Βήμα Ασκουμένων & Νέων Δικηγόρων 2014

Αποτελέσματα εκλογών ΕΑΝΔΑ 2017

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 12 Jan 2017 11:36:00 +0000

Τελικά αποτελέσματα των αρχαιρεσιών
της 11ης Ιανουαρίου 2017 για την εκλογή Δ.Σ.

της Ένωσης Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων Αθηνών

ΣΤΑΜΑΔΙΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ - ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ του Κωνσταντίνου 411
ΜΠΑΤΗΣ ΒΕΝΙΑΜΙΝ (ΜΠΕΝΤΖΙ) του Ισαάκ 396
ΝΤΟΥΣΚΑΣ ΣΩΤΗΡΙΟΣ του Γεωργίου 396
ΚΑΡΕΤΣΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ του Χρήστου 378
ΑΔΑΜΟΣ ΛΑΜΠΡΟΣ του Σωτηρίου 367
ΠΕΤΡΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ του Κωνσταντίνου 349
ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΑΡΙΣΤΕΑ του Κωνσταντίνου 342
ΜΙΧΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ του Δημοσθένη 338
ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ του Σπυρίδωνος 330
ΑΓΓΕΛΗ ΜΑΡΙΑ του Γεωργίου 290
ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ του Βασιλείου 290
ΚΟΛΛΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ του Γεωργίου 286
ΑΝΔΡΟΝΙΑΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ του Αθανασίου 263
ΒΑΣΤΑΡΟΥΧΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ του Παύλου 25

(εκλέγονται στο Δ.Σ. της Ε.Α.Ν.Δ.Α. οι 11 πρώτοι)

Ανακοίνωση υποψηφιότητας Γιώργου Πετράκη για τις Εκλογές Ε.Α.Ν.Δ.Α. της 11/1/2017

noreply@blogger.com (Anonymous) — Tue, 27 Dec 2016 14:01:00 +0000

Την ώρα που η θέση των ασκούμενων και νέων δικηγόρων υποβαθμίζεται συνεχώς μέσα στην κοινωνία και στον δικηγορικό κλάδο, επιβάλλεται όσο ποτέ να δοθεί μια ηχηρή απάντηση απ’ όλους εμάς. Βλέποντας τις προσδοκίες που είχαμε όταν εισήλθαμε στον απαιτητικό τούτο επαγγελματικό στίβο να εξανεμίζονται, φρονώ ότι ήρθε η ώρα να αναλάβουμε δράση, παίρνοντας τις τύχες μας στα δικά μας χέρια.

Σ’ αυτό το ρευστό για όλους μας πλαίσιο και ενόψει των επικείμενων εκλογών της 11ης Ιανουαρίου 2017 για την ανάδειξη του νέου δ.σ. της Ε.Α.Ν.Δ.Α., αποφάσισα να θέσω εαυτόν για πρώτη φορά στην κρίση των νέων συναδέλφων και φίλων.

Δεσμευόμενος να υπηρετήσω πιστά την εντολή τους για αναβάθμιση της θέσης των ασκούμενων και νέων δικηγόρων, είμαι πρόθυμος να επιδείξω τον ζήλο και το θάρρος που απαιτείται, μη διστάζοντας σε πολλές περιπτώσεις να συγκρουστώ με παγιωμένες και απαρχαιωμένες συνάμα αντιλήψεις που έχουν φέρει έναν ολόκληρο κλάδο σε αδιέξοδο.

Μακριά από λάθη του παρελθόντος και σ'ένα πλαίσιο συνδιαμόρφωσης με συνυποψηφίους που μοιραζόμαστε τις ίδιες ανησυχίες και την ίδια όρεξη για προσφορά, θα αναζητήσω λύσεις για τα καθημερινά και μη προβλήματα που αντιμετωπίζουμε.

Συνάδελφοι, μας ενώνει η αγωνία για το αύριο, οι θυσίες που κάναμε και τα όνειρα που έχουμε. Ανεξαρτήτως αποτελέσματος, επιδιώκω την σύνθεση μιας ενεργής και δραστήριας Ένωσης, που θα χει ως κύριο μέλημα τον νέο επιστήμονα.

ΥΓ: Καλές γιορτές, με υγεία, ευτυχία και πολλές επαγγελματικές επιτυχίες για όλους μας.

Γιώργος Πετράκης

Δικηγόρος Αθηνών

Υποψήφιο μέλος Δ.Σ. Ε.Α.Ν.Δ.Α.

Τα πάθη του ασκούμενου

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sun, 11 Dec 2016 14:53:00 +0000

Ανέκαθεν το χρονικό διάστημα της «άσκησης» θεωρούνταν από όλους τους νομικούς που το βίωσαν το πιο άχαρο κομμάτι της δικηγορίας. Όλοι έκαναν υπομονή μέχρι το πέρας και οι εμπειρίες που αποκόμισαν δεν ήταν μέσα στην προσδοκία που είχαν για την πρώτη επαφή με την νομική επιστήμη στην καθημερινότητά της. Ας δούμε όμως σήμερα τον υποχρεωτικό αυτό θεσμό και τις καθημερινές εκρήξεις απαράμιλλης χαράς και γνώσης (#not) που μας προσφέρει. Για όσους από σας δεν έχετε ξεκινήσει ακόμα, χωρίς να θέλω να σας φοβίσω, κουράγιο, κάθε αρχή και δύσκολη, κάποια στιγμή θα έπρεπε να γίνει και κάποια στιγμή θα τελειώσει και για όσους βρίσκεστε μέσα στο μάτι του κυκλώνα, παρηγορηθείτε με τη σκέψη ότι είμαστε πολλοί και κουβαλάμε όλοι τους ίδιους καφελαδί φακέλους στην Ευελπίδων. Ας γίνω λίγο πιο συγκεκριμένη:

1. Το ωράριο: η Νο1 μπανανόφλουδα που πατάμε μπαίνοντας για πρώτη φορά με τα καινούργια μας αστραφτερά δικηγορικά ρούχα στο γραφείο του ασκούμενου. Για την συντριπτική θλιβερή πλειοψηφία από την πρώτη κιόλας μέρα γίνεται σαφές ότι το ωράριο θα είναι το λιγότερο 8-10 ώρες, ήτοι ξυπνάς 7, φεύγεις από το σπίτι σου στις 8, είσαι μέσα στο γραφείο (το οποίο μην χαρείς και πολύ δεν θα το βλέπεις συχνά) κατά τις 9 και φεύγεις είτε 4 (για τους ευνοημένους), είτε 5-6 (για τους ντεμί), είτε 7 (για τους κανονικά εργαζόμενους). Για να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Το ωράριο που σου λένε δεν έχει καμία σχέση με αυτό που πραγματικά θα κάνεις. Τελευταία στιγμή θα προκύπτει κάτι, θα πρέπει να μεταφέρεις κάτι, να γράψεις κάτι, και σε κάθε περίπτωση anyway κάτι θα σου φορτώσουν και αποχαιρέτα τον καφέ με φίλους που χάνεις. Μην τα βλέπουμε και όλα μαύρα. Αυτό δεν θα γίνεται και κάθε μέρα. Μόνο 4/5 εργάσιμες μέρες της εβδομάδας. Και αν τυχόν κάνεις κάνα αστείο και φύγεις την ώρα που σου είπαν ότι δικαιούσαι, σε κοιτάνε σαν να τους σκότωσες τη μάνα, αρχίζουν τα «τς,τς,τς τι τεμπέλης/τεμπέλα» και το μεγάλο αφεντικό (θα τον γνωρίσουμε παρακάτω) θα σου πει σε ανύποπτο χρόνο «Άκου να σου πω παιδί μου, εδώ ασκούμε λειτούργημα, δεν είμαστε δημόσια υπηρεσία». Και θα περνάει κάποιος τυχεράκιας φίλος/ συμφοιτητής που έχει σχολάσει κάτω από το γραφείο στις 7 και θα σου στέλνει στο messenger «Έλα ρε, είσαι δουλειά; Άντε κατέβα να αράξουμε κέντρο για καμιά μπύρα» και ένα δάκρυ θα κυλάει στο μαγουλάκι σου μικρό, τρυφερό μου ασκουμενάκι.

2. Το αντικείμενο: Ναι, όλοι μας φανταζόμασταν τη στιγμή που θα παίρναμε στα χέρια μας την πολυπόθητη «δικογραφία» και με την νομική μας μυαλάρα θα σώζαμε την κατάσταση βρίσκοντας τον υπέρ-απίστευτο νομικό ισχυρισμό και την τέλεια νομολογία και όλο το δικαστήριο θα λέει «πολύ έξυπνο αυτό, θα το σκέφτηκε το αφεντικό». Και ξυπνάμε απότομα στην Αθήνα του 2016. Το πρώτο που θα κάνεις θα είναι να ζαλώνεσαι σαν το γαϊδούρι με αυτούς τους απαίσιους χαρτονένιους φακέλους (που δεν κλείνουν καλά με αποτέλεσμα να τους κρατάς σαν το αγέννητο παιδί σου μην τυχόν και ανοίξουν και χυθούν όλα τα έγγραφα) και να ανεβοκατεβαίνεις σκάλες του μετρό και των δικαστηρίων, να ψάχνεις που καταθέτεις για τακτική διαδικασία, που για ειδικές, τι στα κομμάτια είναι προσδιορισμός και που τον κάνεις, ποιος θα σου βάλει την καταραμένη την στρογγυλή σφραγίδα η οποία εν τέλει είναι πεταμένη σε ένα πανάρχαιο τραπέζι και την βάζεις μόνος/ μόνη σου, που να βρεις μέγαρο(=συντομογραφία για το μεγαρόσημο) και αφού το βρεις αν πρέπει να πάρεις των 2€ ή 3€ κτλ. Έτσι θα περάσουν οι πρώτοι μήνες και αν είσαι τυχερός/τυχερή θα σου δώσουν να γράψεις και κάτι, έτσι επειδή είσαι εσύ. Θα βάλεις τα δυνατά σου να βγει καλό, θα πάρεις τηλέφωνα ή θα στείλεις μηνύματα σε φίλους σου που ξέρουν να σου στείλουν κάνα υπόδειγμα. Μπορεί και να ρίξουν μια ματιά πριν το καταθέσεις, μπορεί λέω δεν παίρνω και όρκο. Αν είναι καλό δεν πρόκειται να το μάθεις ποτέ. Αν είναι χάλια και η υπόθεση χαθεί, ακόμα και αν ήταν χαμένη από χέρι, σου έρχεται ξεφτίλισμα όλο δικό σου και αν το αφεντικό είναι κομματάκι ψυχεδελικός μπορεί να κάνεις και bye-bye. Από ένα σημείο και μετά θα γράφεις πιο συχνά γιατί πρέπει να επιτελείς και κάποιο έργο, τι τσάμπα σε πληρώνουν 200 ολόκληρα ευρώ το μήνα; Και αν κάνεις και καλό κουμάντο βάζεις και στην άκρη, σου λέει τώρα ο άλλος

3. Το μπικικίνι: Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς συνεργάτες. Γι’ αυτό θα είναι ξεκάθαροι μαζί σου από την αρχή. 300€ και καθαρίζεις και τζάμια φεύγοντας. Και αυτό αν σ’αρέσει. Αν όχι πήγαινε αλλού ή κάτσε χωρίς να κάνεις άσκηση, να μην μπορείς να γραφτείς και στο σύλλογο. YOLO. Καλά για αυτούς που πληρώνονται με 500 ή 600€ δεν το συζητώ. Πρέπει να γράφουν αγωγή, να στέλνουν υπόμνημα και να επικοινωνούν και με τον πελάτη πάνω σε πολύχρωμη μπάλα τσίρκου τραγουδώντας την τσιγκολελέτα. Δεν φτάνει που σου έκαναν και τη χάρη και σε πήραν στη δούλεψη τους να μάθεις τη δουλειά, θες και λεφτά; Γιατί, επειδή πληρώνεις 10 €/μέρα σε εισιτήρια τραμ, μετρό, λεωφορείου, κάνα σάντουιτς (δεν θα ψωμολυσάξουμε κιόλας) και ταξί για να πηγαίνεις στα δικαστήρια να παίρνεις έγγραφα και να αφήνεις άλλα; Μήπως είσαι λίγο αχάριστος; Think about it.

4. Τα πέρα-δώθε: Σαν συμπλήρωση των από πάνω αξίζει ένας μικρός λόγος και για την μετακίνησή σου. Το αττικό μετρό θα γίνει το 2^ο σπίτι σου. Θα μπαίνεις μέσα πρωί-πρωί καλοντυμένος/η και μυρωδάτος/η για τα δικαστήρια και θα κολλάει πάνω σου κάθε βρώμικος, λιγδωμένος μεσήλικας ή υπερήλικας που μυρίζει χειρότερα από το στόμα εκείνης της θείας σου από το χωριό. Θα σε κοιτάει και παρεξηγησιάρικα γιατί του πιάνεις τον χώρο με αυτά που κουβαλάς και έχεις και τουπέ και σε κανένα απότομο φρενάρισμα στάσης θα πέσει και όλος πάνω σου χωρίς φυσικά να πει συγνώμη, μη σου πω μπορεί και να σε βρίσει. Βγαίνοντας έξω θα θες απεγνωσμένα να τριφτείς παντού με betadine αλλά η γραμματεία κλείνει στη 1 δεν προλαβαίνεις. Στον γυρισμό για το σπίτι θα ακούσεις το ρεμίξ του «μια μικρή βοήθεια παρακαλώ» σε διάφορους ρυθμούς και διαλέκτους και αν είσαι τυχερός σαν και μένα ο εκάστοτε κατατρεγμένος θα έρχεται μπροστά στη μούρη σου, θα σε καρφώνει με το βλέμμα του τύπου «έχω τη δύναμη να σε υπνωτίσω» και θα επιμένει «εσείς δεν έχετε, ναι σε σας μιλάω μην κάνετε πως δεν ακούτε, μα σας παρακαλώ, χίλια χρόνια να ζήσετε, και κάτι λίγο με βοηθάει». Στο τέλος της ημέρα καταλήγεις σπίτι σου ποδοπατημένος, θεονήστικος με μια ελαφριά ψιλοπανούκλα, μπαίνεις στο μπάνιο και τρίβεσαι μέχρι να βγάλεις την πέτσα σου και πέφτεις στο κρεβάτι με αυτό το ανάμεικτο συναίσθημα λύπης και σιχαμάρας.

5. Ο συγκρατούμενος: Ας πούμε λίγα και για τους άλλους. Ξέρεις ποιους άλλους; Εκείνα τα δύσμοιρα τους συνασκούμενούς σου. Στα μεγάλα γραφεία, τα ωραία, τα κολωνακιώτικα ή στις εταιρίες, συνήθως θα είστε δύο οι Βέγγοι που θα τρέχετε και μακάρι να είστε δύο, να ‘χετε κάποιον να σας καταλαβαίνει, να σας βοηθήσει να ενταχθείτε τον πρώτο καιρό και κάποιον να σας αφήνει μεγαρόσημα όταν τα δικά σας θα χουν τελειώσει. Η πλειοψηφία είναι συνεννοήσιμοι και βοηθητικοί. Υπάρχει βέβαια και ένα μικρό, ταλαίπωρο ποσοστό που έχει να κάνει με συνασκούμενο που δεν ξέρει κατά που πέφτουν τα δικαστήρια, που δεν έχει ιδέα και το χειρότερο είναι πως νομίζει ότι έχει. Και πρέπει να εξηγείς, να ξαναεξηγείς και στο τέλος κάνεις εσύ τη δουλειά για να χεις το κεφάλι σου ήσυχο ή γιατί πολύ απλά δεν έχεις άλλη επιλογή. Και ο φιλαράκος μας σχολάει στην ώρα του ενώ εσύ κάθεσαι παραπάνω για να διορθώσεις τις ατσαλιές που άφησε.

6. Τα γρανάζια: Βγαίνοντας από το γραφείο συναντάς και αυτή την άχρωμη, άοσμη φυλή των διοικητικών υπαλλήλων. Τις πρώτες σου μέρες που δεν ξέρεις τι είναι που και τα επεξεργάζεσαι όλα σαν νεογέννητο, ο άχρωμος υπάλληλος είναι αυτός που με υποτιμητικό ύφος θα απαντήσει στην ερώτησή σου αφού πρώτα σε δυσκολέψει, δίνοντας σου μια απάντηση που κρύβει μέσα άλλες 10 ερωτήσεις. Και αν ξαναρωτήσεις θα σε κοιτάξει με το βλέμμα «αφού είσαι καθυστερημένο αγόρι/κορίτσι μου τι την θες τη νομική;» ενώ αυτός είναι ο κάθε τελευταίος αποτυχημένος πενηντάρης/αρα που το μόνο που κάνει στη ζωή του είναι να παίρνει χαρτιά από σένα και συναδέλφους σου δικηγόρους, να τα ενώνει με συρραπτικό και να γράφει 2 λέξεις. Αυτό ακριβώς το κόμπλεξ θα στο βγάλει όταν τις πρώτες μέρες θα του δείξεις τον καλό σου εαυτό, θα πας με το χαμόγελο και όλο ευγένεια να ρωτήσεις. Δεν θέλει ευγένεια εκεί. Ύφος θέλει, να τους θυμίζεις τη επαγγελματική διαφορά σας γιατί , ειλικρινά σου γράφω, αυτοί την ξεχνούν πολύ τακτικά.

7. Who’s the boss: Έφτασε η ώρα να γνωρίσουμε τα αφεντικά σου. Συνήθως δεν θα είναι μόνο ένα, ακόμα και αν στην πραγματικότητα ένα κάνει κουμάντο. Θα μπεις και θα γνωρίσεις το μεγάλο αφεντικό, ας τον ονομάσουμε εμείς κ. Ξ , που είναι ο μεγαλοδικηγόρος. Αυτός θα σε περάσει από συνέντευξη και θα σε πάρει στη γραφειάρα του. Από δω και στο εξής σε ελάχιστη επαφή θα έρχεσαι μαζί του γιατί θα σε καταστήσει ιπποκόμο στους 3-4 δικηγόρους που στελεχώνει στο βασίλειο-3άρι στην Πατησίων. Συνήθως είναι τύπος κουλτουριάρης, με 5 μεταπτυχιακά και 3 διδακτορικά, μπορεί να είναι και αναπληρωτής καθηγητής ή επίκουρος ή λέκτορας ή να χει γράψει 3-4 νομικά συγγράμματα ή να είναι μέρος σε μεγάλες εργοδοτικές οργανώσεις. Δύο είναι οι κατηγορίες του μεγάλου αφεντικού: πρώτον, αυτός που είναι «γάτα», που φτιάχτηκε μόνος του και μαγκιά του και ξέρει καλά τη δουλειά. Σε αυτή την περίπτωση όσο περίεργος (ακόμα καλύτερα ταιριάζει η λέξη που λέμε για τα θαλασσινά) και αν είναι , τουλάχιστον θα πάρεις πράγματι πείρα. Θα καταλαβαίνει την πορεία των εξελίξεων, διαδραματίζοντας ρόλο εποπτικό αλλά και επιβοηθητικό. Δεύτερον, αυτός που είναι άσχετος από δικηγορία, έχει τελειώσει μια νομική στο Γουαδαλκιβίρ, οικονόμησε το γραφείο από τον πατέρα, που το ‘χε ο πατέρας του και αυτουνού ο πατέρας κτλ. Αυτός θα σου γίνει όπως λένε και οι φίλοι μας οι Άγγλοι a pain in the ass. Δεν θα καταλαβαίνει Χριστό από αυτά που γίνονται, θα σε βλέπει σαν μια άχρηστη επένδυση χρήματος και επειδή έχει και μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του θα παρεμβαίνει και θα επιβάλει την άποψή του η οποία συνήθως είναι και η λάθος. Αυτός θα ασκεί πίεση, όχι σε σένα βέβαια γιατί παραείσαι ασήμαντος γι’ αυτόν, αλλά στον δικηγόρο σου, αυτόν που έχεις αναλάβει να εξ-υπηρετείς και αυτός με τη σειρά του θα ξεσπάει επάνω σου στην πρώτη βλακεία που θα κάνεις (γιατί μεταξύ μας στις αρχές όλοι κάνουμε).

8. Who’s the lawyer: Η πόρτα του ιλουστρασιόν γραφείου του μεγάλου αφεντικού κλείνει τώρα να τον αφήσουμε τον άνθρωπο γιατί ξεθεώνεται στη δουλεία, τα μεσημέρια ειδικά που κοιμάται κρυφά στον καναπέ. Τώρα είμαστε με τους δικηγόρους. Αυτούς που φέρνουν τα λεφτά. Τους μαχόμενους. Οι περισσότεροι είναι απότομοι, απαιτητικοί αλλά κατά βάθος καλοί. Εδώ που τα λέμε και συ αν είχες στο μυαλό σου 5 δικασίμους, τις προθεσμίες κατάθεσης που τρέχουν, αυτά που πρέπει να γράψεις μέσα στο χρόνο αυτό και την επικοινωνία με τους αγχωμένους πελάτες, ίσως να μην ήσουν τόσο ανεκτικός σε μια ερώτηση ασκούμενου που είναι απολύτως λογικό να την κάνει γιατί τώρα μαθαίνει, αλλά λόγο του καθημερινού επιπέδου δυσκολίας φαίνεται γελοίο. Κάνεις σαν ασκούμενος αυτό που μπορείς, χρησιμοποιείς τα πόδια σου για να τους εξυπηρετήσεις καθώς αυτοί χρησιμοποιούν το μυαλό τους. Αλλά καλό θα ήταν να δίνονται και κάποιες κατευθυντήριες ρε παιδιά. Ναι καταλαβαίνουμε ότι είστε πιεσμένοι, ότι τρέχετε, αλλά κι εμείς να σας βοηθήσουμε θέλουμε. Εξηγείστε μας τη μια φορά, να τα κάνουμε άμεσα και σωστά όλες τις επόμενες. Ισχύει ότι και μόνος σου μπορείς να μάθεις αλλά πολύ πιο αργά και πολύ πιο σφαλερά.

Εντάξει, ακούγονται άσχημα όλα αυτά, η αλήθεια βέβαια είναι ότι όντως είναι άσχημα. Μέσα όμως στην ασχήμια αυτού του δολερού, δικηγορικού κόσμου υπάρχει ένα όμορφο, προσωπικό για τον καθένα μας κομμάτι αλήθειας, αυτό που είχαμε ονειρευτεί όταν πήραμε την απόφαση να ασχοληθούμε. Η βοήθεια στον κόσμο. Μπορεί όχι ολόκληρο αλλά έστω τον μικρόκοσμό μας. Κάθε μικρή σου κίνηση, διαδικαστική, κουραστική και βαρετή , κάθε πράγμα που μαθαίνεις συμπληρώνει ένα κομμάτι για να αποδοθεί το δίκαιο, για να γλιτώσει κάποιος τη φυλακή, τα χρέη, την κατάσχεση, τη δυστυχία. Μπορεί ακόμα να μην το βλέπεις, αλλά να το ξέρεις, ο μηχανισμός μπορεί να γίνει καλύτερος χάρη στη συμβολή σου ακόμα και αν νιώθεις μικρός και ασήμαντος. Άλλωστε μην ξεχνάς, τον τιτανικό τον έφτιαξαν επαγγελματίες ενώ την κιβωτό ερασιτέχνες.

Νίκη Μαριόλη

Ασκούμενη δικηγόρος Αθηνών

ΠΟΙΟΣ ΕΙΠΕ ΟΤΙ Ο ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΩΝ;

noreply@blogger.com (Anonymous) — Mon, 28 Nov 2016 13:22:00 +0000

Η διετία που ακολούθησε την εκλογή του δ.σ. της ΕΑΝΔΑ τον Νοέμβριο του 2014 όφειλε να είναι και εντέλει ήταν πολύ παραγωγική για την Ένωσή μας, τόσο σε επιστημονικές όσο και σε κοινωνικές δράσεις, πράγμα που καταδεικνύει το σπουδαίο ρόλο που διαδραματίζει ο δικηγόρος εντός της ελληνικής κοινωνίας. Παράλληλα, ο κλάδος μας ήρθε αντιμέτωπος με την λαίλαπα του νέου ασφαλιστικού νόμου, ο οποίος έχει ήδη προκαλέσει κύματα φυγής από το επάγγελμα,.

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι οι συνθήκες που επικρατούν εντός του επαγγέλματός μας είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικές και το επίπεδο των εξειδικευμένων γνώσεων που καλείται να διαθέτει ένας νέος δικηγόρος προκειμένου να είναι αποτελεσματικός/αποδοτικός στην εργασία του είναι ιδιαίτερα υψηλό. Ταυτόχρονα, η δυσμενής οικονομική συγκυρία των 6 τελευταίων ετών καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη, εάν όχι απαγορευτική, τη συμμετοχή ενός νέου δικηγόρου σε επ’ αμοιβή σεμιναριακού τύπου μαθήματα, πράγμα που αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την απόκτηση των αναγκαίων επαγγελματικών εφοδίων.

Από την άλλη πλευρά, οι ασκούμενοι δικηγόροι από τον Οκτώβριο του 2015 και εφεξής καλούνται να αποκτήσουν την άδεια του δικηγόρου με εξετάσεις σε Πανελλήνιο επίπεδο με την προσθήκη 2 μαθημάτων (Διοικητικό Δίκαιο/Διοικητική Δικονομία και Κώδικας Δικηγόρων/Κώδικας Δεοντολογίας). Αυτό σημαίνει ότι οι εκκολαπτόμενοι δικηγόροι είναι πλέον υποχρεωμένοι να προετοιμάζονται πληρέστερα για την ανωτέρω εξέταση, παρότι ο βαθμός δυσκολίας των υπό εξέταση θεμάτων δε φαίνεται να αλλάζει.

Στις ανωτέρω 2 προκλήσεις το δ.σ. της ΕΑΝΔΑ απάντησε με τη διεξαγωγή σεμιναρίων α) σε εξειδικευμένα νομικά αντικείμενα και β) για την απόκτηση της άδειας του δικηγόρου. Τις ανωτέρω δύο πρωτοβουλίες είχα τη χαρά και την τιμή να τις εισηγηθώ προσωπικά και ομόφωνα το δ.σ. τις έκανε πράξη. Επιπρόσθετα, η επιτυχία των ανωτέρω εκδηλώσεων με ενθάρρυνε και πρότεινα στο δ.σ. της Ένωσης, το οποίο και συμφώνησε, τη διεξαγωγή εκδήλωσης με θέμα τις αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Με την ίδια επιτυχία στέφθηκε και η εν λόγω εκδήλωση, όπου το ιδιαίτερα αυξημένο ενδιαφέρον συμμετοχής σε αυτή οδήγησε σε κάλυψη της εν λόγω εκδήλωσης μέσω live-streaming.

Ο δικηγόρος ως αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας μας δεν θα μπορούσε να μείνει απαθής μπροστά στο δράμα των προσφύγων καθώς επίσης στις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης που αντιμετωπίζουν συγκεκριμένες κατηγορίες συνανθρώπων μας. Για αυτούς τους λόγους εισηγήθηκα και το δ.σ. της ΕΑΝΔΑ ενέκρινε τη συλλογή και διανομή ειδών πρώτης ανάγκης για τους πρόσφυγες. Επιπλέον, ο καλοκαιρινός μας χορός του 2015 είχε φιλανθρωπικό χαρακτήρα και ένα σημαντικό μέρος των εσόδων διατέθηκε στο Ειδικό Κατάστημα Κράτησης Νέων Αυλώνα.

Το «αντιασφαλιστικό» - «αντιδικηγορικό» νομοθέτημα οδήγησε τους δικηγόρους σε σκληρές κινητοποιήσεις. Αυτό άλλωστε ήταν φυσικό αφού πλέον το 70% των εσόδων ενός συναδέλφου καλύπτουν τις φορολογικές και ασφαλιστικές του υποχρεώσεις. Η συμμετοχή των νέων δικηγόρων στις ιστορικές αυτές διαδηλώσεις ήταν ιδιαίτερα μαζική. Συνακόλουθα, το δ.σ. της ΕΑΝΔΑ υιοθέτησε πρότασή μου για τη δημιουργία πανό, συνεπώς η νέα γενιά των δικηγόρων συσπειρώθηκε και εκφράστηκε κυρίως μέσα από τις τάξεις της Ένωσής μας.

Η υλοποίηση όλων αυτών των εκδηλώσεων που αποτελούν πλέον ΘΕΣΜΟΥΣ της Ένωσής μας, σηματοδοτούν ότι η ανάγκη των νέων συναδέλφων για αδιάκοπη, πλήρη και δωρεάν παρεχόμενη επιστημονική κατάρτιση γίνεται πράξη. Ακόμα, η ανάδειξη και προώθηση ευαίσθητων κοινωνικά ζητημάτων υποδηλώνει ότι ο δικηγόρος συμπάσχει με συνανθρώπους που το έχουν ανάγκη. Επίσης, η συμμετοχή και η πρωτοπορία σε αγωνιστικές δράσεις καταδεικνύει ότι ο δικηγόρος παλεύει και διεκδικεί για το δίκαιο των αιτημάτων του. Κύρια μέλημα μου λοιπόν εντός του δ.σ. της ΕΑΝΔΑ είναι ο συνδικαλισμός να τίθεται στην υπηρεσία του συνόλου και όχι των συσχετισμών ιδιαίτερα μάλιστα όταν εκπροσωπούμενοι και εκπρόσωποι βιώνουν τις ίδιες ανάγκες και αντιμετωπίζουν τις ίδιες προκλήσεις.

Του Κωνσταντίνου Καρέτσου

Δικηγόρου παρ’ Εφέταις

απερχόμενου Αντιπροέδρου δ.σ. ΕΑΝΔΑ

To νομικό πλαίσιο της άμβλωσης στην Πολωνία

noreply@blogger.com (Anonymous) — Wed, 12 Oct 2016 14:56:00 +0000

Η άμβλωση, ως διαδικασία τεχνητής διακοπής της κύησης, αποτελεί ένα άκρως αμφιλεγόμενο ζήτημα που εξακολουθεί να διχάζει την Ευρώπη του 21^ου αιώνα. Ο προβληματισμός, τόσο από ηθική όσο και από νομική σκοπιά, έγκειται στο κατά πόσο το έμβρυο χαρακτηρίζεται ως άνθρωπος και ως εκ τούτου η άμβλωση ανθρωποκτονία. Στα περισσότερα κράτη-μέλη της ΕΕ το πρόβλημα έχει, νομικά, διευθετηθεί με τη νομιμοποίηση της άμβλωσης, ώστε αυτή να αποτελεί πλέον κεκτημένο δικαίωμα των γυναικών. Ωστόσο, υπάρχουν χώρες όπου η διακοπή της κύησης απαγορεύεται και κατ’ εξαίρεση μόνο επιτρέπεται. Στις χώρες αυτές συγκαταλέγεται η Πολωνία, η νομοθεσία της οποίας είναι από τις αυστηρότερες στην ΕΕ.

Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, το οποίο στηρίζεται στον πολωνικό νόμο του 1993 “Act of 7 January 1993 on Family planning, Protection of human fetuses and The conditions under which pregnancy termination is permissible”,[1] επιτρέπει, σύμφωνα με το Άρθρο 4α, την άμβλωση σε τρεις μόνο περιπτώσεις: όταν συντρέχει κίνδυνος για τη ζωή ή την υγεία της μητέρας, όταν ο προγεννητικός έλεγχος δείχνει μη αναστρέψιμο παθολογικό πρόβλημα στο έμβρυο έως την 24^η εβδομάδα της κυήσεως, και όταν η κύηση είναι αποτέλεσμα βιασμού ή αιμομιξίας έως την 12^η εβδομάδα της κυήσεως. Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται γραπτή συναίνεση της μητέρας ακόμα και αν είναι ανίκανη προς δικαιοπραξία, εκτός αν η πνευματική της κατάσταση καθιστά αδύνατη τη συγκατάθεσή της, οπότε χρειάζεται συναίνεση του δικαστικού συμπαραστάτη. Αν η μητέρα είναι ανήλικη άνω των 13 ετών απαιτείται και πάλι γραπτή συναίνεση της ιδίας, ενώ αν είναι κάτω των 13 ετών χρειάζεται γραπτή συναίνεση των κηδεμόνων. Επιπλέον για τις δύο πρώτες περιπτώσεις, η διακοπή της κύησης προϋποθέτει τη συναίνεση γιατρού, διαφορετικού από εκείνου που θα διεξαγάγει την επέμβαση, εκτός αν ο κίνδυνος για τη ζωή της μητέρας είναι άμεσος, ενώ η τρίτη περίπτωση θα πρέπει να εξακριβωθεί από τις εισαγγελικές αρχές. Η παραβίαση της διάταξης του παραπάνω άρθρου συνιστά ποινικό αδίκημα σύμφωνα με το άρθρο 152 παρ. 1 του πολωνικού ΠΚ και επιφέρει κυρώσεις μόνο σε βάρος των γιατρών, οι οποίοι τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης έως δύο έτη, ενώ οι γυναίκες δεν διώκονται ποινικά.

Προσφάτως, κατατέθηκε στην πολωνική Βουλή νομοσχέδιο, το οποίο προβλέπει την πλήρη απαγόρευση της άμβλωσης με μόνη εξαίρεση την περίπτωση που συντρέχει σοβαρός και άμεσος κίνδυνος για τη ζωή της μητέρας. Η μη συμμόρφωση θα έχει ως συνέπεια την επιβολή ποινής φυλάκισης έως 5 έτη τόσο για τους γιατρούς και άλλα πρόσωπα που θα συμμετέχουν στην άμβλωση όσο και για τις ίδιες τις ασθενείς, ενώ δίνεται η δυνατότητα στο δικαστή να μην επιβάλλει ποινικές κυρώσεις στις γυναίκες που υποβλήθηκαν παράνομα στην επέμβαση. Η διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου στην τελευταία περίπτωση δημιουργεί σοβαρή ανασφάλεια δικαίου όσον αφορά την πιθανή ποινική μεταχείριση των γυναικών. Παράλληλα, το Ίδρυμα Ελσίνκι για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου στην Πολωνία (ΙΕΔΑ) με ανακοίνωσή του,[2] τόνισε ότι η ολική απαγόρευση της άμβλωσης αποτελεί μία απαράδεκτη παρέμβαση στην ιδιωτική ζωή των γυναικών, αφαιρεί το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση και εκθέτει τις γυναίκες σε σκληρή, απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση, δεδομένου ότι ο νόμος αυτός επιχειρεί να ελέγξει τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών. Μετά την έντονη αντίδραση ΜΚΟ, τις μαζικές διαδηλώσεις στο εσωτερικό της Πολωνίας αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και την πίεση της κοινής γνώμης, η συντηρητική κυβέρνηση του κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS) της Πολωνίας απέσυρε το επίμαχο νομοσχέδιο, ενώ το θέμα αναμένεται να έλθει προς συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η Πολωνία έχει καταδικαστεί, ήδη, τρεις φορές από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) για παραβίαση του δικαιώματος στην άμβλωση στις περιπτώσεις όπου κατ’ εξαίρεση επιτρέπεται. Στην υπόθεση Tysiac κατά Πολωνίας[3] (προσφυγή υπ’ αριθμόν 5410/03), η προσφεύγουσα είχε, σύμφωνα με το άρθρο 4α περ. 1.1 του πολωνικού νόμου, δικαίωμα διακοπής της κύησης στη βάση ότι υπήρχε σοβαρός κίνδυνος για την υγεία της. Ωστόσο, το αίτημά της να της παρασχεθεί η δυνατότητα άμβλωσης απορρίφθηκε από τους αρμόδιους γιατρούς με αποτέλεσμα σημαντική βλάβη της υγείας της. Καθώς τα πολωνικά δικαστήρια έκριναν ότι δεν υπήρχε αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ της απορριφθείσας αίτησης και της επιδείνωσης της υγείας της και εφόσον είχαν εξαντληθεί τα εσωτερικά ένδικα μέσα, η ενάγουσα προσέφυγε στο ΕΔΔΑ επικαλούμενη τα άρθρα 3 (απαγόρευση των βασανιστηρίων), 8 (δικαίωμα σεβασμού της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής), 13 (δικαίωμα πραγματικής προσφυγής) και 14 (απαγόρευση των διακρίσεων) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι στο βαθμό που το πολωνικό δίκαιο αναγνωρίζει σε συγκεκριμένες περιπτώσεις το δικαίωμα στην άμβλωση, αυτό εμπίπτει στο πεδίο προστασίας του άρθρου 8 της ΕΣΔΑ, καθώς η νομοθεσία σχετικά με την άμβλωση αγγίζει τη σφαίρα της ιδιωτικής ζωής της εγκύου, η οποία είναι στενά συνδεδεμένη με το έμβρυο. Περαιτέρω, το Δικαστήριο διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 8 καθώς έκρινε ότι οι πολωνική κυβέρνηση απέτυχε να εκπληρώσει τις θετικές υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτό για την διασφάλιση ενός αποτελεσματικού και αξιόπιστου μηχανισμού ελέγχου των προϋποθέσεων διακοπής της κύησης και την πρόβλεψη σαφών νομοθετικών διαδικασιών για τις περιπτώσεις εκείνες που υπάρχει διαφωνία μεταξύ των αρμοδίων αρχών και της εγκύου για την σκοπιμότητα της άμβλωσης, ενώ δεν διαπίστωσε παραβίαση των άρθρων 3, 13 και 14. Παρόμοια είναι η υπόθεση R.R. κατά Πολωνίας[4] (προσφυγή υπ’ αριθμόν 27617/04), στην οποία η προσφεύγουσα είχε, κατά το άρθρο 4α περ. 1.2 του πολωνικού νόμου, δικαίωμα διακοπής της κύησης λόγω μη αναστρέψιμου παθολογικού προβλήματος του εμβρύου. Το γενετικό πρόβλημα, παρά τις υποψίες της μητέρας, δεν διαγνώστηκε διότι οι γιατροί αρνήθηκαν σκοπίμως τη διεξαγωγή του προγεννητικού ελέγχου έως την 24^η εβδομάδα της κυήσεως, χρονικό περιθώριο εντός του οποίου επιτρέπεται η άμβλωση. Το ΕΔΔΑ διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 8 στη βάση ότι το δικαίωμα επαρκούς ενημέρωσης σε θέματα που αφορούν την υγεία και το οποίο επηρεάζει καθοριστικά το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 8. Παράλληλα, έκρινε ότι παραβιάστηκε το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ με την αιτιολογία ότι το πολωνικό κράτος απέτυχε να εκπληρώσει τις θετικές υποχρεώσεις που αφορούν στη διασφάλιση της πρόσβασης στην πληροφόρηση για την υγεία της μητέρας και του εμβρύου κατά τέτοιο τρόπο, ώστε η προσφεύγουσα να βίωσε τρομερή αγωνία αναλογιζόμενη την υγεία του εμβρύου και την προοπτική ανατροφής ενός παιδιού με γενετική πάθηση. Σημαντική πτυχή της απόφασης αυτής είναι η κρίση του ΕΔΔΑ όσον αφορά το δικαίωμα των γιατρών να αρνηθούν την παροχή υπηρεσιών για λόγους συνείδησης, το οποίο σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να παραβιάζει την πρόσβαση στις υγειονομικές υπηρεσίες που προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία. Στην πλέον πρόσφατη απόφασή του, P. and S. Κατά Πολωνίας[5] (προσφυγή υπ’ αριθμόν 57375/08), το ΕΔΔΑ κατέστησε σαφές ότι στις περιπτώσεις που η άμβλωση είναι νόμιμη θα πρέπει να εξασφαλίζεται και η πρόσβαση σ’ αυτή. Τα πραγματικά περιστατικά αφορούσαν την ανήλικη P., η οποία είχε δικαίωμα διακοπής της κύησης που ήταν αποτέλεσμα βιασμού σύμφωνα με το άρθρο 4α περ. 1.3 του πολωνικού νόμου. Οι αρμόδιοι γιατροί αρνήθηκαν, παρά τη σχετική πιστοποίηση από τις εισαγγελικές αρχές, να προβούν στην επέμβαση προβάλλοντας ηθικές αντιρρήσεις. Οι κρατικές πολωνικές αρχές αφαίρεσαν την κηδεμονία από την μητέρα με την αιτιολογία ότι πίεζε την ανήλικη να υποβληθεί σε άμβλωση με αποτέλεσμα η P. να εισαχθεί σε αναμορφωτήριο. Μετά από παρέμβαση του Υπουργείου Υγείας χορηγήθηκε στην ανήλικη νόμιμη άδεια διακοπής της κύησης, η επέμβαση όμως διεξήχθη κρυφά χωρίς η ασθενής να λάβει την απαιτούμενη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Το ΕΔΔΑ διαπίστωσε παραβίαση των άρθρων 3 και 8 της ΕΣΔΑ με αιτιολογία συναφή με εκείνη των δύο προηγούμενων δικαστικών αποφάσεων, καθώς και παραβίαση του άρθρου 5 (το δικαίωμα στην προσωπική ελευθερία και ασφάλεια) λόγω του εγκλεισμού της ανήλικης στο αναμορφωτήριο, ενώ επανέλαβε την κρίση ότι τα κράτη είναι υποχρεωμένα να οργανώσουν το σύστημα υγείας κατά τέτοιο τρόπο ώστε η άσκηση του δικαιώματος της ελευθερίας συνείδησης των γιατρών να μην παραβιάζει το δικαίωμα πρόσβασης των ασθενών σε νόμιμες ιατρικές διαδικασίες. Αξιοσημείωτο είναι ότι και στις τρεις αποφάσεις το ΕΔΔΑ απέφυγε να δώσει απάντηση στο δύσκολο και ευαίσθητο ζήτημα, αν και σε ποιο βαθμό κατοχυρώνεται από την ΕΣΔΑ το δικαίωμα στην άμβλωση.

Το δικαστικό προηγούμενο καταδεικνύει ότι η ισχύουσα νομοθεσία της Πολωνίας για την άμβλωση είναι στην εφαρμογή της αυστηρότερη απ’ ότι προβλέπεται, δεδομένου ότι δεν γίνονται σεβαστές ούτε οι εξαιρέσεις. Είναι επιτακτική ανάγκη η πολωνική κυβέρνηση να εγγυηθεί την ουσιαστική εφαρμογή του νόμου ώστε, σε κάθε περίπτωση, το σύστημα υγείας να δίνει προτεραιότητα στο συμφέρον της ασθενούς.

Έλενα Νταή

Τελειόφοιτη Νομικής Αθηνών

[1] http://www.federa.org.pl/reproductive-rights-and-health/abortion-law

[2] http://www.hfhr.pl/en/foundation-critical-on-draft-of-anti-abortion-law/

[3] http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-79812#{%22itemid%22:[%22001-79812%22]}

[4] http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-104911#{%22itemid%22:[%22001-104911%22]}

[5] http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-114098#{%22itemid%22:[%22001-114098%22]}

Πλειστηριάζεται η Δημοκρατία στα δικαστήρια

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 06 Oct 2016 11:58:00 +0000

Δικαστήρια Θεσσαλονίκης, 5 Οκτωβρίου 2016

Σωτήριον έτος 2016, από τα πολλά τελευταίως έτη που κάποιος μας σώζει από την καταστροφή μας. Μήνας Οκτώβρης, πρώτη Τετάρτη του μήνα. Η δικαστική χρονιά δειλά δειλά ξεκινά και ξεκινούν και οι πολυσυζητημένοι πλειστηριασμοί.

Κάπου στα Ειρηνοδικεία, κυρίως δε στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης παίζεται ένα τραγικό έργο. Δυνάμεις των ΥΑΤ και ΥΜΕΤ (πρώην ΜΑΤ) βρίσκονται εντός και εκτός του κτιρίου. Έχουν αποκλείσει τόσο τις εξωτερικές εισόδους του κτιρίου, όπου στεγάζεται το Ειρηνοδικείο, όσο και τις αίθουσές του.

Ο λόγος είναι προφανής και εντοπίζεται στο ότι η ηγεσία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, όσο και του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη καθώς και η ίδια η κυβέρνηση εφαρμόζουν το ρητό “pacem para bellum”. Είναι τόσο αποφασισμένοι να τελειώνουν οι τράπεζες με τους πλειστηριασμούς για τα μη ενήμερα δάνεια (τα οποία τόσο απλόχερα μοίρασαν) που δεν διστάζει να καταστρατηγήσει το Σύνταγμα, τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας αλλά και τις βασικές αρχές ελέγχου της μιας δημοκρατικής και ευνομούμενης πολιτείας στο δικαστικό έργο. Ετοιμάζεται δηλαδή για πόλεμο. Μόνο που από υπερβάλλοντα ζήλο, πριν την κήρυξη πολέμου προβαίνει η ίδια στην επίθεση.

Έτσι, λοιπόν, κλείνει προκαταβολικά τις εισόδους του Δικαστικού Μεγάρου εμποδίζοντας την είσοδο στον οποιοδήποτε πολίτη, ο οποίος δεν είναι παράγοντας της δίκης. Το ανωτέρω τονίζεται ιδιαιτέρως για να γίνει κατανοητό ότι δεν υπήρξε κατά την στιγμή της απαγόρευσης καμία ανάρμοστη συμπεριφορά αντίθετη προς την τάξη. Τα γεγονότα τελικά που ακολούθησαν έγιναν εν πολλοίς γνωστά.

Τι σημαίνουν όμως οι ανωτέρω ενέργειες για την λειτουργία μιας δημοκρατικής και ευνομούμενης πολιτείας όπως αναφέρθηκε ανωτέρω;

Ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας στο άρθρο 113 παρ. 1 αναφέρει ότι οι συνεδριάσεις όλων των πολιτικών δικαστηρίων γίνονται δημόσια. Το ίδιο αναφέρει και ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας στο άρθρο 329 αλλά και ο Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας στο άρθρο 37. Τέλος, η αρχή της δημοσιότητας υπαγορεύεται και από την Ε.Σ.Δ.Α. στο άρθρο 6, παρ. 1.. Αξίζει δε να αναφερθεί ότι βάσει των άρθρων 559 παρ. 7 και 560 παρ. 4 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας δικαστική απόφαση που εκδόθηκε κατά παράβαση της Αρχής της Δημοσιότητας, υπόκειται σε Έφεση και Αναίρεση.

Νόμοι, οι νόμοι καταστρατηγούνται ε; Τι συμβαίνει όμως όταν καταστρατηγείται το Σύνταγμα; Πως λέγεται αυτό; Τι σημαίνει για το «κοινωνικό συμβόλαιο»;

Κατά το Σύνταγμα της Ελλάδος στο άρθρο 93 παρ. 2 ορίζεται η Αρχή της Δημοσιότητας ως μια από τις τρεις κατοχυρωμένες αρχές λειτουργίας των Δικαστηρίων. Το παραπάνω αποτελεί έκφραση της Λαϊκής Κυριαρχίας, καθώς και αυτός που κρίνει κρίνεται και ελέγχεται, γι’ αυτό το λόγο αποτελεί και θεμελιώδη δικονομική αρχή. Μια αρχή που επιβάλει την αμεροληψία και την δίκαιη κρίση των δικαστικών λειτουργών κατά την απονομή της δικαιοσύνης.

Σκεφτείτε, λοιπόν, τι σημαίνει για την ίδια την ιδέα του Συντάγματος ο συμβολισμός της εικόνας, μιας εικόνας, όπου ένοπλοι εμποδίζουν την είσοδο στο Δικαστήριο και στην ίδια την διαδικασία.

Ποια είναι η ακριβής ορολογία, όταν καταστρατηγείται το Σύνταγμα δια της βίας; Πότε άλλοτε στο σύντομο παρελθόν στηνόντουσαν έκτακτα στρατοδικεία, απαγορευόταν η δημοσιότητα και η «δικαιοσύνη»;

Προβληματισμοί βάσιμοι αλλά ενδεικτικοί μπροστά στο μέγεθος του προβλήματος, οι οποίοι αν συνδυαστούν με την διαρκή απαξίωση του νομικού συμπαραστάτη, με την εξαθλίωση του μοναδικού εναπομείναντα δημοκρατικού θεσμού στην δικαιοσύνη, του Δικηγόρου, τότε γίνεται αντιληπτό στον πάσα ένα ότι η πορεία προς ένα άλλο πολίτευμα, πάντως όχι αυτό της δημοκρατίας, είναι δεδομένη. Ειδάλλως, πως μπορεί να ονομαστεί ένα πολίτευμα το οποίο δεν διαθέτει δικαιοσύνη; Πως ονομάζεται το πολίτευμα, όπου εκλείπει η λαϊκή κυριαρχία και ο έλεγχος στις πράξεις της δικαστικής, νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας;

Γεράσιμος Γαβριελάτος

Δικηγόρος Κεφαλληνίας

Ευθανασία: δικαίωμα στο θάνατο; νομολογιακές και νομικές εκφάνσεις

noreply@blogger.com (Anonymous) — Fri, 27 May 2016 14:01:00 +0000

Τον τελευταίο καιρό όλο και πληθαίνουν τα δημοσιεύματα που φέρνουν στο φως ιστορίες ανθρώπων που πάσχουν από ανίατες ασθένειες και επιζητούν την ευθανασία, ως μοναδική, κατ’ αυτούς διέξοδο, από το «μαρτύριο» της ασθένειάς τους. Κάθε φορά, που λαμβάνει δημοσιότητα μια τέτοια είδηση, εξετάζεται η νομοθεσία του κράτους προέλευσης του πάσχοντος ατόμου σχετικά με την ευθανασία και παράλληλα ξεκινά μια ζωηρή συζήτηση για το αν πρέπει να νομοθετηθεί η ευθανασία και αν ναι ποιες ασφαλιστικές δικλείδες πρέπει να περιέχονται στο νομοθέτημα, ώστε να μην καταστρατηγηθεί ο σκοπός του νόμου.

Ξεκινώντας λοιπόν, ας δώσουμε έναν ορισμό του τι εστί ευθανασία και ας κοιτάξουμε την προέλευσή της. Ευθανασία, λοιπόν, είναι ο ανώδυνος θάνατος και δημιουργήθηκε ως όρος από τον Άγγλο φιλόσοφο Φράνσις Μπέικον. Ο συγκεκριμένος φιλόσοφος σε ένα από τα έργα του έγραψε ότι σκοπός της ιατρικής είναι η αποκατάσταση της υγείας και η καταπράυνση των πόνων, όχι μόνο όταν η καταπράυνση αυτή οδηγεί στη θεραπεία, αλλά και όταν μπορεί να οδηγήσει σε ένα εύκολο και γαλήνιο θάνατο. Έκτοτε, όπως ήταν αναμενόμενο, προκλήθηκαν διαμάχες εξ αφορμής αυτής της θέσης αρχικά με την Εκκλησία και την χριστιανική διδασκαλία, σύμφωνα με την οποία μόνο ο Θεός μπορεί να διαθέσει τη ζωή και το θάνατο και ο πόνος έχει αξία για τη σωτηρία της ψυχής και ως εκ τούτου κανείς δε μπορεί να συντομεύσει τους πόνους.

Τα τελευταία χρόνια οι διαμάχες έχουν οξυνθεί καθώς πολλά κράτη προχωρούν στη νομοθέτηση , έστω και σε εμβρυακό στάδιο, της ευθανασίας και παράλληλα λαμβάνουν δημοσιότητα πολλές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) που αφορούν προσφυγές ανιάτως πασχόντων ανθρώπων κατά των κρατικών αρχών των χωρών τους που δεν τους επιτρέπουν την ευθανασία. ‘Ήδη το ζήτημα της ευθανασίας έχει απασχολήσει το ΕΔΔΑ από το 2002, όταν στην υπόθεση Πρίτι κατά Ηνωμένου Βασιλείου (Pretty v. The United Kingdom) αποφάσισε ότι η απαγόρευση να επιτραπεί στο σύζυγο της προσφεύγουσας και ανιάτως πάσχουσας από νευρολογική ασθένεια να δώσει τέλος στη ζωή της δεν παραβιάζει το άρθρο 2 (δικαίωμα στη ζωή) της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου .Στην ίδια απόφαση το Δικαστήριο έκρινε ότι η απαγόρευση παροχής βοήθειας σε ευθανασία από το σύζυγο δεν προσκρούει στο άρθρο 3 (απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση) της ΕΣΔΑ, καθώς ναι μεν θα υποστεί η προσφεύγουσα οδυνηρούς πόνους αλλά χρειάζεται εκ μέρους του κράτους κύρωση νόμου που επιτρέπει την ευθανασία, και επιπλέον συνεχίζει η απόφαση ότι με αυτή δεν παραβιάζονται τα άρθρα 8 (δικαίωμα σεβασμού στην ιδιωτική ζωή), 9 (ελευθερία της συνείδησης) και 14 (απαγόρευση των διακρίσεων).

Στην ίδια, με τα ανωτέρω λεχθέντα, θέση εμμένει το ΕΔΔΑ και το 2011 στην απόφαση Χάας κατά Σουηδίας (Haas v. Switzerland) όπου αναφέρεται η αδυναμία των κρατών μελών του Συμβουλίου της Ευρώπης να συμφωνήσουν από κοινού για το δικαίωμα των ανθρώπων να επιλέγουν τον τρόπο τερματισμού της ζωής τους. Επιπλέον, το ΕΔΔΑ προσθέτει ότι παρόλο που έχει αποποινικοποιηθεί μερικώς η υποβοήθηση στην αυτοκτονία σε μερικά κράτη μέλη, η μεγάλη πλειοψηφία των κρατών ρίχνει το βάρος της περισσότερο στην προστασία της ανθρώπινης ζωής παρά στο δικαίωμα τερματισμού της και αφήνει τα ζητήματα ευθανασία στην κρίση των δικαστηρίων και την εκτίμηση των αντικειμενικών κάθε φορά συνθηκών.

Έκτοτε υπήρξαν πολλές αποφάσεις που αφορούσαν προσφυγές πασχόντων που τους είχε απαγορευθεί η ευθανασία από τις κρατικές αρχές των χωρών διαμονής τους μέχρι τον Ιούνιο του 2015 οπότε και υπήρξε μια μεταστροφή του ΕΔΔΑ σε σχετική απόφαση. Πιο συγκεκριμένα στην υπόθεση Λαμπέρτ και άλλοι κατά Γαλλίας (Lampert and Others v. France), το Δικαστήριο αποφάσισε ότι δεν προσκρούει στο άρθρο 2 (δικαίωμα στη ζωή) της ΕΣΔΑ απόφαση Γαλλικού δικαστηρίου, η οποία δικαίωσε ιατρούς ασθενούς ευρισκομένου σε κώμα από οκταετίας, που έπαυσαν την με τεχνητά μέσα σίτιση αυτού οδηγώντας τον στο θάνατο. Η απόφαση αυτή πυροδότησε έντονο διάλογο στη Γαλλία σχετικά με τη νομιμότητα ή μη της ευθανασίας και κατέληξε στην ψήφιση νόμου από το Γαλλικό Κοινοβούλιο στα τέλη του Ιανουαρίου 2016. Ο νόμος αυτός, που φιλοδοξεί να άρει τη σύγκρουση συμφερόντων που προκαλεί το ζήτημα, παρέχει το δικαίωμα σε άτομα που πάσχουν από ανίατη ασθένεια να ζητήσουν να παραμείνουν ναρκωμένοι λαμβάνοντας μόνο αναλγητικά φάρμακα μέχρι το θάνατό τους, εφόσον κρίνεται ότι ο θάνατός τους είναι αναπότρεπτος και σύντομος και θα οφείλεται τελικά είτε στην ασθένεια από την οποία πάσχουν και της οποίας η θεραπεία έχει διακοπεί, είτε σε ασιτία.

Στο σημείο αυτό πρέπει να αναφέρουμε ότι η Ολλανδία υπήρξε η πρώτη χώρα , κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ήδη από το 2002 νομιμοποίησε την ευθανασία και ανάμεσα στα άλλα και με τη μορφή της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας από γιατρό. Κατόπιν ακολούθησαν το Βέλγιο, του οποίου το Κοινοβούλιο νομιμοποίησε την ευθανασία στα τέλη Σεπτέμβρη του 2002 και το Λουξεμβούργο, που νομιμοποίησε την ευθανασία με νομοσχέδιο που ψηφίστηκε από το Κοινοβούλιό του το Φεβρουάριο του 2008 για να πάρει την τελική έγκρισή του το Μάρτιο του 2009.

Όσον αφορά, τώρα, την ελληνική έννομη τάξη δεν υπάρχουν συγκεκριμένες ρυθμίσεις που να αναφέρονται στα δικαιώματα του ανιάτως πάσχοντος και στις αντίστοιχες υποχρεώσεις του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού σχετικά με την ευθανασία. Ως εκ τούτου η εξέταση του θέματος της ευθανασίας γίνεται με βάσει τις συναφείς συνταγματικές διατάξεις, τις διατάξεις της Σύμβασης περί Βιοϊατρικής (Σύμβαση του Οβιέδο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη Βιοϊατρική (1997), η οποία κυρώθηκε στην Ελλάδα με το Ν.2619/1998) και τις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα.

Όσον αφορά στις συνταγματικές διατάξεις, το Σύνταγμα μας κατοχυρώνει στο άρθρο 5§1 το δικαίωμα του ατόμου να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του, δικαίωμα που αποτελεί εξειδίκευση και συγκεκριμενοποίηση της προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας (άρθρο 2§1 Σ).Μέσω αυτού του δικαιώματος σε συνδυασμό με το άρθρο 57 του Αστικού Κώδικα, προστατεύονται όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες, με τις οποίες ο άνθρωπος ολοκληρώνεται και εκφράζεται ως προσωπικότητα.

Βέβαια εδώ πολλοί εύλογα θα αναρωτηθούν αν ως έκφραση της προσωπικότητας μπορεί να θεωρηθεί και η άρνηση έναρξης ή συνέχισης της θεραπείας για ανίατη ασθένεια. Στο ερώτημα αυτό απάντηση δίνει η Σύμβαση περί Βιοϊατρικής του Οβιέδο που αναφέρεται ρητώς στη συναίνεση του ασθενούς, την οποία θεωρεί βασική προϋπόθεση που δικαιολογεί κάθε επέμβαση στο πεδίο της υγείας (άρθρα 5 και επόμενα). Μάλιστα στην Αιτιολογική Έκθεση της Συμβάσεως τονίζεται η σημασία της συναινέσεως του ασθενούς ως εργαλείου, μέσω του οποίου εκφράζεται η ελεύθερη και αυτόνομη βούληση του ατόμου και περιορίζονται οι πατερναλιστικές επεμβάσεις από πλευράς ιατρικών λειτουργών, πάντα βεβαίως υπό την προϋπόθεση ότι η συναίνεση στη θεραπεία ή η αντίστοιχη άρνηση αυτής ια πρέπει να βασίζονται σε πλήρη και ενδελεχή ενημέρωση του ασθενούς για όλες τις πιθανές συνέπειες από πλευράς ιατρικού προσωπικού.

Άλλες γενικές διατάξεις της ίδιας Συμβάσεως αναφέρονται στην προστασία των ατόμων που δεν είναι σε θέση να δώσουν τη συναίνεσή τους για διαφόρους λόγους όπως η ανηλικότητα, η ύπαρξη σε καθεστώς ψυχικής διαταραχής ή σε καθεστώς που εμποδίζει την ελεύθερη διαμόρφωση και έκφραση επιθυμίας είτε λόγω ατυχήματος είτε επειδή βρίσκονται σε κώμα. Στις ανωτέρω περιπτώσεις, όπως αναφέρεται, επεμβάσεις πραγματοποιούνται μόνο εάν έχουν άμεσο όφελος και μετά από άδεια του νόμιμου αντιπροσώπου του ασθενούς ή ειδικής αρχής. Στην ίδια Σύμβαση, τέλος, υπάρχει διάταξη που ορίζει τα σχετικά με τις επιθυμίες που έχει διατυπώσει κάποιος εκ των προτέρων και σε ανύποπτο χρόνο σχετικά με μια επέμβαση, οι οποίες θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψιν μόνο στην περίπτωση που κατά τη διάρκεια της επέμβασης (ενν. δεν γίνεται λόγος για χειρουργική επέμβαση) δεν είναι σε θέση να εκφράσει τη βούλησή του.

Όσον αφορά τώρα στις διατάξεις του Ποινικού Κώδικα, πολλοί είναι αυτοί που θεωρούν ως θεσμοθετημένη την ευθανασία με το άρθρο 300ΠΚ που αναφέρεται στην ανθρωποκτονία με συναίνεση ή αλλιώς ανθρωποκτονία από οίκτο. Πολλές φορές είναι δυνατό να έχουν εφαρμογή οι διατάξεις για την ανθρωποκτονία από συναίνεση σε ορισμένες περιπτώσεις ευθανασίας. Ωστόσο, η ανθρωποκτονία με συναίνεση δεν ταυτίζεται με την ευθανασία, καθώς πρόκειται για επάλληλες έννοιες με κοινές περιπτώσεις αλλά και με περιπτώσεις που αποτελούν ανθρωποκτονίες από οίκτο χωρίς να είναι ευθανασίες και αντίστροφα. Δεν είναι λίγα τα προβλήματα, εξάλλου, που αντιμετωπίζει κανείς κατά την ερμηνεία ως άνω διάταξης , όπως πχ είναι η έννοια της ανίατης ασθένειας , επειδή ο όρος ή αμφισβητείται από τη σύγχρονη ιατρική ή μπορεί να αναφέρεται σε ανίατη μεν ασθένεια (πχ. Διαβήτης) αλλά αντιμετωπίσιμη.

Όπως γίνεται αντιληπτό από τα ανωτέρω, η θεσμοθέτηση της ευθανασίας είναι ένα δύσκολο και τολμηρό εγχείρημα για την οποιαδήποτε χώρα και δε μπορεί κανένας νομοθέτης να είναι σίγουρος ότι έχει δημιουργήσει ένα νομοθέτημα με τέτοια αρτιότητα και όλες εκείνες τις ασφαλιστικές δικλείδες που θα χρησιμοποιείται μόνο σε περιπτώσεις απόλυτης αναγκαιότητας. Άλλωστε, καθημερινά πληθαίνουν τα δημοσιεύματα στον ξένο, προς το παρόν, τύπο με ιστορίες ανθρώπων ανιάτως πασχόντων που θέλουν να δώσουν τέλος στο μαρτύριο του πόνου τους, όπως για παράδειγμα η ιστορία της 23χρονης Βρετανίδα που πάσχει από ανίατη ασθένεια από μικρή ηλικία και θέλει πια μη αντέχοντας τους πόνους και μη ανταπόκρισης στις προσπάθειες των γιατρών για ανακούφιση από τους πόνους να απευθυνθεί σε κλινική ευθανασίας στο εξωτερικό.

Πρόκειται, λοιπόν ενόψει των ανωτέρω για ένα ζήτημα που εγείρει όχι μόνο νομικά ζητήματα αλλά και ηθικά και το μόνο σίγουρο είναι ότι είναι και ηθικά και νομικά ανοικτό και το μέλλον είναι αυτό που θα δείξει την κατεύθυνση προς την οποία πρέπει να κινηθούν τα κράτη για τη θεσμοθέτηση ή μη της ευθανασίας.

Πετρούλα Μανδηλαρά

Δικηγόρος Αθηνών

Ο πόλεμος στη Συρία συνεχίζεται - Το Προσφυγικό εντείνεται

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sun, 27 Mar 2016 09:51:00 +0000

Διανύουμε ήδη τον έκτο χρόνο της Συριακής κρίσης η οποία ξεκίνησε το Μάρτιο του 2011 με τη εξέγερση αντικαθεστωτικών ομάδων, σημείο αναφοράς των οποίων ήταν η ανατροπή του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ και η επιβολή του Σουνιτικού δόγματος. Η εξέγερση αυτή που επεδίωκε αρχικά πολιτικές μεταρρυθμίσεις δεν άργησε να οδηγήσει σε μακροχρόνιο σεκταριστικό εμφύλιο μεταξύ Σιιτών και Σουνιτών. Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν πέρα απ' τις Συριακές παρατάξεις ενεπλάκησαν περιφερειακές και παγκόσμιες δυνάμεις.

Είναι γεγονός πως οι ΗΠΑ και ο δυτικός κόσμος θεώρησαν ότι τα συμφέροντα τους πλήττονται απ' το μπααθικό καθεστώς, ενώ και το Ισραήλ είχε καταλήξει πως η πτώση του Άσαντ είναι προς όφελός του, διότι θα επέφερε την κατάρρευση του μεσαίου πόλου του απειλητικού σιιτικού άξονα Ιράν-Συρία-Χεζμπολά. Αμερική και Ευρώπη τάχθηκαν υπέρ των αντιφρονούντων και ενίσχυσαν αντικαθεστωτικά κινήματα τα οποία οδηγήθηκαν σε πολλαπλούς πολέμους που δεν είχαν πλέον καμία σχέση με τα αρχικά αιτήματα του Συριακού λαού. Η κατάσταση πλήρους ανομίας και αστάθειας που δημιουργήθηκε και συνέβαλε στη γέννηση και ανεξέλεγκτη απειλή του ISIS έφερε σε δυσμενή θέση τις ΗΠΑ και τα δυτικά κράτη που συνέπλεαν με τη στάση της και επέβαλε την αλλαγή της στρατηγικής τους και τη δραστηριοποίησή τους στη μάχη κατά του Ισλαμικού κράτους, όχι και με τόσο ενθαρρυντικά αποτελέσματα ωστόσο. Η Τουρκία απ' την πλευρά της παρά τη φαινομενική ουδέτερη στάση της αρχικά, έβλεπε με συμπάθεια τη δημιουργία του Ισλαμικού κράτους το οποίο τροφοδοτούσε και υπέθαλπε. Παρά τις αμερικανικές πιέσεις για διεύρυνση της συνεργασίας τους και συστράτευση κατά του ISIS η Τουρκία δείχνει το ηγεμονικό της πρόσωπο μη διαχωρίζοντας ξεκάθαρα τη θέση της απέναντι στους ισλαμιστές και βάλλοντας κατά κουρδικών στόχων. Η Ρωσία που παραδοσιακά είχε καλές σχέσεις με τη Συρία εκμεταλλεύτηκε το περιφερειακό χάος που προκλήθηκε προκειμένου να αποτελέσει μοχλό επιρροής, να αποκτήσει θέση ισχύος έναντι των άλλων δυνάμεων και ισχυρά ερείσματα στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου. Η παρέμβαση της Ρωσίας στη Συρία υπό το πρίσμα του αγώνα κατά των ακραίων εξτρεμιστών και της στήριξης του υπάρχοντος καθεστώτος ήταν η κατάλληλη ευκαιρία για την αναμόρφωση του γοήτρου της ως παγκόσμιας δύναμης και την αναβάθμιση του διεθνούς κύρους της που είχε πληγεί μετά την εμπλοκή της στο θέμα της Ουκρανίας.

Είναι φανερό λοιπόν ότι στη Συρία διακυβεύονται πολύ περισσότερα απ' την εξουδετέρωση των φανατικών ισλαμιστών καθώς ο φόβος της τρομοκρατίας, η γεωπολιτική αστάθεια που απορρέει απ' την παρουσία του ISIS και η διαιώνιση των συγκρούσεων συμφέρει κάθε υπερδύναμη που αποσκοπεί στην επίδειξη της στρατιωτικής της ισχύς και στην επέκταση των οικονομικών της συμφερόντων.Ειδικότερα, εκτός απ' τα πετρέλαια και τον ορυκτό πλούτο που αποτελούν σταθερό δέλεαρ της Δύσης στη Μέση Ανατολή αυτή η συνεχιζόμενη εμπόλεμη κατάσταση αποφέρει σημαντικά κέρδη στις πολεμικές βιομηχανίες και ευνοεί κάθε είδους λαθρεμπόριο.

Τα αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα ενισχύουν την πολυπλοκότητα του πολέμου στη Συρία δημιουργώντας ένα σκηνικό τραγωδίας και απόλυτου αδιεξόδου με επιπτώσεις όχι μόνο στη Μέση Ανατολή αλλά και γενικότερα στον παγκόσμιο χάρτη. Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με το προσφυγικό ζήτημα, άμεσο απότοκο της συριακής κρίσης. Προσφυγικές ροές μεταβαίνουν μέσω της Τουρκίας στις ακτές των ελληνικών νησιών του βορειοανατολικού Αιγαίου.Άνθρωποι ανέστιοι με μοναδική ελπίδα το πέρασμα στην Ευρωπαϊκή "γη της Επαγγελίας" εγκλωβίζονται τελικά στην Ελλάδα η οποία δεδομένης της σημερινής της κατάστασης αδυνατεί να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του συνεχώς αυξανόμενου όγκου των μεταναστών.

Καταλήγοντας, είναι κάτι παραπάνω από επείγουσα η ανάγκη να επέλθει μια βιώσιμη λύση απ' τη διεθνή κοινότητα ώστε να αποκατασταθεί η ειρήνη και η σταθερότητα στην περιοχή και να δοθεί μια διέξοδος στην πολυαίμακτη τραγωδία του συριακού λαού. Η Ευρώπη παρακολουθεί αμήχανη ενώ οι Έλληνες καθημερινά γίνονται μάρτυρες της χειρότερης προσφυγικής κρίσης μετά το Β΄ παγκόσμιο πόλεμο. Το μεταναστευτικό ζήτημα είναι πρόβλημα ευρωπαϊκό και ως τέτοιο πρέπει να κατανοηθεί και να αντιμετωπιστεί διαφορετικά κινδυνεύει και η συνοχή της Ευρώπης.

Προφυλένια Κανελλοπούλου

Φοιτήτρια Νομικής Κομοτηνής

Τρομοκρατικό χτύπημα στην «καρδιά» των μηχανισμών της Ε.Ε. - προσφυγικό - ξενοφοβία

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 24 Mar 2016 10:59:00 +0000

Ήταν μόλις 4 μήνες πριν όταν όλος ο κόσμος συγκλονίστηκε από το τρομοκρατικό χτύπημα στην καρδιά του Παρισιού με τον απολογισμό των εκατοντάδων νεκρών. Τότε όλοι μιλήσαμε για ένα μεμονωμένο γεγονός που ναι μεν χτύπησε την «καρδιά» των αξιών της Ευρώπης, ήτοι της δικαιοσύνης, της ισότητας και της αλληλεγγύης, αλλά πολλοί το απέδωσαν στους βομβαρδισμούς εναντίον θέσεων του ισλαμικού κράτους στο Ιράκ από τις γαλλικές ένοπλες δυνάμεις. Και προτού προλάβει να επανακτήσει η Ευρώπη την προ του χτυπήματος ζωή της και να εφαρμόσει τη συμφωνία της συνόδου Κορυφής για την επίλυση του προσφυγικού ένα νέο χτύπημα στην «καρδία» των μηχανισμών της Ε.Ε., τις Βρυξέλλες ήρθε να ξυπνήσει μνήμες και να αλλάξει τον ρου των πραγμάτων.

Το τρομοκρατικό αυτό χτύπημα έφερε στην επιφάνεια όσα συναισθήματα φόβου και εσωστρέφειας προσπαθούσαν τόσους μήνες να κατευνάσουν τα κράτη μέλη της Ε.Ε.. Η ανάληψη της ευθύνης του χτυπήματος από το ISIS με μια αλγεινή ανακοίνωση που υποστηρίζει τους οπαδούς του ισλαμικού κράτους και καταφέρεται εναντίον όλων των χωρών που υποστηρίζουν τη συμμαχία κατά του ισλαμικού κράτους μόνο σκεπτικισμό προκαλεί για το τι μέλλει γενέσθαι σε όλη την Ευρώπη. Ο φόβος ότι μπορεί να υπάρξει ένας νέος στόχος τρομοκρατικού χτυπήματος από το ισλαμικό κράτος είναι πιο έντονος από ποτέ και η περιχαράκωση πίσω από τα κλειστά σύνορα των κρατών αρχίζει να αποκτά ολοένα και περισσότερους υποστηρικτές. Άλλωστε λίγες ώρες μετά το τρομοκρατικό χτύπημα η Ολλανδία έσπευσε να εξαγγείλει το κλείσιμο των συνόρων της με το Βέλγιο σε μια προσπάθεια να εμποδίσει τυχόν οπαδούς του ισλαμικού κράτους να εισέλθουν στη χώρα και πιθανό μελλοντικό τρομοκρατικό χτύπημα.

Οι συλλήψεις πιθανών υπόπτων που συνδέονται με τον ISIS και συμμετείχαν στο τρομοκρατικό χτύπημα στο Παρίσι, πέρα από την απόδοση ευθυνών και δικαιοσύνης για το χτύπημα, καταδεικνύουν το φόβο και την αγωνία της Ευρώπης για την πιθανή εξάπλωση του ISIS στα κράτη μέλη, μια εξάπλωση που θεωρείται ότι θα είναι εκτός ελέγχου και δύσκολα διαχειρίσιμη από τα κράτη μέλη και η οποία όπως είδαμε επιφέρει τριγμούς στο οικοδόμημα της Ευρώπης. Το ενδιαφέρον μεταστρέφεται στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και στην όσο το δυνατόν εξάλειψη των πιθανοτήτων για νέο χτύπημα σε γειτονική χώρα του Βελγίου, η οποία θα βρίσκεται στο κέντρο λήψης αποφάσεων για το μέλλον της Ευρώπης. Το προσφυγικό και η αντιμετώπισή του περνούν σε δεύτερο πλάνο και η ξενοφοβία και ο ρατσισμός είναι δύο έννοιες που ίσως μας απασχολήσουν στο άμεσο μέλλον, καθώς χιλιάδες προσφύγων ζουν στο έδαφος ευρωπαϊκών κρατών και πολλοί ακόμα αναμένεται να αφιχθούν στο αμέσως επόμενο διάστημα.

Θα μπορούσε κανείς να πει ότι η συγκυρία του χτυπήματος είναι περίεργη, καθότι στις 21 Μαρτίου ήταν η Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων, όπως καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 1996, και επιπλέον λίγες μέρες πριν ήταν η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες για την αντιμετώπιση του προσφυγικού και την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών και της Τουρκίας για την αντιμετώπιση του προβλήματος δείχνοντας κατά αυτό τον τρόπο την αλληλεγγύη της Ευρώπης προς τους έχοντες ανάγκη ανθρώπους που φτάνουν σε ευρωπαϊκό έδαφος. Ας δούμε λοιπόν τα κύρια σημεία της συμφωνίας και κατά πόσο θα εντείνει φαινόμενα ξενοφοβίας και ρατσισμού στην παρούσα συγκυρία.

Στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες στόχος όλων των συμμετεχόντων αρχηγών κρατών ήταν η ύπαρξη συμφωνίας και η κοινή γραμμή αντιμετώπισης του κύματος προσφύγων που βρίσκονται ήδη σε ευρωπαϊκό έδαφος ή πρόκειται να έρθουν μέσα στους επόμενους μήνες με σύμμαχό τους και τον καλό καιρό. Οι προσδοκίες των Ευρωπαίων αξιωματούχων από την υλοποίηση της συμφωνίας είναι υψηλές για την αντιμετώπιση της προσφυγικής-μεταναστευτικής κρίσης. Παράλληλα, ωστόσο, η αγωνία είναι αυξημένη καθώς θεωρείται απαιτητικό στοίχημα η υλοποίηση της εν λόγω συμφωνίας με αυξημένες ευθύνες και εμπλοκή της Τουρκίας, μη κράτους μέλους της Ε.Ε. αλλά και της χώρας μας που ήδη έχει δεχθεί στο έδαφός της ένα μεγάλο αριθμό προσφύγων.

Βεβαίως δεν μπορεί να παραβλεφθεί το γεγονός ότι οι διαβουλεύσεις ήταν πολύωρες προκειμένου να αμβλυνθούν διαφωνίες και να επιτευχθούν συγκλίσεις ανάμεσα στις ετερόκλητες προσεγγίσεις των κρατών μελών, καθένα από τα οποία βλέπει τη νέα συμφωνία και σχέση που μπορεί να προκύψει μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας με βάση τις δικές του επιδιώξεις και τα δικά του συμφέροντα. Τις τελευταίες ημέρες, άλλωστε, επανήλθε στο προσκήνιο το ζήτημα της ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε., πράγμα που καταδεικνύει ότι και η Τουρκία προωθεί τα δικά της συμφέροντα και τις επιδιώξεις της αποδεχόμενη τη συμφωνία για την αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης. Για παράδειγμα η εκπλήρωση του όρου απελευθέρωσης βίζα που ζητούσε η Τουρκία, συμπεριλήφθηκε στο τελικό κείμενο της συμφωνίας με τον όρο, όμως, η Τουρκία να καλύψει όλα τα προαπαιτούμενα και να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την κάλυψη των προαπαιτούμενων που έχουν μείνει μέχρι την τελική απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρώπης τον Απρίλιο του παρόντος έτους.

Η Τουρκία καλείται, λοιπόν, να καταστεί κέντρο διεκπεραίωσης αιτημάτων ασύλου προς την Ευρώπη όσον αφορά στους Σύρους πρόσφυγες, καθώς και να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την αποτροπή δημιουργίας νέων διόδων παράνομης εισόδου προς την Ε.Ε. είτε δια ξηράς είτε δια θαλάσσης σε συνεργασία με όλες τις γειτονικές της χώρες και την Ε.Ε. προς το σκοπό αυτό και παράλληλα να δεχθεί την επαναπροώθηση των παράτυπων μεταναστών που καταφθάνουν στα ελληνικά νησιά με πλήρη σεβασμό πάντοτε στους κανόνες διεθνούς δικαίου και στους κανόνες της Ε.Ε. Επιπροσθέτως, στη συμφωνία τονίζεται ότι τα κράτη μέλη της Ε.Ε. θα εργαστούν με την Τουρκία σε οποιαδήποτε ενέργεια θα συμβάλλει στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης στη Συρία, κυρίως σε περιοχές που βρίσκονται κοντά στα τουρκικά σύνορα.

Από την άλλη πλευρά, η χώρα μας, ως εξωτερικό σύνορο της Ευρώπης, η οποία ήδη έχει δεχθεί ένα σημαντικό αριθμό προσφύγων καλείται να διαχειριστεί αποτελεσματικά αυτό τον όγκο προσφύγων. Επιπλέον, έχοντας τη στήριξη της Ε.Ε., θα κληθεί να διαχειριστεί μία πρωτόγνωρη διαδικασία, που αφορά στην παροχή δυνατότητας αιτήματος ασύλου σε όσους εισέρχονται σε ελληνικό έδαφος και την ταχεία εξέταση του αιτήματος αυτού. Παρόμοιο προηγούμενο που να αφορά τόσο μεγάλο αριθμό ανθρώπων δεν υπάρχει πουθενά, εκτός από ορισμένα αεροδρόμια της Γερμανίας, όπου υπάρχει μια fast track διαδικασία εξέτασης αιτημάτων ασύλου που ολοκληρώνεται εντός ολίγων ωρών, ενώ στην περίπτωση της χώρας μας εκτιμάται ότι η αντίστοιχη διαδικασία θα διαρκεί στην καλύτερη περίπτωση λίγες ημέρες. Υπό το βάρος, λοιπόν, αυτής της κατάστασης, η χώρα μας βασιζόμενη στους διεθνείς κανόνες αλλά και στη Συνθήκη της Γενεύης για τους πρόσφυγες θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ομαλή και σύννομη διαχείριση του προβλήματος.

Εν όψει της συμφωνίας, η Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. εξέφρασε τις ανησυχίες της για το βαθμό υλοποίησής της και τήρησης των δεσμεύσεων εκ μέρους της Τουρκίας. Επιπλέον, η Ύπατη Αρμοστεία επισήμανε ότι θα πρέπει να διασαφηνιστούν οι τρόποι υλοποίησης της συμφωνίας, οι οποίοι θα πρέπει να σέβονται το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο καθώς οι πρόσφυγες χρειάζονται προστασία και όχι απόρριψη. Όσοι χρήζουν, λοιπόν, διεθνούς προστασίας, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία, θα πρέπει να μπορούν να απολαμβάνουν το άσυλο χωρίς διακρίσεις σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες και να έχουν, μεταξύ άλλων, αποτελεσματική πρόσβαση στην εργασία, στην ιατρική περίθαλψη και στην εκπαίδευση των παιδιών τους, καθώς και στην κοινωνική πρόνοια όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Η ανησυχία της Ύπατης Αρμοστείας για την απουσία ύπαρξης διακρίσεων μεταξύ προσφυγών και ευρωπαίων πολιτών είναι το ζήτημα που θα απασχολήσει τα ευρωπαϊκά κράτη, κυρίως λόγω της εγκατάστασης των προσφύγων σε αυτά, στο κοντινό μέλλον μετά την οριστική εγκατάσταση τους. Είναι γεγονός ότι η Ευρώπη θεωρείται μια κοινωνία ανοιχτή στη διαφορετικότητα και ανεκτική απέναντι σε πολίτες που προέρχονται από χώρες με διαφορετική πολιτιστική και θρησκευτική κουλτούρα από τους γηγενείς πολίτες της. Παρόλα αυτά, η αθρόα προσέλευση προσφύγων τους τελευταίους μήνες αναδεικνύει τα αργά αντανακλαστικά της Ευρώπης στη διευθέτηση του προβλήματος αλλά και τις ολοένα και αυξανόμενες φωνές που αντιδρούν στην εγκατάσταση προσφυγών στο έδαφος των χωρών τους με κύριο επιχείρημα ενάντια στην εγκατάσταση των προσφύγων την πιθανότητα ύπαρξης τζιχαντιστών και άλλων τρομοκρατών ανάμεσα τους, που θα θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή χιλιάδων πολιτών.

Το σημερινό τρομοκρατικό χτύπημα ήρθε να επιβεβαιώσει τους φόβους της Ύπατης Αρμοστείας, προτού προλάβει να στεγνώσει το μελάνι της συμφωνίας. Η συμφωνία θα καταστεί ένα κείμενο που δε θα εφαρμοστεί καθώς οι εξελίξεις είναι ραγδαίες και την ξεπερνούν. Τα κράτη είναι επιφυλακτικά απέναντι στους πρόσφυγες καθώς δεν γνωρίζουν και δε μπορούν να διασταυρώσουν εύκολα και άμεσα τα στοιχεία ταυτοποίησης που λαμβάνουν από τους ίδιους, για το λόγο αυτό, άλλωστε, συγκλήθηκε έκτακτο Συμβούλιο Ασφαλείας για να εκτιμήσει την κατάσταση και να λάβει τα αναγκαία μέτρα για να μη θρηνήσουμε και άλλα θύματα. Επιπλέον, και στη χώρα μας τα μέτρα ασφαλείας σε μέσα μαζικής μεταφοράς και στο διεθνή αερολιμένα καταδεικνύουν ότι έστω και αργά η Ευρώπη προσπαθεί να διατηρήσει μεν τους ρυθμούς ζωής αλλά και να μετριάσει τις πιθανότητες μελλοντικών χτυπημάτων.

Όλα τα ανωτέρω λοιπόν καταδεικνύουν ότι η πιθανότητα ύπαρξης φαινομένων ξενοφοβίας αλλά και ρατσισμού εναντίον προσφύγων, φαινόμενα που ίσως λάβουν και ακραία μορφή λόγω και της οικονομικής κρίσης που πλήττει πολλά κράτη μέλη της Ε.Ε. είναι μεγαλύτερη από ποτέ μετά τη σημερινή μέρα. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση από την ίδρυσή της έχει ως στόχο την ειρηνική διαβίωση των πολιτών των κρατών μελών της αλλά και την ομαλή ενσωμάτωση των ανθρώπων που εγκαθίστανται σε αυτή αναζητώντας καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Η ανεκτικότητα στη διαφορετικότητα, είτε αυτή αφορά πολιτισμικό υπόβαθρο, είτε θρησκευτικές πεποιθήσεις, είτε οποιαδήποτε άλλη διαφορά μεταξύ των ανθρώπων, είναι εκ των ων ουκ άνευ και πρέπει τα κράτη μέλη να τη διαφυλάξουν με κάθε μέσο, ώστε να μη πληθαίνουν οι φωνές που διεγείρουν τα αισθήματα ξενοφοβίας, ούτε τα φαινόμενα ρατσιστικής συμπεριφοράς εναντίον των προσφύγων. Το μέλημα όλων πρέπει να είναι η διαφύλαξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ανθρώπων αυτών και η όσο το δυνατόν ομαλότερη ενσωμάτωση στην κοινωνική ζωή των κρατών μελών με αδιαμφισβήτητη την ανοχή στην διαφορετικότητά τους. Ούτως ή άλλως η περιχαράκωση της Ευρώπης μόνο κακό μπορεί να της κάνει και να αφήσει το φόβο και το σκοτάδι να κυριεύσει τη ζωή των πολιτών της, μετατρέποντας την σε μια κοινωνία με αξίες πολύ διαφορετικές από αυτές που πρεσβεύει.

Πετρούλα Μανδηλαρά

Δικηγόρος Αθηνών

Μεταναστευτικό ζήτημα: Δαμόκλειος σπάθη για την ελληνική κοινωνία

noreply@blogger.com (Anonymous) — Wed, 09 Mar 2016 09:44:00 +0000

Η αστάθεια που επικρατεί στην Βόρειο Αφρική, Μέση Ανατολή και τις περαιτέρω ανατολικές χώρες σε συνδυασμό με το ξέσπασμα εμφυλίων πολέμων, την αύξηση των τζιχαντιστών και την ένταση της φτώχειας, έχουν σημαντικό αντίκτυπο στον άμαχο πληθυσμό. Οι συνθήκες αυτές δημιουργούν ένα πιεστικό περιβάλλον για τους κατοίκους που τελικά αποφασίζουν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους, δεδομένου ότι η ζωή τους απειλείται σε καθημερινή βάση από τρομοκράτες. Καταφεύγουν λοιπόν στην Τουρκία και από εκεί είτε κινούνται προς τα βόρεια της χώρας είτε διασχίζουν τη Μεσόγειο φτάνοντας στην Ελλάδα. Εισερχόμενοι από τα νότια σύνορα, μετανάστες από τη Συρία, το Ιράν και το Αφγανιστάν που έχουν πλέον ξεπεράσει τις 25.000, αναζητούν στην Ευρώπη ασφαλές καταφύγιο, όχι απαραίτητα ένα καλύτερο βιοτικό επίπεδο αλλά ένα μεγαλύτερο ποσοστό επιβίωσης.

Όμως το αντιπαραγωγικό σύστημα Ασύλου δεν είναι πλέον βιώσιμο, εξαιτίας της γραφειοκρατίας και της μη σύμπραξης της Ευρώπης. Άμεσο απότοκο των γεγονότων, η δημιουργία της μεταναστευτικής κρίσης. Υπό αυτά τα δεδομένα λοιπόν, δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκμεταλλεύονται την υπάρχουσα κατάσταση με πλείονες τρόπους, όπως η διενέργεια λαθρεμπορίας, η συστηματική εργασιακή εκμετάλλευση των μεταναστών, η υπερχρέωση υπηρεσιών π.χ. τηλεφώνου. Με την άφιξη χιλιάδων προσφύγων στην ελληνική επικράτεια, εκτός απ’ την εκμετάλλευση, αναμενόμενη επίσης είναι η καλλιέργεια του εθνικισμού και ενός κλίματος ξενοφοβίας των πολιτών της χώρας υποδοχής.

Η Ελλάδα έχοντας αυτό το ρόλο έχει καθιερώσει ορισμένους χώρους φιλοξενίας, σήμερα ασφυκτικά γεμάτους, την ίδια στιγμή που η Ευρώπη αρχίζει να υψώνει φράχτες με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Αυστρία και τις Βαλκανικές χώρες οι οποίες κλείνουν τα σύνορα τους αποτρέποντας την είσοδο χιλιάδων προσφύγων. Αυτό σημαίνει ότι δέχονται έναν πολύ περιορισμένο αριθμό μεταναστών με αποτέλεσμα αφενός την άνθιση του λαθρεμπορίου, αφετέρου την μετατροπή της Ελλάδας σε μία ‘’αποθήκη ψυχών’’. Ενόψει και των πρόσφατων αποπειρών αυτοκτονιών που κατεγράφησαν στην Πλατεία Βικτωρίας από απελπισμένους πρόσφυγες, γίνεται αντιληπτή η ύψιστη ανάγκη εκπόνησης κατόπιν συνεργασίας Ε.Ε. και Ελλάδας, μίας Κοινής Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ασύλου. Εκείνο που πρέπει να εγγυηθεί η Ευρώπη είναι ασφάλεια για όλους με πλήρη ενσωμάτωσή τους: οικονομική ενσωμάτωση με δυνατότητα νόμιμης εργασίας σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, πολιτισμική ενσωμάτωση με τη διατήρηση των παραδόσεων τους, κοινωνική ενσωμάτωση με την καλλιέργεια της αίσθησης ελευθερίας και ισότητας. Άλλωστε, επιτακτική είναι η συμπόρευση με τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου και συγκεκριμένα με το άρθρο 18 του Καταστατικού Χάρτη της Ε.Ε. για τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα, το οποίο εγγυάται το δικαίωμα ασύλου ανεξαιρέτως σε όλους τους πρόσφυγες, με σεβασμό προς τη Σύμβαση της Γενεύης του 1951.

Σε κλίμα αλληλεγγύης εκ μέρους της ελληνικής πλευράς ανάμεσα στα ενδεικτικά μέτρα που άμεσα πρέπει να ληφθούν περιλαμβάνονται η εφαρμογή μίας πολιτικής ενάντια στο λαθρεμπόριο, παροχή ευκαιριών εργασίας στους πρόσφυγες που προτίθεται να δουλέψουν, καθώς και τη μέγιστη δυνατή περίθαλψή τους στα κέντρα φιλοξενίας. Η κοινωνία οφείλει να συμβάλει σ΄ αυτήν την αξιόλογη προσπάθεια επιδεικνύοντας καθολικό σεβασμό των δικαιωμάτων των ευάλωτων αυτών κοινωνικών ομάδων που αναζητούν άσυλο και ασφάλεια στην προσπάθεια τους να επιβιώσουν μακριά από την πατρίδα τους. Η μετατροπή των πολιτών σε homo nationalis, αποδεχόμενοι τη διαφορετικότητα των εθίμων και παραδόσεων των προσφύγων διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην κοινωνική ενσωμάτωση των τελευταίων, ενώ η εποικοδομητική συνεργασία με την Ευρώπη θα πριμοδοτήσει την αναχαίτιση του αντιευρωπαϊκού κλίματος, το οποίο έχει δημιουργηθεί τον τελευταίο μήνα στην Ελλάδα.

Στεφανία Χαλιούλια

Φοιτήτρια Νομικής Σχολής Αθηνών

Προσφυγικό: Μια «βόμβα» στα θεμέλια του οικοδομήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης

noreply@blogger.com (Anonymous) — Mon, 29 Feb 2016 09:52:00 +0000

Ήταν μόλις το τρίτο εξάμηνο της Νομικής, όταν ήρθαμε σε πρώτη επαφή με το Δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τότε μάθαμε για πρώτη φορά τα όργανα της Ένωσης, τους τρόπους λήψης αποφάσεων και όλο το σύστημα δικαίου που διέπει τη λειτουργία της. Χρόνια αργότερα και παρακολουθώντας την παρούσα κατάσταση και τις σπασμωδικές, πολλές φορές, κινήσεις των κρατών μελών για την αντιμετώπιση του προσφυγικού ανακαλώ στη μνήμη μου αυτό, που στην πρώτη ανάγνωση στο τότε σύγγραμμα του Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης μου είχε κάνει τρομερή εντύπωση.

Στο σύγγραμμα, λοιπόν, παρουσιαζόταν η Ευρωπαϊκή Ένωση ως μια συμπαγής πολιτική και οικονομική δύναμη όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο με τεράστιο πληθυσμό, με μια τεράστια αγορά, μια από τις μεγαλύτερες του πλανήτη και ένα εκ των ισχυρότερων διεθνών νομισμάτων, το ευρώ. Ωστόσο, αναφερόταν πως τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ένωση είναι, αναμφίβολα, πολλά και κρίσιμα και οι δυσκολίες που θα προέκυπταν από τη διεύρυνσή της με χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης θα καθιστούσαν επιτακτική ανάγκη τις θεσμικές προσαρμογές και την εν γένει μεταρρύθμισης της Ένωσης ώστε να μη διαλυθεί εξ’ ων συνετέθη και να ανταποκριθεί στη μορφή που θα λάβει η τελική ενοποίηση της. Κι αν τότε ακουγόταν υπερβολική η οποιαδήποτε αναφορά σε διάλυση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, σήμερα ακούγεται όλο και συχνότερα και η διάλυση μοιάζει σαν ένα όνειρο κακό που δε θέλουμε να βγει αληθινό.

Αναμφίβολα μια προσπάθεια μεταρρύθμισης έγινε με την υπογραφή της Συνθήκης της Λισσαβόνας στη Σύνοδο Κορυφής στη Λισσαβόνα στις 13 Δεκεμβρίου 2007, στην οποία μετείχαν οι πολιτικοί αρχηγοί και οι υπουργοί εξωτερικών των κρατών μελών της ΕΕ. Η Συνθήκη της Λισσαβόνας είναι γνωστή και ως Μεταρρυθμιστική Συνθήκη μιας και τροποποιεί τις ιδρυτικές συνθήκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ήτοι τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στην εν λόγω συνθήκη αναμορφώνονται και οι τρεις πυλώνες, οι τρεις τομείς πολιτικής, στους οποίους παρεμβαίνει σε διαφορετικό βαθμό και με διαφορετικούς τρόπους, πάνω στους οποίους βασιζόταν η δημιουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε συνδυασμό βέβαια με την αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των κρατών μελών και την εκούσια ισότιμη συμμετοχή τους. Ως εκ τούτου, στους αρχικούς τομείς πολιτικής, που αφορούσαν τις ευρωπαϊκές κοινότητες, την εσωτερική κοινή αγορά, την παιδεία, τον πολιτισμό και την πολιτική ασύλου (πρώτος πυλώνας), την κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας (δεύτερος πυλώνας) και την αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε αστυνομικές υποθέσεις (τρίτος πυλώνας), αλλάζουν οι αρμοδιότητες της ΕΕ. Αποκτά, λοιπόν αποκλειστική αρμοδιότητα θέσπισης ρυθμίσεων σε ό,τι αφορά την νομισματική και εμπορική πολιτική, τους κανόνες ανταγωνισμού και τα συναφή θέματα. Σε θέματα εσωτερικής αγοράς, κοινωνικής πολιτικής, ενέργειας και ασφάλειας και δικαιοσύνης η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη μοιράζονται την αρμοδιότητα νομοθεσίας (συντρέχουσα αρμοδιότητα της ΕΕ). Τέλος, στον τομέα της παιδείας, του πολιτισμού ,του τουρισμού, της πολιτικής προστασίας και της διοικητικής συνεργασίας η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει υποστηρικτική αρμοδιότητα, καθώς έχει δικαίωμα να υποστηρίξει, να συντονίσει ή να συμπληρώσει τις πράξεις των κρατών μελών. Ως εκ τούτου λοιπόν συμπεραίνουμε ότι πέρα από την εισαγωγή θεσμικών καινοτομιών, που δε θα αναλύσουμε στο παρόν άρθρο, η Συνθήκη της Λισσαβόνας ήταν η παραδοχή εκ μέρους των κρατών μελών, που την υπέγραψαν, ότι πρέπει να ανταποκριθούν στις ανάγκες της διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ώστε να παραμείνει μια μεγάλη δύναμη, ένας «αντίπαλος», θα λέγαμε, της δύναμης των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής.

Από τότε όμως φτάνουμε στο σήμερα και στην πραγματικότητα που διαμορφώνεται μετά από πολλά χρόνια οικονομικής κρίσης στην Ευρώπη. Πολλά κράτη βγήκαν ματωμένα από την οικονομική κρίση και τις πολιτικές λιτότητας, άλλα προσπαθούν να ξεφύγουν από την κρίση, οι ευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις βρίσκονται μπροστά σε νέα δεδομένα, νέες πολιτικές δυνάμεις αναδύονται λόγω της κρίσης και όλοι είναι αμήχανοι. Πριν προλάβει, όμως, να ξαναβρεί η Ευρώπη το βηματισμό της και να ανακτήσει όση δύναμη έχασε λόγω κρίσης βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρόβλημα που την επηρεάζει αλλά η αιτία του είναι στη Συρία, το προσφυγικό.

Η γεωπολιτική κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής είναι γνωστή αλλά τελευταία με την εξάπλωση του ISIS η κρίση στη Συρία οξύνθηκε. Οι αντιμαχόμενες πλευρές, που λαμβάνουν μέρος σε αυτό τον εμφύλιο πόλεμο, υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ, τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και τη Ρωσία με αποτέλεσμα όχι μόνο την εξάπλωση του ISIS και την καταστροφή πόλεων και μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά κυρίως εκατοντάδες χιλιάδες προσφύγων.

Εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπων, ανάμεσά τους πολλά νήπια και βρέφη, προσπαθούν λοιπόν τους τελευταίους μήνες, με όποιο μέσο μπορούν και με κίνδυνο της ζωής τους, να περάσουν τα σύνορα και να κατευθυνθούν σε χώρες τις κεντρικής Ευρώπης προς αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής μακριά από τον πόλεμο. Οι πρώτες χώρες υποδοχής είναι οι χώρες της νότιας Ευρώπης όπως η Ελλάδα και η Ιταλία. Δεν είναι άλλωστε, λίγες οι εικόνες που έχουμε δει εικόνες και δημοσιογραφικά ρεπορτάζ με εκατοντάδες πρόσφυγες να βρίσκονται σε φουσκωτές βάρκες ή να παλεύουν να βγουν από τη θάλασσα ή να περισυλλεχθούν από διασώστες σε κάποιο από τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Και δεν είναι λίγες και οι φορές που έχουμε δει μικρά παιδιά να περισυλλέγονται νεκρά από διασώστες ή ανθρώπους του λιμενικού στα παράλια των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, με τους περισσότερους από εμάς να είμαστε σοκαρισμένοι με αυτές τις εικόνες αλλά και με το μέγεθος του κακού που προξενεί ο πόλεμος και δη πόλεμος στον 21^ο αιώνα.

Τα κύματα προσφύγων, λοιπόν, ολοένα και αυξάνονται καθώς οι καιρικές συνθήκες πλέον είναι πιο ευνοϊκές σε σχέση με το χειμώνα. Οι ευρωπαϊκές χώρες αρχικά δεν είχαν ασχοληθεί ένθερμα με το ζήτημα του προσφυγικού, καθώς είτε υποτίμησαν το πρόβλημα και θεώρησαν ότι μετά το καλοκαίρι θα σταματήσουν οι ροές προς την Ευρώπη είτε πίστευαν ότι οι πρώτες χώρες υποδοχής της νότιας Ευρώπης πρέπει να ασχοληθούν με το ζήτημα και είναι θέμα που άπτεται της εσωτερικής πολιτικής τους.

Πολύτιμος χρόνος χάθηκε, λοιπόν, και δεν υπήρξαν οι ανάλογες πρωτοβουλίες από τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι πρότινος που οι προσφυγικές ροές αυξήθηκαν και ένας μεγάλος αριθμός προσφύγων κατευθύνεται προς τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης.Tις προηγούμενες μέρες, άλλωστε, συγκλήθηκε Συμβούλιο των Υπουργών Εσωτερικών στις Βρυξέλλες με κύριο θέμα στην ημερήσια ατζέντα το προσφυγικό και την αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος.

Κανείς, βέβαια, δεν μπορεί να παραβλέψει και ενέργειες κρατών όπως η Αυστρία, που συγκάλεσε στη Βιέννη κοινή σύσκεψη με 9 βαλκανικά κράτη, μερικά από τα οποία είναι κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως η Σλοβενία, η Κροατία και η Βουλγαρία και άλλα κράτη μη μέλη όπως η Αλβανία, η Βοσνία, το Κόσσοβο, το Μαυροβούνιο, η ΠΓΔΜ και η Σερβία, που δυναμιτίζουν τις προσπάθειες για κοινή πολιτική όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε, άλλωστε, πως η Αυστρία είναι η πρώτη χώρα, κράτος μέλος της ΕΕ, που εκφράστηκε και πρότεινε σκληρές λύσεις για το προσφυγικό, μεταξύ των οποίων και το κλείσιμο των νοτιοανατολικών συνόρων της Ευρώπης, μετατρέποντας έτσι τις χώρες της νότιας Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, σε «αποθήκες ψυχών», όπως χαρακτηριστικά θα λέγαμε.

Επιπλέον, στη Σύνοδο Κορυφής που προηγήθηκε της ανωτέρω σύσκεψης, με θέμα το προσφυγικό αναδείχθηκαν οι αντικρουόμενες πολιτικές των ευρωπαίων ηγετών για την αντιμετώπισή του και δεν υπήρξε ομόφωνη απόφαση στο τέλος της Συνόδου. Παράλληλα, κατόπιν σύσκεψης των χωρών μελών του Βορειοατλαντικού Συμφώνου, επιδιώχθηκε η συνδρομή πλοίων του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο, τα οποία θα συνεπικουρούν τις δυνάμεις της FRONTEX και τις ακτοφυλακές Ελλάδας και Τουρκίας στη διαχείριση της κρίσης. Για μια ακόμη φορά, ωστόσο, υπήρξε σχεδόν σύμφωνη γνώμη ενάντια στη λανθασμένη πολιτική που προτείνει η Αυστρία, όπως η ανωτέρω αναφερθείσα και ο περιορισμός των αιτήσεων για άσυλο σε ένα ανώτατο όριο 80 αιτήσεων ανά ημέρα. Μάλιστα, πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν την ανησυχία τους πως το όλο ζήτημα αν ακολουθηθεί η πολιτική που προτείνει η Αυστρία θα οδηγήσει σε μια πιθανή ανθρωπιστική καταστροφή στα νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρώπης. Είναι, άλλωστε, γνωστό τοις πάσι ότι η Αυστρία κατηγορείται, τελευταίως, ότι παραβιάζει τους διεθνείς νόμους, μεταξύ των οποίων και η Συνθήκη της Γενεύης για τους πρόσφυγες, βάζοντας νέες αμφισβητήσεις στους ήδη οριακά εφαρμοζόμενους κανόνες για το άσυλο.

Πολλοί είναι εκείνοι βεβαίως που θα επικροτήσουν τις θέσεις της Αυστρίας και θα αναρωτηθούν το λόγο για τον οποίο οι πρόσφυγες επιλέγουν την Ευρώπη και όχι γειτονικές του χώρες, όπως η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία για τη μετεγκατάστασή τους. Οι λόγοι για τους οποίους δεν επιλέγονται γειτονικές χώρες για τη μετεγκατάσταση των προσφύγων προφανώς έχουν να κάνουν με τη διαφορετική θρησκεία μερίδας προσφύγων από την επικρατούσα θρησκεία των γειτονικών τους χωρών αλλά και το γεγονός ότι πολλοί από τους πρόσφυγες είναι κουρδικής καταγωγής, πράγμα που σημαίνει ότι είναι ανεπιθύμητοι σε χώρες όπως η Τουρκία λόγω της πολιτικής κατάστασης που επικρατεί στη χώρα σε σχέση με τους Κούρδους. Από την άλλη πλευρά, οι θέσεις της Αυστρίας αλλά και των υπόλοιπων εννέα βαλκανικών κρατών είναι κάθε άλλο παρά σύμφωνες με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καθώς και με τη Συνθήκη της Γενεύης (1951) και του πρόσθετου Πρωτοκόλλου (1967) για τους πρόσφυγες και την προστασία τους. Εξάλλου, δεν πρέπει να λησμονούμε πως μεγάλος αριθμός ανθρώπων προερχόμενος από τα βαλκανικά αυτά κράτη, που εκφράζουν τέτοιες ακραίες απόψεις, κατευθύνθηκε προς τη χώρα μας αλλά και προς χώρες της κεντρικής Ευρώπης προς αναζήτηση καλύτερων συνθηκών ζωής όπως οι πρόσφυγες. Στη χώρα μας, άλλωστε γνωρίζουμε σε μεγάλο βαθμό, λόγω της μικρασιατικής καταστροφής, τι εστί να είσαι πρόσφυγας και να αναγκάζεσαι να φεύγεις από τη ζωή που είχες δημιουργήσει και να προσπαθείς να ορθοποδήσεις από το μηδέν.

Συνοψίζοντας τα ανωτέρω αναφερθέντα και παρακολουθώντας τις εξελίξεις πάνω στο ζήτημα το μόνο που μπορεί να λεχθεί είναι ότι αναμφίβολα το προσφυγικό επιτάσσει συντονισμένη πολιτική και δράση μεταξύ των κρατών μελών και σεβασμός στους ήδη ψηφισμένους νόμους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα αντανακλαστικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν αργά αλλά η ανάληψη της ευθύνης από κάθε χώρα στο βαθμό που της αναλογεί καθώς και η κοινή προσπάθεια για την αντιμετώπιση του προβλήματος και των προκλήσεων που αναδύονται από αυτό το πρόβλημα ουσιαστικά συμβάλλουν στην διάσωση της Σένγκεν και στη διάσωση του οικοδομήματος της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το προσφυγικό, επομένως, θέτει σε κίνδυνο την ενότητα της Ένωσης και ,κυρίως, ανθρώπινες ζωές που φεύγουν από τη φρικαλεότητα του πολέμου με την ελπίδα μιας καλύτερης ζωής. Η επίλυση του προσφυγικού θα αποτελέσει και μια ελπίδα για την αναγέννηση της Ένωσης και τον επαναπροσδιορισμό των αξιών και των αρχών στις οποίες στηρίζεται. Οι λύσεις, λοιπόν, δεν απαιτούν μοναχικές πρωτοβουλίες και περιθωριοποίηση κρατών αλλά συνεργασία για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα τόσο για τους πρόσφυγες όσο και για την ίδια την Ευρώπη και ολόκληρο τον κόσμο.

Πετρούλα Μανδηλαρά,

Δικηγόρος Αθηνών

ΚΑΝΕΝΑΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΝΑ ΠΛΗΓΩΝΕΙ ΤΟ ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΜΟΥ

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sun, 14 Feb 2016 09:57:00 +0000

Ταπείνωση, βρισιές, απειλές, φθορές, τραύματα στο σώμα, βιασμός!! Κι όμως ζούμε σε μια προοδευτική κοινωνία όπου έχουμε κάνει βήματα προόδου προς την ισότητα των δύο φύλων. Ακόμα όμως οι γυναίκες υφίστανται κακοποίηση κάθε μορφής σωματική, ψυχολογική/συναισθηματική, λεκτική, σεξουαλική και οικονομική. Ο φόβος αποτελεί καθημερινό συναίσθημα χιλιάδων γυναικών που διστάζουν να μιλήσουν και να ζητήσουν βοήθεια.

Η κακοποίηση των γυναικών δεν έχει σύνορα. Υπάρχει σ’ όλες τις χώρες, σ’ όλους τους πολιτισμούς, σ’ όλα τα κοινωνικά στρώματα, σ’ όλες τις ηλικίες, ανεξαρτήτως θρησκείας, μορφωτικού και βιοτικού επίπεδου. Υπάρχει στα διπλανά σπίτια, ίσως και στο δικό σου.

Η κακοποίηση των γυναικών εμφανίζεται σε μεγαλύτερο ποσοστό στον χώρο της οικογένειας, γνωστή ως ενδοοικογενειακή βία. Δυστυχώς τα άτομα που ασκούν σεξουαλική κακοποίηση ή άλλης μορφής κακοποίηση είναι τα ίδια άτομα που τα θύματα- γυναίκες στηρίζονται για βοήθεια και συμπαράσταση. Η κακοποίηση αφορά ξυλοδαρμό, βίαιες σεξουαλικές επιθέσεις, φράξιμο της αναπνοής μέχρι λιποθυμίας, σπρώξιμο, καψίματα από σίδερο ή τσιγάρα, τραύματα από μαχαιρώματα, εσωτερικές αιμορραγίες, πρησμένα µάτια και σπασμένα δόντια, ακόμα και φόνο. Σύμφωνα με ευρωπαϊκά στοιχεία δύο γυναίκες κάθε βδομάδα θανατώνονται από νυν ή πρώην σύντροφο και μία στις τέσσερις γυναίκες έχει υποστεί ενδοοικογενειακή βία κατά τη διάρκεια της ζωής της. Αξίζει να μνημονευτεί ότι πολλές φορές το γυναικείο σώμα χρησιμοποιείται σε πολεμικές διαμάχες για την εθνική κάθαρση πχ. πρώην Γιουγκοσλαβία ή στην Ασία όπου κατά τη διάρκεια του πολέμου βιάστηκαν και υπέστησαν ξυλοδαρμό χιλιάδες γυναίκες, οι περισσότερες από τις οποίες ήταν έφηβες.

Στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες του κόσμου έχει επικρατήσει ότι οι γυναίκες είναι κατώτερες και «ιδιοκτησία» των ανδρών. Οι άντρες που οδηγούνται σε μια τέτοια συμπεριφορά εναντίον των γυναικών συνήθως προέρχονται από οικογενειακό περιβάλλον όπου υπήρχαν σκηνές βίας, με αποτέλεσμα να θεωρούν μια τέτοια συμπεριφορά συνηθισμένη και κατά κάποιο τρόπο αποδεκτή, πχ. είχαν παραστεί ως μάρτυρες κακοποίησης της μητέρας τους ή είχαν κακοποιηθεί και οι ίδιοι. Πολλοί άνδρες θεωρούν την χρήση βίας κατά των γυναικών ως ένδειξη του ανδρισμού, τρόπου εξουσίασης των γυναικών και ανάδειξης τους ως του ισχυρότερου φύλου. Με τη βίαιη συμπεριφορά τους προσπαθούν να υποβιβάσουν τις γυναίκες, να τις τρομοκρατήσουν, να τις κάνουν να αισθανθούν ασήμαντες, αδύναμες και υποχείρια τους.

Οι γυναίκες συνήθως ανέχονται μια βίαιη συμπεριφορά και δεν μιλούν ούτε κινητοποιούνται καθώς θεωρούν λόγω νοοτροπίας και των προτύπων που έχουν μεγαλώσει ότι η γυναίκα είναι σκιά του άντρα, πατέρα ή συζύγου κι ότι υπομένοντας την κακοποίηση κι όλες τις δυσκολίες αυτό τις κάνει καλύτερες μητέρες και συζύγους. Οι γυναίκες που υφίστανται κακοποίηση οποιασδήποτε μορφής δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ή να παραδεχτούν τι τους συμβαίνει και αισθάνονται ανασφαλείς, ασήμαντες, έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, υποφέρουν από κατάθλιψη και άγχος και δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που έχουν οδηγηθεί στην αυτοκτονία. Επίσης οι γυναίκες λόγω της οικονομικής και επαγγελματικής κατάστασης στην οποία βρίσκονται, ιδιαίτερα τώρα λόγω της οικονομικής κρίσης που βιώνει η χώρα μας αλλά και στο παρελθόν που οι γυναίκες δεν εργάζονταν αλλά ασχολούνταν κατ’ αποκλειστικότητα με τις οικιακές εργασίες, το μεγάλωμα και την ανατροφή των παιδιών τους, διστάζουν να απομακρυνθούν από τον άνδρα τους ή σύντροφο τους, κατάσταση που εκμεταλλεύονται οι άντρες χρησιμοποιώντας τα χρήματα σαν απειλή για να τις χειριστούν.

Αν συμβεί μία φορά μπορεί να ξανασυμβεί;

Δυστυχώς σε περίπτωση που σημειωθεί ένα περιστατικό κακοποίησης είναι σίγουρο ότι θα ξαναεμφανιστεί. Τις περισσότερες φορές ο άνδρας θύτης μετά από ένα περιστατικό βίας δείχνει μετανιωμένος και στοργικός με την γυναικά και παρότι η γυναίκα βλέπει τα περιστατικά βίας να επαναλαμβάνονται θεωρεί ότι «όλα θ’ αλλάξουν». Πολλές φορές οι γυναίκες θωρούν ότι φταίνε οι ίδιες και προκαλούν το θυμό τους.

Λανθασμένα οι γυναίκες θεωρούν ότι αν μιλήσουν για την κακοποίηση που υφίστανται θα στιγματιστούν από την κοινωνία, ότι οι άλλοι δεν θα τις πιστέψουν, ότι μπορεί να χειροτερέψουν την κατάσταση ή ακόμα ότι και οι ίδιες θα κατηγορηθούν για την κακοποίηση που υφίστανται. Οι γυναίκες θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι δεν είναι μόνες τους. Στην χώρα μας, και στην πόλη μας υπάρχουν αρκετοί φορείς που είναι έτοιμοι να υποδεχθούν τις κακοποιημένες γυναίκες, να τις στηρίξουν, ακούσουν, να παρέχουν ψυχολογική και νομική βοήθεια και γενικά να προσφέρουν κάθε δυνατή λύση για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Κανένα πρόβλημα δεν λύθηκε απλώς παρατηρώντας το και κανένας δεν πρέπει να κλείνει τα μάτια του σ’ ένα τέτοιο φαινόμενο.

Είναι ένα σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα που μπορεί να λυθεί όχι μόνο αν οι γυναίκες-θύματα απεγκλωβιστούν από την κατάσταση στην οποία βρίσκονται αλλά και οι άντρες-θύτες να συνειδητοποιήσουν την βίαιη συμπεριφορά τους και να προσπαθήσουν να την καταπολεμήσουν.

Οι γυναίκες πρέπει πάντα να θυμούνται πόσο δυνατές και αξιόλογες είναι και πως η αγάπη και η συντροφιά τους αξίζει κι ότι ΚΑΝΕΝΑΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΝΑ ΠΛΗΓΩΝΕΙ ΤΟ ΣΩΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΤΟΥΣ!!!

Λοβασσά Αλεξάνδρα

Δικηγόρος

Το διαχρονικό σκάνδαλο της αδειοδότησης των ιδιωτικών Μ.Μ.Ε.

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 11 Feb 2016 13:58:00 +0000

1. Ο δημόσιος χαρακτήρας του φάσματος ραδιοσυχνοτήτων.

Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, το φάσμα ραδιοσυχνοτήτων, στο οποίο εκπέμπουν οι τηλεοπτικοί σταθμοί κ.λπ., αποτελεί σπάνιο πόρο[1], η διαχείριση του οποίου συνιστά κυριαρχικό δικαίωμα του Κράτους[2]. Ως εκ τούτου, αποτελεί δημόσιο αγαθό[3] και μάλιστα με σημαντική οικονομική αξία[4] εφόσον η χορήγηση άδειας χρήσης του δίνει στον κάτοχο αυτής την δυνατότητα να αποκομίσει σημαντικά οικονομικά οφέλη και του παρέχει πλεονεκτήματα έναντι άλλων επιχειρηματιών που θα ήθελαν επίσης να χρησιμοποιούν και να εκμεταλλεύονται τον πόρο αυτό, γεγονός που δικαιολογεί την επιβολή οικονομικού ανταλλάγματος για τη χρήση του, που αντανακλά, μεταξύ άλλων, την αξία της χρήσης του εν λόγω σπάνιου πόρου[5].

Η δραστηριότητα των τηλεοπτικών σταθμών αποτελεί μεν εκδήλωση της οικονομικής ελευθερίας καθώς και του δικαιώματος μετάδοσης πληροφοριών και ιδεών, συγχρόνως, όμως, η άσκησή της συνδέεται με την χρήση ενός δημοσίου αγαθού, που αποτελεί, κατά τα προεκτεθέντα, και σπάνιο πόρο. Ως εκ τούτου, η επιβολή της υποχρέωσης καταβολής ανταλλάγματος για την χρήση των ραδιοσυχνοτήτων μετάδοσης τηλεοπτικών εκπομπών με σκοπό να εξασφαλισθεί η βέλτιστη χρήση του εν λόγω σπανίου πόρου, ήτοι προς εξυπηρέτηση δημοσίου σκοπού, συνιστά θεμιτό, κατ’ αρχήν, κατά το Σύνταγμα περιορισμό της οικονομικής ελευθερίας, ιδία εν όψει του άρθρου 106 παρ.1 του Συντάγματος, που προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι το Κράτος «Λαμβάνει τα επιβαλλόμενα μέτρα για την αξιοποίηση των πηγών του εθνικού πλούτου, από την ατμόσφαιρα και τα υπόγεια ή υποθαλάσσια κοιτάσματα», ο οποίος δεν αντίκειται στην κατοχυρωμένη από το άρθρο 5 παρ.1 του Συντάγματος επιχειρηματική ελευθερία, κινείται δε εντός των ορίων που χαράσσει η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας.

Κατά συνέπεια, για την χρήση ενός δημοσίου αγαθού, ήτοι των διαύλων ραδιοσυχνοτήτων, προς μετάδοση τηλεοπτικών προγραμμάτων σε ευρύ αριθμό αποδεκτών-τηλεθεατών, όχι μόνο είναι θεμιτό κατά το Σύνταγμα αλλά και απαιτείται οικονομικό αντάλλαγμα, επιβαλλόμενο για την κάλυψη του κόστους ειδικώς παρεχόμενης -στους βαρυνόμενους με αυτό- δημοσίας υπηρεσίας, η οποία αποτελεί και σπάνιο πόρο.

2. Το νομικό καθεστώς αδειοδότησης της ιδιωτικής τηλεόρασης.

2.1. Ο αρχικός νόμος 1866/1989.

Με το ν. 1866/1989, «Ίδρυση Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεοράσεως και παροχή αδειών για την ίδρυση και λειτουργία τηλεοπτικών σταθμών» (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 222/6.10.1989), της κυβέρνησης Τζαννετάκη (συγκυβέρνηση ΝΔ-ΚΚΕ), καταργήθηκε το κρατικό μονοπώλιο τηλεοπτικών εκπομπών και επιτράπηκε για πρώτη φορά η χορήγηση σε ανώνυμες εταιρείες και Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) άδειας ίδρυσης και λειτουργίας ιδιωτικού τηλεοπτικού σταθμού για την πραγματοποίηση απ’ ευθείας τηλεοπτικών εκπομπών στις εκάστοτε αρμοδίως καθοριζόμενες συχνότητες ή ζώνες συχνοτήτων[6].

Οι βασικές προϋποθέσεις που έθετε ο ανωτέρω ν. 1866/1989 για τη χορήγηση άδειας ίδρυσης ιδιωτικού τηλεοπτικού σταθμού από ανώνυμες εταιρείες ήταν:

(α) Οι μετοχές της εταιρείας να είναι υποχρεωτικώς ονομαστικές και κανένας μέτοχος να μην ελέγχει περισσότερο από το 25% του μετοχικού κεφαλαίου[7].

(β) Οι εταιρείες να είναι «φερέγγυες» και να «απολαμβάνουν αξιοπιστίας», χωρίς όμως να περιγράφεται στο νόμο βάσει ποιων κριτηρίων θεωρούνται φερέγγυες και αξιόπιστες.

(γ) Η «…πληρότητα και η ποιότητα του προγράμματος και η εμπειρία και παράδοση των μετόχων της εταιρείας στα μέσα μαζικής επικοινωνίας…».

Το τελευταίο ως άνω κριτήριο, οδήγησε (μεταξύ άλλων) τους εκδότες των εφημερίδων «Βήμα» (Λαμπράκης), «Τα Νέα» (Λαμπράκης), «Έθνος» (Μπόμπολας), «Ελευθεροτυπία» (Τεγόπουλος) και «Μεσημβρινή» (οικογένεια Βαρδινογιάννη), να ιδρύσουν το «Mega Channel» και τους εκδότες των εφημερίδων «Ελεύθερος Τύπος» και «Απογευματινή» μαζί με τον επιχειρηματία Μ. Κυριακού να ιδρύσουν τον «Antenna».

Σύμφωνα με το άρθρο 5 του ανωτέρω νόμου, η εταιρεία, στην οποία χορηγείται άδεια ίδρυσης και λειτουργίας τηλεοπτικού σταθμού, συνάπτει με το Ελληνικό Δημόσιο «σύμβαση παραχωρήσεως μη κρατικής τηλεοράσεως», στην οποία περιέχονται οι ειδικότεροι όροι της παραχώρησης, ενώ κατά το άρθρο 9, «Εκχώρηση ποσοστού κερδών», «...η εταιρεία αναλαμβάνει την υποχρέωση να εκχωρεί κατ’ έτος στο κράτος ποσοστό των καθαρών κερδών της, το ύψος του οποίου καθορίζεται με τη σύμβαση» και «εισπράττεται κατά τις διατάξεις του νόμου περί εισπράξεως δημοσίων εσόδων».

Κατ’ εφαρμογή του νόμου αυτού εκδόθηκε περιορισμένος αριθμός αδειών τηλεοπτικών σταθμών από την κυβέρνηση Μητσοτάκη[8], ενώ ήδη αρκετοί λειτουργούσαν με προσωρινές άδειες από το 1989, αμέσως μετά την ψήφιση του ανωτέρω νόμου.

Σύμφωνα με τις εν λόγω άδειες, «α. Η άδεια του σταθμού τελειούται με τη σύναψη της συμβάσεως παραχωρήσεως και ανακαλείται αυτοδικαίως αν μέσα σε εννέα μήνες από τη χορήγησή της δεν συναφθεί η ως άνω σύμβαση…δ. Μέχρι την ολοκλήρωση της άδειας με την υπογραφή της συμβάσεως παραχωρήσεως, επιτρέπεται στην εταιρεία η πραγματοποίηση εκπομπών, για τις οποίες η εταιρεία είναι υποχρεωμένη να τηρεί τους νόμους του κράτους και τους κανονισμούς του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεοράσεως, υποκείμενη στις κυρώσεις που προβλέπονται από το Ν. 1866/1989 και τους συναφείς νόμους…».

Επί της ουσίας δηλαδή, με το ν. 1866/1989 επιτράπηκε η ίδρυση ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών από ανώνυμες εταιρείες, οι οποίες και θα απέδιδαν ορισμένο (αδιευκρίνιστο από τον εν λόγω νόμο) ποσοστό από τα έσοδά τους στο κράτος, όπως αυτό (ποσοστό) θα διαμορφώνονταν από τις μέλλουσας να συναφθούν συμβάσεις παραχώρησης.

Στη συνέχεια, με Υπουργικές Αποφάσεις (Υ.Α.) δόθηκαν άδειες ίδρυσης και λειτουργίας σε ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς, χωρίς να έχουν υπογραφεί οι συμβάσεις παραχώρησης και με την αυστηρή προϋπόθεση να υπογραφούν αυτές 9 μήνες μετά τη δημοσίευση των εν λόγω αδειών. Διαφορετικά οι ήδη χορηγηθείσες άδειες θα ανακαλούνταν αυτοδίκαια, όπως ρητά καθόριζαν οι σχετικές Υ.Α.

Πλην όμως, οι ανωτέρω συμβάσεις παραχώρησης δεν υπογράφηκαν ποτέ (και φυσικά όχι μέσα στο 9μηνο που απαιτούσαν οι ως άνω Υ.Α.), με αποτέλεσμα οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί να λειτουργούν, εκμεταλλευόμενοι έναν σπάνιο δημόσιο πόρο, κατά τη νομολογία του ΣτΕ, χωρίς να αποδίδουν ούτε ένα ευρώ στο κράτος.

2.2. Η «αλλαγή» του νομικού καθεστώτος της αδειοδότησης των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών με το ν. 2328/1995.

Μετά το πέρας 6 ετών, κατά τη διάρκεια των οποίων, οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί λειτουργούσαν εντελώς δωρεάν και προκειμένου να ρυθμιστεί το καθεστώς της ιδιωτικής ραδιοτηλεόρασης, ψηφίστηκε ο ν. 2328/1995, «Νομικό καθεστώς της ιδιωτικής τηλεόρασης και της τοπικής ραδιοφωνίας, ρύθμιση θεμάτων της ραδιοτηλεοπτικής αγοράς και άλλες διατάξεις», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 159/3.8.1995) της κυβέρνησης ΠΑΣΟΚ με εισηγητή τον Υπουργό Τύπου και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης κ. Ευάγγελο Βενιζέλο.

Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, αφενός καταργήθηκε η υποχρέωση σύναψης «σύμβασης παραχώρησης» που προβλεπόταν από το ν. 1866/1989 και ορίστηκε ότι για την ίδρυση, εγκατάσταση και λειτουργία ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών, απαιτείται προηγούμενη διοικητική άδεια[9] και αφετέρου καθορίσθηκε η διαδικασία χορήγησης της άδειας, η οποία περιλάμβανε την προκήρυξη ορισμένου (αλλά όχι καθορισμένου στο νόμο) αριθμού αδειών κατά κατηγορία σταθμών (εθνικής, περιφερειακής και τοπικής εμβέλειας), την υποβολή αιτήσεων από τους ενδιαφερομένους και την επιλογή επί τη βάσει κριτηρίων που διαγράφονταν από άρθρο 2 του εν λόγω νόμου.

Σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 21 του ως άνω ν. 2328/1995, «Η άδεια χορηγείται υπό τον όρο της καταβολής ελάχιστου ετήσιου ανταλλάγματος υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου για τη χρήση ορισμένου ή ορισμένων διαύλων ραδιοσυχνοτήτων, μέσω επίγειων πομπών που παραχωρούνται στο σταθμό αυτής της κατηγορίας. Το αντάλλαγμα καθορίζεται σε ποσοστό δύο τοις εκατό (2%) επί των ακαθάριστων εσόδων του σταθμού. Τα ποσοστά αυτά μπορούν να αναπροσαρμόζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Τύπου και ΜΜΕ και εισπράττονται σε ετήσια βάση κατά τις διατάξεις του Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων, όπως ισχύει κάθε φορά. Τίτλος εκτελεστός είναι η σχετική απόφαση του Υπουργού Τύπου και Μ.Μ.Ε. Από το αντάλλαγμα που προβλέπει η παράγραφος αυτή, απαλλάσσονται οι επιχειρήσεις Ο.Τ.Α., που κατέχουν άδεια ίδρυσης, εγκατάστασης και λειτουργίας τηλεοπτικού σταθμού».

Σύμφωνα δε με το άρθρο 2 παρ. 6 του ιδίου ν. 2328/1995, «Όλες οι αιτήσεις για χορήγηση άδειας ίδρυσης, εγκατάστασης και λειτουργίας τηλεοπτικών σταθμών αξιολογούνται με σύστημα βαθμολόγησης με μόρια με βάση τα παρακάτω κριτήρια:

α) Κριτήριο χρόνου λειτουργίας του σταθμού:

Τηλεοπτικοί σταθμοί που λειτουργούν με άδεια βαθμολογούνται με ένα (1) μόριο για κάθε συμπληρωμένο έτος λειτουργίας με αφετηρία την ημέρα δημοσίευσης της σχετικής απόφασης του Ε.Σ.Ρ. Το κριτήριο αυτό μπορεί να αποφέρει στους αιτούντες έως το πολύ τέσσερα (4) μόρια.

β) Κριτήριο απασχολούμενου προσωπικού:

Οι σταθμοί βαθμολογούνται για κάθε πενήντα (50) απασχολούμενους με σύμβαση εργασίας που είναι ασφαλισμένοι στα οικεία ασφαλιστικά ταμεία και περιλαμβάνονται στις εγκεκριμένες από την επιθεώρηση εργασίας μισθολογικές καταστάσεις με ένα (1) μόριο. Το κριτήριο αυτό μπορεί να αποφέρει στους αιτούντες έως το πολύ τέσσερα (4) μόρια. Για τη βαθμολόγηση με βάση το παραπάνω κριτήριο λαμβάνεται υπόψη, για τον προσδιορισμό του αριθμού των απασχολουμένων, ο μέσος όρος των τελευταίων δώδεκα (12) μηνών. Για τη χορήγηση νέων αδειών λαμβάνεται υπόψη η οικονομοτεχνική μελέτη βιωσιμότητας και η σχεδιαζόμενη επένδυση. Το στοιχείο αυτό μπορεί να προσπορίσει στον αιτούντα έως δύο (2) μόρια. Ο αναφερόμενος στη μελέτη ή διαμορφωμένος αριθμός θέσεων εργασίας ανά χρόνο λειτουργίας καθίσταται όρος της άδειας, τόσο σε περίπτωση νέας άδειας, όσο και σε περίπτωση ανανέωσης.

γ) Κριτήριο πραγματικής επένδυσης και πληρότητας εξοπλισμού:

Οι υποψήφιοι τηλεοπτικοί σταθμοί βαθμολογούνται με ένα (1) μόριο για κάθε εκατόν πενήντα, εκατομμύρια (150.000.000) δραχμές πραγματικής επένδυσης, με βάση την αξία του χρόνου κρίσης της αίτησης. Η αξία πραγματικής επένδυσης αποδεικνύεται με την προσκόμιση των αντίστοιχων τιμολογίων που έχουν καταχωρηθεί στα φορολογικά στοιχεία της επιχείρησης. Το κριτήριο αυτό μπορεί να αποφέρει στους υποψήφιους έωςτο πολύ τέσσερα (4) μόρια. Για τη χορήγηση νέων αδειών και εφόσον δεν έχει ακόμα πραγματοποιηθεί πραγματική επένδυση, λαμβάνεται υπόψη η οικονομοτεχνική μελέτηβιωσιμότητας και η σχεδιαζόμενη επένδυση. Το στοιχείο αυτό μπορεί να αποφέρει στους αιτούντες έως δύο (2) μόρια. Το αναφερόμενο ύψος της πραγματικής επένδυσης ανά χρόνο λειτουργίας καθίσταται όρος της άδειας, τόσο σε περίπτωση νέας άδειας, όσο και σε περίπτωση ανανέωσης.

δ) Κριτήριο προγραμματικής πληρότητας:

Κατά την αξιολόγηση των υποψηφίων με βάση το κριτήριο της προγραμματικής πληρότητας λαμβάνονται υπόψη η εμπειρία, οι γνώσεις και η ικανότητα των υπευθύνων προγραμμάτων και των συνεργατών του σταθμού, η ανάπτυξη προγραμμάτων στους τομείς ενημέρωσης, επιμόρφωσης και ψυχαγωγίας, η ποιότητα του προγράμματος, τόσο των γενικής στόχευσης σταθμών, όσο και των ειδικών σταθμών με ιδιαίτερο προσανατολισμό σε έναν από τους παραπάνω τομείς ή σε μία από τις μορφές του λόγου ή της τέχνης. Λαμβάνεται επίσης υπόψη η αυτοδέσμευση του σταθμού ως προς τους κώδικες δημοσιογραφικής δεοντολογίας και δεοντολογίας προγραμμάτων και διαφημίσεων που προτίθεται να εφαρμόσει. Όλα τα παραπάνω στοιχεία συνεκτιμώνται από το Ε.Σ.Ρ. και βαθμολογούνται με ένα (1) έως δέκα (10) μόρια…».

Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ευκρινώς ότι οι ήδη, κατά το χρόνο δημοσίευσης του εν λόγω ν. 2328/1995, λειτουργούντες τηλεοπτικοί σταθμοί, παρότι δεν είχαν υπογράψει τις απαιτούμενες «συμβάσεις παραχώρησης» και άρα οι άδειές τους θα έπρεπε σύμφωνα με το ν. 1866/1989 να έχουν ανακληθεί και μάλιστα αυτοδικαίως ήδη από το 1994, πριμοδοτήθηκαν εξόφθαλμα από τα κριτήρια που έθεσε ο ν. 2328/1995 εις βάρος εκείνων που για πρώτη φορά θα υπέβαλλαν αίτηση άδειας ίδρυσης βάσει του νέου θεσμικού πλαισίου, καθώς οι ήδη παρανόμως λειτουργούντες σταθμοί μπορούσαν βάσει της ανωτέρω διάταξης να λάβουν για κάθε κριτήριο διπλάσιο αριθμό μορίων από εκείνους που για πρώτη φορά θα υπέβαλλαν αίτηση (4 μόρια για τους ήδη υπάρχοντες έναντι 2 των νέων).

Περαιτέρω, στο άρθρο 5 παρ. 1 του ιδίου νόμου και υπό τον τίτλο, «Μεταβατικές διατάξεις για τους ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς», ορίστηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα: «Άδειες που έχουν χορηγηθεί σε ανώνυμες εταιρείες ή δημοτικές επιχειρήσεις κατά το άρθρο 4 του ν. 1866/1989 εξακολουθούν να ισχύουν για διάστημα ενός (1) έτους από την έναρξη της ισχύος του νόμου αυτού. Μετά τη λήξη τους ακολουθεί η διαδικασία ανανέωσης που προβλέπεται στο άρθρο 2 του παρόντος νόμου...».

2.3. Οι συνεχείς παρατάσεις των αδειών λειτουργίας των ήδη λειτουργούντων παρανόμως ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών.

Η προκήρυξη που προβλεπόταν από τις διατάξεις του ανωτέρω ν. 2328/1995 δεν εκδόθηκε ποτέ, με αποτέλεσμα να δίνονται συνεχώς παρατάσεις λειτουργίας των ήδη παρανόμως λειτουργούντων τηλεοπτικών σταθμών, μέσω διατάξεων σε άσχετους με το αντικείμενο νόμους που ψήφιζε η ελληνική Βουλή.

Ειδικότερα, με το άρθρο 4 του ν. 2438/1996, «Περί κυρώσεως της από 7ης Μαϊου 1996 Συμβάσεως μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Εταιρείας ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ - ΓΕΩΡΓΙΚΗ - ΕΞΑΓΩΓΙΚΗ Α.Ε. για την τροποποίηση και συμπλήρωση της από 4ης Νοεμβρίου 1968 Συμβάσεως μεταξύ των αυτών Συμβαλλομένων, όπως τροποποιήθηκε και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 211/29.8.1996) ορίστηκε ότι, «Η ισχύς των αδειών τηλεοπτικών σταθμών του άρθρου 5 παράγραφος 1 του Ν. 2328/1995 (ΦΕΚ 159 Α’/3.8.1995) παρατείνεται για εννέα (9) μήνες από τη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως του παρόντος Νόμου. Για την παράταση αυτή καταβάλλεται από τους τηλεοπτικούς σταθμούς αντάλλαγμα υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου, σύμφωνα με την παράγραφο 21 του άρθρου 1 του Ν. 2328/1995. Ως βάση υπολογισμού των ακαθαρίστων εσόδων λαμβάνεται υπ’ όψη η τελευταία διαχειριστική χρήση κάθε τηλεοπτικού σταθμού. Η ισχύς της παρούσας διάταξης αρχίζει από τις 3 Αυγούστου 1996».

Ακολούθως, στο άρθρο 17, «Μεταβατικές διατάξεις για τους όρους λειτουργίας των τηλεοπτικών σταθμών» του ν. 2644/1998, «Για την παροχή συνδρομητικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών υπηρεσιών και συναφείς διατάξεις.», (ΦΕΚ Α΄ 233/13.10.1998), ορίσθηκε ότι, «1. Οι τηλεοπτικοί σταθμοί περιφερειακής και τοπικής εμβέλειας που λειτουργούν κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος άρθρου και έχουν υποβάλει εμπροθέσμως αίτηση για χορήγηση άδειας λειτουργίας ιδιωτικού τηλεοπτικού σταθμού σύμφωνα με τη διαδικασία των υπ’ αριθ. 4775/1/3.3.1998 (ΦΕΚ παρ. 15), 4774/1/3.3.1998 (ΦΕΚ παρ. 14), 15011/Ε/13.7.1998 (ΦΕΚ παρ. 36) αποφάσεων του Υπουργού Τύπου και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης θεωρούνται ως νομίμως λειτουργούντες εντός της γεωγραφικής περιοχής που αντιστοιχεί στον αναγραφόμενο στην αίτησή τους Χάρτη Συχνοτήτων του Παραρτήματος ΙΙ της υπ’ αριθμ. 15587/Ε/19.8.1997 κοινής απόφασης των Υπουργών Μεταφορών και Επικοινωνιών και Τύπου και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης (ΦΕΚ 785 Β΄), μέχρι την έκδοση της απόφασης του Υπουργού Τύπου και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης με την οποία θα χορηγηθούν άδειες λειτουργίας ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών για την αντίστοιχη περιοχή ή μέχρι την έκδοση απορριπτικής απόφασης μετά την ολοκλήρωση του προβλεπόμενου στο άρθρο 2 παρ. 5 περιπτώσεις γ΄ και δ΄ του ν. 2328/1995 ελέγχου συνδρομής των νόμιμων προϋποθέσεων ή της επάρκειας της τεχνικής μελέτης…2. Οι αναφερόμενοι στην προηγούμενη παράγραφο τηλεοπτικοί σταθμοί οφείλουν να τηρούν τους προβλεπόμενους από το άρθρο 3 του ν. 2328/1995 κανόνες λειτουργίας, καθώς και αυτούς που προβλέπονται από τους ισχύοντες κώδικες δεοντολογίας του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης και τη νομοθεσία περί προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας…».

Περαιτέρω, με το Ψήφισμα της 6ης Απριλίου 2001 της Ζ’ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων στο άρθρο 14 του Συντάγματος προστέθηκε παράγραφος 9, σύμφωνα με την οποία, «9. Το ιδιοκτησιακό καθεστώς, η οικονομική κατάσταση και τα μέσα χρηματοδότησης των μέσων ενημέρωσης πρέπει να γίνονται γνωστά, όπως νόμος ορίζει. Νόμος προβλέπει τα μέτρα και τους περιορισμούς που είναι αναγκαίοι για την πλήρη διασφάλιση της διαφάνειας και της πολυφωνίας στην ενημέρωση. Απαγορεύεται η συγκέντρωση του ελέγχου περισσότερων μέσων ενημέρωσης της αυτής ή άλλης μορφής. Απαγορεύεται ειδικότερα η συγκέντρωση περισσότερων του ενός ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης της αυτής μορφής, όπως νόμος ορίζει. Η ιδιότητα του ιδιοκτήτη, του εταίρου, του βασικού μετόχου ή του διευθυντικού στελέχους επιχείρησης μέσων ενημέρωσης είναι ασυμβίβαστη με την ιδιότητα του ιδιοκτήτη, του εταίρου, του βασικού μετόχου ή του διευθυντικού στελέχους επιχείρησης που αναλαμβάνει έναντι του Δημοσίου ή νομικού προσώπου του ευρύτερου δημόσιου τομέα την εκτέλεση έργων ή προμηθειών ή την παροχή υπηρεσιών. Η απαγόρευση του προηγούμενου εδαφίου καταλαμβάνει και κάθε είδους παρένθετα πρόσωπα, όπως συζύγους, συγγενείς, οικονομικά εξαρτημένα άτομα ή εταιρείες. Νόμος ορίζει τις ειδικότερες ρυθμίσεις, τις κυρώσεις που μπορεί να φθάνουν μέχρι την ανάκληση της άδειας ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικού σταθμού και μέχρι την απαγόρευση σύναψης ή την ακύρωση της σχετικής σύμβασης, καθώς και τους τρόπους ελέγχου και τις εγγυήσεις αποτροπής των καταστρατηγήσεων των προηγούμενων εδαφίων».

Για την ρύθμιση των ειδικότερων θεμάτων, περί των οποίων διαλαμβάνει η προαναφερθείσα συνταγματική διάταξη εκδόθηκε ο ν. 3021/2002, «Περιορισμοί στη σύναψη δημοσίων συμβάσεων με πρόσωπα που δραστηριοποιούνται ή συμμετέχουν σε επιχειρήσεις μέσων ενημέρωσης και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α΄ 143/19.6.2002), βάσει του άρθρου 7 παρ. 2 του οποίου οι ανωτέρω άδειες των ήδη παρανόμως λειτουργούντων τηλεοπτικών σταθμών παρατάθηκαν επ’ αόριστον «μέχρι την πρώτη εφαρμογή του άρθρου 2 παρ. 1 του ν. 2328/1995 με την έκδοση αδειών λειτουργίας για την αντίστοιχη γεωγραφική περιοχή».

Παράλληλα και επειδή, οι διαγωνιστικές διαδικασίες, στις οποίες αναφέρονταν το προαναφερόμενο άρθρο 17 του ν. 2644/1998, δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ, ένας άλλος νόμος ρύθμισε την έκβασή τους. Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 19 του ν. 3051/2002, «Συνταγματικά κατοχυρωμένες ανεξάρτητες αρχές, τροποποίηση και συμπλήρωση του συστήματος προσλήψεων στο δημόσιο τομέα και συναφείς ρυθμίσεις», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 220/20.9.2002), «…2. Διαγωνιστικές διαδικασίες με αντικείμενο τη χορήγηση αδειών για τη λειτουργία των τηλεοπτικών σταθμών ελεύθερης λήψης…οι οποίες δεν έχουν ολοκληρωθεί κατά την ημερομηνία έναρξης της ισχύος του παρόντος νόμου και στις οποίες η συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων των αιτούντων έχει ελεγχθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Τύπου και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 2 παρ. 5 του Ν. 2328/1995 και του άρθρου 5 παρ. 3 εδάφ. α΄ του Ν. 2644/1998, καταργούνται…3. Οι τηλεοπτικοί σταθμοί...οι οποίοι, κατά την έναρξη της ισχύος του παρόντος νόμου, θεωρούνται ως νομίμως λειτουργούντες σύμφωνα με το άρθρο 17 παρ. 1 του Ν. 2644/1998, εξακολουθούν να θεωρούνται ως νομίμως λειτουργούντες μέχρι την πρώτη εφαρμογή του άρθρου 2 παρ. 1 του Ν. 2328/1995 με την έκδοση αδειών λειτουργίας για την αντίστοιχη γεωγραφική περιοχή…».

Στη συνέχεια, κινήθηκαν από το ελληνικό κράτος νέες διαδικασίες αδειοδότησης, κατόπιν σχετικών προκηρύξεων του Ε.Σ.Ρ., οι οποίες επίσης δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ. Ακολούθησε η δημοσίευση του ν. 3444/2006, «Σύσταση «Εθνικού Οπτικοακουστικού Αρχείου» - Ρύθμιση θεμάτων Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας, Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης και άλλες διατάξεις», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 46/2.3.2006), σύμφωνα με το άρθρο 15 παρ. 7 περ. β’ του οποίου, «Οι προκηρύξεις για τη χορήγηση αδειών τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθμών θα εκδοθούν μέχρι τις 30.6.2006».

Περαιτέρω, με το άρθρο 9 παρ. 2 του ν. 3548/2007, «Καταχώριση δημοσιεύσεων των φορέων του Δημοσίου στο νομαρχιακό και τοπικό Τύπο και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 68/20.3.2007), παρατάθηκε η τελευταία αυτή προθεσμία μέχρι την 30.6.2007. Ο μεταγενέστερος δε ν. 3592/2007, «Συγκέντρωση και αδειοδότηση Επιχειρήσεων Μέσων Ενημέρωσης και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 161/19.7.2007), όρισε στο άρθρο 5 παρ. 7 (α) αυτού ότι, «Ως νομίμως λειτουργούντες τηλεοπτικοί σταθμοί εθνικής εμβέλειας νοούνται αυτοί που έχουν λάβει άδεια ίδρυσης, εγκατάστασης και λειτουργίας τηλεοπτικού σταθμού ελεύθερης λήψης και ειδική άδεια τεχνικής δικτύωσης προκειμένου να αποκτήσουν εθνική εμβέλεια, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 του ν. 1866/1989 (ΦΕΚ 222 Α`), η οποία έχει παραταθεί με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 5 του ν. 2328/1995 (ΦΕΚ 159 Α`), του άρθρου 4 του ν. 2438/1996 (ΦΕΚ 211 Α`), της παρ. 3 του άρθρου 17 του ν. 2644/1998 (ΦΕΚ 233 Α`) και της παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 3021/2002 (ΦΕΚ 143 Α`). Ως νομίμως λειτουργούντες τηλεοπτικοί περιφερειακοί σταθμοί νοούνται εκείνοι που θεωρείται ότι λειτουργούν νομίμως, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 17 του ν. 2644/1998 και της παρ. 3 του άρθρου 19 του ν. 3051/2002 (ΦΕΚ 220 Α`), της παρ. 7 του άρθρου 15 του ν. 3444/2006 (ΦΕΚ 46 Α`) και κάθε άλλης σχετικής διάταξης, όπως ισχύουν κάθε φορά.».

Η ίδια πάντοτε προθεσμία παρατάθηκε:

(α) Μέχρι την 31.10.2008 με το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 3640/2008, «Κύρωση Συμφωνίας Στρατηγικής Συνεργασίας μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και των Εταιρειών Microsoft Corporation, Microsoft Ireland Operation Limited και Μάικροσοφτ Ελλάς Ανώνυμη Βιομηχανική και Εμπορική Εταιρεία Προϊόντων και Υπηρεσιών Πληροφορικής και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 22/14.2.2008).
(β) Μέχρι την 30.6.2009 με τα άρθρο 9 του ν. 3723/2008, «Ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α αρ. φ. 250/9.12.2008).
(γ) Μέχρι την 31.12.2009 με το άρθρο 37 του ν. 3775/2009, «Κανόνες Τεκμηρίωσης Ενδοομιλικών Συναλλαγών, Κανόνες Υποκεφαλαιοδότησης Επιχειρήσεων, Διαδικασία Ταχείας Αδειοδότησης και άλλες διατάξεις», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 122/21.7.2009).

(δ) Μέχρι την 31.12.2010 με το άρθρο 29 παρ. 4 του ν. 3838/2010, «Σύγχρονες διατάξεις για την Ελληνική Ιθαγένεια και την πολιτική συμμετοχή ομογενών και νομίμως διαμενόντων μεταναστών και άλλες ρυθμίσεις», (ΦΕΚ τ. Α αρ. φ. 49/24.3.2010).

(ε) Μέχρι την 31.12.2011 με το άρθρο 49 παρ. 8 του ν. 3905/2010, «Ενίσχυση και ανάπτυξη της κινηματογραφικής τέχνης και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 219/23.12.2010).

2.4. Ο παράνομος χαρακτήρας των συνεχών παρατάσεων των αδειών λειτουργίας των ήδη λειτουργούντων παρανόμως ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών.

Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 560 από 8.2.2012 Απόφαση του ΣτΕ, «…η διάταξη του άρθρου 17 παρ. 1 του ν. 2644/1998, σχετικά με την νομιμοποίηση της λειτουργίας ορισμένων παρανόμως λειτουργούντων τηλεοπτικών σταθμών, οι οποίοι θεωρούνται υπό προθεσμίαν ως «νομίμως λειτουργούντες», θεσπίσθηκε σε χρόνο, κατά τον οποίο είχαν ήδη κινηθεί, με την έκδοση προκηρύξεων, και ήσαν εν εξελίξει διαγωνιστικές διαδικασίες κατά τις πάγιες διατάξεις του ν. 2328/1995, ευλόγως δε αναμενόταν η ολοκλήρωσή τους σε σχετικά βραχύ χρονικό διάστημα, με την έκδοση των αντιστοίχων αδειών, και η συνακόλουθη λήξη της ισχύος της διατάξεως αυτής. Αντιθέτως, με τις διατάξεις του άρθρου 19 του μεταγενέστερου ν. 3051/2002 παρατάθηκε το καθεστώς λειτουργίας των ίδιων τηλεοπτικών σταθμών επ’ αόριστον, εφ’ όσον με αυτές καταργήθηκαν οι αρξάμενες διαγωνιστικές διαδικασίες χωρίς να έχουν προκηρυχθεί νέες και χωρίς να τάσσεται στην Διοίκηση εύλογη προθεσμία, μέσα στην οποία θα έπρεπε να έχει ολοκληρώσει την χορήγηση αδειών στους τηλεοπτικούς σταθμούς περιφερειακής και τοπικής εμβέλειας. Όμως, όπως έχει κριθεί με την απόφαση 3578/2010 της Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας, η υπό τις εκτεθείσες συνθήκες επ’ αόριστον ανοχή της λειτουργίας τηλεοπτικών σταθμών, οι οποίοι ιδρύθηκαν και λειτούργησαν παρανόμως, αντίκειται προς το Σύνταγμα. Πρώτον μεν αντιβαίνει προς την θεμελιώδη συνταγματική αρχή του Κράτους Δικαίου, από την οποία απορρέει η υποχρέωση του Κράτους να εγγυάται υπέρ των πολιτών την πιστή εφαρμογή του νόμου και να προασπίζει τα δημόσια αγαθά. Τούτο επιτυγχάνεται με την αποτελεσματική λειτουργία των κρατικών υπηρεσιών εφαρμογής και επιβολής του νόμου. Έτσι διαφυλάσσεται το κύρος του νόμου και επιβεβαιώνεται η εμπιστοσύνη των πολιτών στην έννομη τάξη, που πρέπει να γίνεται από όλους σεβαστή. Δημόσιο δε αγαθό αποτελούν οι αριθμητικά περιορισμένες ραδιοσυχνότητες για την πραγματοποίηση τηλεοπτικών εκπομπών αναλογικού σήματος, το δημόσιο αυτό αγαθό προσβάλλεται όταν η χρήση των ραδιοσυχνοτήτων γίνεται χωρίς την απαιτούμενη διοικητική άδεια, δηλαδή αυθαιρέτως και παρανόμως. Δεύτερον δε, η επίμαχη ρύθμιση αντιβαίνει προς την συνταγματική αρχή της ισότητας. Διότι θέτει τους πολίτες εκείνους, οι οποίοι, ενώ είχαν πιθανώς την βούληση και την πραγματική δυνατότητα να ιδρύσουν τηλεοπτικό σταθμό, δεν το έπραξαν αυθαιρέτως παραβαίνοντες τον νόμο, σε εξόχως μειονεκτική μοίρα σε σχέση με τους πολίτες εκείνους, οι οποίοι, με την αυθαίρετη κατάληψη ραδιοσυχνότητας, ίδρυσαν παρανόμως, χωρίς δηλαδή άδεια, τηλεοπτικό σταθμό. Πράγματι, οι παρανομήσαντες πολίτες νέμονται τομέα της αγοράς τηλεοπτικών υπηρεσιών, η λειτουργία της οποίας συνδέεται με την, καίριας σημασίας σε μία δημοκρατική πολιτεία, άσκηση των δικαιωμάτων του πληροφορείν και του πληροφορείσθαι. Επομένως, η επίμαχη διάταξη του άρθρου 19 του ν. 3051/2002 ήταν ήδη κατά τον χρόνο θεσπίσεώς της αντισυνταγματική…».

Πλην όμως και παρά την ανωτέρω σταθερή (2010 και μετά) κρίση του ΣτΕ περί αντισυνταγματικότητας των ανωτέρω διατάξεων του ν. 3051/2002, 6 ημέρες πριν την δημοσίευση της υπ’ αριθ. 560 από 8.2.2012 Απόφασης του ΣτΕ (η οποία είχε κριθεί στις από Σεπτέμβριο και Νοέμβριο του 2011 διασκέψεις του Δ’ Τμήματος του ΣτΕ), εκδόθηκε ο ν. 4038/2012, «Επείγουσες ρυθμίσεις που αφορούν την εφαρμογή του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής στρατηγικής 2012-2015», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 14/2.2.2012), σύμφωνα με το άρθρο 8 του οποίου, «1. Οι αναφερόμενοι στο άρθρο 5 παρ. 7α του ν. 3592/2007 (Α` 161) ως νομίμως λειτουργούντες τηλεοπτικοί σταθμοί εθνικής εμβέλειας εξακολουθούν να λειτουργούν νομίμως μέχρι την έκδοση της απόφασης για τη χορήγηση αδειών παροχής περιεχομένου επίγειας ψηφιακής εκπομπής, κατά τα προβλεπόμενα στο άρθρο 13 του ίδιου νόμου, υπό τον όρο της συμμετοχής τους στην οικεία διαγωνιστική διαδικασία η οποία θα διενεργηθεί κατά τις διατάξεις του ως άνω νόμου…».

2.5. Η νομοθετική πρωτοβουλία της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.

Μετά από 26 χρόνια λειτουργίας ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών, χωρίς θεσμικό πλαίσιο και με όσες, σχετικές με το αδειοδοτικό καθεστώς, διατάξεις που έχουν ψηφιστεί μετά το ν. 1866/1989 να μην έχουν εφαρμοστεί ποτέ, καταλείποντας τον σπάνιο δημόσιο πόρο του φάσματος ραδιοσυχνοτήτων βορά στα ιδωτικά επιχειρηματικά συμφέροντα, ψηφίστηκε πρόσφατα ο ν. 4339/2015, «Αδειοδότηση παρόχων περιεχομένου επίγειας ψηφιακής τηλεοπτικής ευρυεκπομπής ελεύθερης λήψης - Ιδρυση συνδεδεμένης με την E.P.Τ. Α.Ε. ανώνυμης εταιρίας για την ανάπτυξη δικτύου επίγειας ψηφιακής ευρυεκπομπής - Ρύθμιση θεμάτων Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (Ε.Ε.Τ. Τ.) - Εθνική Επικοινωνιακή Πολιτική, Οργάνωση της Επικοινωνιακής Διπλωματίας - Σύσταση Εθνικού Κέντρου Οπτικοακουστικών Μέσων και Επικοινωνίας και Μητρώου Επιχειρήσεων Ηλεκτρονικών Μέσων Ενημέρωσης - Τροποποίηση διατάξεων του Ν. 4070/2012 (Α' 82) και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 133/29.10.2015), στόχος του οποίου αποτελεί κατά δήλωση του αρμοδίου Υπουργού κ. Παππά η διαμόρφωση διαφανούς και επωφελούς για το Δημόσιο πλαισίου αδειοδότησης.

Σύμφωνα λοιπόν με το άρθρο 2 του νέου ν. 4339/2015, «...4. Με απόφαση του Υπουργού στον οποίο ανατίθενται εκάστοτε οι αρμοδιότητες της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης και Επικοινωνίας, μετά από αιτιολογημένη γνώμη του Ε.Σ.Ρ. και δημόσια διαβούλευση, καθορίζεται ο αριθμός των δημοπρατούμενων αδειών παρόχου περιεχομένου επίγειας ψηφιακής τηλεοπτικής ευρυεκπομπής ελεύθερης λήψης ανά κατηγορία εμβέλειας (εθνικής ή περιφερειακής), προγράμματος (ενημερωτικού ή μη ενημερωτικού), είδος περιεχομένου σε περίπτωση ενημερωτικού προγράμματος (γενικού ή θεματικού περιεχομένου), είδος στόχευσης (γενικής ή ειδικής) σε περίπτωση μη ενημερωτικού προγράμματος και είδος θεματικού περιεχομένου σε περίπτωση προγράμματος ειδικής στόχευσης. H τιμή εκκίνησης ανά κατηγορία δημοπρατούμενης άδειας καθορίζεται με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του Υπουργού στον οποίο ανατίθεται εκάστοτε οι αρμοδιότητες της Γενικής Γραμματείας Ενημέρωσης και Επικοινωνίας, μετά από γνώμη του Ε.Σ.Ρ..

5. Η χρονική διάρκεια των αδειών παρόχων περιεχομένου είναι δέκα (10) έτη από την ημερομηνία της έκδοσής τους.

6. Η διαδικασία της αδειοδότησης των παρόχων περιεχομένου μέσω δημοπρασίας διεξάγεται με την έκδοση προκήρυξης από το Ε.Σ.Ρ., σύμφωνα με τους όρους του παρόντος. Προκηρύξεις από το Ε.Σ.Ρ. είναι δυνατόν να εκδίδονται ξεχωριστά ανά κατηγορία αδειών...».

Κατά συνέπεια, μέχρι να εκδοθούν οι προβλεπόμενες από τις ανωτέρω διατάξεις Υ.Α. για τον αριθμό των αδειών, την τιμή δημοπράτησης αυτών και στη συνέχεια μέχρι να προκηρυχθούν από το Ε.Σ.Ρ. οι εν λόγω μέλλουσες να δημοπρατηθούν άδειες, και να ολοκληρωθεί η διαγωνιστική διαδικασία, οι ήδη υπάρχοντες ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί συνεχίζουν και θα συνεχίσουν να λειτουργούν βάσει αδειών που το ανώτατο ακυρωτικό Δικαστήριο της χώρας έχει επανειλημμένα κρίνει ως παράνομες.

3. Οι νόμοι για το «Βασικό Μέτοχο» που δεν εφαρμόστηκαν ποτέ.

Πέραν του γεγονότος ότι οι ιδιωτικοί τηλεοπτικοί σταθμοί λειτουργούν παρανόμως, εδώ και 26 χρόνια, εκμεταλλευόμενοι έναν σπάνιο δημόσιο πόρο, με όλες τις κυβερνήσεις από το 1989 μέχρι σήμερα να έχουν «ανεχθεί» αυτή τη λειτουργία, επιχειρήθηκε στο παρελθόν να δοθεί προς τους πολίτες μία επίφαση διαφάνειας στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των εν λόγω σταθμών.

Μετά το Ψήφισμα της 6ης Απριλίου 2001 της Ζ’ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων με το οποίο προστέθηκε παράγραφος 9 στο άρθρο 14 του Συντάγματος, όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω εκδόθηκε ο ν. 3021/2002 της κυβέρνησης Σημίτη, σύμφωνα με το άρθρο 2, «Απαγόρευση σύναψης δημοσίων συμβάσεων με επιχειρήσεις μέσων ενημέρωσης» του οποίου, «1. Απαγορεύεται η σύναψη δημοσίων συμβάσεων με επιχειρήσεις μέσων ενημέρωσης, καθώς και με τους εταίρους, τους βασικούς μετόχους[10], τα μέλη των οργάνων διοίκησης και τα διευθυντικό στελέχη των επιχειρήσεων αυτών.

Επίσης, απαγορεύεται η σύναψη δημοσίων συμβάσεων με επιχειρήσεις των οποίων εταίροι ή βασικοί μέτοχοι ή μέλη οργάνων διοίκησης ή διευθυντικό στελέχη είναι επιχειρήσεις μέσων ενημέρωσης ή εταίροι ή βασικοί μέτοχοι ή μέλη οργάνων διοίκησης ή διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων μέσων ενημέρωσης.

2. Η απαγόρευση σύναψης δημοσίων συμβάσεων καταλαμβάνει επίσης:

α) τους συζύγους και τους συγγενείς, σε ευθεία γραμμή απεριορίστως και εκ πλαγίου μέχρι και τετάρτου βαθμού, των φυσικών προσώπων που υπάγονται στην παράγραφο 1, εφόσον δεν μπορούν να αποδείξουν ότι διαθέτουν οικονομική αυτοτέλεια σε σχέση με τα πρόσωπα αυτά[11]...

3. Από την απαγόρευση του παρόντος όρθρου εξαιρούνται οι δημόσιες συμβάσεις των οποίων το αντικείμενο έχει άμεση ή έμμεση σχέση με το αντικείμενο των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων μέσων ενημέρωσης. Επίσης, εξαιρούνται οι δημόσιες συμβάσεις που καταρτίζονται με επιχειρήσεις των οποίων βασικός μέτοχος είναι πολιτικό κόμμα που εκπροσωπείται στη βουλή των ελλήνων, ή εκπρόσωπος αυτού, εκτός εάν στις επιχειρήσεις αυτές συμμετέχει άλλος βασικός μέτοχος που κατέχει τις ασυμβίβαστες ιδιότητες του άρθρου 3[12].».

Οι ανωτέρω διατάξεις των άρθρων 1 έως 6 του ν. 3021/2002, ως προς την απαγόρευση ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων στους «Βασικούς Μετόχους» των εταιρειών που κατέχουν Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (Μ.Μ.Ε.), κρίθηκαν αντισυνταγματικές με την υπ’ αριθ. 3470/2011 Απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας[13].

Πλην όμως, είχαν ήδη καταργηθεί με το άρθρο 12 παρ. 26 του ν. 3310/2005, «Μέτρα για τη διασφάλιση της διαφάνειας και την αποτροπή καταστρατηγήσεων κατά τη διαδικασία σύναψης δημοσίων συμβάσεων.», (ΦΕΚ τ. Α' αρ. φ. 30/14.2.2005), της κυβέρνησης Καραμανλή, ο οποίος έθετε αυστηρότερα πλαίσια ως προς την έννοια του «Βασικού Μετόχου», θέτοντας το όριο του ποσοστού συμμετοχής του τελευταίου στην ιδιοκτήτρια εταιρεία Μ.Μ.Ε. από το 5% που όριζε ο ν. 3021/2002 στο 1% πλέον.

Bέβαια, λίγους μόλις μήνες μετά την ψήφιση του ανωτέρω ν. 3310/2005 αυτός τροποποιήθηκε με το ν. 3414/2005, «Τροποποίηση του ν. 3310/2005 "Μέτρα για τη διασφάλιση της διαφάνειας και την αποτροπή καταστρατηγήσεων κατά τη διαδικασία σύναψης δημοσίων συμβάσεων" (ΦΕΚ 30/Α΄/14.2.2005).», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 279/10.11.2005), θέτοντας πλέον ως βασικό κριτήριο ασυμβιβάστου ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων σε «Βασικούς Μετόχους» ιδιοκτητριών εταιρειών Μ.Μ.Ε. την ύπαρξη καταδικαστικής απόφασης για ενεργητική διαφθορά και ειδικότερα ορίζοντας πλέον ότι, «…Η διαπίστωση της ασυμβίβαστης ιδιότητας γίνεται, ξεχωριστά, για κάθε διαγωνιστική διαδικασία ή διαδικασία ανάθεσης από την Αναθέτουσα Αρχή και ελέγχεται, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 5 του νόμου αυτού, εφόσον, λόγω της συνδρομής της κατά τα ως άνω ασυμβίβαστης ιδιότητας, αποδειχθεί με οριστική δικαστική απόφαση που έχει ισχύ δεδικασμένου ότι συντρέχει περίπτωση αποκλεισμού εξαιτίας ενεργητικής διαφθοράς, κατά την έννοια του άρθρου 45 παρ. 1 εδ. β΄ της Οδηγίας 2004/18/ΕΚ της 31.3.2004, όπως η περίπτωση αυτή ορίζεται στο άρθρο 3 της Πράξης του Συμβουλίου της 26ης Μαΐου 1997 (ΕΕ C195 της 25.6.1997). Για την εφαρμογή του νόμου αυτού, ενεργητική διαφθορά στοιχειοθετείται όταν οποιοσδήποτε, εκ προθέσεως, υπόσχεται ή παρέχει σε υπάλληλο της Αναθέτουσας Αρχής, άμεσα ή με τη μεσολάβηση τρίτου, οποιασδήποτε φύσεως ωφέλημα για τον εαυτό του ή για τρίτο, προκειμένου ο υπάλληλος να τελέσει ή να μην τελέσει πράξη εκ των καθηκόντων του ή κατά την άσκηση των καθηκόντων του, κατά παράβαση των νόμιμων καθηκόντων του. Με την οριστική καταδικαστική απόφαση που έχει ισχύ δεδικασμένου πρέπει να διαπιστώνεται η ανωτέρω αξιόποινη πράξη της επιχείρησης Μ.Μ.Ε., με την οποία συνδέεται ο υποψήφιος εξαιτίας της κατά τα ως άνω συνδρομής των ασυμβιβάστων ιδιοτήτων και απαγορεύσεων του νόμου αυτού και να αποδεικνύεται η τέλεση της αξιόποινης πράξης του υποψηφίου αυτού και η ιδιότητά του ως φυσικού αυτουργού ή ηθικού αυτουργού ή συναυτουργού ή άμεσου συνεργού στην τέλεση του αδικήματος της ενεργητικής διαφθοράς…».

Βάσει της ανωτέρω τροποποίησης, ο νόμος για τον «Βασικό Μέτοχο» κατέστη ανενεργός, με αποτέλεσμα να παραμένει αδιαφανές και το πλαίσιο αδειοδότησης των ιδιωτικών τηλεοπτικών σταθμών και το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εταιρειών που ελέγχουν τα Μ.Μ.Ε.

Το ερώτημα συνεπώς που τίθεται αβίαστα είναι το εξής: Η συνεχιζόμενη παρανομία του ελληνικού κράτους και συγκεκριμένα των αρμοδίων Υπουργών και των υπευθύνων ελληνικών κυβερνήσεων, σε σχέση με έναν σπάνιο δημόσιο πόρο, όπως το φάσμα ραδιοσυχνοτήτων, σε βάρος των συμφερόντων του ελληνικού Δημοσίου και παρά την κατάφαση της παρανομίας αυτής από την ελληνική Δικαιοσύνη (της μίας εκ των τριών διακριτών εξουσιών βάσει του Συντάγματος) και δη από το ανώτατο ακυρωτικό Δικαστήριο της χώρας, δεν θα πρέπει να καταλογιστεί κάποτε σε συγκεκριμένα πρόσωπα και να αποδοθούν οι ανάλογες αστικές και ποινικές ευθύνες;

Τρύφωνας Κόλλιας

Δικηγόρος Αθηνών, LL.M.

Μέλος της Ομάδας Διαχείρισης του

Βήματος Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων

Email: trifkollias@yahoo.gr

[1] βλ. άρθρο 2 του ν. 2867/2000, «Οργάνωση και λειτουργία των τηλεπικοινωνιών και άλλες διατάξεις», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 273/19.12.2000).

[2] βλ. άρθρο 3 παρ. 8 του ν. 2246/1994, «Οργάνωση και λειτουργία του τομέα τηλεπικοινωνιών.», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 172/20.10.1994)

[3] βλ. ΣτΕ 560/2012, 3578/2010 Ολομ.

[4] βλ. άρθρα 23 παρ. 1 του ν. 3431/2006, «Περί Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και άλλες διατάξεις», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 13/3.2.2006) και 20 παρ. 1 του ν. 4070/2012, «Ρυθμίσεις Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών, Μεταφορών, Δημοσίων Έργων και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 82/10.04.2012).

[5] βλ. ΣτΕ 2126/2013, 2631/2008, 2632/2003, 182/2002 7μ.

[6] βλ. άρθρο 4 του νόμου 1866/1989

[7][7] Κατά το άρθρο 40 παρ. 1 του Ν. 1806/1988 (Α' 207) ορίζεται ότι: "Η Τράπεζα της Ελλάδος και ο κατά το άρθρο 8 παρ.1 του Ν. 1738/1987 αρμόδιος αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου μπορούν να ελέγχουν την προέλευση των μέσων χρηματοδότησης των εκδοτικών επιχειρήσεων ημερησίου τύπου καθώς και επιχειρήσεων που ασχολούνται με την ίδρυση ή λειτουργία ραδιοφωνικών ή τηλεοπτικών σταθμών.

[8] βλ. ΦΕΚ Β΄ 713, 732, 843/1993

[9] Βλ. άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 2328/1995

[10] Σύμφωνα με το άρθρο 1, «Ορισμοί», παρ. 4 του ν. 3021/2002, «Βασικός Μέτοχος», θεωρείται, «Ο μέτοχος ο οποίος, είτε βάσει του αριθμού των μετοχών που έχει στην κυριότητά του, υπολογιζόμενου αυτοτελώς ή συγκρινόμενου με τον αριθμό μετοχών των άλλων μετόχων της εταιρείας είτε βάσει των δικαιωμάτων ψήφου που κατέχει ή άλλων ειδικών δικαιωμάτων που του παρέχει ο νόμος ή το καταστατικό της εταιρείας είτε βάσει γενικών ή ειδικών συμφωνιών που έχει συνάψει με την εταιρεία ή άλλους μετόχους ή τρίτα πρόσωπα που εξαρτώνται οικονομικά από αυτόν ή ενεργούν για λογαριασμό του, μπορεί να επηρεάζει ουσιωδώς τη λήψη των αποφάσεων που λαμβάνουν τα αρμόδια όργανα ή στελέχη της εταιρείας σχετικό με τον τρόπο διοίκησης και της εν γένει λειτουργίας της αντίστοιχης επιχείρησης.

Ειδικότερα, βασικός μέτοχος θεωρείται ιδίως:

Α. Το φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο, ανεξάρτητα από το ύψος του ποσοστού επί του συνολικού μετοχικού κεφαλαίoυ που ανήκει στην κυριότητά του:

α) είναι κύριος αριθμού μετοχών που υπερβαίνει τον αριθμό μετοχών που ανήκει σε κάθε άλλο μέτοχο ή είναι ίσος με τον αριθμό μετοχών άλλου μετόχου της περίπτωσης αυτής, ή

β) κατέχει, είτε από το καταστατικό της εταιρείας είτε μέσω εκχώρησης σχετικού δικαιώματος άλλων μετόχων, την πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου στη γενική συνέλευση, ή

γ) έχει το δικαίωμα, είτε από το νόμο, είτε από το καταστατικό της εταιρείας είτε μέσω εκχώρησης σχετικού δικαιώματος άλλων μετόχων, να διορίζει ή να ανακαλεί δύο τουλάχιστον μέλη του διοικητικού συμβουλίου, ή ένα μέλος εφόσον αυτό ασκεί τα καθήκοντα του προέδρου ή αντιπροέδρου ή διευθύνοντος ή εντεταλμένου ή συμπράττοντος συμβούλου ή, εν γένει, συμβούλου με εκτελεστικά καθήκοντα, ή

δ) είναι κύριος ποσοστού επί του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου ή κάτοχος δικαιωμάτων ψήφου που αντιστοιχούν τουλάχιστον στο ήμισυ του μετοχικού κεφαλαίoυ που εκπροσωπήθηκε και άσκησε το δικαίωμα ψήφου κατά τη λήψη της απόφασης της γενικής συνέλευσης για την εκλογή ή την ανάκληση του εκάστοτε τελευταίου διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας ή της πλειοψηφίας των μελών αυτού, ή

ε) καταρτίζει, αμέσως ή εμμέσως, συμβάσεις και εν γένει συμφωνίες με την εταιρεία, από τις οποίες η τελευταία αποκτά έσοδα ή άλλα οικονομικά οφέλη τα οποία αντιστοιχούν τουλάχιστον στο ένα πέμπτο των ακαθόριστων εσόδων της εταιρείας κατά το εκάστοτε προηγούμενο έτος.

Β. Το φυσικό ή νομικό πρόσωπο το οποίο:

α) είναι κύριος αριθμού μετοχών που αντιστοιχεί, ως ποσοστό, τουλάχιστον στο πέντε τοις εκατό (5%) του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου ή

β) είναι κύριος δικαιωμάτων ψήφου που αντιστοιχούν, ως ποσοστό, τουλάχιστον στο πέντε τοις εκατό (5%) του συνόλου των δικαιωμάτων ψήφου στη γενική συνέλευση της εταιρείας.

Για τον υπολογισμό του ποσοστού επί του μετοχικού κεφαλαίoυ ή των δικαιωμάτων ψήφου που αναφέρονται στα υπό Α` και Β` εδάφια της παρούσας παραγράφου λαμβάνεται υπόψη και ο αριθμός των μετοχών ή των δικαιωμάτων ψήφου που ανήκουν ή κατέχονται:

-από παρένθετα πρόσωπα,

-από επιχειρήσεις που ελέγχονται από τον ίδιο μέτοχο,

-από άλλο μέτοχο με τον οποίο έχει συναφθεί συμφωνία για τη διαμόρφωση, μέσω συντονισμένης άσκησης των δικαιωμάτων ψήφου που διαθέτει, διαρκούς κοινής πολιτικής ως προς τη διοίκηση της εταιρείας.

Επίσης, υπολογίζονται τα δικαιώματα ψήφου τα οποία κατέχονται βάσει συμβάσεως ενεχύρου ή επικαρπίας ή ως συνέπεια λήψης ασφαλιστικού μέτρου σε βάρος του κυρίου των αντίστοιχων μετοχών, καθώς και ο αριθμός μετοχών που δεν ανήκουν στην κυριότητά του αλλά από τις οποίες ο μέτοχος αυτός δικαιούται να λαμβάνει μέρισμα. Αριθμός μετοχών ή δικαιωμάτων ψήφoυ που αποκτώνται λόγω κληρονομικής διαδοχής υπολογίζονται μετά την παρέλευση τριών μηνών από την απόκτησή τους.»

[11] Η ως άνω διάταξη της περ. α` της παρ.2 του άρθρου 2 , κατά το μέρος που ορίζει ότι οι συγγενείς των ιδιοκτητών, βασικών μετόχων, εταίρων και διευθυντικών στελεχών των επιχειρήσεων μέσων ενημέρωσης που μπορεί να ασκούν αθέμιτη επιρροή στη διαδικασία ανάθεσης των δημοσίων συμβάσεων, δεν λογίζονται ως παρένθετα πρόσωπα, αν αποδείξουν ότι διαθέτουν οικονομική αυτοτέλεια, κρίθηκε ΑΝΤΙΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΗ με την υπ` αριθμ.3670/2006 απόφαση ΣτΕ (Ολομέλεια) και 3242/2004 απόφαση ΣτΕ.

[12] Σύμφωνα με την παρ.4 του άρθρου 23 του Ν. 3166/2003 (ΦΕΚ Α 178) ορίσθηκαν τα ακόλουθα: «Το εδάφιο β` της παραγράφου 3 του άρθρου 2 του ν. 3021/2002 εφαρμόζεται αναλόγως και για τις επιχειρήσεις μέσων ενημέρωσης των οποίων βασικός μέτοχος ή βασικός μέτοχος του βασικού μετόχου είναι το Ελληνικό Δημόσιο.».

[13] Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 3470/2011 Απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, «…Δεδομένου, δε, ότι σκοπός των διατάξεων του άρθρου 14 παρ. 9 του Συντάγματος είναι η αποτροπή, όχι βεβαίως κάθε εν γένει επιρροής, των μέσων ενημέρωσης στην άσκηση της πολιτικής εξουσίας, η οποία είναι, άλλωστε, σύμφυτη με το ρόλο των μέσων αυτών στις σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες, αλλά μόνον της συγκεκριμένης αθέμιτης επιρροής, που μπορεί να ασκηθεί στα πλαίσια μιας διαδικασίας αναθέσεως δημοσίας συμβάσεως, με σκοπό την επίτευξη συνάψεως της σχετικής συμβάσεως, κατά την έννοια των συνταγματικών αυτών διατάξεων ο κοινός νομοθέτης μπορεί να επιβάλλει ως κύρωση την απαγόρευση της σύναψης σύμβασης ή την ακύρωση της σχετικής σύμβασης μόνο στην περίπτωση, κατά την οποία σε διαδικασία για την ανάθεση δημοσίας συμβάσεως συμμετέσχε πρόσωπο (φυσικό ή νομικό), στο οποίο συνέτρεχε μια από τις ως άνω ασυμβίβαστες ιδιότητες και το οποίο, περαιτέρω, κατά τη διαδικασία της αναθέσεως από τις αρμόδιες αναθέτουσες αρχές προέβη αποδεδειγμένα σε παράνομη ή αθέμιτη ενέργεια , προκειμένου να επιτύχει να του ανατεθεί, τελικώς, η εν λόγω δημόσια σύμβαση, με αποτέλεσμα να παραβιασθούν οι αρχές της προστασίας κατά του αθεμίτου ανταγωνισμού και της διαφάνειας…Ενόψει όμως της εννοίας των διατάξεων του άρθρου 14 παρ. 9 του Συντάγματος, όπως αυτή εξετέθη στην προηγούμενη σκέψη και σύμφωνα με την οποία μόνη η συνδρομή μιας εκ των ασυμβιβάστων ιδιοτήτων δεν μπορεί να οδηγήσει στην απαγόρευση αναθέσεως δημοσίας συμβάσεως, αν δεν αποδεικνύεται, περαιτέρω, ότι κατά τη διαδικασία της αναθέσεως της συγκεκριμένης δημοσίας συμβάσεως, το εν λόγω πρόσωπο, το φέρον την προαναφερθείσα ιδιότητα προέβη αποδεδειγμένα σε παράνομη ή αθέμιτη ενέργεια , προκειμένου να επιτύχει να του ανατεθεί, τελικώς, η εν λόγω δημόσια σύμβαση, το όλο πλέγμα των διατάξεων του νόμου 3021/2002, ο οποίος στηρίζεται σε αντίθετη ερμηνεία των διατάξεων του εν λόγω άρθρου του Συντάγματος και με τον οποίο προσδιορίζονται οι συνέπειες της συνδρομής των ασυμβιβάστων ιδιοτήτων του εν λόγω άρθρου, προσκρούουν στην αληθή έννοια αυτού και ως αντίθετες με αυτό δεν είναι εφαρμοστέες…»

ΙΚΕ – Μια νέα εταιρική μορφή: Χαρακτηριστικά & Πλεονεκτήματα

noreply@blogger.com (Anonymous) — Mon, 08 Feb 2016 08:33:00 +0000

Με το Ν. 4072/2012 και τα άρθρα 43 επ. εισήχθη στο ελληνικό δίκαιο μια νέα εταιρική μορφή κεφαλαιουχικής εταιρείας, η Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (Ι.Κ.Ε), η οποία ήρθε για να προσθέσει στο numerus clausus των εταιρειών του εμπορικού δικαίου μια πιο ευέλικτη και ελκυστική εταιρική μορφή, στα πρότυπα των ξένων νομοθεσιών και της ευρωπαϊκή ιδιωτικής εταιρείας.

Ο νομοθέτης εισάγοντας την ΙΚΕ στον ελληνικό εμπορικό δίκαιο απέβλεψε στην εξυπηρέτηση των αναγκών των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, ιδίως παροχής υπηρεσιών, οι οποίες αποτελούν την πλειοψηφία των ελληνικών εταιρειών. Κατά δεύτερον, η θέσπισή της κρίθηκε χρονικά αναγκαία, προκειμένου αυτή η εταιρική μορφή που κινείται μεταξύ προσωπικών και κεφαλαιουχικών εταιριών να προσελκύσει νέους επιχειρηματίες, Έλληνες και ξένους, εν μέσω της οικονομικής κρίσης, λόγω του μικρού της κόστους – μηδενικού κεφαλαίου και της πρόβλεψης η έδρα της να βρίσκεται στο εξωτερικό.

Τα πλεονεκτήματα της ΙΚΕ έναντι των υφιστάμενων εταιρικών μορφών είναι προφανή. Κατ’ αρχήν στις προσωπικές εταιρείες (ΟΕ & ΕΤΕ) υπάρχει πάντα ένας προσωπικά ευθυνόμενος εταίρος ενώ στις κεφαλαιουχικές εταιρείες, ΑΕ & ΕΠΕ, ο νόμος τάσσει πολλές τυπικές και δαπανηρές προϋποθέσεις σύστασης.

Περαιτέρω, παρά τις ομοιότητές της ΙΚΕ με την ΕΠΕ, ιδίως όταν η ΙΚΕ έχει μόνο κεφαλαιουχικές εισφορές, όπως προκύπτει και από τον τίτλο του νόμου, η ΙΚΕ είναι μια νέα εταιρική μορφή και όχι απλώς μια παραλλαγή της ΕΠΕ. Επίσης, η ΙΚΕ είναι σαφώς πιο ευέλικτη από την ΕΠΕ, της οποίας το νομοθετικό πλαίσιο έχει παραμείνει ίδιο από το 1955 (Ν.3190/1955).

Γενικότερα γνωρίσματα

Σε αυτό το σημείο, θα αναφερθούμε εν συντομία στα κυριότερα χαρακτηριστικά της ΙΚΕ και στις ρυθμίσεις που τάσσει ο Ν. 4072/2012 για τη σύσταση και λειτουργία της.

Η σύστασή της ΙΚΕ γίνεται μέσω της Υπηρεσίας Μιας Στάσης και κατ’ αρχήν αρκεί ιδιωτικό συστατικό έγγραφο. Έχει σωματειακή δομή και νομική προσωπικότητα την οποία αποκτά με την καταχώριση της στο Γ.Ε.ΜΗ (άρθρο 43 παρ. 1. εδ. 2), όπως η ΑΕ. Επιπλέον, με την καταχώρισή της στο Γ.Ε.ΜΗ αποκτά εμπορική ιδιότητα, κατά το τυπικό σύστημα. Επίσης, ως κεφαλαιουχική εταιρεία, η ίδια η ΙΚΕ είναι υπέγγυα με την περιουσία της στους εταιρικούς δανειστές, και οι εταίροι της με την επιφύλαξη του αρθ. 79 περί εγγυητικών εισφορών, δεν φέρουν ευθύνη.

Μετοχικό Κεφάλαιο

Με τις τροποποιήσεις που εισήγαγε ο Ν. 4155/2013, το μετοχικό κεφάλαιο της ΙΚΕ μπορεί πλέον να είναι μηδενικό, στα πρότυπα των ευρωπαϊκών χωρών όπως παραδείγματος χάριν στην Γερμανία παρ. 5a GmbH,«Unternehmergesellschaft (hafttungsbeschrankt), στη Γαλλία αρθρ. 223-2 C.comm.,τροποποίηση 2003 και στην Αγγλία όπου οι private companies, δεν έχουν καθόλου κεφάλαιο. Η πρόβλεψη αυτή δεν είναι παράλογη, καθόσον στην ΙΚΕ, οι εισφορές μπορεί πέρα από κεφαλαιουχικές να είναι και εξωκεφαλαιακές ή εγγυητικές.

Παρόλα αυτά, ξέσπασε έντονη συζήτηση επ’ αφορμή της ανωτέρω πρόβλεψης ιδίως ως προς την λογιστική αποτύπωση των εξωκεφαλαιακών εισφορών. Ορθότερη κρίνεται η άποψη, οι εισφορές αυτές να αποτυπώνονται κανονικά στα Ίδια Κεφάλαια του ισολογισμού. Περαιτέρω, παρά το μηδενικό της κεφάλαιο, δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης του κεφαλαιουχικού της χαρακτήρα, γεγονός που καταφάσκεται από τη δυνατότητα μετατροπής άλλων κεφαλαιουχικών εταιρειών σε ΙΚΕ και το αντίστροφο με απλή αποτίμηση της περιουσίας της ΙΚΕ κατά το αρθ. 9 του Κ.Ν 2190/1920.

Εισφορές Εξωκεφαλαιακές & Εγγυητικές

Στην ΙΚΕ, πέρα από την καταβολή χρηματικών ή αποτιμητών σε χρήμα εισφορών, προβλέπεται η δυνατότητα συμμετοχής με εξωκεφαλαιακές και εγγυητικές εισφορών. Ως εξωκεφαλαιακές εισφορές νοούνται οι εισφορές που δεν είναι αποτιμητές σε χρήμα και συνήθως συνίστανται στην παροχή εργασίας.

Τέλος, όσον αφορά τις εγγυητικές εισφορές, η δυνατότητα αυτή αποτελεί τομή στο ελληνικό δίκαιο των εμπορικών εταιριών. Πρόκειται για ασφαλιστική δικλείδα στην διασφάλιση των εταιρικών δανειστών της ΙΚΕ καθώς ενισχύεται η φερεγγυότητα της εταιρείας.

Ο εταίρος που καταβάλει εγγυητική εισφορά αναλαμβάνει την ευθύνη των χρεών της εταιρίας έναντι των εταιρικών δανειστών μέχρι το ποσό της εισφοράς αυτής. Η ευθύνη του εταίρου είναι άμεση και πρωτογενής. Δηλαδή, υπέγγυα είναι η προσωπική περιουσία του εταίρου μέχρι, όμως, το ύψος της εισφοράς που ορίζεται στο καταστατικό (άρθρο 79 παρ. 1) και όχι απεριόριστα, όπως στην ΟΕ. Κατ’ ουσία, ο εταίρος που αναλαμβάνει την ευθύνη καταβολής εγγυητικής εισφοράς μπορεί ανά πάσα στιγμή να κληθεί να καταβάλει το ποσό αυτό ως εκπλήρωση των χρεών της εταιρίας έναντι των εταιρικών δανειστών ενώ οι εταιρικοί δανειστές δύνανται να ενάγουν απ' ευθείας τον εταίρο αυτόν χωρίς να έχουν υποχρέωση να στραφούν πρώτα κατά της εταιρίας. Ο εταίρος δε έχει το δικαίωμα αν προβάλει προσωπικές ενστάσεις έναντι αυτών, καθώς και ενστάσεις της εταιρείας έναντι αυτών.

Συμπέρασμα

Καταλήγοντας, βάσει των στατιστικών στοιχείων του Υπουργείου Οικονομίας, Ανάπτυξης & Τουρισμού, από το 2012 μέχρι σήμερα έχουν συσταθεί 11.487 ΙΚΕ και έχουν διαγραφεί μόλις 754. Το μικρό κόστος σύστασης και λειτουργίας της, η ελευθερία στην διαμόρφωση των εταιρικών σχέσεων, η πρόβλεψη εναλλακτικών μορφών εισφορών, η υποχρεωτική ασφάλιση στον ΟΑΕΕ μόνο του διαχειριστή εταίρου, το μηδενικό κεφάλαιο και η κατ’ αρχήν μη ευθύνη των εταίρων για τα εταιρικά χρέη την καθιστούν άκρως ελκυστικό στέγασμα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που συγκροτούν την ελληνική οικονομία. Με μοναδικό ίσως μειονέκτημα την αυστηρότερη φορολογική μεταχείρισή της ως κεφαλαιουχική ακόμα και αν έχει μικρότερο κύκλο εργασιών από άλλες προσωπικές, κρίνεται ως την πλέον επιτυχημένη εταιρική μορφή αυτή τη στιγμή. Ο χρόνος και η οικονομική κρίση ως λυδία λίθος θα κρίνουν την επιτυχία της.

Nάντια Σαλτερή,

Δικηγόρος Αθηνών

To διαχρονικό σκάνδαλο του «Mall»

noreply@blogger.com (Anonymous) — Fri, 29 Jan 2016 14:44:00 +0000

Με την από 19.2.2004 Αίτηση Ακύρωσης ενώπιον του Ε’ τμήματος του ΣτΕ, κάτοικοι του Δήμου Αμαρουσίου και περιβαλλοντικοί φορείς αιτήθηκαν την ακύρωση των «εις το ΦΕΚ Α΄ 302/24.12.2003, υπό το ένδυμα νόμου (3207/03, αρθ. 6), εμπεριεχόμενων πολεοδομικών ρυθμίσεων, ήτοι εγκρίσεως ρυμοτομικού σχεδίου στον χώρον Ο.Α.Κ.Α. Αμαρουσίου, εγκρίσεως πράξεων εφαρμογής, άδεια κατασκευής εγκαταστάσεων, καθορισμός χρήσεων, εγκρίσεως της θέσεως και διατάξεως των κτιρίων διά χαρακτηρισμού της τοιαύτης εγκρίσεως ως πολεοδομική άδεια και, τέλος, άδεια απ’ ευθείας εκποιήσεως των ακινήτων του Ο.Ε.Κ.».

Επί της ανωτέρω Αίτησης Ακύρωσης εκδόθηκε αρχικά η υπ’ αριθ. 391/2008 Απόφαση του Ε’ τμήματος του ΣτΕ βάσει της οποίας αφενός απευθύνθηκε προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων σύμφωνα με το άρθρο 234 της Συνθήκης για την Ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, εάν, προκειμένου περί σχεδιασμού και εκτέλεσης έργου, το οποίο θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και ως εκ τούτου είναι αμέσου κοινοτικού ενδιαφέροντος, η παρεχόμενη από τον έλληνα πολιτικό δικαστή προστασία συνιστά αποτελεσματική ένδικη προστασία των απονεμομένων στους πολίτες από το κοινοτικό δίκαιο δικαιωμάτων και αφετέρου παραπέμφθηκε η υπόθεση στην Ολομέλεια του ΣτΕ λόγω της σπουδαιότητας των θεμάτων που ανέκυψαν, σύμφωνα με την διάταξη της παρ. 2β του άρθρου 14 του Π.Δ. 18/1989, «Κωδικοποίηση διατάξεων νόμων για το Συμβούλιο της Επικρατείας.», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 8/30.12.1988-9.1.1989).

Εν συνεχεία, με την υπ’ αριθ. 4076/2010 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ αναβλήθηκε η συζήτηση της υπόθεσης μέχρις ότου το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής Δ.Ε.Ε.) αποφαινόταν επί προδικαστικών ερωτημάτων του Βελγικού Συμβουλίου της Επικρατείας για παρεμφερή υπόθεση σχετικά με το παραδεκτό της Αίτησης Ακύρωσης ενόψει του βάσει και του Κοινοτικού Δικαίου ισοδυνάμου της προστασίας που παρέχει ο πολιτικός δικαστής κατ’ εφαρμογή του άρθρου 57 ΑΚ προς εκείνη που παρέχει η Αίτηση Ακύρωσης.

Ύστερα δε από την έκδοση της από 18.10.2011 υπ’ αριθ. C-128 έως 135/09 Απόφασης του Δ.Ε.Ε., με την οποία επιλύθηκε το ανωτέρω ζήτημα, η Ολομέλεια του ΣτΕ προχώρησε στη συζήτηση της υπόθεσης και στην έκδοση της υπ’ αριθ. 376/2014 Απόφασης, με την οποία έγινε δεκτή η από 19.2.2004 Αίτηση Ακύρωσης και ακυρώθηκε η σιωπηρή διαπίστωση, από τη Διεύθυνση Οικοδομικών και Κτηριοδομικών Κανονισμών του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, της συμφωνίας προς τις διατάξεις του άρθρου 6 παράγραφος 1 περ. α’, β’ και γ’ και 2 του Ν. 3207/2003 των μελετών που υποβλήθηκαν σε αυτήν ως προς το επίδικο εμπορικό κέντρο, «Mall» (εφεξής Ο.Τ. 1), η οποία επείχε θέση οικοδομικής άδειας για την ανέγερση του Ο.Τ. 1.

Η Ολομέλεια του ΣτΕ κατέληξε στην ανωτέρω κρίση δεχόμενη ότι η συνταχθείσα επιστημονική μελέτη για το επίδικο Ο.Τ. 1 αφενός αντίκειται στις διατάξεις του άρθρου 24 του Συντάγματος^{^[1]} και αφετέρου παραβιάζει τις διατάξεις του άρθρου 3 του ν. 1650/1986, «Για την προστασία του περιβάλλοντος.», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 160/5-16.10.1986) σε συνδυασμό με εκείνες της υπ’ αριθ. Η.Π.:15393/2332 από 5.8.2002 Κ.Υ.Α., «Κατάταξη δημόσιων και ιδιωτικών έργων και δραστηριοτήτων σε κατηγορίες σύμφωνα με το όρθρο 3 του Ν.1650/1986 όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 1 του Ν.3010/2002 "Εναρμόνιση του Ν.1650/86 με τις οδηγίες 97/11/ΕΕ και 96/61/ΕΕ κ.ά (Α'91)», (ΦΕΚ τ. Β΄ αρ. φ. 1022/5.8.2002)^{^[2]}.

2. Νομιμοποίηση του Ο.Τ. 1 βάσει των διατάξεων του ν. 4178/2013 και αντισυνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων.

Σύμφωνα με το άρθρο 23, «Ειδικές Διατάξεις», παρ. 6 του 4178/2013, «Αντιμετώπιση της Αυθαίρετης Δόμησης - Περιβαλλοντικό Ισοζύγιο και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α' αρ. φ. 174/8.8.2013), «Στις ρυθμίσεις του παρόντος νόμου υπάγονται και κτίσματα που έχουν ανεγερθεί με άδεια που εκδόθηκε από την αρμόδια αρχή και η οποία μεταγενέστερα ανακλήθηκε ή ακυρώθηκε για οποιονδήποτε λόγο, εκτός εάν η ανάκληση ή η ακύρωση οφείλεται σε υποβολή αναληθών στοιχείων ή ανακριβείς αποτυπώσεις της υπάρχουσας κατάστασης κατά την έκδοση τους. Για την υπαγωγή των εν λόγω κτισμάτων στις διατάξεις του παρόντος απαιτείται η καταβολή, για κάθε ιδιοκτησία, του παράβολου της παραγράφου 10 του άρθρου 11. Τα κτίσματα αυτά απαλλάσσονται από την καταβολή του ενιαίου ειδικού προστίμου.».

Με την ανωτέρω διάταξη δόθηκε η δυνατότητα να υπαχθεί το Ο.Τ. 1 στις ευεργετικές διατάξεις του ως άνω ν. 4178/2013 και να νομιμοποιηθεί ύστερα από την καταβολή του προβλεπόμενου παραβόλου.

Πλην όμως, κατόπιν της από 2.10.2013 Αίτησης Ακύρωσης κατοίκων του Αμαρουσίου ενώπιον του ΣτΕ, εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 1858/2015 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, σύμφωνα με την οποία, «Οι διατάξεις αυτές (του άρθρου 23 παρ. 6 του ως άνω ν. 4178/2013) κατά το μέρος τους, στο οποίο περιλαμβάνονται και οι περιπτώσεις αδειών που ακυρώθηκαν με αμετάκλητη δικαστική απόφαση είναι ανίσχυρες, διότι έρχονται σε αντίθεση με την αρχή της διακρίσεως των λειτουργιών (άρθρο 26 του Συντάγματος), το δικαίωμα παροχής αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας (άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγματος) και την υποχρέωση της Διοικήσεως να συμμορφώνεται προς το περιεχόμενο ακυρωτικών δικαστικών αποφάσεων (άρθρο 95 παρ. 5 του Συντάγματος). Επομένως, ο προβαλλόμενος σχετικός λόγος ακυρώσεως πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος και να ακυρωθούν οι προσβαλλόμενες πράξεις, καθ’ ο μέρος στις διαδικασίες που εισάγονται με αυτές περιλαμβάνονται, κατ’ άρθρο 23 παρ. 6 του ν. 4178/2013, κτίσματα που ανεγέρθηκαν με άδεια που ακυρώθηκε με αμετάκλητη δικαστική απόφαση...».

Συνεπώς και δεδομένου ότι η οικοδομική άδεια του Ο.Τ. 1 έχει ακυρωθεί με την αμετάκλητη υπ’ αριθ. 376/2014 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, ύστερα από την ως άνω κήρυξη της αντισυνταγματικότητας των σχετικών διατάξεων, το Ο.Τ. 1 δεν μπορούσε πλέον να υπαχθεί στις ευεργετικές διατάξεις του ν. 4178/2013 περί νομιμοποίησης αυθαιρέτων.

3. Η υπαγωγή της επένδυσης «Εμπορικό και Ψυχαγωγικό Κέντρο “The Mall Athens”» της εταιρείας «LAMDA OLYMPIA VILLAGE A.E.» στις Διαδικασίες Στρατηγικών Επενδύσεων του ν. 3894/2010.

3.1. Με την υπ’ αριθ. 28 από 2.6.2014 Απόφαση της Διυπουργικής Επιτροπής Στρατηγικών Επενδύσεων (Δ.Ε.Σ.Ε.) με τίτλο «Ένταξη της επένδυσης «Εμπορικό και Ψυχαγωγικό Κέντρο “The Mall Athens”» της εταιρείας «LAMDA OLYMPIA VILLAGE A.E.» στις Διαδικασίες Στρατηγικών Επενδύσεων του ν. 3894/2010, όπως ισχύει.», (ΦΕΚ τ. Β’ αρ. φ. 1471/6.6.2014):

(α) Αποφασίστηκε ο χαρακτηρισμός της επένδυσης «Εμπορικό και Ψυχαγωγικό Κέντρο “The Mall Athens”» της εταιρείας «LAMDA OLYMPIA VILLAGE A.E.», ως στρατηγικής επένδυσης κατά την έννοια του ν. 3894/2010, «Επιτάχυνση και διαφάνεια υλοποίησης Στρατηγικών Επενδύσεων.», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 204/2.12.2010). Ειδικότερα, σύμφωνα με την παρ. 11 της ανωτέρω υπ’ αριθ. 28 από 2.6.2014 Απόφασης της Δ.Ε.Σ.Ε., «...Η, εν λόγω, επένδυση πληροί τα κριτήρια των άρθρων 1 παρ. 1 (δ) και 3 παρ. 2 του ίδιου νόμου (3894/2010), δύναται, συνεπώς, να ενταχθεί στις διαδικασίες Στρατηγικών Επενδύσεων, σύμφωνα και με την, από 07.04.2014, Γνωμοδότηση της «Ελληνικής Εταιρείας Επενδύσεων και Εξωτερικού Εμπορίου Α.Ε.», όπως αυτή ενεκρίθη από το Διοικητικό Συμβούλιο της 07.04.2014 (ΑΠΣ: 263).».

Σύμφωνα δε με το άρθρο 1, «Έννοιες και ορισμοί», παρ. 1 (δ) του ν. 3894/2010, «1. Ως Στρατηγικές Επενδύσεις, για την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος νόμου, νοούνται οι παραγωγικές επενδύσεις που επιφέρουν ποσοτικά και ποιοτικά αποτελέσματα σημαντικής εντάσεως στη συνολική εθνική οικονομία και προάγουν την έξοδο της χώρας από την οικονομική κρίση. Οι Στρατηγικές Επενδύσεις αφορούν ιδίως στην κατασκευή, ανακατασκευή, επέκταση, αναδιάρθρωση, εκσυγχρονισμό ή στη διατήρηση υφιστάμενων υποδομών, εγκαταστάσεων και δικτύων:..δ. στις μεταφορές και επικοινωνίες...»^{^[3]}. Όπως προκύπτει από την εν λόγω διάταξη σε συνδυασμό με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της υπό κρίση επένδυσης (εμπορικό ιδιωτικό ακίνητο), πλημμελώς και κατά παράβαση των οικείων περί «Στρατηγικών Επενδύσεων» διατάξεων, η Διοίκηση απέδωσε σε αυτήν τον ως άνω χαρακτηρισμό ως «Στρατηγικής Επένδυσης» στον τομέα των «μεταφορών και επικοινωνιών» με αποτέλεσμά η υπαγωγή της στην ανωτέρω διαδικασία των «Στρατηγικών Επενδύσεων» να πάσχει νομιμότητας (υπό την επιφύλαξη εξέτασης του διοικητικού φακέλου της υπ’ αριθ. πρωτ. 1900 από 17.1.2014 αίτησης υπαγωγής του φορέα του υπό κρίση έργου, «LAMDA OLYMPIA VILLAGE A.E.», στη διαδικασία «Στρατηγικών Επενδύσεων»).

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 3, «Αρμοδιότητα και κριτήρια ένταξης», παρ. 2 του ν. 3894/2010, «Για την ένταξη των επενδυτικών προτάσεων στις Διαδικασίες Στρατηγικών Επενδύσεων λαμβάνονται υπόψη ιδίως: α) η βιωσιμότητα της προτεινόμενης ή υφιστάμενης επένδυσης και η φερεγγυότητα του επενδυτή και β) η μεταφορά γνώσης και τεχνογνωσίας, η προβλεπόμενη αύξηση ή διατήρηση της απασχόλησης, η περιφερειακή ή κατά τόπους ανάπτυξη της χώρας, η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της ανταγωνιστικότητας της εθνικής οικονομίας και ιδίως της βιομηχανίας, η υιοθέτηση καινοτομίας και υψηλής τεχνολογίας, η αύξηση της εξαγωγικής δραστηριότητας, η προστασία του περιβάλλοντος και η εξοικονόμηση ενέργειας.»^{^[4]}.

(β) Εγκρίθηκε η δυνατότητα της ανωτέρω εταιρείας να υποβάλει αφενός αίτηση κατάρτισης Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων (Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε.), σύμφωνα με τη διαδικασία του άρθρου 24 του ν. 3894/2010 και αφετέρου αίτηση εφαρμογής του άρθρου 7 του ν. 3894/2010.

Σύμφωνα δε με το άρθρο 24, «Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων», του Κεφαλαίου Η’, «ΣΧΕΔΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ», του ν. 3894/2010, «1. Για την πραγματοποίηση Στρατηγικών Επενδύσεων επί ιδιωτικών ακινήτων, δύναται, μετά από απόφαση της Δ.Ε.Σ.Ε., να καταρτίζονται, από τη Γενική Γραμματεία Στρατηγικών και Ιδιωτικών Επενδύσεων, Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΣΧΑΣΕ) κατά τις διατάξεις του παρόντος άρθρου. 2. Οι διατάξεις των άρθρων 11, 12, 13, 13Α παράγραφοι 2,14 και 14Α του ν. 3986/2011 (Α`152) όπως ισχύουν, εφαρμόζονται αναλόγως επί των επενδυτικών σχεδίων της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου...»^{^[5]}.

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 7, «Πολεοδομικές Ρυθμίσεις», του ιδίου ως άνω ν. 3894/2010, «1. Για την πραγματοποίηση Στρατηγικών Επενδύσεων σε χώρους εντός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων επιτρέπονται συγκεκριμένες και ειδικές παρεκκλίσεις από τους ισχύοντες όρους και περιορισμούς δόμησης της περιοχής, καθώς και από τις διατάξεις του Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού (ν. 1577/1985, ΦΕΚ 210 Α`), για λόγους υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος όπως αυτοί προσδιορίζονται και εξειδικεύονται στο άρθρο 3 παρ. 2 και μέχρι αναθεώρησης του ισχύοντος Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου. 2. Οι συγκεκριμένες και ειδικές παρεκκλίσεις αυτές εγκρίνονται με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, μετά από γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξίας, Οικισμού και Περιβάλλοντος (ΣΧΟΠ) και μπορεί να αφορούν: α) τις αποστάσεις των κτιρίων από τα όρια του οικοπέδου, καθώς και τις αποστάσεις μεταξύ των κτιρίων και άλλων εγκαταστάσεων, β) το συντελεστή δόμησης, γ) το συντελεστή κατ` όγκο εκμετάλλευσης, δ) την κάλυψη και ε) το ύψος, με εξαίρεση το ύψος των πυλώνων φωτισμού, το οποίο θα καθορίζεται από την αντίστοιχη μελέτη φωτοτεχνικής κάλυψης. 3. Οι όροι και περιορισμοί δόμησης για την πραγματοποίηση Στρατηγικών Επενδύσεων σε γήπεδα που βρίσκονται σε περιοχές εκτός εγκεκριμένων σχεδίων πόλεων, εκτός ορίων οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων και εκτός ορίων οικισμών υφισταμένων προ του έτους 1923, οι οποίοι στερούνται εγκεκριμένου σχεδίου, καθορίζονται με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται μετά από πρόταση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και προηγούμενη γνώμη του Κεντρικού Συμβουλίου Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ), κατόπιν αίτησης του Φορέα Πραγματοποίησης.»^{^[6]}.

3.2. Σύμφωνα με το άρθρο 14, «Διαδικασία Ένταξης», του Κεφαλαίου Γ’, «Διαδικασία Ένταξης Στρατηγικών Επενδύσεων του Ιδιωτικού Τομέα», παρ. 8 του ν. 3894/2010, «Επενδύσεις οι οποίες λειτουργούσαν νόμιμα κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, εξακολουθούν να λειτουργούν κατά το διάστημα από την υπαγωγή τους σε καθεστώς ένταξης στις διατάξεις του παρόντος νόμου, με την κατάθεση σχετικής αίτησης σύμφωνα με το παρόν άρθρο και μέχρι είτε τη λήψη των απαιτούμενων πράξεων και αδειών είτε την οριστική απόρριψη της αίτησης αυτής.»^{^[7]}.

Δεδομένης της ως άνω διάταξης και λαμβανομένου υπόψη ότι ο ανωτέρω ν. 3894/2010 τέθηκε σε ισχύ από τη δημοσίευσή του στην ΕτΚ στις 2.12.2010 (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 204/2.12.2010), ημερομηνία κατά την οποία η επίμαχη οικοδομική άδεια του εμπορικού κέντρου «The Mall Athens» δεν είχε ακόμα ακυρωθεί από το ΣτΕ (ως εκ τούτου η εν λόγω επένδυση λειτουργούσε νόμιμα κατά την ημερομηνία έναρξης του ν. 3894/2010 και άρα εντάσσεται στις ως άνω διατάξεις), με την υπ’ αριθ. πρωτ. 1900 από 17.1.2014 αίτηση υπαγωγής του φορέα του υπό κρίση έργου («LAMDA OLYMPIA VILLAGE A.E.»)^{^[8]} στη διαδικασία Στρατηγικών Επενδύσεων, το ως άνω εμπορικό κέντρο νομίμως εξακολουθεί να λειτουργεί, παρά την ακύρωση της οικοδομικής του άδειας με την υπ’ αριθ. 376/2014 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ. Η εξακολούθηση δε της νόμιμης λειτουργίας του εν λόγω εμπορικού κέντρου, παρά την ανωτέρω ακύρωση της οικοδομικής του άδειας, σύμφωνα με την ως άνω διάταξη του άρθρου 14 του ν. 3894/2010, θα διαρκέσει μέχρι τη λήψη των απαιτούμενων πράξεων και αδειών, δηλαδή μέχρι την έκδοση του Π.Δ. έγκρισης του αιτηθέντος Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. για την υπό κρίση επένδυση, δεδομένου ότι η υπ’ αριθ. πρωτ. 1900 από 17.1.2014 αίτηση υπαγωγής του φορέα του έργου έγινε δεκτή με την υπ’ αριθ. 28 από 2.6.2014 Απόφαση της Δ.Ε.Σ.Ε.

4. Προϋποθέσεις έγκρισης Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε.

Με τον θεσμό των Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε., ο οποίος εισήχθη με το ν. 4146/2013, δόθηκε η δυνατότητα έκδοσης εγκριτικών των Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. Προεδρικών Διαταγμάτων, με αναλογική εφαρμογή των διατάξεων σχετικά με τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Δημοσίων Ακινήτων (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α.) του ν. 3986/2011 και ειδικότερα με αναλογική εφαρμογή των άρθρων 11, 12, 13, 13Α παράγραφοι 2,14 και 14Α του ν. 3986/2011, «Επείγοντα Μέτρα Εφαρμογής Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2012-2015.», (ΦΕΚ τ. Α΄ αρ. φ. 152/1.7.2011).

Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν. 3986/2011, οι οποίες ισχύουν αναλογικά για τα Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε., με τα εν λόγω Ειδικά Χωρικά Σχέδια (Ε.Χ.Σ.)^{^[9]} καθορίζονται και εγκρίνονται με Π.Δ.:

(α) Ο βασικός χωρικός προορισμός (επενδυτική ταυτότητα) του προς αξιοποίηση ακινήτου, δηλαδή η υπαγωγή σε μία εκ των γενικών κατηγοριών χρήσεων γης και όρων δόμησης που ορίζονται στο άρθρο 11 του ν. 3986/2011.

(β) Οι ειδικότερες χρήσεις γης και όροι δόμησης που επιτρέπονται στην έκταση του προς ανάπτυξη ακινήτου και οι τυχόν πρόσθετοι περιορισμοί αυτών.

(γ) Οι περιβαλλοντικοί όροι του Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε., σύμφωνα με την κατά νόμο προβλεπόμενη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Προκειμένου δε να εγκριθεί το προτεινόμενο Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. απαιτείται εκ μέρους του φορέα του έργου η υποβολή:

(α) Μελέτης στην οποία παρουσιάζεται και αξιολογείται το υφιστάμενο ρυθμιστικό καθεστώς του προς αξιοποίηση ακινήτου (χωροταξικό, πολεοδομικό, αναπτυξιακό κλπ.).

(β) Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (Σ.Μ.Π.Ε.)^{^[10]}.

Σημειωτέον ότι με τα Π.Δ. έγκρισης των Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. δίνεται η δυνατότητα να τροποποιούνται εγκεκριμένα Ρυθμιστικά Σχέδια, Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (Γ.Π.Σ.), Σχέδια Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοιχτής Πόλης (Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π.), Ζώνες Οικιστικού Ελέγχου (Ζ.Ο.Ε.) και άλλα σχέδια χρήσεων γης, εφόσον η τροποποίηση καθίσταται αναγκαία για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη και την αποτελεσματική αξιοποίηση των εγκεκριμένων ιδιωτικών ακινήτων, ιδίως στις περιπτώσεις που οι υφιστάμενες ρυθμίσεις και κατευθύνσεις είναι ασαφείς ή απορρέουν από ανεπίκαιρα^{^[11]} χωροταξικά και πολεοδομικά σχέδια.

5. Συμπερασματικά.

Δεδομένων των ανωτέρω και ιδίως:

(α) Της εξακολούθησης της νόμιμης λειτουργίας του υπό κρίση εμπορικού κέντρου μέχρι την έκδοση των απαιτούμενων αδειών κατά τη διαδικασία των Στρατηγικών Επενδύσεων, παρά την ακύρωση της οικοδομικής του άδειας με την υπ’ αριθ. 376/2014 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ.

(β) Της δυνατότητας καθορισμού των χρήσεων γης και των όρων και περιορισμών δόμησης (συντελεστή δόμησης κ.λπ.) για τα υπαχθέντα σε Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. ιδιωτικά ακίνητα, ειδικώς και εξαιρετικώς, ακόμα και κατά παρέκκλιση των ισχύουσων πολεοδομικών και χωροταξικών διατάξεων^{^[12]}.

(γ) Της σύνταξης Σ.Μ.Π.Ε. για την έγκριση του προτεινόμενου Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε. με την έκδοση Π.Δ.^{^[13]}.

(δ) Του γεγονότος ότι η οικοδομική άδεια του υπό κρίση εμπορικού κέντρου ακυρώθηκε από το ΣτΕ ακριβώς επειδή ο συντελεστής δόμησης ήταν ο υπερδιπλάσιος του μέσου συντελεστή δόμησης του Γ.Π.Σ. του Δήμου Αμαρουσίου, χωρίς να έχει συνταχθεί Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που να δικαιολογεί την εν λόγω παρέκκλιση^{^[14]},

σε συνδυασμό:

(α) Με το νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας (Ρ.Σ.Α.), ν. 4277/2014, «Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας - Αττικής και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α' αρ. φ. 156/1.8.2014), το οποίο επέχει ταυτόχρονα και θέση Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου Αττικής^{^[15]} και το οποίο αφενός αναδεικνύοντας το Δήμο Αμαρουσίου (όπου εντάσσεται διοικητικά το υπό κρίση εμπορικό κέντρο) σε «Διαδημοτικό Κέντρο Ευρείας Ακτινοβολίας»^{^[16]} και σε «Πόλο εθνικής και μητροπολιτικής εμβέλειας» με «...εξειδίκευση στις επιχειρήσεις, το υπερτοπικό εμπόριο, την αναψυχή, τις υπηρεσίες υγείας, τον αθλητισμό και τη διοίκηση.»^{^[17]} και αφετέρου εντάσσοντας τον εν λόγω Δήμο στον «Κεντρικό Άξονα Πολεοδομικού Συγκροτήματος»^{^[18]} καθώς και στον «Αναπτυξιακό Άξονας Ανατολής−Δύσης»^{^[19]}, επιτρέπει την αναθεώρηση-επικαιροποίηση των υφιστάμενων χρήσεων γης και συντελεστών δόμησης στον πόλο του Δήμου Αμαρουσίου προς την κατεύθυνση των μητροπολιτικών πόλων.

(β) Με την υπ’ αριθ. πρωτ. 077531 από 27.9.2012 Απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αμαρουσίου, βάσει της οποίας αποφασίστηκε να εκκινήσουν οι διαδικασίες σύνταξης Μελέτης για την αναθεώρηση του Γ.Π.Σ. του οικείου Δήμου^{^[20]}, το οποίο έχει καταστεί ανεπίκαιρο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 παρ. 4 του ν. 3986/2011.

καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα ότι έχει ήδη δρομολογηθεί η «διόρθωση» των πλημμελειών έκδοσης της οικοδομικής άδειας του υπό κρίση εμπορικού κέντρου από τη Διοίκηση, όπως αυτές διαγνώσθηκαν από την υπ’ αριθ. 376/2014 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, μέσα από τη διαδικασία των Στρατηγικών Επενδύσεων (πρόβλεψη ad hoc χρήσεων γης, συντελεστών δόμησης κ.λπ. βάσει εμπεριστατωμένης Σ.Μ.Π.Ε. για υφιστάμενες επενδύσεις σε ιδιωτικά ακίνητα και έγκρισή τους με Π.Δ.) σε συνδυασμό με την αναδιάρθρωση αφενός του ευρύτερου χωροταξικού σχεδιασμού (νέο Ρ.Σ.Α.) και αφετέρου του ειδικότερου τοπικού (προώθηση αναθεώρησης του Γ.Π.Σ. του Δήμου Αμαρουσίου).

Τρύφωνας Κόλλιας

Δικηγόρος, LL.M.

[1] Συγκεκριμένα η Ολομέλεια του ΣτΕ διέλαβε ότι, «...Ως προς το Ο.Τ. 1 όμως, για το οποίο προβλέπεται συντελεστής δομήσεως υπερδιπλάσιος του μ.σ.δ. του Γ.Π.Σ., δεν προκύπτει από την ανωτέρω επιστημονική μελέτη, όπως επιβάλλεται κατά τα αναφερόμενα στην προηγούμενη σκέψη, ειδικότερη αντιμετώπιση του ζητήματος της οικιστικής επιβαρύνσεως σε σχέση με το σύνολο της περιοχής και των εν γένει συνεπειών στο αστικό περιβάλλον, κατά την αξιολόγηση των οποίων είναι πάντως ληπτέα υπ’ όψει τα δεδομένα που συνδέονται προς το είδος και την ένταση της επιτρεπόμενης στο Ο.Τ. αυτό χρήσεως. Τούτου έπεται ότι δεν προκύπτει η συνδρομή των προϋποθέσεων που απαιτούνται κατά το άρθρο 24 του Συντάγματος, σύμφωνα με όσα εκτίθενται στη σκέψη 13, για τον καθορισμό του εν λόγω συντελεστή δομήσεως και, συνεπώς, είναι ως προς το Ο.Τ. 1 ανίσχυρη η διάταξη της περ. β’ της παρ. 1 του άρθρου 6 του Ν. 3207/2003. Τούτου δε παρέπεται ότι είναι ακυρωτέα κατά τούτο, κατά τα αναφερόμενα στη σκέψη 10, η αποτελούσα προϋπόθεση εφαρμογής της ανωτέρω διατάξεως και εκτελέσεως των σχετικών έργων σιωπηρή διαπίστωση, από την Δ.Ο.Κ.Κ., της συμφωνίας των σχετικών μελετών προς τη διάταξη αυτή...»

[2] Συγκεκριμένα η Ολομέλεια του ΣτΕ διέλαβε ότι «...Κατά την έννοια των διατάξεων της ανωτέρω κοινής υπουργικής αποφάσεως, που ίσχυε κατά το χρόνο θεσπίσεως της επίμαχης ρυθμίσεως, και του άρθρ. 3 του Ν. 1650/1986, που εκδόθηκαν σε εφαρμογή των ορισμών της οδηγίας 85/337 ΕΟΚ, οι ρυθμίσεις του άρθρου 6 του Ν. 3207/2003, οι οποίες, σύμφωνα με όσα αναφέρονται στη σκέψη 16, επιτρεπτώς θεσπίστηκαν κατ’ εξαίρεση με τυπικό νόμο υπό τις υφιστάμενες κατά την έκδοση του νόμου αυτού συνθήκες, και με τις οποίες, όπως προεκτέθηκε, εγκρίνεται το σχέδιο πόλεως σε συγκεκριμένα οικοδομικά τετράγωνα, ορίζεται ότι η έγκριση αυτής επέχει θέση πράξεως εφαρμογής και καθορίζεται η θέση και η διάταξη των επιτρεπομένων εντός αυτών κτηρίων και εγκαταστάσεων, προβλέπονται δεσμευτικώς οι ουσιώδεις παράμετροι του έργου, υπολειπομένης μόνο της διαπιστώσεως της συμφωνίας προς αυτούς των σχετικών μελετών, συνιστούν την κατά τα αναφερόμενα στη σκέψη 20 «άδεια» του έργου. Τούτου παρέπεται ότι οι ρυθμίσεις αυτές, αυτοτελώς, συνιστούν «Πολεοδομικό Σχεδιασμό» σύμφωνα με την ανωτέρω Κ.Υ.Α. ΗΠ 15393/2332/2002, κατατάσσονται δε, με την ίδια απόφαση, στην 1η Υποκατηγορία της Πρώτης Κατηγορίας, στην οποία επίσης κατατάσσεται και το εμπορικό κέντρο στο Ο.Τ. 1, εφόσον η δομήσιμη επιφάνειά του είναι μεγαλύτερη των 20.000 τ.μ. Επομένως, αν και οι πολεοδομικές αυτές ρυθμίσεις δεν επιβλήθηκαν με τήρηση της κατά κανόνα εφαρμοστέας διοικητικής διαδικασίας εκδόσεως προεδρικού διατάγματος, έπρεπε πριν τη θέσπισή τους, με τις ανωτέρω διατάξεις νόμου, να τηρηθούν οι απορρέουσες από την οδηγία 85/337 ΕΟΚ υποχρεώσεις, κατά τα αναφερόμενα στη σκέψη 20. Όπως όμως προκύπτει από την ανωτέρω συνοδεύουσα το Ν. 3207/2003 επιστημονική μελέτη, η μελέτη αυτή, η οποία έχει συνταχθεί μόνο από αρχιτέκτονες πολεοδόμους, αντιμετωπίζει αποκλειστικώς τα πολεοδομικά ζητήματα ενώ τα περιβαλλοντικά μόνο στις σελίδες 55 και 57 και μάλιστα μόνο ως προς την επίδραση του σχεδίου στο αστικό περιβάλλον. Δεν περιέχει, επομένως, τα προβλεπόμενα από την ανωτέρω οδηγία αναγκαία στοιχεία. Τούτου δε έπεται ότι οι ανωτέρω διατάξεις του άρθρου 6 παρ. 1 περ. α’, β’, γ’ και 2 του Ν. 3207/2003 θεσπίστηκαν κατά παράβαση των ορισμών της οδηγίας 85/337 ΕΟΚ και είναι, συνεπώς, ανίσχυρες...».

[3] Το εν λόγω άρθρο τροποποιήθηκε ως ανωτέρω αρχικά με το άρθρο 2, «Τροποποίηση διατάξεων του ν. 3894/2010 (Α` 204)», παρ.1 του Κεφαλαίου Β’, «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ», του ν. 4072/2012, «Βελτίωση επιχειρηματικού περιβάλλοντος - Νέα εταιρική μορφή - Σήματα - Μεσίτες Ακινήτων - Ρύθμιση θεμάτων ναυτιλίας, λιμένων και αλιείας και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 86/11.4.2012), και στη συνέχεια με το άρθρο 1, «Τροποποίηση των άρθρων 1, 2, 3, 7 και 9 του ν. 3894/2010 (Α`204) και του άρθρου 9 του ν. 3851/2010 (Α`85)», του Κεφαλαίου Α’, «ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ», παρ.1 του ν. 4146/2013, «Διαμόρφωση Φιλικού Αναπτυξιακού Περιβάλλοντος για τις Στρατηγικές και Ιδιωτικές Επενδύσεις και άλλες διατάξεις.», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 90/18.4.2013)

[4] Το εν λόγω άρθρο τροποποιήθηκε ως ανωτέρω με το άρθρο 1 παρ. 5 του ν. 4146/2013.

[5] Το εν λόγω άρθρο τροποποιήθηκε ως ανωτέρω αρχικά με το άρθρο 2 του ν. 4072/2012, και στη συνέχεια με το άρθρο 5 παρ. 1 του ν. 4146/2013.

[6] Το εν λόγω άρθρο τροποποιήθηκε ως ανωτέρω με το άρθρο 2 παρ. 9 του ν. 4072/2012.

[7] Το εν λόγω άρθρο τροποποιήθηκε ως ανωτέρω με το άρθρο 3 παρ. 5 του ν. 4146/2013. Σύμφωνα δε με την Αιτιολογική Έκθεση του εν λόγω ν. 4146/2013, «Επίσης, τροποποιείται το άρθρο 14 του ν. 3894/2010 ως προς τη διαδικασία ένταξης συγκεκριμένης επένδυσης ή δραστηριότητας στις ρυθμίσεις του ν. 3894/2010, και εισάγεται ειδική ρύθμιση για τις υφιστάμενες επενδύσεις και δραστηριότητες, οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου. Ειδικότερα, όσες από τις επενδύσεις λειτουργούν νόμιμα κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, λειτουργούν νόμιμα κατά το χρονικό διάστημα από την κατάθεση της σχετικής αίτησης υπαγωγής τους σε καθεστώς ένταξης στις διατάξεις του ν. 3894/2010, μέχρι είτε τη λήψη των απαιτούμενων πράξεων και αδειών είτε την οριστική απόρριψη της αίτησης αυτής. Τούτο επιβάλλει η αποτελεσματική προστασία των υφιστάμενων στρατηγικών επενδύσεων έναντι των κάθε είδους διοικητικών αγκυλώσεων και η διασφάλιση της αδιάλειπτης λειτουργίας αυτών -κατ’ επέκταση δε και η διατήρηση των αντίστοιχων θέσεων εργασίας- καθ’ όλο το χρονικό διάστημα ολοκλήρωσης της ειδικής διαδικασίας διοικητικής αδειοδότησης, η οποία προβλέπεται για τις Στρατηγικές και Ιδιωτικές Επενδύσεις, στο πλαίσιο διαμόρφωσης φιλικού επιχειρηματικού περιβάλλοντος και σεβασμού της προστατευόμενης εμπιστοσύνης των επενδυτών.».

[8] Σημειωτέον ότι η εν λόγω υπ’ αριθ. πρωτ. 1900 από 17.1.2014 αίτηση υπαγωγής «LAMDA OLYMPIA VILLAGE A.E.» υποβλήθηκε την ίδια ακριβώς ημερομηνία που εκδόθηκε η υπ’ αριθ. 376/2014 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ, στις 17.1.2014, με την οποία ακυρώθηκε η οικοδομική άδεια του επίμαχου εμπορικού κέντρου.

[9] Σύμφωνα με το άρθρο 8 παρ. 11 του ν. 4269/2014, «Χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση - Βιώσιμη ανάπτυξη.», (ΦΕΚ τ. Α’ αρ. φ. 142/28.6.2014), «Ειδικά Χωρικά Σχέδια, κατά την έννοια του παρόντος άρθρου, αποτελούν και...τα Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΣΧΑΣΕ) του άρθρου 24 του ν. 3894/2010...Για το σχεδιασμό και τη χωρική οργάνωση των πιο πάνω περιοχών εφαρμόζονται οι οικείες για κάθε κατηγορία υποδοχέα διατάξεις καθώς και οι ρυθμίσεις των παραγράφων 4, 5 και 6 του παρόντος άρθρου...».

[10] Σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ. 2 (β) του ν. 3986/2011, η Σ.Μ.Π.Ε. «...συντάσσεται κατά το άρθρο 6 και δημοσιοποιείται κατά το άρθρο 7 της κοινής υπουργικής απόφασης (κ.υ.α.) 107017/2006 (Β` 1225). Ως αρμόδια αρχή για τις ανάγκες εφαρμογής του παρόντος νόμου νοείται η αρμόδια υπηρεσία περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής (ΕΥΠΕ) που ορίζεται στο άρθρο 4 παρ. 1 της πιο πάνω κ.υ.α.. Κατά τη σχετική διαδικασία διαβούλευσης, αντί των υπηρεσιών και οργανισμών που ορίζονται στην παράγραφο 4.1. του άρθρου 7 της ανωτέρω κ.υ.α., γνωμοδοτεί το οικείο Περιφερειακό Συμβούλιο, το οποίο είναι επιπλέον αρμόδιο να θέτει στη διάθεση του κοινού, όποτε του ζητούνται, τις πληροφορίες και τα στοιχεία του φακέλου ΣΜΠΕ που του διαβιβάζεται από την αρμόδια αρχή. Οι προθεσμίες που προβλέπονται στο άρθρο 7 της ανωτέρω κ.υ.α., οι οποίες είναι άνω των 5 ημερών και έως 15 ημέρες, μειώνονται κατά 5 ημέρες, ενώ όλες οι υπόλοιπες κατά 10 ημέρες. Η αρμόδια αρχή διενεργεί κατ` απόλυτη προτεραιότητα τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση για τα δημόσια ακίνητα που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Κεφαλαίου.».

[11] Σύμφωνα με το άρθρο 12 παρ. 4 του ν. 3986/2011 «...Ως ανεπίκαιρα νοούνται ιδίως τα χωροταξικά και πολεοδομικά σχέδια που δεν έχουν υπαχθεί σε διαδικασία αξιολόγησης ή / και τροποποίησης ή αναθεώρησης μετά την πάροδο πέντε και πλέον ετών από την έγκριση ή την τελευταία αναθεώρηση ή τροποποίηση τους.».

[12] Σύμφωνα με την Αιτιολογική Έκθεση του ν. 3986/2011, ο οποίος εφαρμόζεται αναλογικά για τα Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε., «...Σκοπός των πιο πάνω ρυθμίσεων είναι η ολοκληρωμένη θεώρηση των βασικών παραμέτρων αξιοποίησης των δημοσίων ακινήτων (χωροταξικών, πολεοδομικών, περιβαλλοντικών, αναπτυξιακών, τεχνικοοικονομικών κ.λπ.) και η παροχή της αναγκαίας ευελιξίας κατά τον σχετικό σχεδιασμό, έτσι ώστε να συνδυάζονται, κατά τρόπο βιώσιμο, οι πολεοδομικές και χωροταξικές προτεραιότητες με άλλες δημόσιες ανάγκες, όπως είναι ιδίως η αποτελεσματική αξιοποίηση των δημοσίων ακινήτων και η συμβολή της επένδυσης στην εθνική οικονομία και στους δημοσιονομικούς στόχους της χώρας.»

[13] Σύμφωνα με την Αιτιολογική Έκθεση του ν. 3986/2011, ο οποίος εφαρμόζεται αναλογικά για τα Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε., «...Η έγκριση του ως άνω Ειδικού Σχεδίου γίνεται με προεδρικό διάταγμα ώστε να διασφαλίζεται ο προληπτικός έλεγχος νομιμότητας των προτεινόμενων χωρικών ρυθμίσεων από το ΣτΕ και η βιωσιμότητα του προτεινόμενου επενδυτικού προορισμού του ακινήτου.».

[14] Πλημμέλειες που πλέον, βάσει της διαδικασίας Στρατηγικών Επενδύσεων μπορούν να καλυφθούν αναδρομικά.

[15] Βλ. άρθρο 1 παρ. 4 του ν. 4277/2014.

[16] Σύμφωνα με το άρθρο 10 παρ. 3.2. του νέου Ρ.Σ.Α., «Τα Διαδημοτικά Κέντρα Ευρείας Ακτινοβολίας αποτελούν τα δευτερεύοντα κέντρα ή συστήματα κέντρων της Χωρικής Ενότητας Λεκανοπεδίου που συγκεντρώνουν πολυδιάστατη ανάπτυξη και έχουν σημαντική εμβέλεια μέσα στη Χωρική Ενότητα στην οποία ανήκουν, αναδεικνύοντας τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της και μπορεί να περιλαμβάνουν και ορισμένες συμπληρωματικές δραστηριότητες μητροπολιτικής ακτινοβολίας. Συνιστούν δίκτυο συμπληρωματικών κέντρων πολλαπλών δραστηριοτήτων, τα οποία διατηρούν ταυτόχρονα τη λειτουργική τους αυτοτέλεια και ετερογένεια, προωθώντας την εσωτερική συνοχή και την ισόρροπη ανάπτυξη.».

[17] Βλ. άρθρο 11 παρ. 3.2. περ. γ’ του νέου Ρ.Σ.Α.

[18] Σύμφωνα με το άρθρο 11, «Οργάνωση αξόνων και πόλων ανάπτυξης», παρ. 2.1., «Αναπτυξιακοί Άξονες διεθνούς και εθνικής εμβέλειας», περ. α’ του νέου Ρ.Σ.Α, «...Κατά μήκος αυτού του άξονα αναπτύσσονται πλέγματα λειτουργιών μητροπολιτικής και διεθνούς εμβέλειας, με κύριο χαρακτήρα τις τριτογενείς επιχειρηματικές δραστηριότητες, και ιδιαίτερα τους γραφειακούς χώρους και τις έδρες επιχειρήσεων, τις τουριστικές υπηρεσίες, τις πολιτιστικές λειτουργίες, τις υπηρεσίες υγείας και τον αθλητισμό...».

[19] Βλ. άρθρο 11 παρ. 2.1. περ. γ’ του νέου Ρ.Σ.Α.

[20] Σύμφωνα με την παρ. Β’, «Αναγκαιότητα», της υπ’ αριθ. πρωτ. 077531 από 27.9.2012 Απόφασης του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αμαρουσίου η αναθεώρηση του Γ.Π.Σ. του Δήμου είναι αναγκαία, «...Επειδή έχει παρέλθει μία δεκαπενταετία από τότε που έγιναν οι τελευταίες ρυθμίσεις και μια εικοσαετία από το αρχικό ΓΠΣ, διαπιστώνεται έντονα η ανάγκη μελέτης και τροποποίησης του Γ.Π.Σ. και προσαρμογής του στις νέες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί ιδιαίτερα μετά τις αλλαγές που προέκυψαν λόγω της διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων στην πόλη του Αμαρουσίου, όπως μεταολυμπιακή χρήση του Ο.Α.Κ.Α., νέες λεωφόροι, νέοι σταθμοί τρένων και προαστιακού, αύξηση κατά 40% του πληθυσμού κατοίκων και εργαζομένων από το τελευταίο Γ.Π.Σ. (1994), καθώς και χρήσεις γης και ποικιλόμορφες πιέσεις οικιστικού και περιβαλλοντικού χαρακτήρα...».

Οικονομική κρίση: από το τραπεζικό σύστημα των Η.Π.Α του 2007 στο σήμερα

noreply@blogger.com (Anonymous) — Wed, 27 Jan 2016 13:19:00 +0000

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι με την εμφάνιση της κρίσης και τον επηρεασμό της ζωής μας άρχισαν να γίνονται στοιχεία της καθημερινότητάς μας οικονομικοί όροι όπως SWAPS, CDO’s, short selling or shorting και πολλοί άλλοι. Δικαίως οι περισσότεροι από εμάς δεν γνωρίζουμε πολλά στοιχεία για αυτούς και δεν είμαστε τόσο εξοικειωμένοι μαζί τους. Πρόσφατα, άλλωστε, η ταινία «The big short» προκάλεσε αίσθηση στο κοινό όχι μόνο για τους, πολλές φορές, δυσνόητους οικονομικούς όρους που χρησιμοποιεί αλλά κυρίως για μια ρεαλιστική έως και κυνική αποτύπωση της πραγματικότητας της κρίσης και τα αίτια που την προκάλεσαν. Είναι άραγε η πραγματικότητα που πολλοί αγνοούσαν ή δεν ήθελαν να παραδεχτούν που προκάλεσε ή μας έδειξε την άλλη όψη του νομίσματος του χρηματοπιστωτικού τομέα που πολλοί υποπτεύονταν ή γνώριζαν αλλά δεν το έβλεπαν τόσο κυνικά αποδομημένο μπροστά τους.

Στο παρόν άρθρο, φυσικά, δε θα υπεραναλύσουμε τους οικονομικούς όρους που συναντήσαμε στην περίοδο της κρίσης γιατί δεν είμαστε οικονομολόγοι ή απασχολούμενοι σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Θα ρίξουμε απλώς μια ματιά στο τι συνέβη, τι συνεπάγεται για τη ζωή μας και πως άλλαξε η ζωή ολόκληρης της Ευρώπης μετά από την περίοδο κρίσης.

Αρχικά πρέπει να αναφερθεί πώς η κρίση ναι μεν μπορεί να ξεκίνησε από τον χρηματοπιστωτικό τομέα αλλά γρήγορα πήρε μεγάλες διαστάσεις και πλέον έχει εισχωρήσει στην πολιτική αλλά και στην κοινωνική ζωή των χωρών. Απαρχή όλων ήταν η αύξηση του ποσοστού στεγαστικών δανείων που χορηγούσαν οι τράπεζες, καθώς ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός ανθρώπων ζητούσε και ελάμβανε δάνειο για στεγαστικούς λόγους, πολλές φορές μη έχοντας κάνει τον απαραίτητο προγραμματισμό για την ακώλυτη αποπληρωμή των δανείων και άλλες φορές η κρίση τους έδειχνε το σκληρό της πρόσωπο χάνοντας τη δουλειά τους, αφήνοντας τους εν μέσω τρικυμίας σε ανοιχτή θάλασσα χωρίς σωσίβιο, όπως σχηματικά θα μπορούσαμε να πούμε.

Μη εξυπηρετούμενα, λοιπόν, δάνεια αποτέλεσαν τα τμήματα από τα οποία παράχθηκε ένα χρηματοοικονομικό προϊόν, γνωστό τοις πάσι, με τον όρο CDO (collateral debt obligation). Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για ένα δομημένο χρεωστικό ομόλογο όπως αναφέρει και η ονομασία του, που σχεδιάστηκε για να δίνει στους επενδυτές μεγαλύτερη διαφοροποίηση κινδύνου, πράγμα που συνεπάγονται τα στεγαστικά δάνεια. Στο προϊόν αυτό συνδυάζονται οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι όλων των διαφορετικών δανείων από τα οποία αποτελείται και ως εκ τούτου ο επενδυτής που θα το αγοράσει είναι λιγότερο εκτεθειμένος στους επιμέρους κινδύνους του κάθε δανειζόμενου, καθώς ακολουθείται και εδώ η λογική της διαφοροποίησης/διασποράς κινδύνου με την αγορά περισσότερων μετοχών από την αγορά μιας μεμονωμένης. Η τεχνολογία των δομημένων χρεωστικών ομολόγων δεν είναι πρόσφατη αλλά έχει τις ρίζες της στη δεκαετία του ΄80, όμως πρόσφατα είναι που εφαρμόστηκε σε δάνεια στεγαστικά. Μετά της δημιουργία των CDO’s , σειρά έχουν οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης που «βαθμολογούν» την πιστοληπτική ικανότητα και κατηγοριοποιούν τα CDO’s σε διάφορες κλάσεις με πρώτη αυτή των ΑΑΑ (triple A) όπου είναι και η κατηγορία με το μικρότερο ρίσκο μη αποπληρωμής για τον επενδυτή και αντιστοίχως με τη μικρότερη απόδοση, και ακολουθούν οι υπόλοιπες κατηγορίες. Αξίζει να σημειωθεί πως όσο κατεβαίνει η κατηγορία του CDO πχ. κατηγορία CC αυξάνεται ο κίνδυνος που αναλαμβάνει ο επενδυτής αλλά και η απόδοσή του.

Από την άλλη, τα swaps ή αλλιώς συμβάσεις ανταλλαγής αποτελούν συμφωνίες μεταξύ δύο συμβαλλομένων για ανταλλαγή μελλοντικών χρηματοροών (legs) με τρόπο που έχουν προκαθορίσει μεταξύ τους και τα χρηματικά ποσά που ανταλλάσσονται μπορεί να αναφέρονται σε διαφορετικά νομίσματα και σταθερά ποσά ή μπορεί ένα σταθερό ποσό να ανταλλάσσεται με ένα μεταβαλλόμενο. Με βάση αυτό τον ορισμό υπάρχουν τεσσάρων ειδών συμφωνίες: οι Συμβάσεις Ανταλλαγής Επιτοκίων (interest rates swap), οι Συμβάσεις Ανταλλαγής Νομισμάτων (currency swap), οι Συμβάσεις Ανταλλαγής Εμπορευμάτων (commodities swap) και οι Συμβάσεις Ανταλλαγής Μετοχών (equity swap). Οι κίνδυνοι που αναλαμβάνει ένας επενδυτής με την αγορά του συγκεκριμένου προϊόντος είναι ο κίνδυνος από τις μεταβολές στην αξία του υποκειμένου μέσου (κίνδυνος μέσου υποκειμένου), ο κίνδυνος από τη μη εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων από τον αντισυμβαλλόμενο (πιστωτικός κίνδυνος αντισυμβαλλομένου) και ο κίνδυνος να μην είναι εγκαίρως δυνατή η εκκαθάριση των προγραμματισμένων συναλλαγών (κίνδυνος διακανονισμού).

Ένας ακόμη όρος που έχει εμφανιστεί και έχει απασχολήσει, λιγότερο συγκριτικά με τους προαναφερθέντες, στην περίοδο της κρίσης είναι αυτός του shorting. Shorting ή short selling αποκαλείται στην χρηματοοικονομική η πρακτική της ανοιχτής πώλησης ή ακάλυπτης πώλησης περιουσιακών στοιχείων, συνήθως χρεογράφων, με την οποία ο πωλητής έχει «δανειστεί» από τρίτον, συνήθως χρηματιστηριακό μεσάζοντα, με την πρόθεση να αγοράσει πανομοιότυπα χρεόγραφα αργότερα για να τα επιστρέψει στο δανειστή. Στη συγκεκριμένη πρακτική, ο πωλητής ελπίζει στην πιθανή πτώση της τιμής των χρεογράφων στο χρονικό διάστημα μεταξύ πώλησης και επαναγοράς ώστε να επωφεληθεί , καθώς θα έχει πληρώσει λιγότερα για την αγορά των χρεογράφων από όσα θα λάβει κατά την πώλησή τους.

Σίγουρα θα υπάρχουν πολλοί που θα αναρωτηθούν για το λόγο αναφοράς αυτών των όρων και αν είναι τόσο σημαντικοί για την οικονομία. Η απάντηση είναι αυτονόητη, θαρρώ, καθώς επηρεάζεται η ρευστότητα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από την ύπαρξη αυτών των οικονομικών προϊόντων, πολλώ δε μάλλον όταν αφορούν μη εξυπηρετούμενα δάνεια και επηρεάζουν και την καθημερινότητα των δανειοληπτών. Χαρακτηριστικό άλλωστε παράδειγμα προς επίρρωση των ανωτέρω είναι η ψήφιση και οι συχνές αλλαγές του νόμου περί προστασίας υπερχρεωμένων νοικοκυριών και η προστασία μέσω αυτού της πρώτης κατοικίας τους.

Είναι, εξάλλου, αδιαμφισβήτητο ότι όλα ξεκίνησαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής το 2007 και το 2008 η κρίση πήρε μεγάλες διαστάσεις με την κατάρρευση της τέταρτης μεγαλύτερης επενδυτικής τράπεζας των Η.Π.Α, τη Lehman Brothers, λόγω των λανθασμένων επενδυτικών χειρισμών και της ύπαρξης των προϊόντων που προαναφέρθηκαν και έκτοτε η κρίση στον τραπεζικό τομέα εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο με τις γνωστές σε όλους μας επιπτώσεις.

Φυσικά και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έμεινε αμέτοχη μπροστά σε όλα αυτά, καθώς η οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2008 έφερε στην επιφάνεια ουσιαστικά προβλήματα που υπήρχαν στο εσωτερικό πολλών χωρών , κρατών-μελών και κατέδειξε το βαθμό αλληλεξάρτησης των οικονομιών των χωρών. Για το λόγο αυτό και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει λάβει και λαμβάνει μέτρα για τη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα και μέσω των ,γνωστών σε όλους, ανακεφαλαιοποιήσεων των τραπεζών που συγκέντρωσαν διφορούμενες απόψεις. Επιπλέον, υπήρξε συντονισμός των οικονομικών πολιτικών όλων των κρατών-μελών και αναπτύχθηκαν εξειδικευμένοι μηχανισμοί προκειμένου η Ευρωπαϊκή Ένωση να καταστεί πιο ισχυρή και ανταγωνιστική στο μέλλον.

Όπως είναι όμως αναμενόμενο, όλα τα ανωτέρω είχαν και το τίμημά τους για τις οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρά το γεγονός ότι κατόπιν προσπαθειών το ευρώ ως νόμισμα κρατήθηκε σε σχετικά υψηλή τιμή έναντι άλλων νομισμάτων. Χαρακτηριστικό του τιμήματος είναι το γεγονός ότι το 2009 ήταν η χρονιά όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση γνώρισε τη μεγαλύτερη ύφεση από την ύπαρξή της και στις πιο απομακρυσμένες χώρες της Ευρώπης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, η αντιμετώπιση της κρίσης και των χρεών έγινε κρίση δημοσίου χρέους. Αποτέλεσμα της κρίσης δημοσίου χρέους των κρατών είναι φυσικά η έλλειψη πιστοληπτικής ικανότητας και η καχυποψία με την οποία αντιμετωπίστηκαν αυτές οι χώρες ως προς τη δυνατότητά τους να αποπληρώσουν τα χρέη τους αλλά και να παράγουν επενδυτικά προϊόντα όπως τα ομόλογα για τις διεθνείς αγορές.

Η κρίση φυσικά δεν έμεινε μόνο στον χρηματοπιστωτικό τομέα αλλά επηρεάστηκαν και οι δείκτες της ανεργίας. Ως εκ τούτου μερικές χώρες της Ευρώπης έφτασαν να έχουν υψηλά ποσοστά ανεργίας συμπαρασύροντας και τα ποσοστά φτώχειας που ολοένα και αυξάνονται. Χαρακτηριστικό τούτου είναι ο μεγάλος αριθμός ατόμων παραγωγικής ηλικίας, που βρίσκονται σε διαφορετικό κράτος από εκείνο στο οποίο μεγάλωσαν, με αποτέλεσμα να εξακολουθούν να υπάρχουν τεράστιες ανισότητες μεταξύ των κρατών στο βιοτικό επίπεδο αλλά και στην κατανομή πληθυσμού στο εσωτερικό τους μεταξύ νέων και πιο ηλικιωμένων ατόμων.

Φυσικά αρκετοί είναι αυτοί που θα διαφωνήσουν με όσα διαβάζουν και ίσως τους φανεί σαν την ωραιοποιημένη πλευρά της πραγματικότητας αφού κατ’ αυτούς «τόσα δεινά έχουμε ζήσει εξαιτίας του ευρώ και ορίστε που φτάσαμε και έχουμε και τους πρόσφυγες τώρα». Όσο δύσκολο κι αν είναι να μάθει κάποιος οικονομικούς και τεχνικούς όρους αξίζει να ρίξει μια ρεαλιστική ματιά στην πραγματικότητα και να καταλάβει πως το ευρώ, αυτό καθαυτό, ως νόμισμα δεν είναι η αιτία όλων των δεινών αλλά η αλληλεξάρτηση των οικονομιών των χωρών τόσο αυτών που βρίσκονται στην Ευρώπη όσο και αυτών εκτός Ευρώπης. Επιπλέον, το να επιρρίψει κανείς τις ευθύνες για την τωρινή κατάσταση στους πρόσφυγες που αναζητούν καλύτερη ζωή και ελπίδα φεύγοντας από μια εμπόλεμη χώρα είναι τουλάχιστον ενάντια στην ανθρωπιά μας και τις ηθικές αρχές για αλληλεγγύη και βοήθεια στους έχοντες ανάγκη.

Όσα μέτρα, επομένως, λαμβάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη σταθεροποίηση των οικονομιών των κρατών έχουν ως στόχο την καλυτέρευση της ζωής των ανθρώπων στο εσωτερικό των χωρών και στην ανάπτυξη των οικονομιών τους. Μακροπρόθεσμος στόχος είναι η στρατηγική Ευρώπη για το 2020 όπου στρατηγικοί σχηματισμοί θα ενισχύσουν την εργασία, την παραγωγικότητα και τον ανταγωνισμό κυρίως μέσω επενδύσεων σε εξελιγμένη έρευνα, καινοτομία και προηγμένη τεχνολογία σε ενεργειακά δίκτυα αλλά και άλλους τομείς. Αναμφίβολα, η οικονομική ανάκαμψη δεν είναι εύκολη και για το λόγο αυτό υπάρχουν και μηχανισμοί και δράσεις για τη σταθερότητα του νομίσματος και των οικονομιών αλλά το κυριότερο όλων είναι η ύπαρξη αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών.

Κλείνοντας θα παραθέσω το απόφθεγμα του Μαρκ Τουαίην με το οποίο ξεκίνησε η ταινία που αναφέρεται ανωτέρω και σίγουρα δίνει τροφή για σκέψη σε όλους μας τόσο για την κρίση και τα αίτιά της όσο και για τις υπόλοιπες εκφάνσεις της ζωής μας. Σύμφωνα με αυτό λοιπόν «Δε σε βάζουν σε μπελάδες αυτά που δε γνωρίζεις αλλά αυτά που θεωρείς σίγουρα και δεν είναι».

Πετρούλα Μανδηλαρά,

Δικηγόρος Αθηνών

Η Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή: πώς φτάσαμε σε αυτή και οι στόχοι για το μέλλον του πλανήτη

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 17 Dec 2015 15:58:00 +0000

Ήταν αρχές του 2011 (4 Φεβρουαρίου) όταν ο, τότε, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Jose Manuel Barroso παρουσίαζε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τις προτεραιότητες της Ευρώπης όσον αφορά στην ενεργειακή πολιτική και τις δεσμεύσεις για την εξασφάλιση βιώσιμης, ανταγωνιστικής και ασφαλούς ενέργειας στην Ευρώπη. Πιο συγκεκριμένα, οι δεσμεύσεις αφορούσαν τις προσπάθειες για την ολοκλήρωση της εσωτερικής ενεργειακής αγοράς έως το 2014, την εξάλειψη των ενεργειακών νησίδων έως το 2015, την ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης και τον καλύτερο συντονισμό στην εξωτερική ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ).

Φυσικά, το εν λόγω Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει μείνει γνωστό στο ευρύ κοινό για το στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης «20-20-20 έως το 2020».Ο συγκεκριμένος στόχος, πιο αναλυτικά, αφορά τη μείωση σε ποσοστό 20% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, την αύξηση σε ποσοστό 20% του μεριδίου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας καθώς και την μείωση σε ποσοστό 20% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2020. Παράλληλα, η συνεχώς αυξανόμενη ενεργειακή εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με υπολογισμούς, θα άγγιζε το 94% σε πετρέλαιο και το 83% σε φυσικό αέριο έως το 2030, τόσο από παραδοσιακούς στρατηγικούς προμηθευτές της όπως η Νορβηγία, η Ρωσία, η Αλγερία, η Νιγηρία και το Κατάρ αλλά και από αναδυόμενους στρατηγικούς προμηθευτές όπως το Ιράκ και οι περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου και της Κασπίας. Ως εκ τούτου υπήρξε δέσμευση των κρατών για μείωση του υψηλού βαθμού συγκέντρωσης που χαρακτηρίζει την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά με την ενθάρρυνση εισόδου νεοεισερχομένων και ανεξάρτητων προμηθευτών αλλά και με την ενεργειακή διασύνδεση μεταξύ των χωρών μέσω της χάραξης μακροπρόθεσμης στρατηγικής για διαδρόμους προτεραιότητας αλλά και την χρηματοδότηση σε διασυνοριακά έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, καθώς μόνο το 3% της ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ περνάει τα σύνορά της και πολλές περιοχές είναι ακόμα αποσυνδεδεμένες από την υπόλοιπη ΕΕ.

Κάνοντας μια σύντομη αναδρομή θα καταλήξουμε στο συμπέρασμα πως το ενδιαφέρον των κρατών για την κλιματική αλλαγή δε εμφανίστηκε ξαφνικά το 2011 ούτε πριν λίγες μέρες στη διάσκεψη του Παρισιού, αλλά προϋπήρχε και πρόδρομος όλων των τωρινών συζητήσεων είναι η, κοινώς γνωστή, «Συμφωνία της Κοπεγχάγης». Το Δεκέμβριο, λοιπόν, του 2009 έλαβε χώρα στην Κοπεγχάγη η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Kλιματική Aλλαγή (COP15) , χωρίς ωστόσο να υπάρξει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα, η σύναψη, δηλαδή, μιας παγκόσμιας, αποτελεσματικής, φιλόδοξης και νομικά δεσμευτικής συμφωνίας. Ως κύριο αποτέλεσμα της Διάσκεψης ήταν μια πολιτική συμφωνία, γνωστή ως Συμφωνία της Κοπεγχάγης (Copenhagen Accord). Στην εν λόγω Συμφωνία αναγνωρίστηκε ο στόχος διατήρησης της μέσης μέγιστης παγκόσμιας αύξησης της θερμοκρασίας κάτω από 2 βαθμούς Κελσίου και η ανάγκη επανεξέτασης μετά το 2015 για πιθανή επιδίωξη της διατήρησης της μέγιστης μέσης παγκόσμιας αύξησης της θερμοκρασίας κάτω από 1,5 βαθμούς Κελσίου σύμφωνα με τις νέες επιστημονικές γνώσεις. Επιπλέον, αναγνωρίστηκε η ανάγκη ενισχυμένης δράσης για την προσαρμογή και ανάπτυξη της προσαρμοστικότητας στις αναπτυσσόμενες χώρες, ιδίως στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, τα νησιώτικά συμπλέγματα και την Αφρική, κυρίως μέσω της υποχρέωσης των αναπτυγμένων χωρών για χρηματοδότηση της εν λόγω προσαρμογής στις αναπτυσσόμενες χώρες, συμπεριλαμβανομένου ενός προγράμματος ταχείας χρηματοδότησης ύψους 30 δις. δολλάρια ΗΠΑ) για το χρονικό διάστημα από το 2010 έως το 2012 αλλά και μιας μακροπρόθεσμης οικονομικής βοήθειας της τάξης των 100 δις. δολλαρίων ΗΠΑ ετησίως έως το 2020. Αναμφίβολα, η Συμφωνία της Κοπεγχάγης αποτέλεσε ένα πρώτο βήμα στο οποίο συμμετείχαν τα περισσότερα μέρη και παρείχε δεσμεύσεις για να μετατραπεί αυτή η πολιτική συμφωνία μελλοντικά σε μια παγκόσμια νομικά δεσμευτική συμφωνία στην επόμενη Διάσκεψη των Ην. Εθνών, που έλαβε χώρα στο Μεξικό, πράγμα που αποτέλεσε και επιδίωξη της ΕΕ παράλληλα με τη μείωση των παγκοσμίων εκπομπών σε ποσοστό 50% έως το 2050.

Καθώς, όμως, η σταδιακή αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη αποτελεί ένα από τα πιο πολύπλοκα οικονομικοπολιτικά και διπλωματικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα κράτη και παρά την απογοητευτική, και χαοτική θα μπορούσε κάποιος να τη χαρακτηρίσει, Διάσκεψη της Κοπεγχάγης, τις προηγούμενες μέρες έλαβε χώρα στο Παρίσι η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (COP21), στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι 195 κρατών. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε χτυπώντας το ξύλινο σφυρί του στο βήμα του συνεδριακού κέντρου του Μπουρζέ , νότια του Παρισιού, ο Laurent Fabius, Υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας και πρόεδρος της 21ης Διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα (COP21), «Η συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα υιοθετήθηκε». Μια συμφωνία που δεν έχει προηγούμενο για την καταπολέμηση της ανόδου της θερμοκρασίας, η έκταση της οποίας απειλεί τον πλανήτη με κλιματικές καταστροφές, η οποία έρχεται εν μέσω επευφημιών και σε ατμόσφαιρα ευφορίας μετά από έξι χρόνια από την αποτυχία της διάσκεψης της Κοπεγχάγης να επισφραγίσει μια παρόμοια συμφωνία και μετά από χρόνια εξαιρετικά επίπονων διαπραγματεύσεων. Με τη συμφωνία επικυρώνεται ο πολύ φιλόδοξος στόχος του περιορισμού της ανόδου της θερμοκρασίας αρκετά κάτω από τους δύο βαθμούς Κελσίου, προκειμένου να περιορισθεί η κλιματική απορρύθμιση, που εμφανίζεται με τον πολλαπλασιασμό των κυμάτων καύσωνα, των ξηρασιών και των πλημμυρών αλλά και με την επιτάχυνση της τήξης των παγετώνων, ενώ παράλληλα ήταν ισχυρή απαίτηση των χωρών του Νότου να αναθεωρηθεί προς τα πάνω η χρηματοδότηση που δίνεται προς τις αναπτυσσόμενες χώρες ως αρωγή για το κλίμα.

Ωστόσο, ο πανηγυρισμός για την έκβαση της διάσκεψης και την υιοθέτηση της συμφωνίας επισκιάστηκε από δύο αφυπνιστικές επιστημονικές αλήθειες που μπορούν να αποδυναμώσουν την αποτελεσματικότητα ακόμα και των πιο φιλόδοξων σχεδίων σχετικά με τη μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Πιο αναλυτικά, η πρώτη αλήθεια είναι ότι οι εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα, του αερίου του θερμοκηπίου, που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία, συσσωρεύονται στην ατμόσφαιρα και παραμένουν εκεί για αιώνες μέχρι να απορροφηθούν με αργούς ρυθμούς από τα φυτά και τους ωκεανούς και ως εκ τούτου το μόνο που μπορούν να καταφέρουν οι μετριοπαθείς μειώσεις των εκπομπών είναι η καθυστέρηση αύξησης συγκέντρωσης του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα και όχι η αποτροπή συγκέντρωση. Επομένως, μέσα στα επόμενα 50 έτη ακόμα κι αν υπήρχε μια μείωση της τάξης του 20% στις παγκόσμιες εκπομπές από τα επίπεδα που θα έφταναν στο επίπεδο της «μη δράσης», ο αναμενόμενος διπλασιασμός της συγκέντρωσης των εκπομπών θα καθυστερούσε περί τα 10 έτη, δηλαδή από το 2065 στο 2075.Οι άνευ όρων, λοιπόν, δεσμεύσεις των κρατών ενόψει της διασκέψεως προσβλέπουν στη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου μέχρι το 2030 σε ποσοστό 3% κάτω από το 8% που θα αυξανόταν στην περίπτωση του σεναρίου της «μη δράσης».

Περαιτέρω, η δεύτερη επιστημονική αλήθεια, που προκύπτει από την ιδιομορφία των μορίων του διοξειδίου του άνθρακα, αφορά στο ότι η επίδραση που έχει το αέριο στη θέρμανση της ατμόσφαιρας δεν αλλάζει αναλογικά με τη συγκέντρωση, αλλά σε μικρότερο βαθμό, με συνέπεια μικρές μειώσεις να έχουν όλο και μικρότερη επίδραση στο κλίμα όσο αυξάνεται η συγκέντρωσή τους στην ατμόσφαιρα. Η πρακτική σημασία αυτής της, ίσως δυσνόητης, λογαριθμικής εξάρτησης καταδεικνύει πως η εξάλειψη ενός τόνου εκπομπών στα μέσα του 21ου αιώνα θα έχει το μισό ψυκτικό αποτέλεσμα από αυτό που θα είχε η ίδια στα μέσα του 20ου αιώνα.

Οι δύο ανωτέρω αναφερόμενες επιστημονικές αλήθειες σε συνδυασμό με την υφιστάμενη κοινωνική πραγματικότητα συνωμοτούν υπέρ της δυσκολίας της μείωσης των εκπομπών, καθώς η ενεργειακή ζήτηση είναι άμεσα συνδεδεμένη με την αύξηση του εισοδήματος και του επιπέδου διαβίωσης και αναμένεται να αυξηθεί μέχρι τα μέσα του αιώνα, ωθούμενη και από την οικονομική πρόοδο στις αναπτυσσόμενες χώρες αλλά και από την αύξηση του πληθυσμού σε 9,7 εκατομμύρια από 7,3 εκατομμύρια που είναι σήμερα. Καθίσταται, επομένως, καταφανές ότι η ανθρώπινη επίδραση στο κλίμα για αρκετές δεκαετίες δε μπορεί να μειωθεί και ως εκ τούτου χρειάζεται μια προσαρμογή στις νέες συνθήκες της κλιματικής αλλαγής αλλά και αναζήτηση και επιλογή διαφορετικών μορφών ενέργειας, όπως η αιολική, η υδροηλεκτρική, η βιομάζα κλπ που παρά το υψηλό κόστος τους, θα συμβάλλουν αποφασιστικά στην όσο το δυνατόν μικρότερη ανθρώπινη επίδραση στο κλίμα και όχι πεισματική εμμονή στη χρήση ορυκτών καυσίμων, όπως σήμερα.

Αναμενόμενο είναι πολλοί να πουν ότι η στροφή των οικονομιών των κρατών σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) μειώνοντας τη χρήση ορυκτών καυσίμων είναι οικονομικά ασύμφορη, ειδικά σε περίοδο κρίσης όπως η παρούσα. Την καλύτερη απάντηση στον ανωτέρω προβληματισμό δίνει το παράδειγμα της Ουρουγουάης, των μόλις 3,4 εκατομμυρίων κατοίκων. Η Ουρουγουάη, λοιπόν, σε λιγότερο από 10 χρόνια έχει μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου χωρίς κρατική επιχορήγηση ή επιβάρυνση των καταναλωτικών τιμολογίων ενέργειας. Επιπλέον, οι ενεργειακές ανάγκες της χώρας καλύπτονται σήμερα σε ποσοστό 94,5% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μεταξύ των οποίων, υδροηλεκτρική ενέργεια, ενέργεια από βιομάζα και αιολική ενέργεια. Ο συνδυασμός των ανωτέρω πηγών ενέργειας έχει συμβάλλει στη μείωση των διακοπών ρεύματος κατά τις περιόδους ξηρασίας κερδίζοντας κατά αυτό τον τρόπο τον τίτλο του «Ηγέτη της Πράσινης Ενέργειας» από την Παγκόσμια Τράπεζα και την οικονομική επιτροπή για τη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική.

Αναμφίβολα και ενόψει των ανωτέρω εκτεθέντων η κλιματική αλλαγή αποτελεί ένα νόμισμα με δύο όψεις, πράγμα που σημαίνει ότι η επιλογή μιας πρακτικής σίγουρα έχει πλεονεκτήματα αλλά μπορεί να έχει και μειονεκτήματα και δεν πρέπει να προκρίνεται αβίαστα έναντι μιας άλλης. Αντ’ αυτού χρειάζεται η κατάλληλη επιλογή πρακτικής, ώστε με βάση το κείμενο της συμφωνίας που θέτει το μακροπρόθεσμο στόχο για τις εκπομπές αερίου, που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, πηγή της χωρίς προηγούμενο απορρύθμισης του κλίματος να γίνει ένα βήμα μπροστά, ζωτικής σημασίας για τα κράτη, για την αποφυγή της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ας μην ξεχνάμε ότι η λύση κάθε προβλήματος αφετηριάζεται από την παραδοχή και την αποδοχή του ίδιου του προβλήματος και αυτό το βήμα έγινε με τη διάσκεψη του Παρισιού. Το επόμενο βήμα, αυτό της θέσης σε εφαρμογή της συμφωνίας και τα αποτελέσματα της αναμένονται με μεγάλο ενδιαφέρον.

Πετρούλα Μανδηλαρά

Δικηγόρος Αθηνών

Συνθήκη Σένγκεν: η σημασία της για την ύπαρξη της Ευρώπης

noreply@blogger.com (Anonymous) — Tue, 08 Dec 2015 13:06:00 +0000

Πέρασε αρκετός καιρός από τότε που γίνονταν συζητήσεις περί Grexit και έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη, αλλά το θέμα του Grexit επανήλθε στο προσκήνιο με αφορμή το προσφυγικό ζήτημα και τώρα φημολογείται η έξοδος της χώρας από τη «Συνθήκη Σένγκεν», όπως αναφέρεται. Παρακάτω θα ρίξουμε μια ματιά στα κύρια σημεία της και τη σημασία της για τα κράτη που έχουν υπογράψει τη Συνθήκη.

Συμφωνία του Σένγκεν (Schengen Agreement), γνωστή και ως Συνθήκη του Σένγκεν, καλείται η συμφωνία που υπεγράφη στην πόλη Σένγκεν (Schengen) του Λουξεμβούργου στις 14 Ιουνίου 1985 μεταξύ πέντε κρατών μελών των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ήτοι μεταξύ Βελγίου, Γερμανίας, Γαλλίας, Λουξεμβούργου και Ολλανδίας. Στόχος της συμφωνίας ήταν η καθιέρωση της ελεύθερης κυκλοφορίας όλων των προσώπων, υπηκόων των κρατών που υπέγραψαν την συμφωνία, την προοδευτική κατάργηση των ελέγχων στα σύνορα, καθώς και την αστυνομική και δικαστική συνεργασία μεταξύ των κρατών.

Επιπλέον, στις 19 Ιουνίου 1990 υπεγράφη ,πάλι, στο Σένγκεν η «Σύμβαση Εφαρμογής της Συμφωνίας του Σένγκεν», η οποία συμπλήρωνε και εξειδίκευε την αρχική συμφωνία και αφορούσε συνεργασία κυρίως σε διακυβερνητικό επίπεδο και εκτός θεσμικού πλαισίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων μέχρι τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης του Άμστερνταμ (υπεγράφη 2 Οκτωβρίου 1997, τέθηκε σε ισχύ 1 Μαΐου 1999 και με τη συγκεκριμένη συνθήκη η Ένωση έθεσε ως στόχο τη δημιουργία αρχών και ευθυνών στα πεδία κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας με παράλληλη διασφάλιση των συμφερόντων της Ένωσης). Έκτοτε υπεγράφησαν Πρωτόκολλα και Συμφωνίες προσχώρησης στα ανωτέρω αναφερθέντα διεθνή κείμενα από άλλα κράτη μέλη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα το 1992. Ο Ν. 2514/1997 κύρωσε στην Ελλάδα τη Συμφωνία Σένγκεν, τη Σύμβαση Εφαρμογής της Συνθήκης του Σένγκεν και τα Πρωτόκολλα και τις Συμφωνίες προσχώρησης των νέων κρατών μεταξύ 1990 και 1996.

Η Συμφωνία Σένγκεν τέθηκε σε ισχύ στις 26 Μαρτίου 1995, δημιουργώντας έτσι τη Ζώνη Σένγκεν που ενσωματώθηκε με την έναρξη ισχύος της ανωτέρω αναφερθείσας Συνθήκης του Άμστερνταμ με εξαίρεση την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, που επέλεξαν κατά την υπογραφή της Συνθήκης του Άμστερνταμ να διατηρήσουν τους συνοριακούς ελέγχους με τα άλλα κράτη μέλη της ΕΕ, έχοντας όμως παράλληλα τη δυνατότητα να εφαρμόζουν μερικές από τις διατάξεις του κεκτημένου Σένγκεν. Το κεκτημένο Σένγκεν (Schengen acquis), έκτοτε, εφαρμόζεται και αναπτύσσεται περαιτέρω εντός του νομικού και θεσμικού πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κύριο χαρακτηριστικό της Συμφωνίας Σένγκεν είναι η κατάργηση ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα και η ενίσχυση ελέγχων στα κοινά εξωτερικά σύνορα. Άλλα σημεία άξια προσοχής στην εν λόγω συμφωνία είναι οι κοινοί κανόνες περί ασύλου, το δικαίωμα της αστυνομίας να καταδιώξει άτομα και έξω από τα σύνορα της χώρας, κοινή λίστα χωρών των οποίων οι πολίτες χρειάζονται βίζα, δημιουργία συστήματος πληροφοριών Σένγκεν (SIS), που επιτρέπει στην αστυνομία, σε δικαστικές αρχές, σε αρχές αρμόδιες για τη μετανάστευση και άλλες αρχές να εισάγουν και να συμβουλεύονται αρχεία για ανεπιθύμητους ανθρώπους ή πρόσωπα και αντικείμενα που συνδέονται με ποινικά αδικήματα και τέλος, η συνεργασία για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών.

Σήμερα ο χώρος Σένγκεν αποτελείται από 26 ευρωπαϊκές χώρες, από τις οποίες οι 22 είναι χώρες κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και περιβάλλεται από 42.673 χλμ θαλάσσιων συνόρων και 7.721 χλμ χερσαίων συνόρων. Εντός του χώρου Σένγκεν, λοιπόν, δεν υποβάλλονται τα πρόσωπα σε διασυνοριακό έλεγχο, τα κράτη της ΕΕ πρέπει να αίρουν τα εμπόδια στην απρόσκοπτη ροή της οδικής κυκλοφορίας όπως τα όρια ταχύτητας τα οποία δεν είναι αναγκαία, επιτρέπεται ο έλεγχος σε αεροδρόμια και λιμάνια, μόνο όσον αφορά στην επαλήθευση ότι ένα πρόσωπο είναι νόμιμος κάτοχος του εισιτηρίου και επιτρέπεται η διενέργεια αστυνομικών ελέγχων αν η αστυνομία διαθέτει πληροφορίες για πιθανές απειλές στη δημόσια ασφάλεια ή για εικαζόμενο διασυνοριακό έγκλημα, όπως αναφέρθηκε και ανωτέρω.

Στο σημείο αυτό, εύλογα, κάποιος θα αναρωτηθεί αν όλα τα παραπάνω ισχύουν μόνο για υπηκόους κρατών μελών της ΕΕ και τι ισχύει στην περίπτωση υπηκόου τρίτων χωρών. Τα κράτη Σένγκεν, λοιπόν, έχουν κοινά εξωτερικά σύνορα και είναι από κοινού υπεύθυνα για τη διατήρηση της ασφάλειας εντός του χώρου, λόγω της απουσίας ελέγχου στα εσωτερικά σύνορα. Το γεγονός αυτό δε συνεπάγεται, ωστόσο, ότι η Ευρώπη θα μετατραπεί σε «φρούριο» αλλά αντιθέτως είναι σημαντικό να ενθαρρυνθούν τα επιχειρηματικά ταξίδια και ο τουρισμός προς όφελος των ευρωπαϊκών οικονομιών αφενός και αφετέρου τα σύνορα πρέπει να παραμείνουν ανοικτά για τα εξωτερικά άτομα που αναζητούν εργασία ή καταφύγιο από πολέμους και διώξεις. Οι υπήκοοι, επομένως, ορισμένων τρίτων χωρών χρειάζονται θεώρηση για να εισέλθουν στο χώρο Σένγκεν. Τα κράτη Σένγκεν έχουν κοινούς κανόνες για τη χορήγηση θεωρήσεων βραχείας διαμονής Σένγκεν, οι οποίες ισχύουν σε όλο το χώρο Σένγκεν και επιτρέπουν σε ένα πρόσωπο να παραμείνει και να ταξιδεύει στην επικράτεια των κρατών Σένγκεν για μέγιστη περίοδο 90 ημερών ανά περίοδο 180 ημερών. Επιπλέον, στους κανόνες Σένγκεν υπάρχει ένα καθεστώς τοπικής διασυνοριακής κυκλοφορίας που διευκολύνει την είσοδο στο χώρο Σένγκεν των υπηκόων γειτονικών τρίτων χωρών που κατοικούν κοντά στα σύνορα. Τούτο επιτυγχάνεται με τη σύναψη συμφωνιών μεταξύ των κρατών Σένγκεν με τις γειτονικές τους τρίτες χώρες, με βάση τις οποίες οι κάτοικοι των παραμεθόριων περιοχών που χρειάζεται να εισέλθουν στο χώρο Σένγκεν να μην υποβάλλονται στους τακτικούς διασυνοριακούς ελέγχους ή να μην χρειάζονται τη θεώρηση Σένγκεν.

Από τα ανωτέρω εκτεθέντα καθίσταται καταφανές ότι η σημασία της για τα κράτη Σένγκεν είναι μεγάλη, όπως και για την ίδια την ύπαρξη της Ευρώπης. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι τα κράτη Σένγκεν υποβάλλονται σε τακτική αξιολόγηση ώστε να ελέγχεται ότι εφαρμόζουν τους κανόνες Σένγκεν. Ενόψει βέβαια και της αθρόας ροής προσφύγων προς της Ευρώπη αλλά και του πρόσφατου τρομοκρατικού χτυπήματος στην καρδιά της Γαλλίας η συνεργασία των κρατών Σένγκεν για την διατήρηση της ασφάλειας στο εσωτερικό του χώρου Σένγκεν είναι επιτακτική, ώστε να μην φτάσουμε στο σημείο να παρατηρούμε μια Ευρώπη «φρούριο» με κλειστά σύνορα και πολύ αυστηρές προϋποθέσεις για χορήγηση αδειών εισόδου σε αυτή. Άλλωστε, όπως προσφάτως ανέφερε ο Έλληνας επίτροπος Μετανάστευσης, Εσωτερικών Υποθέσεων και Ιθαγένειας, παρά το γεγονός ότι υπήρξε συζήτηση λόγω της μεγάλης πίεσης στα σύνορα της Ευρώπης να τεθεί σε εφαρμογή το άρθρο 26 και να δημιουργηθεί ένα είδος «μικρής Σένγκεν», κάτι τέτοιο δε θα μπορούσε να γίνει γιατί θα έθετε το τέλος της Ευρώπης.

Αναμφίβολα, οι απόψεις διίστανται και πολλά λέγονται και γράφονται για το προσφυγικό και τα ζητήματα που εγείρονται με αφορμή αυτό όπως το παρόν για τη ζώνη Σένγκεν. Το ζήτημα είναι, εν τέλει, ότι η Ευρώπη βρίσκεται σε μια μεταβατική περίοδο που πρέπει να ανατρέξει στις αρχές και τις βάσεις ίδρυσής της προκειμένου να τις χρησιμοποιήσει ως οδηγό για το μέλλον για να αντιμετωπίσει όλα τα προβλήματα που ανακύπτουν, όπως το προσφυγικό. Κανένα πρόβλημα δεν λύνεται αν δεν το αποδεχτούμε και δεν αναζητήσουμε ρεαλιστικούς τρόπους επίλυσής του και σίγουρα ο απομονωτισμός και η έξοδος χωρών από τη ζώνη Σένγκεν δεν λύνουν το παρόν προσφυγικό ζήτημα και τα συνακόλουθα, υπάρχοντα και μελλοντικά επερχόμενα, προβλήματα.

Πετρούλα Μανδηλαρά

Δικηγόρος Αθηνών

Τρομοκρατική Επίθεση στη Γαλλία: η «μαχαιριά στην καρδιά της Ευρώπης» που την άλλαξε για πάντα #PrayForParis

noreply@blogger.com (Anonymous) — Mon, 16 Nov 2015 09:23:00 +0000

Τις τελευταίες δύο ημέρες ολόκληρος ο πλανήτης παρακολουθεί συγκλονισμένος τις εξελίξεις στη Γαλλία μετά το τρομοκρατικό χτύπημα της Παρασκευής, τη «μαχαιριά στην καρδιά της Ευρώπης» όπως την αποκαλούν μερικοί. Ας ρίξουμε όμως μια ματιά στα γεγονότα και το πώς φτάσαμε ως εδώ.

Το τρομοκρατικό χτύπημα της Παρασκευής είχε απολογισμό, μέχρι τη στιγμή που γράφεται το παρόν άρθρο, 129 νεκρούς και 352 τραυματίες μεταξύ των οποίων οι 99 βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση και είναι το δεύτερο μέσα στο 2015, με πρώτο το χτύπημα στο περιοδικό Charlie Hebdo. Από τον περασμένο Ιανουάριο, βέβαια, υπήρξε ένας αριθμός μικρότερης έκτασης περιστατικών μεταξύ των οποίων, ο αποκεφαλισμός και η επίθεση σε ένα εργοστάσιο φυσικού αερίου κοντά στη Λυών από ένα άτομο που εικάζεται ότι ήταν κοντά στον ISIS τον περασμένο Ιούνιο, η σύλληψη ενός μαθητή με καλάσνικοφ που φέρεται να σχεδίαζε επιθέσεις σε εκκλησίες του Παρισιού τον περασμένο Απρίλιο, ενώ τον περασμένο Αύγουστο είχε αποτραπεί μια επίθεση σε τρένο υψηλής ταχύτητας.

Στο σημείο αυτό είναι απαραίτητο να δούμε τι είναι ο ISIS και κατόπιν θα αναφερθούμε στις προφάσεις που χρησιμοποιήθηκαν από τον ISIS ως αίτια για την αιματηρή επίθεση στη Γαλλία. Ο ISIS, λοιπόν, ελληνιστί, το Ισλαμικό Κράτος, αρχικά γνωστό ως «Ισλαμικό Κράτος του Ιράκ και του Λεβάντε» είναι μια ενεργή τζιχαντιστική τρομοκρατική οργάνωση του Ιράκ και της Συρίας, που ανακήρυξε τον Ιούνιο του 2014 την ίδρυση χαλιφάτου σε μια έκταση που περιλαμβάνει περιοχές της Συρίας και του Ιράκ. Η ίδρυση της εξτρεμιστικής αυτής οργάνωσης φαίνεται να έχει ως αφετηρία την έναρξη του πολέμου του Ιράκ, ενώ έχει αναπτύξει δεσμούς με την Αλ Κάιντα, της οποίας ακολουθεί την σκληρή ιδεολογική γραμμή και είναι οπαδός των παγκοσμίων αρχών της τζιχάντ και ακολουθεί μια ακραία αντι-Δυτική ερμηνεία του Ισλάμ, προωθώντας τη θρησκευτική βία.

Η Γαλλία, μετά την επίθεση στο Charlie Hebdo, είχε αναλάβει περαιτέρω ενεργό δράση στον πόλεμο με την Συρία, με την έναρξη αεροπορικών επιδρομών κατά του ISIS το Σεπτέμβριο. Πριν, ωστόσο, και από το περιστατικό στο Charlie Hebdo, η Γαλλία είχε δεχθεί μια σειρά επιθέσεων μικρότερης κλίμακας που συνδέονταν με ισλαμιστές εξτρεμιστές, ενώ εκατοντάδες Γάλλοι πολίτες είχαν ταξιδέψει στη Συρία για να ενταχθούν στον ISIS. Αξίζει να σημειωθεί ότι η παγκόσμια κοινότητα είχε θορυβηθεί από τη δράση της εν λόγω οργάνωσης και είχαν ξεκινήσει συνομιλίες για τη Συρία στην οποία συμμετέχουν μια σειρά από χώρες, μεταξύ των οποίων και η Γαλλία, προκειμένου να την καταστείλουν και να σταματήσουν τις αποτρόπαιες πράξεις της μεταξύ των οποίων τα τελευταία γεγονότα, οι αποκεφαλισμοί, η καταστροφή των μνημείων της Παλμύρας, καταστροφή ενός μνημείου της παγκόσμιας ιστορίας.

Η επίθεση αυτή, συνιστά, όμως και ένα πλήγμα στις αρχές πάνω στις οποίες χτίστηκε το οικοδόμημα της Ευρώπης. Είναι ένα πλήγμα στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και στον τρόπο που θέλουμε να ζήσουμε. Είναι ένα πλήγμα στις αρχές του Διαφωτισμού που γέννησε η Γαλλία, με κύριο εκφραστή τον Ζαν Ζακ Ρουσσώ και τη θεωρία του Κοινωνικού Συμβολαίου που προέτρεπε την Ευρώπη στην υποστήριξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου, της ισότητας αντί των ταξικών διαφορών, της ανεξιθρησκείας αντί του δογματισμού, της ελευθερίας αντί της απολυταρχίας, της επιστήμης αντί της δεισιδαιμονίας και των προκαταλήψεων. Είναι ένα πλήγμα στην καρδιά της Ευρώπης και τον τρόπο ζωής μας, στην πολιτική και κοινωνική αντίληψη της ελευθερίας που μπορεί να οδηγήσει την Ευρώπη στην επιλογή της εσωστρέφειας. Φυσικά, είναι και ένα πλήγμα στην πολιτική της Γαλλίας που δεν μπόρεσε να προστατεύσει τους πολίτες της. Ο φόβος της τρομοκρατίας συμβάλλει στην ένταση της καχυποψίας, στην περιθωριοποίηση του μουσουλμανικού πληθυσμού της Γαλλίας, και στην περαιτέρω απομόνωση από το παγκόσμιο τοπίο.

Πολλοί είναι αυτοί που ευλόγως θα αναρωτηθούν γιατί γίνεται τόσος λόγος για την επίθεση στη Γαλλία και όχι για την αντίστοιχη επίθεση στο Λίβανο, σε συνοικία της νότιας Βηρυττού, από τον ISIS με απολογισμό τουλάχιστον 43 νεκρούς και πάνω από 200 τραυματίες. Η ανθρώπινη ζωή δεν αποτιμάται και φυσικά η ζωή των κατοίκων στο Λίβανο δε είναι υποδεέστερη από την ζωή των κατοίκων στη Γαλλία. Ο λόγος των τόσων γραφομένων για την επίθεση στη Γαλλία έχει κυρίως να κάνει με το πλήγμα των αρχών του διαφωτισμού που αναφέρθηκαν ανωτέρω πάνω στις οποίες χτίστηκε η Ευρώπη αλλά και με τη «σπορά του φόβου» στην Ευρώπη προκειμένου να επικρατήσουν ακραίες φωνές ανά τον κόσμο, αν δεν υπάρξει η ψυχραιμία, η θέληση και η από κοινού πρωτοβουλία αντιμετώπισης του φαινομένου.

Η Ευρώπη ξύπνησε διαφορετική μετά την επίθεση και πρέπει να κοιτάξει σοβαρά αν αυτή η επίθεση είναι η αρχή μόνο από αναμενόμενες μελλοντικές επιθέσεις και αν έχει ξεκινήσει να βυθίζεται ολοένα και περισσότερο στο σκοτάδι. Αν τόσα χρόνια έχει σπείρει ανέμους και ήρθε η ώρα να θερίσει θύελλες. Αν πρέπει να υπάρξει ένας επαναπροσδιορισμός του τρόπου αντίληψης του κόσμου, του τρόπου που θέλουμε να ζήσουμε στον κόσμο και της θέσης μας στον παγκόσμιο χάρτη και το παγκόσμιο γίγνεσθαι. Ευχή όλων αναμφισβήτητα είναι να μην χρειαστεί να υπάρξουν κι άλλες αθώες ψυχές θυσιασμένες στο βωμό της μικροπολιτικής ορισμένων χωρών της Ευρώπης και να υπάρξει μια παγκόσμια αντιμετώπιση του φαινομένου της τρομοκρατίας με επαναπροσδιορισμό των αρχών και των αξιών πάνω στις οποίες βασίζεται το οικοδόμημα της Ευρώπης και θα έπρεπε να αντανακλάται σε όλο τον κόσμο.

Πετρούλα Μανδηλαρά,

Δικηγόρος Αθηνών

ΕφΠατρ 928/2006: Τα πολιτικά δικαστήρια είναι αρμόδια για την αναγνώριση της ακυρότητας σύμβασης, ως αντίθετης στο αρ. 1 § 1 του ν. 703/77

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 21 May 2015 18:38:00 +0000

Με την υπ' αριθ. 928/2006 απόφασή του, το Εφετείο Πατρών έκρινε ότι η αναγνώριση της ακυρότητας σύμβασης, ως αντίθετης στο άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 703/1977, ανήκει στην αρμοδιότητα των πολιτικών δικαστηρίων και όχι της επιτροπής ανταγωνισμού.

Δείτε την απόφαση παρακάτω:

Ανάρτηση των πέντε πρώτων ημερών των προφορικών εξετάσεων υποψήφιων δικηγόρων α΄ εξεταστικής περιόδου 2015.

noreply@blogger.com (Μάριος Σκούρας) — Thu, 21 May 2015 13:44:00 +0000

Ανάρτηση των πέντε πρώτων ημερών των προφορικών εξετάσεων υποψήφιων δικηγόρων α΄ εξεταστικής περιόδου 2015.

Ανάρτηση αποτελεσμάτων των γραπτών εξετάσεων του διαγωνισμού υποψηφίων δικηγόρων α' εξεταστικής περιόδου 2015.

noreply@blogger.com (Μάριος Σκούρας) — Thu, 21 May 2015 13:38:00 +0000

Ανάρτηση αποτελεσμάτων των γραπτών εξετάσεων του διαγωνισμού υποψηφίων δικηγόρων α' εξεταστικής περιόδου 2015.

ΕιρΞάνθης 2/2015: Αντισυνταγματική η μονομερής από πλευράς του Δημοσίου μείωση μισθώματος των ν. 4002/2011 και 4081/2012

noreply@blogger.com (Anonymous) — Wed, 06 May 2015 18:40:00 +0000

Με την υπ' αριθ. 2/2015 απόφασή του, το Ειρηνοδικείο Ξάνθης έκρινε αντισυνταγματικές τς διατάξεις των άρθρων 21 του Ν. 4002/2011 και 2 του Ν. 4081/2012, με βάση τις οποίες το Δημόσιο έχει το δικαίωμα μονομερούς μείωσης των μισθωμάτων που καταβάλλει για ακίνητα που έχει μισθώσει. Συγκεκριμένα, έκρινε ότι αυτές αντιβαίνουν στις συνταγματικά κατοχυρωμένες αρχές της ισότητας, της οικονομικής ελευθερίας, της αναλογικότητας και της ελευθερίας των συμβάσεων, αλλά και στη διάταξη του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, θίγονται ανεπίτρεπτα τα κεκτημένα ενοχικά δικαιώματα των εκμισθωτών και εν τέλει αναιρείται, όσον αφορά στο συγκεκριμένο θέμα, και το σύστημα της ελεύθερης οικονομίας, κατά παράβαση του άρθρου 5 παρ. 1 του Συντάγματος.

Συνταγματικό Δικαστήριο Δημοκρατίας της Τσεχίας - Ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης και κανόνας ειδικότητας

noreply@blogger.com (Anonymous) — Sun, 26 Apr 2015 19:13:00 +0000

Αποφαση του Τσέχικου Συνταγματικού Δικαστηρίου περί του Ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης και του κανόνα ειδικότητας, με εξαιρετική ανάλυση περί της στέρησης της ελευθερίας του συλληφθέντος σε συνδυασμό με τον παραπάνω κανόνα.
Απολαύστε υπεύθυνα!

Ιταλικό Συνταγματικό Δικαστήριο - Απόφαση Νο. 170/2014 - Περί λύσης γάμου λόγω αλλαγής φύλου

noreply@blogger.com (Anonymous) — Thu, 23 Apr 2015 14:29:00 +0000

Επειδή το δίκαιο είναι κάτι που συνεχώς εξελίσσεται, ως Βήμα Ασκουμένων και Νέων Δικηγόρων προσπαθούμε συνεχώς να ξεφύγουμε από τα τετριμμένα και τα καθημερινά της ελληνικής πραγματικότητας.

Αναζητήσαμε και βρήκαμε λοιπόν την παρακάτω απόφαση του Ιταλικού Συνταγματικού Δικάστηρίου, μεταφρασμένη στα αγγλικά, η οποία κυρήσσει αντισυνταγματικά δύο άρθρα του Ιταλικόυ νόμου που ρυθμίζει την αλλαγή φύλου, καθώς και ένα άρθρο του Ιταλικού Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας καθώς σε αυτό δεν υπάρχει πρόβλεψη για περιπτώσεις αλλαγής φύλου. Όλα αυτά μετά την λύση του γάμου, ενός νόμιμα παντρεμένου ζευγαριού, από το οποίο ο ένας σύζυγος αποφάσισε να αλλάξει το φύλο του, παρά τη θέληση του ζευγαριού.

Αξίζει να αφιερώσετε λίγο χρόνο για την ανάγνωσή της, είναι ένα εξαιρετικά επίκαιρο ζήτημα που θα απασχολήσει τους δικαστές και στη χώρα μας, πολύ περισσότερο δε μετά την υπόθεση Βαλλιανάτου και άλλων κατά Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.