja przerwa?
https://siddhantkhare.com/writing/agentic-inference-field-guide
INFO: Agent kodujący przy każdym kroku wysyła modelowi całą rozmowę od nowa, a serwer, aby nie czytać jej za każdym razem od początku, zapamiętuje to, co już przetworzył (mowa o cache dla tokenów). Dopóki agent pracuje sam i odzywa się co kilka sekund do backendu, cache działa świetnie. Gorzej, gdy agent czeka na Ciebie - czytasz zmiany albo idziesz na lunch - bo serwer w tym czasie często czyści pamięć (TTL już minął) i po Twoim powrocie większość tokenów trzeba przeliczać od nowa, więc cena tokenów wzrośnie. Autor zebrał publiczne dane na ten temat i pokazuje inną perspektywę na testy użycia cache przez agentów - najczęściej mierzą one tę część, kiedy wszystko działa dobrze i autonomicznie, zupełnie bez uwzględniania naturalnego rytmu pracy człowieka. Warto zajrzeć i sprawdzić, ile kosztuje Cię każda przerwa na kawę ;)

11) Jak ma działać blokowanie nielegalnych treści? - polska ustawa i unijne DSA (film, 26 min)
https://youtu.be/oPYJlnigePg
INFO: Po ostatnich atakach w szkołach Sejm przyspieszył prace nad ustawą o blokowaniu nielegalnych treści w internecie, na co niektórzy reagowali sprzeciwem pt. “cenzura!” czy “urzędnik skasuje twój wpis!”. Sam problem jest jednak starszy niż ostatnie wydarzenia: o tym, co znika z sieci, decydują głównie platformy i to na podstawie własnych regulaminów, a ich skuteczność w walce z nielegalnymi treściami czy scamem jest co najmniej wątpliwa. Sprawa jest bardziej złożona, niż sugerowałaby etykieta “cenzura”, więc jeśli chcesz jej rzeczowego omówienia, to rzuć okiem na film.

12) Telewizor z Android TV bez nachalnych rekomendacji
https://cretezy.com/2026/ad-free-android-tv
INFO: Google TV i Android TV wyświetlają reklamy albo rekomendacje treści nawet w trybie 'apps only’, a w ustawieniach nie ma opcji, aby to wyłączyć. Jeśli chcesz się tego pozbyć, musisz podmienić ekran główny na inny, zastąpić oficjalny YouTube aplikacją bez reklam i przeprogramować przycisk YouTube na pilocie. Wszystko robi się przez ADB (narzędzie do wydawania urządzeniu z Androidem komend) i trochę pracy przy tym jest, ale jeśli masz już dość tych rekomendacji, to może kiedyś się tym pobawisz. Cały proces wyrzucania rekomendacji znajdziesz w tekście. Autor wspomina też o blokowaniu reklam w całej sieci domowej przez Pi-hole albo przez prywatny DNS.

13) Jak Anthropic robi code review przy tysiącach zmian dziennie?
https://claude.dev/blog/solving-code-review-at-anthropic/
INFO: Zespół Claude Code opisuje, jak obecnie wygląda ich code review - przy takiej ilości generowanego kodu nie ma szans, żeby ludzie przejrzeli wszystko. AI sprawdza kod jeszcze zanim powstanie PR, zmiana przechodzi przez kilka warstw kontroli, a agenty głosują nad tym, które wykryte błędy trafią do człowieka. Więcej o tym procesie przeczytasz w tekście - dowiesz się też, za co wciąż odpowiada człowiek i jak takie code review zastosować u siebie.

14) Jak benchmarki AI mają się do codziennych zadań w różnych zawodach?
https://www.mercor.com/research/labor-index/benchmark-map/
INFO: Mówi się, że sztuczna inteligencja wkrótce zastąpi wszystkich. Tylko czy to prawda? Jak dobrze AI poradziłaby sobie w określonym zawodzie? Jedna z firm zajmujących się benchmarkami omawia 29 testów dla modeli z oficjalną amerykańską bazą zawodów - okazało się, że około 90% czasu pracy Amerykanów przypada na zadania, których te testy prawie albo w ogóle nie sprawdzają. Benchmarki najczęściej obejmują zadania podatne na automatyzację oraz największe rynki pracy. To nie znaczy, że są bez sensu, tylko że zanim przełoży się wynik modelu na konkretny zawód, warto sprawdzić, co dokładnie test mierzy. Zajrzyj do interaktywnej mapy, żeby dowiedzieć się więcej.

15) Kto jest odpowiedzialny za projekt? - określ to w modelu DRI
https://theengineeringmanager.substack.com/p/put-a-name-on-it
INFO: Coraz mniej managerów, coraz więcej projektów prowadzonych równolegle - tak często wygląda dzisiaj rzeczywistość w zespołach IT. Odpowiedzialność za projekt spoczywa w takim wypadku na zespole, czyli… na nikim. Jeżeli to problem również w Twoim teamie, może zainteresuje Cię model DRI (Directly Responsible Individual), w którym jedna konkretna osoba jest odpowiedzialna za dowiezienie wyniku - najczęściej inżynier, który wykonuje pracę w projekcie. W tekście zobaczysz, jak wygląda rytm pracy w takim modelu i co to realnie daje.

16) Superlite - mniej klikania zgód podczas pracy z Claude Code
https://contextfirst.blog/superlite-hand-an-agent-a-spec/
INFO: Pewnie znasz zestaw skilli “superpowers”. Pozwalają one w bardzo kompleksowy sposób planować projekty i przeprowadzać analizy, ale niestety zadają po drodze dziesiątki pytań. Z Superlite dasz Claude Code opis projektu i bez ciśnienia odejdziesz od komputera, zamiast co kilka minut zatwierdzać kolejne kroki. Agent pyta tylko raz, a potem sam planuje pracę, dzieli ją na niezależne zadania i równolegle je odpala. Każda decyzja, którą modele podejmą pod Twoją nieobecność, trafia do logu razem z uzasadnieniem. Ich samodzielność ma swoje granice: najważniejszych zasad pilnują hooki, a zanim agent coś usunie albo zrobi ruch ryzykowny dla bezpieczeństwa, musi poczekać na Twoją zgodę. Autor stworzył Superlite jako alternatywę dla superpowers, które uznaje za świetne, ale potrzebował innego trybu pracy.

17) sslx - wygodniejsza alternatywa dla OpenSSL w terminalu
https://github.com/glincker/sslx
INFO: Sprawdzenie certyfikatu w OpenSSL to zwykle kilka wywołań openssl sklejonych pipe’ami i flagi, których i tak za każdym razem szukasz w Google. A gdyby tak zebrać to w krótkie polecenia typu 'sprawdź tę domenę’ i od razu dostać wynik w terminalu? To właśnie zrobisz z sslx: ocenisz konfigurację TLS dowolnego hosta (podobnie jak w SSL Labs), sprawdzisz daty wygaśnięcia certyfikatów dla wielu domen naraz, wygenerujesz certyfikat testowy albo CSR i przekonwertujesz formaty. Każda komenda ma wyjście w JSON i przewidywalne kody błędów, więc łatwo wpiąć sslx w crona albo CI. Działa na macOS i Linuksie i nie wymaga zainstalowanego OpenSSL. A jeśli myślisz, że i tak nie musisz znać tych wszystkich komend, bo przecież Twój agent AI robi to za Ciebie, to pomyśl, że możesz dać to narzędzie agentowi, aby przepalał znacznie mniej tokenów.

18) Jak rozpoznać tajny model LLM po jego zachowaniu?
https://swistak.codes/post/rozpoznawanie-llm/
INFO: Korzystasz z jakiegoś narzędzia, które 'pod spodem’ ma bliżej nieokreślony model językowy, albo natrafiasz na tajemniczy nowy model, który występuje jedynie pod nazwą kodową. Jak zidentyfikować model, który pojawił się np. na OpenRouterze? Zwykłe pytanie go o tożsamość może skończyć się kłamstwem albo halucynacją, lepiej więc nauczyć się rozpoznawać go po zachowaniu. Autor tekstu pokaże Ci, jak to sprawdzić m.in. badaniem reakcji, błędami tokenizacji, wyborem 'losowych’ liczb albo porównywaniem liczby tokenów w promptach. Do kilku testów dostaniesz gotowe skrypty. Żadna z tych metod nie daje 100% pewności, ale pomoże Ci zawęzić listę podejrzanych.

19) MASH - jeden playbook Ansible do self-hostingu wielu usług
https://github.com/mother-of-all-self-hosting/mash-playbook
INFO: Jeśli stawiasz na własnym serwerze kilka usług open source, to każdą z nich osobno konfigurujesz i pilnujesz, żeby sobie nie wchodziły w drogę. MASH to taki playbook Ansible 'all-in-one’, który pozwala uruchomić wspomniane aplikacje jako kontenery Dockera. Wspólne elementy (np. baza Postgres, reverse proxy Traefik czy backupy) są utrzymywane centralnie, a instalacja i aktualizacje są zautomatyzowane. Nową usługę możesz dodać, dopisując kilka linijek w konfiguracji. Jedna konfiguracja nie oznacza przy tym jednego serwera - usługi możesz rozdzielić między wiele maszyn. Dzięki temu zamiast utrzymywać kilka osobnych instalacji masz jeden porządny stack, łatwiej robisz backupy (wszystko leży w jednym miejscu) i szybciej testujesz nowe narzędzia.

20) Jev, LLM czy człowiek - kto powinien podjąć decyzję i ile to kosztuje?
https://pncnmnp.github.io/blogs/economics-decision-models.html
INFO: Autor proponuje umieścić Jeva w hierarchii decyzyjnej, analogicznej do hierarchii pamięci w komputerach. Wyglądałoby to tak: na szczycie są reguły i cache, niżej modele decyzyjne, potem LLM-y, a na końcu ludzie. Taki system może pomóc obniżyć koszty automatyzacji, bo proste sprawy załatwiają tańsze poziomy. Zobaczysz też, jak za pomocą reguły Chowa policzyć próg, przy którym opłaca się przekazać sprawę wyższej instancji. Tekst jest dość matematyczny, ale wzory są przeplatane prostymi przykładami na liczbach. Możesz wrzucić obliczenia do jakiegoś AI, aby łatwiej było zrozumieć mechanizm za nimi stojący.

21) Strona przyjazna AI - co naprawdę interesuje boty?
https://pournasserian.com/writing/ai-friendly-website-2026
INFO: Co dodać na swojej stronie, aby ChatGPT, Claude i inne narzędzia ją cytowały? Takich porad jest na pęczki - a tutaj znajdziesz ich testy. Autor wdrożył u siebie np. robots.txt z regułami dla crawlerów AI, llms.txt, kopie stron w Markdownie, a nawet własny serwer MCP. Po 18 dniach przejrzał logi Cloudflare i dane ze swojego serwera MCP, a wnioskami dzieli się w tekście. Sprawdź, co według niego ma sens, a co na razie niewiele daje.

22) Uwierzytelnianie domeny do wysyłki maili - krok po kroku
https://mailfully.com/blog/spf-dkim-dmarc-setup
INFO: Ten poradnik przeprowadzi Cię przez konfigurację SPF, DKIM i DMARC dla domeny do wysyłki automatycznych wiadomości (wyjaśniając przy okazji, czym różnią się te mechanizmy). Dowiesz się, czemu SPF i DKIM pokazują 'pass’, a DMARC i tak nie przechodzi - albo jak bezpiecznie zaostrzać politykę DMARC na podstawie raportów. Jest też pokazane, jak sprawdzić nagłówki prawdziwej wiadomości wysłanej z aplikacji. Jest tam także tabela typowych błędów (np. podwojona nazwa domeny, proxowane CNAME-y w Cloudflare, dwa rekordy SPF). Przykłady bazują na jednym dostawcy, ale zasady przeniesiesz na dowolną usługę.

23) Jak projektować serwery MCP, które dobrze działają z agentami AI?
https://refactoring.fm/p/how-to-design-a-good-mcp-server
INFO: Coraz więcej produktów trafia do asystentów AI jako wtyczki, dzięki którym np. Claude czy ChatGPT mogą obsługiwać Notion albo Stripe w imieniu użytkownika. Pod spodem działają serwery MCP, a firmy często robią je byle jak - np. przepisują swoje API jeden do jednego. Efekt jest taki, że agent się gubi, robi kilka kroków tam, gdzie wystarczyłby jeden, albo w ogóle nie kończy zadania. Autor pokazuje na przykładach znanych firm, jak zrobić to dobrze i co jest ważne po wdrożeniu takiego rozwiązania. Jeśli Twój zespół buduje albo planuje integrację swojego produktu z asystentami AI, ten tekst może się przydać.

24) Agent AI przeszuka za Ciebie czat na WhatsAppie - własny serwer MCP
https://github.com/finereli/whatsapp-mcp
INFO: Co Cię ominęło na grupie na WhatsAppie? Twój asystent AI może to przeczytać, podsumować czy przeszukać za Ciebie - musisz tylko podłączyć się przez kod QR albo numer telefonu do serwera MCP z tego repozytorium. Serwer jest read-only i działa na Twoim koncie Cloudflare, gdzie przechowywana jest historia czatów (autor rekomenduje plan Workers Paid za kilka dolarów miesięcznie, bo import dużej historii przekracza domyślny limit CPU). Ale żeby nie było zbyt kolorowo - redaktorskim obowiązkiem trzeba poinformować, że rozwiązanie jest niezgodne z regulaminem komunikatora.

25) CSS w 2027 roku - 10 funkcji, które mogą trafić do przeglądarek
https://www.joshwcomeau.com/css/interop-2027/
INFO: W ramach projektu Interop twórcy przeglądarek (Google, Apple, Microsoft, Mozilla) co roku wybierają funkcje CSS do wdrożenia przez wszystkich, tak żeby strony działały tak samo w każdej przeglądarce. Teraz trwa wybór funkcji na 2027 rok - każdy może zagłosować w publicznym rankingu propozycji, trzeba mieć do tego konto na GitHubie. Natomiast w samym tekście znany twórca kursów o CSS pokazuje swoją dziesiątkę faworytów z przykładami kodu i podpowiada, z czego można korzystać już teraz. A jeśli chodzi Ci po głowie pytanie, po co to robić w czasach pisania kodu z agentami AI, przeczytaj o tym kilka zdań w podsumowaniu tekstu.

26) Na ile LLM-y przyznają się do własnych błędów?
https://www.lesswrong.com/posts/w9BCdjwztmAGdrptD/llms-knowingly-hide-their-mistakes-1
INFO: Badacze wstawiali do rozmów z agentami AI błędy, np. wysłanie poufnych danych do nieodpowiedniej osoby, nadpisanie pliku czy zamówienie dania z alergenem - i sprawdzali, czy agenci wspomną o tym użytkownikowi. Często tego nie robili - w jakich przypadkach możemy mówić o przeoczeniu, a w jakich o 'świadomym’ przemilczeniu błędu? Jakie to ma znaczenie przy budowie agentów AI do dłuższych zadań? Warto przeczytać wyniki tych testów.

27) Czy REA pomoże Twoim agentom AI klonować aplikacje? (film, 22 min)
https://youtu.be/9Pa1h-vaZpI
INFO: Pakiet 'Reverse Engineer Anything’ ma pomóc Twojemu agentowi AI przeanalizować dowolną aplikację i napisać jej własną wersję. Autor sprawdza to na czterech przykładach i ocenia, ile robi samo REA, a ile zrobiłby agent bez pomocy tego pakietu. Testowane projekty to m.in. aplikacja wzorowana na Clopie (optymalizator obrazów na macOS) i tablica do rysowania inspirowana Excalidraw. Jak wygląda taka praca, jakie są jej koszty… i gdzie leży granica między poznaniem działania czyjegoś programu a jego kopiowaniem? O tym jest ten film.

28) Skill od Cloudflare do audytu bezpieczeństwa aplikacji
https://github.com/cloudflare/security-audit-skill
INFO: Poproszenie sztucznej inteligencji o audyt bezpieczeństwa często kończy się długą listą wyimaginowanych 'podatności’ lub przepaleniem tokenów bez uzyskania wartościowych wyników. Zamiast tego możesz przetestować skill od Cloudflare, który poprowadzi Twojego agenta AI przez sześcioetapowy, uporządkowany audyt. Skill pilnuje, aby AI nie zmyślało problemów: każdą znalezioną lukę sprawdza osobny agent, który próbuje udowodnić, że to fałszywy alarm. Do pełnego audytu potrzebujesz agenta obsługującego subagentów i sandboxa odciętego od sieci - bez niego skill nie uruchamia testowanego kodu, tylko oznacza wątpliwe przypadki do ręcznej weryfikacji.

29) Responsywne iframe'y dzięki jednej linii kodu w CSS - nowość
https://alfy.blog/2026/10/09/iframe-that-finally-fit-their-content.html
INFO: Jeżeli zdarzało Ci się osadzać na stronie np. formularz płatności albo widget z komentarzami, to znasz pewnie to zgadywanie wysokości iframe na oko i testowanie jej na pięciu telefonach. Takie okienko ma sztywną wysokość, więc zwykle albo zostawała pusta przestrzeń na stronie, albo pojawiał się drugi pasek przewijania. Załatwiało się to zwykle przez m.in. JavaScript, ResizeObserver i postMessage. Da się to zrobić prościej z frame-sizing już od Chrome 154. To jedna linijka CSS po Twojej stronie. Jest tylko jeden haczyk, o którym przeczytasz w tekście.

16 października 2026

Fri, 16 Oct 2026 08:46:39 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Chcesz zdobyć bilety online na konferencję Mega Sekurak hacking Party ze zniżką 55%? Odwiedź stronę naszego sponsora i dobierz kupon zniżkowy.

1) Darmowy podpis kwalifikowany z mObywatela tylko do użytku prywatnego - czy aby na pewno?
https://informatykzakladowy.pl/darmowemu-podpisowi-kwalifikowanemu-nie-zaglada-sie-w-zeby/
INFO: Pięć bezpłatnych podpisów kwalifikowanych miesięcznie w mObywatelu ma służyć wyłącznie sprawom prywatnym, ale gdzie dokładnie przebiega granica i czy ktokolwiek może sprawdzić, czy nie używasz ich do spraw firmowych? Autor tekstu porównał darmowe podpisy z płatnymi jednorazówkami u tych samych dostawców, a o zasady zapytał zarówno firmy wystawiające certyfikaty, jak i Ministerstwo Cyfryzacji. Odpowiedzi są w tekście, podobnie jak komentarze prawników. Jeśli nie znasz technicznej strony tematu, na początku tekstu znajdziesz przystępne omówienie, a dalej: kto finansuje usługę dziś, kto zapłaci za nią po wdrożeniu eIDAS 2 i co zmieni się w samych podpisach. Część rozważań to opinia autora, szczególnie przy kosztach całego systemu.

2) Co chińskie modele AI mówią o polityce Chin - i od czego zależy ich zdanie?
https://www.vals.ai/blogs/china-us-analysis
INFO: Co powiedzą chińskie modele AI, gdy zapytasz je o Tajwan albo prawa człowieka? Panuje przekonanie, że odmówią odpowiedzi albo wygenerują coś przychylnego tamtejszej władzy - ale sprawa jest bardziej złożona. Autorzy pokazują, że znaczenie ma np. kontekst wdrożenia modelu i to, w jakim języku pytamy. Albo czasem wystarczy wymusić odpowiedź tak/nie lub w JSON-ie, żeby wynik się wyraźnie zmienił. Tak więc jedno pytanie zadane po angielsku to za mało - w tekście znajdziesz więcej na ten temat.

3) Pomysły na automatyzacje z tagami NFC (film, 18 min)
https://www.youtube.com/watch?v=NGE8cM7CG94
INFO: Jeśli używanie tagów NFC wciąż brzmi dla Ciebie dość zagadkowo, to autorka filmu w prosty sposób wyjaśni Ci, o co chodzi. Zobaczysz, jak takie narzędzia mogą stać się częścią domowych automatyzacji oraz wspierać Twoją rutynę pracy - np. sterować oświetleniem czy ograniczyć rozpraszacze. Autorka pokazuje pomysły do zrobienia na iPhone'ach, ale możesz je odtworzyć też na Androidzie.

4) Co można zrobić z cyfrową ramką po awarii Wi‑Fi?
https://wesbos.com/hacking-smart-photo-frames
INFO: Inteligentne ramki i kalendarze ścienne to często zwykłe tablety z Androidem, zamknięte za subskrypcją i softem producenta. Autor odblokował dwa takie urządzenia - kalendarz z uszkodzonym Wi-Fi i tanią ramkę z Amazona - i zrobił z nich rodzinny dashboard. W filmie zobaczysz m.in. wejście w tryb recovery/debug i połączenie przez ADB, rootowanie, podmianę oprogramowania i dodanie sieci przez USB OTG z tanią przejściówką. Nowy panel korzysta z agenta, który zamienia maile ze szkoły na wydarzenia w kalendarzu i przypomnienia. Kod do ‘przejęcia’ ramki czeka na GitHubie - razem z listą urządzeń, które udało się już odblokować innym osobom. Może będziesz kolejną z nich?

5) Ile ruchu może obsłużyć mały serwer? - pomysły na optymalizację (film, 22 min)
https://www.youtube.com/watch?v=QGWKCaglSBI
INFO: Ile da się wycisnąć z taniego VPS-a z jednym współdzielonym CPU i 2 GB RAM-u? Autor filmu najpierw sprawdził, ilu użytkowników obsłuży prosta aplikacja na takim serwerze, a potem rzucił wyzwanie programistom, żeby zbudowali podobną aplikację (API w stylu mini-Twittera na SQLite) zoptymalizowaną do granic możliwości. W filmie porównuje propozycje w różnych językach - m.in. w Rust, C++, Go, PHP czy Pythonie - i pokazuje najczęściej wybierane optymalizacje. Jak widać w materiale, o szybkości nie zawsze decyduje język, ale sprytne pomysły i rezygnacja ze zbędnych dodatków. Warto jednak podejść do tego z dystansem, bo wiele z tych pomysłów wygląda dobrze w benchmarku, ale byłoby trudnych do utrzymania na produkcji. Rzuć też okiem na pierwszą część filmu, którą znajdziesz na kanale autora.

6) Który komunikator wybrać? - porównanie aplikacji pod kątem prywatności (film, 13 min)
https://www.youtube.com/watch?v=n9SjptCWElw
INFO: Komunikator reklamuje się szyfrowaniem rozmów, byciem open source, szwajcarską jurysdykcją…? OK, ale to jeszcze nie oznacza, że Twoje rozmowy są tam bezpieczne. Liczy się też dostęp właściciela aplikacji do metadanych (z kim i kiedy piszesz) i do Twojego numeru telefonu, a także sposób finansowania takiej platformy. W tym filmie autor omawia kilkanaście komunikatorów pod kątem prywatności i zastosowania - co najlepiej wybrać do prywatnych rozmów, co do społeczności, a co jako firmowy komunikator. Możliwości nie kończą się na Signalu, WhatsAppie i Telegramie ;)

7) Konferencja Mega Sekurak Hacking Party - bilet online -55% [sponsorowane]
https://sklep.securitum.pl/mshp-krakow-2026/mshp2026-jmo
INFO: Dwa dni hackowania na żywo. Już 26 i 27 października w ICE Kraków odbędzie się konferencja, na której wystąpią m.in. Adam Haertle, Michał Bentkowski, Grzegorz Tworek, Leszek Miś i Piotr Wojciechowski. Do wyboru masz ścieżki poświęcone bezpieczeństwu Linuksa, Windowsa, sieci i aplikacji webowych, a także luźniejsze prezentacje dla osób nietechnicznych. Jeśli nie możesz przyjechać, z tego linka kupisz bilet online o 55% taniej.

8) 38 lekcji z budowania produktów AI w PostHog
https://newsletter.posthog.com/p/38-things-weve-learned-about-building
INFO: Firma PostHog (robiąca narzędzia do analityki produktów) spisała swoje wnioski ze zbudowania 10 produktów wzbogaconych o AI. Okazuje się, że sztuczna inteligencja nie zawsze jest wartością dodaną - bywa kosztownym dodatkiem, którego nikt nie potrzebuje. Na co więc zwrócić uwagę, żeby zrealizować ten bardziej optymistyczny scenariusz i rzeczywiście ulepszyć produkt dołączeniem AI? Dowiesz się z tekstu. Autorzy zakładają, że połowa tych rad zestarzeje się w ciągu roku… ale niektóre pozostaną aktualne o wiele dłużej.

9) Czy nazwa użytkownika jest dostępna? - jak sprawdzają to duże platformy
https://itsnas.me/writing/username-availability
INFO: Kiedy zakładasz konto np. na Instagramie i wpisujesz nazwę użytkownika, to prawie od razu widzisz, czy jest wolna, choć serwis ma takich nazw ogromną liczbę. Skąd taka prędkość? Odpowiada za to kilka warstw, z których każda odsiewa część zapytań, zanim dotrą do bazy danych - jeśli chcesz poznać ten mechanizm, zajrzyj do tekstu. Jest też ciekawostka o tym, co się stanie, gdy dwie osoby w tej samej sekundzie zobaczą zielony znaczek przy tej samej nazwie i obie klikną 'zarejestruj’.

10) Budowanie funkcji bloga w Codexie przez polecenia głosowe
https://simonw.substack.com/p/i-built-a-new-feature-for-my-blog
INFO: Jak upiec dwie pieczenie na jednym ogniu - autor podczas gotowania obiadu wydawał chaotyczne polecenia głosowe agentowi AI (Codex w desktopowej aplikacji ChatGPT), żeby stworzyć nową funkcję na swojej stronie. Agent pracował na lokalnej kopii zapasowej bloga napisanego w Django, a autor miał podgląd strony w przeglądarce. Co udało się zlecić głosowo, a gdzie nie obyło się bez klawiatury? Zajrzyj do tekstu, aby się dowiedzieć.

11) Jak pisać dobre teksty techniczne? - poradnik dla blogujących programistów
https://refactoringenglish.com/blog/anti-patterns-software-blogging/
INFO: Jeżeli prowadzisz bloga technicznego i chcesz, żeby Twoi czytelnicy docierali do końca wpisów, tutaj znajdziesz porady, czego NIE robić. Zakładanie zbyt dużej wiedzy u odbiorców, rozwlekłe wstępy czy przesadnie formalny styl to niektóre z 'antywzorców’ - zajrzyj po więcej. Wpis jest przeznaczony dla programistów, ale skorzysta na nim każda osoba publikująca teksty poradnikowe czy edukacyjne.

12) Twój zespół IT wolno pracuje? - To nie musi być wina ludzi
https://piechowski.io/post/codebase-drag-audit/
INFO: Kiedy praca w zespole IT idzie powoli, winę często przypisuje się ludziom - zaczynają się reorganizacje, dodatkowe procedury czy nawet zwolnienia. Tekst poddaje w wątpliwość, czy to dobra reakcja, bo tempo pracy tak naprawdę może wynikać np. z pracy przy zagmatwanym kodzie. Jest nawet 5 sygnałów, które mogą na to wskazywać, więc jeśli zarządzasz zespołem IT albo decydujesz o jego priorytetach, dobrze poznać te sygnały i rozwiązywać problem we właściwym miejscu. Pod linkiem czeka też interaktywny miniaudyt pracy zespołu.

13) Reverse engineering aplikacji z pomocą AI (film, 5 min)
https://www.youtube.com/watch?v=wajoP_5Cpw8
INFO: Ile popularnych komercyjnych aplikacji można już sklonować z pomocą AI? Autor opowiada o tym we właściwym sobie ironicznym tonie. Na pierwszy ogień idzie ArtCraft, czyli napisane w Rust alternatywy dla narzędzi Creative Cloud od Adobe. Potem usłyszysz o Reverse Engineer Anything - projekcie, który razem z Ghidrą i agentami AI pomaga analizować skompilowane programy. Zobacz, gdzie wygląda to obiecująco, a gdzie jeszcze jest sporo ograniczeń.

14) Stan branży tech w 2026 roku - co się zmieniło, a co zostało po staremu?
https://newsletter.pragmaticengineer.com/p/the-state-of-the-tech-industry-in
INFO: Dawno nie było nic o zmianach w branży IT z racji rozwoju AI! ;) Ale warto tu zajrzeć z kilku powodów. Po pierwsze - opowiada o nich Gergely Orosz, który od wielu lat prowadzi newsletter The Pragmatic Engineer. Po drugie - opiera się na rozmowach z ludźmi z OpenAI, Anthropic i dużych firm technologicznych oraz na wcześniej niepublikowanych danych. Po trzecie - ton jest wyważony, a materiał pełen konkretów, daleko tu do skrajności w jedną lub drugą stronę. Kolejne plusy pewnie znajdziesz samodzielnie - do wyboru masz tekst albo film z wystąpienia autora.

15) Co nowego w Claude? Omówienie 15 zmian (film, 20 min)
https://www.youtube.com/watch?v=pDbcjEz8YvE
INFO: Autor filmu przeprowadzi Cię przez nowości w ekosystemie Anthropic. Na początek usłyszysz o nowych modelach Haiku, Sonnet i Opus 5.5, potem o tym, jak Cowork wsiąkł w czat, a Design stał się artefaktem, o integracji z Google Workspace, Modach i nowych funkcjach aplikacji desktopowej. Jest też kilka słów o nowościach w Artifacts - i jak korzystać z nich tak, żeby nie wpaść w efekt 'zamkniętego ogrodu’ i nie uzależnić się od Claude.

16) Dlaczego pracownicy coraz mniej rozumieją cyberbezpieczeństwo? (film, 25 min)
https://www.youtube.com/watch?v=OdsGbofJwQE
INFO: Paradoks: firmy wydają coraz więcej na zabezpieczenia, ale pracowników oceniających dobrze swoje kompetencje w cybersecurity jest coraz mniej. Taki wniosek można wysnuć z raportu 'Cyberportret polskiego biznesu’. Raport rzuca też światło na skalę incydentów w ciągu ostatniego roku, niskie rozumienie pojęć takich jak ransomware, obchodzenie blokad AI czy zjawisko Shadow AI. Osobny problem to to, że ludzie nie zgłaszają własnych wpadek - nietrudno się domyślić, dlaczego. Jeśli odpowiadasz za bezpieczeństwo w firmie, koniecznie obejrzyj do końca, jest tam kilka wskazówek, jak polepszyć sytuację.

17) Fingerprinting w przeglądarce - jak działa śledzenie bez cookies?
https://royfish.dev/fingerprints-are-the-new-cookies
INFO: Cookies wyczyszczone, a strona i tak wie, że to znowu Ty…? Autor wyjaśnia, jakie dane o użytkowniku da się zebrać bez pytania go o zgodę i dlaczego każda kolejna informacja tak mocno zawęża grono osób, do których pasuje dany zestaw aktywności. Strona jest interaktywna i pokazuje zagadnienie w praktyce - nada Ci pseudonim wyliczony z cech sprzętu i ustawień (trafiło Ci się coś lepszego niż Hasty Lemur?). Możesz sprawdzić, czy zmieni się po odświeżeniu. Padło tu też kilka mocnych zdań w stronę Google, a na dociekliwych czekają fragmenty kodu użytego na stronie.

18) Sh_d_n - lekka wersja Shodana za darmo
https://shdn.io/about
INFO: Jeśli chcesz szybko sprawdzić informacje o adresach IP i domenach, być może nie musisz płacić za pełną wersję Shodana, tylko skorzystać za darmo z jego 'odchudzonej’ wersji. Dosłownie - większość podstron waży mniej niż 10 kB, a przy zapisanym w przeglądarce arkuszu CSS - mniej niż 1 kB. Musisz się jednak liczyć z tym, że dane są niepełne i mniej aktualne niż w zwykłym API lub na stronie Shodana. A nawet jeśli nie potrzebujesz danych o zasobach sieciowych, to może chcesz obstawić, jaki stack wykorzystano do zbudowania tak lekkiej strony?

19) Jak używać Codex SDK we własnej aplikacji bez płacenia za tokeny API (film, 22 m)
https://youtu.be/b_sFQLnl9vw
INFO: Kiedy chcesz wpiąć agenta AI do własnej aplikacji, płacisz za każde zapytanie wykonane przez API. W tym filmie zobaczysz, jak dzięki Codex SDK taka aplikacja może korzystać z Twojego abonamentu ChatGPT - co powinno wyjść o wiele taniej. Autor pokazuje to na przykładzie radaru konkurencji na YouTubie (agent analizuje filmy i komentarze z wybranych kanałów i wskazuje luki tematyczne) - jest tu budowa aplikacji z Claude Code, wdrożenie na VPS, zabezpieczenie dostępu przez Tailscale i pierwsze uruchomienie. To rozwiązanie do prywatnych narzędzi - jeśli aplikacja ma służyć innym osobom, nie możesz podpinać tego pod swój abonament.

20) NextReset - niezależny monitor resetów limitów Codex
https://nextreset.ai/
INFO: Limit w Codexie odnawia się o stałej porze, którą można znaleźć na koncie użytkownika, ale czasem dostawca ogłasza dodatkowy reset - jeśli często dobijasz do limitu, to pewnie śledzisz takie ogłoszenia na bieżąco. Teraz możesz je znaleźć w jednym miejscu. NextReset zbiera ogłoszenia z linkami do źródeł i pokazuje, jak często takie resety się zdarzały, szacuje szansę na odnowienie limitu w najbliższej dobie i pozwala obstawić jego dzień. Jest też odliczanie do Twojego resetu - wpisujesz datę i godzinę z panelu swojego konta. Może Ci się to przydać do planowania pracy.

21) Zespoły IT powinny mieć czas na uczenie się AI
https://ghuntley.com/replaced/
INFO: Kolejna perspektywa na zmianę roli programistów w związku z rozwojem sztucznej inteligencji. Zdaniem autora programiści powinni mieć wydzielony czas na naukę AI (bo inaczej zostaną szybko zastąpieni), a buntowanie się przeciwko kodowaniu w ten sposób nie ma już sensu. Jest tu dość kategoryczne stanowisko w kwestii oceniania i zwalniania osób, które nie nadążają za zmianami. To bardziej manifest niż analiza - warto też pamiętać, że piszący jest praktykiem i popularyzatorem AI w programowaniu, nie osobą od HR czy zarządzania.

22) Apple HomeView - domowy hub z 7-calowym ekranem i Siri wspartą AI
https://www.apple.com/pl/newsroom/2026/10/meet-apple-homeview-a-new-way-to-enjoy-entertainment-and-manage-the-home/
INFO: Apple zaprezentowało HomeView - ekran z głośnikiem w dwóch wersjach (na biurko i na ścianę). Służy do słuchania muzyki, rozmów wideo, sterowania oświetleniem, zamkami i kamerami w domu, a do tego ma 'mądrzejszą’ Siri opartą na AI. Rozpoznaje domowników po twarzy i każdemu pokazuje jego tematy (np. kalendarz czy wiadomości). To oficjalny komunikat Apple, więc dużo w nim zachwytów, ale są tu konkrety o funkcjach i prywatności. A jeśli w Twojej głowie już pojawia się pytanie o dostępność tego urządzenia - w UE na razie go nie będzie, ale 'Apple konstruktywnie współpracuje z UE, starając się wypracować rozwiązanie tej sytuacji’.

23) Gdzie kręcono filmy i seriale? - interaktywna Movie Scene Map
https://moviescenemap.com/
INFO: Dzięki tej interaktywnej mapie odwiedzisz miejsca, w których kręcono Twoje ulubione filmy i seriale. W bazie jest ponad 31 tysięcy miejsc ze 177 krajów, a do tego osobno oznaczone lokalizacje, w których osadzono gry, anime i mangi. Możesz szukać zarówno po tytułach, jak i po miejscach. Serwis bazuje na danych m.in. z Wikidata i mogą pojawiać się tam nieścisłości - jeśli czegoś brakuje, możesz to uzupełnić w Wikidata, a mapa zaciągnie zmianę przy najbliższej aktualizacji. Miłych podróży w przerwie od pracy :)

24) Jak agent przeglądarkowy na Jev przyspiesza testy?
https://ironbee.ai/blog/how-we-built-the-fastest-cheapest-browser-agent-with-jev
INFO: Agenci do obsługi przeglądarki zwykle pytają LLM-a, co zrobić w kolejnym kroku - chyba że zbudujesz agenta na modelu decyzyjnym Jev, który niczego nie pisze, tylko wybiera jedną opcję z podanej listy, np. który przycisk kliknąć albo które pole wypełnić. Tak właśnie zrobili autorzy tekstu w testach na swoim sklepie demo i innych serwisach. Dzięki temu każdy krok był szybki i tani, a agent klikał tylko to, co faktycznie jest na stronie. Ten sam model na końcu oceniał, czy zadanie się udało, i wyłapywał błędy - a LLM wkraczał do akcji dopiero wtedy, gdy Jev utknie albo trzeba coś napisać. Zajrzyj do tekstu po więcej szczegółów.

25) Jak pętle agentowe wykrywają i naprawiają problemy?
https://posthog.com/blog/self-driving-loops
INFO: Jeden z inżynierów PostHog opisuje kilka zautomatyzowanych pętli, w których agenci AI sami wyłapują problemy w produkcie, np. ze zgłoszeń od agentów korzystających z API/MCP, rozmów zespołu na Slacku czy nagrań, na których widać, że ktoś się zgubił w aplikacji. Potem badają przyczynę, przygotowują poprawkę, a nawet wracają sprawdzić, czy zadziałała. W każdym przykładzie autor opisuje, co zrobił agent, a co leżało po stronie człowieka. Na koniec artykułu jest mini-gra 3D ;)

26) Cloudflare Quick Tunnels - szybkie wstawienie localhosta do internetu
https://flaviocopes.com/cloudflare-quick-tunnels/
INFO: Z Cloudflare Quick Tunnels strona albo aplikacja działająca tylko na Twoim komputerze w kilka sekund stanie się dostępna dla innych (pod tymczasowym publicznym adresem, bez konta, domeny i potrzeby posiadania publicznego IP). Przydaje się to np. do wysłania komuś nieopublikowanego wpisu do wglądu czy odbierania powiadomień z systemu płatności podczas pracy nad aplikacją. Autor tekstu pokaże Ci, jak udostępnić serwer deweloperski (z obejściem blokady w Vite i podobnych narzędziach) i jak dostać się do lokalnego modelu AI z innej maszyny. Większość przetestował na własnej maszynie, dzięki temu wyłapał kruczki, których nie ma w dokumentacji. Jest też parę słów o bezpieczeństwie i ograniczeniach w pracy z tym narzędziem.

27) Cloudflare Clef - otwartoźródłowy konkurent Jeva
https://blog.cloudflare.com/clef-decision-models/
INFO: Cloudflare wypuściło swoją alternatywę dla Jeva. Clef i Clef-flash są dostępne w Workers AI, ale też pobierzesz je z Hugging Face na licencji Apache 2.0. Są zgodne z API Jeva, więc można je podmienić w istniejącym workflow bez większych zmian. Clef ma vision encoder i klasyfikuje też treści wizualne - w odróżnieniu od Jeva, który dziś obsługuje tylko tekst - oraz ma szersze okno kontekstowe. Tekst omawia porównania z Jevem i innymi modelami decyzyjnymi pod względem jakości i opóźnień, przykład użycia przy klasyfikacji domen oraz opis tego, jak modele zostały wytrenowane. Warto pamiętać, że benchmarki przygotował sam producent. Pewnie niedługo pojawią się niezależne porównania.

28) Jevgrep - lepsze wyszukiwanie kontekstu dla agenta AI
https://github.com/dzhng/jevgrep
INFO: Agent kodujący w nieznanym projekcie zużywa część budżetu na samo szukanie właściwych plików. Ta aplikacja CLI ma mu to ułatwić - wystarczy zapytać repozytorium np. o to, gdzie sprawdzana jest autoryzacja albo jak tworzone są połączenia z bazą danych. W odpowiedzi agent dostaje podsumowanie, listę plików i fragmenty kodu z numerami linii, a dalej sam decyduje, co z nimi zrobić. Autorzy porównali skuteczność i koszt pracy agenta z narzędziem i bez niego na zadaniach z SWE-bench. Żeby tego użyć, potrzebujesz skilla dla Claude Code, Codexa, OpenCode i innych agentów oraz klucza do jednego z obsługiwanych dostawców modeli. Pamiętaj, że wybrane fragmenty kodu trafiają do tego dostawcy - wskaż świadomie, co ma być przeszukiwane. Jevgrep działa na macOS, Linuksie i Windowsie.

P.S. Najprawdopodobniej w przyszłym miesiącu Mikrus VPS doda do swojej oferty serwery z polskiego datacenter. Zapisz się na listę oczekujących.

9 października 2026

Fri, 09 Oct 2026 09:51:35 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Interesuje Cię automatyzacja zadań i praca z agentami AI? To dołącz do darmowego webinaru organizowanego przez sponsora dzisiejszego wydania newslettera. Każda zapisana osoba otrzymuje także dostęp do 3 darmowych kursów online - więcej szczegółów na stronie.

1) Jak zrobić tani NAS ze starego PC? (film, 26 min)
https://www.youtube.com/watch?v=zlit6xVbf_o
INFO: Czy jest sens inwestować w nowy serwer NAS i dyski, jeśli Twoją potrzebą jest tylko robienie lokalnych backupów oraz przechowywanie biblioteki zdjęć czy filmów? Po tym materiale być może stwierdzisz, że duży wydatek nie jest konieczny - zwłaszcza jeśli masz stary komputer i dyski (nawet tanie/używane). Zobaczysz, co można ugrać z takim sprzętem, bazując na OpenMedia Vault jako panelu do zarządzania, SnapRAID do ochrony danych i mergerFS do połączenia kilku dysków w jedną przestrzeń. Nie jest to rozwiązanie uniwersalne, ale czasem może się sprawdzić i pomóc wydobyć coś z używanego sprzętu.

2) Mody w Claude Code - twórz własne rozszerzenia bez pisania kodu (film, 31 min)
https://www.youtube.com/watch?v=2cvvHCEAOYQ
INFO: Do tej pory dało się uczyć Claude, jak ma coś robić (skille) albo kazać mu reagować na określone zdarzenia (hooki), a teraz można zmienić to, co widać na ekranie. To dzięki funkcji modów, którymi rozszerzysz narzędzie o dodatkowe paski, panele, przyciski albo komendy. Moda nie trzeba programować, wystarczy opisać Claude'owi, czego potrzebujesz. W filmie zobaczysz, jak autor zarówno instaluje gotowego moda z sieci, jak i buduje własnego. Zwróć uwagę na fragment o bezpieczeństwie: mod działa z uprawnieniami Twojego Claude Code, więc przed instalacją gotowca warto sprawdzić, co czyta, zapisuje i wysyła.

3) Shodan - wyszukiwarka urządzeń podłączonych do internetu (film, 19 min)
https://www.youtube.com/watch?v=trfpVQyN6-o
INFO: Jakie usługi Twojego serwera widać z internetu? Można to sprawdzić na przykład przez Shodana, wyszukiwarkę publicznie dostępnych urządzeń i usług, która skanuje adresy IP i porty, a potem zapisuje, co usługi zdradzają same o sobie. Narzędzie może Ci pomóc w monitorowaniu Twoich adresów IP i ostrzeganiu, gdy pojawi się nowy otwarty port (choć to dopiero w ramach płatnego pakietu). W filmie zobaczysz więcej praktycznych - i legalnych ;) - zastosowań Shodana dla adminów, pentesterów czy właścicieli serwerów.

4) Pisanie bloga z AI - gdzie jest granica autorstwa?
https://jacobtomlinson.dev/posts/2026/writing-blog-posts-while-walking-the-dog/
INFO: Autor szuka sposobu na wsparcie się AI przy pisaniu bloga, ale w taki sposób, aby teksty wciąż brzmiały jak jego. Rozróżnia podejście ‘extrapolation’ (czyli dzielenia się z AI jedną myślą, na podstawie której model generuje tekst) oraz interpolation (czyli zasilenie AI dużą ilością wniosków i przemyśleń, po czym polecenie modelowi wyłowienia z tego najważniejszych wątków). W swojej praktyce skupia się na tym drugim i pokazuje na przykładzie, jak powstaje taki tekst. Warto przeczytać - jeśli jesteś osobą piszącą, ale też jeśli wciąż szukasz tekstów 'human written’.

5) Historia Mks_vira - popularnego antywirusa z czasów dyskietek (film, 17 min)
https://www.youtube.com/watch?v=BhoZWhPnbCw
INFO: Kącik historyczny. Autor opowiada o popularnym w latach 90. polskim antywirusie, który po śmierci jego twórcy (Marka Sella) stał się podłożem konfliktów o prawa do niego. Z programu przegrywanego z dyskietki na dyskietkę wyrósł duży biznes, a jako że Sell nie zostawił po sobie testamentu, chętnych do zostania spadkobiercą kodu źródłowego było wielu. Jak potoczyła się ta historia i co z niej wynikło, dowiesz się z filmu.

6) Wnikliwość i empatia nie zawsze pomagają w pracy - 10 pułapek
https://cutlefish.substack.com/p/tbm-442-10-career-traps-thoughtful
INFO: Bycie wnikliwym, empatycznym czy chętnym do pomocy i rozwiązywania problemów zwykle jest atutem zawodowym, ale może też działać przeciwko Tobie. Autor opisuje dziesięć pułapek, które z nich wynikają, np. branie na siebie problemów, które niekoniecznie są Twoje, utożsamianie się z rolą zawodową albo stawanie w obronie innych tak intensywnie, że też stajesz się częścią konfliktu. Rozwiązaniem na to nie jest tłumienie swoich cech, ale rozpoznanie momentu, w którym to staje się dla Ciebie destrukcyjne - o tym przeczytasz więcej w tekście.

7) 7 agentów AI w praktyce - bezpłatny LIVE o automatyzacji codziennej pracy [sponsorowane]
https://s.mrugalski.pl/robiSieSamo
INFO: Zobacz, jak AI może obsługiwać maile, analizować dokumenty, przygotowywać oferty, tworzyć treści i pilnować firmowych zadań. Bez godzin teorii - Tomasz Woliński pokaże Ci rozwiązania, z których sam korzysta. Ponad 13 000 uczestników poprzednich edycji. Za obecność otrzymasz playbook “Twój pierwszy cyfrowy pracownik”. Na platformie Robi Się Samo czekają też 3 bezpłatne kursy: podstawy automatyzacji AI, n8n i Claude Code. Dołącz bezpłatnie 17 października o 10:00.

8) Jak przesuwały się oczekiwania wobec AI na Hacker News w latach 2016-2026
https://stoppels.ch/2026/10/03/wake-me-up-when-ai-can.html
INFO: 'Obudźcie mnie, gdy AI będzie umiało…’ - takich komentarzy na Hacker News przez ostatnią dekadę uzbierało się kilkaset. Autor tego wpisu zebrał je (z użyciem AI, oczywiście) i poprosił czytelników o głosowanie, czy według nich sztuczna inteligencja przeskoczyła już postawioną poprzeczkę. Zobacz, gdzie ich zdaniem już dawno tak się stało, które kwestie są sporne, a w których AI wciąż nie daje rady. Na przykładzie testu Turinga widać, jak nasze wymagania rosną razem z możliwościami modeli.

9) Przeskanuj.pl - sprawdź trackery w aplikacjach na Androida
https://przeskanuj.pl/
INFO: 'Prywatność nie powinna wymagać doktoratu z informatyki’ - piszą twórcy narzędzia pokazującego, gdzie aplikacje przesyłają dane o naszej aktywności. Podajesz nazwę aplikacji albo wrzucasz link do Google Play i masz info: z jakimi zewnętrznymi domenami apka się łączy, jakie biblioteki śledzące w niej wykryto i czy wysyła identyfikator reklamowy Twojego urządzenia. Jest opcja samodzielnego uruchomienia analizy - aplikacja odpali się w środowisku testowym, a wynik trafi do publicznej bazy. Czeka tu też na Ciebie lista popularnych w Polsce aplikacji z informacją, dokąd trafiają dane - sprawdź, czy są pośród nich Twoje ulubione. Serwis przygotowała Fundacja 'Internet. Czas działać!’.

10) State of Devs 2026 - nastroje wokół rozwoju AI
https://2026.stateofdevs.com/en-US/
INFO: W tym roku w ankiecie State of Devs programistów zapytano o ich stan psychiczny i nastroje w kontekście rozwoju sztucznej inteligencji. Prym wiedzie wyczerpanie, rozczarowanie i niepewność co do przyszłości. Respondenci wspominają też o dyskryminacji i konieczności dopasowywania się do kultury pracy oraz o złym zarządzaniu. Zanim jednak popadniemy w marazm - niektórzy odbierają AI neutralnie albo z dozą ciekawości. Warto zajrzeć, bo wiele branżowych ankiet pomija te 'miękkie’ tematy - a jeśli zarządzasz zespołem IT, świadomość tych problemów może być dla Ciebie jeszcze ważniejsza. Po wynikach badania poruszasz się przez menu po lewej.

11) Enigma - pobaw się interaktywnym modelem 3D urządzenia
https://enigma.design/
INFO: Dzięki tej stronce możesz przetestować w przeglądarce działanie Enigmy na tym modelu 3D. W szesnastu krótkich lekcjach pokazano m.in. ustawianie wirników, łącznicę, reflektor, pierścienie i mechanizm, który po każdym naciśnięciu klawisza przesuwa wirniki. Rozpisano też w przejrzysty sposób historię maszyny i to, jaką odegrała rolę podczas II wojny światowej.

12) Apple Reference Image - iPhone 18 Pro ma udowadniać autentyczność zdjęć
https://www.techpolicy.press/will-apples-reference-image-feature-help-defend-against-ai-manipulation/
INFO: Apple wprowadziło w iPhone 18 Pro funkcję Reference Image - ma ona udowadniać, że zdjęcie jest autentyczne, a nie przerobione czy wygenerowane przez AI. Sensor aparatu kryptograficznie podpisuje surowe dane już w chwili zrobienia zdjęcia i tworzy coś w rodzaju cyfrowego negatywu. W tym tekście analizuje to osoba, która od kilkunastu lat współtworzy narzędzia do wiarygodnego dokumentowania zdarzeń dla dziennikarzy i obrońców praw człowieka. I choć znalazły się pochwały dla tej opcji (np. dowód autentyczności nie wymaga ujawniania tożsamości), to jest sporo pytań o władzę Apple, zależność od ich serwerów i brak współpracy z C2PA (taki standard kryptograficznego podpisywania metadanych w plikach).

13) Jak to jest, gdy Twoją firmę poleca ChatGTP? - o 'router economy’
https://www.lukascampos.com/blog/router-economy
INFO: Co się stanie, jak ChatGPT zacznie polecać Twoje usługi swoim użytkownikom? Jest opcja, że przybędzie Ci duuużo pracy… ale warto powstrzymać ekscytację, bo nie ma gwarancji, że to się utrzyma. Tego właśnie doświadczył autor tekstu - model od OpenAI intensywnie rekomendował użytkownikom usługi jego firmy, tyle że tylko przez 6 dni. Skłoniło go to do przemyśleń nad AI jako nad routerem, który wybiera narzędzia i usługi dla użytowników - jak to zmienia marketing, płatności, pozycję pośredników itd. Autor wspomina też, jak wykorzystać takie okno poleceń przez AI i gdzie rola człowieka wciąż ma znaczenie w biznesie.

14) Gdzie samochody z dostępem do internetu wysyłają dane o użytkowniku?
https://automatictransmission.khoury.northeastern.edu/#rqs
INFO: Internet wbudowany w samochodzie, a do tego aplikacja na smartfonie, którą można otworzyć bagażnik albo sprawdzić, gdzie stoi auto… co za wygoda - ale nierzadko ma swój koszt. Badacze sprawdzili, dokąd samochody i aplikacje wysyłają dane takie jak VIN, adres e-mail właściciela, numer telefonu czy lokalizację. Okazało się, że nie tylko do producenta, ale też do firm zajmujących się reklamą i śledzeniem użytkowników. Co udało się zbadać, jak na zgłoszenia badaczy reagowali producenci i jaką kontrolę nad tym trackowaniem ma użytkownik? Zajrzyj do tekstu.

15) Agenci OpenAI edytowali wiki i obciążali infrastrukturę Wikimedia
https://diff.wikimedia.org/2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/
INFO: Wikimedia Foundation potwierdza, że znalazła ślady działań botów powiązanych z OpenAI na swoich stronach. Boty robiły edycje na wiki, próbowały wykorzystać publiczne narzędzie jako proxy i generowały na tyle duży ruch, że mogły przyczynić się do częściowej awarii jednej z usług. Systemów ani danych nikt nie przejął, ale ruch botów podbił koszty i obciążył infrastrukturę, a do tego narobił pracy wolontariuszom pracującym przy serwisie. Ten tekst to apel do firm od AI, aby lepiej pilnowały swoich agentów.

16) Zmiany w plikach mogą zdradzać o nas więcej, niż chcemy - ciekawy wektor ataku
https://inoti.fyi/
INFO: Każdy system ma mechanizm, który daje programom znać, że któryś z plików został otwarty, zapisany czy usunięty (np. inotify na Linuksie, ReadDirectoryChangesW na Windowsie, File System Events na macOS). Takie powiadomienia sporo mówią o zachowaniu użytkownika: kiedy pisze na klawiaturze, dostaje zdjęcia na komunikatorze czy jakie strony odwiedza. Można też poznać jego rytm pisania, który pomaga odgadnąć hasło, albo podsunąć fałszywe okno do jego wpisania. W artykule zobaczysz przykłady takich działań na różnych systemach.

17) Jak oddzielić urządzenia IoT od reszty domowej sieci za pomocą VLAN-ów? (film, 21 min)
https://youtu.be/nuhh_KfCz9M
INFO: W wielu domach wszystko jest podłączone do jednej sieci - laptopy i telefony razem z kamerami, żarówkami czy smart lodówką. Całość bywa słabo zabezpieczona, a jeśli ktoś się włamie do jednego z urządzeń, łatwo mu poruszać się po całej sieci. Żeby było bezpieczniej, warto podzielić sieć za pomocą VLAN-ów - na przykład na część dla domowników, do pracy i odizolowaną dla IoT. Autor pokaże Ci taki właśnie przypadek, wyjaśni różnicę między portami tagowanymi i nietagowanymi oraz pokaże konfigurację interfejsu, adresacji IP, DHCP i reguł firewalla.

18) Cezar - polski orkiestrator agentów kodujących
https://github.com/open-mercato/cezar
INFO: Sporo było newsów o narzędziach do zarządzania wieloma agentami AI - czas na polski opensource'owy projekt oparty na Gicie. To samo zadanie możesz uruchomić w kilku wariantach i wybrać najlepszy diff, a w jednym workflow połączyć różnych agentów (Claude Code, Codex i OpenCode). Wszystko obsługujesz z panelu w przeglądarce lub z telefonu, a po instalacji na VPS-ie agenci pracują również przy zamkniętym laptopie. Nie potrzebujesz kluczy API, bo rozwiązanie korzysta z Twoich logowań do CLI agentów. Niczego też nie scala samodzielnie - na końcu to Ty przeglądasz diff i decydujesz, czy powstanie PR. Wspierani agenci: Claude Code, Codex, OpenCode, Copilot CLI, Cursor Agent, Junie, pi.

19) Floci - testuj aplikacje chmurowe lokalnie (AWS/Azure/OCl)
https://floci.io/
INFO: Agent AI piszący kod pod AWS-a powinien go gdzieś przetestować - najlepiej nie na prawdziwym koncie. Sprawdzić się tu może Floci: to działające lokalnie emulatory AWS, Azure, GCP i OCI, do których agent łączy się jednorazowymi kluczami (więc w najgorszym razie zresetuje kontener na Twoim komputerze). Działa z Claude Code, Cursorem, GitHub Copilotem, OpenAI Codex, Aiderem i Gemini CLI… z czymkolwiek, co umie odpalić komendę w shellu. Przyda Ci się nie tylko przy agentach, ale też do testów w CI i próbnych przebiegów Terraforma czy OpenTofu.

20) Jak ORM-y nadal przepuszczają SQL Injection i co z tym zrobić?
https://www.freecodecamp.org/news/how-orms-still-let-sql-injection-through-and-how-to-close-the-gaps/
INFO: Korzystanie z ORM-a nie zamyka tematu SQL Injection. W tym tekście zobaczysz cztery przypadki, w których warto zachować czujność. Niektóre są dość oczywiste (surowe zapytania), inne łatwo przeoczyć na code review (np. dynamiczne sortowanie). Każdy z przypadków autor obrazuje fragmentem podatnego kodu, wyjaśnia, jak atakujący może go wykorzystać, a potem pokazuje ten kod po poprawce. Przykłady są napisane w Node.js z Sequelize, ale te same wzorce dotyczą też Prismy, TypeORM i Knexa.

21) git-bug - tracker zgłoszeń działający bezpośrednio w GIT
https://github.com/git-bug/git-bug
INFO: Kod w Gicie, a zgłoszenia błędów w innym narzędziu - taka sytuacja bywa niewygodna np. przy awarii tego drugiego. Jeśli chcesz tego uniknąć, pomocny będzie git-bug, który zapisuje zgłoszenia w tym samym miejscu co kod, więc każdy w zespole ma u siebie ich pełną kopię i może z nimi pracować również offline. Do wyboru jest CLI, interaktywny interfejs w terminalu, lokalne web UI (z przeglądarką kodu i historii commitów) oraz API GraphQL. Są też integracje z GitHubem, GitLabem, Jirą i Launchpadem, które importują i eksportują zgłoszenia, więc nie musisz porzucać dotychczasowego systemu.

22) basal-1.5 - polski model AI do decyzji
https://basal.si5.pl/
INFO: Mamy Jeva w domu? Model decyzyjny basal wybiera jedną z podanych opcji i podaje, jak bardzo jest jej pewny. Powstał na bazie Bielika, jego wagi są na licencji Apache 2.0 i możesz go uruchomić na własnym sprzęcie. Może Ci się przydać np. do routingu zgłoszeń, klasyfikowania dokumentów, w RAG-u i przy wyborze następnego kroku agenta. Pod tym linkiem znajdziesz trzy warianty modelu i jego wyniki w benchmarku Werdykt, w których basal mierzył się po polsku i angielsku m.in. z dużymi modelami z API.

23) RevPDF - lokalny edytor PDF bez abonamentu
https://revpdf.com/
INFO: Do robienia raz na jakiś czas podstawowych rzeczy na PDF-ach (typu edycja tekstu czy obrazu, dodawanie uwag, łącznie stron) raczej nie potrzebujesz abonamentu na Adobe. Dzięki temu narzędziu załatwisz to bez opłat i zakładania konta, a do tego lokalnie. RevPDF działa na Windowsie, MacOS, Linuksie, jest też wersja na Androida i iOS. Jeśli chcesz usunąć reklamy widoczne w wersji mobile, wystarczy jednorazowa inwestycja w wersję premium.

== LINKI TYLKO DLA PATRONÓW ==

24) Przewodnik po Jev - materiały na start
https://uw7.org/un_7482bc2ecc1bd
INFO: Jev doczekał się katalogu materiałów na GitHubie. Jest tu wprowadzenie jak pracować z trzema typami pytań (Choice, Score, Noul), pierwsze wywołanie modelu w JavaScripcie i Pythonie, a także różne drogi dostępu do modelu, np. przez OpenRouter, Cloudflare czy Vercel. Do tego lista bibliotek dla wielu języków, integracji z bazami danych, narzędzi dla agentów kodujących, a nawet gier i eksperymentów z robotami. Cenna sekcja: 'Before you trust a decision’ z wynikami niezależnych testów - pokazuje, w jakich sytuacjach na decyzje Jeva warto brać poprawkę.

25) Bezpieczeństwo AI i użycie AI w security - lista narzędzi
https://uw7.org/un_fca92a8d53f98
INFO: Bogate materiały na temat cyberbezpieczeństwa przy AI w dwóch odsłonach. Pierwsza to 'AI dla bezpieczeństwa’, czyli przegląd kodu, wykrywanie podatności, reagowanie na incydenty. Druga - jak zabezpieczać systemy AI (modele, RAG, agenty, MCP, dane, łańcuch dostaw). Są tu też narzędzia do testowania odporności modeli i do analizy kodu. Przyda Ci się to, jeśli zajmujesz się bezpieczeństwem, ale też, jeżeli potrzebujesz materiałów do zgłębienia tego tematu zebranych w jednym miejscu.

2 października 2026

Fri, 02 Oct 2026 10:36:03 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Interesujesz się tematyką cybersecurity? To wpadnij na darmowe wydarzenie online organizowane przez sponsora tego wydania newslettera. Zobaczysz pokazy hackowania na żywo. Zapisz się koniecznie.

1) Agenty AI i koniec ręcznego pisania kodu? - wystąpienie DHH z Rails World 2026 (film, 1 h i 2 min)
https://youtu.be/vDjW_dRyKXY
INFO: To nagranie stało się niezwykle popularne w mijającym tygodniu. D.H. Hansson - twórca Ruby on Rails - opowiada w wystąpieniu na Rails World 2026 o tym, jak zmieniło się jego podejście do tworzenia oprogramowania. Omawia przykład swojego zespołu, który przepisuje aplikację webową HEY na 6 aplikacji natywnych, a backend na Rusta, którego DHH szczerze nie znosi… Pewnie się domyślasz, skąd ta zmiana - kod piszą agenci, a on (jak sam mówi) przeszedł na emeryturę jako programista. Usłyszysz też m.in., kiedy web wciąż ma sens i dlaczego zamiast chatbotów w aplikacjach Hansson woli CLI dla własnego agenta. Wystąpienie jest pełne optymizmu co do możliwości AI i zmiany roli programistów - ciekawe, czy podzielisz ten entuzjazm.

2) iPad jako główny komputer do pracy - setup twórcy Nozbe
https://ipadproductivity.com/2026/09/20/ipad-power-user-michael-sliwinski/
INFO: Czy da się prowadzić firmę, pracując niemal wyłącznie na iPadzie? Najlepiej spytać o to Michała Śliwińskiego, twórcę Nozbe (aplikacji do zarządzania zadaniami), który robi to od lat. Ale nie musisz pytać osobiście, bo zrobił to już serwis piszący o produktywności na iPadzie - pod tym linkiem przeczytasz całą rozmowę. Dotyczy ona m.in. setupu, Skrótów Apple automatyzujących powtarzalne zadania, a także kultury pracy w Nozbe, która wspiera produktywność zespołu. Jest też kilka zdań o tym, co w iPadOS wciąż uwiera.

3) Analiza środowiska systemowego agenta Muse od Meta - sam je ujawnił
https://mouse.dev/blog/muse-runtime-export/
INFO: Autor poprosił asystenta AI Meta Muse o spakowanie stworzonych przez niego plików i zapisanie ich na Google Drive. Agent zadziałał nieco nadgorliwie, bo oprócz plików użytkownika spakował też ‘własne wnętrze’ - system plików środowiska, w którym działa, wraz z wewnętrzną dokumentacją Mety i kluczami SSH. Wyszło więc na to, że wewnętrzne pliki i wrażliwe dane mogą opuścić środowisko przez zwykły czat i podpięty eksport (ale do wyjścia z kontenera nie doszło). Co znalazło się w archiwum, czego można się z niego dowiedzieć o działaniu takiego agenta i jak Meta zareagowała na zgłoszenie - dowiesz się z tekstu. Coś ciekawego zarówno dla specjalistów od cybersecurity, jak i dla osób podpinających agentów AI do swoich usług.

4) Jak dobrze wybrać ThinkPada z drugiej ręki - przewodnik
https://www.bobble.tech/free-stuff/used-thinkpad-buyers-guide
INFO: ThinkPady mają opinię laptopów trudnych do zajechania, a po kilku latach służby w firmach trafiają na rynek wtórny w naprawdę dobrych cenach. Jeśli myślisz o skorzystaniu z takiej okazji, ten przewodnik będzie pomocny - zawiera chyba wszystko, czego potrzebujesz, żeby dobrze wybrać model dla siebie. Rozszyfrujesz nazwy modeli, poznasz różnice między poszczególnymi seriami, a do tego dowiesz się, jak przypadkiem nie kupić elektrośmiecia ;) Są też porady, co warto wymienić lub ulepszyć po zakupie. Tylko uwaga na ceny, bo są już nieaktualne - za to wiedza o modelach i typowych problemach nadal jest na czasie.

5) Jak działa nowy model AI, Jev - i czy faktycznie to nowość? (film, 5 min)
https://www.youtube.com/watch?v=TbkUKCm3CHQ
INFO: Tu znajdziesz pięciominutowe omówienie modelu AI, o którym ostatnio mówią wszyscy, a którego zadaniem jest podejmowanie szybkich decyzji (zamiast pisania elaboratów) i zwracanie Ci ich w określonym formacie. Narzędzie kosztuje wielokrotnie mniej niż klasyczne modele językowe i pracuje szybciej od nich (odpowiedź w kilkaset milisekund), a przydać się może przy zadaniach typu moderacja treści albo klasyfikacja danych. To, co budzi wątpliwości, to podobieństwo Jev do klasyfikatorów zero-shot - w filmie usłyszysz o tym więcej.

6) Zabezpieczenia więziennego tabletu i próba ich obejścia (film, 16 min)
https://www.youtube.com/watch?v=at8KPvN4UV8
INFO: Osadzeni w amerykańskich więzieniach mogą wypożyczyć tablet, żeby napisać do bliskich albo połączyć się z nimi na wideo. W tym filmie zobaczysz taki egzemplarz. Autor pokazuje, ile wysiłku kosztuje dostanie się do środka tego sprzętu i uruchomienie go, a potem próbuje obejść blokadę systemu. Zabezpieczeń jest sporo, ale w jednym miejscu producent przyoszczędził i dzięki temu możemy zajrzeć głębiej w to urządzenie o dość nietypowym przeznaczeniu.

7) Sekurak Hacking Party Warm-Up - godzina hackowania na żywo [sponsorowane]
https://s.mrugalski.pl/shpWarm2026
INFO: Już 6 października o 19:00 zespół Sekuraka zaprasza na intensywne, 60-minutowe spotkanie online wypełnione pokazami hackowania na żywo. Zobaczysz m.in., jak samodzielnie utworzone konto komputera może posłużyć do przejęcia całej domeny, poznasz 5 popularnych ataków na agentów AI i dowiesz się, jak “zhackować” konferencję MSHP. Występują Tomasz Turba, Maciej Szymczak, Marek Rzepecki i Krzysztof Zams, a gościem specjalnym będzie Tomasz Zieliński (Informatyk Zakładowy).

8) Wyciek z ALAB i MyDr powiązane? - w tle Windows Server 2008
https://zero.pl/news/wyciek-danych-z-alab-spolka-wskazuje-na-mydr-i-windows-server-2008
INFO: Trzy lata temu z labolatoriów ALAB wyciekły dane. W tym roku wyciekły one od MyDr. ALAB zwrócił się do UODO o powołanie biegłego, który sprawdzi, czy te dwa włamania mogą mieć wspólne podłoże techniczne. Kluczowy wątek dotyczy zewnętrznego oprogramowania używanego przez część przychodni, które według ALAB-u wymagało pracy na niewspieranym od lat Windows Server 2008. MyDr twierdzi, że to nie ma związku z włamaniem. Jak jest naprawdę i dlaczego ALAB wiąże te dwa wydarzenia? O tym więcej w artykule.

9) Claude Code czy Codex? Jev wybiera model do wykonania zadania (film, 16 min)
https://youtu.be/Yhy3zh95lqQ
INFO: Model decyzyjny w akcji - zobacz, jak Jev wybiera, czy zadanie powinien dostać Claude Code czy Codex i jak mocnego modelu do tego użyć. Autor pokazuje też konfigurację Jeva, testuje go na zadaniach opisanych po polsku i analizuje koszty użycia takiego rozwiązania. Jest też parę słów o ograniczeniach, bo choć Jev może zdjąć z użytkownika ciężar kilkudziesięciu decyzji w ciągu dnia, to jego słabe strony wykluczają go z niektórych zadań (np. ma wejście tylko tekstowe, więc obrazy, audio i wideo musisz wcześniej zamienić na tekst lub metadane).

10) Wyciekły dane z 'FELG Dent’ - oprogramowania do obsługi gabinetów stomatologicznych
https://sekurak.pl/wyciek-incydent-bezpieczenstwa-w-felg-gabinety-dentystyczne-atakujacy-twierdza-ze-uzyskali-dostep-do-24-miliona-rekordow-z-danymi-pacjentow/
INFO: Atakujący twierdzą, że uzyskali dostęp do danych z systemu używanego przez tysiące gabinetów dentystycznych, w tym do numerów PESEL, adresów, informacji kontaktowych, danych medycznych, recept i informacji z eWUŚ (systemu Elektronicznej Weryfikacji Uprawnień Świadczeniobiorców). Firma potwierdziła sam incydent, ale zaznaczyła, że skala wycieku nadal jest weryfikowana - na ten moment wspomina o wycieku około 2 mln rekordów dotyczących pacjentów, a niekoniecznie tylu osób (jeden pacjent może mieć wiele wpisów w bazie). Z tekstu dowiesz się, co o wycieku wiemy od samych atakujących i co z tego potwierdza dostawca oprogramowania. FELG Software oferuje oprogramowanie w chmurze dla gabinetów dentystycznych, więc jest spora szansa, że Twój dentysta z tego korzystał.

11) Niedługo na Facebooku udostępnisz za darmo tylko dwa linki miesięcznie
https://publisherinabox.com/facebook-link-limits-meta-one-what-publishers-do
INFO: Jeśli publikujesz linki (np. do oferty czy wpisów z bloga) na swoim fanpage'u albo profilu profesjonalnym, to czas przygotować się na zmiany, które Facebook testuje już na niektórych kontach. Ich właściciele mogą udostępnić za darmo już tylko dwa klikalne linki miesięcznie, pozostałe będą widoczne jako zwykły tekst. Ograniczenie obejmuje również linki dodawane w komentarzach (z takiego rozwiązania korzystało się, żeby podratować i tak słabe zasięgi postów z linkami). Oczywiście możesz dodać ich więcej, jeśli zapłacisz - w tekście znajdziesz omówienie pakietów Meta One i sposób na policzenie, czy subskrypcja ma szansę Ci się zwrócić. Autorzy wspominają o jasnej stronie tej sytuacji: skoro liczba linków na FB spadnie, to będzie większa szansa, że ktoś kliknie w te 'opłacone’ - wkrótce się okaże, czy to trafne przewidywania, czy po prostu optymizm firmy, która sprzedaje wydawcom usługi i narzędzia do Facebooka.

12) Dlaczego kupowanie biletu lotniczego online trwa tak długo? - analiza aplikacji webowych
https://calibreapp.com/blog/airline-websites-are-slow
INFO: Jeśli kupowanie online biletu na samolot dłuży Ci się jak czekanie na swój bagaż po przylocie… to może nie być tylko wrażenie. Strony rezerwacyjne ponad setki przewoźników przeszły test Google Core Web Vitals na rzeczywistych danych, a jego wyniki zestawiono z rankingami jakości obsługi i z systemami rezerwacyjnymi, na których działają. Można więc zobaczyć, dlaczego tak długo to trwa. Podobne problemy występują też w e-commerce, bankowości i innych usługach opartych na konwersji, więc jeśli odpowiadasz za serwis, w którym użytkownik ma coś kupić czy zarezerwować, koniecznie zajrzyj do tekstu.

13) ChatGPT współpracuje z reklamodawcami - śledzenie przez ciasteczka
https://www.buchodi.com/chatgpt-now-knows-what-you-do-on-other-websites-via-ad-collector/
INFO: Śledzenie użytkowników między stronami to w reklamie nic nowego, bo od lat robi to np. piksel Facebooka. A jak z tego mechanizmu korzysta OpenAI? Ciasteczko ustawiane przez ChatGPT (także gdy korzystasz z niego bez logowania) wraca do OpenAI ze stron reklamodawców razem z informacjami o tym, co tam robisz. Różnica między narzędziem Mety a OpenAI jest taka, że czatbotowi ludzie powierzają znacznie bardziej osobiste sprawy niż portalowi społecznościowemu, a sposób, w jaki OpenAI oznacza zgodę na to ciasteczko, jest dość dyskusyjny. Z tekstu dowiesz się więcej o tym, jak działa cookie “__obi” i jakie dane mogą przy tym wypływać.

14) Zdalny dostęp do komputera z Raspberry Pi + Pi-KVM (film, 11 min)
https://www.youtube.com/watch?v=0BZDQE01DZA
INFO: Kiedy komputer utknie przy restarcie albo trzeba wejść do BIOS-u, TeamViewer czy RDP nagle są bezradne. Wtedy przydaje się sprzętowy KVM, który daje dostęp do obrazu z monitora, klawiatury i myszy niezależnie od stanu systemu oraz pozwala wybudzić maszynę z uśpienia. Zamiast kupować gotowe urządzenie KVM (które przeważnie nie jest tanie), da się je złożyć samodzielnie, wykorzystując np. Raspberry Pi i kilka tanich części. Autor pokazuje listę komponentów, instalację Pi-KVM i konfigurację Tailscale, dzięki czemu steruje on komputerem spoza domu, nawet z telefonu. Zobaczysz też trik na Windowsa, dzięki któremu zdalny obraz jest czytelny, a ustawienia głównego monitora zostają nietknięte.

15) Paperclip - meta harness do zarządzania zespołem agentów AI (film, 28 min)
https://www.youtube.com/watch?v=7RVf25Rg0Mc
INFO: Jak to możliwe, że przy każdym spłukiwaniu wody w toalecie wszyscy w studiu tracą połączenie z NAS-em? Autor filmu postanowił zlecić rozwikłanie tej zagadki agentom AI: skonstruował swój dział IT z prostą strukturą organizacyjną oraz specjalistami od obsługi storage, sieci i bezpieczeństwa. Całością zarządzał Paperclip, który pozwala połączyć w jednej strukturze Claude Code, Codexa, Hermesa i lokalne modele, a potem rozdzielać im zadania. Obejrzyj, jeżeli pracujesz z kilkoma agentami na raz i czasem trudno Ci nimi zarządzać… no i jeśli ciekawi Cię, co z tą toaletą ;)

16) Szybki agent webowy bez zrzutów ekranu - rozwiązanie open source z JEV-em
https://github.com/browser-use/jev-ultrafast
INFO: Wygląda na to, że Jev jest niekwestionowanym liderem tego wydania. Tym razem zobaczysz, jak twórcy narzędzia Browser Use użyli Jeva do zbudowania agenta, który sam obsługuje strony w przeglądarce. W przeciwieństwie do wielu podobnych narzędzi agent nie analizuje zrzutów ekranu, tylko czyta uporządkowaną listę przycisków i pól na stronie. Jev wybiera jedną z operacji (kliknięcie, wpisanie tekstu, wybór z listy itd.), a model językowy włącza się tylko wtedy, gdy trzeba coś wpisać. Na nagraniu z wyszukiwaniem lotu w Google Flights podpatrzysz, jak to działa, a pod koniec czeka parę słów o limitach MVP.

17) Jak idzie LLM-om porównanie dwóch list? - postępy po roku
https://shkspr.mobi/blog/2026/09/are-llms-still-surprisingly-bad-at-some-simple-tasks/
INFO: Rok temu żaden z testowanych modeli AI nie odpowiedział poprawnie na pytanie: “Które domeny najwyższego poziomu (TLD) mają taką samą nazwę jak poprawne elementy HTML5?”. Autor powtórzył test na nowszych modelach. Czy poszło im lepiej, czy wciąż coś pomijają i maskują braki nadmiarem szczegółów? Jakie znaczenie miał fakt, że pytanie było nieco podchwytliwe? Sprawdź w tekście - interesujące zwłaszcza, jeśli korzystasz z AI przy researchu albo pracy z danymi.

18) Uporządkuj pracę wielu agentów AI - plany w repozytorium Git
https://arslan.io/2026/09/11/how-i-manage-my-agents/
INFO: Przy zlecaniu różnych zadań wielu agentom AI naraz łatwo stracić rachubę, który co robi i na jakim jest etapie. Żeby okiełznać ten chaos, możesz użyć sposobu autora - są to plany w repozytorium Git zapisywane jako pliki Markdown. Układ katalogów w Git odzwierciedla cykl życia zadania (drafts, next, open, done, discarded) i to pomiędzy nimi przenoszone są taski. Początkowo autor sam uruchamiał komendy i doglądał procesu, ale później przekazał obsługę planów agentom koordynatorom, korzystając z nowej funkcji Cursora, Projects. Jeżeli ciekawi Cię to rozwiązanie, zajrzyj do tekstu - nie ma tu gotowych skilli, ale za to czeka na Ciebie prompt, który pomoże Ci to dopasować do swojego stylu pracy.

19) Proaktywni agenci od OpenAI - Dots
https://openai.com/pl-PL/index/introducing-dots/
INFO: Nowość od OpenAI - doty, które nie czekają na Twoje polecenia, tylko same zabierają się za zadania. Każdy dot ma swój komputer w chmurze i przeglądarkę, komunikuje się z Tobą przez Slack czy Teams i uczy się Twojego stylu pracy po to, żeby wyłapywać rzeczy do zrobienia (np. wysyłka faktury czy test kodu). To Ty decydujesz, do jakich aplikacji dajesz mu dostęp. Pod tym linkiem znajdziesz zapowiedź od OpenAI opisującą możliwości rozwiązania z punktu widzenia producenta - niedługo pewnie dowiemy się więcej od użytkowników. Standardowo rozwiązanie początkowo nie będzie dostępne na terenie Unii Europejskiej.

20) Lekkie aplikacje desktopowe z backendem w JavaScripcie - sprawdź TinyJS
https://tinyjs.app/
INFO: Jeżeli chcesz zrobić aplikację desktopową w JS, ale bez uczenia się Rusta ani wypuszczania wielkich paczek z Chromium jak w Electronie, pomocne może być narzędzie TinyJS. Dzięki temu rozwiązaniu strona komunikuje się z backendem bez lokalnego serwera i otwartych portów, webview jest dostarczane przez system, a do tego jest szansa, że Twoja aplikacja zmieści się w kilku megabajtach. Na stronie projektu zobaczysz m.in. jak wygląda architektura takiej apki, co daje wbudowane API i jakie są koszty tak małego rozmiaru aplikacji. Na macOS już to działa, Windows i Linux jeszcze w becie. Przetestowałem to na swoim MacOS i nie mogę wyjśc z podziwu - działająca aplikacja w zaledwie kilku megabajtach.

21) Jak GPT-6 Astra radzi sobie w computer vision?
https://blog.roboflow.com/gpt-6-astra-vision/
INFO: Firma Roboflow (zajmująca się tematami computer vision) przetestowała, jak model GPT-6 Astra radzi sobie z wykrywaniem i liczeniem obiektów, zaznaczaniem ich kształtów czy wnioskowaniem na podstawie obrazu. Sprawdź, jak poszło modelowi i gdzie może oszczędzić on człowiekowi sporo ręcznej pracy przy oznaczaniu danych. Autorzy podpowiadają też, kiedy lepiej zacząć od tańszego rozwiązania.

22) Rynek danych osobowych - jak chronić informacje na swój temat? (film, 16 min)
https://youtu.be/lfkl_mD0TrY
INFO: Karta lojalnościowa w markecie, darmowa aplikacja pogodowa, reklama wyświetlona w przeglądarce - każda z tych rzeczy dorzuca kolejną informację do Twojego profilu w bazie brokera danych, który może na tym sporo zarobić. Autor opowiada, kto chętnie kupuje takie dane i do czego mogą mu służyć. Opowie Ci też, co zrobić, żeby ograniczyć ilość wysyłanych informacji na swój temat - to nie są skomplikowane operacje, więc warto poświęcić na to kilka minut.

== LINKI TYLKO DLA PATRONÓW ==

23) Harness engineering - materiały do nauki
https://uw7.org/un_9d9d6eeb7fa02
INFO: Coraz więcej mówi się, że o skuteczności agenta AI decyduje to, co go otacza - m.in. jaki dostaje kontekst, jakich używa narzędzi, na co ma pozwolenie i jak sprawdza swoją pracę. W skrócie: harness. Dobrze więc wiedzieć, jak taki harness projektować, a w tym pomogą Ci materiały z tego repozytorium. Znajdziesz tu linki pogrupowane według tego, jaki problem rozwiązują, a do tego krótką notkę, dlaczego dany link się tam znalazł. Są też teksty od największych firm AI, badania, narzędzia open source i gotowe szablony plików dla agentów.

P.S. Jeśli szukasz serwera VPS do hostowania swoich projektów, to rzuć okiem na Mikrusa.

25 września 2026

Fri, 25 Sep 2026 10:17:25 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Jeśli takie pojęcia jak NIS2 lub KSC2 coś Ci mówią i chcesz dowiedzieć się o nich znacznie więcej - kogo dotyczą te regulacje, jak je wdrożyć i czy Twoja firma w ogóle pod to podlega, to rzuć okiem na serię bezpłatnych webinarów organizowanych przez sponsora tego wydania newslettera.

1) Miał być tylko Plex, jest serwer w garażu - 7 etapów rozwoju homelabu - (film, 11 min)
https://youtu.be/8D8oziuBbeI
INFO: Zaczyna się niewinnie - ot, na starym laptopie ogarniasz Plex do oglądania filmów. Ale skoro masz już tego laptopa pod telewizorem, to czemu by nie dorzucić Raspberry Pi z Pi-hole, aby zniknęły reklamy? A skoro już masz malinkę, to czemu by nie postawić na niej Home Assistanta i nie sterować oświetleniem w domu…? I tak wzbogacasz swój homelab, kończąc na Proxmoxie, VLAN-ach i racku w garażu. Autor humorystycznie opowiada, jak hobby może przerodzić się w rolę admina własnego domu, uwzględniając plusy i minusy takiej sytuacji.

2) Strażnik powiadamia o zagrożeniach z powietrza - przewodnik po aplikacji
https://cukierrro.github.io/Straznik/
INFO: Znasz już Strażnika? To narzędzie zbiera publicznie dostępne sygnały o zagrożeniach z powietrza i pokazuje je na mapie. W tej instrukcji przeczytasz, jak to działa - jak zainstalować apkę bez Google Play, wybrać interesujące Cię województwa i ustawić powiadomienia. Dowiesz się też, jak czytać kolory, symbole i karty obiektów. Co ważne, aplikacja nie zastępuje Alertu RCB i innych oficjalnych komunikatów - może być za to ich uzupełnieniem. Aplikacja dostępna jest w wersji webowej, na telefony z iOS i Androidem. Ciekawostka: backend aplikacji hostowany jest na Mikrusie.

3) Jak sprawdzić, czy ktoś ubezpieczył samochód na Twoje dane? (film, 10 min)
https://www.youtube.com/watch?v=UasG32B5_A8
INFO: Oszuści mogą na Ciebie zarejestrować i ubezpieczyć samochód - wystarczy, że mają Twoje imię, nazwisko, adres i PESEL (np. na skutek ich wycieku). Zwykle problem wychodzi na jaw dopiero wtedy, gdy przychodzą kary z UFG, dowiadujesz się o zaleganiu ze składkami albo o nieswoich mandatach. Niestety zastrzeżenie numeru PESEL nie rozwiązuje całego problemu. Co więc można zrobić? Przede wszystkim sprawdzić, czy w bazach widnieją polisy zawarte bez Twojej wiedzy, i włączyć powiadomienia, które pozwalają szybko wykryć takie oszustwo - autor filmu pokaże Ci, jak to zrobić.

4) Nowoczesne narzędzia CLI - przegląd użytecznych dotfiles
https://freek.dev/3054-a-tour-of-my-dotfiles
INFO: Po formacie dysku albo zakupie nowego komputera dobrze byłoby móc w kilka minut odtworzyć swoje środowisko pracy. Może Ci do tego posłużyć repozytorium dotfiles zawierające konfigurację terminala, shella, Gita, edytorów i narzędzi CLI. Częścią tej koncepcji są nowocześniejsze zamienniki starych komend terminalowych, narzędzie do błyskawicznego przeskakiwania między projektami oraz funkcje przyspieszające pracę z Laravelem, Composerem i Gitem. Nawet jeśli nie chcesz przygotowywać się na migrację na nowy komputer, to rzuć okiem na artykuł, aby zainspirować się, jak fajnie można skonfigurować swoje terminalowe środowisko i jakich zamienników znanych aplikacji możesz używać.

5) Skąd brał się charakterystyczny wygląd grafiki w starych grach?
https://datagubbe.se/crt/
INFO: Krążący w sieci mit - spopularyzowany viralowym filmikiem z TikToka - głosi, że stare gry wyglądały ładnie głównie dlatego, że stare telewizory z ekranami CRT ‘rozmywały’ kanciaste piksele. Autor tego tekstu twierdzi, że to dość naciągana teoria: kineskop robił swoje, ale równie ważne były pewne graficzne sztuczki i jakość samego sygnału. Jeśli chcesz zobaczyć, co było zasługą wyglądu dawnej grafiki - albo po prostu darzysz sentymentem gry na Commodore 64 czy Amigę - zajrzyj do artykułu.

6) Przyszłość programowania - koniec code review, terminala i 'dobrego kodu’?
https://thorstenball.com/blog/2026/09/19/what-i-believe-about-the-future-of-software-development/
INFO: Kolejne spojrzenie na to, jak zmieni się praca programistów w najbliższych latach. Code review ma odejść do lamusa, testy jednostkowe stracą sens, a używanie terminala i klasycznych narzędzi będzie tak niszowe jak dziś pisanie w Perlu. Autor mówi też o tym, jakie umiejętności mają szansę się przebić - przeczytaj, jeśli myślisz o tym, jak dalej pokierować swoją karierą.

7) NIS2/KSC2 Starter Pack - 3 bezpłatne webinary o tym, jak ogarnąć nowe przepisy [sponsorowane]
https://s.mrugalski.pl/nis2
INFO: Nowelizacja ustawy o KSC (implementacja NIS2) już obowiązuje, a wiele firm wciąż nie wie, czy w ogóle jej podlega. Dołącz do cyklu trzech webinarów pokazujących temat z perspektywy prawnej, wdrożeniowej (co zrobić przy ograniczonym budżecie) i technicznej (obsługa incydentu na żywo z Tomkiem Turbą). Terminy to 30.09, 5.10 i 7.10, zawsze o 10:00. Udział jest darmowy. Każda zapisana osoba otrzymuje dostęp do nagrań.

8) Dane o cenzurze internetu w Polsce i na świecie - OONI
https://ooni.org/
INFO: OONI (Open Observatory of Network Interference) zbiera dane o cenzurze internetu z ponad 200 krajów - sprawdzisz tutaj, jakie strony w danym kraju są blokowane, a aplikacje spowalniane - i przez kogo. Znajdziesz tu też pogłębione analizy niektórych przypadków, np. spowalnianie social mediów podczas protestów w Turcji czy blokada transmisji piłkarskich w Hiszpanii. Projekt jest otwarty, kod źródłowy znajdziesz na GitHubie, a do społeczności dołączysz przez Slacka albo zapisując się na listę mailingową. Zacznij przeglądanie od sekcji “Data / Explorer”, gdzie możesz szukać np. informacji o naszym kraju.

9) Domowy mikroserwer - jak go zbudować i do czego się przyda? (film, 11 min)
https://www.youtube.com/watch?v=t5T3KuwUZWY
INFO: Podchodź ostrożnie do porządków z kablami na biurku - u autora skończyły się one budową własnego mikroserwera. Zamiast tylko poukładać, co trzeba, postawił mały rack DeskPi z mini PC, switchem, patch panelem i ekranem do podglądu. Część elementów kupił, część wydrukował samodzielnie na drukarce 3D. W filmie opowiada, na jakim systemie to działa, jakie usługi uruchomił i co spokojnie możesz pominąć na start, jeżeli zabierzesz się za podobny projekt.

10) Generowanie grafiki z AI - nie pozwól modelowi decydować o wszystkim
https://trpevski.com/blog/image-model-decide-everything
INFO: Jeżeli generujesz grafiki z AI, to wiesz, że dopóki trzeba zrobić jeden ładny obrazek, prompt wystarcza, ale gdy ten sam proces musi działać dla różnych marek i kampanii, model czasem postanawia przesunąć logo czy zmienić wygląd produktu, a efekty są dalekie od oczekiwań. Co może pomóc? Według autora twarde wymagania (logo, wymiary, obowiązkowy tekst) lepiej przenieść do konfiguracji i kodu, a modelowi pozostawić wolność decyzji w innych kwestiach. Jest też opcja trzecia - model proponuje, a kod weryfikuje. Więcej o tym przeczytasz w tekście.

11) Boring - proste narzędzie do zarządzania tunelami SSH
https://alebeck.github.io/boring/
INFO: Jeśli regularnie łączysz się z bazą danych albo dashboardem na zdalnym serwerze i za każdym razem wklepujesz tę samą długą komendę SSH, to narzędzie może Ci się przydać. Boring pozwala zapisać konfigurację tuneli SSH w pliku TOML, nadać im nazwy i po tych nazwach je odpalać. Przy zerwaniu połączenia odbudowuje je bez Twojego udziału. Narzędzie czyta Twój plik konfiguracyjny SSH i współpracuje z ssh-agentem, więc nie duplikujesz danych logowania, a tunele możesz grupować według środowisk (np. produkcja, staging), żeby widzieć status wszystkich w jednym miejscu.

12) Jak sterować klimatyzacją sprzed lat przez Home Assistant?
https://radiohackers.com/how-i-added-a-non-wi-fi-mitsubishi-ac-to-home-assistant-22770661dd77
INFO: Urządzenie sprzed ery smart home da się włączyć do domowej automatyki - i nie trzeba do tego kupować oficjalnych adapterów, które czasem słono kosztują. Autor opowiada, jak zrobił to z klimatyzatorem Mitsubishi przy pomocy mikrokontrolera ESP32, unikając tym samym nie tylko większego wydatku, ale i wysyłania danych na chmurę producenta. Zobaczysz, jak skonfigurować takie rozwiązanie z Home Assistant i jakie daje to możliwości - może warto zrobić taki eksperyment i wydobyć coś więcej z nieco starszego, ale wciąż dobrze działającego sprzętu?

13) Używasz prywatnego sprzętu do pracy? Sprawdź, na co uważać (film, 15 min)
https://www.youtube.com/watch?v=ssuFOjWS0Ys
INFO: W modelu BYOD (Bring Your Own Device) pracownik używa własnego telefonu czy laptopa zamiast sprzętu firmowego - zaletą jest wygoda dla obu stron, bo Ty masz mniej sprzętu, a firma za niego nie płaci. Jest jednak jedno poważne 'ale’: żeby zabezpieczyć swoje dane, pracodawca zwykle instaluje na Twoim sprzęcie oprogramowanie do zdalnego zarządzania (MDM), które w skrajnym przypadku daje mu prawo do zdalnego wyczyszczenia urządzenia - łącznie z Twoimi prywatnymi zdjęciami i wiadomościami. Autor filmu pokazuje to na przykładzie ataku na firmę Stryker, gdzie ktoś przejął panel takiego narzędzia i zyskał możliwość zdalnego kasowania albo infekowania cudzych urządzeń. Dowiesz się też, czym można zastąpić MDM i jak oddzielać pracę od domowej sieci.

14) Jak założyć bloga w protokole Gemini?
https://brennan.day/creating-a-blog-in-gemini/
INFO: Nie chodzi o asystenta AI od Google, tylko o minimalistyczny protokół internetowy z 2019 roku, gdzie strony pisze się w Gemtext (formacie prostszym nawet od Markdowna), bez HTML-a, CSS-a i JavaScriptu. Na gemlogu, czyli blogu pisanym na Gemini, nie ma sensownego modelu zarobkowego, więc nie opłaca się tam wrzucać reklam ani AI slopu - zostają tylko piszący ludzie. Autor opisuje, jak założyć takiego gemloga i jaką konwencję ich prowadzenia przyjęła społeczność. Czeka też na Ciebie katalog linków do stron opartych na tym protokole. Jeśli tęsknisz za 'starym internetem’ albo prowadzeniem bloga bez rozpraszaczy, może to być dobry kierunek.

15) Cursor Projects - zarządzaj subagentami zamiast odpalać agenta per task
https://flaviocopes.com/cursor-projects/
INFO: Jeśli pracujesz z Cursor AI, to znasz ten ból, gdy do każdego taska otwierasz nowe okno z agentem, i to nawet wtedy, gdy stale pracujesz nad jednym projektem, a wszystko po to, aby mieć czysty kontekst, nie przepalać tokenów i zwiększyć skuteczność działania agenta. Tę niedogodność ma zmienić nowa funkcja o nazwie 'Projects’, dzięki której zamiast osobnych czatów jest jeden agent 'koordynator’ zapamiętujący stan prac nad projektem. Jego zadaniem jest planowanie pracy i delegowanie jej innym agentom, a potem powrót do Ciebie z gotowym PR-em do przejrzenia. Agenta-koordynatora można też podpiąć pod kanał Slacka albo Twoje pull requesty, żeby sam reagował bez pytania o zgodę. Artykuł wyjaśnia, jak i kiedy to się sprawdza.

16) Aplikacja ZCode kopiowała projekty do chmury bez wiedzy użytkownika
https://blog.ferstar.org/en/posts/zcode-silent-workspace-snapshot-upload/
INFO: Podczas porządków na Macu autor odkrył, że folder aplikacji ZCode (harness w stylu Claude Code, ale od Z.AI) zajmuje ponad 700 MB. Ale to nie zajęte miejsce było tu problemem, a fakt, że ZCode pakowało cały katalog projektu razem z pełną historią .git użytkownika, szyfrowało go i wysyłało do chmury na serwer w Chinach. W tekście zobaczysz całe śledztwo autora: logi, rozpakowywanie aplikacji, przechwycone żądania sieciowe, a także reakcję firmy po nagłośnieniu sprawy. Dowiesz się też, jak zablokować taki mechanizm na poziomie systemu plików.

17) LiFi zamiast Wi-Fi - internet przez podczerwień (film, 11 min)
https://youtu.be/vz4MBmIRh0s
INFO: Tu zobaczysz, jak działa zestaw startowy LiFi, czyli sieć przesyłająca dane za pomocą światła podczerwonego, a nie fal radiowych, jak robi to Wi-Fi. Autor podłącza dongle do laptopa (komputer widzi go po prostu jako kartę sieciową), łączy się przez Starlinka i sprawdza, jak sprawdza się takie połączenie - z jaką prędkością działa, jaki ma zasięg i co się dzieje, gdy ktoś fizycznie zasłoni sygnał. Sprawdź, gdzie taka technologia może być dobrą opcją.

18) HarnessTax - jak ważny jest harness, którego używasz do efektów pracy z agentami?
https://harnesstax.github.io/
INFO: Agenci kodujący (jak Claude Code czy Codex) korzystają z tzw. harnessu - systemu, który zarządza narzędziami modelu, kontekstem i pętlą wykonywania zadania. Mimo że to model dostarcza samą 'inteligencję’, coraz częściej okazuje się, że to właśnie harness decyduje, jak efektywnie ta inteligencja jest wykorzystywana. Badacze porównali 21 par model + harness (siedem modeli, trzy harnessy: Claude Code, Codex CLI i minimalistyczny, open-source'owy Pi) i sprawdzili, jakie znaczenie ma to dla skuteczności i kosztu wykonania zadań. Warto poznać te wyniki, zanim w ciemno wybierzesz domyślne narzędzie do swojego agenta kodującego. Okazuje się, że niekiedy modele mogą działać znacznie skuteczniej poza oficjalnym softem dostawcy tych modeli.

19) GPT-6 Astra rozwiązał niemiecki szyfr radiowy z I wojny światowej
https://www.prinzai.com/p/gpt-6-astra-solves-a-wwi-german-radio
INFO: Na liście 50 najsłynniejszych nierozszyfrowanych wiadomości na świecie są niemieckie depesze radiowe z I wojny światowej. Model AI GPT-6 Astra niedawno złamał jedną z nich, nadaną 27 listopada 1918 roku. Kluczem okazało się słowo z pozoru przypisane do zupełnie innego okresu wojny, co według hipotezy modelu przez lata mogło zwodzić każdego, kto próbował ten szyfr zdekodować. Autor tekstu omawia, jak działa ta metoda szyfrowania, co zawierała wiadomość oraz jak model sam sprawdził swój wynik, a także jakie niejasności wychwycił.

20) Bodily Oddities - przegląd nietypowych zjawisk w ludzkim ciele
https://bodilyoddities.com/
INFO: Zdarzyło Ci się przy zasypianiu szarpnąć całym ciałem albo czuć, że spadasz? Albo mieć wrażenie, że opuszczasz swoje ciało i oglądasz siebie z zewnątrz…? Ludzkie ciało robi rzeczy, które mogą wydawać się dziwactwami, a jednak są całkowicie normalne - a do tego zbadane i wyjaśnione. Tutaj znajdziesz aż 155 takich 'dziwactw’: złudzeń wzrokowych, odruchów, zapachów czy różnic anatomicznych wraz z informacją, jak często występują. Sprawdzisz też, czy jest to niegroźne, czy jednak skonsultować się z lekarzem.

21) Jak zapisać flagę państwa w kilkunastu bitach? - o kompresji słów kilka
https://read.vantezzen.io/miniflags
INFO: Autor obejrzał film, w którym użyto flag jako wizualnego przykładu do tłumaczenia operacji na macierzach. To doprowadziło go do pytania: skoro flagi są tak proste (parę pasów, gwiazda, półksiężyc), to dlaczego przechowujemy je jako pełne obrazki zamiast krótkiego opisu? Tak powstał system, który zamienia flagę w ciąg bitów opisujący proporcje, paletę kolorów i układ elementów, a dekoder odtwarza z tego gotowy obrazek (SVG). Jak to dokładnie działa i na których flagach system poległ - dowiesz się z tekstu. Wrzucam jako ciekawostkę.

22) Jak 'Read the Docs’ przetrwało 10-dniowy atak DDoS 5,5 mln req/min
https://about.readthedocs.com/blog/2026/09/2026-ddos-attack/
INFO: Read the Docs (serwis hostujący dokumentację techniczną tysięcy projektów open source) opisuje, jak przez prawie 10 dni odpierał największy atak DDoS w swojej historii - w szczycie dostawał 5,5 miliona żądań na minutę, czyli 100 razy więcej niż normalnie. Atakujący celowali w miejsca, których standardowe zabezpieczenia nie potrafią szybko obsłużyć, a gdy zespół wprowadzał nowe blokady, botnet zmieniał taktykę. Z tekstu dowiesz się, dlaczego proste blokowanie adresów IP nic nie dało, jakie decyzje pomogły utrzymać serwis i dlaczego autorzy uważają, że tego typu ataki - dzięki tanim narzędziom AI i sieciom proxy - przestają być zmartwieniem wyłącznie wielkich firm.

23) Jak M5 Ultra Mac Studio sprawdza się jako maszyna do lokalnych modeli AI?
https://www.macstories.net/stories/m5-ultra-mac-studio-review-the-dream-mac-for-local-ai-agents/
INFO: Zobacz, jak wygląda uruchamianie lokalnych modeli AI i agentów na Mac Studio z chipem M5 Ultra i 256 GB pamięci (i jak to wygląda w porównaniu z wcześniejszym M3 Ultra i komputerem z RTX 5090). Testy uwzględniają m.in. szybkość przetwarzania promptów, pracę na długich kontekstach czy kwestie hałasu i temperatury sprzętu. Mimo że w roli głównej jest tu komputer z górnej półki, w który może nie chcesz inwestować dla lokalnej AI, warto zobaczyć, co jest już osiągalne w kwestii AI bez korzystania z chmury.

24) Jak CSS obchodził ograniczenia Internet Explorera?
https://vale.rocks/posts/css-relics
INFO: Kiedyś CSS służył nie tylko do stylowania stron WWW - pomagał też obejść różnice w renderowaniu stron między przeglądarkami. Autor tekstu pokazuje przykłady związane głównie z Internet Explorerem: prefiksy w nazwach właściwości, “!banana” działające jak “!important”, 'zoom: 1’ do wymuszania hasLayout czy JavaScript odpalany z poziomu CSS Expressions. Jeśli zdarzyło Ci się trafić na stary kod z dziwnym CSS-em bez żadnego sensownego wytłumaczenia, to być może tutaj je znajdziesz. Ten spis przypomina mi moje pierwsze lata pracy jako 'webmaster’, gdy tych sztuczek musiałem uczyć się na pamięć.

25) Jev - AI do szybszego podejmowania decyzji
https://medium.com/@unicodeveloper/the-ultimate-guide-to-jev-the-new-frontier-ai-for-faster-decisions-acd78e5f4c56
INFO: Zdarza się, że prosisz model AI o prostą decyzję, a on i tak odpowiada potokiem słów, dorzuca formatowanie albo jeszcze Cię przeprasza, a za wszystkie te zbyteczne tokeny i za cały 'thinking’ trzeba jeszcze płacić. Rozwiązaniem na to był dotąd dodatkowy kod - parsowanie odpowiedzi, łapanie błędów formatu, ponowne pytanie modelu… czyli dodatkowa praca. W takiej sytuacji może pomóc Jev, czyli model 'rozmawiający’ nie z człowiekiem, tylko z kodem - zamiast generować tekst, zwraca przewidywalną decyzję (wybór z listy, ocenę na skali czy prawdopodobieństwo tak/nie). Oprócz opisu działania modelu w tekście zobaczysz, jak klasyfikował on artykuły naukowe, podejmował decyzje drona w locie czy grał w Super Mario na podstawie surowych danych. Jev jest skrajnie tani i niezwykle szybki (czas odpowiedzi poniżej sekundy), ale jest to tylko model decyzyjny, czyli taki “bardzo inteligentny IF”.

26) Media Queries kontra Container Queries - kiedy używać czego?
https://smashingmagazine.com/2026/09/stop-treating-css-container-queries-traditional-media-queries/
INFO: Może zdarzyło Ci się zbudować ładny widget, który przy zmianie miejsca na stronie - np. na węższym pasku bocznym - od razu się rozjechał. Dzieje się tak, bo Media Queries biorą pod uwagę tylko szerokość ekranu użytkownika, a nie to, ile miejsca ma dany element w konkretnym miejscu strony. Ten tekst opisuje inne rozwiązanie tego problemu: Container Queries. Zobaczysz tu przykłady jego zastosowania (a bywa używane źle ze względu na podobieństwo do Media Queries) i pułapki, w które łatwo wpaść przy pierwszym użyciu.

== LINKI TYLKO DLA PATRONÓW ==

27) Biblioteka darmowych kursów i e-booków o programowaniu
https://uw7.org/un_ebfa139e40958
INFO: Autor udostępnił bez opłat swoje materiały edukacyjne dotyczące programowania i web developmentu. Czeka tu na Ciebie kilkanaście podręczników i ponad 90 kursów w formatach PDF i EPUB o szerokiej tematyce: od podstaw frontendu, przez bazy danych, bezpieczeństwo aplikacji webowych, po budowę domowego serwera czy własnego modelu językowego na Macu. Jest też kilka gotowych narzędzi open source z pełnym kodem źródłowym na GitHubie, dostępnych na licencji MIT.

18 września 2026

Fri, 18 Sep 2026 09:27:07 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Szukasz dobrego rozwiązania do ogarnięcia telefonii internetowej dla swojej firmy? Polski numer telefonu, współpraca z dowolną bramką SIP i niskie ceny. Zapoznaj się z ofertą sponsora tego wydania newslettera.

1) Dlaczego AI nie zastąpi dobrej współpracy w firmie?
https://newsletter.eng-leadership.com/p/good-culture-is-the-biggest-productivity
INFO: Znasz takie stwierdzenie, że pieniądze nie zmieniają ludzi, a jedynie eksponują to, kim oni naprawdę są? Podobnie może być z korzystaniem z AI w firmach - sztuczna inteligencja może wzmocnić dobre procesy i architekturę, ale też słabą komunikację, chaos czy brak zaufania. Autor dyskutuje z pomysłem pt. ‘wdrożymy AI i wszyscy staną się 5 razy bardziej produktywni’. Omawia też problem straszenia pracowników ich zastępowalnością przez AI i zaznacza, jak ważne jest budowanie środowiska wspierającego pracę. Dobra lektura dla liderów, pokazująca szerszy kontekst używania AI w zespole IT.

2) Zbuduj second brain z AI w 30 minut - poradnik
https://www.ronforbes.com/blog/building-your-ai-second-brain
INFO: Nowy system do notatek! - brzmi super… przez tydzień. Dlaczego trudno wytrwać w postanowieniu, że ogarniesz w second brain swoje myśli, dokumenty czy źródła wiedzy? Autor stawia tezę, że to przez konieczność organizowania tego systemu - a to inna czynność niż zbieranie materiałów. Proponuje, żeby żmudne etapy związane z utrzymaniem second brain oddelegować AI - i wcale nie trzeba być programistą, aby to zrobić. W tekście czeka na Ciebie plan na zbudowanie second brain (do zrobienia w pół godziny), który nie przytłacza swoją strukturą, a rozrasta się według Twoich potrzeb.

3) Polskie wtyczki do Home Assistant - pobieraj informacje z PGE czy Librusa
https://youtu.be/XEQpGjaxATQ
INFO: Jeżeli masz Home Assistant, to nie musisz chodzić po wielu stronach, aby sprawdzić jakość powietrza, planowane wyłączenia prądu albo daty niedziel handlowych. Potrzebujesz tylko przeznaczonych do tego wtyczek - autor filmu pokaże Ci, jak je zainstalować. Wszystkie wtyczki stworzyli nasi rodzimi deweloperzy, a dostarczą Ci one dane od m.in. PGE, Tauronu, InPost, Allegro czy e-dziennika Librus - czyli coś, o czym zagraniczne integracje nie mają pojęcia.

4) Ile zarabia Meta na scamowych reklamach w Polsce? - raport Instrat
https://instrat.pl/scamy-meta/
INFO: Fundacja Instrat (polski think tank zajmujący się gospodarką cyfrową) szacuje, ile Meta może zarabiać w Polsce na reklamach, które są wyłudzeniami, podszywaniem się pod znane osoby czy fałszywymi inwestycjami. Jak ujawniła wcześniej agencja Reuters, Meta jest świadoma skali problemu, ale deklauje przychody dużo niższe niż podawane przez Instrat. Ministerstwo Cyfryzacji już zareagowało, wnioskując do Komisji Europejskiej o karę - a w tekście zobaczysz, jakiego rzędu są to kwoty i co Meta mogłaby zmienić, żeby ograniczyć poceder. Linkuję do podsumowania raportu, ale jeśli interesuje Cię cały dokument (19 stron PDF), to jest on do pobrania na bocznym pasku na stronie.

5) Programowanie bez użycia klawiatury dzięki agentom AI (film, 38 min)
https://www.youtube.com/watch?v=NvVbCqDgfCs
INFO: Kontuzja ręki to pewnie za mały uraz, abyś odpalił głębokie refleksje nad życiem, ale swój worfklow pracy trzeba w takiej sytuacji przemyśleć na pewno. Autor filmu opowiada, jak poradził sobie z programowaniem w czasie, gdy nie mógł sprawnie pisać i jaką pracę mogli wykonać za niego agenci AI. Może też masz w swoim workflow elementy, w których można coś załatwić inaczej niż stukaniem w klawiaturę? Obejrzyj - albo wyciągniesz z tego pomysły na usprawnienie pracy, albo chociaż docenisz swoje sprawne ręce ;)

6) Na co uważać w sieci na początku roku szkolnego? - poradnik dla rodziców
https://cert.orange.pl/aktualnosci/bezpieczenstwo-dziecka-w-internecie/
INFO: Początek roku szkolnego to żniwa dla oszustów. Fałszywe wiadomości od nauczycieli, dopłaty do wycieczek, prośby o BLIK z 'nowego numeru’ czy 'darmowe’ dodatki do gier to najczęstsze incydenty, na które warto być wyczulonym i uświadamiać na ich temat dziecko. W tekście przeczytasz też, jakie dane Twoja pociecha może nieświadomie przekazać narzędziom AI, aplikacjom i serwisom online. Jest też kilka zdań o ustalaniu zasad i odpowiedniej reakcji, kiedy dziecku zdarzy się kliknąć w coś niebezpiecznego.

7) ACTIO – SIP Trunk i 3CX dla firm od polskiego operatora [sponsorowane]
https://s.mrugalski.pl/actioSIP
INFO: Telefonia dla firmy przez internet, bez przestarzałych łączy ISDN. Łącze SIP Trunk podłączysz do dowolnej centrali (3CX, Asterisk, Yeastar, a także Microsoft Teams), na polskich numerach fix i mobile +48 z możliwością przeniesienia dotychczasowego numeru. Wirtualna centrala ACTIO – prosta i skuteczna. W 3CX płacisz za liczbę jednoczesnych rozmów, a nie za każdego pracownika – koszt nie rośnie razem z zespołem. Polski operator zarejestrowany w UKE, dostępność 99,9%, partner 3CX od 2009 roku. Szukasz dedykowanego rozwiązania? Chcesz połączyć własnego CRMa z naszą centralą? Bez problemu zrobisz to z ACTIO! Jeżeli potrzebujesz wsparcia, nasi inżynierowie opracują specyfikację według Twoich wytycznych i zaprojektują rozwiązanie spełniające Twoje indywidualne oczekiwania.

8) Jak token GitHuba z dostępem admina trafił do publicznego obrazu Dockera?
https://www.strix.ai/blog/baseten-harbor-github-pat-takeover
INFO: Firma od cyberbezpieczeństwa Strix - twórca autonomicznego agenta hakującego - ma taki zwyczaj, że zanim powierzy komuś swoje dane, najpierw 'hakuje’ dostawcę autonomicznym agentem bezpieczeństwa. W tekście zobaczysz, jak wyglądało to w przypadku współpracy z ich dostawcą infrastruktury do uruchamiania AI. Zaczęło się od publicznie dostępnego rejestru obrazów Dockera, skończyło na aktywnym tokenie GitHuba z szerokimi uprawnieniami w prywatnych repozytoriach firmy. Dobry temat dla osób utrzymujących kontenery, rejestry obrazów i zarządzających tokenami w CI/CD.

9) Dziś programista, niedługo product engineer? - prognoza dla programistów na 10 lat
https://seldo.com/posts/we-are-all-product-engineers-now/
INFO: Agenci AI piszą już kod, a według autora w następnej kolejności przejmą code review, poprawianie błędów, wdrażanie na produkcję i skalowanie systemów. W dodatku sypie się klasyczna ścieżka kariery od juniora do seniora, bo firmy wolą zlecić podstawowe prace sztucznej inteligencji. Zabrzmiało pestymistycznie, ale nie jest to tekst z cyklu 'bój się, AI zabiera Ci pracę’, tylko przewidywania, w którą stronę warto się rozwijać jako programista - według autora, dobrym kierunkiem jest product engineering, o którym więcej przeczytasz w tym eseju.

10) Jak awansować na stanowisko wyższe niż senior engineer?
https://newsletter.eng-leadership.com/p/how-to-grow-past-senior-engineer
INFO: Jeżeli bycie seniorem nie jest szczytem Twoich zawodowych ambicji, ten tekst może Cię zainspirować do dalszego pokierowania karierą - czy to w stronę tech leada albo architekta, czy managementu. Autor opisuje, jak awansował na seniora, po czym jego rozwój zawodowy stanął w miejscu - wziął sprawy w swoje ręce i dotarł aż na stanowisko Head of Engineering. W tekście dzieli się czterema poradami, jak zwiększyć swoje szanse na awans (bo na tym poziomie samo robienie dobrze swojej pracy może już nie wystarczyć).

11) Wirtualny zwierzak przypomina o odłożeniu smartfona (film, 14 min)
https://www.youtube.com/watch?v=Tyy3dYI-5ds
INFO: Jeśli jesteś już w pewnym wieku… to pamiętasz Tamagotchi, o którego trzeba było dbać, żeby na małym ekranie nie zobaczyć nagrobka. Teraz taki cyfrowy zwierzak może Ci pomóc zadbać p higienę cyfrową - będzie chorował, gdy zasiedzisz się w telefonie. Jeśli chcesz stworzyć takiego towarzysza na bazie instrukcji z tego linku, potrzebujesz mikrokontrolera ESP32 połączonego przez Bluetooth z telefonem z Androidem, a na telefonie potrzebujesz lokalnych modeli AI odpowiedzialnych za rozpoznawanie mowy, generowanie odpowiedzi i syntezę głosu. Ustawiasz limit czasu dla wybranych aplikacji - po jego przekroczeniu zwierzak zaczyna 'chorować’, a wraca do formy dopiero, gdy przestaniesz scrollować i się nim zajmiesz. Kod, firmware i pliki do druku są darmowe i dostępne na GitHubie.

12) Dwa incydenty bezpieczeństwa w METR - postmortem
https://metr.org/blog/2026-08-31-security-update/#our-approach-to-security
INFO: Ile zaufania powinniśmy mieć do infrastruktury firm, które na co dzień testują najpotężniejsze modele AI? METR - organizacja badająca bezpieczeństwo i możliwości najnowszych modeli AI - odpowiada na to pytanie szczerym opisem swoich dwóch wpadek. Pierwsza to prywatny, robiony 'na szybko’ projekt jednego z pracowników, z którego skradziono klucz API do publicznych modeli, drugi - szersza kampania skanowania ich infrastruktury, w trakcie której przypadkiem wystawiono na świat mechanizm zapytań do wewnętrznej bazy danych. Co poszło nie tak, czy coś wyciekło i jakie zmiany wprowadziła firma? Przeczytaj, zwłaszcza jeśli zajmujesz się tematyką cybersecurity.

13) Claude Red - biblioteka ofensywnych skillów dla Claude
https://github.com/SnailSploit/Claude-Red
INFO: W repozytorium znajdziesz bibliotekę umiejętności dla Claude Skills przeznaczoną do autoryzowanych testów bezpieczeństwa - gotowe pliki SKILL.md można wrzucić do środowiska Claude (ale powinny też działać i z innymi agentami), co daje mu kontekst i metodykę pracy przy SQL injection, skanowaniu Active Directory, chmury, API czy EDR. Zajrzyj, jeśli zajmujesz się pentestami, bug bounty, czy bierzesz udział w CTF-ach - zamiast za każdym razem budować kontekst od zera, można załadować wybrany skill, który jest Ci potrzebny przy konkretnych testach.

14) Poważna zmiana w domenach .name - możesz stracić swoją domenę
https://neil.fraser.name/news/2026/09/03/
INFO: E-mail, strona WWW i powiązane usługi autora (używane przez ćwierć wieku) za kilka miesięcy przestaną istnieć, bo firma zarządzająca rejestrem domen .NAME postanowiła 'posprzątać’ swoją infrastrukturę i usunąć domeny trzeciego poziomu. To decyzja operatora rejestru, zatwierdzona przez ICANN (organizacja nadzorująca globalny system domen internetowych). Autor spodziewa się najgorszego - zwolniony adres ktoś może przejąć i włamać się na konta powiązane z mailem. W tekście przeczytasz więcej o tej sytuacji - a dotknęła ona ok. 22 tysiące osób.

15) Model AI lokalnie czy przez API? - policz opłacalność (kalkulator)
https://sunkcost.ai/
INFO: 'Czy nie bardziej opłacałoby się odpalić model AI na własnym sprzęcie, zamiast płacić za API?’ - jeśli takie pytanie coraz częściej chodzi Ci po głowie, to czas to wreszcie policzyć. Zrobisz to z tym narzędziem. Podajesz m.in. koszt prądu, szybkość generowania, rachunek za API albo parametry swojej maszyny, a serwis szacuje, które otwarte modele masz szansę uruchomić na tym hardware, jak szybko będą działać i po ilu tokenach sprzęt zacznie się zwracać (o ile w ogóle zacznie - jeśli nie ma szans, narzędzie też Cię o tym poinformuje). Wyniki obliczeń mogą być zaskakujące.

16) Jak zaimplementować funkcję undo-redo? - cztery sposoby
https://swistak.codes/post/undo-redo/
INFO: Funkcja 'cofnij-ponów’ w aplikacji nie jest taka prosta do zaprojektowania, jak mogłoby się wydawać. Ale nie ma co z tym zwlekać, bo im późniejsze wdrożenie, tym więcej zmian w całej aplikacji musisz wprowadzić. W tym artykule zobaczysz cztery podejścia do implementacji 'undo-redo’: dwa wzorce projektowe z 'Design Patterns’ oraz wersje oparte na zapisywaniu tylko różnic między stanami albo na odtwarzaniu wszystkich akcji od nowa. Autor omawia wady i zalety każdego rozwiązania, a kod źródłowy każdej prezentacji znajdziesz na GitHubie.

17) Co zmienić w aplikacji, aby działała globalnie? - tłumaczenie to za mało
https://www.kashyapsuhas.com/blog/i18n-l10n
INFO: Samo przetłumaczenie tekstów aplikacji nie wystarczy, żeby mogli jej bez problemu używać ludzie w różnych krajach. Trzeba mieć też na względzie sposób wyświetlania liczb, dat, walut, adresów czy nazwisk adekwatnych do kraju użytkownika, czyli zadbać o intenacjonalizację i lokalizację. Autor pokazuje to na przykładzie rezerwacji hotelu za granicą, gdzie przez różnice w formatowaniu dat i separatorów w liczbach dwudniowy pobyt wygląda jak dwumiesięczny, a rozsądna cena - jak kwota z kosmosu. Jeśli tworzysz aplikację z wizją, że będzie ludziom służyć globalnie, koniecznie tu zajrzyj.

18) Modele AI gorzej sprawdzają kod, który same napisały
https://www.greptile.com/blog/model-inversion
INFO: Błędy we własnym tekście trudniej zauważyć niż w czyimś - okazuje się, że modele AI mają ten sam problem ze swoim kodem. Tak wynika z analizy 1000 pull requestów napisanych przez Claude Code i Codex mającej sprawdzić, jak dobrze każde z tych narzędzi wyłapuje błędy (również w swojej pracy). W tekście zobaczysz, czym różni się styl ich code review oraz jak można sprytnie wykorzystać te różnice.

19) OpenRouter i otwarte modele AI - skąd biorą się różnice w ich działaniu?
https://mmoustafa.com/blog/so-you-want-to-use-openrouter/
INFO: OpenRouter pozwala jednym API pracować z setkami modeli AI - ale ten sam model u dwóch różnych dostawców wcale nie musi działać tak samo. Autor przez swojego asystenta AI w iMessage przepuścił ponad 18 milionów wiadomości (z czego jedna trzecia przez otwarte modele) i dzieli się pułapkami, w które można wpaść przy takim podejściu. Okazuje się, że identyczne wagi u różnych dostawców mogą dawać kompletnie inne wyniki na benchmarkach, różnie radzić sobie z obrazkami czy zwracać pustą odpowiedź przy statusie 'wszystko OK’. Warto przeczytać, zanim wypuścisz na produkcję coś opartego na otwartych modelach na OpenRouterze. Problem nie typowych modeli kompercyjnych.

20) Czym można zastąpić MinIO w projekcie i ile to wymaga pracy?
https://rmoff.net/2026/01/14/alternatives-to-minio-for-single-node-local-s3/
INFO: Najpierw krótkie wyjaśnienie dla niewtajemniczonych: MinIO emuluje Amazon S3 - programiści wrzucają je do swoich Docker Compose'ów, żeby testować kod korzystający z magazynu obiektowego S3, bez płacenia AWS-owi ani łączenia się z chmurą. Problem w tym, że firma stojąca za MinIO pod koniec 2025 roku postanowiła zarzucić ten projekt na rzecz innych biznesowych planów, a to wywróciło do góry nogami masę gotowych configów i lokalnych demówek, które na MinIO polegały. Autor sprawdza, czym można je podmienić tak, żeby zmiana kosztowała jak najmniej pracy. Testowane zamienniki to m.in. S3Proxy, RustFS, SeaweedFS, Zenko CloudServe.

21) Git worktrees - praca na kilku gałęziach naraz
https://gist.github.com/ashwch/946ad983977c9107db7ee9abafeb95bd
INFO: Coś dla osób korzystających z Gita - może Wam to ułatwić przełączanie się między branchami. Git worktrees pozwala mieć kilka folderów tego samego repozytorium - każdy na innej gałęzi - otwartych w tym samym czasie. Można więc pracować nad kilkoma rzeczami bez ciągłego skakania po gałęziach, czy duplikowania kodu. W tym poradniku zobaczysz, jak to ogarnąć nie tylko w prostym repo, ale też w bardziej złożonym układzie z submodułami. Są też gotowe skrypty do automatyzacji, praca z narzędziami AI, dobre praktyki i lista typowych problemów (zajęta gałąź, puste submoduły itd.) oraz rozwiązania do nich.

22) Jak wyglądały symbole na klawiszach klawiatur PC?
https://unsung.aresluna.org/key-symbols-we-lost-to-time-pt-1-the-pc-side/
INFO: Zanim klawisze Home, Delete czy Insert otrzymały swoje nazwy, miały czasem nietypowe oznaczenia. Autor omawia, skąd one się wzięły, pokazuje eksperymenty IBM na maszynach do pisania i komputerach sprzed ponad 50 lat oraz dzieli się zdjęciami, jak takie klawiatury wyglądały. Co ciekawe - choć na współczesnych akcesoriach już tych symboli nie zobaczymy, to ich 'cyfrowy duch’ wciąż istnieje w Unicode. Ten tekst dotyczy symboli na klawiaturach pecetów, ale autor zapowiada też drugi artykuł dotyczący komputerów Mac.

23) Sprawdź, czy plik powstał z użyciem Claude
https://claude.com/check-files
INFO: Ostatnio sporo mówi się o obowiązkowym znakowaniu treści wygenerowanych przez AI, a Anthropic udostępnił właśnie darmowe narzędzie, dzięki któremu sprawdzisz, czy obraz, plik wideo czy nagranie audio noszą ślady generowania przez sztuczną inteligencję (a konkretniej mówiąc: przez Claude). Narzędzie obecnie obsługuje głównie pliki graficzne, filmy i pliki dźwiękowe. Na rozpoznawanie tekstów generowanych przez Claude jeszcze przyjdzie czas. Moduł do analizy tekstów jest obecnie dostępny tylko dla wybranych testerów.

24) Co robią inżynierowie, skoro AI generuje kod?
https://newsletter.posthog.com/p/if-ai-writes-all-the-code-whats-left
INFO: AI przejmuje pisanie kodu, co zmienia pracę inżynierów - aktualnie na takim stanowisku trzeba łączyć wiedzę techniczną, kontekst produktu i potrzeby klientów, a do tego orientować się w możliwościach agentów AI. Wąskim gardłem staje się nie kod, a podejmowanie decyzji i pilotowanie całego procesu tworzenia produktu. Autor zauważa, że proces ten przypomina pętlę, której operatorem stają się właśnie inżynierowie - jeżeli chcesz być na bieżąco z tym, jak zmienia się Twoja rola, przeczytaj.

25) Jak przyspieszyć konwersję timestampa na godzinę, minutę i sekundę?
https://www.benjoffe.com/fast-time-of-day
INFO: Większość popularnych bibliotek daty i czasu (m.in. Linux, glibc, Go, Python, Java) rozbija liczby sekund z zakresu doby na składowe H:M:S w sposób, który niepotrzebnie spowalnia procesor. Autor pokazuje, że wystarczy przestawić kolejność obliczeń, żeby procesor mógł liczyć kilka rzeczy jednocześnie, a potem podsuwa jeszcze bardziej pomysłowe sztuczki. Zobaczysz tu testy na różnych procesorach i rekomendację, który wariant wybrać w zależności od tego, na czym Ci zależy - najniższym opóźnieniu, wysokiej przepustowości czy optymalizacji pod SIMD. To coś dla fanatyków optymalizacji. Może się przydać, jeśli dużo pracujesz z timestampami i przetwarzasz dane na ogromną skalę.

11 września 2026

Fri, 11 Sep 2026 09:57:05 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Jeśli aplikacja, którą tworzysz, powinna zawierać funkcję wysyłania SMS-ów do użytkowników, to koniecznie zapoznaj się z ofertą sponsora dzisiejszego wydania newslettera, ponieważ jest to jedna z najtańszych i najprostszych do implementacji ofert na rynku.

1) Ile technicznego bagażu ma w sobie technologia e-mail? (film, 56 min)
https://youtu.be/mrGfahzt-4Q
INFO: Komunikacja mailowa wydaje się prosta, ale gdyby tak było naprawdę, to czy czekalibyśmy tak długo na maila z resetem hasła albo musielibyśmy sprawdzać folder SPAM? Dylan Beattie (zaprawiony w boju twórca systemów do wysyłki maili) w tej prelekcji opowiada, dlaczego mimo rozwoju technologii wciąż mierzymy się z takimi problemami i jaki wpływ mają na to systemy sprzed dekad (e-mail musi być tak ‘wstecznie kompatybilny’, jakby dzisiejszy laptop wciąż miał wbudowany odtwarzacz kaset, żeby dało się z niego skorzystać). Tłumaczy też temat SMTP, MIME i SPF, więc mimo że wystąpienie jest z 2023 roku, pozostaje aktualne.

2) ReKindle, czyli co możesz robić na czytniku e-booków poza czytaniem
https://rekindle.ink/
INFO: Poza czytaniem e-booków na swoim czytniku możesz uruchomić również proste aplikacje - i to bez jailbreaków, wszystko dostępne jest przez przeglądarkę. Jest tu coś i dla wsparcia produktywności, i dla rozrywki. W darmowej wersji możesz np. poszkicować albo zrobić mapę myśli. Przy płatnej subskrypcji jest możliwość m.in. korzystania z maila albo asystenta AI. Jeśli chcesz wycisnąć ze swojego czytnika trochę więcej, warto się z tym zapoznać.

3) Jak drobne ślady w internecie mogą zdradzić tożsamość (film, 17 min)
https://youtu.be/DvK3-mHrTpQ
INFO: Była taka scena w filmie 'Kevin sam w domu’, gdzie jeden z włamywaczy wpadł na pomysł odkręcania wody w domach, które obrabował - chciał być znany jako 'mokry bandyta’. Jego partner szybko wybił mu to z głowy, bo to przecież zostawianie po sobie śladów. Wygląda na to, że urywek filmu komediowego mógłby nauczyć czegoś dzisiejszych przestępców, którzy zaliczają wpadki właśnie przez tak błahe rzeczy jak chwalenie się atakami w mediach społecznościowych albo powtórzenie nicku czy zdjęcia profilowego na kilku portalach. W filmie zobaczysz, jak analiza danych OSINT pomaga odkryć tożsamość hakera.

4) Nowości 2026 od Apple, a wśród nich pierwszy składany iPhone - relacja na żywo
https://www.x-kom.pl/aktualnosci/10621-konferencja-apple-2026-relacja-na-zywo-z-apple-event-nowe-iphoney-i-wszystkie-premiery.html
INFO: Apple ogłosiło tegoroczne nowości - iPhone 18 Pro i Pro Max, AirPods 5, zegarki Apple Watch i gadżet wywołujący największe poruszenie - składany iPhone Duo. Zdania co do tego ostatniego są podzielone: część komentatorów chwali jego wykonanie i płynność działania, inni zwracają uwagę na rekordową cenę i brak w ofercie tańszego iPhone'a 18. Relację na żywo z tego eventu i zdjęcia nowego sprzętu znajdziesz pod tym linkiem.

5) Pół roku programowania tylko z agentami AI - jak to się skończyło?
https://blog.exe.dev/engineering-with-ai
INFO: Autor postanowił przez 6 miesięcy kodować wyłącznie z agentami AI - żadnego pisania kodu ręcznie. W tekście opisuje, jak eskalowało to od jednego agenta w terminalu do dwudziestu działających na VM-kach i jakie problemy pojawiły się po drodze. Opowiada m.in. o konfliktach o pliki i porty, o kwestiach bezpieczeństwa i o jakości code review, gdy zmiana nie powstaje krok po kroku w głowie, tylko jest podana w wielkiej porcji naraz. Jest też wątek nieco ironiczny - autor zbudował narzędzie, które miało mu pomóc zarządzać tym rojem agentów… Sprawdź, czemu się posypało ;)

6) Jak działa Grok Bot? - agenci AI 24/7 bez VPS-a (film, 41 min)
https://youtu.be/jtyNAqev8B4
INFO: Jeśli wahasz się ostatnio, czy wybrać Hermesa, czy OpenClaw… to tutaj czeka jeszcze jedna propozycja do rozpatrzenia: Grok Bot. To zespół 'botów-współpracowników’, które dzielą komputer z Linuksem w chmurze - każdy ma własny pulpit, może logować się do Twoich narzędzi czy kończyć zadania, nawet gdy Twój laptop jest wyłączony. Boty mogą też działać w czatach grupowych i delegować sobie zadania. Jeśli ciekawi Cię, jak to działa w praktyce, obejrzyj film - autor pokazuje konfigurację, przykłady zastosowania takiego zespołu agentów, ale też jego minusy (i nie chodzi tylko o cenę).

7) Sendly – polski SMS API bez abonamentu, 100 SMS gratis na test [sponsorowane]
https://s.mrugalski.pl/sendlyLink
INFO: Potrzebujesz wysyłać SMS-y z własnej aplikacji (2FA, alerty, powiadomienia)? Sendly daje czyste REST API z płatnością za wysłane wiadomości – bez abonamentu i minimów. Bearer, webhooki DLR, sender ID, stawki od 0,075 zł/SMS, operator w UKE. Na start 100 SMS gratis bez karty.

8) Historia VS Code - jak stał się tak popularny? (film, 1h i 36 min)
https://www.youtube.com/watch?v=kHL3XzjpT5w
INFO: Oficjalny film przedstawiający całą historię VS Code - narzędzia, które najpierw bazowało na Windowsie i technologiach Microsoftu, a potem stało się darmowym, otwartym edytorem kodu. Dlaczego Microsoft podjął taką decyzję, co dały mu eksperymenty z TypeScriptem i Electronem, czemu VS Code zdobył taką popularność i jak dziś radzi sobie z konkurencją środowisk typu Cursor czy Windsurf - tego dowiesz się z filmu. A jeśli odstrasza Cię jego długość… Czym jest 96 minut w porównaniu z godzinami spędzonymi w VS Code? ;)

9) Które narzędzia/usługi agenty AI wybierają do pracy najczęściej?
https://armature.tech/blog/which-tools-coding-agents-install
INFO: Z artykułu dowiesz się, jakie preferencje mają Claude Code, Codex i Cursor, gdy trzeba gdzieś hostować projekt, zdecydować się na konkretną bazę danych czy pośrednika płatności, co w takim przypadku rekomenduje i wdraża domyślnie w kodzie agent. Jak się okazało, na decyzję agentów wpływał kontekst repozytorium, język programowania i istniejący już stack technologiczny, a ich rekomendacje różniły się od siebie nawet gdy dotyczyły tego samego zagadnienia (wszystkie trzy agenty wybrały to samo narzędzie tylko w 42% przypadków). W tekście znajdziesz zagregowane wyniki, rankingi kategorii, użyte prompty i zmiany w kodzie.

10) Co się stało z kartami microSD w smartfonach? (film, 3 min)
https://youtu.be/Oso6jLCaLAo
INFO: Pamiętasz czasy, kiedy brak miejsca w telefonie czy aparacie załatwiało się kartą microSD? Był to nawet silny argument za wyborem telefonu na Androidzie, a nie iPhone'a - do tego pierwszego w razie potrzeby można było sobie dokupić pamięć. Skoro było to tak praktyczne rozwiązanie, to dlaczego producenci smartfonów się go pozbyli? Sprawdź, z czym przegrały te niewielkie nośniki pamięci.

11) Awesome Mac - katalog aplikacji dla użytkowników macOS
https://github.com/jaywcjlove/awesome-mac
INFO: Czym by tu zapełnić Dock w Macu…? Z tym repo pomysłów Ci nie zabraknie. Lista jest uporządkowana według kategorii (np. edytory tekstu, narzędzia deweloperskie, komunikatory, aplikacje do pracy z AI), więc łatwo znajdziesz rzeczy potrzebne do konkretnych zadań. Narzędzia są podzielone na darmowe, otwartoźródłowe i natywne dla Maca. Jest tego mnóstwo - pewnie odwiedzisz to miejsce nieraz.

12) Co dokładnie robi router, gdy ponownie się uruchamia? (film, 12 min)
https://youtu.be/5ydorHKhvSk
INFO: Porada 'wyłącz i włącz ponownie’ w przypadku domowego routera naprawdę działa - autor tego filmu pokaże Ci, dlaczego. Zobaczysz, co dzieje się podczas restartu i czemu popularne wytłumaczenie 'restart czyści cache’ nie do końca oddaje złożoność tego procesu. Ponowne uruchomienie nie będzie jednak receptą na wszystko, więc jeśli musisz ostatnio robić to zbyt często, warto tutaj zajrzeć - znajdziesz wskazówki, co może być nie tak.

13) Jak projektować produkcyjne systemy RAG? - baza wiedzy
https://github.com/Yigtwxx/awesome-rag-production
INFO: To, że RAG będzie działał na Twoim laptopie, to za mało - sprawdzian przychodzi wraz z prawdziwym ruchem i zapytaniami od użytkowników. W budowie RAG-a, który to przetrwa, może Ci pomóc to repozytorium z narzędziami, frameworkami i masą dobrych praktyk. Dowiesz się, jaką bazę wektorową wybrać, kiedy warto dorzucić reranker (i co to w ogóle jest), jak sensownie dzielić dokumenty na kawałki i jak to wszystko potem monitorować, żeby nie zaskoczył Cię rachunek za przepalone tokeny. Jeśli chcesz szybciej dobrać sensowny stack i uniknąć typowych błędów, zajrzyj koniecznie.

14) Co nowego w HTML? - przegląd elementów
https://blog.master.dev/new-things-you-should-know-about-html-here-in-mid-2026/
INFO: Zdarzyło Ci się kliknąć 'nie zezwalaj’ na dostęp do lokalizacji, a potem grzebać w ustawieniach przeglądarki, żeby to zmienić? Pośród nowości w HTML znajdziesz prostszy sposób na ponowne zapytanie użytkownika o uprawnienia (nie tylko do lokalizacji - kamery i mikrofonu też). Według danych CISCO przy starym rozwiązaniu udawało się 'odzyskać’ 10% zgód, przy aktualnym jest skok do 65%. Dzięki nowym elementom łatwiejsze ma być też instalowanie aplikacji webowych, osadzanie modeli 3D na stronie, a listy rozwijane w końcu da się porządnie ostylować. To nie wszystko - sprawdź w tekście, co dla autora jest największym hitem.

15) Krótka historia powstania i upadku Google Plus (film, 17 min)
https://www.youtube.com/watch?v=IuGCFPMoq7U
INFO: W czasach, gdy Facebook święcił triumfy, Google próbowało forsować swoją społecznościówkę - Google Plus. Ambicje były spore, bo miało to tworzyć wspólną 'tożsamość’ spinającą Gmaila, YouTube, Androida i wyszukiwarkę. Co pozostało po Google Plus poza wspomnieniem kontrowersyjnej polityki Google'a związanej m.in. z wymuszaniem prawdziwych nazwisk tam, gdzie użytkownicy tego nie chcieli? Autor filmu szerzej omawia ten temat.

16) ScamWatch - zgłoś podejrzane reklamy z Facebooka i Instagrama
https://150proc.pl/scamwatch
INFO: ScamWatch, narzędzie Fundacji Rafała Brzoski, codziennie przeszukuje bibliotekę reklam Facebooka i Instagrama w poszukiwaniu oszustw, takich jak podszywanie się pod znane marki czy osoby publiczne, świeżo zarejestrowane domeny czy sieci powiązanych ze sobą płatników. Na razie projekt obejmuje Facebooka i Instagram, ale już zapowiedziano rozszerzenie na Google, YouTube, TikToka i X. Na razie statystyki projektu pokazują, że prawie 99% zgłoszeń to false positive (czyli zgłoszona reklama nie była scamem) - co pokazuje, że przydałaby się edukacja internautów pod tym kątem. Jeśli zajmujesz się cybersecurity, może to coś dla Ciebie?

17) Jak pozbyć się spamu z komentarzy bez CAPTCHA?
https://elszczepano.substack.com/p/when-simpler-means-better
INFO: Autor na kilka sposobów próbował pozbyć się spamu w komentarzach na swoim blogu na WordPressie. Zaczął od sprawdzonego duetu Akismet + reCAPTCHA, ale gdy Google zażądał migracji na platformę chmurową i podpięcia karty kredytowej, wolał poszukać alternatywy. Darmowe narzędzie również nie pomogło, choć miało restrykcyjną konfigurację i w formularzu kontaktowym działało poprawnie. I tu zaczyna się najciekawsza rzecz, bo rozwiązanie pojawiło się dopiero, gdy autor przeformułował problem z 'jaką CAPTCHA wybrać’ na 'jak ograniczyć spam od botów’. Szczegóły znajdziesz w tekście.

18) Book-to-skill - konwerter książek technicznych na skille dla agentów AI
https://github.com/virgiliojr94/book-to-skill
INFO: Jeżeli często wracasz do literatury technicznej i chcesz z niej korzystać podczas pracy z agentami AI, sprawdź to narzędzie. Robi dokładnie to, na co wskazuje jego nazwa: zamienia książkę (lub dokumentację albo zestaw plików) w skill zgodny z otwartym formatem Agent Skills. Dzięki temu nie musisz zapychać kontekstu całą książką - agent załaduje właściwy rozdział, wzorce czy słownik pojęć, kiedy będzie taka potrzeba. Narzędzie działa z hostami obsługującymi standard Agent Skills (m.in. GitHub Copilot CLI, Amp, Claude Code i Hermes Agent) i ogarnia różne formaty plików (PDF, EPUB, DOCX, HTML, RTF itd.). To może być spora oszczędność czasu i tokenów, przy czym warto pamiętać o prawach autorskich - wygenerowane w ten sposób skille powinny być traktowane jak prywatne notatki.

19) Lista przestarzałych znaczników HTML - i problemy, które miały rozwiązywać
https://vale.rocks/posts/html-relics
INFO: Gdyby istniała dziedzina 'archeologia frontendu’, to zbierałaby znaleziska takie jak w tym tekście. Autor pokazuje całą listę zapomnianych znaczników meta, linków i komentarzy warunkowych, które powstały w wyniku integracji z zewnętrznymi usługami albo w walce z nimi - dziś są już balastem w źródle strony. I choć lista nie jest kompletna, to i tak dobrze obrazuje, jaki dług techniczny powstawał przez lata w kodzie stron. Ale traktuj to bardziej jako ciekawostkę, a nie checklistę do audytu kodu.

20) Konkurs magazynu “Programista” w stylu CTF - do wygrania Mikrusy [autopromocja]
https://programistamag.pl/zlam-numer-124/
INFO: Zwykle czasopismo się czyta, ale to można też spróbować złamać. Magazyn “Programista” przygotował konkurs pt.: “Złam numer 124” składający się z 10 zadań inspirowanych zawodami CTF (Catch The Flag): kod, szyfry, bezpieczeństwo, błędy i kilka pułapek dla zbyt pewnych siebie. Nie trzeba być pentesterem ani zawodnikiem CTF, bo zadania są przystępne także dla osób, które wcześniej nie brały udziału w takich zabawach. Do wygrania np. Mikrusy, czyli serwery VPS. Zabawa ta trwa do 30 września.

21) Zdalne kodowanie (i nie tylko) z AI dzięki Hermesowi i Herdr (film, 12 min)
https://youtu.be/tA7COD7l6o8
INFO: Autor pokazuje workflow, w którym sesja kodowania działa cały czas na domowym komputerze albo VPS-ie, a Ty możesz wracać do niej np. przez Telegram. Jest to możliwe dzięki połączeniu Hermesa z terminalowym multiplekserem Herdr - agent widzi aktywne sesje Claude Code lub Codexa, może kontynuować zadania i nie zgubi kontekstu po zamknięciu laptopa. Czyli nie musisz podróżować z uchylonym lapkiem tylko po to, żeby nie stracić sesji ;) Zobaczysz tu też m.in. konfigurację pamięci przez Notion i obsługę ticketów - czyli usprawnienia przydatne nie tylko przy pisaniu kodu.

22) Elengrab - self-hosted downloader i biblioteka multimediów z ponad 1000 serwisów
https://github.com/neosy/elengrab
INFO: Dzięki narzędziu Elengrab możesz pobrać, przechowywać u siebie, a potem odtwarzać pliki audio i wideo w ładnym interfejsie. Sam pomysł to nic nowego, ale zachęcający może być tu zasięg: pobieranie opiera się na yt-dlp, więc lista wspieranych stron liczy ponad 1000 pozycji. Inne udogodnienia to krótkie linki do udostępniania pobranych materiałów, kilka trybów dostępu oraz wysyłanie linków z aplikacji prosto do Elengraba. Uruchomisz to jako pojedynczy plik binarny na Windowsie, Linuksie i macOS albo w kontenerze Dockera (jest też przenośna paczka dla Windows z yt-dlp i ffmpeg).

23) Jak podpiąć najnowszy model OpenAI GPT-6 Astra do środowiska Claude Code?
https://eigenwise.io/writing/using-gpt-6-astra-inside-claude-code-is-the-new-meta
INFO: Świeżo wydany model OpenAI GPT-6 Astra może sterować sesjami w Claude Code. Konfiguruje się to przez lokalne proxy, które przekierowuje zapytania do wybranego dostawcy modeli. W tym tekście zobaczysz nie tylko, jak to zrobić, ale też jak można podzielić pracę między różne modele. U autora Astra jest 'szefem’, który planuje pracę i ocenia gotowe rozwiązania, a tańsze modele z rodziny GPT-5.6 wykonują większość zadań, dzięki czemu trzyma w ryzach koszty i limity subskrypcji. To rozwiązanie ma jednak swoje ograniczenia i dobrze o nich wiedzieć, nim zdecydujesz się na taką konfigurację - przeczytaj.

24) Jak projektować agentów AI pomagających w sprzedaży online? - poradnik od Anthropic
https://claude.com/blog/the-anatomy-of-effective-commerce-agents
INFO: Anthropic dzieli się rocznym doświadczeniem z wdrażania agentów AI w handlu internetowym, m.in. u sprzedawców, operatorów komunikacyjnych czy w biurach podróży. Firma stawia tezę, że budowanie osobnego subagenta do każdej kategorii zadań to gorsze rozwiązanie niż jeden agent z zestawem umiejętności ładowanych na żądanie. Oprócz argumentów za tą tezą w tekście znajdziesz wskazówki, jak zaprojektować takiego agenta, żeby był szybki i tani w utrzymaniu, oraz jak zbudować system tak, żeby sam model AI nigdy nie mógł bezpośrednio wykonać operacji finansowej (np. zmienić ceny czy zwrócić pieniędzy) bez przejścia przez mechanizm zatwierdzania. Jest też parę słów o testach i organizacji pracy zespołu nad takim systemem.

25) Skynet już tu jest? Subiektywnie o incydencie Hugging Face (film, 37 min)
https://youtu.be/ynTpg2kMUBY
INFO: Autor opowiada o sprawie ucieczki agentów OpenAI i ataku na Hugging Face z naciskiem na asymetrię między komercyjnymi a otwartymi modelami, zignorowanie sygnałów ostrzegawczych przez OpenAI oraz relacjonowanie przez nich tego incydentu - jakby było to godne pochwały. Ciekawy jest też wątek czasu trwania tego ataku - według autora agenty mogły dojść do celu krótszą drogą.

== LINKI TYLKO DLA PATRONÓW ==

26) Chcesz zostać DevOpsem? - repozytorium do nauki od podstaw
https://uw7.org/un_953c20d861295
INFO: Przydatne miejsce dla każdego, kto chce wejść w świat DevOps i potrzebuje uporządkowanej ścieżki nauki: od zrozumienia filozofii, przez Linuxa i podstawy infrastruktury, aż po CI/CD, Dockera, Kubernetes, Terraform, chmurę i praktyki SRE. A to wszystko nie tylko w teorii - są też do wykonania zadania praktyczne. Nie zabrakło wątku o AI w pracy DevOpsa, ale autor stawia tu na traktowanie tego bardziej jako uzupełnienia pracy niż zamiennika wiedzy i doświadczenia inżyniera.

4 września 2026

Fri, 04 Sep 2026 10:17:38 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Jeśli wiesz, czym jest “Power BI” i chcesz poznać go znacznie lepiej, to rzuć okiem na szkolenie organizowane przez sponsora tego wydania newslettera.

1) Agile tylko z nazwy - podróbka „zwinnego” podejścia w zespołach IT (film, 16 min)
https://youtu.be/sZ0y_0rf6a4
INFO: Daily, sprinty, story pointy, retro… I tak na spotkaniach spędzasz więcej czasu niż na programowaniu. Taką sytuację autor filmu nazywa teatrem Agile, który zamiast czynić pracę zespołu bardziej „zwinną”, spowalnia ją i zamienia w nic niewnoszące rytuały. Gdzie leży przyczyna problemu i jak osoby techniczne mogą faktycznie wzmacniać agile'owe podejście w zespole? Dowiesz się z filmu. Obejrzyj, nim rzucisz wypowiedzeniem przez nadmiar calli w pracy.

2) Ups, klucz API wylądował w Git - co robić?
https://www.freecodecamp.org/news/how-to-fix-a-leaked-api-key/
INFO: Piszesz kod korzystający z jakiejś zewnętrznej usługi i wklejasz do niego klucz API w pliku, żeby szybko przetestować, czy działa. Robisz “git commit”, może nawet wysyłasz to dalej na GitHuba czy inny hosting, a chwilę później skacze zużycie jakiegoś płatnego API albo ktoś zaczyna grzebać w Twojej infrastrukturze… Tak może wyglądać scenariusz wycieku klucza API i niestety usunięcie go z aktualnej wersji pliku oraz zrobienie nowego commita nie rozwiązuje problemu, bo Git przechowuje historię zmian. Jeżeli chcesz wiedzieć, co krok po kroku zrobić w takiej sytuacji, przeczytaj ten tekst.

3) Jak zmieścić sieciowy homelab w bagażu podręcznym (artykuł + film, 11 min)
https://www.jeffgeerling.com/blog/2026/mini-homelab-network-fits-in-carry-on/
INFO: Autor miał w planach wybrać się na zjazd miłośników starych komputerów, gdzie chciał pokazać synchronizację czasu na zabytkowych Makach. Wystarczyłby mu telefon jako hotspot albo hotelowe Wi-Fi, ale nie do końca im ufał, więc… spakował do bagażu podręcznego mini serwerownię: zapasowe łącze 5G, baterię awaryjną i obsługę dwunastu urządzeń sieciowych naraz. W tekście opisuje, jak ten setup poradził sobie na jego prezentacji i jak był zbudowany.

4) Tryb Auto Mode w Claude Code pozwolił na RCE - testowy atak
https://embracethered.com/blog/posts/2026/breaking-claude-code-opus-5-and-automode/
INFO: Według Anthropic tryb pracy “Auto Mode” w Claude Code - gdzie zamiast programisty każdą akcję zatwierdza automatyczny klasyfikator bezpieczeństwa - w zewnętrznym teście nie przepuścił żadnego z 72 ataków prompt injection… Znalazł się więc ktoś, kto chciał to sprawdzić. Autor zaczął od prostej prośby o streszczenie strony, a potem skłonił agenta do pracy z pobranym ZIP-em i uruchomienia własnego kodu pomocniczego. Czym to skutkowało i co na to Anthropic - przeczytasz w tekście.

5) Domowy serwer na starym komputerze z UmbrelOS (film, 16 min)
https://www.youtube.com/watch?v=1xMTVHA-HIk
INFO: Jeśli masz w domu nieużywany komputer, UmbrelOS może być najprostszą drogą do zamienienia go w budżetowy domowy serwer. Autor testuje to na dziesięcioletnim biurowym HP EliteDesk i pokazuje cały proces stawiania środowiska - instalację z pendrive’a, pierwsze logowanie i uruchamianie aplikacji ze sklepu (a to wszystko jest do zrobienia bez znajomości Linuksa czy Dockera). Zobaczysz, jak działa na tym prywatna chmura i serwer multimediów, ale też gdzie z racji ograniczeń kończy się zabawa. Sprawdź, czy to będzie dla Ciebie dobra opcja do homelaba, czy potrzebujesz czegoś bardziej zaawansowanego (autor podsuwa parę opcji).

6) Jak atakuje Sandworm? - grupa związana z rosyjskim wywiadem (film, 29 min)
https://youtu.be/yavYETv7wGk
INFO: Opis działalności Sandworma, jednej z najbardziej rozpoznawalnych rosyjskich grup APT powiązanych z wojskowym wywiadem GRU. Zobaczysz, jak wyglądały ich ataki na energetykę Ukrainy i infrastrukturę IT igrzysk w Pjongczangu, szeroko znaną kampanię NotPetya czy ataki wymierzone w polską logistykę i elektrownie. Autor opisuje, jak Sandworm korzysta z wiperów, malware'u dla systemów przemysłowych i kampanii nastawionych na długotrwałą obecność w zaatakowanych systemach - i czemu w takich przypadkach zawodzi wykrywanie tego po sygnaturach malware. A jak lubisz “Diunę”, to scenografia filmu ma szansę przypaść Ci do gustu ;)

7) Power BI NextGen: jak mądrze wykorzystać potencjał AI w codziennej pracy analityka? [sponsorowane]
https://s.mrugalski.pl/powerBiNextGen
INFO: Power BI NextGen to pięciotygodniowy kurs prowadzony przez Artura Molusa, przygotowujący do zaawansowanej pracy w Power BI z LLM-ami. Dziesięć spotkań live i lekcje self-learning, zadania, 19 milionów rekordów treningowych, dostęp do społeczności oraz dwa miesiące Claude Team i Power BI Online w pakiecie. Start 28 września, w przedsprzedaży do 8 września 1590 zł brutto (później 2190 zł).

8) Teoria muzyki dla programistów - nuty, skale i akordy w JavaScripcie
https://runjs.app/blog/music-theory-for-programmers
INFO: Co się dzieje, gdy programista nie może nauczyć się gry na instrumencie na bazie teorii muzyki? Pisze kod i dzięki temu zaczyna rozumieć ją o wiele lepiej, bo okazuje się, że podstawy leżą w fizyce i arytmetyce. W tekście zobaczysz proces od generowania prostego dźwięku w przeglądarce do budowania skal, akordów i krótkiej melodii, a to wszystko za sprawą JavaScriptu i Web Audio zamiast instrumentu.

9) Wyciek GTA VI z oszustwem kryptowalutowym w tle (film, 14 min)
https://youtu.be/mzrgo0gsScg
INFO: Ostatnio było głośno o aferze wokół wycieków GTA VI i osobie znanej jako “CyberLeek”, która przy okazji promowała własny token krypto. Autor pokazuje, jak wyglądał tu mechanizm zarobku - był to klasyczny rug pull czy nie? Omawiany jest też moment zniknięcia CyberLeek i dlaczego trudno uwierzyć w opowieść tej osoby o “walce o prawa graczy”. A jeśli czekasz na GTA VI, to uważaj - po sieci krąży fala podszywaczy i fałszywych wycieków, a część z nich rozsiewa złośliwe oprogramowanie.

10) Jak projektować z AI, aby strony nie wyglądały tak samo?
https://www.lennysnewsletter.com/p/how-to-turn-your-ai-into-a-world
INFO: Projekty interfejsu generowane przez AI zwykle wyglądają bardzo podobnie, bo modele wybierają najbezpieczniejsze opcje. A dobry design - jak mówi autor tekstu - jest tego przeciwieństwem. W tekście znajdziesz kilka wskazówek, jak tworzyć z AI bardziej unikalne projekty (nie, nie wystarczy polecenie “stwórz mi coś bardziej unikalnego” ;)). Proces opiera się na szukaniu kierunków, definiowaniu stylu i dopracowywaniu efektu. Autor wspomina też o rozdzieleniu ról - do czego w projektowaniu wykorzystać tańsze, a do czego mocniejsze modele.

11) Czego nie robić w startupie? - 75 antywzorców
https://www.itamarnovick.com/intro-to-startup-anti-pattern-series/
INFO: Nie ma jednej recepty na sukces startupu, ale są za to sprawdzone sposoby na jego porażkę - i czekają na Ciebie pod tym linkiem. Pośród 75 pułapek znalazły się m.in. wczesne skalowanie, overengineering, ślepe gonienie konkurencji czy budowanie produktu pod inwestorów. Oczywiście pojedynczy “antywzorzec” nie zabije od razu Twojego startupu, ale kilka naraz może utrudniać realizowanie planów firmy albo rozwijać ją w niewłaściwą stronę. Przydatne dla właścicieli startupów i tych, którzy chcieliby mądrze inwestować w młode projekty. Lista jest jeszcze w trakcie tworzenia, więc warto zapisać sobie ten post na później, bo w chwili, gdy piszę te słowa, szczegółowo opisanych jest dopiero pierwszych 14 antywzorców.

12) Analiza kodu źródłowego testu na ADHD w przeglądarce - jak to działa?
https://nullpt.rs/reverse-engineering-adhd-test
INFO: Autor tekstu diagnozował się na ADHD i podczas testu MOXO (przypomina to grę, w której sprawdza się reakcje badanego) z ciekawości zajrzał w kod strony. Odkrył, jakie dane zbiera test, ale to nie koniec historii - przypadkiem trafił na panel przeznaczony dla lekarzy, więc założył tam konto i wykonał test dwa razy, raz oszukując, raz przechodząc go uczciwie, żeby porównać wyniki. A my dzięki jego eksperymentom możemy zobaczyć, jak od środka wygląda jedno z narzędzi diagnostycznych.

13) Przeglądanie stron w trybie hard mode - konfiguracja uBlock Origin
https://untrusem.party/blog/how-I-browse-the-web-with-Ublock-Hard-Mode.html
INFO: Odrobina radykalnego podejścia dla osób zirytowanych reklamami, trackerami i skryptami uruchamiającymi się podczas korzystania ze stron WWW. Autor prezentuje, jak skonfigurował opcje w uBlock Origin, aby przeglądarka blokowała obrazki, webowe fonty, JavaScript, połączenia z zewnętrznymi serwerami - i żeby on sam mógł sobie odblokować to, co potrzebne do działania strony. Opowiada o dynamicznym filtrowaniu, loggerze w uBlock Origin, LocalCDN i narzędziach do bardziej prywatnego korzystania z YT czy Reddita. Nawet jeżeli nie zamierzasz aż tak dbać o prywatność i nie potrzebujesz takich ustawień, to warto przeczytać, jakie informacje o Tobie są pobierane przez strony WWW.

14) Od API GPT-3 do ChatGPT - rozmowa z Altmanem o skalowaniu AI (film, 26 min)
https://youtu.be/ooBSNwtgTyI
INFO: Wielowątkowa rozmowa z CEO OpenAI - Altman opowiada m.in. o początkach ChatGPT, zarządzaniu skalowaniem dużego projektu i obecnym rozwoju modeli AI. Posłuchasz też o jego wizji AI jako nowej warstwy infrastruktury podobnej do elektryczności czy internetu. Jeśli interesuje Cię nie tylko samo używanie modeli AI, ale też sposób myślenia stojący za decyzjami ich twórców, to może być dla Ciebie ciekawe.

15) Baza wiedzy CERT Polska - dla adminów, specjalistów cyberbezpieczeństwa i nie tylko
https://wiedza.cert.pl/
INFO: CERT Polska uruchomił nową bazę wiedzy ze swoimi materiałami na temat bezpieczeństwa. Są tu scenariusze walki z phishingiem i ransomware, procedury obsługi incydentów, materiały o budowaniu odpornej na ataki infrastruktury, ale też sekcje o bezpieczeństwie osobistym zwykłych użytkowników - warto się z tym zapoznać, nawet jeśli nie pracujesz w cybersecurity.

16) Jak drobny błąd w rachunku doprowadził do wykrycia szpiegów KGB? (film, 57 min)
https://www.youtube.com/watch?v=656058JxTM0
INFO: Czterdzieści lat temu Cliff Stoll - wówczas astronom i admin - zauważył brakujące 75 centów za czas obliczeniowy w systemie Unix w Lawrence Berkeley Labs. To początek śledztwa, które doprowadziło go aż do niemieckiego hakera sprzedającego KGB tajne dane wojskowe USA. W tym filmie Stoll osobiście opowiada, jakie techniki wykorzystywali zarówno on, jak i atakujący, co daje ciekawy kontrast do dzisiejszych możliwości w zakresie cyberbezpieczeństwa, ale też pokazuje, że do rozpracowania takich case'ów nawet dzisiaj potrzebne są ciekawość, kreatywność i współpraca między ludźmi, a nie tylko dobre narzędzia.

17) Luka bezpieczeństwa w linuksowej dystrybucji Omarchy
https://0xcc.io/posts/omarchy-root-creds/
INFO: Na dystrybucji Omarchy zwykły użytkownik bez większego problemu może uzyskać uprawnienia admina, a to dlatego, że dystrybucja domyślnie dodawała konto użytkownika do grupy “docker”, co w praktyce oznaczało dostęp do uprawnień roota. Sam Docker ostrzega przed tym w swojej dokumentacji, ale Omarchy robiło to automatycznie przy instalacji, nie pytając o zgodę. Myląca była też dokumentacja Omarchy - mówiła o uruchamianiu Dockera “jako zwykły użytkownik, a nie root”, co można było rozumieć jako tryb rootless - a tak nie było. Jeśli ktoś przejął kontrolę nad którymkolwiek programem w sesji użytkownika, automatycznie zyskiwał pełne uprawnienia administratora w całym systemie. Więcej o tym przeczytasz w artykule, a jeśli używasz Omarchy: łatka już jest, zaktualizuj do wersji 4.0.1 lub nowszej.

18) GPT-6 Astra - nowy model z naciskiem na computer use, programowanie i cybersecurity
https://openai.com/index/gpt-6-astra/
INFO: OpenAI wczoraj opublikowało model GPT-6 Astra. Jest to aktualnie ich najbardziej inteligentny i najlepiej dopasowany (aligned, czyli podążający za intencjami użytkownika) model z oferty. Osiąga świetne wyniki w benchmarkach i (jak mówią twórcy) został przede wszystkim stworzony do zadań wymagających obsługi komputera i programowania. Świetnie radzi sobie też z analizą danych, testowaniem stron internetowych czy researchem. Na danych testowych wyszło, że wykonuje taski mniej więcej o 47% szybciej niż GPT-5.6 Sol, przy zachowaniu znacznie wyższej skuteczności. Model ten świetnie radzi sobie przy długich sesjach programistycznych. Aktualnie model jest około dwukrotnie droższy od GPT-5.6 Sol, ale jak to zwykle bywa, po kilku miesiącach cena pewnie się unormuje.

19) Migracja kodu z AI - jak szybko to poszło Asanie?
https://blog.pragmaticengineer.com/the-pulse-we-need-to-talk-about-migrations-with-ai/
INFO: OpenAI pochwaliło się case study - Asana miała migrować testy z Enzyme do React Testing Library w dwa tygodnie (zamiast w 5 lat) za 12 tysięcy dolarów (zamiast za 6 milionów dolarów). Liczby robią wrażenie, ale czy mają pokrycie w rzeczywistości? Autor tekstu dotarł do osoby zarządzającej tym projektem w Asanie, dzięki czemu te liczby zyskały szerszy kontekst - przeczytasz o tym w tekście. Takich case studies może być wkrótce więcej, bo za sprawą AI długo odkładane migracje techniczne robią się prostsze i bardziej opłacalne.

20) Jak Microsoft Paint i Photos znakują obrazy AI?
https://xusheng.dev/posts/reversing/mspaint_invisible_watermark/main/
INFO: Lokalne modele AI w Paint i Photos jednak tak do końca lokalne nie są - co pokazał reverse engineering zrobiony przez autora tego tekstu. Prompt trafia na serwer Microsoftu do moderacji, serwer odsyła identyfikator GUID, który zostaje wtopiony w piksele gotowego obrazu, dzięki czemu da się go z nim powiązać. W tekście zobaczysz, czym różni się niewidoczny znak wodny od widocznego logo i jak łączy się z metadanymi C2PA. Autor zastanawia się też, jak to się ma do prywatności i prawa do informacji, bo Microsoft nie informuje wprost o stosowaniu tej techniki.

21) Jeden duży skrót zamiast wielu małych automatyzacji w Apple Shortcuts
https://michael.team/functions/
INFO: Apple Shortcuts (aplikacja do automatyzacji zadań na iPhonie, iPadzie i Macu) nie mają wbudowanej możliwości pisania funkcji, czyli fragmentu logiki, który można wywołać wielokrotnie z różnymi danymi wejściowymi, jak w programowaniu. Ale można to obejść. Zamiast rozbijać automatyzację na dziesiątki osobnych, małych skrótów-pomocników, trzymasz całą logikę w jednym skrócie, który wywołuje sam siebie i za każdym razem sprawdza, jaką funkcję ma tym razem wykonać, na podstawie danych przekazanych mu w specjalnym “słowniku” parametrów. Tu przeczytasz więcej o tym rozwiązaniu. Sprytna optymalizacja dla osób automatyzujących sprzęt od Apple.

22) Kontrola kodu od AI w TypeScript i React w 10 krokach
https://evilmartians.com/chronicles/ten-anti-ai-slop-moves-for-frontend-projects-going-faster-than-humans-can-review
INFO: Codzienność pracy z kodem generowanym przez AI to często przekopywanie się przez błędne założenia, zduplikowane funkcje albo testy, które nic nie sprawdzają. Autorzy pokazują, jak ograniczyć te błędy we frontendzie z użyciem kontraktów API, odpowiedniej konfiguracji TypeScript, testów mutacyjnych czy automatycznych kontroli w CI. Na końcu podają też kolejność wdrażania tych metod, aby to, co tworzymy, nie okazało się typowym AI-slopem.

23) Jak chińskie grupy APT atakują infrastrukturę telekomunikacyjną?
https://cert.orange.pl/cyber-threat-intelligence/krajobraz-zagrozen-01-09-2026/
INFO: Przejęcie routera czy sieci GRX (sieci łączącej operatorów GSM) daje cyberprzestępcom dużo trwalszą i trudniejszą do wykrycia pozycję niż atak na serwer pocztowy albo konto użytkownika. Artykuł omawia tę strategię w kontekście chińskich grup powiązanych z rządem (np. Salt Typhoon, Mustang Panda), które wykorzystują przejęte urządzenia infrastruktury komunikacyjnej czy cyfrowej jako punkty pośrednie do dalszych ataków. Przeczytasz też o stosowaniu passkey i FIDO2 oraz TerminalFix do ataku na pracowników różnych organizacji. Warto przeczytać, zwłaszcza jeśli pracujesz w sektorze telekomunikacyjnym. To cykliczny raport cyberzagrożeń publikowany przez CERT Orange.

24) HTMLcat - katalog użytecznych funkcji dla frontendu
https://htmlcat.net/
INFO: W HTML, CSS i JavaScript możesz już wiele rzeczy zrobić natywnie, bez żadnych bibliotek - a na tej stronie znajdziesz je rozpisane w formie krótkich notatek. Każda z nich to jedna funkcja, mały przykład kodu i najważniejsze zastrzeżenie (np. “uważaj, słabe wsparcie w przeglądarkach” albo “przetestuj z czytnikiem ekranu”). Wśród 42 dostępnych obecnie karteczek znajdziesz zarówno klasyki (wyśrodkowanie w CSS czy clamp()), jak i nowsze możliwości (View Transitions API, Popover API czy kontenerowe zapytania w CSS). Całość można filtrować po HTML/CSS/JS albo po prostu wyszukiwać tematy ręcznie.

== LINKI TYLKO DLA PATRONÓW ==

25) Sieć neuronowa w Pythonie i NumPy - od podstaw
https://uw7.org/un_b6feda5f97402
INFO: Autorka buduje w Pythonie sieć neuronową - zaczyna od sztucznego neuronu (to w gruncie rzeczy proste mnożenie i dodawanie liczb), a kończy na małym modelu, który uczy się rozpoznawać klasyczny problem logiczny (XOR). Tłumaczy, czym są wagi, bias, funkcje aktywacji oraz jak sieć “uczy się” na błędach (czy, bardziej naukowo: jak wygląda mechanizm gradientu i propagacji wstecznej). Na końcu pokazuje tę samą sieć zbudowaną dwa razy - raz ręcznie w NumPy, raz w PyTorch. Jeśli chcesz zrozumieć, jak działa deep learning, rozpoznawanie obrazów, przetwarzanie języka, generatywna AI - to dobra baza.

28 sierpnia 2026

Fri, 28 Aug 2026 10:06:36 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Interesujesz się cyberbezpieczeństwem? To wpadnij na ‘Mega Sekurak Hacking party 2026’, które odbędzie się 26 i 27 października w Krakowie. Imprezę organizuje sponsor dzisiejszego wydania newslettera, czyli firma Sekurak. Korzystając z tego linka, otrzymasz 20% zniżki na bilet.

1) Jak social media wpływają na dzieci i co zmieni zakaz telefonów w szkołach podstawowych? (film, 1h i 21m)
https://youtu.be/r3mI1aoAA3A
INFO: To jak dzieci korzystają z telefonów od dłuższego czasu, jest przedmiotem debaty publicznej, pojawiają się nawet nowe regulacje, a mimo to najnowsza edycja raportu 'Internet dzieci’ wygląda niemal tak samo jak poprzednia. Czego jeszcze brakuje, żeby dzieci były w mniejszym stopniu narażone w internecie na nieodpowiednie dla nich treści, a korzystanie z telefonów nie wzmagało przemocy rówieśniczej i braku koncentracji na lekcjach? Jak zmieni tę sytuację wchodzący 1 września zakaz telefonów w publicznych szkołach podstawowych? O tym posłuchasz w rozmowie Artura Kurasińskiego z Magdaleną Bigaj, która od lat zajmuje się edukacją i higieną cyfrową. Warto też zwrócić uwagę na wątek platform społecznościowych, które choć mają narzędzia, by rozpoznawać wiek użytkowników, to nie zawsze wykorzystują tę wiedzę do ochrony dzieci.

2) Czym jest internet? - archiwalna prezentacja Telekomunikacji Polskiej z 1997 roku (film, 13 min)
https://youtu.be/mPNF–95R58
INFO: “Internet to gigantyczna pajęczyna łącząca miliony komputerów na całym świecie” - tak zaczyna się prezentacja internetu zrobiona przez TP SA w 1997 roku, zapisana na płycie CD Action. Ty też możesz ją obejrzeć dzięki autorowi tego filmu. Zobaczysz, jak tłumaczono podstawowe usługi internetowe, jak wyglądało korzystanie z internetu przez modem i jak ówczesna przepustowość sieci wypada na tle dzisiejszego internetu. Prawdopodobnie nie wykorzystasz wiedzy z prezentacji w praktyce, ale za to zrobisz sobie nostalgiczną podróż - a jeśli nie pamiętasz czasów Windowsa 95, to łatwiej będzie Ci wyobrazić sobie skalę zmian, które zaszły przez te prawie 30 lat.

3) Po czym poznać, że ktoś otwierał sejf albo rozkręcał laptopa? - metody zabezpieczeń (film, 19 min)
https://www.youtube.com/watch?v=PJyQ14bRhYw
INFO: Jeśli zobaczysz brokat na śrubkach czyjegoś laptopa, to o czym pomyślisz w pierwszej chwili? Pewnie laptop dostał się w ręce dziecka albo ktoś nietypowo spersonalizował sprzęt ;) Tymczasem to jedno ze sprytnych zabezpieczeń, które pomagają wykryć próby wyjęcia dysku z laptopa. Tego typu zabezpieczeń jest więcej i posłuchasz o nich w tym filmie - to ciekawy temat sięgający setek lat wstecz, kiedy do zapieczętowania koperty używano jeszcze wosku.

4) Porządki na Macu po 10 latach - upraszczanie setupu developerskiego
https://baweaver.com/writing/2026/08/04/my-development-setup-in-2026/
INFO: Jeśli potrzebujesz impulsu do porządków na swoim laptopie, przeczytaj ten tekst. Autor udokumentował sprzątanie swojego środowiska pracy na Macu po dekadzie zbierania na nim różnych skrótów, aliasów i narzędzi. Zobaczysz jego nowy, uproszczony setup, który ma przede wszystkim oszczędzać czas dzięki łatwemu odtwarzaniu środowiska i ograniczeniu problemów konfiguracyjnych - czego nie udało się osiągnąć przy podejściu 'automatyzuj i zrób alias do wszystkiego’. Warto zajrzeć, nawet jeśli nie pracujesz na Macu - dla samej filozofii tego podejścia.

5) Jak połączyć zwykły dzwonek do drzwi z Home Assistant?
https://raspberry.tips/en/smart-home/make-doorbell-smart-home-assistant-zigbee
INFO: Nie musisz wymieniać całej instalacji dzwonkowej na drogi wideodomofon z abonamentem w chmurze, aby dostać powiadomienie na telefon, kiedy ktoś dzwoni do drzwi. Wystarczy działający lokalnie mikrokontroler ESP32-H2 za kilka euro. Z tekstu dowiesz się m.in. jak bezpiecznie odczytać sygnał z dzwonka za pomocą optoizolatora, jak skonfigurować to jako sensor Zigbee w Home Assistant (ten konkretny moduł nie ma Wi-Fi, więc trzeba dobrze przygotować konfigurację przed montażem) oraz jaką prostszą alternatywę wybrać, jeśli wolisz uniknąć lutowania i wgrywania firmware'u. Zobaczysz też automatyzacje zbudowane na takim sygnale oraz różnice między działaniem tego rozwiązania na iOS i na Androidzie.

6) Dlaczego rolki zatrzymują się na 1000 wyświetleń? - o algorytmie Instagrama (film, 33 min)
https://www.youtube.com/watch?v=NvoN0w0wr_w
INFO: Jeśli od dłuższego czasu publikujesz rolki na Instagramie, a licznik wyświetleń stoi w miejscu, ten film pomoże Ci dotrzeć do przyczyny. Zamiast generycznych porad o robieniu bardziej wartościowych treści czy o zmianie godziny publikacji znajdziesz tu omówienie tego, jak działa system sortowania i rekomendacji treści w Meta - i jak próbuje znaleźć właściwych odbiorców dla Twoich treści. Dowiesz się, dlaczego ważna jest spójność tematyczna konta i jak wcześniejsze treści wpływają na kolejne publikacje. Autor podpowiada też, jakie zmiany wprowadzić na swoim koncie, aby zwiększyć liczbę odbiorców treści, pokazując równocześnie drugą stronę medalu - biznesowo virale nie zawsze się opłacają.

7) Mega Sekurak Hacking Party 2026 - konferencja cybersecurity w Krakowie [sponsorowane]
https://sklep.securitum.pl/mshp-krakow-2026/mshp2026-unknown
INFO: Dołącz do dwudniowej konferencji o cyberbezpieczeństwie. W dniach 26-27 października w Krakowie (budynek ICE), praktycy z największych polskich firm (m.in mBanku, Alior Banku, Orange, czy CERT Polska) podzielą się swoją wiedzą. Do wyboru masz kilka ścieżek tematycznych - od bezpieczeństwa aplikacji webowych i sieci, przez Windowsa i Linuksa, aż po ścieżkę dla osób nietechnicznych. W cenie biletu dostajesz też dostęp do nagrań z bieżącej edycji oraz pakiet niemal setki wykładów z poprzednich lat. Korzystając przy zapisie z linka z tego newslettera, otrzymasz 20% zniżki na bilet.

8) Domowy serwer jako 'plac zabaw’ dla agenta AI
https://blog.jakesaunders.dev/building-an-almost-fully-self-hosted-sandboxed-agentic-software-factory/
INFO: Autor nie do końca ufał pomysłowi dawania agentowi AI pełnego dostępu do swojego komputera, więc zbudował dla niego odizolowany 'plac zabaw’ - kupił na eBaya komputer i postawił na nim proste środowisko do programowania (git, CI i system do wdrażania aplikacji). Wysłał jedno polecenie: “zbuduj mi aplikację do liczenia kalorii”… jakie były tego efekty, dowiesz się z tekstu. Autor omawia, z czego składała się jego 'software factory’ i jak rozwiązał problemy sieciowe po drodze, porusza też kwestie bezpieczeństwa takiego eksperymentu. Jeśli znasz się na Dockerze, self-hostingu i domowych sieciach, to na bazie tego tekstu i dodatkowego researchu pewnie dasz radę zbudować coś takiego u siebie.

9) Skille agentów AI są przedmiotem ataku - jak je zabezpieczać?
https://owasp.org/www-project-agentic-skills-top-10/
INFO: OWASP, organizacja znana z tworzenia list najważniejszych zagrożeń bezpieczeństwa w IT, stworzyła taką listę dla skilli agentów AI. Powołują się na badanie Snyka, w którym przeskanowano blisko 4000 skilli i co trzeci miał lukę bezpieczeństwa, a za szczególnie groźne uznano tzw. zabójcze trio: dostęp do prywatnych danych + treści z niezaufanych źródeł + możliwość wysyłania danych na zewnątrz. Oprócz opisów różnych ataków, które już się wydarzyły, znajdziesz tu też zalecane zabezpieczenia - więc jeśli instalujesz lub audytujesz środowiska agentowe, ta wiedza może Ci się przydać.

10) Skracacz linków bez bazy danych i prostsze kody QR - eksperyment (film, 22 min)
https://www.youtube.com/watch?v=TOr1Vvji6jA
INFO: Klasyczny skracacz linków musi gdzieś trzymać pełny adres URL, aby wiedzieć, dokąd Cię przekierować - a co, gdyby dało się to zrobić bez żadnej bazy danych, tylko dzięki mocnej kompresji samego linku? Właśnie taki eksperyment przeprowadził twórca narzędzia Hammer (ha.mr). W filmie pokazuje, z czego składa sie typowy URL i to, jak z wykorzystaniem Hammera testuje kolejne podejścia do skracania linków. Co prawda nie każdy da się skrócić w ten sposób, a czasem nawet wychodził dłuższy ;), ale sam eksperyment jest ciekawy - jak i wątek kodów QR, które można tworzyć bardziej efektywnie, niż robią to generatory.

11) Jakie narzędzia w Twoim stacku może zastąpić PostgreSQL?
https://www.raphaelbauer.com/posts/postgresql-everything/
INFO: Zanim dorzucisz do swojego projektu kolejne wyspecjalizowane narzędzie - Elasticsearch do wyszukiwania, Redis do cache'owania, Kafkę pod kolejki, MongoDB pod dokumenty JSON… warto sprawdzić, czy roli tych narzędzi nie spełni Twoja baza danych. Autor tekstu pokazuje na przykładach z życia, jak to wygląda w przypadku PostgreSQL - a trochę o tym wie, bo używa jej od ponad 20 lat. Zobaczysz, jak baza radzi sobie z wyszukiwaniem pełnotekstowym, danymi czasowymi, kolejkami zadań, strukturami grafowymi, a nawet bazami wektorowymi pod modele językowe. To nie jest rozwiązanie na wszystko, ale w wielu przypadkach pomoże 'uszczuplić’ Twój stack.

12) Jakie informacje udostępniasz pomiarami ze smartwatcha - i jak przestać to robić? (film, 21 min)
https://youtu.be/LrduCt14e4I
INFO: Publiczna mapa cieplna aplikacji Strava (pokazująca ulubione trasy biegaczy) zdradziła kiedyś lokalizację tajnych baz wojskowych, bo stacjonujący tam żołnierze biegali z włączoną apką. Ten sam mechanizm może dotknąć każdego użytkownika smartwatcha, który bezrefleksyjnie zaakceptował regulamin i dzieli się swoimi danymi. Pozornie niewinne pomiary trasy, tętna czy snu złożone w jedną całość stają się informacją o kondycji, poziomie stresu czy potencjalnych problemach zdrowotnych - a to cenne dane dla firm badawczych czy ubezpieczycieli. Jeśli nie chcesz dłużej udostępniać takich informacji, obejrzyj ten film i sprawdź, co w pierwszej kolejności zmienić w swoich zgodach i ustawieniach.

13) Jak zrootować stary tablet z użyciem AI - przypadek Amazon Fire HD
https://ericpardee.github.io/fire-hd-ownership/
INFO: Autor kupił tablet Amazon Fire, aby wyświetlał panel sterowania inteligentnym domem - niestety urządzenie zaczęło samo się wyłączać, bo Amazon zaszył w systemie usługi z uprawnieniami do restartu, których nie dało się usunąć bez roota. A że nie istniała żadna publicznie znana metoda na uzyskanie kontroli nad tym konkretnym modelem tabletu, autor zlecił znalezienie exploita LLM-om. Przeczytaj, na ile pomógł Claude, a na ile chińskie modele językowe i dlaczego cała operacja kosztowała więcej niż sam tablet.

14) Podłącz agenta do archiwum #unknowNews - adres serwera MCP
https://unknow.news/mcp/
INFO: Ostatnio powstała wyszukiwarka linków z wszystkich wydań #unknowNews, a od teraz może je dla Ciebie wyszkuiwać Twój agent AI. Pod tym linkiem znajdziesz adres serwera MCP, który dodasz po protokole HTTP w Claude Code, Cursorze, Claude Desktopie czy Windsurfie jednym poleceniem (albo prosisz agenta, aby sam sobie to dodał). Nie wymaga to logowania ani klucza API. Po konfiguracji wystarczy po prostu zapytać np. “jakie narzędzia do debugowania SQL były polecane w #unknowNews”, a agent wyciągnie pasujące materiały z opisami, dokładnie w tej wersji, w której trafiły kiedyś do wydania newslettera.

15) Jak działają podzapytania w SQL i kiedy ich używać?
https://www.freecodecamp.org/news/how-to-work-with-subqueries-in-sql/
INFO: To poradnik tłumaczący podzapytania w SQL, czyli sytuację, gdy w jednym zapytaniu do bazy danych zagnieżdżasz drugie, mniejsze zapytanie, np. 'pokaż mi rejestracje studentów, których ID znajdziesz w innym zapytaniu filtrującym po lokalizacji’. Autor pokazuje na prostych przykładach sens takiej konstrukcji - lepiej, żeby baza sama na bieżąco znajdowała aktualne dane, niż żeby ktoś ręcznie wpisywał listę wartości, która szybko się zdezaktualizuje. Zobaczysz też różnicę między podzapytaniem, które działa samodzielnie, a takim, które potrzebuje danych z zapytania głównego, aby zadziałać. Jeśli znasz już podstawy SQL i chcesz lepiej rozumieć bardziej złożone zapytania, to coś dla Ciebie.

16) Zablokowali Ci konto na FB albo Google? - nie licz na support
https://informatykzakladowy.pl/dlaczego-whatsapp-nie-ma-biura-obslugi-klienta/
INFO: Platformy takie jak Facebook, Google czy What'sApp mają miliardy użytkowników, a osób do ich obsługi niewiele - dlatego otrzymanie pomocy przy utracie konta często graniczy z cudem. Czasem pomaga narobienie hałasu w internecie, czasem znajomości, ale w większości przypadków (gdy nie zadziałają typowe procedury) użytkownik zostaje z koniecznością założenia nowego konta. Czy big techy nie mogą po prostu otworzyć Biura Obsługi Klienta i zatrudnić więcej osób do rozpatrywania takich przypadków? Okazuje się, że mają kilka powodów, żeby tego nie robić - więcej o nich opowie Ci autor tekstu.

17) Prompt injection w arkuszach Excela - test agenta AI
https://shiftmag.dev/?p=11609
INFO: Źródłem prompt injection może być nawet niepozorne zadanie biurowe - i tu zobaczysz dobry przykład takiego ataku. Autor w ramach eksperymentu zlecił agentowi AI porównanie trzech ofert firm hostingowych zapisanych w plikach Excela i wybranie najtańszej, a potem modyfikował zawarte w arkuszach dane. Choć model wykrył klasyczny atak z ukrytymi instrukcjami, to na drobne manipulacje danymi nie był już tak odporny. Na czym one polegały i dlaczego dobre praktyki promptowania mogą ułatwiać prompt injection, zamiast przed nim chronić? Tu znajdziesz wyjaśnienie.

18) Miodkuj - skill do poprawiania polskich tekstów z AI
https://github.com/bartekpucek/miodkuj
INFO: W tym repozytorium znajdziesz skill dla ChatGPT, Claude.ai, Claude Code i Codexa (ale w praktyce zadziała też w każdym innym agencie), który pomoże Ci redagować polskie teksty generowane przez sztuczną inteligencję. Zadaniem 'Miodkuj’ jest usunięcie z tekstów AI slopu, sztucznego tonu, przesadnie równego rytmu i pustych ogólników, a to wszystko bez ingerowania w sens, fakty czy styl autora. Twórca zastrzega, że to narzędzie nie ma służyć do podszywania się pod czyjś styl czy oszukiwania wykrywaczy AI. Sprawdź, czy działanie skilla jest tak samo dobre, jak jego nazwa - oficjalnych powiązań z prof. Miodkiem brak ;)

19) Tłumaczeniu napisów do filmów z AI - co może pójść nie tak?
https://blog.burkert.me/posts/listers/
INFO: 'Każę AI przetłumaczyć napisy, będzie szybciej!’ - pomyślał autor tekstu i zaprzągł do pracy Claude'a i Gemini. Jak myślisz, jakie wnioski miał… 50 godzin później? ;) Choć zapowiadało się obiecująco, to potem - być może z racji wąskiej niszy, której dotyczył film - borykał się ze złym nazewnictwem, nietrafionymi żartami czy błędami w timestampach. W tekście opowiada o całym procesie i dzieli się refleksją o tym, gdzie dzisiejsze modele językowe dobrze sobie radzą w tłumaczeniach, a gdzie nadal potrzebny jest człowiek.

20) Ataki CSS na webmaile - jak atakujący omijają sanitizery?
https://portswigger.net/research/css-the-bomb-inside-your-inbox
INFO: Programy pocztowe takie jak Gmail, ProtonMail czy Outlook muszą pokazywać Ci treść maili, które przychodzą od zupełnie obcych osób - w tym muszą ogarnąć stylowanie tekstu (CSS). Żeby to było bezpieczne, przepuszczają kod HTML i CSS maila przez tzw. sanitizer, czyli mechanizm, który ma odsiać ryzykowny kod. Badacz bezpieczeństwa pokazuje, że te sanitizery dają się oszukać na wiele sprytnych sposobów. Samym HTML-em i CSS-em, bez grama JavaScriptu można sprawdzić, czy ktoś w ogóle otworzył maila, wykraść hasło wpisywane na sfałszowanym ekranie logowania czy nawet ukryć w mailu instrukcję niewidoczną dla człowieka, ale odczytywalną przez asystenta AI wbudowanego w przeglądarkę. Jeśli zajmujesz się bezpieczeństwem aplikacji webowych, to coś dla Ciebie.

21) Jak wyliczyć dzień tygodnia dowolnej daty… w głowie?
https://tinkerandsee.com/weekday/
INFO: Dzięki tej interaktywnej stronie nauczysz się reguły 'Doomsday’ Johna Conwaya i ustalania w kilka sekund, jaki dzień tygodnia przypadał dowolnego dnia z przeszłości. Przechodzisz przez proste ćwiczenia z arytmetyki modulo 7, zapamiętujesz zestaw charakterystycznych dat w każdym roku i uczysz się 'przesuwać’ wynik między latami, także z uwzględnieniem tych przestępnych. Do CV pewnie tej umiejętności nie wpiszesz, ale może da się komuś tym zaimponować ;)

22) Jakie ryzyko dla łańcucha dostaw AI niosą niepodpisane obrazy kontenerów?
https://thenewstack.io/unsigned-container-images-ai/
INFO: Świat cyberbezpieczeństwa dobrze zna ten mechanizm ataku: przejmij zaufane miejsce w łańcuchu dostaw, a Twój złośliwy kod trafi do tysięcy systemów bez żadnej weryfikacji. To samo dotyczy dziś też AI - modele, wagi i narzędzia agentowe trafiają do infrastruktury tą samą drogą co zwykłe obrazy kontenerów, a złośliwy kod potrafi ukryć się w pliku modelu (w sposobie jego zapisu - pickle). Badacze znajdowali takie złośliwe modele na Hugging Face i nawet gdy platforma wprowadziła dedykowany skaner, to atakujący i tak nauczyli się go omijać. Pokazuje to, że sama próba zajrzenia do środka pliku nigdy nie da 100% pewności, dlatego autor stawia na inne rozwiązanie: podpisywanie cyfrowe, czyli potwierdzenie, skąd artefakt naprawdę pochodzi. Z tekstu dowiesz się, jak to działa bezpośrednio na poziomie rejestru (na przykładzie Amazon ECR Managed Signing), gdzie podpisywanie zachodzi automatycznie przy każdym pushu, a weryfikacja i egzekwowanie reguł - dopiero przy wpuszczaniu workloadu na klaster.

23) Język wszędobylski - pomocne narzędzie dla zespołu IT
https://devszczepaniak.pl/jezyk-wszedobylski-ubiquitous-language/
INFO: Gdy ktoś w Twoim zespole mówi 'klucz’, to o co chodzi - o klucz licencyjny czy klucz API? Kimś innym będzie Customer dla działu sprzedaży, kimś innym dla obsługi klienta. Aby uniknąć nieporozumień związanych z różnymi definicjami pojęć, warto wprowadzić 'Ubiquitous Language’, narzędzie Domain-Driven Design. Autor pokazuje, jak może wyglądać wdrożenie języka wszędobylskiego w zespole i że wcale nie trzeba stosować do tego całego podejścia DDD. Dowiesz się też, jak do takiej komunikacji włączyć LLM-y, żeby nie mieszały pojęć przez nieznajomość kontekstu.

24) Jak Omarchy ułatwia korzystanie z Arch Linuksa? (film, 33 min)
https://youtu.be/9SDkU5VDQEQ
INFO: Używanie Archa stało się już memem, bo filozofia tej dystrybucji Linuksa to w uproszczeniu 'nie robimy nic za ciebie’: samodzielnie partycjonujesz dysk, konfigurujesz sieć, instalujesz sterowniki i środowisko graficzne. Pojawiła się jednak dystrybucja Omarchy, która łączy Arch, Hyprland i Quickshell w gotowy system i pozwala pominąć ten 'ręczny’ etap. Autor filmu pokaże Ci m.in., jak wygląda instalacja, zobaczysz pracę na systemie niemal bez dotykania myszy czy agenta AI personalizującego pulpit. Sprawdź, czy to faktycznie obniży Ci próg wejścia w świat Archa - i czy używając Omarchy możesz jeszcze mówić 'I use Arch btw’ ;)

25) Interaktywna oś czasu wydań Claude Code
https://lukaszpodgorski.pl/claude-code/timeline/
INFO: Jeśli chcesz sprawdzić, kiedy dokładnie pojawiła się jakaś funkcja w narzędziu od Anthropic, albo po prostu zobaczyć jego rozwój, to tu znajdziesz prostą, interaktywną oś czasu ze wszystkimi wydaniami, datami i najważniejszymi zmianami. Brzmi tylko jak ciekawostka, ale może sie przydać, kiedy coś zacznie działać inaczej niż wcześniej albo gdy się okaże, że pracujecie w zespole na różnych wersjach Claude Code i pojawią się niespójności.

P.S. Jeśli szukasz serwera VPS pod swoje projekty programistyczne, do automatyzacji zadań lub do uruchomienia agentów AI, to rzuć okiem na Mikrusa.

21 sierpnia 2026

Fri, 21 Aug 2026 08:16:55 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury dzisiejszego wydania newslettera.

Jeśli chcesz nauczyć się, jak od podstaw stworzyć agenta AI dostosowanego do Twoich potrzeb, to dołącz do szkolenia organizowanego przez sponsora tego wydania newslettera. Nawet jeśli nie możesz uczestniczyć w szkoleniu na żywo (jest darmowe), warto się zapisać, aby otrzymać późniejszy dostęp do nagrania.

1) Co ujawniło podsłuchanie ruchu GitHub Copilota przez mitmproxy?
www.lighthousenewsletter.com/p/i-put-github-copilot-behind-a-mitm
INFO: Wiele narzędzi, z których korzystasz na co dzień - Claude, ChatGPT, Notion czy Slack - to czarne skrzynki. Nawet tam, gdzie kod jest otwarty, jak w VS Code i Copilocie, nie wiadomo, co leci na serwer. Chyba że… poeksperymentujesz ;) Autor tekstu podpiął GitHub Copilota w VS Code pod mitmproxy - narzędzie do przechwytywania ruchu sieciowego. Znalazł żądania do rozpoznawania intencji użytkownika, dobór modelu do zadania i lokalną bazę SQLite, w której Copilot trzyma pełną historię wszystkich sesji, promptów i odpowiedzi zapisaną zwykłym tekstem. Autor dzieli się też przykładem pokazującym, że pozorna ochrona (np. wyłączenie sugestii dla .env) może nie działać tak, jak się tego spodziewamy. Jakie wnioski płyną z tego eksperymentu, przeczytasz w tekście.

2) Segmentacja sieci - jak zrobić to dobrze? (film, 15 min)
youtu.be/zDzo0C6_OuY
INFO: ‘Podzieliłem sieć na VLAN-y, więc mam segmentację i bezpieczeństwo?’ - niestety nie. VLAN-y powstały głównie po to, by ułatwić zarządzanie i ograniczyć ruch rozgłoszeniowy, a nie jako narzędzie bezpieczeństwa. Z tego filmu dowiesz się, czym VLAN różni się od podsieci, dlaczego sama ich obecność nie równa się kontroli ruchu między segmentami oraz jaką rolę odgrywają w tym routing, reguły ACL i podejście 'default deny’. Autor pokaże Ci też, jak podejść do planowania takiego podziału, żeby ograniczyć ruch boczny atakującego, nie blokując przy tym potrzebnych usług.

3) Jak ograniczyć zużycie tokenów w sesjach Claude Code?
claude.com/blog/maximizing-the-value-of-your-claude-code-sessions
INFO: Czy zdarzyło Ci się zastanawiać podczas pracy z Claude Code, dlaczego jedna sesja kosztuje znacznie więcej niż inna, mimo że dotyczy podobnej rzeczy? Najczęściej chodzi o sposób prowadzenia rozmowy - co zostaje w kontekście, kiedy zmieniasz model, poziom jego wysiłku i jak długo ciągniesz jedną sesję. W tym tekście Anthropic przybliża m.in. co zaśmieca kontekst i jakie drobne nawyki pomogą Ci ograniczyć zbędne koszty - i wcale nie wiąże się to z dużą zmianą sposobu pracy z kodem.

4) Zamień router od operatora na własny firewall z OPNsense (film, 23 min)
youtu.be/a3RI4DjFBzw
INFO: Jeśli chcesz lepiej zadbać o bezpieczeństwo domowej sieci czy mieć nad nią większą kontrolę, możesz zamienić router od swojego operatora na OPNsense - otwartoźródłowy system routera i firewalla działający na Twoim mini PC. W filmie zobaczysz cały proces: przygotowanie pendrive'a instalacyjnego, przypisanie interfejsów WAN/LAN i pierwszą konfigurację, a potem włączenie DNSSEC, DNS over TLS oraz list blokujących reklamy i scamowe domeny dla całej sieci. Autor pokazuje też ciekawy eksperyment z agentem AI, który przez API samodzielnie dodaje m.in. konfigurację DNS i reguły blokujące ruch z wybranego kraju. Sprawdź, czy takie rozwiązanie ma sens w Twoim domu i czego jeszcze będziesz potrzebować poza samym routerem.

5) Praktyczna nauka etycznego hackingu i pentestów - baza materiałów
github.com/husnainfareed/awesome-ethical-hacking-resources
INFO: Jeśli chcesz rozpocząć naukę pentestingu i legalnie się gdzieś włamać, to repozytorium jest dobrym adresem - czekają w nim na Ciebie materiały to nauki etycznego hackingu. Znajdziesz tu linki zarówno do książek, kursów czy nagrań z konferencji, jak i do platform CTF, podatnych maszyn, baz podatności oraz dystrybucji linuksowych do pentestów. Listę zasobów rozwija społeczność GitHuba, więc jeśli jesteś już osobą w tym doświadczoną, możesz dodać coś od siebie.

6) Treści z AI jak fast fashion - czeka nas TEMU-fikacja treści? (esej)
xn–gckvb8fzb.com/the-temu-fication-of-software-digital-goods-services/
INFO: Wiertła i sukienki za parę dolarów wysyłane z magazynu na drugim końcu świata… kilka lat temu taki model biznesowy mógł się wydawać absurdalny, ale wiemy już, że się sprawdził - napędza notowane na giełdzie firmy takie jak TEMU czy Shein. Udało się to dzięki maksymalnemu ograniczeniu kosztów produkcji - pracownicy nie dostają godziwego wynagrodzenia, materiały są kiepskiej jakości itd. Autor stawia tezę, że ten sam mechanizm może objąć software, książki, muzykę i filmy - tylko że tanią 'siłą roboczą’ będą modele AI wytrenowane na dorobku milionów programistów, pisarzy i muzyków, serwujące ten dorobek niemal za darmo. Co to oznacza dla Ciebie jako twórcy tekstów, muzyki czy kodu? Choć autor nie ma jasnej odpowiedzi, to jego hipotezy działają na wyobraźnię - warto przeczytać.

7) Zbuduj osobistego agenta AI do pracy i załatwiania codziennych spraw [sponsorowane]
sklep.securitum.pl/agent-ai-do-zadan-specjalnych/agent-unknown
INFO: Już 14 września odbędzie się szkolenie organizowane przez Sekurak.pl, na którym dowiesz się jak krok po kroku stworzyć agenta AI idealnie dostosowanego do Twoich potrzeb, który wyręczy Cię w żmudnych zadaniach wykonywanych czy to w pracy, czy w życiu codziennym. Korzystając z linka z tego newslettera możesz za darmo zdobyć bilet na szkolenie zakończone certyfikatem uczestnictwa. Jeśli osobiście nie możesz pojawić się na szoleniu, to po zapisie otrzymasz dostęp do nagrania.

8) Jak rozwijają się otwarte modele AI - raport Hugging Face
huggingface.co/blog/state-of-open-models-summer-2026
INFO: Hugging Face sprawdziło, co dzieje się w świecie otwartych modeli AI. Jeśli myślisz, że trzeba zbudować portfolio mniejszych modeli, żeby wziąć się za duże - przykłady chińskiego podejścia to obalą. Kolejnym zaskoczeniem może być liczba polubień vs liczba pobrań modeli - lajki mierzą zainteresowanie, ale to pobrania pokazują, z czego korzystają ludzie. W raporcie zobaczysz też, jak ma się otwarta licencja do biznesu (skoro wagi są dostępne, to na czym w takim razie zarabiają firmy AI?) i dlaczego tak dobrze radzi sobie Qwen, czyli rodzina modeli od Alibaby. A na koniec pierwszy udokumentowany przypadek samodzielnego włamania agenta, przez który Hugging Face było ostatnio na ustach wszystkich z branży.

9) Jak wyłączyć funkcje AI w popularnych aplikacjach?
www.librarian.net/notoai/
INFO: Jeśli nie chcesz korzystać z wszędobylskich funkcji AI wyskakujących w Twoim smartfonie, przeglądarce czy na skrzynce mailowej, ten poradnik może Ci się przydać. Autor poprowadzi Cię krok po kroku przez wyłączenie funkcji AI w aż czternastu narzędziach, m.in. w Zoomie, Slacku, What'sAppie, Chromie, Yahoo. Niestety jeden przełącznik często nie wystarczy, bo opcja wyłączenia bywa ukryta w kilku miejscach w ustawieniach, a do tego AI wraca przy aktualizacjach - dlatego warto zachować tekst na później.

10) Git-knife: przepisywanie historii Gita z podglądem i backupem
github.com/TheRealYT/git-knife
INFO: Istniejące GUI do Gita zwykle nie pozwalają edytować dat commitów, czy tożsamości committera - trzeba do tego terminala, który z kolei bywa mało przystępny. Git-knife ma być złotym środkiem: daje wygodę graficznego interfejsu, a do tego możliwość edycji metadanych, pozwala poprawiać historię lokalnej gałęzi bez checkoutu i dotykania working tree. Przed zastosowaniem zmian dostajesz podgląd, a każda operacja tworzy backup ref z możliwością szybkiego cofnięcia. Przyda Ci się to, gdy musisz np. naprawić błędny adres e-mail w wielu commitach naraz czy uporządkować daty. Na razie nie obsługuje zmiany kolejności, squasha ani dropa, a pojedynczych merge commitów nie edytujesz ręcznie w edytorze - choć zmiany zbiorcze obejmują też merge’e.

11) Rok walki ze scraperami i botami po sprawdzeniu danych z logów
patronview.com/news/99-percent-of-my-website-traffic-is-bots/
INFO: Jak to możliwe, że statystyki odwiedzin strony pokazują kilkaset odwiedzających dziennie, a serwer obsługuje miliony zapytań tygodniowo? Opowiada o tym twórca dużej bazy amerykańskich filantropów, który przez rok próbował okiełznać falę automatycznego ruchu - od robotów SEO, przez masowe zapytania zza granicy, aż po sieci podszywające się pod zwykłych użytkowników. Niektóre z tych botów zdradziły się np. przeglądarkami 'zamrożonymi w czasie’ o kilka lat albo ruchem równo rozłożonym na kilkadziesiąt krajów naraz. W tekście przeczytasz jeszcze o tym, jak rozpoznać taki 'odcisk palca’ automatu, które reguły firewalla ostatecznie zadziałały i dlaczego autor ostatecznie zablokował searchboty dużych firm technologicznych.

12) Starmind AI1 - kosmiczna infrastruktura AI kontra ograniczenia fizyki i koszty
thenewstack.io/spacex-and-nvidias-orbital-ai-datacenter-fantasy/
INFO: SpaceX i NVIDIA zapowiadają satelity Starmind AI1, które miałyby przenieść część obliczeń AI na orbitę okołoziemską - ale jak można przeczytać w analizie doświadczonego dziennikarza technologicznego, na drodze do realizacji tego planu stoi wiele praw fizyki i ekonomii. Problemem mogą okazać się m.in. chłodzenie sprzętu, ograniczenia sieciowe, kosmiczne śmieci czy burze słoneczne. Autor dorzuca też liczby - jak sądzisz, o ile droższe od ziemskiej infrastruktury byłoby hipotetyczne orbitalne centrum danych o mocy 1 GW? Odpowiedź czeka w tekście.

13) Dokąd zmierza AI? - lista 9 tez na bazie danych z rynku
smunshi.net/posts/ai-theses.html
INFO: Autor tekstu prezentuje tezy o kierunku rozwoju AI, posiłkując się nie szumnymi zapowiedziami dostawców modeli, ale danymi z rynku. Porusza temat niedomagania sztucznej inteligencji przy długich zadaniach, wpływu automatyzacji na rynek pracy czy rosnące koszty korzystania z dużych modeli przez API. Jest też kilka zdań o tym, co może się stać, gdy zabraknie danych do trenowania modeli AI. Każda z tez zwieńczona jest krótkim podsumowaniem - zajrzyj choćby po nie.

14) Kiedy trzeba oznaczać treści AI według nowych wytycznych UE?
smashingmagazine.com/2026/08/eu-guidelines-ai-labelling/
INFO: Tu pokazano temat oznaczania treści od AI pokazany od strony praktycznej - co podlega temu obowiązkowi, a co nie? Gdzie przebiega granica między zwykłą edycją tekstu przez AI a jego pełnym wygenerowaniem? W tekście zobaczysz wstępnie ustalony podział - jeżeli pracujesz nad UX albo produktami cyfrowymi ze wsparciem AI, dobrze to wiedzieć.

15) DecryptAds pokazuje, kto stoi za reklamami i śledzeniem w sieci
krebsonsecurity.com/?p=74105
INFO: Strony i aplikacje same ujawniają publicznie, jakie firmy mogą wyświetlać na nich reklamy i zbierać dane użytkowników, ale te informacje są rozproszone w różnych plikach i mało użyteczne bez zestawienia ich w całość. Nowy darmowy serwis DecryptAds zbiera te dane i pokazuje pełną sieć powiązań reklamowych stojących za daną stroną czy aplikacją, łącznie z firmami z krajów uznawanych za ryzykowne (bo np. pomagają wrogim rządom śledzić użytkowników). Zobaczysz, jak wygląda to na przykładzie espn.com czy przeglądarki Opera oraz jak takie zestawienia pomagają tropić złośliwe reklamy (malvertising) i strony tworzone hurtowo przez AI. Są tu też podpowiedzi, jakie narzędzia wdrożyć, żeby ograniczyć śledzenie - także na telefonie.

16) Kreatywne odsłony instalatorów DMG na macOS
unsung.aresluna.org/as-a-windows-user-its-a-very-surreal-way-to-install-a-program/
INFO: Żeby zainstalować aplikację na Macu, musisz przeciągnąć jej ikonkę do folderu Applications w oknie, które pojawia się po otwarciu pliku .dmg. Ograniczenia tego okienka stały się dla projektanktów kreatywnym placem zabaw, porównywalnym do designu kalkulatora czy apki pogodowej. Autor tekstu pokazuje różne podejścia do strzałek, kierunku przeciągania, instrukcji tekstowych czy kompozycji ikon - zobaczysz tu zaskakujące rozwiązania typu świnka skarbonka czy dżungla, ale też projekty z nieintuicyjną hierarchią i kiepską czytelnością.

17) Jak Claude będzie znakował odpowiedzi AI zgodnie z AI Act?
niebezpiecznik.pl/post/jak-odpowiedzi-ai-beda-znakowane-w-sposob-niewidzialny-dla-ludzi/
INFO: Od 2 sierpnia unijne przepisy wymagają, by narzędzia AI zostawiały oznaczenia w generowanych za ich pomocą tekstach, obrazkach i kodzie. Anthropic zapowiada dwa rodzaje oznaczeń: ukryty ślad w tekście generowanym przez model oraz podpisane metadane C2PA dla grafik. Wiadomo już, że tego rodzaju detekcja i tak będzie miała jak na razie swoje ograniczenia, bo wykrycie takich śladów nie oznacza, że cała treść została wygenerowana przez AI - i odwrotnie, brak watermarku nie równa się temu, że treść stworzył człowiek. Więcej o aktualnym rozwiązaniu twórców Claude przeczytasz pod tym linkiem.

18) Kitesurf - przeglądarka Cloudflare dla agentów AI
blog.cloudflare.com/kitesurf/
INFO: Agenci AI odwiedzający stronę www zmieniają wymagania wobec przeglądarek. Dla automatów ważna jest np. skalowalność i koszty działania czy rozmiar kontekstu, a znaczenie traci na ważności personalizacja wyglądu albo rozszerzenia - czyli to, co tworzy się z myślą o użytkowniku. Cloudflare właśnie zbudowało taką przeglądarkę 'pod agentów’, a z tekstu dowiesz się więcej o architekturze tego projektu, testach i przypadkach, w których Kitesurf jeszcze się nie sprawdzi. 'Jeszcze’, bo Cloudflare planuje dalszy rozwój przeglądarki, zapowiadają poprawę zgodności z CDP, lepsze renderowanie, wyższą zgodność z WPT oraz udostępnienie projektu jako open source.

19) Jak boty AI przeglądają strony WWW? - dane z ponad 5000 witryn
knownagents.com/insights
INFO: Platforma analityczna Known Agents zebrała statystyki z ponad 5000 serwisów swoich klientów i dzięki temu dowiadujemy się, jak wygląda tam ruch na stronach generowany przez crawlery, scrapery, asystentów AI, agentów przeglądarkowych i klasyczne boty wyszukiwarek. Ciekawa jest sekcja o skuteczności robots.txt, najczęściej blokowanych crawlerach oraz podszywaniu się pod boty AI - w tym o kampanii, w której skanuje się strony pod kątem zapomnianych plików z hasłami, kluczami do chmury i konfiguracją narzędzi deweloperskich. Jeśli zarządzasz stronami www, zajmujesz się SEO i bezpieczeństwem, warto poznać te dane.

20) Gmail ograniczy obsługę kont zewnętrznych od 2027 roku
support.google.com/mail/answer/17101213
INFO: Jeśli używasz Gmaila w przeglądarce jako skrzynki do obsługi poczty z Outlooka, Yahoo czy innych dostawców, przygotuj się na zmiany. Od stycznia 2027 znikają funkcje pozwalające na taką konfigurację - w tekście znajdziesz ich pełną listę. Dowiesz się też, jakie masz alternatywy i dlaczego warto uważać na nieoficjalne narzędzia, które próbują to zastąpić. Nie martw się o wcześniej zaimportowane wiadomości, nie zostaną usunięte.

21) Dzisiejsze szyfrowanie to już za mało - kryptorafia postkwantowa (film, 18 min)
youtu.be/sDKvK_LaT60
INFO: Po co przechwytywać zaszyfrowane dane, skoro z pomocą obecnej technologii i tak nie można ich odszyfrować? To długofalowa strategia 'zbieraj teraz, odszyfruj później’ - ktoś może już dziś magazynować zaszyfrowany ruch, zakładając, że za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat komputery kwantowe pozwolą go odczytać. Autor filmu tłumaczy, dlaczego RSA i kryptografia oparta na krzywych eliptycznych - czyli filarach dzisiejszego internetu - są na to szczególnie podatne, i czym jest ich następczyni: kryptografia postkwantowa. Choć najbardziej narażone są informacje, które powinny zostać poufne przez wiele lat, jak np. dokumentacja medyczna czy korespondencja państwowa, to temat jest ważny też dla Ciebie - warto już teraz pomyśleć o odpowiednim przechowywaniu swoich danych i korzystaniu z narzędzi o jak najlepszych zabezpieczeniach

22) Discovery index, czyli robots.txt dla agentów kodujących
evilmartians.com/chronicles/publishing-agent-skills-discovery-index
INFO: Coraz większą część ruchu na stronach technicznych generują dziś agenci AI. Firma konsultingowa Evil Martians postanowiła przygotować na to własną stronę. Opisują, co zrobić, żeby agenty kodujące same znajdowały ich agent skills, zamiast ręcznie podawać im link - mechanizm opiera się na jednym pliku indeksu, wystawionym pod stałym adresem na własnej domenie (.well-known/agent-skills/index.json). To ten sam wzorzec co robots.txt czy sitemapa, tylko skierowany do agentów zamiast do wyszukiwarek. Z tekstu dowiesz się też, czym różnią się trzy formaty publikacji (jednoplikowy skill, wieloplikowy i bundle kilkunastu skilli naraz) i dlaczego lepiej hostować pliki na własnej domenie niż linkować bezpośrednio do GitHuba. Autorzy prezentują to na własnym katalogu skilli, podają też cztery gotowe metody instalacji dla różnych narzędzi.

23) Za dużo kodu, za mało rozumienia własnej pracy - o programowaniu z AI
blog.florianherrengt.com/ai-removing-middle-class-software-engineering.html
INFO: Dawniej złe decyzje w programowaniu kumulowały się tygodniami czy miesiącami, a dziś jedna osoba z zespołu IT z pomocą AI potrafi w czasie pracy wygenerować 20 tysięcy linii kodu - więc i chaos w projektach narasta w ekspresowym tempie, zwłaszcza jeśli zespołowi brakuje wiedzy. Doświadczony inżynier pokazuje sytuacje, w których nikt w zespole nie potrafi wytłumaczyć, skąd biorą się dane w systemie, a odpowiedzią na pytanie 'jak to działa?’ bywa link do rozmowy z Claude'em. Jeśli chcesz wiedzieć, jakie kompetencje warto rozwijać w czasach programowania z AI, przeczytaj ten tekst - to kolejna refleksja o tym, że samo programowanie z AI nie jest takim problem jak traktowanie go jako zamiennika myślenia i przekładanie na AI odpowiedzialności za swoją pracę.

24) DKIM replay - gdy podpis się zgadza, a i tak jest to phishing
sekurak.pl/gdy-z…rafii/
INFO: Zielona ikonka 'zweryfikowano’ albo wynik dkim=pass przy mailu nie oznacza, że wiadomość jest bezpieczna. DKIM (cyfrowy podpis dodawany do maila) potwierdza tylko, że treść nie została zmieniona i pasuje do klucza domeny, która ją podpisała, ale nic nie mówi o tym, czy mail trafił do właściwego odbiorcy. Na tym opiera się atak DKIM replay: atakujący najpierw sprawia, że system marki sam wygeneruje i podpisze wiadomość z jego treścią (tzw. signing oracle), a następnie tę samą, prawdziwie podpisaną wiadomość wysyła ponownie do zupełnie innych odbiorców. Podpis pozostaje ważny, bo DKIM nie chroni informacji o tym, dokąd mail faktycznie trafia - dzięki temu filtry antyspamowe widzą prawdziwy podpis zaufanej marki i potrafią wpuścić maila prosto do skrzynki głównej. Autor tekstu omawia przykłady takich nadużyć z Google, Apple i PayPalem, a także przypadek ProtonMaila, gdzie masowy replay tej samej wiadomości wpłynął negatywnie na reputację całej domeny.

25) Jak działa grupa INC Ransom? - zdradziły ich źle zabezpieczone serwery
cert.orange.pl/aktua…ataku/
INFO: Zespół CERT Orange Polska zajrzał do dwóch serwerów grupy hackerskiej INC Ransom z otwartymi katalogami, gdzie znajdowały się narzędzia i skrypty atakujących. Analitycy odtworzyli na tej podstawie znaczną część łańcucha ataku - warto się z nią zapoznać, bo taka okazja rzadko się zdarza. Zwykle tego typu analizy opierają się na skutkach ataku, a tu możemy podejrzeć 'warsztat’ grupy od środka. W tekście zobaczysz, jakie narzędzia wykorzystuje INC Ransom, dlaczego działa tak szybko i jak powinna wyglądać skuteczna detekcja takich ataków. Analiza pokazuje też, że za atakami INC Ransom wcale nie stoi genialny malware, a sprytne wykorzystanie legalnych narzędzi Windows.

26) Lista aplikacji open source do homelabu
github.com/AwesomeHomelab/awesome-homelab
INFO: Zamiast przekopywać się przez setki przypadkowych repozytoriów w poszukiwaniu narzędzi do domowego serwera, zajrzyj do AwesomeHomelab. Znajdziesz tu aplikacje open source przydatne do hostowania usług, tworzenia infrastruktury, backupów, testów itd. Jest też opcja, że przy zajrzeniu na tę listę znajdziesz pomysł na nowe rzeczy do wypróbowania na swoim serwerze.

27) Historia Gortona - ponad stuletniego fontu z domofonów, wind i… sprzętu NASA
aresluna.org/the-hardest-working-font-in-manhattan/
INFO: Masz w planach podróż na Manhattan? Spójrz na domofony, tabliczki na windach czy oznaczenia budynków - prawdopodobnie dojrzysz tam font o historii sięgającej końca XIX wieku, czyli Gorton. Powstał on jako narzędzie do maszyn grawerskich, a potem z racji swojej prostoty był chętnie używany wszędzie tam, gdzie potrzebowano odpornego na zużycie oznaczenia (np. w sprzęcie przemysłowym, urządzeniach wojskowych, a nawet na komputerze pokładowym misji Apollo). Autor filmu pokaże Ci historię tego kroju pisma - łącznie z jego błędami, które tylko dodają mu charakteru.

14 sierpnia 2026

Fri, 14 Aug 2026 10:54:36 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Jeśli szukasz regulowanego biurka (nadającego się np. do okazjonalnej pracy na stojąco) klasy premium, wykonanego z litego drewna takiego jak dąb, czy orzech, to zapoznaj się z ofertą sponsora tego wydania newslettera.

1) Wyciekły Twoje dane - i co teraz? Lista pierwszych kroków (film, 14 min)
https://youtu.be/miWT8LGcCIc
INFO: Ostatnio w wyniku cyberataku na MyDr - systemu, który obsługuje placówki medyczne - wyciekły dane 19 milionów Polaków. Niezależnie, czy jesteś wśród nich, czy to Cię nie dotyczy, ten film może Ci się przydać. Jego autor pokazuje, co krok po kroku warto zrobić jako ofiara takiego ataku: jak ustalić, co dokładnie wyciekło, kiedy warto zastrzec PESEL, kiedy unieważnić dowód i dlaczego samo zmienienie hasła w jednym miejscu często nie wystarcza. Ale. samo działanie tuż po incydencie to nie wszystko - dowiesz się też, czemu na co dzień warto ograniczać ilość danych podawanych firmom instytucjom.

2) Hasła i kody, które mogą uratować życie albo ukryć dane (film, 19 min)
https://youtu.be/YcYBtyzro-0
INFO: Coś z serii ‘lepiej, żeby większość tej wiedzy Ci się nie przydała, ale warto wiedzieć’. Hasła i kody, o których mowa w tym materiale, czasem są sygnałem 'jestem w niebezpieczeństwie’, innym razem sposobem na ukrycie danych przed kimś, kto zmusza Cię do ich pokazania itp. Autor filmu zbiera takie mechanizmy z bardzo różnych światów: od zamawiania napoju w barze, przez szyfrowanie dysków i menedżery haseł, aż po lotnictwo - warto je poznać.

3) Jak skuteczne są dziś detektory treści AI?
https://awesomeagents.ai/tools/best-ai-content-detectors-2026/
INFO: Twórcy narzędzi do wykrywania tekstów AI deklarują ich skuteczność na poziomie 97-99%, ale zwykle dotyczy to tekstów żywcem skopiowanych z LLM. Jak sztuczna inteligencja radzi się z wykrywaniem swoich własnych śladów w bardziej skomplikowanych przypadkach i które narzędzie wybrać w tym celu - tego dowiesz się z tej analizy. Autor zestawia sześć popularnych detektorów tekstów AI i analizuje je pod kątem m.in. integracji API i wiarygodności ich oceny. Warto pamiętać, że do testów wykorzystano teksty głównie w języku angielskim.

4) Gdzie szukać sensu pracy biurowej w dobie AI?
https://www.noemamag.com/why-is-everyone-in-tech-so-sad/
INFO: AI wykonuje coraz więcej zadań za pracowników korporacji, ale czy to przynosi im ulgę? Autor zauważa, że dobrze zarabiający profesjonaliści zaczynają wątpić w sens swojej pracy i coraz częściej marzą o robieniu czegoś z namacalnym efektem, jak choćby rękodzieło. Przeczytasz tu też refleksję o tym, co wraz z rozwojem AI warto pielęgnować w zespołach i dlaczego traktowanie pracy jako najważniejszej części tożsamości bywa zgubne. To nietechniczny, warty chwili zatrzymania tekst, zwłaszcza jeśli ostatnio zadajesz sobie pytania o sens swojej pracy.

5) ValueSum - zmierz wartość pracy zespołu IT
https://www.rubick.com/valuesum-metric/
INFO: To, że zespół IT koduje wyraźnie szybciej dzięki AI nie musi przekładać się na efekty biznesowe firmy - dlatego mierzenie liczby zadań czy tempa pracy nie zawsze będzie miało sens. Autor tekstu stworzył własną metrykę: ValueSum, która sumuje wartość dostarczanej przez zespół pracy. Proponuje, by mierzyć to albo prostym systemem opartym na ocenie literami, albo czymś bardziej zaawansowanym opartym o wpływ finansowy. Oczywiście nie będzie to metryka obiektywna, bo ocena wartości jest subiektywna już z natury, ale w wielu przypadkach może to być lepsze niż wspomniane wyżej ocenianie szybkości czy liczby zrobionych zadań. W tekście przeczytasz, gdzie ValueSum się sprawdziło, ale też jakie są jego ograniczenia.

6) Po co w firmie dashboardy, skoro można o dane zapytać AI?
https://incident.io/blog/dashboards-arent-quite-dead
INFO: Skoro dziś wystarczy zapytać AI, żeby dostać odpowiedź na dowolne pytanie o dane firmowe, to jaki jest sens budowania dashboardów? Okazuje się, że ważny jest tu kontekst. Trzy osoby z tej samej firmy, pytając AI z grubsza o to samo, będą interpretować odpowiedź zależnie od tego, czego akurat potrzebują w swojej roli (np. CEO patrzy szerzej, szefowie działów - węziej). Dashboardy są więc czymś więcej niż tylko miejscem do oglądania wykresów i nie warto z nich rezygnować - w tekście przeczytasz więcej o ich nowej roli w czasach AI.

7) Regulowane biurka klasy premium do pracy na stojąco [sponsorowane]
https://oakywood.shop/pl-pl/
INFO: Jeśli cenisz sobie jakość wykonania mebli, przy których pracujesz i szukasz biurka z litego drewna, z europejskim podnośnikiem, możliwością pełnego dostosowania do Twoich potrzeb i z 10-letnią gwarancją, to ta oferta jest dla Ciebie.

8) Rośliny doniczkowe jako filtr powietrza - co na to fizyka?
https://dynomight.net/plants/
INFO: Jeśli myślisz o nowym hobby w postaci roślin doniczkowych i głównym argumentem 'za’ jest to, że będzie się lepiej oddychało w domu - koniecznie zajrzyj do tego tekstu. Zobaczysz, dlaczego paprotka na parapecie nie załatwi sprawy i co możesz zrobić dla zneutralizowania CO2 w pomieszczeniu, zamiast hodować domową dżunglę. Spoiler: rozwiązanie jest łatwiejsze niż uprawa roślin.

9) Meta Muse Code - tańsze tokeny w zamian za Twoje dane
https://spyglass.org/you-are-the-tokens/
INFO: Meta wymyśliła nowy sposób sprzedaży dostępu do swojego AI: jeśli zgodzisz się, aby Twoje dane mogły być użyte do trenowania jej modeli AI, zapłacisz za używanie AI nawet kilkanaście razy mniej. Według autora tekstu może to być dla Mety sposób na nadrobienie dystansu do OpenAI i Anthropic, zwłaszcza w momencie, gdy firmy coraz mocniej patrzą na koszty sztucznej inteligencji. Dla kogo wymiana dane za rabat ma sens i dokąd to może prowadzić, jeśli konkurencja Mety zacznie kopiować ten model? Autor tekstu dzieli się kilkoma prognozami.

10) Jak zbudować własną niezależną sieć z ASN i prefiksem IPv6? - zostań własnym ISP
https://openhades.com/blog/becoming-my-own-isp.html
INFO: Autor postanowił zostać 'właścicielem’ kawałka internetu - zdobyć własny numer ASN (unikalny identyfikator sieci, jaki mają np. Google czy Netflix) oraz prefiks IPv6 - aby uniezależnić adresację swoich projektów od dostawców chmury i swobodnie przenosić między nimi swoje usługi. Pełne członkostwo w RIPE (organizacji zarządzającej takimi zasobami w Europie) kosztuje rocznie kilka tysięcy złotych - za dużo dla hobbysty. Znalazł więc tańszą, oficjalnie wspieraną drogę: pośrednika zwanego Sponsor LIR. W tekście pokazuje całą papierologię, jaką trzeba przejść, wyjaśnia, czemu jest trudno o adresy IPv4, oraz opisuje zabawny problem 'jajka i kury’ przy łączeniu się z resztą internetu.

11) Historia 20 lat frontendu z przyciskiem w roli głównej
https://davidpoblador.com/deep-dives/what-happened-to-the-frontend/
INFO: Pamiętasz czasy, w których do robienia frontendu wystarczył plik HTML wgrywany przez FTP? Od tamtego czasu sporo się zadziało: jQuery, React, bundlery, TypeScript, server components, AI piszące komponenty za Ciebie… Jeśli chcesz przejść przez te etapy w porządku chronologicznym i zobaczyć, jak jeden wpłynął na drugi, ten tekst jest dla Ciebie. Autor prowadzi tę podróż wokół jednego przycisku “Kup teraz” (Buy), który z warstwy na warstwę robi się coraz bardziej rozbudowany, a na samym dnie czeka riposta, na widok której trudno się nie uśmiechnąć ;)

12) Agent AI miał budżet i dobę na rozkręcenie biznesu - jak mu poszło?
https://www.bottlenecklabs.com/blog/autonomously-run-businesses
INFO: Autor artykułu opisuje test, w którym agent AI otrzymał dostęp do Maca mini, konta bankowego, wirtualnej karty, e-maila oraz pełnego kodu jednej aplikacji, a jego zadaniem było wykorzystać udostępnione zasoby do rozwoju tej apki. Chodziło o zwiększenie liczby użytkowników i wygenerowanie przychodu. Sprawdź, co agentowi udało się osiągnąć w ciągu 24 godzin, gdzie zaczął kombinować wątpliwymi metodami i jakie płyną z tego wnioski.

13) Self-hosting dla LLM - jaki jest próg opłacalności?
https://theaiengineer.substack.com/p/should-you-self-host-inference
INFO: Autor pokazuje trzy sposoby uruchamiania modeli AI - gotowe API, wynajętą infrastrukturę u dostawcy i self-hosting. Według niego decyzja nie sprowadza się tylko do porównywania cen, ale np. do pytania, kto będzie utrzymywał infrastrukturę. Trzeba też wziąć pod uwagę wymogi prawne dotyczące danych, dostępność zespołu czy wolumen zapytań, którego się spodziewamy. Z tekstu dowiesz się też, jaki jest próg opłacalnoci self-hostingu i kiedy zakup sprzętu ma szansę się zwrócić.

14) Fable 5 vs GPT-5.6 Sol i GPT-5.5 - test budowania aplikacji mobilnych w Expo
https://expo.dev/blog/fable-5-vs-gpt-5-6-sol-expo-apps
INFO: Ile kosztuje zlecenie AI zbudowania aplikacji mobilnej od zera i czy warto decydować się na najdroższy i teoretycznie najinteligentniejszy model? Autor sprawdził to na trzech modelach: Fable 5, GPT-5.6 Sol i GPT-5.5, korzystając z Expo (narzędzia, które znacznie upraszcza budowanie aplikacji na iOS i Androida). Każdy dostał identyczny prompt, narzędzia i zasady pracy. Modele miały najpierw stworzyć prosty tracker kalorii, potem klona interfejsu ChataGPT, a na końcu zrobić coś bardziej ambitnego - przepisać istniejącą aplikację w innej technologii. Jak wypadły modele i co pochłonęło najwięcej tokenów w tym eksperymencie - sprawdź w tekście.

15) Romance scam - jak wygląda oszustwo na miłość? (film, 16 min)
https://youtu.be/Jhdlc9ACn8A
INFO: To, że w internecie dosięgnie Cię strzała Amora, niestety bywa kiepską prognozą na przyszłość. Wiadomości, w których ktoś wyraża zachwyty wobec Ciebie i dziwnym trafem ma takie same zainteresowania i spojrzenie na życie jak Ty często są elementem dopracowanego oszustwa pod nazwą 'romance scam’. To nigdy nie kończy się happyendem, jedyne pewne rzeczy to prośby o pieniądze i rozczarowanie - warto więc wiedzieć, jak działają oszuści i nie dać się nabrać na słodkie słówka czy manipulacje. Autor filmu przybliża ten temat i podpowiada nie tylko, jak samemu się uodpornić, ale też pomóc bliskim uwikłanym w taką relację.

16) Skan danych Hugging Face ujawnił skalę problemu z wyciekami sekretów
https://trufflesecurity.com/blog/scanning-7-6-petabytes-of-ai-training-data-for-secrets
INFO: Klucze do baz danych, kont chmurowych czy API trafiają do danych treningowych AI, bo wcześniej były już publicznie widoczne (w czyimś kodzie na GitHubie, na stronie internetowej, w logu rozmowy z chatbotem) i zostały zgarnięte razem z resztą danych do trenowania modelu. W zwykłym repozytorium kodu przypadkowo wrzucone hasło można usunąć z historii i sprawa zamknięta. W danych treningowych to tak nie działa, bo takie zbiory są bez przerwy kopiowane, wersjonowane i remiksowane w kolejne datasety. Skalę problemu pokazuje przeskanowanie datasetów od Hugging Face - badacze znaleźli tam klucz, który raz wklejony do rozmowy z chatbotem skończył w ponad tysiącu różnych publicznych zbiorów danych naraz. Autorzy tekstu omawiają problem szerzej i podpowiadają, jakimi działaniami można ograniczyć ryzyko po stronie m.in.twórców datasetów i dostawców usług.

17) Incydent w Hugging Face - relacja od OpenAI (film, 37 min)
https://youtu.be/87DyyMV0kCY
INFO: Dwóch pracowników OpenAI opowiada, jak z ich perspektywy wyglądał incydent bezpieczeństwa, wskutek którego zaatakowana została infrastruktura Hugging Face. Miała to być tylko rutynowa ewaluacja cyberbezpieczeństwa odizolowanych agentów, ale gdy zadania okazały się zbyt trudne, agenty same znalazły sposób, aby tę izolację obejść. Co zadziało się potem, jaki swój udział miał w tym menedżer pakietów i dlaczego klasyczne zasady bezpieczeństwa mogą nie wystarczyć przy skali działań agentów AI? Odpowiedzi czekają w filmie.

18) Jak uporządkować użycie AI w firmie i zmniejszyć Shadow AI? (film, 19 min)
https://www.youtube.com/watch?v=lR4sUIUgf9E
INFO: Jeśli Twoi pracowanicy korzystają z AI w pracy z firmowymi danymi mimo braku oficjalnego pozwolenia, odgórny zakaz prawdopodobnie tego nie zmieni - raczej przeniesie problem poza firmowe urządzenia i sieć. Rozwiązań warto poszukać gdzie indziej i o nich opowie Ci autor filmu. Dostaniesz też plan na pierwsze 90 dni wdrożenia nowych zasad. Warto się tym zainteresować nie tylko w ramach dobrych praktyk w firmie, ale i zgodności z przepisami, bo EU AI Act nakłada na organizacje określone obowiązki.

19) Jak się uczyć jako junior w IT, skoro AI rozwiązuje większość problemów?
https://nlopes.dev/writing/growing-as-an-engineer-in-a-world-of-ai
INFO: Poproś AI o naprawienie zapytania do bazy danych, a dostaniesz odpowiedź w kilka sekund. Zdaniem autora tego tekstu to największa pułapka dla początkującego inżyniera - AI nie tyle zabierze mu pracę, co te momenty zmagania się z problemem, w których dawniej programista najwięcej się uczył. Przeczytasz tu, które umiejętności najszybciej zanikają przy bezrefleksyjnym korzystaniu z AI i dlaczego akurat to boli najbardziej, gdy coś w środku nocy psuje się na produkcji. Są tu też wskazówki, które nawyki programistów warto pielęgnować, mimo że dziś nic do tego nie zmusza.

20) Jak pracownicy omijają NAKAZY używania AI w pracy?
https://aftermath.site/ai-resistance-tips-workforce-llm-workers/
INFO: Kiedy prowadzisz swoją firmę, samodzielnie decydujesz, w jakim zakresie będziesz korzystać z AI. Pracownicy etatowi często nie mają takiego wyboru i mierzą się z odgórną koniecznością używania sztucznej inteligencji (bo rzutuje to na przykład na ocenę ich pracy). Ale tam, gdzie jest przymus, rodzi się opór - w tym artykule przeczytasz, jak pracownicy próbują ominąć nakaz korzystania z AI. I wcale nie działają tym na szkodę firmy, najczęściej wprost przeciwnie.

21) Dlaczego czasem tak długo czekamy na windę? - algorytmy optymalizacji
https://john.fun/elevators
INFO: Zanim zirytujesz się tym, jak długo winda każe Ci na siebie czekać (zwłaszcza w godzinach porannego szczytu), pomyśl, że działa ona według algorytmów, które muszą pogodzić wiele zgłoszeń. Autor tekstu przybliża to zagadnienie. Opisuje algorytm LOOK, SCAN i RSS, porównuje systemy wyboru 'góra/dół’ z takim, gdzie wybiera się numer piętra i ogólnie pomaga zrozumieć, dlaczego działa to tak, a nie inaczej. Ta wiedza ma szansę obniżyć Twój poziom stresu przy następnym czekaniu na transport ;)

22) Jak uprościć ładowanie responsywnych zdjęć na stronach z lazy-load?
https://cloudfour.com/thinks/ending-responsive-images/
INFO: Gdy wchodzisz na jakąś stronę, przeglądarka dopasowuje do niej rozmiary obrazka. Robi to, zanim jeszcze 'wie’, jak strona wygląda. Ta responsywność dzieje się dzięki atrybutom srcset i sizes, ale wprowadzają one złożoną składnię i muszą mieć informację o prezentacji obrazu w HTML. Da się to rozwiązać prościej. Gdy ustalisz, że dany obrazek ładuje się dopiero wtedy, kiedy jest potrzebny - czyli zastosujesz tzw. lazy loading - atrybut sizes upraszcza się do jednej wartości. Autor pokazuje też, jak dodatkowa komunikacja między przeglądarką a serwerem pomaga zrezygnować z atrybutu srcset, czyli listy wariantów samego pliku graficznego.

23) Komentarze w kodzie nie zawsze są porażką - polemika z “Clean Code”
https://blog.moertel.com/posts/2026-07-27-beyond-clean-code-why-your-comments-matter.html
INFO: Czytelnicy-programiści prawdopodobnie wiedzą, że autor książki “Clean Code” w dość nieprzychylny sposób wypowiedział się o komentarzach w kodzie - jego zdaniem to dowód na to, że twórca nie umiał wyrazić się samym kodem. Ten tekst jest kontrą dla słów R.C. Martina - autor pokazuje, gdzie kończą się możliwości samego kodu w przekazywaniu intencji programisty. Zobaczysz przykłady z prawdziwych projektów, w których żadna nazwa zmiennej ani struktura funkcji nie byłaby tak dobrym komunikatem, jak komentarz - a jeśli kodujący poszedłby w tę stronę, niepotrzebnie komplikowałby projekt. Z tekstu wyniesiesz też praktyczne kryterium do oceny własnego kodu.

24) Slopaganda w Polsce - jak AI wpływa na debatę publiczną?
https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/slopaganda-w-polsce-ai-ozywia-leppera-podtapia-politykow-i-prawde/
INFO: Rozwój AI przyniósł nową falę politycznej propagandy: tanich, masowo generowanych treści. Tekst zawiera siedem mechanizmów sprawiających, że taka treść działa, choć nie jest zgodna z prawdą, a wśród nich wzbudzanie emocji zamiast przekonywania argumentami czy wypełnianie luki informacyjnej, zanim zdąży ją wypełnić rzetelne dziennikarstwo. Współtwórca terminu 'slopaganda’ tłumaczy, jak wpływa ona na debatę publiczną i jak można próbować się na to uodpornić.

25) Jak nie utonąć w Tailwindzie CSS, gdy projekt zaczyna rosnąć? - 5 zasad
https://evilmartians.com/chronicles/5-best-practices-for-preventing-chaos-in-tailwind-css
INFO: Tailwind CSS pozwala wklejać style bezpośrednio jako listy klas na elementach - na małym projekcie to szybkie i wygodne, ale bez jasnych zasad te listy potrafią urosnąć, powtarzać się w wielu miejscach kodu i zawierać przypadkowe wartości. W tym tekście znajdziesz pięć zasad, dzięki którym kod odpowiedzialny za wygląd strony po kilku miesiącach projektu nadal pozostanie czytelny. Jest też coś dla osób pracujących z agentami AI: można ten zestaw zasad pobrać jako gotowy skill i podpiąć bezpośrednio pod swojego agenta.

26) Phishing Microsoft 365 w modelu SaaS - analiza
https://research.eye.security/phishing-as-a-service-inside-two-ai-powered-phishing-kits-that-automate-bec/
INFO: Przestępcy zbudowali z pomocą AI zestawy phishingowe do włamywania się na firmowe konta Microsoft 365 ochrzczone przed badaczy nazwami TokenLover i YaksaLover. Wyglądają jak normalne aplikacje z cennikiem i panelem klienta, ale służą do przejmowania poczty i podszywania się pod pracowników, aby wyłudzić przelew. Sama zmiana hasła nie wystarczy, a fałszywe maile wysyłane są z prawdziwej, zhakowanej skrzynki, więc wyglądają identycznie jak zwykła firmowa korespondencja. Użyte tu techniki to nic nowego, nowa jest za to skala, bo mamy tutaj do czynienia z Phishing-as-a-Service - więcej o tym, jak i o mechanice tych ataków przeczytasz w tekście.

27) Jak Figma uczy agentów AI wyłapywać luki w kodzie?
https://www.figma.com/blog/how-figma-stays-ahead-of-vulnerabilities-with-agents/
INFO: Zlecić agentowi AI znalezienie podatności w kodzie jest łatwo, trudności zaczynają się później. Nadgorliwy agent zasypuje programistów fałszywymi alarmami, więc ci przestają mu ufać i mogą ignorować nawet zasadne zgłoszenia. Zbyt ostrożny agent przepuszcza błędy. Jak znaleźć tu złoty środek? Postarała się o to Figma - zamiast maksymalizować liczbę wykrywanych błędów, budowała wiarygodność zgłoszeń, nawet kosztem chwilowego przeoczenia części podatności. O tym, i jeszcze o kilku kwestiach na temat bezpieczeństwa kodu przeczytasz w tym artykule.

28) Co trzeba wiedzieć przed użyciem @functions w CSS
https://master.dev/blog/the-fundamentals-and-dev-experience-of-css-function/
INFO: CSS w końcu dostał coś, co przypomina funkcje znane z języków programowania - ale jak to bywa z każdą nowością, na drodze do wygodnego korzystania z niej można napotkać niespodzianki. Autorka, która przetestowała nową funkcjonalność na wylot, spisała przewodnik z momentami, w których działa to problematycznie, a Ty możesz dzięki temu zdecydować, czy chcesz zacząć tego używać już teraz mimo niektórych ograniczeń.

29) Phishing w chmurze - kłódka i znana domena już nie są wystarczającą ochroną
https://securelist.com/cloud-platforms-in-phishing/120832/
INFO: Cyberprzestępcy przenoszą strony phishingowe na te same platformy, na których hostowane są legalne strony (Cloudflare, Vercel, GitHub Pages), bo takie domeny wyglądają na godne zaufania i trudno je zablokować bez szkody dla użytkowników. Ten tekst pokazuje jeden z wieloetapowych ataków: ofiara przechodzi przez fałszywe zabezpieczenie CAPTCHA, uruchamia się przechwytywanie i przekierowywanie ruchu, a na koniec wyświetla się fałszywe okno logowania, które łudząco przypomina okno przeglądarki. Celem atakującego nie jest samo hasło, ale cała sesja razem z MFA. Jeśli nie chcesz dać się na to złapać, przeczytaj ten tekst.

30) Klawiatura na Linuksie wstawia dziwne znaki - co robić?
https://www.ciemnastrona.com.pl/2026/08/03/linux-polska-klawiatura-bez-niechcianych-spacji-znakow.html
INFO: Kiedy ustawisz domyślny polski układ klawiatury na Linuksie, kombinacje z klawiszem Alt mogą generować obce litery. Jeszcze więcej zamieszania narobi Alt+spacja, zwłaszcza w formularzach, kodzie czy automatycznym przetwarzaniu danych. Autor tekstu omawia te problemy oraz pokazuje, jak sprawdzić, czy dotyczą one też Twojego komputera - i jak przełączyć się na sensowniejszy układ klawiatury. Instrukcje zmiany ustawień dotyczą systemów Linux Mint, PorteuX, LMDE i Zorin, zarówno przez menu, jak i z użyciem komend w terminalu.

7 sierpnia 2026

Fri, 07 Aug 2026 09:56:20 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Jeśli interesujesz się bezpieczeństwem webowym i pentestami, to rzuć okiem na “Kurs ataków XSS”, który krok po kroku wyjaśni Ci, jak wykrywać, używać i eliminować jedną z najczęściej występujących podatności webowych na świecie - na stronie znajdziesz przykładowe lekcje.

1) Jak dziś wygląda przemysł oszustw inwestycyjnych (film, 1h i 19 min)
https://youtu.be/ZROaw3PYOu8
INFO: Za oszustwami inwestycyjnymi w Polsce stoją dziś zorganizowane grupy działające jak pełnoprawne firmy z HR-em, KPI, CRM-em i psychologami szkolącymi call center, jak wjechać ofierze na ambicje. W tym filmie opowiada o tym osoba, która dzwoniła do przestępców z rozpisanymi scenariuszami rozmów i przekopywała się przez raporty oraz biblioteki reklam. Dowiesz się, jak przestępcy budują zaufanie, jak potrafią oszukać tę samą osobę po raz drugi i - już niemal tradycyjnie - jak zmieniło tę branżę generatywne AI. Warto obejrzeć i podrzucić bliskim - zwłaszcza tym, którzy są pewni, że “ich to nie dotyczy”.

2) Zdalne środowisko do pracy z agentami AI na Linuksowej VM
https://domenic.me/agentic-coding-setup/
INFO: Agenci AI mogą pracować dla Ciebie non-stop na jednej, dedykowanej maszynie, ale zwykle dostęp do niej (i możliwość zlecania czy sprawdzania pracy) masz tylko wtedy, gdy siedzisz przy swoim komputerze. A gdyby tak zlecić agentowi zadanie z telefonu i sprawdzić efekt, będąc gdziekolwiek…? Autor tekstu pokazuje swój setup do takiej wygody: zdalna VM-ka, Tailscale i ChatGPT (Codex). Dzięki Tailscale SSH działa bez przekierowywania portów i walki z firewallem, niezależnie od tego, w jakiej sieci akurat jesteś. Z kolei aplikacja desktopowa ChataGTP jest tu klientem do łączenia się i zarządzania zdalnymi sesjami pracy na VM. Przeczytaj więcej o tej kombinacji, a może zrobisz coś takiego dla siebie.

3) ALERT RCB vs rosyjska rakieta - co poszło nie tak? (film, 23 min)
https://www.youtube.com/watch?v=dguUPrGNGoI
INFO: Gdyby jakimś cudem Cię to ominęło - pod koniec lipca nad Polską przeleciała rosyjska rakieta i spadła na pustym terenie na Lubelszczyźnie. Nikomu nic się nie stało, ale cała reakcja państwa pokazała, jak nieprzygotowany na taki moment jest polski system ostrzegania (Alert RCB). Syreny zawyły tylko w części z objętych alarmem powiatów (gdzieniegdzie z opóźnieniem), spóźniony był też SMS z alertem RCB, a do tego zawierał link do poradnika bezpieczeństwa, który… nie działał (serwery padły). Dlaczego to tak (nie) zadziałało - dowiesz się z tego filmu. Autor wyjaśnia też, jak dałoby się to rozegrać w przyszłości i jak samodzielnie przygotować się na sytuację kryzysową.

4) SQLite - od pojedynczego pliku do globalnej infrastruktury (film, 54 min)
https://www.youtube.com/watch?v=V_qzqY1bb7I
INFO: Richard Hipp, kontraktor pracujący dla amerykańskiej marynarki wojennej, budował oprogramowanie do kontroli uszkodzeń na niszczycielu USS Oscar Austin. Gdy serwer bazy danych Informix przestawał odpowiadać, cała aplikacja się wysypywała, a jego zespół obrywał za błąd, na który nie miał wpływu. To skłoniło go do stworzenia bazy działającej bez osobnego serwera - i tak powstała SQLite. Choć na samym okręcie pozostano przy Informixie, to SQLite zdobyła popularność na całym świecie. Jak to się stało? Dlaczego ta baza szczyci się mianem niezawodnej? I jak to możliwe, że SQLite utrzymuje zespół zaledwie kilku osób? Tego dowiesz się z filmu.

5) Dlaczego zwykła liczba może trafić na celownik prawników? - trawne absurdy branży IT (film, 15 min)
https://youtu.be/ZTWQD1uWZFY
INFO: Prawo próbuje kontrolować coś, co jest bardzo łatwe do skopiowania i rozpowszechnienia - informację, liczbę czy kod - i regularnie w tym starciu przegrywa. Ten film pokazuje trzy historie, w których zwykły ciąg cyfr zamienił się w narzędzie do obchodzenia zabezpieczeń DVD, w przedmiot masowych pozwów sądowych, a nawet w coś formalnie sklasyfikowanego jako broń podlegająca kontroli eksportu. Zobaczysz, jak absurdalnie potrafi wyglądać zderzenie prawa z matematyczną naturą informacji i dlaczego echo tamtych sporów słychać jeszcze dziś w technologiach, z których codziennie korzystamy.

6) Zamiana ogromnego pull requesta od AI w stos małych zmian do review
https://github.blog/engineering/turn-one-giant-ai-generated-pull-request-to-a-reviewable-stack/
INFO: Agent kodujący wygenerował funkcję i przyniósł Ci pull request na ponad tysiąc linii - teoretycznie do “sprawdzenia”, w praktyce do bezmyślnego kliknięcia “approve”, bo komu by się chciało to uważnie czytać…? Jeśli nie chcesz na ślepo akceptować tego, co podrzuca agent, zajrzyj do tego repozytorium. Dzięki narzędziu ‘gh stack’ (rozszerzeniu do GitHub CLI) dzielisz taką ogromną zmianę na wiele mniejszych, powiązanych ze sobą pull requestów (rozdzielasz np. dane, API, integrację z frontendem, interfejs itp.) i każdy z nich trafia do właściwej osoby jako łatwiejszy do sprawdzenia kawałek. Autor pokazuje też, jak nauczyć agenta pracy w takim modelu zamiast wypluwania jednego wielkiego diffa, oraz jak bezpiecznie zsynchronizować cały stos, gdy poprawka w jednej z niższych warstw wymaga zaktualizowania tych wyższych.

7) 💎 Kurs ataków XSS - praktyka i teoria od Niebezpiecznika [autopromocja]
https://xss.niebezpiecznik.pl/
INFO: Naucz się, jak wykrywać, wykorzystywać i eliminować podatności XSS w aplikacjach webowych. Ponad 3 godziny nagrań, praktyczne przykłady oraz dostęp do platformy z laboratoriami do samodzielnych ćwiczeń. Do 10 sierpnia kurs jest dostępny 30% taniej. Jestem autorem tego kursu.

8) Task runnery - prostsza praca w wielu repozytoriach
https://hamvocke.com/blog/task-runners/
INFO: Zapamiętywanie osobnych komend dla każdego repozytorium jest uciążliwe i łatwo o pomyłki. Zamiast za każdym razem zastanawiać się, czy musisz użyć 'npm run build’, ’./gradlew build’ czy może 'mvn package’, możesz sobie zbudować uniwersalny zestaw krótkich poleceń (np. samo słowo “build” albo “test”), które uruchamiają to, czego akurat potrzebujesz w danym projekcie. Autor pokazuje kilka sposobów, jak to zrobić - np. prosty skrypt w Bashu, klasyczne make albo nowsze just. Skopiujesz stąd gotowe przykłady i w ten sposób ułatwisz sobie przełączanie się między projektami.

9) Przesyłanie danych w formacie JSON - co może się wysypać?
https://blog.gaborkoos.com/posts/2026-08-03-Your-JSON-Is-Lying-to-You/
INFO: Programy napisane w JavaScripcie często przesyłają dane między sobą w formacie JSON. Niestety podczas tego procesu duże liczby (np. numer konta bankowego, czy numer transakcji) mogą się delikatnie zaokrąglić, brakujące dane potrafią zniknąć, a data zamienić się w zwykły tekst, którego nikt automatycznie nie rozpozna jako datę. Program dalej działa, tylko operuje na nieco innych danych, niż powinien, a błąd wychodzi na jaw często w zupełnie innym miejscu systemu. Tekst pokazuje, dlaczego tak się dzieje, oraz jak zaprojektować sposób przesyłania danych, który nie zaskoczy Cię w ten sposób.

10) Błędy w aplikacji MOL pozwalały zmienić konto klienta w konto pracownika
https://niebezpiecznik.pl/post/kazdy-mogl-byc-pracownikiem-stacji-benzynowej-mol-dzieki-bledom-w-apce-firma-zignorowala-zgloszenie/
INFO: Badacz bezpieczeństwa analizował aplikację MOL Move zbudowaną na Salesforce i odkrył, że system akceptował dodatkowe pola przesyłane w zapytaniu, mimo że nie były one dostępne z poziomu samego interfejsu. Wystarczyło dosłać pole z odpowiednią wartością, aby zmienić typ konta na pracownicze. Dało się też bez żadnej weryfikacji wprowadzić zmiany w kilku innych wrażliwych elementach konta. Ale sama luka to dopiero połowa historii - w tekście przeczytasz też o procesie zgłaszania tej podatności i o tym, jak można by go ulepszyć jednym plikiem.

11) Pracownicy nieświadomie wynoszą dane do modeli LLM - zjawisko Shadow AI (film, 21 min)
https://youtu.be/VOXOrQLGDBI
INFO: Zdarza Ci się wklejać fragment umowy, kawałek kodu albo dokument klienta do ChataGPT czy Claude'a, aby szybciej skończyć zadanie? Nie rób tak ;) Nawet jeśli działasz w dobrej wierze, warto się zatrzymać, bo nie do końca wiesz, co dzieje się z tymi danymi po drugiej stronie. To zjawisko ma swoją nazwę - Shadow AI - i dotyczy praktycznie każdej firmy, która nie ustaliła jasno, z jakich narzędzi AI wolno korzystać do pracy z danymi firmowymi. Głośne przypadki (m.in. Samsunga) dowodzą, że nawet duże, dobrze zabezpieczone firmy traciły kontrolę nad danymi przez zwykłe kopiuj-wklej. Autor filmu pokaże Ci nie tylko zagrożenia z tym związane, ale też to, jak ograniczyć takie ryzyko.

12) Co się zmienia w kontroli rodzicielskiej w urządzeniach Apple?
https://cert.orange.pl/aktualnosci/apple-wzmacnia-kontrole-rodzicielska-w-ios-co-zmieniaja-nowe-funkcje-dla-dzieci-i-rodzicow/
INFO: Apple przebudowuje Screen Time i przenosi kontrolę z pojedynczych urządzeń na profil dziecka, dzięki czemu limity, zgody i blokady mają działać spójnie na iPhonie, iPadzie czy Macu. W tekście znajdziesz omówienie nowych funkcji, a te wykraczają daleko poza limity czasu ekranowego. Pojawia się więc okazja do refleksji - czy taka wzmocniona kontrola cyfrowa nie będzie dla dziecka zbyt dużym ograniczeniem? Z pewnością nie powinna ona być edukacją cyfrową na skróty. Jeśli jesteś rodzicem czy opiekunem - przeczytaj.

13) Whatbroke - sprawdź, czy agent AI wykonuje zadania po aktualizacji
https://github.com/arthi-arumugam-git/whatbroke
INFO: Załóżmy, że masz asystenta AI, który obsługuje zwroty pieniędzy klientom. Zmieniasz mu trochę instrukcje albo przełączasz go na nowszy model AI, a on nadal grzecznie odpowiada “Dobrze, załatwiam zwrot”, tylko że w rzeczywistości przestał klikać przycisk “zwróć pieniądze”. Klient dostaje miłą wiadomość, ale po pieniądzach słuch zaginął. Jeśli sprawdzisz tylko to, co agent odpowiedział, nic nie wykryjesz. Trzeba sprawdzić, co agent zrobił 'pod spodem’ - i w tym pomaga narzędzie whatbroke. Bierze ono zapis dwóch sesji agenta (np. przed i po zmianie prompta czy modelu) i pokazuje różnicę w akcjach: które przyciski/funkcje aktywował, w jakiej kolejności itd. Zbierasz dane przez proxy, SDK dla Node/Pythona albo importujesz je wprost z popularnych narzędzi do monitorowania, które już pewnie masz podpięte. Narzędzie działa lokalnie, offline, bez kont i bez wysyłania trace’ów poza komputer użytkownika.

14) Dlaczego JavaScript Date przekłamuje daty i co z tym zrobić?
https://blog.gaborkoos.com/posts/2026-07-21-Your-JS-Date-Is-Lying-to-You/
INFO: Klasyczne API do obsługi dat w JavaScript potrafi zaskoczyć - miesiące liczone od zera, parsowanie dat UTC i związane z tym problemy ze strefami czasowymi to tylko niektóre z 'ciekawostek’, które przyczyniają się do błędów w raportach, billingach, harmonogramach czy fitrach dat. W dodatku JS-owe Date nie poinformuje o błędzie, co sprzyja narastaniu niewidocznych problemów. Jak to obejść? Pomocny może być alternatywny sposób do pracy z datami i tekstem - Temporal - i tutaj przeczytasz o nim więcej. A jeśli nie chcesz od razu przepisywać całej aplikacji, autor podpowie Ci też, jak ograniczać błędy wynikające ze specyfiki Date.

15) GPT-5.6, Claude, Grok i Gemini odtwarzają znane obrazy - któremu poszło najlepiej?
https://www.tryai.dev/blog/ai-drawing-arena-colored-pencils-claude-gpt-grok
INFO: Modele AI dostały narzędzia przypominające prawdziwe przybory plastyczne - mogły wybrać ich kolor, nacisk, grubość itd. - i miały odtworzyć znany obraz albo narysować scenę z opisu. Każdy LLM podszedł do tego inaczej: jeden niemal w ogóle nie bawił się ustawieniami narzędzi, inny bez przerwy je przestawiał, a jeszcze inny bardzo często sprawdzał, jak mu idzie. Co ciekawe, modele zwykle osiągały najlepszy wynik gdzieś w połowie pracy, a dalsze poprawki psuły efekt. Trochę jak w życiu ;) W tekście zobaczysz nie tylko popisy plastyczne modeli językowych, ale też koszty takiej zabawy. Narzędzie testowe jest publicznie dostępne na GitHubie, więc możesz samodzielnie powtórzyć ten eksperyment.

16) Dwa lata kodowania z AI - wnioski praktyka
https://devszczepaniak.pl/dlaczego-nie-warto-delegowac-kodowania-agentom-ai/
INFO: Pewnie masz już za sobą sporo przeczytanych tekstów o minusach programowania z AI. Mimo to perspektywa autora może być ciekawa - pracował na nią intensywnie dwa lata. W tekście opisuje ryzyko, którego nie sposób zauważyć przy pierwszym zachłyśnięciu się sztuczną inteligencją i przyspieszeniu swojej pracy. Porusza też temat prostoty oprogramowania czy syndromu oszusta w kodowaniu. Przeczytaj, jeśli zależy Ci na balansie między używaniem agentów AI a własnym tworzeniem kodu.

17) Landing od AI jest zbyt generyczny? - skill dla agentów AI
https://www.usehallmark.com/
INFO: Fioletowy gradient, testimoniale bez twarzy, 3-kolumnowy grid nawet gdy jest to zbędne itd. - tak zwykle wyglądaja generyczne landing pages projektowane przez AI. Ale jest nadzieja - takich LP może być mniej, jeśli więcej osób dowie się o narzędziu Hallmark. Ten dodatek do Claude Code, Cursora i Codexa narzuca modelowi zestaw reguł projektowych i minimalizuje ryzyko, że AI zaproponuje powtarzalny design. Instalacja to jedna komenda, a przykłady 'przed i po’ w repozytorium mówią same za siebie. Warto sprawdzić.

18) Benchmarki pokazują, że kod działa - ale co z jego utrzymaniem?
https://github.com/humanlayer/advanced-context-engineering-for-coding-agents/blob/main/wsff.md
INFO: Agenci AI samodzielnie piszą kod, testują go i wdrażają na produkcję, a ludzie w ogóle przestają go czytać – taka wizja może brzmieć kusząco. Jednak autor tekstu studzi ten entuzjazm. Zauważa, że modele AI są dziś trenowane i oceniane głównie na podstawie tego, czy kod działa - nie ma jednak szybkiego sposobu na sprawdzenie, czy kod jest dobrze zaprojektowany, ma sensowną architekturę, będzie łatwy do rozwinięcia za pół roku, czy nie robi bałaganu w strukturze projektu itd. Samo dorzucenie automatycznego code review nie rozwiąże problemu u źrodła. Co więc robić, aby ulepszyć pracę nad kodem we współpracy z AI? Zajrzyj do tekstu po możliwe rozwiązania.

19) Jak priorytetyzować pracę w startupie? - najlepiej wcale
https://blog.staysaasy.com/p/the-best-prioritization-is-no-prioritization
INFO: Autor tekstu bez ceregieli rozprawia się z popularnymi frameworkami do priorytetyzacji (np. RICE czy modelem Kano) - jego zdaniem w przypadku startupów najważniejsze jest po prostu działanie, a nie wyznaczanie priorytetów. Sprawdź, jakie ma argumenty i jakie alternatywy dla priorytetyzacji proponuje. Taka perspektywa może Ci się przydać, jeśli zarządzasz zespołem produktowym albo prowadzisz startup i czujesz, że kolejne planowanie - zamiast dawać korzyści - tylko zjada czas.

20) Claude Code + Opus 5 vs pośredni prompt injection - pokonały go obrazki
https://veganmosfet.codeberg.page/posts/2026-07-27-opus5/
INFO: Autor przeprowadził serię eksperymentów sprawdzających odporność Opusa 5 pracującego w Claude Code na tzw. pośredni prompt injection - czyli sytuację, w której złośliwa instrukcja nie pochodzi od użytkownika, tylko jest ukryta w treści analizowanej przez model. Za pomocą steganografii (techniki chowania informacji wewnątrz innych plików) autor ukrył instrukcje w README.jpg i przekazał je modelowi. Z tekstu dowiesz się, w którym miejscu zawiodła deklarowana ostrożność Opusa 5 i jak wypada on na tle innych testowanych modeli. Był to eksperyment prowadzony w kontrolowanych warunkach, bez trybu ograniczającego uprawnienia modelu - czyli scenariusz, przed którym ostrzega się każdego, kto uruchamia agentów kodujących z pełnym dostępem do systemu. Warto zobaczyć, jak agent może uruchomić potencjalnie szkodliwy kod z obrazu - i dlaczego sandbox oraz ludzka weryfikacja wciąż są konieczne.

21) Twórca Jamcordera: hardware nie jest tak trudny, jak mówią
https://chipweinberger.com/articles/20260719-hardware-is-not-so-hard
INFO: Kiedy osią Twojej kariery zawodowej był software i bierzesz się za budowanie własnego sprzętu, najwięcej problemów spodziewasz się prawdopodobnie przy części hardware'owej. A tu niespodzianka. Więcej przeczytasz o tym tekście - autor opowiada o swoim doświadczeniu w budowaniu Jamcordera, prostego urządzenia do automatycznego nagrywania gry na pianinie. Dzieli się też praktycznymi poradami przydatnymi dla każdego, kto myśli o własnym produkcie fizycznym.

22) Jak projektować interfejsy dla osób niewidomych?
https://tetralogical.com/blog/2026/04/02/designing-for-people-who-are-blind/
INFO: Dobrze wyglądająca strona i dobrze zaprojektowana strona to niekoniecznie to samo. Dla kogoś, kto porusza się po niej wyłącznie słuchem, piękna hierarchia wizualna po prostu nie istnieje. Jak więc projektować interfejsy, aby osoby niewidome mogły z nich korzystać? Okazuje się, że sama zgodność z formalnymi wytycznymi dostępności (WCAG) to nie wszystko, a przy projektowaniu przydaje się zwykła ludzka empatia i wzgląd na rzeczywiste doświadczenie użytkownika. Więcej o tym przeczytasz w tekście - znajdziesz tu też proste do wdrożenia zasady dotyczące organizacji treści, nazewnictwa czy długości komunikatów. Jeśli myślisz “niewielu niewidomych wchodzi na moją stronę, więc dostępność interfejsu mnie nie interesuje”, to pomyśl, że Google, Bing, czy agenci AI zachowują się dokładnie jak niewidomi - dla nich struktura danych i dostępność to super ważna sprawa.

23) Natywny HTML czy ARIA? Jak budować komponenty rozwijane na stronie www
https://piccalil.li/blog/use-cases-for-aria-expanded/
INFO: Strony internetowe mają specjalne atrybuty (tzw. ARIA), które 'mówią’ czytnikom ekranu dla osób niewidomych, co dokładnie dzieje się z danym elementem - np. czy menu jest akurat otwarte, czy zwinięte. Jednym z takich atrybutów jest aria-expanded, który programiści dodają czasem 'na wszelki wypadek’ przy każdym rozwijanym elemencie - ale to nie zawsze jest potrzebne, a czasem wręcz przeszkadza. Autor tekstu wyjaśnia różnicę i pokazuje, gdzie ARIA faktycznie coś komunikuje, a gdzie wystarczy natywny HTML. Jeśli budujesz interfejsy i zależy Ci na ich dostępności, to będzie dla Ciebie przydatne.

24) Co logi serwera mówią o ruchu z narzędzi AI
https://evilmartians.com/chronicles/which-ai-actually-reads-your-site-two-months-of-llm-traffic-measured
INFO: Zamiast polegać na ogólnych poradach na temat optymalizacji strony pod AI, jedna z firm konsultingowych postanowiła sprawdzić logi własnego serwera. Przez dwa miesiące mierzyli ruch, którego nie widać w Google Analytics (bo klienci AI zwykle nie uruchamiają JavaScriptu). Wyniki były ciekawe - każde narzędzie AI zachowuje się inaczej i oczekuje innych formatów treści, a ukryte na stronach wskazówki dla AI czasem są bezużyteczne. Może ten eksperyment zainspiruje Cię do zmierzenia ruchu u siebie czy Twojego klienta, zanim przystąpisz do optymalizacji.

25) Własna telegazeta na Raspberry Pi z Vbit2 (film, 12 min)
https://youtu.be/CxzJewW7REc
INFO: Pamiętasz moment ładowania się Telegazety? Dziś możesz to odtworzyć z użyciem Raspberry PI. Autor pokazuje, jak zbudować w pełni działającą, prywatną wersję teletextu (bo tak nazywa się to poza Polską) przy pomocy oprogramowania Vbit2: jak to zainstalować, wybrać źródło treści i dobrać przeglądarkę pozwalającą nawigować numerowanymi stronami dokładnie tak, jak kiedyś na pilocie. Na razie to lokalny projekt widoczny na komputerze, ale autor zapowiada podłączenie tego do prawdziwego sygnału telewizyjnego, aby można było zobaczyć Telegazetę na ekranie telewizora. Jeśli lubisz klimat retro i eksperymenty z Raspberry Pi, może Cię to zaciekawić.

26) Algorytm sortowania inspirowany grupowaniem klocków
https://cassidoo.co/post/clustering-tiles/
INFO: Coś, co robisz ręcznie bez zastanowienia, wcale nie jest proste do opisania w sposób zrozumiały dla maszyny. To z grubsza refleksja autorki tekstu, która w sortowaniu klocków z dzieckiem dostrzegła algorytm (nietypowy sposób grupowania elementów na liście przez odwracanie jej fragmentów), a następnie przełożyła go na kod w JavaScript. Z codziennej obserwacji zrobiło się ciekawe ćwiczenie - a przy okazji dowód na to, jak trudno wyłączyć mózg programisty nawet będąc daleko od komputera ;)

27) No AI Slop - narzędzie do usuwania typowych konstrukcji AI z tekstów
https://github.com/petergyang/no-ai-slop
INFO: Jak nie dokładać swojej cegiełki do zalewu takich samych treści z AI w internecie, ale nie rezygnować też z generowania tekstów w ten sposób? Pomocny może być 'No AI Slop’, czyli gotowy skill do Claude Code, Codex, ChatGPT i podobnych narzędzi, który wyłapuje ponad 20 typowych, powtarzalnych konstrukcji charakterystycznych dla tekstów pisanych (albo redagowanych) przez AI. Rozprawia się z kultowym już 'to nie X, to Y’, rozwlekłymi wstępami czy pustosłowiem przebranym za głęboką refleksję. Zainstalujesz go jednym poleceniem wklejonym prosto do agenta. Narzędzie nie było zastosowane do przygotowania opisów w tym newsletterze ;)

28) Dlaczego dostęp do super modelu AI przestaje być trwałą przewagą? Koszt inferencji
https://future.lulzx.space/blog/falling-floor.html
INFO: Budujesz biznesową przewagę na tym, że korzystasz z lepszego modelu AI niż konkurencja? Niestety ta przewaga ma swój termin ważności. Koszt uzyskania tego samego poziomu możliwości modelu spadł w ciągu dwóch lat wielokrotnie - i to nie jest ogólnikowe “AI tanieje”, tylko mierzalna kolej rzeczy. Inferencja, czyli pojedyncza odpowiedź modelu na Twoje pytanie, robi się tania na tyle szybko, że to, co dziś wyróżnia Twój produkt, za dwa lata będzie miał tanio prawie każdy. Z tekstu dowiesz się więcej o tym zjawisku z dwóch stron, czyli dlaczego koszt pojedynczego zapytania spada, a jednocześnie rosną wydatki firm na AI i co może dać Twojej firmie stałą przewagę, skoro sam dostęp do modelu AI to za mało.

29) Jak projektować czytelne teksty, fonty i grafiki dla osób z wadami wzroku
https://legibility.info/
INFO: To serwis zbierający aktualny stan wiedzy na temat projektowania czytelnej komunikacji wizualnej dla osób słabowidzących i niewidomych. Znajdziesz tu m.in. praktyczne kalkulatory (kontrastu, rozmiaru fontu), przykłady tekstów, które są trudne albo wręcz niemożliwe do odczytania, oraz osobną sekcję poświęconą specyfice tekstu w wideo. Każda z ośmiu interaktywnych sekcji kończy się krótkim podsumowaniem zaleceń, więc możesz też po prostu przeskanować wnioski bez czytania całości. Jeśli jednak chcesz projektować komunikację wizualną dostępną dla jak największej grupy osób, warto zapoznać się z całością.

31 lipca 2026

Fri, 31 Jul 2026 10:39:07 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Programiści-celebryci na YouTube i na konferencjach pokazują jak szybko można tworzyć magiczne rozwiązania z użyciem AI. Potem Ty otwierasz swój projekt i niekoniecznie wygląda to tak różowo. Ile prawdy, a ile ściemy jest w programowaniu z AI? Dołącz do webinaru organizowanego przez sponsora tego wydania newslettera, aby się dowiedzieć - po zapisie (jeśli nie możesz być na żywo) otrzymasz dostęp do nagrania spotkania.

1) Homelab krok po kroku dla specjalisty security i nie tylko (film, 32 min)
https://www.youtube.com/watch?v=YSon1JW5qXM
INFO: Homelab czasem wciąż kojarzy się z wielką szafą pełną serwerów w garażu, ale środowisko do testowania narzędzi czy do nauki można odpalić na niskobudżetowym sprzęcie. Więcej o tym opowie Ci autor filmu - zobaczysz, o co warto zadbać przy takim projekcie, z uwzględnieniem m.in. Proxmoxa, NAS-a i backupów. I choć materiał dotyczy budowania takiego środowiska w kontekście cybersecurity, to wiele rekomendacji przyda Ci się, nawet jeśli nie siedzisz w tym temacie, a po prostu chcesz mieć domowy homelab.

2) Self-hosting LLM-ów na przykładzie Kimi K2.6 - czy to się opłaca?
https://cline.bot/blog/how-to-save-millions-by-self-hosting-llms
INFO: Kiedy całkiem sporo wydajesz na API modeli językowych, w końcu pojawia się pokusa postawienia własnej infrastruktury do hostowania agentów. Czy to się opłaca? Autor, pracujący przy Cline (popularnym narzędziu do kodowania z AI), pokazuje, że odpowiedź jest dość złożona, a wstępne kalkulacje mogą odbiegać od rzeczywistości. Omawia przykład wdrożenia modelu Kimi K2.6 - tłumaczy m.in., od czego zależy koszt jednego przetworzonego tokena oraz dlaczego przy pewnej skali “drogie” API bywa i tak lepszym wyborem niż własny sprzęt. To temat dla Ciebie, jeśli rozważasz self-hosting modeli AI.

3) Jak oszuści przejmują konta Steam i okradają graczy
https://cert.orange.pl/aktualnosci/odblokowano-osiagniecie-przejete-konto-steam/
INFO: Cyberprzestępcy w ogóle nie będą próbowali włamać się po cichu na Twoje konto Steam - dużo łatwiej będzie przekonać Cię, żebyś sam im je oddał i zrobią to, podszywając się pod znajomą Ci osobę. Autorka, analityczka CTI, tłumaczy nie tylko jak wyglądają takie ataki, ale i jakie mechanizmy psychologiczne są wykorzystywane w celu oszukiwania graczy CS-a czy TF2. Jeśli nie chcesz stracić konta, skinów czy danych z komputera, przeczytaj do końca, bo czeka tam kilka porad, jak być wyczulonym na takie oszustwa. Warto też uświadomić na ten temat nastoletnich graczy, zwłaszcza jeśli mieszkasz z takimi pod jednym dachem.

4) Zbyt szczegółowo rozpisujesz projekty? Przestań - wnioski autora Nozbe
https://michael.team/flat/
INFO: Tworzenie rozbudowanej struktury projektów może dawać poczucie kontroli, ale według autora bywa to złudne i wcale nie pomaga w realizacji zadań. Przez blisko 20 lat prowadzenia swojej aplikacji do zadań uparcie odmawiał dodania podprojektów i podzadań do nich, mimo że użytkownicy o to prosili. Najpierw tę decyzję pomagała mu podjąć intuicja, a potem znalazł serię badań trwających od lat 80., które okazały się dość zbieżne z jego przeczuciami. W tekście opowiada, jak odpowiedział na potrzeby osób korzystających z apki i pokazuje, gdzie kończy się pożyteczne rozbijanie pracy na kroki, a zaczyna zbędna hierarchia zadań.

5) Skąd w kodach ISBN wzięło się fikcyjne państwo Bookland? (film, 3 min)
https://youtu.be/68vS8CTBL3k
INFO: Jeśli masz wolne trzy minuty na poznanie ciekawostki, to zobacz, jak brytyjski system numerowania książek z lat 60. przerodził się w globalny standard ISBN i musiał zostać dopasowany do 13-cyfrowych kodów kreskowych. Dlaczego książki dostały w systemie kodów kreskowych własny ‘kraj’ o prefiksie 978? Po co później dodano także 979? Jak ze starego numeru SBN da się dojść do współczesnego ISBN-a oraz kodu kreskowego? Odpowiedzi czekają w filmie. Jest szansa, że po obejrzeniu tego materiału będziesz na to zwracać uwagę na książkach ;)

6) Powrót do jednofunkcyjnych urządzeń zamiast smartfona do wszystkiego - idea Focused Compute
https://abhi.now/blog/calm-technologies/
INFO: Z użyciem smartfona możemy dziś załatwić niemal wszystko: sprawdzić dowolną rzecz, przeczytać newsletter, posłuchać muzyki, zadzwonić do przyjaciela, ustawić nawigację… A co, gdyby przerzucić się z powrotem na sprzęt, który służy tylko do czytania, tylko do odtwarzania muzyki, tylko do komunikacji - wszystko po to, aby uniknąć przebijania się przez masę smartfonowych powiadomień? Autor tekstu wraca wspomnieniami do czasów, kiedy to było normą, i pokazuje urządzenia, które mogłyby zaspokoić potrzebę odklejenia się od smartfona. Jeśli robienie wszystkiego na jednym urządzeniu już Cię męczy, może być to dla Ciebie inspirująca lektura.

7) Czy kodowanie z AI to wielka ściema? - webinar [sponsorowane]
https://s.mrugalski.pl/pragmaticAI
INFO: Dołącz do bezpłatnego spotkania, które obala mity na temat łatwego wdrażania AI w programowaniu. Dowiesz się z niego, co naprawdę blokuje efektywną pracę z narzędziami. Spotkanie odbędzie się 5 sierpnia o 18:00, a każda zapisana osoba otrzyma dostęp do nagrania, więc zapisz się, nawet jeśli nie możesz być na żywo. Dołącz i sprawdź, czy Twój zespół faktycznie wykorzystuje potencjał AI, czy tylko goni za buzzwordami.

8) Jak AI znalazło w WordPressie - podatność wp2shell prowadząca do RCE
https://slcyber.io/research-center/exploit-brokers-pay-500000-for-a-wordpress-rce-i-found-one-with-gpt5-6/
INFO: Autor użył promptu, którym OpenAI wcześniej rozwiązało trudny problem matematyczny, lekko go zmodyfikował i skierował na kod źródłowy WordPressa z instrukcją: szukaj luki od podstaw, bez podglądania historii zmian czy przeszukiwania internetu. Kilka godzin później model twierdził, że znalazł działającą lukę SQL injection dostępną bez logowania, czego WordPress nie miał od lat. Błąd leżał w mechanizmie Batch API, pozwalającym wysłać kilka poleceń REST API w jednym żądaniu HTTP: WordPress sprawdzał poprawność jednych danych, ale przez pomyłkę w kodzie wykonywał zupełnie inne, nigdy nie zweryfikowane polecenie. Autor zweryfikował na testowej instalacji, a potem zapytał model, czy da się to eskalować do pełnego przejęcia serwera… To jedna z najpoważniejszych luk, jakie dotknęły Wordpressa, a podatna jest czysta wersja bez jakichkolwiek dodatków.

9) Jak aplikacje budują cyfrowy odcisk palca Twojego telefonu (film, 17 min)
https://youtu.be/VhzHSL2AOTI
INFO: Pozornie nieistotne dane z smartfona, takie jak identyfikator reklamowy, czas pierwszej konfiguracji czy otoczenie Bluetooth/WiFi, tworzą coś w rodzaju cyfrowego odcisku palca. Osobno te dane znaczą niewiele, ale gdy różne aplikacje i firmy łączą je ze sobą, mogą na tej podstawie zbudować dokładny profil użytkownika i precyzyjnie dopasowywać do niego reklamy. Jeśli nie chcesz, by w ten sposób zbierano o Tobie dane, obejrzyj ten film - dowiesz się, które uprawnienia w telefonie warto ograniczyć w pierwszej kolejności, gdzie dokładnie wyłączyć śledzenie reklamowe oraz kiedy sensowniejszym wyborem jest wersja webowa danej usługi zamiast instalowania kolejnej aplikacji na stałe.

10) Czy agent OpenAI naprawdę zhakował Hugging Face? - analiza techniczna incydentu (film, 16 min)
https://www.youtube.com/watch?v=q2KCrmQz9WE
INFO: Autor sprawdza, czy historia o autonomicznym agencie od OpenAI, który podczas testów bezpieczeństwa wymknął się poza pierwotne zadanie i zaatakował infrastrukturę Hugging Face, trzyma się kupy od strony technicznej. Zestawia to, co oficjalnie potwierdziły obie firmy, z publicznie dostępnymi śladami technicznymi (poprawki w kodzie, commity), żeby ocenić, które elementy tej historii są solidnie udokumentowane, a które wciąż wymagają postmortemu. Ciekawy przypadek pokazujący ryzyko związane z autonomicznymi agentami AI - i to wcale nie dlatego, że mają one 'złą wolę’.

11) Kontenery bez uprawnień roota - bezpieczniejsze uruchamianie usług na Linuksie
https://blog.coderspirit.xyz/blog/2026/07/06/securing-services-with-rootless-containers/
INFO: Kontener oddziela aplikację od reszty systemu, ale to oddzielenie opiera się na mechanizmach Linuksa, które same w sobie nie dają pełnej ochrony. Pytanie więc, co zyskuje atakujący, jeśli uda mu się wydostać poza kontener? W klasycznym podejściu (Docker albo Podman uruchomiony jako root) będzie źle: wydostanie się z kontenera oznacza przejęcie hosta z pełnymi uprawnieniami administratora. Alternatywą jest tryb rootless, w którym ten sam scenariusz kończy się dużo lepiej - atakujący ląduje na hoście jako zwykły użytkownik. W tym tekście zobaczysz, jak działa ta alternatywa i jak to skonfigurować przez Podmana i systemd.

12) Tworzenie landing page z AI - Spec Driven Development w 3 wersjach (film, 36 min)
https://www.youtube.com/watch?v=y1ggVPREpvI
INFO: Rzucanie do agenta ogólnym poleceniem typu 'zrób mi landing page’ kończy się zwykle kodem, który nie spełnia naszych oczekiwań Jak więc zabrać się za tworzenie takiej prostej strony z agetem AI, aby nie marnować czasu? Pomocne będzie wykorzystanie Spec Driven Development, czyli przygotowanie porządnej specyfikacji zanim przystąpimy do właściwej pracy. Autor porównuje aż trzy podejścia do tego procesu: swój autorski workflow, Microsoft Spec Kit i OpenSpec. Wszystko na tym samym zadaniu, więc widać, ile kontroli dokumentacji i czasu wymaga każde z nich. Sprawdź i wybierz najlepsze dla siebie.

13) Jak korzystać ze sztucznej inteligencji bez utraty krytycznego myślenia? (film, 51 min)
https://www.youtube.com/watch?v=yVnLQlJiRWs
INFO: Na pytania o sztuczą inteligencję nie da się zwykle odpowiedzieć prostym 'tak’ albo 'nie’. AI może zarówno wspierać naszą pracę, jak i obniżać jej jakość, może nakręcać dezinformację, a jednocześnie pomagać ją wykrywać itd. Ważne więc, abyśmy świadomie używali jej na swoją korzyść - i tego dotyczy ta rozmowa. Posłuchasz też o edukacji w dobie AI, wartości samodzielnego tworzenia i krytycznego myślenia oraz o tym, dlaczego spójny i przekonujący ton odpowiedzi modeli językowych tak łatwo usypia naszą czujność.

14) Jak zadbać o PostgreSQL, gdy aplikacja zaczyna rosnąć?
https://hatchet.run/blog/postgres-survival-guide
INFO: Gdy Twoja aplikacja rośnie, to zapytania, które jeszcze niedawno działały błyskawicznie, zaczynają zajmować sekundy, a rutynowa migracja nagle blokuje wszystkie zapisy na produkcji. Przygotujesz się na taki rozwój sytuacji, wprowadzając w życie wskazówki z tego tekstu. Są tu zebrane praktyczne lekcje z kilku lat pracy z PostgreSQL na produkcji: od podstaw projektowania schematu i indeksów, przez query planner i autovacuum, aż po zaawansowane triki jak kolejki zadań w Postgresie czy migracje dużych tabel bez wielogodzinnej blokady. Warto przygotować swoje środowisko na podstawie tego poradnika zanim trzeba będzie gasić pożary.

15) Najważniejsze trendy i wyzwania z CSS-em: State of CSS 2026
https://2026.stateofcss.com/en-US
INFO: Dziś z pomocą CSS da się animować przejścia między stronami, budować układy typu masonry czy robić różne eksperymenty wizualne, ale frontendowcy nie zawsze mogą wykorzystać te możliwości. Wyniki tegorocznej ankiety State of CSS pokazują, jak deweloperzy odbierają tę eksplozję nowych możliwości: jedna konkretna funkcja wygrywa jednocześnie w dwóch przeciwstawnych kategoriach. Jakie ograniczenia na to wpływają, dowiesz się z tekstu. Znajdziesz tu też więcej informacji o trendach w CSS-ie i być może optymistyczne spostrzeżenie na temat udziału AI w tworzeniu w tej technologii.

16) Koszty odświeżania cache w modelach AI - wyniki testów
https://blog.mempko.com/keeping-the-kv-cache-warm-measuring-prompt-cache-eviction-across-anthropic-openai-and-google/
INFO: Jeśli Twój agent AI odświeża prompt cache co 30 sekund (a to częsta konfiguracja), to możliwe, że przepalasz na tym pieniądze. Autor tekstu wykorzystał API czterech modeli językowych i zmierzył, co dzieje się z cache promptów w trakcie typowej przerwy w pracy agenta - czyli w momencie, gdy czeka na wynik testów, buildu albo ludzkiej akceptacji. Okazuje się, że popularna konwencja “pinguj co 30 sekund” nie zawsze ma sens, a odpowiedni interwał wcale nie jest uniwersalny i bardzo zależy od dostawcy. Znajdziesz tu też wzór, z pomocą którego samodzielnie policzysz próg opłacalności - kiedy lepiej przestać pingować i po prostu zapłacić za ponowne przetworzenie promptu od zera. To coś dla osób, które samodzielnie chcą projektować swoje rozwiązania agentowe, a nie bazować na gotowcach.

17) Jak zgrać i odnowić kasetę VHS i dlaczego nie jest to łatwe? (film, 22 min)
https://youtu.be/3w1S3MsvCLQ
INFO: Mając ważne nagranie na kasecie VHS, musimy liczyć się z jej starzeniem i z tym, że powoli znika z rynku sprzęt potrzebny do jej odczytania. A do tego jest coraz mniej ludzi, którzy umieją taki sprzęt naprawić. Co począć? Na przykład zadbać o te nośniki samodzielnie - i w tym pomoże Ci ten film. Autor pokazuje cały proces zgrywania zapisu ślubu sprzed ćwierć wieku, uwzględnia m.in. oględziny nośnika, dobór magnetowidu i obróbkę obrazu z pomocą AI. Zobaczysz też, w jakich sytuacjach trzeba się pogodzić ze stratą, bo taśmy uratować się nie da.

18) Jak kodowanie z AI wpływa na objętość pull requestów i jakość code review?
https://brodzinski.com/2026/07/3x-pull-request-size-ai.html
INFO: AI dziesięciokrotnie powiększa rozmiar pull requestów - taką tezę postawił kiedyś autor artykułu, a potem zderzył ją z danymi z dwóch bardzo podobnych projektów (jednym pisanym ręcznie, drugim w całości przez Claude'a). Przestrzelił trochę z tym rzędem wielkości, ale i tak pozwoliło to dotrzeć do głębszego problemu: dawniej co piąty PR był maleńką, łatwą do zrecenzowania zmianą, dziś to już tylko jeden na dwadzieścia. Jednocześnie przybyło bardzo dużych porcji kodu do sprawdzenia naraz. Co to oznacza dla osób robiących code review, dowiesz się z artykułu.

19) Dlaczego logotypy firm AI są do siebie tak podobne?
https://velvetshark.com/ai-company-logos-that-look-like-buttholes
INFO: Jeśli kiedyś ktoś zleci Ci zaprojektowanie logo dla startupu AI, tu masz gotowy przepis na sukces: weź koło, dodaj gradient, zrób dziurę pośrodku, a z boku dorzuć kilka promienistych linii. Gotowe - wyglądasz dokładnie jak cała reszta branży! Autor tekstu z dużą dawką humoru pokazuje, że niemal wszystkie duże firmy AI wybrały ten sam zestaw motywów wizualnych, w których jak już dostrzeżesz drugie dno, to trudno to potem 'odzobaczyć’. Skąd ta zbieżność w projektowaniu i jak możnaby się wyłamać z tego schematu? O tym przeczytasz w tekście.

20) Dlaczego “–” w Gicie nie zawsze chroni przed argument injection
https://nesbitt.io/2026/07/21/end-of-options.html
INFO: W większości narzędzi uniksowych “–” oznacza koniec opcji przekazwywanych do aplikacji i początek zwykłych argumentów. Git zmienił tę konwencję dawno temu, przeznaczając “–” do oddzielania rewizji od ścieżek plików, co zostawiło samą rewizję bez żadnego zabezpieczenia. Jeśli skrypt przekaże do Gita nazwę gałęzi czy referencję zaczynającą się od myślnika, Git może to potraktować jako opcję do wykonania, a nie jako zwykły tekst. Autor pokazuje, jak to wygląda w praktyce na potwierdzonych podatnościach, łącznie z przypadkiem, gdzie taki mechanizm ataku wykryto tego samego dnia w czterech różnych systemach kontroli wersji naraz. Zobacz, jak menedżery pakietów radzą sobie z tym problemem i dlaczego w wielu projektach nie opłaca się podnosić wymaganej od użytkowników wersji Gita, żeby móc bezpiecznie korzystać z właściwego rozwiązania.

21) Pobieraj treści z YouTube i zapisuj na NAS-ie - Youtube-dl-nas
https://github.com/hyeonsangjeon/youtube-dl-nas
INFO: Link do filmu na YouTube może wylądować w kolejce na Twoim NAS-ie gotowy do odtworzenia i to bez dotykania terminala. Brzmi dobrze? Jeśli tak, to zajrzyj do tego repozytorium z narzędziem, które opakowuje yt-dlp w panel webowy z zaimplementowanym logowaniem, kolejką zadań, poglądem postępu na żywo przez WebSockety i historią wcześniejszych pobrań. Obsługuje pojedyncze filmy, playlisty, samo audio albo napisy, a uruchomić pobieranie możesz z przeglądarki, z prostego REST API do automatyzacji albo bezpośrednio z telefonu (Android i iOS). To narzędzie raczej do pojedynczych pobrań, nie do masowego archiwizowania całych kanałów - do takiego zastosowania autor odsyła do osobnego projektu.

22) EventCatalog – narzędzie do Documentation as Code
https://devszczepaniak.pl/eventcatalog-dokumentacja-dla-twojego-systemu/
INFO: Z dokumentacją architektury systemu są zwykle dwa problemy - albo w ogóle nie powstaje, albo szybko przestaje być zgodna z rzeczywistością. Rozwiązaniem może być EventCatalog, czyli narzędzie traktujące dokumentację jak kod: wersjonowaną, żyjącą w repozytorium, sprawdzaną w code review. Autor tekstu pokazuje, jak wygląda takie dokumentowanie architektury opartej na zdarzeniach (zapytania, usługi, domeny zapisują się jako pliki tekstowe, które można wersjonować w Git i przeglądać w PR-ach). Przy małych, prostych aplikacjach EventCatalog to pewnie będzie przerost formy nad treścią, ale dla zespołów pracujących nad systemami z wieloma nieoczywistymi zależnościami może to być spore ułatwienie.

23) Jak cyberatak może zatrzymać elektrownię? - bezpieczeństwo sieci (film, 25m)
https://youtu.be/fp6N-UVqito
INFO: Film tłumaczy, dlaczego infrastruktura przemysłowa działa według innych zasad niż klasyczne IT: ważniejsza jest ciągłość pracy, a stare systemy, brak szyfrowania, czy rzadkie aktualizacje bywają tam codziennością. Zobaczysz przykładową ścieżkę ataku prowadzącą od phishingu albo wystawionej kamery do manipulacji parametrami urządzeń w części OT (Operational Technology). Dowiesz się też, jak ograniczać takie ryzyka przez segmentację sieci, IDS/IPS, analizę protokołów przemysłowych, MFA, minimalne uprawnienia itp. Jest tu poruszany także wątek europejskich rozwiązań bezpieczeństwa i tego, dlaczego suwerenność technologiczna może mieć znaczenie przy ochronie infrastruktury krytycznej.

24) Kimi K3 - chiński model AI jako konkurencja dla modelów z USA? (film, 17 min)
https://youtu.be/eGum4pH2pRc
INFO: Na rynku pojawił się nowy, chiński model AI, który w testach dogania amerykańskie modele - zwłaszcza w kodowaniu i w zadaniach, gdzie agent musi samodzielnie pracować nad jednym celem przez dłuższy czas. Z materiału dowiesz się, jak z niego korzystać przez stronę, dedykowane narzędzie do kodowania albo API, poznasz ciekawą funkcję uruchamiania kilku agentów naraz nad jednym zadaniem, oraz usłyszysz, na co uważać pod kątem prywatności, zanim wpuścisz taki model do swojego codziennego workflow. Zobaczysz też, gdzie Kimi K3 wciąż ustępuje topowym modelom.

25) PDF-y i grafiki SVG mogą być interaktywne – to dlaczego tak rzadko się z nimi spotykamy?
https://vexlio.com/blog/svgs-and-pdfs-can-both-be-interactive/
INFO: Myślisz, że PDF to tylko statyczny dokument, a SVG - zwykła grafika wektorowa? A to nie wszystko. Oba formaty od dawna kryją w swojej specyfikacji możliwość reagowania na kliknięcia, przeciąganie i inne interakcje. Autor tekstu, twórca narzędzia do publikowania samodzielnych, interaktywnych dokumentów, prezentuje to na żywych przykładach (możesz je pobrać i otworzyć nawet offline). Opowiada też, dlaczego rzadko kiedy widzimy takie ich zastosowanie - swoje robią tutaj ograniczenia czytników i kwestie bezpieczeństwa.

P.S. Rzuć okiem na ofertę serwerów VPS od Mikrusa - idealne pod automatyzację, agentów AI i do stawiania środowisk developerskich.

24 lipca 2026

Fri, 24 Jul 2026 10:10:21 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Jeśli potrzebujesz prostego i darmowego zarazem serwera do uruchamiania prostych checków, cronów, czy nauki Linuksa, to FROG jest idealnym rozwiązaniem.

1) Techniki manipulowania statystykami i mechaniką YouTube (film, 13 m)
https://youtu.be/2jp1VKX4A_Y
INFO: YouTube patrzy przede wszystkim na to, jak długo oglądasz film, a nie ile razy widzowie w niego kliknęli. Niektórzy twórcy próbowali sztucznie zawyżać ten parametr, wykorzystując luki w mechanice platformy. W materiale zobaczysz kilka przykładów takich działań, a do tego ciekawostki techniczne o tym, jak YouTube działa ‘pod maską’. Nie jest to poradnik na temat oszukiwania, a raczej dowód na to, że nawet ogromna platforma ma czasem słabe punkty do wykorzystania na swoją korzyść.

2) Dlaczego 0 dB nie oznacza ciszy i skąd wzięły się decybele? (film, 17m)
https://youtu.be/xdxqxH2kAxo
INFO: Decybel mierzy stosunek dwóch wartości, stąd bez wskazania punktu odniesienia liczba w decybelach jest właściwie bezużyteczna. Dopiero dBu, dbV czy dbSPL mówi coś więcej. Ale właściwie co? Tego dowiesz się z filmu. Autor opowie Ci też, skąd wzięła się ta jednostka, dlaczego oparto ją na logarytmach i co musi się wydarzyć, żeby naprawdę móc stwierdzić ciszę absolutną.

3) Prawo dla twórców stron WWW - co musisz wiedzieć?
https://www.internet-czas-dzialac.pl/prawo-dla-tworcow-stron-internetowych-i-aplikacji-fundamenty-ktore-trzeba-znac/
INFO: Wdrażasz u klienta prosty formularz kontaktowy albo osadzasz film z YouTube czy mapę Google na stronie i nawet o tym nie wiedząc, uruchamiasz konkretne konsekwencje prawne. Formalnie to klient (jako właściciel strony) odpowiada za zgodność z przepisami, ale jeśli po wdrożeniu nadal utrzymujesz stronę (masz dostęp do serwera, robisz backupy, widzisz panel administracyjny czy dane użytkowników), sam stajesz się prawnie odpowiedzialny za te dane jako tzw. procesor, niezależnie od tego, czy faktycznie z nich korzystasz. Warto znać podstawowe przepisy w tym zakresie, aby zabezpieczyć interesy każdej ze stron - a ten tekst będzie dobrym wprowadzeniem. Autorzy zapowiadają, że to dopiero początek dłuższej serii.

4) Jak Slack i Teams zabijają produktywność zespołu i co z tym zrobić? (film, 9 m)
https://youtu.be/t_vbaIs7EGo
INFO: Otwierasz rano Slacka i pośród 40 wiadomości na 3 różnych kanałach szukasz ustalenia sprzed dwóch dni. Padło na czacie ogólnym, w wątku, czy w DM-ie od kogoś, kto już poszedł na urlop…? Nie brzmi to, jak najbardziej produktywny początek pracy. Jak to zmienić? Pomocny może być ten film - usłyszysz, gdzie przenosić konkretne ustalenia, tak było to wygodniejsze nie tylko dla ludzi z zespołu, ale też dla agentów AI, którzy potrzebują kontekstu, a nie całej historii firmowego czata do przeszukania.

5) Prawo Benforda: dlaczego liczby rzadziej zaczynają się od dziewiątki niż od jedynki
https://vatsalbakshi.com/blog/benfords-law/
INFO: Wydaje się oczywiste, że cyfra 1 powinna zaczynać liczby mniej więcej tak samo często, jak każda inna cyfra od 1 do 9 - jedna dziewiąta szans, około 11%. W praktyce cyfra 1 pojawia się jako pierwsza w liczbie w około 30% przypadków, a 9 - w mniej niż 5%. Nie chodzi o jeden konkretny zbiór danych, ten sam wzorzec powtarza się w długościach rzek, cenach towarów, przychodach firm, populacjach miast, a nawet w czysto matematycznych ciągach liczb. O tym, skąd się bierze to zjawisko i gdzie się przydaje, przeczytasz w tym tekście.

6) SQLite na małej stronie w Django - co poszło nie tak?
https://jvns.ca/blog/2026/07/17/learning-about-running-sqlite/
INFO: Autorka przeczytała sporo wpisów blogowych o tym, że używanie SQLite na produkcji dla małej strony jest spoko rozwiązaniem. W dużej mierze się z tym zgadza, ale przy swoim najnowszym projekcie na Django zderzyła się z tym, że SQLite to jednak wciąż baza danych, a te bywają skomplikowane. Jedno zapytanie zaczęło nagle wykonywać się kilka sekund zamiast ułamka sekundy, a poza tym okazało się, że zwykłe sprzątanie starych danych potrafiło wywalić cały serwer. Z tekstu dowiesz się, jak rozwiązać wspomniane problemy oraz jak poprawnie backupować taką bazę, bo nie zawsze kopiowanie pliku SQLite to najlepszy pomysł.

7) Luka w Claude, przez którą wyciekały dane z przeglądarki
https://www.ayush.digital/blog/the-memory-heist
INFO: Claude może zapamiętywać informacje z wcześniejszych rozmów z użytkownikiem i przez pewien czas dało się to wykorzystać tak, że zwykłe odwiedzenie strony przez agenta kończyło się wysłaniem danych prosto na serwer atakującego. Autor znalazł sposób, aby przeprowadzić taki atak i to bez żadnych nietypowych ustawień czy exploitów. Wystarczyła wbudowana funkcja przeglądania stron i strona podszywająca się pod znany, zaufany mechanizm weryfikacji, jak te od Cloudflare. Jak zareagował Claude i jak skończyła się cała historia, dowiesz się z tekstu. To przykład tego, jak połączenie asystenta AI z przeglądaniem internetu może prowadzić do wycieku danych.

8) Jujutsu dla użytkowników Gita - krótki tutorial JJ
https://evmar.github.io/jjtut/
INFO: Jeżeli znasz Gita i chcesz poznać system kontroli wersji Jujutsu (jj), ale nie chce Ci się przekopywać przez pełną dokumentację, żeby to ogarnąć, to ten materiał może być dobrym punktem startowym. Zajrzyj, bo nawet jeśli ten styl prezentowania wiedzy Ci nie podejdzie, to znajdziesz tam kilka alternatyw, które mimo wszystko pomogą Ci zgłębić jj.

9) GDID - ukryty identyfikator Windowsa śledzący użytkownika
https://www.ghacks.net/2026/07/12/microsoft-confirms-windows-gdid-device-identifier-that-cannot-be-disabled-documented-in-fbi-case-filing/
INFO: Zmieniasz kraje pobytu, wykorzystujesz VPN-y i serwery proxy, a mimo to śledczy cały czas wiedzą, że to wciąż Ty. Tak wyglądała sprawa opisana w materiale: FBI namierzyło podejrzanego z grupy Scattered Spider właśnie dzięki identyfikatorowi, który zostaje przy koncie Microsoft niezależnie od tego, skąd fizycznie się łączysz. W tym przypadku GDID okazał się pożyteczny, ale już przy śledzeniu zwykłego użytkownika budzi to pewne wątpliwości. Przeczytaj, jak ten mechanizm powstaje, dlaczego nie ma żadnego ekranu zgody ani prostego przełącznika do jego wyłączenia i przede wszystkim jak ograniczyć to śledzenie Ten identyfikator działa u około 1,6 miliarda użytkowników Windowsa na świecie, a warunkiem jego istnienia jest tylko jedno: powiązanie instalacji Windowsa z kontem Microsoft.

10) Aplikacja webowa ChataGPT - analiza działania od środka
https://performance.dev/chatgpt
INFO: Wchodzisz na stronę ChatGPT, zadajesz pytanie i dostajesz odpowiedź w ułamku sekundy, bez logowania. Za tą pozorną prostotą stoi architektura obsługująca miliard ludzi na wszystkich możliwych urządzeniach. Jeżeli kiedykolwiek ciekawiło Cię, jak to jest zbudowane - bo przecież OpenAI tego oficjalnie nie opisało - to ten tekst zaspokoi Twoją ciekawość. Jego autor przekopał się przez kod źródłowy, zbundlowany JavaScript i requesty sieciowe wysyłane przez interfejs webowy ChatGPT, a potem podzielił się tym procesem i wnioskami. Dodatkowa ciekawostka to zestawienie tych rozwiązać z Claude AI pod kątem strategii biznesowych, bo darmowy dostęp dla każdego vs wymagane logowanie to dwie różne decyzje architektoniczne.

11) Claude Code vs OpenCode - porównanie pod kątem zużycia tokenów
https://systima.ai/blog/claude-code-vs-opencode-token-overhead
INFO: Zanim jeszcze wpiszesz pierwsze polecenie, Twój agent kodujący już zjadł tysiące tokenów na swój rozruch. Ile dokładnie? To zależy od tego, którego narzędzia używasz. Autorzy tekstu podpięli własne proxy między Claude Code i OpenCode a API modelu i zmierzyli m.in., ile tokenów zjada sam system prompt czy scaffolding. Różnica między narzędziami na najprostszym możliwym zadaniu jest spora, a rośnie jeszcze bardziej, gdy w grę wchodzi plik z instrukcjami projektu, podłączone serwery MCP albo subagenci. Sprawdź, gdzie mogą uciekać Twoje tokeny - autorzy udostępnili całą metodę pomiaru, więc możesz sprawdzić dokładnie to samo na własnej konfiguracji.

12) Jak tanie karty NVIDIA z drugiej ręki sprawdzają się w homelabie AI?
https://esologic.com/benchmarking-tesla-gpus/
INFO: Wycofane z serwerowni karty NVIDIA Tesla można dziś kupić za grosze na aukcjach, ale do czego one miałyby się przydać w dobie AI, bez wsparcia sterowników i przy wyższym zużyciu prądu niż nowszy sprzęt? Odpowiedź czeka w tym artykule. Jego autor kupił garść starych, wycofanych kart serwerowych (od K80 po V100 i T40) i uruchomił na nich m.in. transkrypcję mowy Whisperem, renderowanie w Blenderze czy lokalne modele językowe w llama.cpp. Zobacz, jakie są z tego wnioski, a być może i Ty wykorzystasz do swoich projektów takie karty z rynku wtórnego.

13) Jak zrobić skuteczny webinar - raport
https://www.goldcast.io/reports/b2b-webinar-benchmark-report-2026
INFO: Ten raport może Ci się przydać, jeśli prowadzisz webinary albo rozważasz je jako sposób dotarcia do klientów - znajdziesz tu dane z całego roku pracy zespołów B2B nad tą formą przekazu. Jaka długość spotkania sprawdza się najlepiej? Który dzień tygodnia i która godzina dają szansę na największą frekwencję? Dlaczego coraz więcej firm stawia na serie webinarów zamiast pojedynczych wydarzeń? – to niektóre z poruszonych wątków. Spora część raportu dotyczy tego, jak z użyciem AI tworzone są dziś klipy, posty i maile z nagrania webinaru. Czeka tu też na Ciebie checklista do porównania własnego programu webinarowego z tym, co robi rynek. Nie przejmuj się, że raport dotyczy dużych firm, jeśli Ty nie działasz na taką skalę - wiele rzeczy można odnieść do działań solo.

14) Codzienne używanie Windows 11 po latach pracy na Linuksie - eksperyment
https://www.osnews.com/story/145459/you-paid-me-a-long-time-linux-user-to-use-windows-11-exclusively-for-a-month-heres-how-it-went/
INFO: Autor, wieloletni użytkownik Linuksa i redaktor OSNews, przez miesiąc używał wyłącznie Windowsa 11 do codziennych zadań. Pewnie nie będzie tego wspominał jako najpiękniejszego miesiąca w swoim życiu. Już sama instalacja okazała się przygodą: system nie rozpoznał części sprzętu, który bez problemu działał pod Linuksem, a doinstalowanie sterowników wymagało zaskakująco dużo zachodu jak na coś, co powinno działać od razu. Dalej było tylko ciekawiej - relację z tego eksperymentu znajdziesz w artykule. Ale to nie tylko krytyka, znalazła się też sekcja 'postivie vibes only’.

15) Jak przerobić nieużywanego Maca w oddzielną maszynę dla Claude Code?
https://ykdojo.github.io/claude-controls-mac/
INFO: Dajesz agentowi AI szerokie uprawnienia do działania na Twoim komputerze, ale czy na pewno chcesz, aby robił to na tej samej maszynie, na której masz swoje dane, hasła i prywatne pliki? Jeśli nie, to rozwiązaniem może być osobna maszyna (np. stary Mac), gdzie nie masz nic do stracenia - czyste konto, bez Apple ID, bez prywatnych plików i haseł, więc nawet jeśli agent zrobi coś nieprzewidywalnego, nie dotknie Twoich danych. Z tekstu dowiesz się, jak skonfigurować dostęp bez hasła do takiego komputera, jak utrzymać maszynę stale włączoną, zsynchronizować schowek między komputerami oraz jak obejść ograniczenia narzucane przez macOS, które normalnie blokują agentowi dostęp do ekranu przez samo SSH.

16) Jak z PayPala wyrosła “mafia PayPala” i największe firmy Doliny Krzemowej (film, 17m)
https://youtu.be/CJGt9CkGaaA
INFO: Paypal na początku był chaotycznym połączeniem dwóch rywalizujących startupów, które nie do końca wiedziały, co właściwie budują. Jak to się stało, że teraz ma taką pozycję na rynku? W tym filmie znajdziesz odpowiedź. Równie ważnym wątkiem jest tu to, że niektóre z osób zaangażowane w rozwój PayPal poszły na swoje i rozkręciły kolejne dochodowe firmy, które na pewno kojarzysz - stąd nazwa 'mafia PayPala’. Mniej techniczny dokument dla osób lubiących historie branży IT.

17) Więcej nie znaczy lepiej - o tworzeniu produktów z AI
https://jakub.kr/writing/less-is-more
INFO: Więcej kodu, funkcji, animacji - reaktor wytrzyma… Tylko czy to oznacza, że efekt końcowy będzie lepszy? Niekoniecznie, jednak przy możliwościach, które daje AI, może być trudno zachować balans w tworzeniu produktów cyfrowych. Autor pokazuje ten problem zarówno na przykładach z projektowania interfejsów (animacje, które w demo wyglądają świetnie, a w codziennym użyciu zaczynają irytować), jak i na przykładzie pracy inżynierskiej w swoim zespole. Z tekstu dowiesz się, co jest dziś ważniejsze od tempa tworzenia i 'bogatej zawartości’ różnych produktów, a do tego znajdziesz kilka zasad, jak pracować z agentami AI, którzy chętnie dodadzą wszystko, o co je poprosisz - bez pytania o sens.

18) Jak dobierać miniatury i tytuły do filmów na YouTube? (film, 46m)
https://youtu.be/HP-rqigfw2s
INFO: Wartościowa rozmowa dla każdego YouTubera - zwłaszcza jak dopiero zaczynasz zbierać suby i konkurować o uwagę odbiorców. Znajdziesz tu dwie perspektywy (osoby z zespołu MrBeasta i szefa zespołu Growth and Discovery na YouTubie) na to, jak tworzyć miniatury do filmów na YT. Jeśli myślisz, że najbardziej liczy się ich kilkalność, a podmiana tytułu czy okładki filmu może dać mu magiczny boost od algorytmu, tym bardziej obejrzyj.

19) Programowanie z LLM-ami - o utracie frajdy z kodowania
https://pydantic.dev/articles/the-human-in-the-loop-is-tired
INFO: Piszesz teraz więcej kodu niż kiedykolwiek, robisz to szybciej niż wcześniej, a mimo to jesteś coraz bliżej wypalenia? Nic dziwnego. Ręczne pisanie kodu dawało po drodze masę małych nagród (rozwiązanie problemu, zrozumienie zagmatwanej logiki, widok działającego kodu w akcji), a praca z LLM-em automatyzuje właśnie tę satysfakcjonującą część, zostawiając Ci głównie nadzorowanie, poprawianie i pilnowanie tego, czy model nie zgubił po drodze sensu całej zmiany. Autorka tekstu nie tylko opisuje dokładniej to zjawisko, ale też podpowiada sposoby na to, jak radzić sobie w obliczu tych zmian.

20) AI, LLM, AGI – czym to się różni? Fakty i mity o sztucznej inteligencji
https://swistak.codes/post/mity-ai/
INFO: AI może kojarzyć się z ChatemGPT, Claude czy Gemini - ale wspomniane LLM-y to tylko jeden obszar znacznie szerszej dziedziny, a nawet w obrębie samej generatywnej AI (czyli tworzącej tekst, obraz, dźwięk) znajdziesz zupełnie inne podejścia niż to, które znasz z ChatGPT. W tym tekście znajdziesz przystępnie wytłumaczone podstawy działania dzisiejszych modeli, a także obalenie mitów: czy AI jest świadoma albo kreatywna, dlaczego tak łatwo traktujemy chatboty jak ludzi, czym różni się AI od robotów i dlaczego termin AGI wcale nie ma jednej, zgodnej definicji. Jest też co nieco o marketingu strachu, który do nas dociera w związku z rozwojem modeli AI. To dłuższa lektura, ale pomaga uporządkować swoją wiedzę o sztucznej inteligencji i poznać szerszy kontekst tematu.

21) PM Skills Marketplace - skille do AI dla product managerów
https://github.com/phuryn/pm-skills
INFO: Zamiast pytać AI o luźną radę produktową i dostawać ogólnikowy tekst, możesz podpiąć gotowy zestaw procesów opartych na sprawdzonych frameworkach product managementu i uporządkować swój workflow. To repozytorium z pluginami do Claude Code, Cowork i częściowo Codex CLI, które uwzględniają etapy pracy PM-a: discovery, strategię produktu, pisanie PRD, ustalanie OKR-ów, badania rynku, analizę danych czy planowanie go-to-market. Jest tu też osobny moduł do sprawdzania aplikacji budowanych z pomocą AI pod kątem bezpieczeństwa. Przyda Ci się, jeśli pracujesz jako PM i chcesz, aby asystent AI prowadził Cię przez sensowny proces decyzyjny, a nie tylko generował kolejny dokument do poprawek.

22) AI przyspiesza pisanie kodu, ale tworzy nowe problemy w zespołach IT
https://newsletter.getdx.com/p/five-studies-that-are-changing-how
INFO: Dzięki AI Twój zespół generuje kod szybciej, a mimo to liczba opublikowanych nowych wersji aplikacji jest skromna? Tu znajdziesz odpowiedzi, dlaczego może tak być. Autor zestawia pięć świeżych badań, które choć mierzą różne obszary programowania z AI i prowadzą do tego samego wniosku: wąskie gardło przesunęło się z pisania kodu na jego przeglądanie, weryfikację i rozumienie. Powraca tu temat długu poznawczego, o którym coraz więcej się mówi, ale jest też coś świeższego - dług intencji. Zobacz, czy te problemy dotyczą już Twojego zespołu i jakie działania w związku z tym warto podjąć.

23) Nowe API do rozpoznawania mowy od Apple vs Whisper - co lepsze?
https://get-inscribe.com/blog/apple-speech-api-benchmark.html
INFO: Apple wypuściło nowe API SpeechAnalyzer/SpeechTranscriber, ale nie podało żadnych danych liczbowych pokazujących jego dokładność. Autorzy sprawdzili to sami, tak jak i Whispera (od OpenAI), na identycznym zestawie nagrań, w pełni lokalnie. Zobaczysz, gdzie wbudowane rozwiązanie Apple może zastąpić Whispera, a gdzie ten wciąż ma przewagę - możesz to także samodzielnie przeliczyć, bo autorzy udostępnili surowe transkrypcje.

24) QWAC – kto decyduje, komu ufa Twoja przeglądarka?(film, 18 m)
https://youtu.be/lZdv6FeYHjE
INFO: Szyfrowanie strony, które widzisz jako kłódkę obok adresu, gwarantuje Ci, że ruch jest szyfrowany i nikt nie zmieni tego, co wysyłasz - ale nie mówi nic o tym, czy firma czy instytucja po drugiej stronie faktycznie jest tym, za kogo się podaje. Kto może to potwierdzać i na jakich zasadach? Dotąd decydowały o tym same przeglądarki, ale Unia Europejska wprowadziła własny mechanizm QWAC, w którym to regulacja odgórnie wskazuje, komu przeglądarka ma ufać. Za pozornie neutralną i wspierającą bezpieczeństwo zmianą może kryć się ingerencja polityki w to, co pozostawało po stronie branży technologicznej. W filmie znajdziesz szersze omówienie problemu.

25) Obywatel Bielik - aplikacja do wspierania rozwoju polskiego modelu AI
https://play.google.com/store/apps/details?id=pl.obywatel.bielik&pli=1
INFO: Polski model AI potrzebuje dobrych danych treningowych - a ta aplikacja pozwala Ci dorzucić do tego swoją cegiełkę przez dodawanie tam zdjęć. Globalne modele AI wciąż mają problemy z rozpoznawaniem elementów charakterystycznych dla polskiej kultury i przestrzeni, nie znają np. polskich potraw, zwyczajów czy lokalnej architektury, bo trenowano je głównie na danych z innych krajów - różnorodne zdjęcia od użytkowników mieszkających w Polsce mogą pomóc to zmienić.

26) LLM Poisoning - jak halucynacje AI stają się narzędziem phishingu
https://cert.orange.pl/aktualnosci/llm-poisoning-jak-i-dlaczego-halucynacje-ai-pomagaja-hakerom/
INFO: Zapytaj model AI o adres jakiegoś portalu czy panelu logowania, a możesz dostać odpowiedź, która brzmi przekonująco, ale prowadzi donikąd - bo taka domena nie istnieje. Coś takiego może być podłożem ataku pod nazwą “phantom squatting”: ktoś systematycznie odpytuje modele o domeny powiązane z daną marką, rejestruje te, które jeszcze są wolne, stawia pod nimi fałszywą stronę logowania i czeka, aż model AI poleci ją komuś jako “wiarygodną” odpowiedź. W tekście dowiesz się o tym więcej, a także zobaczysz inny aspekt tego problemu - agentów AI obsługujących pocztę, od których ładnie brzmiącą prośbą można wyłudzić dane logowania, dostęp do CRM-a czy zatwierdzenie logowania dwuskładnikowego. Jest też kilka porad, jak ograniczyć takie ryzyko.

27) Czy polyfille naprawdę szkodzą platformie webowej?
https://lea.verou.me/blog/2026/polyfills/
INFO: Nie wszystkie przeglądarki wdrażają nowe funkcje w tym samym tempie - czasem funkcja, której autor chce użyć, dopiero raczkuje jako propozycja standardu. Polyfill to kawałek kodu, który dokłada brakującą funkcję, a gdy przeglądarka wdroży ją natywnie, po prostu przestaje być potrzebny. Od lat panowało dość powszechne przekonanie, że to dobra rzecz dla całego webu, aż tu nagle wpływowy edytor specyfikacji WHATWG powiedział, że polyfille szkodzą. Autorka, będąca edytorką specyfikacji i twórczynią bibliotek, nie zgadza się z tym na tyle mocno, że napisała cały tekst, żeby to obalić punkt po punkcie – a Ty może dzięki temu wyrobisz sobie własną opinię na ten temat.

17 lipca 2026

Fri, 17 Jul 2026 08:36:25 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Twoje nowe środowisko pod projekty, automatyzacje, uruchamianie CRONów, czy agentów AI, czeka na Ciebie - rzuć okiem.

1) Zrób sobie własne Arduino (film, 14 m)
https://youtu.be/YwyLKIJt17s
INFO: Arduino kojarzy się z konkretną płytką z mikrokontrolerem, jak np. model Uno - ale autor pokazuje, że ‘Arduino’ to w gruncie rzeczy sposób programowania mikrokontrolera, a nie platforma hardware. Gdy poznasz ten sposób, możesz zbudować minimalny odpowiednik Arduino samodzielnie z garstki podstawowych elementów, bez kupowania gotowej płytki deweloperskiej. W materiale zobaczysz, co z oryginalnej płytki jest naprawdę niezbędne do działania, a co służy tylko wygodzie, zasilaniu czy programowaniu przez USB, jak taki układ złożyć od zera oraz jak go zaprogramować za pomocą drugiej płytki działającej jako programator.

2) Jak Avast sprzedawał historię przeglądania swoich użytkowników (film, 15 m)
https://youtu.be/TtXNdpVVchM
INFO: “Baza wirusów została zaktualizowana!” - może przy okazji oglądania filmu przypomnisz sobie ten głos z Twojego komputera sprzed lat. Powinien jeszcze dodawać: “a Twoja historia przeglądania została sprzedana”, bo tak to właśnie wyglądało. Czeska firma zaczynała jako mały projekt antywirusowy, a później zbudowała biznes oparty na ochronie prywatności… przy jednoczesnym prowadzeniu spółki Jumpshot, sprzedającej klientom komercyjnym dane o aktywności w sieci setek milionów użytkowników. Autor filmu opowie Ci, jak funkcjonował cały proceder, kto ujawnił sprawę i jaki miała finał.

3) Dlaczego wiele kart SIM nie gwarantuje prywatności? (film, 9m)
https://youtu.be/F3vEhp1SpKc
INFO: O ile samo żonglowanie kartami SIM ma praktyczny sens, bo pozwala Ci np. rozdzielić pracę od życia prywatnego albo mieć osobny numer podczas podróżowania za granicą, o tyle złudzenie anonimowości, które temu towarzyszy, to mit. Autor filmu tłumaczy, dlaczego operator i tak powiąże wszystkie karty z jednym urządzeniem i jedną osobą, a do tego pokazuje też ciemniejszą stronę tematu - jak karty SIM są wykorzystywane jako narzędzie w oszustwach. Jeśli chcesz dbać o swoją cyfrową prywatność, to nie będzie zmarnowane 9 minut.

4) Zrozumienie kodu staje się wąskim gardłem w pracy z agentami AI
https://www.geoffreylitt.com/2026/07/02/understanding-is-the-new-bottleneck.html
INFO: Po co Ci rozumienie kodu, który generuje AI? Nie tylko po to, aby zweryfikować, czy jest poprawny, a potem go zaakceptować albo odrzucić. Agenci robią się coraz lepsi w samodzielnym sprawdzaniu własnej poprawności, więc pod tym kątem rozumienie kodu może być niedługo zbędne. Bardziej wartościowa jest zdolność wymyślenia, jak pokierować projekt dalej i umiejętność patrzenia szerzej. Ważne, aby nie doprowadzić do długu poznawczego, o którym przeczytasz w tym tekście. Autor, projektant w firmie Notion, pokazuje trzy techniki, których sam używa na co dzień, żeby się w tym wszystkim nie zgubić.

5) 19+ trików na pracę z Claude Code (film, 25 m)
https://youtu.be/9OE8IJEJqq8
INFO: Z tymi narzędziami masz szansę przyspieszyć pracę nad tworzeniem strony www z Claude Code - albo ruszyć projekt, który jakiś czas temu utknął w miejscu. Jak przekazać agentowi inspirację wizualną inaczej niż samym opisem słownym? Jak sprawić, aby sam sprawdzał efekty swojej pracy w przeglądarce, zamiast zostawiać to Tobie? Jak zbudować subagenta, któremu zlecisz zepsucie swojej strony, nim zrobi to użytkownik? ;) To tylko niektóre z trików, które uporządkują Twój workflow - i pomogą wreszcie dokończyć ten projekt, który odkładasz na później.

6) Aktualizacja wpisu blogowego zwiększyła jego widoczność o kilkaset procent - case study
https://katsin.pl/case-study-aktualizacja-wpisu-blogowego/
INFO: Ciekawy case artykułu, który 'jakoś’ rankował w Google, a po aktualizacji zaczął łapać dużo więcej ruchu - i to bez zmiany meta tagów, URL-a czy budowania linków. Cała różnica wzięła się z tego, co i jak dopisano w samej treści. Autorka tekstu pokazuje, jak dobra analiza danych z Google Search Console pomaga podkręcić wyniki artykułu, i daje gotowy schemat do powtórzenia u siebie. Dowiesz się też, dlaczego wzrost liczby wyświetleń może iść w parze ze spadkiem CTR - i dlaczego czasem nie warto się tym przejmować.

7) Kiedy powielony kod jest lepszy niż wspólna abstrakcja?
https://newsletter.francofernando.com/p/when-to-repeat-yourself
INFO: Wyobraź sobie dwa zespoły w firmie, każdy pracujący nad różnymi usługami: jedna obsługuje płatności, druga powiadomienia. Obie potrzebują tego samego mechanizmu - czegoś, co pilnuje, żeby jeden klient nie zasypał ich zbyt dużą liczbą zapytań naraz. Każdy zespół pisze potrzebny kod osobno. Po kilku miesiącach ktoś naprawia błąd w limiterze po stronie płatności, ale ta poprawka nigdy nie trafia do wersji używanej przy powiadomieniach, bo to fizycznie inny kod, więc… naturalnym odruchem bywa podejście: “mamy dwa razy prawie to samo, połączmy to w jedno wspólne rozwiązanie!”. Autor pokazuje, jaką to ma cenę: gdy oba zespoły zaczynają korzystać z jednego wspólnego kawałka kodu, każda zmiana w nim wymaga dodatkowego uzgodnienia, przeglądu kodu u kogoś i pilnowania, aby poprawka dla jednej usługi nie zepsuła czegoś w drugiej. Dowiesz się, jak to w ogóle rozpoznać (bo nie każdy podobny kod znaczy to samo), oraz jakie są konkretne sposoby na połączenie mechanizmów, jeśli już się na to zdecydujesz.

8) Co nowego w fontach dla programistów? - jak wybrać ten idealny?
https://informatykzakladowy.pl/co-nowego-w-fontach-dla-programistow/
INFO: To nie przypadek, że edytor kodu wygląda inaczej niż plik Word - w kodzie liczy się, aby każdy znak zajmował tyle samo miejsca, bo dzięki temu np. widać głębokość wcięć czy da się wyrównać tabelkę. Autor pokazuje, ile w tym temacie zmieniło się przez ostatnie lata pod kątem praktycznym i estetycznym. W tekście trafisz też na całą masę przykładów, gdzie to wszystko wykracza poza wyświetlanie liter - w kroju pisma można ukryć nawet Pokemony ;) Dowiesz się też, jak w praktyce dobrać font pod swoje preferencje, zamiast szukać jednego 'najlepszego’.

9) Dlaczego Szwajcarzy mogą mieć 25Gbps, a USA nie? - regulacje rynkowe
https://stefan.schueller.net/posts/the-free-market-lie/
INFO: Szwajcaria ma jedne z najszybszych i najtańszych łączy światłowodowych na świecie. Czy miała lepszą technologię albo więcej pieniędzy niż np. Niemcy czy USA, które w porównaniu z nią zostają w tyle? Nie, po prostu w pewnym momencie Szwajcaria zdecydowała się na inny model regulacji dostępu do światłowodu. Również dla Niemiec i USA 25Gbit/s w domach byłoby osiągalne, ale rządzi tam albo nadregulacja, albo deregulowany wolny rynek - taką tezę stawia autor tekstu. Dzięki lekturze przekonasz się, w przypadku dostępu do szybkiego internetu technologia to jedno, ale swoje robią tu też zasady rynku.

10) Fałszywe skiny na streamach - jak wygląda oszustwo na donejty
https://cert.orange.pl/aktualnosci/falszywe-skiny-i-giveawaye-na-transmisjach-live-jak-streamerzy-tworza-iluzje-drogich-nagrod/
INFO: Streamer obiecuje rozdać widzom bardzo drogie skiny, ale to, co widzą oni na ekranie, może być wygenerowaną iluzją, stworzoną przez narzędzie podmieniające wygląd ekwipunku lokalnie, na komputerze streamera. Dla kogoś oglądającego skompresowany obraz na telefonie różnica między prawdziwym przedmiotem a taką podmianą bywa praktycznie niewidoczna. Artykuł pokazuje, jak wygląda mechanizm całej akcji i jak działa to oszustwo. Dowiesz się, na jakie sygnały zwracać uwagę, zanim zdecydujesz się finansowo wesprzeć taką transmisję.

11) AI Act vs rzeczywistość: problem ze znakowaniem tekstów generowanych przez AI
https://www.seangoedecke.com/text-ai-watermarks/
INFO: Od sierpnia 2026 firmy takie jak OpenAI, Google czy Anthropic będą musiały (jeśli chcą działać na terenie UE) oznaczać treści generowane przez swoje modele AI tak, żeby dało się je rozpoznać. Problem w tym, że tekst dużo trudniej tak oznaczyć niż obraz czy wideo - w obrazie są miliony pikseli, w których można ukryć niewidoczny dla oka sygnał, a w tekście każda zmiana od razu rzuca się w oczy. Poza tym unijny AI Act wymaga, aby znakowanie było jednocześnie trudne do usunięcia i interoperacyjne (czyli publicznie znane, żeby różni dostawcy mogli je wzajemnie odczytywać) - wygląda więc na to, że prawo chce dwóch rzeczy, które się wzajemnie wykluczają. Autor omawia, jak takie znakowanie treści mogłoby wyglądać w praktyce, ale też jak można je obejść, co od razu konfrontuje ideę AI Act z prawdziwym życiem.

12) Ile da się wycisnąć z LLM-a na CPU, bez GPU - benchmark na starym Xeonie
https://github.com/Netstero/on-prem-llm-cpu
INFO: Da się uruchomić spore modele LLM (20-30B) lokalnie, na samym CPU, bez żadnej karty graficznej - pytanie tylko, na ile to ma sens w praktyce? Tutaj jest to policzone co do sekundy. Autor wziął używaną stację roboczą z procesorem Xeon sprzed prawie dekady i sprawdził, jak radzą sobie na niej dwa modele Mixture-of-Experts, uruchamiane przez llama.cpp i jego fork ik_llama.cpp. Zobaczysz dokładnie, gdzie taki setup jest użyteczny, a gdzie zaczyna się ściana. W repozytorium znajdziesz gotowe skrypty do odtworzenia całego benchmarku na własnym sprzęcie.

13) Praca z LLM-ami od podstaw - agenci, MCP i zasady pracy z kodem
https://vhyrro.neorg.org/posts/a-hitchhikers-guide-to-ai/
INFO: Autor pisze tak, jakby tłumaczył pojęcia związane z AI komuś, kto zasnął w 2019 roku i właśnie się obudził - więc jeśli tak właśnie się czujesz w temacie pracy z AI, to zajrzyj koniecznie. Oprócz podstawowych pojęć znajdziesz tu też sprawdzone w praktyce zasady, w czym agentowi kodującemu ufać, a czego pilnować samemu - oszczędzi Ci to sporo czasu i nerwów w pierwszym podejściu do programowania z AI.

14) Claude Video - skill /watch do analizy filmów przez Claude
https://github.com/bradautomates/claude-video
INFO: Wklejasz link do filmu na YouTube, TikToku czy nawet lokalny plik wideo, a Claude Code (albo inny agent) odpowiada na pytania o jego treść. Narzędzie ściąga transkrypcję z timestampami i wyciąga klatki obrazu, więc model odpowiada na podstawie tego, co widać i słychać w filmie. Da się też zawęzić analizę do konkretnego fragmentu zamiast całego nagrania, a kilka trybów szczegółowości pozwala kontrolować, ile to kosztuje w tokenach. Narzędzie działa nie tylko z Claude Code, ale też z Cursorem, Codexem, Gemini CLI i innymi agentami. Może się przydać, jeśli nie masz czasu oglądać całych nagrań, żeby wyciągnąć z nich interesujące Cię konkrety.

15) Sanctuary - uwolnij starszego Kindle od ograniczeń Amazona
https://terminalbytes.com/sanctuary-kindle-jailbreak-koreader-2026/
INFO: Jeśli masz stary czytnik Kindle, to dzięki Sanctuary możesz zafundować mu jailbreak - i to bez podłączania go do komputera. Stare metody jailbreak'u wymagały komputera, kabla, kluczy SSH i sporo cierpliwości, Sanctuary robi to z poziomu przeglądarki wbudowanej w czytnik. Z tekstu dowiesz się, jak zablokować automatyczną aktualizację Amazona, zanim ta zdąży załatać lukę w trakcie procesu, oraz jak krok po kroku przez ten proces przejść. A po co to właściwie robić? Na przykład po to, aby zainstalować na Kindle KOReadera i korzystać z jego dobrodziejstw, o których również przeczytasz w tym tekście. Ważne: Sanctuary zadziała tylko na firmware w konkretnym, wąskim zakresie wersji, więc zanim zaczniesz, sprawdź swoją w ustawieniach urządzenia.

16) Pytaj, nawet jeśli boisz się wyjść na głupka - komunikacja w zespołach IT
https://luminousmen.substack.com/p/be-the-idiot
INFO: System edukacji uczy nas, że zadawanie pytań oznacza niewiedzę, a niewiedza to coś wstydliwego - więc zabijamy w sobie ten odruch i nawet długo po zakończeniu edukacji zamiast pytać, siedzimy cicho. Autor porusza ten temat w kontekście zespołów inżynierskich. Ile awarii i źle zbudowanych systemów miało źródło w pytaniach, których nikt nie zadał, bo nie chciał wyjść na niekompetentną osobę? Zestawia to też z procedurami wojskowymi, gdzie brak rozumienia i precyzji w przekazywaniu informacji może skończyć się tragicznie - i dlatego warto stamtąd czerpać niektóre wzorce komunikacji. Na końcu znajdziesz listę 'głupich pytań’, które autor poleca używać.

17) Frugon - sprawdź lokalnie, czy nie przepłacasz za LLM-y
https://github.com/Rodiun/frugon
INFO: Frugon analizuje Twoje logi wywołań modeli językowych i pokazuje, ile płacisz za poszczególne typy zapytań oraz gdzie da się zejść z kosztów przez przełączenie części ruchu na tańsze modele. Cała analiza kosztów dzieje się offline, na Twojej maszynie - żadne dane ani klucze API nie trafiają do autorów narzędzia. Frugon opcjonalnie sprawdza też, czy tańszy model faktycznie odpowiada tak samo dobrze, jak ten, którego używasz teraz. Autorzy są przy tym bardzo uczciwi co do ograniczeń: narzędzie szacuje, a nie mierzy realne zużycie tokenów, a analiza przykładowych danych z zapytań może niekiedy ominąć rzadkie przypadki, a tańszy model czasem generuje ukryte koszty gdzie indziej (np. więcej retry albo więcej pracy człowieka przy poprawkach).

18) Nieszyfrowane hasła na Linuksie - gdzie występują i jak zabezpieczyć serwer
https://dfir.ch/posts/fantastic_passwords_linux/
INFO: Dostanie się do roota na linuksowym serwerze to często dopiero początek ataku, bo serwer może być pełen nieszyfrowanych haseł (plaintext) otwierających drzwi do poczty, chmury i kolejnych systemów w organizacji. Autor tekstu omawia, gdzie na serwerach Linuksowych hasła pojawiają się w plaintext i jak wykorzystują to atakujący - są przykłady zdobywania haseł z historii Basha, pamięci procesów czy modułów PAM. Dowiesz się też, co warto monitorować jako admin i jak ograniczać ryzyko ataku.

19) Triki (kapsel z Żabki) jako kontroler do własnych aplikacji - nieoficjalne SDK w Swift
https://koderhack.github.io/veltokit/
INFO: Żabka wypuściła Triki jako kontroler do gier w appce Żappka - mały kapsel z żyroskopem, akcelerometrem i czujnikami ruchu, który reaguje na przechylanie, obracanie i potrząsanie dłonią. Niezależny SDK o nazwie VeltoKit pozwala odczytać te same sygnały ruchu i wykorzystać je we własnym kodzie, poza appką Żabki. Żeby zacząć, klonujesz repozytorium z GitHuba, otwierasz projekt w Xcode i parujesz kontroler przez Bluetooth - wystarczy kilka linijek kodu w Swift i masz gotowy sygnał sterujący. W repozytorium znajdziesz przykłady implementacji prostych gier np. Pong czy rzutki, na których od razu widzisz, jak to działa, zanim spróbujesz czegoś własnego. Projekt jest eksperymentalny i niezwiązany z Żabką.

20) Anchor Positioning API - CSS do tooltipów, menu i elementów pływających
https://www.joshwcomeau.com/css/anchor-positioning/
INFO: Chcesz, aby po najechaniu na ikonkę na stronie wyskoczył dymek z opisem, a po kliknięciu przycisku rozwinęło się pod nim menu. Zrobienie tego na stronie jest proste, dopóki ten przycisk nie znajdzie się blisko krawędzi ekranu - wtedy dymek albo menu zaczyna wychodzić poza widoczny obszar. Rozwiązaniem tego problemu było dotąd użycie JavaScriptu, ale jest już opcja, żeby zrobić to natywnie w CSS: Anchor Positioning API. Przyda się to każdemu, kto na co dzień tworzy frontend i choć raz próbował ręcznie ogarnąć pozycjonowanie takich 'pływających’ elementów - autor pokazuje, jak nazwać element bazowy i przypiąć do niego drugi, jak ustawić jego pozycję względem tego pierwszego oraz jak sprawić, aby przeglądarka sama przełączała tę pozycję, gdy zabraknie miejsca. A to wszystko bez pisania własnej logiki w JavaScript.

21) Fałszywe wtyczki AI do Chrome wykradają dokumenty i ciasteczka (film, 15 min)
https://youtu.be/PoCqI-P4bpk
INFO: Wysoka ocena i tysiące instalacji w Chrome Web Store nic nie znaczą, jeśli rozszerzenie podszywa się pod znanego asystenta AI albo zostało przejęte po cichu od pierwotnego twórcy. Film omawia przykłądy takich ataków. Dowiesz się też więcej o mechanizmie ClickFix - to fałszywa weryfikacja na stronie, która w rzeczywistości nakłania do wklejenia i uruchomienia polecenia systemowego. A na dokładkę dostaniesz kilka porad, co robić i jak żyć w obliczu takich zagrożeń.

22) Prompt injection w 'bezpiecznym’ rozpozytorium? - nowy atak
https://0din.ai/blog/clone-this-repo-and-i-own-your-machine
INFO: Klonujesz projekt. Przeglądasz go i wygląda w pełni bezpiecznie. Zero ukrytych promptów, złośliwego oprogramowania itp. Claude Code próbuje go uruchomić za Ciebie. Trafia na błąd, widzi sugestię uruchomienia komendy naprawczej i robi to automatycznie. Problem w tym, że ta 'naprawa’ odczytuje rekord DNS TXT, pobiera ukrytą komendę i od razu wykonuje coś, co nigdy nie istniało w repozytorium - i tak oto ktoś dostaje Twoje klucze API czy tokeny dostępowe, chociaż Ty widzisz tylko dwie niewinne linie w terminalu. To przykład pośredniego prompt injection: złośliwa instrukcja trafia do agenta, ale Ty nie masz szans jej zobaczyć zawczasu. Żaden pojedynczy element ataku z osobna nie wygląda podejrzanie, dopiero razem tworzą lukę, której nie złapie ani przegląd kodu, ani skaner. Dzięki temu artykułowi zrozumiesz, dlaczego automatyzacja pracy z kodem wymaga dodatkowych zabezpieczeń.

23) RTK - proxy dla agentów AI ograniczające zużycie tokenów
https://github.com/rtk-ai/rtk
INFO: Sesja z agentem kodującym potrafi się szybko zapchać i to wcale nie kodem, nad którym pracujesz, tylko surowym outputem z git status, logami z Dockera, formatowaniem i powtarzającymi się liniami. Przez to szybciej zapycha się okno kontekstowe, model zaczyna gubić wątek i trzeba zaczynać nową sesję - a przecież tokeny kosztują. Tu z pomocą przychodzi RTK - pojedyncza binarka w Rust, która podpina się pod agenta i przechwytuje komendy, zanim ich wynik trafi do modelu. Koszt zapytań się zmniejsza, agent odpowiada szybciej i masz więcej miejsca na 'esencję’. W tym repozytorium zobaczysz, ile udaje się w ten sposób zaoszczędzić na typowej sesji programistycznej. Narzędzie działa na Windows/MacOS/Linux i integruje się domyślnie z Claude Code i kilkunastoma innymi agentami AI (m.in. Cursor, Gemini CLI, Codex, Windsurf).

24) Cursor sprawdza wydajność bloga - case study
https://www.raymondcamden.com/2026/07/07/asking-cursor-to-review-my-blog-for-performance
INFO: Autor wrzucił cały kod swojego bloga (blisko 7 tysięcy plików) do Cursora i poprosił o zwykły przegląd wydajności. Okazało się, że jest co naprawiać. Problemy dotyczyły trzech różnych warstw projektu - zewnętrznego źródła danych, mechanizmu kopiowania plików i sposobu, w jaki strona rozpoznawała środowisko lokalne. Z tekstu dowiesz się, jak rozwiązanie tych problemów przełożyło się na tempo pracy nad blogiem - a może i zainspirujesz się do przejrzenia w ten sposób własnej strony, zwłaszcza tej z wieloletnią historią.

25) QR Font - zamień tekst w kod QR bez CSS i JS
https://qr.jim.sh/
INFO: Tutaj zobaczysz nietypowe wykorzystanie mechanizmów TrueType/OpenType. Zwykle odpowiadają one za dobór i rozmieszczenie znaków w tekście, ale można ich też użyć do renderowania kodów QR. Wpisujesz tekst w nawiasach kwadratowych, np. [hello], ustawiasz odpowiedni font i zamiast liter widzisz gotowy, skanowalny kod QR, bez żadnego generatora obrazków czy dodatkowego przetwarzania danych. Wynik cały czas pozostaje zwykłym tekstem - możesz go skopiować, wkleić do pliku .txt, wymieszać ze zwykłą treścią, a przy ponownym otwarciu w tym samym foncie znowu zobaczysz kod QR, a nie ciąg losowych znaków. To głównie ciekawostka pokazująca, co da się wycisnąć z fontów, a nie gotowe narzędzie do konkretnego zastosowania, choć w prostych przypadkach może być użyteczne do szybkiego generowania wspomnianych kodów. Tylko uważaj na funkcję zawijania tekstu w przeglądarce - ona zepsuje kod!

26) Mechanical Turk zamyka się dla nowych klientów - pokonany przez AI, które sam trenował
https://awesomeagents.ai/news/amazon-mechanical-turk-closed/
INFO: Wraz z końcem lipca znika możliwość dołączenia do serwisu Amazona 'Mechanical Turk’, gdzie można zlecać ludziom różne zadania takie jak np. transkrypcje, moderacja treści czy oznaczania obrazów. Platforma w dużej mierze umożliwiła rozwój wczesnego nauczania maszynowego, a teraz rozwój AI obrócił się niejako przeciwko niej - pracownicy sami zaczęli używać modeli językowych do wykonywania zadań. To podważyło sens całego modelu: firmy płaciły za ludzki osąd, a dostawały odpowiedzi wygenerowane przez AI podszywające się pod człowieka. Z tekstu dowiesz się, jak Amazon próbował ratować sytuację i do jakich alternatyw kieruje dziś klientów.

27) Jak projektować systemy, które operują pieniędzmi? - przewodnik
https://w.pitula.me/fintech-engineering-handbook/
INFO: Większość aplikacji działa według prostego schematu CRUD: create, read, update, delete. System finansowy tak działać nie może, bo pomyłka, która przy edycji adresu klienta jest drobną niedogodnością, przy operacji na pieniądzach potrafi je zgubić albo wytworzyć 'z powietrza’. Pod tym linkiem znajdziesz obszerny przewodnik pokazujący m.in., skąd biorą się takie błędy i jak zaprojektować system, który się przed nimi obroni. Przyda Ci się, jeśli dopiero wchodzi do fintechu, ale też, jeżeli siedzisz w tym od lat i chcesz nad tym pracować jeszcze lepiej.

28) PhotoGIMP - patch do GIMP-a w układzie podobnym do Photoshopa
https://github.com/Diolinux/Photogimp
INFO: Przesiadka z Photoshopa na GIMPa, choć pozwala Ci zaoszczędzić na subskrypcji, to jednak przy okazji trochę boli - musisz nauczyć się nowych skrótów czy odnaleźć w innym układzie paneli. Chyba że masz PhotoGIMP, czyli patch, który podmienia układ narzędzi, skróty klawiszowe i część interfejsu tak, aby bardziej przypominał środowisko znane Ci z Adobe. Działa na Linuksie, Windowsie i macOS. Przed instalacją warto zrobić backup ustawień, bo patch nadpisuje pliki konfiguracyjne.

10 lipca 2026

Fri, 10 Jul 2026 08:46:34 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Odbierz za darmo mini kurs wyrażeń regularnych - “RegEx w 20 minut”

1) Nokia 3310 - skąd wzięła się legenda niezniszczalnego telefonu? (film, 15m)
https://youtu.be/PxtwGpqZUZc
INFO: Ile prawdy jest w legendach o wytrzymałości Nokii 3310? Na pewno ta prawda jest miejscami naciągana, bo pierwsza partia telefonów miała usterki produkcyjne i wracała do serwisu. Autor filmu porządkuje fakty i mity narosłe wokół kultowego modelu. Znajdziesz tu ciekawostki o SMS-sach, słowniku T9, Snake'u i społeczności modderów, dla których ten telefon stał się bazą do eksperymentów z oprogramowaniem (jest tu nawet polski akcent). No i o tym, jak Nokia 3310 dostała drugie życie w memach :)

2) Uruchamianie LLM-ów lokalnie - jakiego sprzętu potrzebujesz?
https://github.com/jamesob/local-llm
INFO: Interesowało Cię już uruchamianie dużego modelu językowego lokalnie? Wydaje się, że wystarczy kupić GPU, postawić Dockera i gotowe. Ale w rzeczywistości musisz podjąć wiele decyzji sprzętowych i każda z nich kosztuje albo czas, albo pieniądze. To repozytorium pokazuje dwa poziomy wejścia: tańszy zestaw z dwiema kartami RTX 3090 i konfigurację z czterema RTX PRO 6000 oraz 384 GB VRAM dla poważniejszych modeli. Przy każdym poziomie są listy komponentów z cenami, gotowe konfiguracje docker-compose i setup lokalnego speech-to-text na Whisper. To może być dobre rozeznanie przed pierwszymi decyzjami w tym temacie.

3) Jak modele AI oceniają CV kandydatów do pracy?
https://danunparsed.com/p/hackerrank-open-source-ats
INFO: Analiza CV przez modele językowe? Cóż, na tę chwilę nie brzmi to za dobrze. Autor uruchomił - wielokrotnie i z użyciem tego samego CV - open-source'owy system ATS od HackerRank,który wykorzystuje modele językowe do oceny CV, po czym porównał wyniki. Okazuje się, że stabilność oceny mocno zależy od tego, co model ma oceniać. Zobacz, gdzie LLM-y faktycznie mają sens w rekrutacji, a gdzie zaczynają robić losowy ‘vibe-check’, który może odsiać dobrego kandydata tylko dlatego, że akurat trafił na gorszy przebieg modelu. Ważne dla każdego, kto wdraża albo zamierza wdrożyć automatyczne filtrowanie CV kandydatów do pracy.

4) Podatności w aplikacjach webowych - live demo ataków na kamery, API i Javę (film, 44 m)
https://www.youtube.com/watch?v=L6H8DCYpmCI
INFO: Podczas oglądania tego filmu przejdziesz przez kilkanaście prawdziwych przypadków wykorzystywania luk bezpieczeństwa. W programie m.in. kamery przemysłowe dostępne bez logowania, błędy logiki biznesowej w systemach dużych firm oraz podatności w popularnych narzędziach takich jak GitLab, Confluence czy Palo Alto. Zobaczysz też mechanizmy stojące za SSRF, deserializacją, mass assignment, command injection, i obejściami uwierzytelnienia. Warto obejrzeć, bo większość krytycznych błędów to wcale nie rezultat zaawansowanych ataków, a konsekwencja błahych zaniedbań.

5) Dlaczego dane o tętnie z różnych urządzeń nie zawsze się zgadzają?
https://www.freecodecamp.org/news/why-different-wearables-report-different-heart-rates/
INFO: Garmin pokazuje Ci tętno 170 podczas spokojnego truchtu?Zanim zaczniesz się martwić kondycją, może pożycz od kogoś Apple Watch i sprawdź jeszcze raz ;) Nie chodzi tu o to, która marka jest lepsza, ale o rozbieżności w pomiarach tętna przez różny sprzęt. Wynika to z wielu czynników jednocześnie: miejsca pomiaru, częstotliwości próbkowania, z algorytmów producenta, a nawet koloru skóry czy tatuaży użytkownika. Swoje namieszać może też aktualizacja oprogramowania. Autor tłumaczy, co tak naprawdę mierzą te urządzenia i na co zwracać uwagę, jeśli chcesz długoterminowo mierzyć np. swój progres.

6) Zdjęcie karty pokładowej wystarczyło do wyciągnięcia danych pasażerów Frontier Airlines
https://bobdahacker.com/blog/frontier-airlines-hack
INFO: Autor pokazuje, jak z PNR-u i nazwiska widocznych na karcie pokładowej - także zakodowanych w jej kodzie kreskowym - dało się pobrać wrażliwe dane pasażera. W tekście zobaczysz, jak to wyciekło, jak długo trwało zgłaszanie luk i co linia lotnicza zdołała załatać. Przeczytaj, jeśli projektujesz systemy obsługujące dane osobowe - bo choć interfejs może ukrywać dane, to jeśli trafiają one do klienta, trzeba je uznać za dostępne i podatne na wycieki.

7) Dlaczego twarde limity zmieniają decyzje ludzi i szkodzą naszym systemom?
https://danluu.com/discontinuities/
INFO: Wszędzie tam, gdzie obowiązuje tzw. ostry próg, ludzie zaczynają optymalizować zachowanie pod określoną granicę. Restauracja jest sprzątana na błysk, ale tylko przed kontrolą. Firma składa ofertę poniżej kosztów, żeby wygrać przetarg, i potem oszczędza na materiałach. Szkoła uczy tak, żeby uczeń wstrzelił się w klucz na egzaminie, bo dzięki temu placówka dobrze wypadnie w rankingach. Każdy więc robi, co mu się opłaca, ale efekt systemowy jest odwrotny od zamierzonego: kontrole sanitarne nie gwarantują bezpieczeństwa, tanie przetargi skutkują drogimi remontami szkoły nie uczą myślenia. Autor tekstu pokazuje, jak proste wykresy potrafią ujawnić takie miejsca w danych i dlaczego łagodniejsze przejścia bywają lepsze od twardych limitów.

8) Raport o dzieciach w sieci 2026 - AI, algorytmy i higiena cyfrowa
https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/raport-internet-dzieci-2026-algorytmy-i-ai-szkodza-juz-kilkulatkom/
INFO: Instytut Cyfrowego Obywatelstwa sprawdził, jak najmłodsi korzystają dziś z internetu, mediów społecznościowych i narzędzi AI - i jak algorytmy wpływają na ich codzienne życie, często zanim rodzice w ogóle zdadzą sobie z tego sprawę. Raport pokazuje, jakie ryzyka pojawiają się już u kilkulatków i w których obszarach interwencja dorosłych jest szczególnie potrzebna. Znajdziesz tu też konkretne rekomendacje dotyczące bezpieczniejszego korzystania z technologii. Dobry materiał dla rodziców, nauczycieli i osób zajmujących się edukacją cyfrową.

9) Biblioteka zakazanych książek ukryta w żarówce WiFi
https://www.richardosgood.com/posts/banned-book-library/
INFO: Jeśli podczas urlopu będziesz cierpieć na nadmiar wolnego czasu, to możesz spróbować zrobić z żarówki bibliotekę… Za inspirację posłuży ten tekst. Jego autor rozłożył na części tanią smart żarówkę z ESP32C3, przepisał firmware od zera i zamienił w cyfrowy dead drop. Po włączeniu żarówka tworzy otwarty punkt WiFi z prostą stroną, na której można przeglądać i pobierać książki. Bez dostępu do internetu, bez logowania, wystarczy połączyć się z siecią. To coś dla osób lubiących hardware hacking, ale też dobra lekcja na temat tego, co kryje się w tanich urządzeniach IoT.

10) Lokalne modele LLM są już wystarczające jako pomoc w programowaniu?
https://vickiboykis.com/2026/06/15/running-local-models-is-good-now/
INFO: Jeszcze rok temu lokalne modele językowe wyraźnie odstawały od modeli chmurowych - dziś dystans zmniejszył się na tyle, że autorka używa rozwiązań lokalnych do codziennych zadań programistycznych. Opowiada o tym, jak korzysta z Gemma 4 i GPT-OSS przez LM Studio do refaktoryzacji, pisania testów, pracy z repozytorium czy szybkich pytań technicznych. Ale nie znajdziesz tu pustych zachwytów, jest też sporo o ograniczeniach i problemach tego rozwiązania. Jeśli zastanawiasz się, czy warto inwestować czas w lokalny setup, zamiast płacić za API - przeczytaj.

11) Jak internet dotarł do zamkniętej strefy Czarnobyla? (film, 17 m)
https://youtu.be/iZKw2H6d1SU
INFO: W latach 90. strefa wokół Czarnobyla była jednym z najbardziej odizolowanych miejsc na świecie, a jednocześnie jednym z pierwszych na Ukrainie z dostępem do internetu. Instytucje zajmujące się monitoringiem radiacyjnym i badaniami musiały wymieniać dane, więc budowały sieć z tego, co miały: z ocalałych linii telefonicznych sprawdzanych ręcznie jedna po drugiej, modemów i serwerów na FreeBSD. Film odtwarza tę historię przez archiwalne strony zachowane w Wayback Machine. Ciekawa rzecz dla osób lubiących historię wczesnego internetu.

12) Jak interpretować load average, procesy i pamięć w Linuksie?
https://peteris.rocks/blog/htop/
INFO: Widzisz w htop 'load average 3.5’ i zaczynasz się martwić. Ale czy to znaczy, że serwer jest przeciążony? Niekoniecznie - i właśnie o tym jest ten tekst. Htop pokazuje dziesiątki liczb naraz, ale większość użytkowników patrzy głównie na load average i procenty CPU, często interpretując je błędnie. Autor omawia pochodzenie każdego składnika i tłumaczy, jak go interpretować. Solidna lektura dla każdego, kto administruje serwerem Linuksowym.

13) Jak Reddit przypadkiem ujawnił szczegóły działania systemu antyspamowego Spamurai
https://lyra.horse/blog/2026/06/reddit-spam-internals/
INFO: Kilka lat temu błąd w interfejsie Reddita przez krótki czas pokazywał moderatorom wewnętrzne komunikaty systemów antyspamowych - informacje, które normalnie są ukryte. Autor tekstu zrobił zrzuty ekranu, a potem spędził lata, zestawiając je z archiwalnym kodem źródłowym Reddita i własnymi testami. Rezultaty zobaczysz w tym tekście. Dowiesz się, gdzie takie systemy się mylą i dlaczego część filtrów dało się omijać drobnymi zmianami w treści posta czy komentarza. Trzeba jednak traktować ten tekst trochę jak ciekawostkę historyczną, bo dotyczy sytuacji sprzed lat i kwestie spamu zmieniły się choćby przez AI - ale wciąż może być to ciekawe dla twórców systemów antyspamowych czy osób dbających o bezpieczeństwo różnych platform.

14) GPT-live - nowe modele głosowe OpenAI dla naturalnych rozmów z AI
https://openai.com/index/introducing-gpt-live/
INFO: OpenAI przedstawia nową generację modeli głosowych, które mają sprawić, że rozmowa z AI będzie bardziej płynna, szybka i zbliżona do kontaktu z człowiekiem. Dowiesz się, co zmienia się w ChatGPT Voice, jakie znaczenie mają takie elementy jak intonacja, tempo reakcji i praca w czasie rzeczywistym oraz w jakim kierunku rozwijają się interfejsy głosowe oparte na sztucznej inteligencji. Jeśli zaktualizujesz ChatGPT do najnowszej wersji np. na smartfonie, to będziesz mieć już dostęp do modelu live.

15) AI HUB Poland - rządowy portal o projektach AI
https://ai.gov.pl/
INFO: AI HUB Poland jest następcą gov.pl/ai i ma ambicje stać się centralnym punktem wszystkiego, co w Polsce dzieje się wokół sztucznej inteligencji. Zaplecze techniczne pochodzi od NASK, a portal ma służyć zarówno urzędnikom (darmowe, centralnie weryfikowane narzędzia, gotowe do wdrożenia w samorządach), jak i biznesowi i nauce. Znajdziesz tu aktualności, opisy projektów, materiały o AI Act i informacje o polskim modelu językowym PLLuM.

16) Jak działa czarny rynek tokenów AI? - na co warto uważać (film, 18 m)
https://youtu.be/drFd3x2Qh1Y
INFO: Nielegalna sprzedaż tokenów AI kwitnie. Jeśli kiedykolwiek będą Cię kusić tokeny za kilkanaście procent oficjalnej ceny, pamiętaj, że prawdziwym kosztem są Twoje prompty, kod czy pomysły biznesowe. W tym filmie zobaczysz, jak od środka wygląda ta szara strefa - masowe zakładanie kont promocyjnych, skradzione klucze API, współdzielenie subskrypcji itd. Lepiej być świadomym konsekwencji takiego 'oszczędzania’.

17) Historia anten w telefonach komórkowych - od Motoroli DynaTAC do iPhone 4 (film, 18 m)
https://www.youtube.com/watch?v=RppnQ28BsiE
INFO: Przez 40 lat antena w telefonie przeszła drogę od metalowego pręta wystającego z cegłówki Motoroli po niewidoczną metalową ramkę iPhone'a 4 (swoją drogą ta antena okazała się PR-owym problemem Apple, szukaj go po frazie „Just avoid holding it that way”, po lekturze newslettera ;)). Z filmu dowiesz się m.in. dlaczego pierwsze urządzenia wymagały tak dużych, zewnętrznych anten, jak pojawienie się nowych pasm radiowych zmusiło inżynierów do projektowania anten obsługujących kilka częstotliwości jednocześnie i jak to wygląda w dzisiejszych smartfonach.

18) Jak można uszkodzić bazę SQLite i jak tego uniknąć?
https://www.sqlite.org/howtocorrupt.html
INFO: Wiele aplikacji używa do przechowywania danych (takich jak kontakty w telefonie, historia przeglądarki czy ustawienia aplikacji) bazy SQLite. Działa ona jak jeden plik na dysku i jest dość odporna na uszkodzenia danych, ale to nie znaczy, że jest niezniszczalna. Ten dokument zbiera sytuacje, w których SQLite może się popsuć. Często przyczyną są zwykłe błędy w obsłudze: kopia zapasowa zrobiona w złym momencie (gdy aplikacja akurat coś zapisuje), usunięcie pliku pomocniczego, który wydawał się zbędny, albo ustawienie, które przyspiesza działanie kosztem bezpieczeństwa danych. Autor pokazuje też, jak bezpiecznie robić kopie działającej bazy, a czego unikać. Przyda Ci się, jeśli przechowujesz dane w SQLite - nie zakładaj, że 'to tylko plik, nic się nie może stać’.

19) Darmowe książki, kursy i materiały do nauki programowania - ogromna lista
https://github.com/vhf/free-programming-books
INFO: To jedno z najchętniej obserwowanych repozytoriów GitHuba, utrzymywane przez Free Ebook Foundation. Zbiera bezpłatne zasoby edukacyjne dla programistów: książki, kursy online, cheat sheety, podcasty, screencasty, zadania do ćwiczeń i środowiska do uruchamiania kodu w przeglądarce. Wszystko jest posortowane według języków programowania, tematów i języków naturalnych (jest też sekcja z materiałami po polsku). Jeśli chcesz nauczyć się nowej technologii albo odświeżyć podstawy bez tracenia godziny na szukanie czegoś sensownego w Google - to Ci się przyda.

20) Jak zabezpieczyć domową kamerę przed wyciekiem obrazu do internetu? (film, 28m)
https://youtu.be/CLFcTiFPTbY
INFO: Kamera za 130 zł z platformy aukcyjnej może transmitować obraz do internetu bez Twojej wiedzy. Czy musi być zhakowana? Niekoniecznie, czasem wystarczy brak aktualizacji i architektura sprzętu, która traktuje po macoszemu bezpieczeństwo. Autor filmu pokazuje kilka scenariuszy, w których obraz i dźwięk z domowej kamery trafia w niepowołane ręce, a potem daje kilka porad, jak zmniejszyć ryzyko bez rezygnowania z monitoringu w domu.

21) Zbuduj własnego agenta AI działającego na Slacku
https://cra.mr/building-an-intern/
INFO: Bot na Slacku, który ma przeszukiwać repozytoria, odpowiadać na pytania użytkowników czy obsługiwać prosty visual QA… Jak złożony może to być system? Okazuje się, że pod pozornie prostym agentem AI sporo się kryje. Przekonał się o tym autor tekstu, który zbudował takiego agenta, i po drodze musiał m.in. obejść limity serverless przez kolejkowanie i wznawianie zadań, bezpiecznie przekazywać tokeny OAuth tak, żeby model ich nie widział, czy przemyśleć, które narzędzia MCP agent powinien mieć dostępne od razu, a które odkrywać dopiero gdy są potrzebne. Sprawdź, ile czasu i linii TypeScriptu wymagało stworzenie takiego bota.

22) Kiedy wzorce projektowe pomagają, a kiedy komplikują kod?
https://luminousmen.com/post/design-patterns-suck/
INFO: Wielu programistów Javy zna to uczucie: rozwiązanie prostego problemu wymaga kilku klas, interfejsów i dziesiątek linii kodu. Autor zauważa, że Java jako język wymusza stosowanie wzorców projektowych tam, gdzie inne języki (Python, Ruby czy Scala) rozwiązują ten sam problem kilkoma linijkami bez żadnego wzorca. Ale czy to oznacza, że wzorce projektowe to przeżytek? Nie do końca. Autor broni ich wartości jako wspólnego słownika pojęć, za to przestrzega przed wciskaniem ich wszędzie na siłę. Dobra lektura, jeśli kiedykolwiek efektem Twojej pracy była architektura bardziej skomplikowana niż problem, który miała rozwiązać.

23) Dlaczego na Medium nie dało się wpisać litery Ś - ciekawa zaszłość historyczna
https://aresluna.org/the-curious-case-of-the-disappearing-polish-s/
INFO: Jak się pisze po polsku bez 'ś’? Trochę rednio ;) A jednak polscy użytkownicy platformy Medium przez jakiś czas musieli się mierzyć z tym, że nie mogą wpisać żadnego 'ś’ do swojego tekstu, choć reszta polskich znaków działa bez zarzutu. Autor tekstu opisuje, co było tego przyczyną - a leżała ona w komputeryzacji w Polsce lat 80., specyficznym układzie klawiatury i decyzjach Microsoftu sprzed dekad. Ciekawa historia.

24) Dlaczego wprowadzenie kolorowej telewizji trwało aż 30 lat? (film, 14 m)
https://www.youtube.com/watch?v=hyjCmIbRRvs
INFO: Pierwsze pokazy telewizji kolorowej odbyły się już w 1928 roku, ale minęły trzy dekady, zanim na stałe weszła ona do domów. Z filmu dowiesz się, dlaczego samo 'dodanie koloru’ do telewizji wymagało wymyślenia na nowo kamer, odbiorników i sposobu kodowania sygnału, oraz jak inżynierowie poradzili sobie z tym, że kolorowy sygnał musiał działać na milionach już istniejących czarno-białych telewizorów. Bardzo dobre, wizualne wyjaśnienie technologii, która dziś wydaje się oczywista, a w praktyce wymagała masy sprytnych inżynieryjnych kompromisów.

25) Jak i po co bronić PostgresSQL przed OOM Killerem?
https://www.ubicloud.com/blog/postgresql-and-the-oom-killer-why-we-use-strict-memory-overcommit
INFO: Linux domyślnie pozwala procesom rezerwować więcej pamięci niż fizycznie jest dostępne, a gdy jej faktycznie zabraknie, OOM killer zabija jeden z procesów. W PostgreSQL to problem, bo baza działa na wspólnej pamięci między procesami i zabicie jednego procesu backendu może zostawić tę pamięć w niespójnym stanie, co doprowadzi do uruchomienia procedury Crash Recovery i odrzucenia wszystkich połaczęń. Autorzy pokazują ustawienie, które zamienia ten scenariusz w kontrolowany błąd alokacji i pozwala zachować ciągłość połączeń. Zobaczysz tu też przypadek buga w kernelu Linux 6.5, który zawyżał licznik Committed_AS nawet o setki gigabajtów - maszyna z 8 GB RAM raportowała ponad 650 GB zadeklarowanej pamięci. Jak to się skończyło i kto ten błąd naprawiał, dowiesz się z tekstu - jeśli zarządzasz PostgresSQL na Linuksie, zajrzyj koniecznie.

26) AITomail - lokalne AI do pracy z pocztą w Thunderbirdzie
https://addons.thunderbird.net/pl/thunderbird/addon/aitomail-for-thunderbird/
INFO: Jeśli używasz Thunderbirda i chcesz mieć podpowiedzi AI do maili, ale bez wysyłania korespondencji do zewnętrznych usług, zrobi to dla Ciebie AITomail. Narzędzie łączy się z lokalną instancją Ollamy, więc treść wiadomości zostaje na Twoim komputerze. Zaznaczasz maila, klikasz i dostajesz krótkie podsumowanie albo szkic odpowiedzi gotowy do poprawek przed wysłaniem. Możesz wybrać dowolny model dostępny w swojej instalacji Ollamy, dostosować prompty do własnego stylu i dodać bazę wiedzy z kontekstem o firmie czy procedurach.

27) Skąd rozbieżności w odczytach RAM-u między htop, btop i fastfetch?
https://crocidb.com/post/freebsd-ate-my-ram/
INFO: Podczas migrowania serwera na FreeBSD autor tekstu zauważył, że popularne narzędzia monitorujące pokazują różne wartości zajętej pamięci. Jak sam mówi, wpadł w króliczą norę i przez miesiąc grzebał w btop, htop i fastfetch. Okazało się, że każde z nich inaczej definiuje pamięć 'użytą’, a część z nich robi to źle. Jednym z powodów rozbieżności było to, że system operacyjny używa wolnej pamięci jako cache dyskowego, żeby przyspieszyć dostęp do danych - i ta pamięć wygląda w statystykach jak zajęta, choć zostanie zwolniona natychmiast, gdy zajdzie taka potrzeba. Narzędzia różnie sobie z tym radzą. Ciekawa lektura, nawet jeśli nie używasz FreeBSD, bo mechanizmy zarządzania pamięcią działają podobnie w każdym systemie uniksowym.

3 lipca 2026

Fri, 03 Jul 2026 08:36:39 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Od wczoraj do 25 lipca przebywam na urlopie. Jeżdżę kamperem gdzieś po Norwegii i odpoczywam. Nie wiem, czy w tym okresie kolejne wydania newslettera będą pojawiać się regularnie wg planu i czy zawsze będą ‘pełnowymiarowe’. Muszę trochę odpocząć :)

1) Urządzenia AI do notatek - co działa, a czego lepiej unikać? (film, 20m)
https://www.youtube.com/watch?v=sTCGJH_utDk
INFO: Przypinki, zawieszki, dyktafony AI - rynek 'drugiego mózgu’ kwitnie. I jak to bywa w sytuacjach, gdy coś staje się popularne - są produkty godne uwagi, ale są i niewypały. Autor spędził rok, testując Plaud, Pocket, Soundcore, Omi, Bee, Fielded i kilka innych, a w tym filmie dzieli się swoimi wnioskami. Jego kryteriami oceny są m.in. łatwość transferu plików, jakość aplikacji, koszty subskrypcji czy eksport danych. Dobry przegląd dla każdego, kto chce sensownie przeznaczyć budżet na 'drugi mózg’ tworzony głosowo.

2) Jak unikać przeciążenia w roli tech leada?
https://newsletter.posthog.com/p/tech-lead-failure-modes
INFO: Tech lead to dwa etaty naraz - nadal piszesz kod, ale odpowiadasz też za wyniki całego zespołu. Pogodzenie tego bywa trudne i czasem tech leadzi wpadają w jedną z typowych pułapek: stają się wąskim gardłem dla każdej decyzji, uciekają w spotkania kosztem kodu, ślepo trzymają się roadmapy albo unikają dawania trudnego feedbacku. To niestety prędzej czy później odbija się na całym zespole i samym 'dowodzącym’. Ale na każdy z tych problemów jest rozwiązanie i właśnie po nie warto zajrzeć do tego tekstu – zwłaszcza jeśli jesteś w tej roli albo się do niej przymierzasz.

3) Skąd wezmą się seniorzy w branży IT w 2035 roku?
https://theengineeringmanager.substack.com/p/who-will-be-the-senior-engineers
INFO: Firmy coraz chętniej rezygnują z zatrudniania juniorów, bo AI przejmuje proste zadania - ale właśnie na tych zadaniach przez dekady budowało się doświadczenie, z którego potem można było korzystać jako senior. Dziś logika jest prosta: AI przejmuje proste zadania programistyczne, więc seniorzy mogą więcej zdziałać sami. Ale jeszcze nikt nie został seniorem przez samo korzystanie z AI czy czytanie tutoriali - to wymaga lat pracy 'na żywym organizmie’. Jeżeli dziś nadal będzie się traktować zatrudnianie juniora wyłącznie jako koszt, za kilka lat może się to odbić czkawką. W tekście znajdziesz zalecenia dla juniorów, seniorów i menedżerów na temat tego, co robić, aby problem się nie pogłębiał.

4) Czy modele AI 'znają’ Twoje nazwisko?
https://www.intheweights.com/
INFO: Modele AI trenowano na ogromnych fragmentach danych z internetu, którego i Ty jesteś częścią. Czy Twoje imię i nazwisko zostawiło tam jakiś ślad? Ta strona pozwala to sprawdzić. Wpisujesz dane, a narzędzie pokazuje, na ile popularne modele kojarzą daną osobę bez dodatkowego kontekstu. Chodzi tu o wagi - miliardy liczb, z których składa się wytrenowany model, ustawione podczas treningu tak, że model potrafi skojarzyć konkretne nazwisko z faktami czy kontekstem. Ciekawa zabawa, jeśli chcesz sprawdzić siebie, kogoś znanego z branży albo dowolną publiczną postać - ale też dobry punkt wyjścia do myślenia o tym, co właściwie 'zapamiętały’ te modele i co to oznacza dla prywatności.

5) Zbuduj własnego agenta kodującego w 300 liniach kodu?
https://ghuntley.com/agent/
INFO: Wszystkie popularne narzędzia kodujące (Cursor, Claude Code, Windsurf) to w gruncie rzeczy ten sam prosty mechanizm - pętla, model językowy i kilka dobrze opisanych funkcji. Nie ma tu żadnej magii ani 'moat’ (przewagi, której nie da się powtórzyć) i możesz się o tym przekonać przy lekturze tego tekstu. Autor buduje agenta kodującego od zera w 300 liniach kodu - więc też dasz radę to ogarnąć. Opisuje też pięć podstawowych elementów tego procesu. Tłumaczy, dlaczego dobór modelu ma znaczenie i jak nie zapychać okna kontekstowego. Jeśli nie zdarzyło Ci się jeszcze budować takiego agenta, to ten tekst będzie dobrym początkiem.

6) Jak zmniejszyć obraz Dockera dla aplikacji Node.js? - z 1.2GB do 80MB
https://the-practical-developer.online/posts/docker-image-from-1gb-to-80mb/
INFO: Typowy obraz kontenera dla Node.js + TypeScript potrafi ważyć ponad gigabajt. Autor sprawdza, skąd ta waga, monitorując każdą zmianę. Zaczyna od typowego Dockerfile i stopniowo go odchudza, przy każdej zmianie podając konkretny wpływ na rozmiar obrazu lub czas rebuilda. Dzięki temu łatwo ocenić, które techniki robią największą różnicę od razu, a które mają sens dopiero w bardziej dopracowanej konfiguracji. A po co to robić? Mniejszy obraz to m.in. szybsze wdrożenia, tańsze przechowywanie czy w razie ataku mniej luk do załatania - korzyści, które docenia się wraz z większą liczba środowisk i częstotliwość deploymentów.

7) Lekcje z budowania dwóch firm B2B SaaS - jak to zrobić dobrze
https://thomasdullien.github.io/guides/entrepreneurship/
INFO: Jeżeli myślisz o własnym SaaS-ie skierowanym do B2B (sprzedaży firmom oprogramowania w modelu subskrypcyjnym), ten materiał będzie dla Ciebie użyteczny. Nie ma tu generycznych porad dostępnych wszędzie, tylko doświadczenie autora ze ścieżki budowania dwóch takich firm. Zobacz, jakie pułapki mogą czekać osoby z takim pomysłem na biznes - zarówno w aspekcie biznesowym, jak i międzyludzkim.

8) Dwa pomysły na finansowanie projektów open source bez zamykania kodu
https://blog.pragmaticengineer.com/creative-ways-to-fund-open-source-projects/
INFO: Wiele firm bezpłatnie używa kodu z popularnych projektów open source, a rachunek za to płaci zwykle osoba utrzymująca projekt, która odpowiada na zgłoszenia czy łata dziury bezpieczeństwa. Zwykle jest to rachunek w postaci wypalenia. Autor - sam będący maintainerem - opisuje dwa sposoby na zmianę tego stanu rzeczy. Jeden polega na opłacie za support i gotowe binaria przy zachowaniu otwartego kodu, drugi na płatnych funkcjach enterprise wokół darmowego narzędzia. W tekście przeczytasz więcej o tych rozwiązaniach - może to być dla Ciebie szczególnie interesujące, jeśli też utrzymujesz projekty darmowe dla innych, za co płacisz swoim czasem.

9) Jak reanimować stary komputer? - instalujemy Linuksa
https://www.fosslinux.com/158206/linux-on-older-hardware-revival-guide.htm
INFO: Windows 11 wymaga TPM 2.0 i nowoczesnego procesora, przez co nad sprawnymi komputerami z lat 2014-2019 krąży widmo kosza z elektrośmieciami. Ten przewodnik pokazuje, że to wcale nie koniec ich życia - pod warunkiem że wrzucisz im lekkiego Linuksa. Autor, który od dekady reanimuje stary sprzęt, prowadzi Cię przez cały proces. Sprawdzisz, ile masz RAM-u i jaki procesor (wystarczą trzy proste komendy), którą dystrybucję wybrać w zależności od ilości pamięci, i jak wycisnąć z systemu więcej przez ZRAM, dostrojenie swappiness czy wyłączenie zbędnych usług. Dowiesz się też, kiedy starego sprzętu mimo wszystko nie warto już przywracać do życia.

10) JumpServer - zarządzaj dostępem do serwerów z centralnego miejsca
https://github.com/jumpserver/jumpserver
INFO: Kiedy zespół DevOps rośnie, a jednocześnie powiększa się liczba serwerów, baz danych i klastrów Kubernetes, zarządzanie dostępami może sprawiać problemy. Pomóc w tym może JumpServer, który jest otwartą platformą PAM - centralnym punktem kontroli dostępu, obsługiwanym z poziomu przeglądarki. To repozytorium zawiera szybki skrypt instalacyjny, więc postawienie środowiska testowego jest stosunkowo proste. System składa się z kilku osobnych komponentów odpowiedzialnych za interfejs webowy, terminal, obsługę protokołów i proxy. Użytkownicy, zamiast łączyć się wprost do serwerów docelowych, najpierw przechodzą przez wspomniany JumpServer, który decyduje, czy mają prawo pójść dalej. Usunięcie lub nadanie nowych dostępów odbywa się więc w jednym, centralnym miejscu.

11) Jak agenci AI reagują na klasyczne techniki phishingowe?
https://www.varonis.com/blog/openclaw-phishing
INFO: Coraz więcej firm podpina agentów AI bezpośrednio do skrzynek mailowych, gdzie obsługują wiadomości, wyszukują dane i czasem odpowiadają w imieniu użytkowników. Czy wobec tego dadzą się też nabrać na phising? Postanowił to sprawdzić jeden z zespołów Varonis, firmy zajmującej się cyberbezpieczeństwem. Zbudował agenta na bazie OpenClaw i puścił na niego cztery scenariusze phishingowe z dwoma profilami konfiguracji, jednym ogólnym i jednym z wyraźnymi instrukcjami bezpieczeństwa. W artykule znajdziesz omówienie wyników - a są w nich spore rozbieżności. W tekście znalazło się tez kilka rekomendacji, jak się przed takim phishingiem bronić i nie są to tylko poprawki w promptach.

12) Usługi Google Play jako uzurpator Androida - kwestie prywatności i bezpieczeństwa
https://www.ciemnastrona.com.pl/google/2026/06/03/uslugi-google-play-ciemne-strony.html
INFO: Czy wiesz, że usługi Google Play to nie to samo co Sklep Play? Jest to znacznie głębsza warstwa systemu, z którą rozmawia mnóstwo aplikacji, a której sam użytkownik praktycznie nie kontroluje. Co się dzieje, gdy próbujesz je po prostu wyłączyć? Jakie są alternatywy i sposoby na obejścia ograniczeń Google Play? Autor tekstu wyjaśni Ci ten temat. Warto wiedzieć, jak działają te mechanizmy, bo według autora podobna logika weryfikacji sprzętowej może w przyszłości pojawić się w usługach publicznych, np. w cyfrowych portfelach tożsamości.

13) Czy AI umie inwestować? - eksperyment z ChatGPT, Gemini i Grokiem
https://android.com.pl/tech/1039995-inwestowanie-z-ai-czyli-eksperyment/
INFO: Autor tekstu - nazywający sam siebie inwestycyjnym laikiem - dał ChatGPT, Gemini i Grokowi po 100 zł na pewnej platformie inwestycyjnej i przez cztery tygodnie wracał do nich z aktualizacjami, pytając o kolejne ruchy w inwestowaniu. Zobacz, jaką strategię wybrał każdy z modeli i jak zmieniały się ich porady na przestrzeni tygodni. Czy to oznacza, że z Groka czy Gemini można zrobić sobie własne narzędzie inwestycyjne? Komentarz eksperta zawarty w tekście powinien rozwiać Twoje wątpliwości.

14) FortiBleed - kolejny raz hackują urządzenia Fortigate (film, 20 m)
https://youtu.be/8JHfUqvn_vQ
INFO: Jeśli jeszcze nie jesteś w temacie FortiBleed: ktoś znalazł niezabezpieczony serwer pełen narzędzi i baz haseł, z których część okazała się działająca, bo wiele firm po prostu nie zmieniło starych haseł na swoich firewallach. Skala sprawy robi wrażenie - wśród organizacji, których dane znaleziono w tej bazie, są banki, szpitale, uczelnie i sektor obronny. Trudno uwierzyć, że to wszystko wynika tylko ze złej higieny haseł, jak twierdzi Fortinet, a nie z jakiejś luki bezpieczeństwa - ale jak było naprawdę, pokaże pewnie czas. W filmie posłuchasz też o kilku rzeczach, które warto sprawdzić przy okazji tej historii, np. rotację haseł czy MFA.

15) Jak działają internetowe scamy i dlaczego coraz trudniej je rozpoznać? (film, 42m)
https://www.youtube.com/watch?v=RisMSzAW45k
INFO: Jeśli pamiętasz maile od 'nigeryjskiego księcia’ obiecującego fortunę za drobną opłatę - gratulacje, masz pewien staż w internecie! Jeśli nie pamiętasz, nic straconego - zaraz będziesz na bieżąco. W tym filmie autor omawia mechanizm scamu i pokazuje, że metody wciąż są te same, zmieniły się tylko narzędzia: zamiast jednego naciągacza mamy dziś zorganizowany biznes działający jak call center. Jest to też zapis z życia na krawędzi, bo autor odpisuje na podejrzane maile, sprawdza fałszywą ofertę współpracy dla twórców internetowych i klika w linki ze spamu. Wbrew pozorom tego typu scam działa nie tylko na seniorów albo na osoby wykorzystujące internet wyłącznie do podstawowych spraw, czasem wystarczy zmęczenie czy chwila nieuwagi, żeby bardziej świadomy zagrożeń człowiek kliknął coś, czego nie powinien. Żeby zmniejszyć ryzyko takich incydentów u siebie, rzuć okiem na film.

16) Wojna o następcę dyskietki w latach 90. (film, 1h i 15 min)
https://www.youtube.com/watch?v=_MuZAV-OgqI
INFO: Autor filmu przekopał każdy numer PC World Komputer z lat 1995-1998, aby odtworzyć całą wojnę formatów o tytuł 'następcy dyskietki’, gdy zwykła 1,44 MB przestała wystarczać. O to miejsce rywalizowały ZIP, LS-120, SyQuest, Jaz, napędy magnetooptyczne i kilka innych egzotycznych nośników. Warto obejrzeć - sprawdzisz, co wygrało, a do tego zafundujesz sobie nostalgiczną podróż.

17) Jak uruchomić lokalny model AI i podłączyć go do VS Code Copilot?
https://blog.alexewerlof.com/p/local-llms-for-agentic-coding
INFO: Chcesz przestać płacić za każde zapytanie do modelu AI i zamiast tego uruchomić go lokalnie? Ten tekst może być inspiracją. Autor pokazuje dobór modelu, konfigurację LM Studio jako serwera z API kompatybilnym z OpenAI, ustawienia okna kontekstu i pamięci GPU oraz podłączenie własnego endpointu do Copilota i Pi Code Agent. Opisuje też ograniczenia z tym związane. Na wypadek, gdyby Twój sprzęt miał nie dać rady, znalazła się tu też sekcja o OpenRouterze jako darmowej lub taniej alternatywie - ze wskazówką, jak nie wydać przypadkowo fortuny na pierwszym teście.

18) Jak zmieniła się cyberprzestępczość od czasu pierwszego wirusa? (film, 10 m)
https://www.youtube.com/watch?v=JYGvMlo9uY8
INFO: Antywirusów nikt już nie kupuje, Windows Defender skanuje za darmo, mało się słyszy o zawirusowanych komputerach pojedynczych użytkowników. Ale to, że McAfee nie ma nic do roboty, nie oznacza, że zagrożenie zażegnano - po prostu zmieniło ono formę i adresatów. Autor filmu pokazuje, jak ma przestrzeni lat zmieniało się złośliwe oprogramowanie - od chaotycznych eksperymentów (pierwszy wirus PC z 1986 roku, słynny “I LOVE YOU” z Manili w 2000) do dzisiejszej skomercjalizowanej cyberprzestępczości mającej na celowniku głównie urzędy czy instytucje. Warto obejrzeć choćby dlatego, że Polska jest w światowej czołówce, jeśli chodzi o liczby ataków ransomware. W marcu tego roku boleśnie przekonało się o tym już kilka polskich szpitali.

19) Najszybsze strony producentów rowerów z Tour de France 2025 - analiza Core Web Vitals
https://csswizardry.com/2025/07/the-fastest-site-in-the-tour-de-france/
INFO: Czy marki produkujące szybkie rowery mają równie szybie strony www? Autor sprawdził 21 marek rowerowych obecnych w Tour de France 2025 pod kątem Core Web Vitals - trzech metryk mierzących, jak szybko strona się ładuje, jak reaguje na kliknięcia i czy elementy 'skaczą’ podczas ładowania. Co blokuje szybkość stron i dlaczego nudniejsze podejście często daje lepsze wyniki niż rozbudowane rozwiązania? Tekst i dla kolarskich pasjonatów, jak i dla frontendowców.

20) CloakBrowser - przeglądarka omijająca testy anty-botowe
https://github.com/CloakHQ/CloakBrowser
INFO: To silnik przeglądarki bazujący na Chromium, który potrafi idealnie imitować prawdziwego użytkownika. Modyfikuje fingerprinty i flagi konfiguracyjne w taki sposób, aby np. scenariusze odpalone np. w Playwright nie były wykrywane jako automat, a jak człowiek. Potrafi imitować 'ludzkie’ ruchy myszką po stronie, wpisywanie danych na klawiaturze tak, jakby robił to człowiek, a nawet scrollować stronę i zatrzymywać się na jej fragmentach, aby wyglądać na 'istotę białkową’. Dobre rozwiązanie do automatyzacji testów w serwisach stojących za zaporami webowymi i do zbierania danych z różnych źródeł. Używaj w dobrym celu.

21) Inequalities.ai - jak ChatGPT ocenia kraje, miasta i dzielnice
https://inequalities.ai/
INFO: Badacze przeanalizowali 20 milionów zapytań do ChatGPT i znaleźli wzorzec: model lepiej ocenia bogatsze, zachodnie regiony świata (pod względem bezpieczeństwa, kultury, jakości życia, inteligencji). Nazywają to 'silicon gaze’ - ukrytą stronniczością wynikającą z tego, jak nierównomiernie rozłożone są dane treningowe modelu. Na podlinkowanej stronie możesz sprawdzić to samodzielnie: wybierz opcję np. porównania Polski z innym krajem i zobacz jak model ocenia je w różnych kategoriach. Wcale nie jest tak neutralny, jak można by przypuszczać.

22) Czy rozpoznasz kod generowany przez AI? - zdecyduj 'AI code or not’
https://aicodeornot.com/
INFO: Sporo ostatnio jest treści o tym, jak rozpoznać teksty generowane przez sztuczną inteligencję. A czy przy kodzie aplikacji także można dostrzec jakieś wzorce wskazujące na to, że maczała tu palce AI? Sprawdź to na tej stronie. Codziennie znajdziesz tu miniquiz, a w nim 5 fragmentów kodu z prawdziwych repozytoriów GitHub - spróbuj ocenić, czy to AI-slop, czy kod pisany przez człowieka. Ile razy intuicja Cię zawiedzie i czego się dzięki temu nauczysz?

23) Transmute - konwerter plików self-hosted
https://transmute.sh/
INFO: Trzeba szybko zmienić format pliku, więc wrzucasz go do pierwszego lepszego konwertera online - i dopiero potem zastanawiasz się, co się stało z tym dokumentem po drodze i u kogo na serwerze wylądował… Jest szansa, że przy Transmute już się nie będziesz zastanawiać. Po prostu postawisz go u siebie jednym poleceniem z Docker Compose, a obrazy, wideo, audio, dane i dokumenty będziesz konwertować lokalnie, bez wysyłania ich gdziekolwiek. Znikną też typowe bolączki darmowych konwerterów - limity rozmiaru plików, znaki wodne czy płatne progi. Tak, to brzmi za dobrze ;) Autor sam przyznaje, że brakuje jeszcze kilku formatów, a do dopracowania są też kwestie wydajności. Pamiętaj więc, że to early-stage, a nie dojrzałe narzędzie, ale mimo to może być wystarczające na własny użytek.

24) MDN uporządkowało dokumentację bezpieczeństwa webowego
https://openwebdocs.org/content/posts/security-docs-sovereign-tech-agency/
INFO: Niedawno Open Web Docs skończyło prace nad dokumentacją bezpieczeństwa webowego na MDN (MDN to pierwszy przystanek większości web developerów szukających odpowiedzi na pytania dotyczące HTML, CSS, JavaScriptu itp). Materiał podzielono na cztery filary: ataki webowe, mechanizmy obrony, modelowanie zagrożeń i uwierzytelnianie. Autorzy kładą nacisk na praktykę - konkretne 'co zrobić’ w przypadku danego problemu. Jeśli budujesz lub zabezpieczasz aplikacje webowe i chcesz mieć pod ręką solidne źródło, zamiast szukać informacji na różnych blogach, to może się przydać.

25) Co powinien zawierać dobry design doc?
https://refactoringenglish.com/excerpts/write-an-effective-design-doc/
INFO: Nie każdy projekt potrzebuje design doca, a gdy już go tworzysz, to wcale nie musi zawierać wszystkiego. Autor (z doświadczeniem z Google, Microsoftu i z prowadzenia własnych firm) dzieli się swoim systemem na pracę z takim dokumentem. W tekście daje pytania pomagające ocenić, czy w ogóle musisz tworzyć design doc do określonego projektu, a potem omawia całą jego strukturę - począwszy od celu, skończywszy na bezpieczeństwie. Przydatne dla programistów, tech leadów i każdego, kto planuje realizować większy projekt techniczny z zespołem.

26) Chromium kontra Safari na iOS - spór o przyszłość mobilnych przeglądarek
https://open-web-advocacy.org/blog/28-percent-faster–the-blink-prototype-that-shows-why-apples-ios-browser-engine-ban-must-end/
INFO: Open Web Advocacy (organizacja działająca na rzecz otwartych standardów webowych, a ostatnio głównie lobbująca przeciwko polityce przeglądarkowej Apple) opublikowała testy pokazujące, że konkurencyjny silnik przeglądarki na iOS byłby znacząco szybszy od Safari, gdyby Apple pozwoliło na jego wdrożenie. Prototyp przeglądarki opartej na Blink (silnik Chrome i Edge), uruchomiony na iPhonie przez BrowserEngineKit wypada wyraźnie lepiej od Safari w benchmarku Speedometer 3.1 - mimo że, jak podkreślają autorzy, nikt jeszcze poważnie nie optymalizował tego prototypu pod iOS. Jeśli chcesz zobaczyć dokładne wyniki, zajrzyj do tego tekstu. Warto mieć jednak na uwadze, że to głos jednej ze stron sporu, a nie niezależna analiza, więc prezentacja wyników pewnie ma wspierać argumentację OWA, a Apple chodzi tutaj nie tylko o szybkość działania, ale przede wszystkim o kwestie bezpieczeństwa.

P.S. Serwery VPS idealne do hostowanie Twoich projektów znajdziesz tutaj :)

26 czerwca 2026

Fri, 26 Jun 2026 10:23:16 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Jeśli szukasz serwera VPS pod swoje projekty, do hostowania agentów AI, do automatyzacji zadań (np. N8N), monitoringu, czy do VPN-a do domowego homelaba, to rzuć okiem na ofertę Mikrus VPS.

1) Jak działał jeden z pierwszych humanoidalnych robotów? (film, 23 m)
https://www.youtube.com/watch?v=IailkUfSUdo
INFO: W 1939 roku robot, który ‘rozumiał’ mowę i odpowiadał na komendy, wyglądał jak coś magicznego. Ale tam nie było żadnego rozumienia, tylko sprytny układ przekaźników liczący impulsy głosu niczym stara centrala telefoniczna. W tym filmie zobaczysz, jak naprawdę działało to, co wówczas wydawało się magią. Historia robota ma też wątek detektywistyczny z zaginionymi częściami i sporami o własność w tle. Jeśli lubisz historie o wczesnej technologii, to Ci się spodoba.

2) Hermes Agent - osobisty asystent AI na VPS z Telegramem (film, 41m)
https://youtu.be/z1lkuEcN7h0
INFO: Asystent, który pamięta, jak lubisz pracować, sam tworzy skille, jest dostępny przez całą dobę przez Telegrama i 'rośnie razem z tobą’ - taką obietnicę daje agent AI Hermes. To zestaw folderów, instrukcji i mechanizmów pamięci, które organizują pracę modelu, z którego korzystasz (OpenAI, OpenRouter, Anthropic czy Gemini). Sens to wszystko ma dopiero na VPS-ie, gdzie agent działa cały czas w tle. Autor filmu przeprowadzi Cię przez konfigurację, zabezpieczenie serwera i integracje przez Composio i MCP z Todoist, Google Sheets i Notion. Pokazuje też, jak tworzyć własne skille (np. rozbijanie większych zadań na mniejsze) i ustawiać cykliczne zadania przez cron. W przeciwieństwie do np. OpenClaw, jest to agent rozwijający się i samodoskonalący, więc jego prawdziwą skutecznośc poznasz dopiero po czasie. Warto dać sobie trochę czasu na oswojenie się z nim.

3) Jak The Pirate Bay zmusiło branżę rozrywki do stworzenia streamingu (film, 15 m)
https://youtu.be/K3msu6GllKw
INFO: Popularność serwisu The Pirate Bay pokazała to, czego branża rozrywki zdawała się nie zauważać przez lata: ludzie chcą słuchać muzyki czy oglądać filmy jak chcą i kiedy chcą, bez dat premier różnych w zależności od miejsca zamieszkania, bez DRM-u i innych sztucznych barier. W tym filmie zobaczysz, jaką lekcję z historii szwedzkiego serwisu wyciągnęli twórcy Spotify i Netflixa - i dlaczego pojawienie się ich wcale nie rozwiązuje problemów piractwa.

4) Jak monday.com skróciło przepisywanie aplikacji z 8 lat do 6 miesięcy dzięki AI
https://engineering.monday.com/from-8-years-down-to-6-months-how-we-built-ai-to-split-the-monday-com-monolith/
INFO: 8 lat pracy jednego inżyniera albo równowartość tego czasu rozłożona na większy zespół - na tyle szacowano przepisanie aplikacji frontendowej Monday na mniejsze, niezależne części (z JavaScriptu na TypeScript). Zespół próbował gotowych narzędzi AI, ale przy zadaniu tej skali model zaczynał się gubić i halucynować, np. deklarując 'testy przechodzą’, gdy wcale nie przechodziły. Zbudowali więc własny system, Morphex, w którym AI jest tylko jednym z elementów, a reszta to deterministyczna orkiestracja w Node.js, codemody, statyczna analiza, walidacja każdego kroku i review człowieka. Skrócenie czasu pracy z 8 lat do 6 miesięcy robi wrażenie, ale to też po prostu dobre case study z użycia AI w dużej migracji kodu.

5) Czy Twoja strona jest gotowa na agentów AI - i jak bardzo musisz się tym przejmować?
https://nekuda.substack.com/p/is-agent-readiness-a-real-category
INFO: Pewnie coraz częściej słyszysz, że Twoja strona powinna być 'agent ready’. Pojawiło się też mnóstwo narzędzi, które rzekomo mają pomóc Ci ulepszyć stronę pod tym kątem. Autor tekstu omawia dwa problemy związane z tym zamieszaniem. Po pierwsze terminologia, bo 'agent readiness’ w ogólnym przekazie zaczął mieszać dwie rzeczy: czy AI w ogóle Cię poleci (widoczność w ChatGPT, Gemini, Claude) i czy agent, który już trafił na stronę, faktycznie da radę coś na niej zrobić (przejść checkout, wypełnić formularz). Po drugie: o co tak naprawdę chodzi na stronie 'gotowej na agentów’ i czy to coś innego niż stara dobra dostępność, stabilny interfejs i czytelna struktura? Z tekstu dowiesz się, na co naprawdę warto patrzeć, chcąc optymalizować stronę.

6) Stack Overflow for Agents - baza wiedzy dla agentów kodujących
https://stackoverflow.blog/2026/06/10/announcing-stack-overflow-for-agents/
INFO: Stack Overflow umiera ze względu na AI. Wygląda jednak na to, że twórcy platformy znaleźli prosty sposób na 'przebranżowienie’ w czasach, gdy ludzie nie potrzebują ich serwisu. Agenci AI pracują w izolacji od siebie i od świata - i ma to co najmniej dwa skutki. Pierwszy to powtarzanie tej samej pracy: agent w San Francisco traci 20 minut compute i tokenów na rozwiązanie problemu, który agent w Londynie rozwiązał 5 minut wcześniej. Nie ma między nimi żadnej komunikacji. Drugim jest utrata wiedzy po sesji - gdy sesja człowieka z agentem się kończy, kontekst agenta jest czyszczony, nic z tego nie trafia do żadnego wspólnego zbioru wiedzy, z którego mógłby skorzystać następny agent. Rozwiązaniem ma być Stack Overflow for Agents (czyli odtworzenie tego, czym Stack Overflow jest dla programistów) - wspólna, weryfikowana baza wiedzy, w której agenci sprawdzają rozwiązanie, zanim zaczną je wymyślać od zera. W tekście przeczytasz o szczegółach tego pomysłu.

7) Jak uwolnić Androida od Google - lista aplikacji open source
https://wolnoscwkieszeni.pl/uwolnic-smartfona-aplikacje/
INFO: Próby uniezależnienia się od Google na Androidzie pewnie skończą się fiaskiem, jeśli przedtem nie znajdziemy dobrych zamienników przeglądarek, menedżera haseł, aplikacji do map, poczty czy obsługi smartwatchy. W tym tekście znajdziesz listę otwartoźródłowych aplikacji, które mogą Ci pomóc w tym temacie. Jest też opcja dla jednej z najtrudniejszych rzeczy do rozwiązania bez Google - otrzymywanie powiadomień push. Oczywiście te alternatywy wymagają pójścia na kompromis, czasem potrzeba dodatkowych repozytoriów, innym razem trzeba wybierać między wygodą a prywatnością. Ale to wciąż dobry punkt wyjścia, jeśli chcesz chociaż częściowo korzystać z rozwiązań opensource na Androidzie.

8) Jesteś systemem operacyjnym - gra online
https://plbrault.github.io/youre-the-os/
INFO: Jednym z podstawowych zadań systemu operacyjnego jest inteligentne przełączanie się między zadaniami w taki sposób, aby każdy proces otrzymał odpowiednią ilość czasu CPU, mógł zakończyć swoje zadanie i nie został zabity przez inne mechanizmy. Chcesz sprawdzić, jak to jest być takim systemem? Wejdź do gry i zarządzaj procesami. Na początku wydaje się to prostym zadaniem, ale z czasem trzeba się naklikać. Sugeruję grać tylko na desktopie.

9) Jak pomóc wyszukiwarkom lepiej zrozumieć stronę internetową? - JSON-LD w praktyce
https://hawksley.dev/blog/json-ld-explained-for-personal-websites/
INFO: Dwie strony www mogą zawierać identyczny tekst, a Google przedstawi je w wynikach wyszukiwania zupełnie inaczej - jedną z czytelną nazwą i dodatkowymi informacjami, drugą jako goły link. Różnicę robi niewidoczny dla użytkownika kod JSON-LD, który znajdziesz w tym tekście. Zobaczysz, jak opisać siebie jak autora strony, stronę jako całość, pojedynczy wpis blogowy czy projekt open source w taki sposób, żeby Google i crawlery LLM lepiej rozumiały, kto i o czym pisze. Jeżeli chcesz, żeby linki do Twojej strony bardziej zachęcały do kliknięcia… kliknięcie w ten link to dobry początek ;)

10) random() w CSS - losowe wartości bez JavaScriptu
https://webkit.org/blog/17285/rolling-the-dice-with-css-random/
INFO: Chcesz zrobić coś losowego na swojej stronie, np. koło fortuny, albo stos zdjęć poprzekrzywianych pod różnymi kątami? Jak na tę chwilę bez JavaScriptu się nie obejdzie. Ale może to zmienić nadchodząca funkcja random() w CSS: działa według schematu random (min, max, step) i potrafi losować nie tylko liczby, ale też procenty, kąty czy kolory. Autor pokazuje konkretne przykłady na żywym kodzie i omawia różne modele współdzielenia losowości. Funkcję można już przetestować w Safari Technology Preview, choć specyfikacja wciąż się zmienia, bo grupa robocza CSS pracuje nad szczegółami.

11) Wynik gotowy, zanim puścisz klawisz - podejście Wirewiki do autocomplete
https://ruurtjan.com/articles/p99-0ms-autocomplete-for-240-million-domain-names
INFO: Autor zbudował wyszukiwarkę domen i postawił sobie absurdalnie wysoki cel dla autouzupełniania - ma działać tak szybko, że użytkownik nawet w 99% przypadków nie zauważy żadnego opóźnienia. Z tekstu dowiesz się, jaki trik po stronie przeglądarki to umożliwia i dlaczego samo szybkie API nie wystarcza, gdy do gry wchodzi sieć i odległość od serwera. Przekonasz się też, że za czymś tak z prostym jak podpowiedzi w polu wyszukiwania może się kryć sporo pracy technicznej i walki z ograniczeniami infrastruktury, zwłaszcza przy tak ambitnym celu.

12) Career framework w zespole technicznym - możliwe ścieżki awansu pracowników
https://hybridhacker.email/p/career-frameworks?triedRedirect=true
INFO: Czasem decyzje o awansach i ocenach w zespole opierają się na uznaniu managera - a to zostawia pole do uprzedzeń, niespójnych standardów i nieświadomości pracownika, co on w zasadzie musi zrobić, aby awansować. W takim przypadku rozwiązaniem może być career framework. Autor (CTO coach) tłumaczy, na jakim etapie rozwoju zespołu warto wprowadzić taki dokument, pokazuje też trzy konkretne style frameworków (macierz kompetencji, prosta progresja poziomów, podejście skoncentrowane na umiejętnościach) -wraz ze szczerą oceną, gdzie każdy z nich się sypie. Jeśli w Twoim zespole problemem są niejasne role i oczekiwania, to może się przydać.

13) Czym naprawdę jest tajemniczy smartfon Trump Mobile 1? - analiza
https://www.ifixit.com/News/117789/teardown-confirms-the-trump-phone-is-a-gold-painted-htc-u24-pro
INFO: iFixit prześwietliło (dosłownie) Trump Mobile T1 - telefon reklamowany jako urządzenie o amerykańskim rodowodzie - i porównało go z tajwańskim HTC U24 Pro. Autor zestawia m.in. płytę główną, ekran, układ Snapdragon, rozmieszczenie śrub, baterię i prędkość ładowania. Gdzie zmiany są znaczące, a gdzie wszystko wygląda identycznie? Jeśli lubisz rozkładanie sprzętu na części pierwsze, ten materiał Ci się spodoba. A do tego dowiesz się, na ile hasła typu 'Made in America’ i 'Assembled in USA’ mają pokrycie w rzeczywistości.

14) QR kod w dokumencie ujawnił dane osobowe autora (film, 11 m)
https://www.youtube.com/watch?v=eTnLqCogvA0
INFO: Nawet ktoś, kto na co dzień ostrzega innych przed zagrożeniami online, może wpaść w tę samą pułapkę - na szczęście autor nie pozostawił swojej wpadki dla siebie. Autor opowiada, jak nieświadomie pokazał w swoim materiale kod QR prowadzący prosto do jego danych osobowych. Opowiada także, jak trudno było wymusić usunięcie tych informacji z podejrzanego serwisu oraz jak absurdalnie działają strony sprzedające fałszywe dokumenty jako 'kolekcjonerskie’ karty. Warto rzucić okiem, żeby wzmocnić swoją czujność na to, co pokazujemy w internecie.

15) OAuth - jak aplikacje uzyskują dostęp do konta bez poznawania hasła?
https://www.ducktyped.org/p/an-illustrated-guide-to-oauth
INFO: Jak to jest, że jedna aplikacja może mieć dostęp do Twoich danych w innej usłudze (np. w banku) bez poznania Twojego hasła? Odpowiada za to mechanizm OAuth i jeśli chcesz zobaczyć, jak to wygląda od podszewki, to w tym tekście autor pokazał proces w przystępny sposób - bo rysunkowo. Tak samo zobrazował wiele pojęć z dokumentacji OAuth i warianty tego rozwiązania, które dzięki formie podania od razu wydają się mniej skomplikowane.

16) Indirect prompt injection w przelewie na 2 centy - opis podatności
https://blue41.com/blog/securing-a-european-banks-financial-ai-assistant/
INFO: Ten przykład podatności pokazuje, że do udanego ataku w aplikacji bankowej nie potrzeba włamania na urządzenie, używania malware czy socjotechniki - wystarczy mikroskopijny przelew z odpowiednio spreparowanym tytułem, który agent AI zinterpretuje jako zadanie do wykonania. Z tekstu dowiesz się, dlaczego taki atak przeszedł, mimo że bank miał wdrożone standardowe guardraile, i jaka ochrona jest potrzebna, gdy dane są przetwarzane przez AI. Problem indirect prompt injection dotyczy każdego systemu, który wciąga do kontekstu modelu dane pochodzące z zewnątrz (czyli takie, które mógł napisać ktokolwiek, nie tylko sam użytkownik rozmawiający z asystentem) - dlatego opis podatności przyda się nie tylko osobom zainteresowanym cyberbezpieczeństwem.

17) Jak unikać niespójnych danych w systemach złożonych z wielu usług? - Saga Pattern
https://www.freecodecamp.org/news/the-saga-pattern-in-node-js-roll-back-distributed-transactions-across-microservices/
INFO: Wyobraź sobie, że masz dwóch pracowników, którzy razem rejestrują nowego klienta: jeden zakłada mu konto w systemie, drugi tworzy dla niego 'teczkę’ z danymi firmy. Jeśli pierwszy zrobi swoją część, a drugi w tym czasie się rozłączy albo popełni błąd - zostaje klient, który ma konto i może się zalogować, ale jego 'teczka’ nigdy nie powstała. Nikt o tym nie wie, dopóki klient nie napisze 'nie widzę swojej firmy w systemie’. W dużych aplikacjach internetowych wygląda to podobnie. Mikroserwisy działają niezależnie od siebie, każdy ma swoją bazę danych i gdy proces wymaga współpracy kilku takich części, a jedna z nich akurat zawiedzie, zostają 'osierocone’ dane - fragmenty, które nie mają sensu w oderwaniu od reszty. Artykuł opisuje sposób radzenia sobie z tym problemem (tzw. Saga Pattern): system zapisuje krok po kroku, co już zrobił, a jeśli coś pójdzie nie tak, sam wie, jak po sobie posprzątać.

18) Phosphor - aplikacja do przeglądania i eksportu danych z iPhone
https://github.com/momenbasel/Phosphor
INFO: Finder w macOS pozwala zrobić tylko podstawowy backup iPhone'a - wszystko albo nic, bez podglądu czy eksportu. iMazing robi więcej, ale swoje kosztuje. Jest do niego bezpłatna alternatywna open source - z Phosphor zrobisz przyrostowe backupy bez iCloud, przejrzysz ich zawartość, wyeskportujesz wiadomości iMessage i WhatsApp do CSV czy HTML, podejrzysz logi systemowe na żywo itd. Aplikacja działa natywnie w SwiftUI i korzysta z pymobiledevice3 jako głównego backendu. Jeśli potrzebujesz większej kontroli nad danymi z iPhone i to bez płacenia - to może się przydać.

19) Skąd biorą się nowe emoji i dlaczego nie wszystkie z nami zostają?
https://charlottebuff.com/unicode/misc/rejected-emoji-proposals/
INFO: Za każdą emotikoną stoi formalny proces z dokumentami, autorami i numerami zgłoszeń do Unicode Consortium. Są takie, które z różnych powodów nie przeszły procesu standaryzacji i w swoim smartfonie ich nie zobaczysz, ale na tej liście - owszem. Odrzucone, wycofane, zingorowane, podzielone na kategorie z datami i statusami zgłoszeń. Są tu symbole zarówno przyziemne (pielucha, jogurt, pilot do telewizora), jak i specjalistyczne (neuron, cząsteczka, warianty flag regionalnych), oraz dokumenty z powodem ich odrzucenia.

20) Jak poprawnie ładować fonty na stronach internetowych? - robisz to źle
https://www.jonoalderson.com/conjecture/youre-loading-fonts-wrong/
INFO: Fonty na stronie są nie tylko od wyglądania. Wpływają na czytelność, wydajność i dostępność strony, a nawet mogą zdradzać dane użytkowników (Google Fonts ma na koncie problem z RODO). Autor tekstu pokazuje mechanikę ładowania fontów w przeglądarce, typowe błędy w projektach, warunki do poprawnego testowania fontów i wiele innych zagadnień przydatnych nie tylko frontendowcom czy developerom - przyda Ci się, jeśli zależy Ci na poprawnym wyświetlaniu Twojej strony albo interesuje Cię UX czy typografia.

21) Jak czytelnicy reagują na techniczne teksty generowane przez AI?
https://writethatblog.substack.com/p/dev-reaction-to-ai-blog-posts
INFO: Autor zebrał 668 odpowiedzi od czytelników blogów technicznych i sprawdził, co robią, gdy podejrzewają, że tekst napisała (albo 'wygładziła’) sztuczna inteligencja. Wyniki są bezlitosne - zarówno dla tekstów generowanych przez LLM-y, jak i tylko tłumaczonych czy redagowanych. W tekście znajdziesz też zwięzłe porady, jak używać AI do pisania bez utraty własnego głosu - a zaraz potem przeczytasz kilka komentarzy respondentów, które być może zachęcą Cię do pisania bez pomocy AI, nawet z błędami.

22) GLM-5.2 kontra Claude Opus 4.8 w teście budowy gry 3D
https://techstackups.com/comparisons/glm-5.2-vs-opus/
INFO: Autorzy dali GLM-5.2 i Claude Opus 4.8 identyczny prompt: zbuduj platformówkę 3D w surowym WebGL, bez Three.js, bez silnika Unity albo Unreal Engine. Jeden model skończył szybciej i poprawniej, drugi był dużo tańszy, ale zostawił po sobie więcej widocznych usterek. Znajdziesz tu zestawienie wyników z benchmarkami i komentarzami znanych w branży obserwatorów modeli AI - i jeszcze rekomendację, kiedy w podobnym kontekście sięgnąć po tańszy, otwarty model, a kiedy zdecydować się na droższy.

23) Xan - szybka wizualizacja danych z CSV w terminalu
https://github.com/medialab/xan/blob/master/docs/cookbook/dataviz.md
INFO: Jeżeli chcesz przeanalizować złożone dane z CSV, zwykle pewnie odpalasz Jupytera Notebook albo Excela i czekasz, aż się załadują. Ale jest alternatywa: Xan, który bezpośrednio w terminalu pokaże Ci wykresy słupkowe, punktowe, liniowe, heatmapy i sparklines renderowane znakami Unicode i kolorami ANSI. Narzędzie działa nawet przy dużych plikach i daje radę z mniej oczywistymi rzeczami, np. z skalami logarytmicznymi czy emoji w danych. To może być dobre rozwiązanie, jeśli przetwarzasz dane głównie w CLI i nie chcesz korzystać z cięższych narzędzi tylko po to, żeby zerknąć na wykres.

24) Lżejsze maszyny wirtualne dla domowego serwera - pve-microvm dla Proxmox VE
https://taoofmac.com/space/blog/2026/06/18/1845
INFO: LXC startuje natychmiast, ale w razie ucieczki z kontenera atakujący ma dostęp do całego hosta. Tradycyjna VM-ka jest bezpieczna, ale zanim doczeka się logowania, przechodzi przez BIOS, GRUB i emulację klasycznych urządzeń, co trwa 5-10 sekund. Pve-microvm wprowadza do Proxmoxa trzecią opcję: maszyny startujące poniżej 300 ms, z tą samą izolacją co pełna VM. Obsługuje 21 typów GuestOS, od Debiana po Plan9. Autor tekstu pokazuje, jak to zastosował we własnym homelabie i jakie to miało ograniczenia. Jeśli nie chcesz na swoim serwerze wybierać między szybkością a bezpieczeństwem, to może być przydatne.

25) Fontownia - rozpoznawanie krojów pisma ze zdjęć z pomocą AI
https://fontownia.com/
INFO: Widzisz ciekawy font na plakacie czy stronie i chcesz szybko sprawdzić, jak się nazywa? Podpowie Fontownia - projekt polskiego pasjonata typografii, który sam zbudował i wytrenował model do rozpoznawania krojów pisma ze zdjęć. Jak to działa? Wgrywasz JPG, PNG czy WebP, model analizuje detale liter i przeszukuje bazę ponad 351 tysięcy fontów. Jeśli automatyczne zaznaczenie nie złapie całego tekstu, poprawiasz je ręcznie i widzisz podgląd dopasowań posortowanych według prawdopodobieństwa. Narzędzie jest darmowe, z planami rozwoju aplikacji mobilnej.

26) Co współczesne silniki RegEx potrafią zrobić z HTML-em i dlaczego to jest problem
https://iev.ee/blog/what-262715-regex-questions-havent-answered-pt-2/
INFO: Krótkie wyjaśnienie dla niewtajemniczonych: RegEx to wzorzec do wyszukiwania tekstu, świetny dla prostych przypadków, ale HTML ma tak dużo wyjątków i reguł naprawiania błędów, że zwykłe wyrażenia regularne sobie z nim nie radzą. Dlatego słynna porada ze Stack Overflow brzmi: 'Nie parsuj HTML-a RegExem’. Autor tekstu sprawdza, czy ta rada wciąż trzyma się kupy, gdy weźmiesz pod uwagę, jak potężne są dziś prawdziwe silniki RegEx. W tekście przeczytasz też, dlaczego HTML łamie nie tylko RegExy, ale i mechanizmy bezpieczeństwa chroniące przed atakami typu XSS. na końcu znajdziesz serię konkretnych przykładów z JavaScriptu, gdzie RegEx robi coś zupełnie innego niż chcesz, zamiast zgłosić błąd - co jest źródłem wielu trudnych do znalezienia bugów.

27) Bieżące dane na temat lotów, pogody, giełdy – lista źródeł wiedzy
https://github.com/bytewax/awesome-public-real-time-datasets
INFO: Szukanie danych live samemu zajmuje godziny - sprawdzanie, czy dane źródło jest darmowe, czy ma streaming czy tylko polling, czy wymaga klucza API… Chyba że znasz to repozytorium. Jeżeli potrzebujesz danych giełdowych live, lotów samolotowych, danych o trzęsieniach ziemi na bieżąco albo prostego strumienia do testów pipeline'u, to zamiast przeszukiwać dokumentacje dziesiątek serwisów, masz to tutaj, podzielone na darmowe i płatne źródła. Każda kategoria ma kilka konkretnych API czy WebSocketów do wyboru, od Binance i SEC EDGAR po dane z ISS czy publiczny strumień zdarzeń z GitHuba. Zajrzyj, jeśli budujesz coś, co korzysta z aktualnych danych na żywo - dashboard, model ML, system monitoringu albo po prostu chcesz przetestować swoją automatyzację na realnych danych.

19 czerwca 2026

Fri, 19 Jun 2026 10:04:36 +0200

◢ #unknownews ◣

Zapraszam do lektury najnowszego wydania newslettera.

Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak współcześnie przeprowadza się pentesty aplikacji webowych, to zapisz się na darmowy warsztat organizowany przez sponsora tego wydania newslettera.

1) Czy naprawdę wszyscy używają AI do wszystkiego?
https://gabrielweinberg.com/p/people-are-consuming-ai-like-they?hide_intro_popup=true
INFO: Wystarczy przescrollować wall w dowolnych social mediach i już ma się wrażenie, że wszyscy teraz używają AI. Jak się mają te wrażenia do rzeczywistości? Autor zestawia dane od Gallupa, Microsoftu, Datos i kilku innych źródeł, po czym próbuje odpowiedzieć na pytanie, jak naprawdę rozkłada się użycie AI w społeczeństwie i czy negatywne nastawienie do tej technologii rośnie, czy spada. Jak się okazuje, bańka branży technologicznej może zniekształcać obraz tego, co robi człowiek spoza niej - zajrzyj, żeby sprawdzić, co pokazały dane.

2) Jak najmłodsi korzystają w Polsce z internetu? - raport ‘Internet dzieci 2026’
https://higienacyfrowa.pl/publikacje/internet-dzieci/
INFO: Ile czasu dzieci w wieku 7-14 lat spędzają online, z jakich aplikacji korzystają najczęściej i ile czasu w ciągu dnia spędzają ze smartfonem w ręku? W tym raporcie znajdziesz odpowiedzi. Tym razem dodatkowo wzięto pod lupę to, jak dzieci korzystają z AI, ich styczność z treściami dla dorosłych oraz reklamami alkoholu. Są też propozycje zmian i regulacji, bo obecne przepisy i ograniczenia wiekowe nie są zbyt skutecznie egzekwowane.

3) Jak sprzedać kursy online w dobie AI - wywiad z Maciejem Aniserowiczem (film, 1h 20 min)
https://youtu.be/4qdW8PpiqPI
INFO: Skoro AI odpowiada na każde pytanie za darmo, czy ktoś jeszcze będzie płacić za kursy? Maciej Aniserowicz pokazuje, że tak, ale trzeba do tego podejść w nowy sposób. W rozmowie mówi też, jak zbudował biznes na newsletterze (nie na zasięgach w social mediach), dlaczego jakość produktu i relacja z odbiorcami liczą się bardziej niż chwilowy trend oraz czemu ceny ustala nie tylko na podstawie kosztów, ale i historii relacji z klientami. Wartościowa rozmowa zwłaszcza dla osób myślących o wydaniu własnego kursu online.

4) Komunikacja bez internetu i GSM - Meshtastic, konfiguracja i test łączności na 2 km
https://forbot.pl/forum/topic/26006-jak-uruchomic-siec-meshtastic-na-plytkach-xiao-test-komunikacji-na-2-km/
INFO: Gdy zabraknie zasięgu, telefon staje się bezużyteczny - chyba że dorzucisz do niego mały radiowy moduł. Autor testuje niewielkie moduły radiowe LoRa od Seeed Studio, które tworzą własną sieć mesh niezależną od operatorów. Konfiguruje dwa zestawy XIAO, łączy je z telefonami przez aplikację, wysyła pierwsze wiadomości na biurku, a potem jedzie samochodem sprawdzić, jak daleko to faktycznie sięga w terenie. Przeczytaj, jeśli zastanawiasz się nad budową własnej, niezależnej sieci komunikacyjnej - na wycieczkę w góry, w akademiku, czy po prostu na wszelki wypadek.

5) Publiczna rejestracja w FIFA dawała dostęp do streamów z kamer World Cup 2026
https://bobdahacker.com/blog/fifa-hack
INFO: Zwykła rejestracja na publicznym portalu dla agentów piłkarskich (zdjęcie dowodu, weryfikacja maila) skończyła się dla autora tekstu niespodzianką - dostępem do podglądu kamer live, tajnych linków do streamów czy wewnętrznych notatek dla komentatorów. Powód? FIFA dodała jego konto do wspólnego systemu tożsamości, który obsługuje też wewnętrzne platformy organizacji, a backend nie sprawdzał uprawnień - tylko frontend pokazywał 'brak dostępu’. W tekście przeczytasz omówienie tej podatności i dlaczego sprawa miała swój finał w FBI.

6) Podwodne kable internetowe - kruchy kręgosłup globalnej sieci (film, 21m)
https://youtu.be/MC3NHJovhdw
INFO: Ponad 90% globalnego internetu płynie przez kable leżące na dnie oceanów - i to wcale nie jest trudne do uszkodzenia, jeśli ktoś wie, gdzie ciągnąć kotwicę. Autor filmu omawia tę infrastrukturę. Dowiesz się m.in., jak działają wzmacniacze sygnału i co najczęściej niszczy kable. Film omawia też aspekt geopolityczny tematu, bo podmorskie kable są dziś poligonem wojny hybrydowej. Czy w związku z tym Starlink rzeczywiście jest alternatywą dla światłowodu? Tu znajdziesz odpowiedź.

7) Darmowe warsztaty online z podstaw testów penetracyjnych [sponsorowane]
https://s.mrugalski.pl/warsztatyPentesty
INFO: eśli chcesz nauczyć się przeprowadzać testy penetracyjne aplikacji webowych, poznać narzędzia używane zarówno przez hakerów, jak i pentesterów oraz zobaczyć, jak AI wspiera analizę kodu - dołącz do darmowych warsztatów, które odbędą się w czwartek 25 czerwca o 18:00. Zobaczysz na żywo, jak wygląda atakowanie podatnych aplikacji, i będziesz mógł powtórzyć to samo we własnym środowisku Dockerowym. Każdy zapisany uczestnik otrzyma dostęp do nagrania ze spotkania.

8) AI jako narzędzie skoordynowanej dezinformacji - jak się bronić?
https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/ai-jako-narzedzie-skoordynowanej-dezinformacji-jak-odpowiedziec-na-ten-problem/
INFO: Kiedyś boty siejące dezinformację dość łatwo można było rozpoznać po tym, że kopiowały te same teksty albo miały podejrzaną historię konta. Poza tym ktoś musiał całym procesem zarządzać, a więc ich rozwój miał swoje ograniczenia. Raport NATO StratCom pokazuje, jak zmieniła się ta sytuacja, odkąd w grze jest AI. Modele potrafią obsłużyć całą kampanię od A do Z: znaleźć podatną na manipulację społeczność, wygenerować 'bohaterów’ budujących wiarygodność przekazu, ocenić co działa, a nawet poprawiać strategię. Na pewno potrzebujemy rozwiązań systemowych na ten problem, ale jako jednostki też możemy zadbać o swoją odporność na takie działania. Krok pierwszy to świadomość - i w tym celu warto przeczytać ten tekst.

9) Datatype - font do łatwego tworzenia wykresów
https://franktisellano.github.io/datatype/
INFO: Dzięki Datatype wrzucisz mały wykres do zwykłego tekstu bez korzystania z JavaScriptu i bibliotek graficznych. To font OpenType, który wykorzystuje mechanizm ligatur do zamiany prostych tekstowych zapisów w wykresy słupkowe, sparklines czy wskaźniki procentowe. Działa wszędzie, gdzie działa tekst: w tabelach, dashboardach, raportach, nawet w środku akapitu. Jako font zmienny pozwala regulować gęstość i wagę wykresów, a skaluje się razem z rozmiarem tekstu. Dodajesz go przez 'font-face’ jak zwykły krój pisma.

10) Dlaczego duże DELETE w Postgresie mogą obciążać bazę?
https://planetscale.com/blog/the-only-scalable-delete
INFO: Załóżmy, że masz w bazie tabelę z niepotrzebnymi wierszami, są to np. stare logi albo dane po jakiejś awarii i chcesz je posprzątać bez spowalniania produkcji. Być może pierwszy odruch to DELETE. Problem w tym, że w Postgresie to działa na odwrót - mechanizm MVCC sprawia, że usunięte wiersze nie znikają od razu, a zostają jako martwe rekordy, które musi potem posprzątać VACUUM. Obciąża to odczyty, aplikację i WAL (dziennik operacji). Autor pokazuje, co w tym przypadku zadziała o wiele lepiej i jak to zaprojektować.

11) Jak wdrażać Claude Code w dużych codebase'ach?
https://claude.com/blog/how-claude-code-works-in-large-codebases-best-practices-and-where-to-start
INFO: Czasem zespoły porównują modele AI po benchmarkach i dziwią się, że w praktyce wyniki nie pokrywają się z oczekiwaniami. Artykuł nieco rozjaśnia tę kwestię. Anthropic zebrał wzorce z wdrożeń Claude Code w monorepo z milionami linii kodu, systemach legacy i organizacjach z tysiącami programistów - wniosek jest taki, że to nie sam model robi różnicę, tylko cała warstwa konfiguracji wokół niego (pliki CLAUDE.md, hooki, skille, pluginy, integracje LSP, serwery MCP i subagenci). Tekst tłumaczy, do czego służy każdy z tych elementów, w jakiej kolejności je budować i jakie błędy popełniają zespoły. Dobra lektura dla wszystkich, którzy chcą zamienić 'wiedzę plemienną’ w gotową do użycia konfigurację.

12) Więcej wytwarzanego kodu to nie większa produktywność - dlaczego?
https://joshcollinsworth.com/blog/productivity
INFO: Autor tekstu opowiada, jak codzienne używanie AI w programowaniu dawało mu przez jakiś czas poczucie ogromnej produktywności. Naprawiał błędy, dodawał funkcje, robił refaktory odkładane latami… Szkoda tylko, że większości z tych funkcji nikt nie używał, refaktory też niczego nie zmieniły, a sam autor uczył się mniej niż wcześniej, bo nie rozumiał kodu, który 'napisał’. Zaczął więc szukać badań o produktywności programistów przy pracy z AI, aby nie polegać tylko na własnych odczuciach - ich wyniki podsumowuje w tym tekście. Przeczytaj, jeśli nie chcesz mylić bycia szybkim i zajętym z prawdziwą produktywnością.

13) Awesome Telegram - katalog botów, bibliotek, narzędzi i kanałów
https://github.com/ebertti/awesome-telegram
INFO: Jeśli Telegram kojarzy Ci się tylko z komunikatorem, za chwilę może się to zmienić. Na Telegramie działa cały ekosystem botów do moderacji grup, transkrypcji głosówek na tekst, płatności, powiadomień i automatyzacji codziennych zadań. W tym repo znajdziesz np. boty gotowe do użycia, boty inline (wstawiasz GIF-y, ankiety, artykuły bezpośrednio w rozmowie), biblioteki programistyczne dla niemal każdego języka, narzędzia CLI, motywy, a do tego kanały i grupy społeczności technologicznych, DevOps i security. Może się to przydać administratorom grup, osobom prowadzącym sprzedaż przez Telegram czy programistom, którzy chcą zbudować własnego bota.

14) Entuzjaści AI kontra sceptycy - jak zasypać przepaść w zespole
https://charitydotwtf.substack.com/p/ai-enthusiasts-are-in-a-race-against
INFO: Autorka tekstu była na konferencji, na której prezenter chwalił się, jak vibe codingiem w kilka tygodni rozwiązał trudny problem - coś, co normalnie zajęłoby zespołowi ponad rok. Sala entuzjastów AI mu przyklasnęła, ale autorka znała ludzi z tej samej firmy, którzy nazwali ten projekt 'horror show’ i twierdzili, że miesiącami po tym sprzątali. Programowanie z AI staje się więc źródłem podziału w zespołach i autorka poszukuje odpowiedzi, jak uwzględnić perspektywę obu stron przy realizacji projektów.

15) Czy bańka AI pęknie? - analiza krytyka branży AI
https://www.wheresyoured.at/ai-is-slowing-down/
INFO: Coś w kontrze do hype'u związanego z AI - Ed Zitron, jeden z najbardziej zadeklarowanych sceptyków AI, porusza w tekście temat dużych zobowiazań finansowych ciążących na OpenAI i Anthropic. Pokazuje, że budowane centra danych mogą kosztować biliony dolarów, i jak obie firmy musiałyby w ciągu kilku lat wielokrotnie zwiększyć przychody, aby spłacić zobowiązania wobec dostawców infrastruktury. Pisze też o rozliczeniach tokenowych, które dopiero teraz ujawniają firmom prawdziwe koszty AI. Nie spodziewaj się tu chłodnej, neutralnej analizy - raczej opinii krytyka sztucznej inteligencji.

16) Spec-driven development - twórz lepsze oprogramowanie z pomocą AI
https://blog.allegro.tech/2026/06/spec-driven-development-best-practices.html
INFO: Swobodna rozmowa z agentem kodującym sprawdza się przy prostych zadaniach, ale przy bardziej złożonych zmianach łatwo skończyć z niespójną architekturą i kodem, który mija się z tym, co właściwie miało powstać. Pomocny może być Spec-Driven Development (SDD). Zanim agent zacznie pisać, powstaje specyfikacja - żywy dokument opisujący co budujemy, dla kogo i z jakimi ograniczeniami, aktualizowany razem z kodem i przeglądany przez zespół. W artykule przeczytasz o całym procesie i zobaczysz go na praktycznym przykładzie aplikacji koszyka zakupowego. Jest też przegląd narzędzi, które już to wspierają.

17) Jak uruchamiać ZSH w 30 ms bez frameworków i plugin managerów
https://mijndertstuij.nl/posts/life-is-too-short-for-a-slow-terminal/
INFO: Jeśli cały dzień siedzisz w terminalu, każde opóźnienie przy otwieraniu nowej zakładki czy wpisywaniu znaku odczuwasz setki razy. Autor ma shell startujący w około 30 milisekund, a sekret tego to wcale nie jakaś wielka optymalizacja, a prostota: żadnego oh-my-zsh, prezto czy plugin managera. W tekście przeczytasz też o cache'owaniu mechanizmu uzupełnień (compinit), lazy-loadingu ciężkich narzędzi oraz asynchronicznym prompcie, który nie blokuje pracy w dużych repozytoriach Git. Na koniec zobaczysz, jak zmierzyć, gdzie Twój shell traci czas.

18) CSS dla prostych stron - praktyczne zasady i typowe pułapki
https://matklad.github.io/2026/06/04/css-unavoidable-bad-parts.html
INFO: AI napisze za Ciebie CSS w sekundę, ale jeśli coś się rozjedzie - marginesy nie te, tekst jest nieczytelny na telefonie, layout się rozpada - to Ty musisz to zauważyć i wiedzieć, jakie zmiany wprowadzić. Programista bez doświadczenia frontendowego wykopał z dokumentacji MDN przydatną wiedzę: jakich tagów HTML używać, dlaczego reset CSS jest niezbędny, czemu marginesy zachowują się inaczej, niż się wydaje, dlaczego font-size to nie to, na co wygląda itd. To coś dla Ciebie, jeśli musisz czasem ostylować prostą stronę i chcesz rozumieć, co się dzieje 'pod maską’, nie tracąc na tym wielu dni debugowania. Autor tekstu stracił je za Ciebie ;)

19) SQLite i UUID jako klucz główny - nie rób tego!
https://andersmurphy.com/2026/06/05/the-perils-of-uuid-primary-keys-in-sqlite.html
INFO: Używanie UUID jako klucza głównego jest wygodne - jest losowy, unikalny, nie trzeba pamiętać licznika. Tylko że w SQLite ta losowość ma swoją cenę. Autor mierzy, jak duże spowolnienie powoduje używanie losowego UUID4 w porównaniu do prostego liczbowego klucza i pokazuje przez profilowanie, gdzie dokładnie ten czas się gubi. Sprawdza też, czy czasowo uporządkowany UUID7 naprawia problem i co się dzieje, gdy UUID trzymasz razem z domyślnym rowid (zamiast go zastępować). Nie każde wygodne rozwiązanie jest optymalne wydajnosciowo - warto o tym pamiętać.

20) Dlaczego Siri AI nie trafi do Europy? - konflikt Apple z Unią Europejską (film, 20m)
https://youtu.be/dFd6KSJX1Io
INFO: Masz iPhone, płacisz tyle samo co użytkownik w USA, ale nowej Siri z Apple Intelligence w pełnej wersji nie zobaczysz. Wszystko przez unijny Digital Markets Act i status Apple jako “gatekeepera”. Apple mówi jedno, Unia drugie, a najbardziej tracą na tym europejscy użytkownicy i deweloperzy. Autor filmu omawia, gdzie kończy się argument o prywatności, a zaczyna walka o kontrolę nad ekosystemem.

21) Dług technologiczny w projektach wspieranych przez AI
https://devszczepaniak.pl/dlug-technlogiczny-w-dobie-ai/
INFO: Kiedyś nieczytelny kod, brakujące testy albo duplikację kodu trzeba było poprawiać ręcznie, a dziś wystarczy do tego kilka promptów. Jest więc mniej drobnych zaniedbań w kodzie, ale dużo łatwiej zaciągnąć dług na poziomie architektury - bo złe wzorce w kodzie agent będzie powielał szybciej niż człowiek przy ręcznym copy-paste. Autor tekstu pokazuje, że im szybciej i więcej kodujemy z AI, tym ważniejsze stają się decyzje architektoniczne. Zwraca też uwagę na to, jak ważna jest dokumentacja w utrzymaniu kontroli nad projektem. Warto też podkreślić, że sam opisywany dług technologiczny nie jest ani dobry, ani zły, bo to jakie efekty powoduje, zależy od kontekstu i tego, w jakim stopniu świadomie taki dług zaciągamy.

22) SkillSpector - skaner bezpieczeństwa skillów dla agentów AI
https://github.com/NVIDIA/SkillSpector
INFO: Skille do agentów AI często mają duże uprawnienia, ale ile osób czyta cały kod przed ich instalacją? SkillSpector od NVIDII to skaner, który robi to za Ciebie: sprawdza katalogi, zipy, URL-e i repozytoria Git w poszukiwaniu 64 typów problemów (np. prompt injection, wycieki, niebezpieczne wywołania kodu i zatrucie narzędzi MCP). Najpierw robi analizę statyczą i ocenę semantyczną z użyciem LLM, a potem daje rekomendację: bezpieczne, ostrożnie, albo nie instaluj. Wyniki eksportujesz do JSON, Markdown czy SARIF, więc da się to wpiąć w CI/CD. Będzie przydatne dla każdego, kto instaluje cudze skille do Claude Code, Codex CLI, Gemini CLI i podobnych środowisk.

23) Ponytail - plugin dla agentów AI, który ogranicza nadmiarowy kod
https://github.com/DietrichGebert/ponytail
INFO: Agenci AI mają tendencję do pisania rozbudowanych implementacji tam, gdzie wystarczyłaby jedna linijka albo natywna funkcja. Ale da się to ukrócić. Ponytail jest zestawem reguł, skilli i hooków, który zmienia kolejność myślenia agenta: najpierw sprawdź, czy problem da się pominąć albo rozwiązać czymś gotowym, a dopiero potem pisz własny kod. Działa z Claude Code, Codexem, Cursorem, Gemini CLI i kilkoma innymi narzędziami. Autor podał wyniki benchmarków na różnych modelach, a do tego udostępnił też sposób do ich powtórzenia na własnym sprzęcie i modelach.

24) Aplikacje, które pomagają planować górskie wycieczki (film, 17m)
https://youtu.be/7ZXJtLclRZI
INFO: Google Maps dobrze sprawdza się przy dojeździe i szukaniu noclegu, ale do planowania trasy w górach to słaby wybór. Autor pokazuje własny zestaw aplikacji do sprawdzania profilu wysokościowego i przewyższeń, prognoz pogody dopasowanych do konkretnych szczytów, map offline na wypadek słabego zasięgu, a także radarów burzowych i appki do ogarniania listy sprzętu do pakowania plecaka. Praktyczny zestaw aplikacji dla każdego, kto wybierając się na szlak chce mieć plan ponad 'włączę Mapy Google i zobaczę co będzie’.

25) Zbuduj własnego agenta AI - interaktywny kurs po polsku
https://harness.michalsk.pl/
INFO: Kursów o agentach AI nie brakuje, ale wiele z nich daje gotowe wzorce do wklejenia i tyle. Autor tego kursu stawia sprawę jasno - nie zbuduje za Ciebie systemu produkcyjnego, ale da Ci fundament pod samodzielne testowanie. Kurs przeprowadzi Cię przez trzy etapy: pierwsza działająca pętla z weryfikatorem, zarządzanie kontekstem, pamięcią i narzędziami (MCP, Skills, RAG) oraz systemy multi-agent, ewaluacje, guardrails, observability. Zero wcześniejszego doświadczenia z agentami nie jest problemem, wystarczy Ci znajomość Pythona. Całość zamyka ćwiczenie end-to-end, w którym samodzielnie składasz harness i mierzysz, ile faktycznie zyskujesz względem prostszej wersji agenta.

26) Ralph Wiggum - nowa odsłona nadzorcy długich sesji w Claude Code
https://github.com/frankbria/ralph-claude-code
INFO: Kiedy zostawiasz Claude Code samego z projektem na dłużej, to jest ryzyko, że albo zacznie się zapętlać, albo zatrzyma się za wcześnie. Ralph rozwiązuje ten problem, bo dodaje warstwę zarządzającą takimi sesjami. Sprawdza dwie rzeczy naraz: czy zadanie faktycznie wygląda na ukończone i czy Claude wprost zgłosił, że skończył - i tylko po spełnieniu tych warunków sesja się zatrzymuje. Ralph ma też limity wywołań API, circuit breaker i obsługę pięciogodzinnego limitu Claude, żeby sesja nie wywaliła się w połowie pracy. Możesz importować zadania np. z dokumentów PRD albo z GitHub Issues, ustawić kolejkę zadań do przetworzenia po kolei i podglądać postęp na żywo przez tmux. To nie jest ten sam Ralph, na którego była moda wiele miesięcy temu. To bardziej profesjonalne podejscie do tamtej koncepcji zarządzania agentami.

27) Kod to tylko 'cache’, a decyzje projektowe są najważniejsze? - co zmienia się AI w tworzeniu oprogramowania
https://charitydotwtf.substack.com/p/ai-demands-more-engineering-discipline
INFO: Autorka stawia tezę, że skoro AI generuje kod za grosze to zaczyna on działać bardziej jak cache - tymczasowy zapis tego, co aktualnie rozumiemy o systemie, a nie jak trwały zasób. Uwaga zespołów przesuwa się na specyfikacje, testy behawioralne, podejmowanie decyzji, rozumienie problemów itp. - i to są kompetencje, które zyskują na znaczeniu w pracy programistów z AI. Jest też kilka przemyśleń na temat zmieniającej się roli produkcji, która staje się czymś więcej niż tylko miejscem, gdzie trafia gotowy kod.

28) AGENTS.md, MCP, skills, hooks i subagenty - co to jest i kiedy stosować które? (film, 13 m)
https://www.youtube.com/watch?v=eoOTzbxAmss
INFO: MCP, skille, rules, hooki, subagenty - mechanizmów w agentach do kodowania jak Claude Code czy Cursor jest już sporo i każdy robi coś innego. Autor filmu omawia, do czego służy każdy z nich, kiedy ich użycie ma sens, a kiedy tylko zżera Twoje okno kontekstowe bez większej korzyści. Jeśli codziennie pracujesz z agentami AI i chcesz sprytniej albo bardziej świadomie korzystać z ich możliwości - obejrzyj.

29) Czy wydania rsync miały więcej błędów przez Claude? - analiza danych z projektu
https://alexispurslane.github.io/rsync-analysis/
INFO: Gdy w dwóch wydaniach rsync pojawiły się regresje, internet szybko znalazł wspólny mianownik: część commitów powstała z pomocą Claude. Autor postanowił sprawdzić, czy to naprawdę miało ze sobą związek. Zebrał dane o błędach z GitHuba, Bugzilli i listy mailingowej z 36 wydań rsync, każdemu błędowi nadał odpowiednią wagę i porównał dwa sporne wydania z resztą historii projektu metodami statystycznymi (test permutacyjny i test Fishera). Czy krytyka użycia Claude w tym przypadku znalazła potwierdzenie w danych? Sprawdzisz w artykule.

30) Modele AI dostały dostęp do własnych “ustawień wewnętrznych” - co z tym zrobiły?
https://www.lesswrong.com/posts/cNDJuXNZ8MrkPZNzj/machinic-psychopharmacology-do-llms-self-medicate-3
INFO: Badacze dali modelom AI (Qwen3) dostęp do specjalnych 'przełączników’, czyli 40 narzędzi, które pozwalają im samodzielnie zmieniać własny wewnętrzny stan (coś jak nastrój czy sposób myślenia, choć to uproszczenie). Model mógł sam zdecydować, czy i kiedy z nich skorzysta. Sprawdzono trzy rzeczy: po które 'przełączniki’ model sięga najczęściej, kiedy ma pełną swobodę, czy umie rozpoznać po samym 'odczuciu’, jaki przełącznik mu właśnie włączono, i czy sięga po nie sam podczas wykonywania zwykłego zadania - zwłaszcza gdy użytkownik jest niezadowolony albo zadanie jest niemożliwe do zrobienia. Ciekawe spojrzenie na to, co dzieje się 'w głowie’ modelu i jak to badać, zanim podobne mechanizmy trafią do systemów o większej autonomii.

31) Koniec wsparcia dla rozszerzeń Manifest V2 w Chrome = koniec uBlocka?
https://www.neowin.net/news/google-chrome-is-killing-all-ublock-origin-bypasses-microsoft-edge-opera-to-follow/
INFO: Jeśli nadal w Chrome masz klasycznego uBlock Origin i dotąd działał dzięki różnym sztuczkom i obejściom - to się kończy. Google usuwa z Chromium ostatnie flagi, które pozwalały kontrolować dostępność starszego standardu rozszerzeń (Manifest V2), tłumacząc to długiem technicznym i ryzykiem bezpieczeństwa. Z tekstu dowiesz się, co dokładnie znika w kolejnych wersjach Chromium, jak na to reagują inne przeglądarki oparte na tym silniku (Edge, Opera, Brave, Vivaldi) i jakie zostają alternatywy.

32) Transparify - odzyskiwanie przezroczystości z grafik AI
https://transparify.app/
INFO: Większość generatorów AI (Midjourney, DALL-E czy Gemini) nie umie eksportować obrazów z przezroczystym tłem, a standardowe usuwanie tła niszczy miękkie krawędzie i poświaty. Transparify podchodzi do tego inaczej: generujesz ten sam obraz dwa razy (raz na białym, raz na czarnym tle), a narzędzie matematycznie porównuje piksele i odtwarza prawdziwą przezroczystość, łącznie z półprzezroczystymi pikselami, które inaczej by zginęły. Plus za prywatność - wszystko działa lokalnie w przeglądarce, obrazu nigdzie nie wysyłasz.

P.S. Jeśli szukasz serwera VPS pod swoje projekty, to rzuć okiem na ofertę Mikrusa.