veganist

Tek-Taraflı Sömürü

2015-07-28T02:31:00.001+03:00

Bugün insan-olmayan hayvanların seri-üretimi ve baskı altında olmaları, insanların uygarlık tarihi boyunca insan-olmayan hayvanları çok çeşitli biçimlerde kullanmalarının bir sonucu. Bu kullanım da, insan-olmayan hayvanların birer eşya olarak kavramsallaştırılmasına yol açmıştır. İnsan kullanımı ve tüketimine sunulmuş birer metaya dönüşmeleriyle birlikte, insan-olmayan hayvanların hissedebilir oldukları gerçeği görmezden gelinmiş ya da büsbütün inkâr edilmiştir. Bu hissedebilir canlılar birer nesneye indirgenerek kapitalist pazarda alınıp satılmış ve tüketilmiştir. Seri-üretilen ya da doğal yaşam alanları ve ailelerinden kaçırılan bu canlıları bekleyen tek bir şey vardır, o da türcü bir sistemin baskısı altında sürecekleri kısacık ve sefalet dolu bir hayat. Türcülüğe bir son vermek, insan-olmayan hayvanların özerkliğine saygı duymak anlamına gelir. Bu kesinlikle ayrılıkçılık olarak anlaşılmamalıdır. Türcülük karşıtlığıyla birarada yürütülen bir baskı karşıtlığı, insan-olmayan hayvanların çevre veya yaşam alanlarını iyileştirmek yanında, özerkliklerine de saygı duymak demektir. Özel mülkiyet sahipliğinin lağvedilmesiyle birlikte tüm insanlar ve insan-olmayan hayvanlar toprağı özgürce paylaşabilecektir.

Uygar insan hayvanlarının tarihi, insan-merkezci din ve felsefelerle meşrulaştırılan tek-taraflı bir sömürüyle şekillenmiştir. Hayatta kalabilmenin bir gereği olarak diğer canlılara muhtaç olmak veya onları kullanmak baskıcı bir uygulama değildir. Ancak kullanım tek-taraflı olduğunda, hiyerarşik ve baskıcı bir hale gelir. Ekosistem içinden belli bir grup hissedebilir canlı seçilip, tek bir türün hizmetine kaynak olarak sunulduğunda ve bu türün üyeleri de buna karşılık olarak aldıklarını geri vermediğinde, eşit menfaat ve özgürlük dengesi ortadan kalkar. Küresel uygarlık da, hiçbir şey geri vermeksizin sömürür. Bu bencillik, tek-taraflı sömürü ve tahakküm eylemi; sömürgeleştirme, emperyalizm ve türcülüğü tüm dünyaya yaymış durumda. Tek-taraflı sömürüye karşı mücadele de, kapitalizme ve tüm diğer baskı formlarına karşı kolektif bir otorite-karşıtı savaş vermekle yürütülebilir. Bu, aynı zamanda tüm hayvanların baskıdan arınmış bir birarada varoluştan faydalandıkları bir biyosfere, insan hayvanının da katılımı anlamına gelir. Baskı ve otorite anlayışları, tıpkı insanlar gibi evrim geçirmiştir. Tüm bunlara ek olarak insan hayvanı, domestikasyonun, yani uygarlığın yok edici bir güç olarak insan-merkezci sömürü ve türcülüğün katalisti olduğu gerçeğini görebilmektedir.

Alıntı kaynağı ve metnin tamamı için bkz.: https://archive.org/stream/AntiSpeciesismAndDietaryDecolonizationAShortIntroductionToVeganism/AntiSpeciesism%20and%20Dietary%20Decolonization%20A%20Short%20Introduction%20to%20Veganism_djvu.txt

çeviri: veganist

Beslenme Biçimi Kişisel Bir Mesele DEĞİLDİR! / Chris Grezo

2014-11-30T22:02:00.000+02:00

Kimin ne yediğine kimsenin karışamayacağı ve veganların kendi yaşam biçimlerini başkalarına dayatmaya çalışmalarının yanlış olduğu, veganlık anlatanların en sık karşılaştıkları ezberlenmiş tepkilerden birisi.

Bu tepkide beni asıl rahatsız eden ise, öne sürülen savlara karşılık olarak insanların “yaşa ve yaşat” ya da “kişi kendinden sorumludur” gibi basma kalıp ifadeler öne sürmeleri ve konuya ne kadar sığ yaklaştıklarını görmek.

Elbette yaşam tarzı gibi gayet öznel bir seçimi başkalarına dayatmak doğru bir şey değil; bu onların kişisel özgürlüklerine müdahale etmek olurdu. Oysa tıpkı insan haklarında olduğu gibi, hayvan haklarına saygı göstermek de bir yaşam tarzı seçimi olamaz.

Fiili saldırı kişisel bir tercih midir?

Veganizmi yalnızca bir diğer yaşam tarzı seçimi olarak görmek hatalı bir tutum. Hayvanların gereksiz yere katledilmesi veya fabrika çiftçiliğinde yapılan işkenceler, herhangi bir kişinin saç şekli veya müzik zevkiyle kıyaslanamaz.

Hayvan haklarını ister savunun ister savunmayın, bunun etik bir inanç meselesi olduğu inkâr edilemez. Ve etik inançlar da, tıpkı idam cezasına yaklaşımınızda olduğu gibi, dövme seçiminiz veya kendinizi sağlıklı bir yaşama adamanız ya da zampara bir hayat sürme gibi tercihlerinizle mukayese edilemez. Veganizmi salt bir yaşam biçimine indirgemek, fiili bir saldırıyı kişisel bir zevk olarak görmeye benzer ki bu da yanlış bir yorumlamadır.

Bir başkasına suç işlemesi için para vermek

Yaşam tarzı seçimleri ya da kişisel zevklerin aksine etik inançların esas noktası, yalnızca kendiniz değil, herkes için geçerli olmalarıdır. Bir tecavüzcü bizden kendi değerlerimizi ona dayatmamamızı istediği zaman onu öylece salıvermeyiz. Ahlakın en temel esası onun salt bir kişisel tercih değil ama kamusal bir ödev olmasıdır. Etik bir meseleyi tartışmayı, eylemlerinizin hiç kimseyi ilgilendirmediği gerekçesiyle reddetmek, bizzat ahlakın doğasına aykırı olacaktır: “Bu nutuk atma meraklısı tecavüz karşıtları neden kendi yaşam tarzlarını bana dayatmaya çalışıyor ve beni içeri tıkıyorlar? Kendini beğenmiş götler!”

Şunu hatırlamakta fayda var: 1970’lere dek bir erkeğin karısına tecavüz etmesi tamamen yasaldı, ne var ki feminist hareket sayesinde bu canavarca ve etik dışı “yaşam tarzı seçimi” artık bir suç olarak kabul ediliyor. Bu tarz örnekler, mevcut yasaların ahlaki açıdan her zaman yararlı bir rehber olamayacağını hatırlatmak açısından önemli. 1970’lerde yasal olmasına karşın evlilik içi tecavüze engel olmaya çalışanlar ateşli feministlerken; 2013’te ise yine yasal olmasına karşın hissedebilir canlıların gereksiz yere öldürülmelerine karşı çıkan da bir vegan olacaktır.

Sizden meleklere inanmanızı beklemiyoruz. Sizden yalnızca gözleriniz açmanızı istiyoruz. Hayvan hakları savunucularının karşılaştığı bir diğer kötü niyetli tepki de, onları zor kullanarak herkesi kendi taraflarına çekmeye çalışan köktendincilerle karşılaştırmak. Ki bu da oldukça hatalı bir karşılaştırma.

Dini inançlar belirli varlıkların mevcudiyeti iddiası barındırırlar: tanrılar, melekler, ölüm sonrası hayat, ruh vb. Oysa veganlar insanların kanıtlanabilir olmayan bir şeylere inanmalarını sağlamaya çalışmazlar. Yaptıkları tek şey hayvanlara gereksiz yere işkence yapmanın ve onları öldürmenin meşruiyetini sorgulamaktır. Veganizmi dinle karşılaştırmak inanç ve ahlaki bir sav arasındaki farkı kavrayamamak demektir. Bu tıpkı kadın haklarını Vişnu inancının bir gereğiyle karşılaştırmaya benzer.

Meselenin asıl özü şu: Etik inançları, meleklere inanmakla ya da bir müzik türü tercih etmekle bir tutamazsınız. Etik inançlar, bir toplumda neyin esas ve önem teşkil ettiğine dair öne sürülen ciddi savlardır ve öyle “kişi kendinden sorumludur” gibi laflarla hafife alıp geçiştirilecek bir şey değildir.

İnsanlar hayvan hakları savunucularına “yaşa ve yaşat” ya da “kişi kendinden sorumludur” gibi iğneli sözlerle yanıt verdiklerinde, aslında kendi ağızlarından çıkanın anlamını görmezden gelmiş oluyorlar. Diğer hissedebilir canlıları öldürdüğünüzde, “yaşatmak” bunun neresinde?

Herkes müdahale edilmeksizin kendi kişisel zevklerini tatmin etme hakkına sahiptir. Ancak ve hiç kuşkusuz, adalet, bir yaşam biçimi tercihi olamaz.

çeviri: veganist

yazar: Chris Grezo

kaynak: http://www.theveganwoman.com/what-you-eat-is-not-your-personal-business/

Veganizm Olarak Komünizm / Yazar: Percy Gauguin

2014-09-29T14:34:00.001+03:00

Veganizm ve komünizmin her ikisi de, zulüm ve baskıdan kurtuluşu hedefleyen, tahakküm ilişkilerini yıkıp aşarak özgür bir dünya yaratma amacı güden hareketler. Öte yandan komünizmin gelişimi, her ne kadar çakıştıkları noktalar giderek daha belirgin bir hale gelse de, veganizmden çok daha farklı bir hat üzerinden ilerlemiştir. Veganizm — görünürde— yönetici sınıfın bir aydınlanma sonucunda kölelerinin zincirlerini kırması gibi algılanıyor. Oysa bu hakikatten çok uzak. Hayvan özgürlüğü olarak veganizm, hayvanların hayvan değil, ama kardeş canlılar ve daha kökten yaklaşımıyla da kardeş kişiler olduklarının tanınması anlamına gelir. Gezegendeki bu engin yaşam denizinde insanlık ile hayvanlar âleminin geri kalanı arasında beslenmeye dayalı olmayan bağ, sanılandan çok daha fazla. Bu da komünist düşüncede, farklı bir mesele üzerine odaklanılması dışında, kolaylıkla kabul edilebilecek bir hakikat bir yandan da. Karşılıklı yardımlaşma ve işbirliği ilişkileri aslında her daim sömürü ve tahakküm ilişkilerinden daha fazla olmuştur; ne var ki ikincisinin egemenliği giderek artmaktadır. İşte işbirliği vasıtasıyla ortaya konmaya çalışılan bu baskılanmış hakikati gölgeleyen de, zaman içinde daha da sürekli bir hale gelen bu tür yıkıcı ilişki biçimleridir. Sosyal canlılar olarak varlığımızın temelleri karşısında duran iktidarın şiddeti, kendimizle kurduğumuz ilişkiyi de tahrif etmiştir. Daha da önemlisi bu şiddet, yarattığı dışlayıcı ötekilik üzerinden, kendimizi nasıl tanımladığımızı da belirlemiştir.

Veganizm, komünizmin zorunlu bir tamamlayıcısı olarak kabul edilmiyor; çünkü, pek çok komünist, hayvan madunluğunu hiyerarşik medeniyeti ayakta tutan şeylerden biri olarak görmüyor. İnsanın evrimi bağlamında Darwinciliğin hayvanlara biçtiği rol besin sağlamaktır; dolayısıyla hayvan tüketimini sorguladığınızda, bizzat doğayı sorgulamış olursunuz. Oysa köleliği ve dehşeti üreten devasa araziler ve fabrikalara “evrilmiş” bir dünyada bizden önce gelen hemen her şeyi sorgulamak gayet yerinde bir hareket. Şayet bu gezegen gelecekte özgür olacaksa, o gün geldiğinde eski haline pek benzememesi gerektiği bir gerçek. Çünkü taşları yerinden oynatmayan, her şeyi alt üst etmeyen bir devrim tahayyül etmek zor, hatta tutucu bir tavır olurdu.

Benzer bir tutumla komünizm, veganizmin mantıklı bir uzantısı olarak görülmüyor; ki tüm yaşam biçimlerinin eşit olduğuna dair kökten ve zoraki varsayımlardan hareket eden veganizm de, piyasaların metalaştıran gücüne kolaylıkla teslim olup tüketimciliğe kapılabiliyor. Sıradan bir vegan hayvanlara acı çektirilmesine karşıdır; ancak, kullandığımız pek çok malın üretiminde mevcut olan insan acısını vegan pratik, kapitalist ideolojinin maskelemesinin de etkisiyle görmezden geliyor. Oysa besin sisteminin kendi içinde büyük oranda ucuz işgücü sömürüsüne dayandığı gayet açık. Bu bağlamda canlıların acı çekmesinden salt ziraat değil, tüm endüstriler fayda sağlıyor. Ve yaşamı biteviye parçalayan ve örseleyen de tüketimimizden ziyade bu sisteme katılıyor oluşumuz.

Bu iki özgürleşme hareketi aynı noktada birleşiyor birleşmesine ancak kapitalizmin manipülatif güçleri onların ayrılmaz bir bütün haline gelip kaynaşmalarına sürekli engel oluyor. Kapitalizmin daha samimi savunucuları bu ideolojiyi bireyler arasındaki büyük kapasite farklılıklarını öne sürerek meşrulaştırıyorlar –temizlikçi kadın temizlikçi kadın olmak zorunda çünkü elinden gelen tek şey bu. Ne yazık ki komünist ve anarşist etoburlar da hayvan tüketimini benzer bir biçimde meşrulaştırıyorlar –inekler besin olmalı çünkü başka bir şey olmaları mümkün değil. Oysa canlı yaşamı söz konusu olduğunda daha düşük bir potansiyele sahip olmak, daha yüksek bir potansiyele sahip bir başka sınıfa tabi olmayı meşrulaştıramaz –ilkinde servetin eşit paylaşımı söz konusuyken ikincisinde yaşamın özgürce deneyimlenmesi var. Bunu meşru kılabilmenin de tek yolu var, o da şiddet. Hakikat şu ki, tüm hayvanlar bilinç sahibidir ve buna bağlı olarak zevk ve acıyı deneyimleyebilirler. Öte yandan herhangi birine sırf daha az gelişmiş olduğu için boyun eğdirmek hiç kuşkusuz bir tahakküm pratiğidir.

Veganizmle çakıştığı noktada artık komünizm; proletaryacı demokrasi, üretimde kolektif mülkiyet, ücret sisteminin lağvedilmesi vb. gibi Marksist kavramlar çerçevesinde düşünülemez; çünkü bunlar yalnızca insanları ilgilendiren kavramlar. Burada aslolan birbirlerinden farklılarmış gibi gösterilen bu iki özgürleşme hareketini birleştiren eşitlikçi, sömürüye dayanmayan ve işbirlikçi bir üretim ilkesi. Komünizm de veganizm de temel olarak yaşamı savunur; ve her ikisini de yolundan saptıran tüm o ideolojik perdelemelere karşın, en nihayetinde aynı yönde buluşacaklardır. Yaşamdan ancak daha güçlü ve bütünü kucaklayan bir armoni içindeyken keyif almaya başlayabiliriz. Kişi, tüm yaşam biçimlerini karşılıklılığa dayalı bir komünün üyesi olarak onurlandırdığında ve tanıdığında, hem vegan hem de komünist olmuş olur.

çeviri: veganist
kaynak: http://speciesandclass.com/2014/08/23/communism-as-veganism/
yazar: Percy Gauguin
illüstrasyonlar: Sue Coe

Kullandığınız Yağ Kirli mi? Palm Yağı Endüstrisinin Çevreye Etkileri / Yazar: Zion Lights

2014-09-27T14:27:00.002+03:00

Borneo dünyanın en büyük üçüncü adası ve kırk yıl öncesine kadar da yoğun ormanlarla kaplıydı. Siz bu satırları okurken bile oduncular Borneo’nun yağmur ormanlarındaki ağaçları hektar hektar kesmeye devam ediyorlar. Kestikleri ağaçların gövdelerini yakıyor ve bunun sonucunda atmosfere devasa boyutlarda sera gazı salınmasına neden oluyorlar. Daha sonra temizledikleri alanları palm yağı plantasyonlarına dönüştürüyorlar. Meyve ve çekirdeklerden elde ettikleri yağı, deterjan, çikolata ya da sabun gibi akla gelebilecek her çeşit ticari üründe kullanan dev şirketlere satıyorlar. İlk bakışta karşımızda sıradan bir ekonomik teşebbüs varmış gibi duruyor. Peki o halde palm yağını “kirli” yapan şey tam olarak ne?

Çevreye etkisi

Borneo’daki yağmur ormanlarında ağaçlar yok edilirken, bir yandan da doğal bataklık kömürü alanları da kurutuluyor ve daha sonra burada yapılan kazılar, atmosfere yüksek miktarlarda karbon salınmasına neden oluyor. Greenpeace’in Borneo’daki palm yağı endüstrisiyle ilgili hazırladığı Cooking the Climate başlıklı detaylı rapora göre, Güney-Doğu Asya’nın bataklık kömürü ormanlarının yakılması esnasında atmosfere salınan sera gazı miktarı 1.8 milyar ton. İstatistiksel açıdan bakıldığında bu gazlar, gezegenin yalnızca % 0.1’lik bir alanından, küresel ölçekte iklim değişikliğine yol açan salınımın % 4’üne karşılık geliyor. İşte bu ormansızlaştırılmış alanların da büyük bir bölümü palm yağı plantasyonları için kullanılıyor.

Ek olarak, tarım alanları açmak için devasa miktarlarda ağacın kesilmesi, yağmur ormanlarının nadide ve egzotik flora ve faunasını da yok ettiği için ekosistem de büyük zarar görüyor. Yalnızca tek bir plantasyon bile yağmur ormanlarındaki doğal biyoçeşitliliği kaybetmemiz için yeterli. Batılı çevrecilerin öteden beri mücadele ettikleri tek tip tarım kültürü uygulamaları sonucunda, uçsuz bucaksız alanlarda yalnızca tek tip tarım ürünleri bulabilen canlı türleri bu duruma uyum sağlamayı başaramadıkları için ya yerlerinden oluyor ya da yok oluyorlar. Yağmur ormanlarının var olduğu ilk günden beri birarada yaşayan canlı türlerinin, çevrenin ve habitatın ortadan kalkmasının ve palm yağı çiftçiliğinin verdiği zararların telafisi pek mümkün değil. Dünya Doğayı Koruma Vakfı’ndan (WWF) Junaida Payne’nin sözleriyle, bu tarz bir tarım tipinin yağmur ormanlarına taşınması “biyolojik çöller” oluşmasına neden oluyor.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) bir raporuna göre, Endonezya’da palm yağı için şimdiye dek sürdürülen ormansızlaştırma ve hâlâ devam eden yasadışı ağaç kesimi, 2022 yılına gelindiğinde ülkenin yağmur ormanlarının tamamen yok olacağına işaret ediyor.

Hayvanlara etkisi

Palm yağı endüstrisinin verdiği zararlarla ilgili en hararetli tartışmalardan biri de, nesli tükenme tehlikesi altında olan hayvanlar. Orangutan, Asya fili, Sumatra gergedanı ve Sumatra kaplanı, nesli tükenme tehlikesi altında olan canlı türlerinden yalnızca birkaç tanesi. Borneo ve Sumatra’daki yağmur ormanları orangutanların doğal yaşam alanları ve başka bir yerde hayatta kalmaları mümkün değil. ABD Büyük İnsansı Maymunlar Vakfı’nın (US Great Ape Trust) açıklamasına göre “Şayet olağanüstü önlemler alınmazsa, bu durum ilk büyük-insansı maymun tür tükenmesine dönüşebilir.”

İnsanlara etkisi

Palm yağı endüstrisiyle el ele giden büyük ölçekli ormansızlaştırma, yerli halkların da yerinden olmasına neden oluyor. Öteden beri yaşadıkları topraklarını ve yağmur ormanlarıyla olan ender ve sembiyotik ilişkilerini kaybediyorlar. Palm yağı plantasyonlarına yer açmak için bu bölgelerden zorla çıkarılan yerli topluluklar, başta yapılan ağaç kesiminin zaten yasadışı olması nedeniyle mücadele etme şansı da bulamıyorlar.

Peki bu durumun failleri kimler?

2010 yılında toplam palm yağı üretiminin % 3’ünü satın alan Unilever bu bağlamda başı çekmekte. Bu çevre düşmanı endüstriye yatırım yapan diğer büyük gıda şirketleri ise şunlar: Kraft ve General Mills, HSBC, ziraat devi Cargill ve gıda üreticisi Nestle. Endonezya’daki bataklık kömürü alanlarında palm yağı plantasyonlarına dönüştürenlerin başında gelenlerlerden bazıları ise Gilette, Burger King ve McCain.

Palm yağı endüstrisine devasa yatırımlarda bulunan başka popüler markalar da var elbette. Kellogg’s gevrekleri, Hovis ekmekleri, Cadbury’s çikolataları, Flora margarini, Persil deterjanı ya da Premier Foods’a ait herhangi bir ürün satın aldığınızda, yağmur ormanları ve bu bölgelerde yaşayan tüm canlıların zarar görmesine katkıda bulunmuş oluyorsunuz çünkü bu markalara ait pek çok ürünün içeriğinde palm yağı olduğu belirtilmiyor. Yalnızca “bitkisel yağ” yazmaları yeterli. Örneğin, Avustaralya vatandaşları içeriğinde palm yağı kullanılan ürünlerde üreticilerin bunu belirtmesi için hükümetlerine baskı yapıyorlar. Tek tek ürünlere baktığınızda kullanılan miktar küçük gibi görünse de, hepsini biraraya getidiğinizde yağmur ormanlarına, buradaki habitata ve canlı türlerine verdiği zararlar korkunç boyutlara ulaşıyor.

Palm yağı çok yakın bir zamana kadar akaryakıta da katılıyordu (AB Biyoyakıt Yönetmeliği uyarınca). Ne var ki çok sayıda belli başlı çevre örgütünün yaptığı uyarılar sonucunda bu yönetmelik askıya alındı. İşte bu endüstrinin zararlı etkileri gayet açık ve net aslında.

Peki ne yapabiliriz?

Bilgiyi yayın. Bu metni paylaşın. Arkadaşlarınıza anlatın. Ailenizle yaptığınız sohbetlerde konuyu buna getirin. Palm yağı meselesine medyanın ilgisi yok değil ancak tüketicilerin büyük bir bölümü bu endüstrinin gezegen üzerinde yarattığı tahribatın boyutlarından hâlâ habersiz. Eğer işler böyle gitmeye devam ederse Borneo’da yağmur ormanları diye bir şey kalmayacak.

Tüm palm yağı ürünlerini boykot edin. Kirli şirketlerden kurtulun. Palm yağı meselesinde aslolan tüketicinin gücüdür. Bu listeyi kullanarak palm yağına alternatif ürünlere ulaşabilirsiniz (not: listede yer alan ürünlerin tümü vegandır).

Üreticilere baskı yapın. Ya sürdürülebilir palm yağı kullanmalarını ya da hiç kullanmamalarını talep edin. Şirketlere yazın, yerel kampanyalar başlatın, doğrudan eylemler düzenleyin. İnternet üzerinden başlatılmış imza kampanyalarına destek verin (örneğin buradan ve buradan başlayabilirsiniz).

Eğer üretici konumundaysanız ya sürdürülebilir kaynaklara yönelin ya da palm yağı kullanmayın. Halihazırda etik bir manifesto güden yerel şirketlerin müşterilerinden gelen bu tür taleplere uyum sağlama olasılığı daha yüksek. Britanyalı kozmetik firması Lush palm yağı kullanmayı tamamen bıraktı ve onun yerine ürünlerinde hindistan cevizi yağı kullanmaya başladı.

Hükümetlere içeriğinde palm yağı olan ürünlerde bunun belirtilmesi şartını getiren yasalar hazırlamaları için baskı yapın. Yerel temsilcilere yazarak ürün içeriklerindeki belirsizliklerle ilgili ne yaptıklarını sorun. İmza kampanyaları başlatın. Destek toplayın. Bu konuda sesinizi çıkarın.

Borneo’daki iyileştirme projelerine destek olun: Örneğin Borneo Orangutan Survival (BOS) Foundation. Bu vakfın yeniden ormanlaştırma projelerinden biri sayesinde 2000 hektarlık atıl bir alan yalnızca birkaç yıl içinde hızla gelişen bir ormanlık alana dönüştürüldü. Ufak da olsa bağışta bulunun. Ya da bağış toplamak ve davalarıyla ilgili farkındalık yaratmak için bir etkinlik düzenleyin.

Ve pek çok başka şey. Palm yağı endüstrisinin yağmur ormanlarına onlarca yıldır biteviye verdiği zararları telafi edebilmek çok büyük bir iş. Yukarıda sıralananlar ise yalnızca bir başlangıç olabilir. Talepler arasında olmazsa olmaz diğer şeyler ise, kalan bataklık kömürü ormanlarının korunması, yerlerinden edilmiş yerli halkların ve hayvanların doğal yaşam alanlarına dönmelerine destek olunması ve bu çevresel yıkıma neden olan yozlaşmaya bir son verilmesi olmalı ki bu yozlaşmalardan biri de Borneo yağmur ormanlarında süren yasadışı ağaç kesimi. Peki siz ne yapacaksınız?

Çeviri: veganist
Kaynak: http://www.onegreenplanet.org/animalsandnature/are-you-eating-dirty-oil-the-environmental-impacts-of-the-palm-oil-industry/

Yazar hakkında: Serbest gazeteci Zion Lights, aynı zamanda permakültür ve organik yetiştirme yöntemleriyle besinlerini kendisi yetiştiren bir Kent Çiftçisi. Vegan ailesi ve kurtardığı hayvanlarla birlikte West Country’de yaşıyor. The Huffington Post için de yazılar kaleme alan Zion’un kişisel web sitesine şuradan ulaşabilirsiniz: ZionLights.co.uk

Siyasal Eylemci Angela Davis'in İnsan ve Hayvan Özgürlüğü Arasındaki Bağ Üzerine Görüşleri

2014-08-31T23:36:00.003+03:00

Angela Davis, daha çok ırk, cinsiyet ve sınıf gibi konular hakkında ilerici yaklaşımlarından ötürü gayet iyi bilinen biriyken, türlerle ilgili en az diğer meselelerdeki kadar ufuk açıcı görüşleri pek o kadar bilinmiyor. Bu önemli sosyalist akademisyenin hayvansal ürün tüketmediğini duymak o nedenle kimilerine şaşırtıcı gelecektir.

Davis RadioProject.org'dan ulaşabileceğiniz çevriyazıya göre 27. Siyahi Kadının Güçlendirilişi Konferansı'nda şunları dile getirmiş: “Çoğu zaman vegan olduğumu belirtmezdim ancak bu durum yavaş yavaş değişti. Artık bundan bahsetmenin tam zamanı çünkü veganlık devrimci anlayışın bir parçası –merhamete dayalı ilişki kurma yolları ararken, yalnızca insanlarla değil, bu gezegeni paylaştığımız diğer canlılarla da merhamete dayalı bir ilişki biçimi nasıl geliştirebiliriz sorusunu sormamız ve bunun için de kapitalist endüstriyel forma dayalı gıda üretimine meydan okumamız gerekiyor.”

Bu meydan okumaya hayvan sömürüsüne ilk elden tanık olmanın da dahil olduğunu belirten Davis “Bunun anlamı farkındalık sahibi olmaktır -şehirlerarası arası otomobil sürerken ya da Los Angeles’a giden otobandan geçerken tüm o çiftliklerdeki inekleri görmek demektir. Çoğu insan aslında yedikleri şeyin bir hayvan olduğu üzerine kafa yormaz. Bir biftek veya tavuk eti yediklerinde, bu hayvanların sırf insanlar onları tüketebilsin diye ne büyük acılar çektikleri akıllarının ucundan geçmez.”

Bu körlük ile meta formu arasında bir bağ olduğunu söyleyen Davis şöyle devam ediyor: “Tükettiğimiz gıdalarla eleştirel bir ilişki kuramıyor oluşumuz, dünyayı algılayışımızda meta formuna olan bağımlılığımızın ne denli ileri bir seviyeye geldiğini gösteriyor. Marx’ın gerçek nesnenin mübadele değeri dediği şeyin –bu nesnenin barındırdığı ilişkileri düşünmüyoruz- ve daha da önemlisi ister gıda ya da giysi, ister iPad’lerimiz veya bu tür bir kurumda eğitim vermek için edindiğimiz malzemeler olsun, bu nesnenin üretiminde neyin önem teşkil ettiğinin ötesine geçemiyoruz. Yaşadığımız çevreyi oluşturan tüm nesnelerin ardında, hem insan hem de insan olmayan hayvan ilişkilerini gözümüzde canlandırma alışkanlığı edinmeyi başarabilseydik eğer, bu gerçekten devrimci bir hareket olurdu.”

Davis aşağıda yer alan videoda buna benzer bir vurgu yapıyor

Konuşmanın Türkçesi:

“Bundan çok fazla bahsetmesem de bugün konuşacağım çünkü bu gerçekten çok önemli. Tüm o yediklerimiz çok ama çok büyük bir zulmü maskeliyor. Bu ülkede tavukların endüstriyel olarak korkunç koşullar altında üretildiğini aklımıza bir kez olsun bile getirmeden oturup bir tavuk parçası yiyebiliyor oluşumuz, kapitalizmin ve onun zihinlerimizi nasıl sömürgeleştirdiğinin işaretlerinden biri. Önümüzde metadan öte bir şey göremiyor oluşumuz, gündelik olarak kullandığımız metaların ardındaki ilişkileri anlamayı reddediyor olmamız. İşte yediklerimizle ilişkimiz aynen böyle.”

Davis salondaki izleyicilere “Food, Inc.” adlı filmi izlemelerini öneriyor ve şunu soruyor: “Salt kâr amacıyla üretilen ve çok büyük acılara neden olan bu yemekleri tüketmek nasıl bir şey?”

Davis konuya getirdiği yorumlarını insanlara ve hayvanlara yapılan muameleler arasında açık bir bağ kurarak noktalandırıyor: “Şimdilik şu kadarını belirteyim, bence hiyerarşinin en altında yer alan insanlara davranışımız ile hayvanlara uyguladığımız muamele arasında sıkı bir bağ var. Diğer insanlar üzerinde şiddet uygulayanların yöntemlerine bakarsanız, şiddetin hangi türünden zevk aldıklarını görmek için yöntemlerini sıklıkla hayvanlar üzerinde denemiş kişiler olduklarını göreceksiniz. O nedenle, bu meselenin daha pek çok farklı yönü var.”

Metnin kaynağı: http://speciesandclass.com/2014/08/06/vegan-angela-davis-connects-human-and-animal-liberation/

Çeviri: veganist

COWSPIRACY: Çevre Örgütleri Bu Belgeseli Görmenizi İstemiyor

2014-08-31T20:11:00.003+03:00

COWSPIRACY: The Sustainability Secret çevre üzerine taşları yerinden oynatacak nitelikte uzun metrajlı bir belgesel film. Bugün gezegenimizin karşı karşıya kaldığı en yıkıcı endüstriyi masaya yatıran belgeselin gözüpek yapımcıları, dünyanın önde gelen çevre örgütlerinin bu konu hakkında konuşmaktan neden bu kadar çekindiklerini soruşturuyor.

Aşağıda belgesel filmin yapımcıları Keegan Kuhn ve Kip Andersen ile Vegan Mainstream’den Emma Larocque’un 6 Mayıs 2014’te gerçekleştirdiği bir söyleşinin kısaltılmış çevirisini okuyabilirsiniz.

Vegan Mainstream: Böyle bir film yaparak kendinizi ateşe attığınızı biliyor olmalısınız. Bu riski almaya nasıl karar verdiniz?

Kip Andersen: Bu meselelerin ne denli tartışmalı ve tehlikeli olduğunun ayırdına tam anlamıyla ancak filmin yapım aşamasına geçtikten sonra vardım. Endüstrinin gerçeklerini ifşa eden aktivistlerin yüzleştiği tehditin boyutları başlı başına korkutucu, fakat beni asıl endişelendiren hükümetin uyguladığı baskılar ve hukuki mücadeleler çünkü bu gezegende gerçekten çok az bir zamanımız kaldı. Kendim için ve kişisel sağlığım için duyduğum kaygılar, kökten bir değişim gerçekleşmediği takdirde bu gezegende yaşayan herkesin başına geleceklerin yanında hiçbir önem ifade etmiyor. Böylesi bir durumda korkularıma yenik düşüp susamazdım.

VM: Çevre konusunda samimi bir hassasiyet gösteren insanlar, fabrika çiftçiliği ve hayvanlara yapılan muamelenin o çok önem verdiklerini söyledikleri biricik şeye etkisini sizce neden görmezden geliyorlar?

Keegan Kuhn: İnsanların hayvan çiftçiliğinin gerçeklerine bakmayı reddetmelerinin sanırım pek çok nedeni var. İlki ve en önemlisi, bu endüstrinin tam manasıyla nasıl bir dehşete yol açtığından toplumumuzda çoğu kişinin hâlâ habersiz olması. Ana akım medyanın fabrika çiftçiliğinden bahsetmek istememesinin nedeni finansal ve siyasal bağlantıları. Hatta alternatif medya bile, bu kez de konuya ilişkin kişisel yaklaşımları nedeniyle, yine eğilmeye yanaşmıyor. Aslında vicdan ve merhamet sahibi olan pek çok kişi, bu meseleyi birçok açıdan oldukça tedirgin edici buluyor ve biraz da bu nedenle yüzleşmekten kaçınıyorlar. Çünkü bu endüstrinin gaddarlıklarıyla yüzleşmek eyleme geçmeyi de gerekli kılıyor ve çoğu insan değişmek istemiyor.

VM: Çekimlerin durdurulmasını engellemek için çeşitli önlemler almanız gerekti ya da tarım endüstrisinin acımasızlığını ifşa etmek istediğiniz için hedef gösterildiniz. Peki tüm bunların üstesinden gelmeyi başarabildiniz mi ve bunu yaparken ne gibi engeller aşmanız gerekti?

KA: Yapım süresince sessizliğimizi hiç bozmadık. Büyük bir web sitesine gitmedik ya da yaptığımız şeye çok fazla dikkat çekmek istemedik. Hakkında doğru düzgün konuşmaya başlamadan önce bu filmi bitmiş hale getirmemiz gerektiğini biliyorduk. Yine de böyle bir film yapmanın yarattığı bazı ihtilafları engellemeyi başaramadık. İşin daha en başında finansal destekçilerimizi kaybettik çünkü bunun tehlikeli ve riskli bir film olacağını anlamışlardı. Bu da filmi tamamen kendi başımıza finanse etmemiz gerektiği anlamına geliyordu.

Indiegogo[1] kampanyanız sayesinde şu ana dek 70.000 doların üstünde bir para topladınız ki başlangıç hedefiniz olan 54.000 dolardan epey fazla bir miktar ve ne kadar da çabuk toplandı! Bu kampanyanın getirdiği sesten biraz bahseder misiniz ve sizce neden bu kadar çok destek gördü?

KK: Tanıtım filmini yayınladığımız andan itibaren aldığımız tepkiler ve kampanyaya olan ilgi inanılmazdı! Filmin pek çok çevrede yankı uyandıracağını biliyorduk aslında ama bu denli yoğun bir destek göreceğimizi hiç düşünmemiştik! İlk hedefimiz olan 54.000 dolara altı günde ulaştık. Biz de bu hedefi 108.000 dolara çekerek filmin çıkışında daha fazla şey yapabileceğimiz düşündük: ondan fazla dilde altyazı ve farklı dillerde dublaj hazırlama ve öğretmenlerin okullarda kullanabileceği ve her yaşa hitap eden 50 dakikalık eğitici bir derleme gibi. Dışarıda sürdürülebilirlik konusuna içten bir ilgi gösteren ve bunun yeteri kadar anlatılmamasından son derece rahatsız olan o kadar fazla insan var ki, aldığımız tepkinin bu denli yoğun olmasının nedeni de bence bu.

VM: Bu filmin yapımı sırasında sizi en çok şaşırtan şey neydi?

KA: Bu filmin yaparken beni en çok şaşırtan hayvancılığın vahşi yaşam üzerinde yarattığı etkiyi öğrenmek oldu diyebilirim. Hükümet, çiftçilerin ve hayvan çiftçiliği lobilerinin istekleri doğrultusunda kamusal arazilerde yaşayan on binlerce vahşi atı sistematik olarak yerinden ediyor çünkü çiftçiler otlakların hem kendi hayvanlarını hem de vahşi atları beslemeye yetmeyeceğini düşünüyor. Hayvancılık endüstrisi salt bununla da kalmıyor ve kurt, dağ aslanı ve koyote gibi iri yırtıcıları avlaması, tuzaklar kurması ve öldürmesi için hükümete baskı yapıyor. Çünkü onlara göre bu hayvanlar işletmeleri için birer tehdit unsuru.

VM: Peki bu filmi tam da şu zamanda önemli kılan nedir?

KK: Artık iklim değişikliği ile çevre kirliliği görmezden gelinemeyecek bir durumda. İnsanlar uyanışa geçti ve ampulleri değiştirmenin ve dişlerinizi fırçalarken musluğu kapamanın yaklaşan ekolojik felaketten bizi kurtaramayacağını anladılar. Haberleri takip eden herkes, yarattığımız çevresel sorunları çözebilmek için çok az bir zamanımız kaldığını açıkça görebilir. Bu durumda hepimizin yapması gereken, son 30 yıldır konuşup durduğumuz “temiz enerji” tartışmalarının bizi nereye getirdiğine bakmak olmalı. O zaman herkes bütünüyle yeni bir tartışma başlatmamız gerektiğini anlayacaktır.

VM: Filminiz tamamlandığında ana akımda yer almasını sağlamak için ne gibi yöntemlere başvuracaksınız?

KA: Biz bu filmin mümkün olduğu kadar çok kişiye ulaşmasını istiyor ve bunu mutlak bir gereklilik olarak görüyoruz. Başta ülke çapında, ardından da uluslararası boyutta bir gösterim turu düzenlemeyi planlıyoruz. Tabii bugün başta belgeseller olmak üzere filmlerin daha çok Netflix ve iTunes gibi ağ üzerinden yayın yapan platformlardan izlendiğini de biliyoruz. Amacımız filmin değerini de gözeterek mümkün olduğu kadar ulaşılabilir kılmak.

COWSPIRACY hakkında daha fazla bilgi için bkz.: http://cowspiracy.com/

Kısaltılarak çevrilen söyleşinin özgün hali için bkz.: http://www.veganmainstream.com/2014/05/06/cowspiracy-how-the-animal-agriculture-industry-is-destroying-our-planet-and-why-no-one-is-talking-about-it/

çeviri: veganist

[1] indiegogo.com çeşitli projelere sermaye oluşturmak için kitle-fonlaması hizmeti veren uluslararası bir sitedir.

The Cry of Nature: Art and the Making of Animal Rights’ın yazarı Stephen F. Eisenman ile Söyleşi – Kim Stallwood

2014-08-22T22:41:00.000+03:00

Bu kitabı yazmanız için size ilham veren şey neydi?

25 yıl vejetaryendim, yaklaşık beş yıldır da veganım. Ayrıca on yıl kadar önce nispeten yeni bir araştırma alanı olan Hayvan Araştırmaları’yla ilgilenmeye başladım.

Fakat The Cry ofNature’ı asıl 2008 yılında yazmaya karar verdim. Abu Ghraib hapishanesinde çekilen fotoğraflardan oluşan kısa bir kitabım (The Abu Ghraib Effect, 2007) yayınlandıktan sonra, insan hakları ile hayvan hakları meselesinin aslında birbirinden hiçbir farkı olmadığını anladım! Hayvanlar da insanlar gibi hissedebilen, empati sahibi canlılar. Onlar da güzel bir yaşam için sevgi, özgürlük ve dostluğa gereksinim duyuyorlar. Ne var ki krallar, tiranlar, başkanlar onları öteden beri tüm bunlardan mahrum bırakıyorlar ve sıradan insanlar da bunu hep görmezden geldiler. Öte yandan müzelerde gördüğümüz başyapıtlar da genellikle ölü hayvanları ya da et parçalarını sanki doğal bir güzellikmiş gibi gösteriyorlar hep! Ben de şiddetin aslında anormal bir şey olduğunu yeniden göstermek istedim. Diğer yandan şiddeti, insanmerkezciliği ve hissedebilir canlıları birer eşyaya dönüştürmeyi reddetmiş sanatçıların yapıtlarına da ışık tutmak istedim.

Kitabın altbaşlığı “Art and Making of Animal Rights”. Sanatçılar hayvan hakları hareketinin başlamasına nasıl bir katkı sağladılar?

17. yüzyılda Rembrandt beden ve ruh, insan ve hayvan arasındaki Kartezyenci ayrım anlayışını reddetmişti. O, hayvanların ölüyken bile bir ruha sahip olduklarını göstermişti. Aynı şekilde William Hogarth ve George Stubbs da 18. yüzyılda, Fransız Romantik Theodore Gericault da 19. yüzyılda reddetti bunu. 18. yüzyılda modern hayvan hakları hareketini başlatan filozoflar da özellikle Hogarth’tan etkilenmişlerdi. Hogarth olmasaydı, John Oswald ve Joseph Ritson –ki her ikisi de hayvan haklarında birer öncüdür– asla o kitapları yazmış olmazlardı. Bu arada şunu da belirteyim, kitabımın adını da Oswald’ın muhteşem ve sıradışı olmasına karşın pek az okunmuş 1791 tarihli manifestosu The Cry of Nature – or AnAppeal to Mercy and to Justice on Behalf of the Persecuted Animals’tan aldım.

Hogarth’ın hangi yapıtlarıydı etkili olan?

Elbette bir tanesi pug cinsi köpeği Trump’ın portresi! Fakat asıl önemli olanlar The Four Stages of Cruelty başlıklı harika gravürleriydi. Hele baskıların iki tanesinde hayvanların uğradığı zulüm ansiklopedik bir gerçeklikle betimlenmiş ve izleyicinin vicdanını sarsma amacı taşıyor. Ve bunu da başarmış! Hogarth’ın en çok gurur duyduğu yapıtları bunlardı.

William Hogarth, The First Stage of Cruelty, 1751

Pablo Picasso, Chaim Soutine, Francis Bacon, Damien Hirst ve Sue Coe gibi 20. ve 21. yüzyıl sanatçıları hakkındaki görüşleriniz neler? Sizce onlar hayvanları nasıl betimlediler?

Kim, bu gerçekten çok geniş kapsamlı bir soru ve bunun yanıtını da okuyucular ancak kitabı okuyarak öğrenebilirler. Ancak Hirst haricindekilerin türcülüğün acımasız klişelerini şu veya bu şekilde reddettiklerini söyleyebilirim. Coe ise elbette bugün hâlâ etkin olan en önemli ahlaki-sanatçılardan. Kendisi kişinin sanatında hem hünerli (desen, resim, baskı) olup, hem de toplumsal değişim bakımından güçlü bir etki yaratabileceğinin bir kanıtıdır. Coe’nun bir başına veganlaştırdığı insan sayısı, tüm hayvan refahı gruplarınınkinden daha fazladır!

Sue Coe, Go Vegan and nobody gets hurt, ahşap baskı, 2010

Peki şu anki çalışmalarınızın merkezinde de yine hayvan hakları mı var? Eğer öyleyse bundan da biraz bahseder misiniz?

Evet, bu meseleyi ardımda bırakmam söz konusu değil. Şu anda 18. yüzyılın sonlarında ve daha sonrasında Hayvanların Temsili hakkında yazıyorum. Daha önce yaşanmış tüm mücadelelerde ezilen grup kendi özgürlüğü için bizzat savaşmıştır. Hayvanların da farklı olmadıklarını –örneğin Londra’daki Smithfield Pazarı’na getirilenler– ve zulmedenlerin bu durumun gayet bilincinde olduklarını keşfettim. Bu kulağa biraz çılgınca gelebilir ama ben titiz bir akademisyenim ve bunu size kanıtlayabilirim! Smithfield’de Rampant boğaları özgürlükleri için savaşırken öldürüldüler. Koyunlar ise öylesine dokunaklı sesler çıkarıyorlardı ki etraftan destek olmak için bir sürü insan toplanmıştı bir keresinde. Bu yıl İngiltere ve ABD’de katılacağım konferanslarda tam da bu vakalar üzerine görsellerle birlikte konuşmalar yapacağım, o nedenle lütfen gelin ve kendi gözlerinizle görün.

Ama sen de çok iyi biliyorsun ki ilim ve irfan tek başına yeterli değil. Ben de son zamanlarda işin eylem yönüne giderek daha fazla kaymaya başladım. Kanımca her ikisi de birbirini destekler nitelikte ve ben de Northwestern’deki öğrencilerime bunu öğretmeye çalışıyorum. En iyi âlim harekete geçen âlimdir.

Kim Stallwood hayvan hakları üzerine yazılar kaleme alan bağımsız bir akademisyendir. Pek çok hayvan hakları örgütünde bilfiil görev alan Stallwood'un 2014'te yayınlanan son kitabının başlığı Growl: Life Lessons, Hard Truths, and Bold Strategies from an Animal Advocate

Söyleşinin kaynağı: http://www.kimstallwood.com/2014/05/18/art-and-the-making-of-animal-rights/

çeviri: veganist

Gazze'nin Unutulan Kurbanları / Michael Mountain

2014-08-01T18:09:00.001+03:00

İntihar bombacısı olarak kullanılan bir eşek ve bir çiftlikte gerçekleşen katliam; İsrail ile Filistin arasında süren gerilimde insan olmayan hayvanların hedefe dönüştüğü örneklerden yalnızca iki tanesi. Savaş insana özgü bir pratik ve diğer hayvanların bütünüyle yabancı oldukları bir olgu. Oysa çıkardığımız tüm savaşlara onları da sürüklemekten çekinmiyoruz –onları ya birer askermişçesine kullanıyor ya da öldürürken ve yuvalarını yok ederken en ufak bir tereddüt dahi etmiyoruz.

Şu anda İsrail ile Gazzeli Filistinliler arasında süren çatışma arasında kalan hayvanlar üzerine pek fazla haber yapılmıyor ancak, bu hafta içinde öne çıkan birkaç öykü var.

Bir tanesini İsraillerin Gazze’nin Şaaf bölgesini bombalamasının ardından bölgeye giden The Daily Telegraph’tan bir muhabirin harap olmuş bir çiftliğe rastlamasıyla öğreniyoruz. Bu çiftlikteki onlarca inek yaralanarak ölürken, geriye kalanlar da ya susuzluktan ya da açlıktan ölmüşler.

Bir diğer haber ise üzerine bomba yerleştirilip İsrailli askerlere doğru ilerlemesi sağlanan bir eşeğin dramı. Durumu fark eden askerler eşeği havaya uçuruyorlar. Resmi bir askeri blog olayı şöyle aktarıyor:

Bir eşek birliğimize doğru şüpheli bir şekilde yaklaşmaya başladı. Birlik eşeğe doğru ilerledi ve güvenli bir mesafeden havaya uçurdu. Vukuat, IDF (İsrail Savunma Kuvvetleri) hiçbir tahribat görmeden sonuçlandırıldı.

Saldırılar sırasında havan topundan saçılan bir şarapnel parçasıyla yaralanmasına karşın sağ kalmayı başaran bir baykuşu ise, Gazze sınırındaki bir kibbutzda veterinerlik okuyan bir genç kurtarmış. Şarapnel baykuşun başına isabet etmiş, gagası kırılmış ve sağ gözü kör olmuş. Aldığımız son bilgiye göre durumu iyiye gidiyor ve belki bir gün tekrar doğal ortamına salınabilecek.

Şimdilerde Gazze’nin tüm sokakları eşekler, atlar ve birçok diğer hayvanın ölü bedenleriyle dolu. Yıkılan binaların altında kaç tane kedi ve köpeğin kaldığını, kaç tane çiftlik hayvanın havaya uçurulduğunu ya da ölüme terk edildiğini hiç kimse bilmiyor. Ateş hattında kalan ya da tankların ezip geçtiği bölgelerde yaban yaşamın aldığı tahribatın ve savaşın diğer canlılar üzerinde yarattığı dehşetin boyutlarını da asla tam olarak öğrenemeyeceğiz.

Ve eğer içinizde “biz” (Ortadoğu gibi bölgelerde yaşayan “onlar”ın aksine) savaştığımız zaman asla böyle davranmayız diyen varsa yalnızca kendini kandırıyordur. Bizler de aynısını, hatta çok daha kötülerini yapıyoruz –Ortadoğu çöllerinde zaten kırılgan olan yaşamı ezip geçen Amerikan savaş makinelerinin kıyımı; derisi ve kimi organları insanla benzerlik gösterdiği için özellikle domuzlar üzerinde dirikesim labarotuvarlarında denenen savaş silahlarımızla.

Topyekûn savaş: Atlar için hazırlanan bir gaz maskesinin denenmesi (İngiltere)

İngiliz askerler Danimarka'daki eğitimlerinde canlı bir domuz üzerinde atış talimi yapmak için hazırlık yapıyorlar (konu hakkında daha fazla bilgi için PETA: Gizli askeri eğitim tesisi)

Çeviri: veganist

Kısaltılarak çevrilen metnin orijinali için bkz.: http://www.earthintransition.org/2014/07/in-israel-gaza-war-animals-pay-price/

Vegan Protein Tozu Tarifi

2014-07-25T01:40:00.000+03:00

Spor sonrası smoothie’leriniz için evde kolayca hazırlayabileceğiniz bu vegan protein tozuyla vücudunuz çok daha verimli ve sağlıklı bir şekilde yenilenecek. Türkiye’de hazır vegan protein tozu piyasada bulmak imkânsız gibi. Evde hazırlanan bu karışımın protein oranı hazır olanlara göre elbette daha düşük ancak herhangi bir katkı maddesi olmayışı, işlenmiş maddeler barındırmaması artı yönleri.

Malzemeler

Yarım çay bardağı kenevir tohumu

Yarım çay bardağı çiğ keten tohumu

Yarım çay bardağı çiğ susam
2 Çorba kaşığı chia -ya da çia- tohumu ***

2 tatlı kaşığı spirulina tozu

Hazırlanışı

Tüm malzemeleri bir rondo veya sırf bu iş için ayırabileceğiniz elektrikli veya mekanik bir kahve değirmeninde (en etkili yöntem) çekmeniz yeterli. Tohumlar çekildikten sonra çok çabuk okside oldukları için hazırlanan karışımı cam bir kavanoza koyduktan sonra buzdolabında saklayın ve en fazla bir hafta içinde tüketin. 1 litre smoothie için 2 tepeleme çorba kaşığı karışım yeterli olacaktır ancak miktarı isteğe göre artırabilirsiniz.

***
Chia tohumunu tarife Türkiye'de marketlerde satılmaya başladıktan sonra ekledim. Bu tohumun protein oranı oldukça fazla. Fiyatı diğerlerine göre yüksek olmakla birlikte bir kez alınca epey bir süre idare edebiliyor. Tabii farklı tariflerde kullanım sıklığınıza bağlı olarak bu süre değişebilir. Ancak eklemeniz önerilir. Bu tohum çok fazla su tuttuğu ve sıvıların kıvamını ciddi oranda artırdığı için eklendiği smoothielere oldukça güzel bir kıvam veriyor. Fakat, chia tohumlarını asla kuru kuru çiğneyerek tüketmemek ve her zaman sıvılara katarak içmek gerekiyor zira tohumlar ıslanır ıslanmaz yapışkanlaşmaya başladıklarından yemek veya soluk borusuna yapışıp orada şişmeye başlayabilirler ve bu da tıbbi müdahale gerektirebilecek ciddi sorunlara yol açabilir.

nutritiondata.com sitesinde malzemelerin besin değerlerini gösteren linkler:

Susam tohumu: http://nutritiondata.self.com/facts/nut-and-seed-products/3157/2
Kenevir tohumu: http://nutritiondata.self.com/facts/custom/629104/2
Keten tohumu: http://nutritiondata.self.com/facts/nut-and-seed-products/3163/2
Chia tohumu: http://nutritiondata.self.com/facts/nut-and-seed-products/3061/2
Spirulina: http://nutritiondata.self.com/facts/vegetables-and-vegetable-products/2765/2

Örnek yeşil smoothie:

1 muz
1 elma (blenderınız güçlüyse soymadan çekirdekleriyle olduğu gibi atın)
Ispanak ya da kara lahana (miktarı ortalama bir blenderın yarısını dolduracak kadar ayarlıyorum ben, dilerseniz azaltıp çoğaltabilirsiniz; saplarını da iyice yıkamak kaydıyla koyabilirsiniz)
1 kivi (soyulmuş)
1 portakal (soyulmuş)
1/2 limonun suyu
1/2 litre bitkisel süt veya su (kıvamı çok koyu olursa daha fazla da konabilirler)
Ve son olarak ev yapımı protein tozunuzdan 2 Tepeleme Çorba Kaşığı ekleyip cihazınızın motor gücüne göre bir-iki dakika veya daha uzun süre iyice karıştırın ve fazla bekletmeden soğuk olarak tüketin.

Muz, elma ve portakal, limonun ekşi tadını bastırırken ıspanak veya kara lahananın tadını çok fazla hissetmeyeceksiniz. Limon, portakal ve kivideki C vitamini demir emilimini artırdığı için hepsini ya da birinden birini her içeceğe koymakta fayda var. Daha tatlı bir içecek isterseniz üzüm pekmezi de eklenebilir.

Not:

Bu protein tozu tarifini paylaşmamızı tetikleyen en önemli etken Reebok firmasının crossfit atletlerine yönelik hazırladığı ve ayakkabı kutularında "şık" bir şekilde bacon (domuz pastırması) pazarlamasını içeren bir habere rastlamamız oldu. Son dönemlerde pek çok atletin etik veya sağlık/performans gibi gerekçelerle vegan beslenmeye geçiş yaptığı düşünüldüğünde, Reebok'ın bu tuhaf hamlesinin ardında et endüstrisinin bir rolü olup olmadığı sorusu da akla gelmiyor değil.

İlgili haber için bkz. http://www.fastcocreate.com/3033423/how-reebok-is-wooing-the-crossfit-community-with-bacon

Vegan atletlerle ilgili bilgi edinmek için bkz. http://www.greatveganathletes.com/

Barışçıl Eylemlerin Suç Sayılması İçin Gösterilen İnanılmaz Çaba / Will Potter - TED Konuşması

2014-06-13T13:37:00.001+03:00

11 Eyllül’ün üzerinden henüz bir yıldan daha az bir zaman geçmişti, ve ben de o sıralar Chicago Tribune’de vurulma ve cinayet gibi olaylarla ilgili haberler yazıyordum; o dönem benim için oldukça karanlık ve depresifti. Daha önce üniversite yıllarımda bazı eylemlere katılmıştım. Bu doğrultuda hayvan testine karşı olan yerel bir grubun ses getirmesine yardım etmek için aralarına katıldım. Pozitif bir şeyler yapmak açısından bunun güvenli bir yol olduğunu düşünürken bir anda her şey ters gitti ve hepimizi gözaltına aldılar. Polis, broşür dağıtırken çekilmiş bulanık bir fotoğrafımı kanıt olarak kullandı.

Hakkımda açılan davalar düştü düşmesine ancak olaydan birkaç hafta sonra kapımı iki FBI ajanı çaldı ve bana eğer protestocu grupların arasına sızıp FBI için casusluk yapmazsam adımı yerel teröristler listesine kaydedeceklerini söylediler. Size en ufak bir korku hissetmediğimi söylemek isterdim fakat dehşete kapılmıştım. Bu korkum yatıştıktan sonra bu kez de tüm bunların nasıl olabildiğini öğrenmek benim için bir saplantı haline geldi. Hiç kimseyi incitmemiş olan hayvan hakları ve çevre eylemcileri nasıl olmuştu da FBI’ın bir numaralı yerel terör tehdidi haline gelmişti.

Bundan birkaç yıl sonra Kongre, hazırladığım raporla ilgili beni ifade vermeye çağırdı. Ben de meclis üyelerine şunu söyledim: Bugünlerde herkes yeşilci olmaktan bahsederken, bazı insanlar ormanları savunmak ve petrol boru hatlarını durdurmak için kendi hayatlarını riske atıyorlar. Balinaları korumak için bedenlerini avcıların zıpkınları karşısında siper ediyorlar. Hepsi de sıradan insanlar ve İtalya’da bir anda dikenli tellere tırmanıp denek olarak kullanılan beagleları kurtaranlar da yine onlar gibi protestocular. İşte tüm bu hareketler son derece etkili ve yaygın oldukları için 1985 yılında karşı taraf eko-terörist denen yeni bir kavram icat ediveriyor ve onlara bakışımızı değiştirme yoluna gidiyor. Bu kavram resmen uyduruluyor.

Şimdi de bu şirketler, maddi kayba yol açan eylemleri terör suçuna dönüştürmek için hazırlanan Animal Enterprise Terrorism Act (Ticari Hayvan Teşebbüsleri Terörizm Yasası, AETA) ile de desteklenmeye başladı. Öte yandan pek çok insanın böyle bir yasanın varlığından haberi bile yok; ki buna Kongre üyeleri de dahil. Bu yasa tasarısı geçerken Kongre’deki üye sayısı %1 bile değildi. Çoğu dışarıda yapılan bir anma törenine katılmıştı. Eğer hayvanlar veya çevre adına olsaydı eylem biçimini terörizm olarak yaftalayacakları Martin Luther King’e methiyeler düzmekteydiler.

Destekçiler, bu yasanın aşırı uçtakilere karşı (vandallar, kundakçılar, radikaller) gerekli olduğunu söylüyorlar. Oysa tam şu anda TransCanada gibi şirketler polislere, şiddet uygulamayan protestocuları teröristlikle nasıl itham edeceklerini anlattıkları sunumlarla bilgi veriyorlar. FBI da eko-terörizmle ilgili belgeleri incelerken eylemlerin şiddet yönüne değil, aslında halkla ilişkiler yönüne bakıyor. Bugün pek çok ülkede şirketler, çiftliklerinde hayvanlara yapılan zulmün görüntülenmesinin yasadışı sayılmasını öngören kanunlar için baskı uyguluyorlar. Yalnızca iki hafta önce Idaho’da böyle bir uygulamayla karşılaştık. Ne var ki bunun gazeteciliği tehdit ettiğini ve dolayısıyla da anayasaya aykırı olduğunu gerekçe göstererek dava açtık.

Bu tarz ifşalara karşı açılan ilk dava da, bir mezbahanın hemen dışında buldozerle taşınmaya çalışılan bir ineği sokaktan geçerken gören Amy Meyer adında genç bir kadına karşıydı. Amy ise hepimizin yapacağı bir şey yapmıştı: Bu olayı kaydetmişti. Onun hikâyesini duyduğumda yazmaya karar verdim ve bu öylesine büyük bir infiale yol açtı ki davacılar tüm suçlamaları geri çekmek durumunda kaldılar.

Ancak görünen o ki, bu tür olayları ifşa etmenizi bile tehdit olarak algılıyorlar. Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası sayesinde terörle mücadele biriminin makalelerimi ve şu anda yaptığım gibi olan konuşmalarımı izlediğini öğrendim. Hatta yazdığım kitapla ilgili küçük bir not bile düşmüşler; kitabımı “ikna edici ve akıcı”olarak tanımlamışlar. Bir sonraki kitabımın tanıtımına koymak sizce de iyi bir fikir olmaz mı?

Aslında tüm bu olup bitenlerin amacı bizleri korkutmak. Ancak bir gazeteci olarak eğitimin gücüne olan inancım tam. Ve bizim de en güçlü silahımız şavkın ışığı.

Dostoyevski, insanın yaşamı boyunca ortaya koyduğu her şeyin ardında, bir piyano tuşu değil, ama bir insan olduğunu kanıtlama amacı olduğunu yazmıştı. İktidarı elinde tutanlar hakikati ve muhalifleri susturmak için tarih boyunca ve defalarca korku unsurunu kullandılar. Artık söylenmesi gerekenleri söyleme zamanı.

Kaynak: http://www.ted.com/talks/will_potter_the_shocking_move_to_criminalize_non_violent_protest/transcript#t-181952

çeviri: veganist

Bir Oksimoron Olarak Et Tüketen Çevreci

2014-06-06T19:01:00.002+03:00

Hayvan Çiftçiliği ve Çevre Felaketi

Kendini çevreci olarak gören pek çok kişi küresel kirliliğin bir numaralı nedeni olarak en çok otomobil endüstrisini lanetler. (Bunu anlamak için Environment California ve Sierra Club gibi “ana-akım” örgütler tarafından yazılanlara bakmanız yeterli.) Oysa hayvan çiftçiliği, çevresel bir felaketten söz edeceksek eğer hiç kimsenin görmek, yüzleşmek ya da konuşmak istemediği en can alıcı meseledir aslında. Ormanların yok olmasının, hava ve su kirliliğinin başlıca nedeni hayvan çiftçiliğidir. Dolayısıyla et, yumurta ve süt ürünü tüketmeye devam eden bir kimse kesinlikle çevreci olduğu iddiasında bulunamaz.

Aşağıda et, yumurta ve süt ürünlerinin ekosistem üzerindeki yıkıcı etkilerinin bir özeti yer alıyor:

Su Kirliliği

Environmental Protection Agency’nin (EPA) verdiği bilgiye göre fabrika çiftliklerinden nehirlere ve göllere bırakılan atık, var olan tüm endüstrilerin toplamından daha fazla. Yalnızca ABD’de gıda olarak üretilen hayvanların dışkıları, insan nüfusununkinden 130 kat daha fazla –saniyede 43 ton. Sıradan bir domuz çiftliğinden çıkan atık, 50.000 rakımlı bir kasabadan çıkana eşit. ABD’de tavuk, domuz ve ineklerin dışkıları en az 22 eyalette 56.000 km nehri ve en az 17 eyalette de yeraltı sularını kirletmiştir.

Dahası, son dönemde ıspanak, domates, fıstık, biber, kavun vd. bitkisel ürünlere de bulaşan E. Coli, salmonella ve listeriya salgınlarının da tek nedeni tavuk, domuz, hindi ve inek dışkısıdır. E. Coli, salmonella ve listeriyanın tek bir kaynağı vardır: BOK (insana ya da hayvana ait)! En nihayetinde kimse de kalkıp bunun sorumlusunun ıspanak, domates, fıstık, biber ve kavun olduğunu söyleyemez herhalde. Bu bitkilere E. Coli, salmonella ve listeriyanın bir şekilde bulaşmasının nedeni, eti, yumurtası ve sütü için hayvanları köleleştiren ve Amerika’nın göllerine, nehirlerine ve akarsularına her yıl 13,5 milyar ton gübre boşaltmak suretiyle su yollarını kirleten insanlardır. Bu kirli su da en nihayetinde tarlalarda kullanıldığı için, E. Coli, salmonella ve listeriya önce ekinlere, oradan da tüketiceye bulaşır. Asıl ürkütücü olan ise, çiftçilerin tonlarca YAŞ hayvan dışkısını doğrudan ekinlerin üzerine püskürtmeleridir. Şundan hiç kuşkunuz olmasın: TÜM E. Coli, salmonella ve listeriya vakalarının tek nedeni hayvan çiftçiliğidir.

Et, yumurta ve süt tüketen insanların talep ettiği kara hayvanı sayısı milyarlarla ölçülmektedir. Dolayısıyla ConAgra, Smithfield, Tyson, Perdue vs. gibi şirketler bu talebi karşılamak için milyarlarca kara hayvanını SERİ ÜRETİM yöntemleriyle çoğaltmaya çalışırlar. Kendi hallerine bırakılsalar asla bu oranlarda üremeyecek olan milyarlarca kara hayvanı demek de, trilyonlarca ton dışkı demektir.

Kimyasal Kirlilik

İnsan vücuduna giren böcek ilacının en büyük kaynağı da yine hayvansal ürünlerdir; çünkü, hayvandan hayvana bulaşan hastalıkların taşıyıcısı olan sinek ve sivrisinekleri öldürmek için et, süt ve yumurta endüstrileri milyarlarca hayvanı kimyasala boğar. Bu kimyasallar hayvanın derisindeki gözeneklerden vücuduna girmek suretiyle kalıcı olarak etine yerleşir ve orada depolanır. Bitkilerden alınan böcek ilacı oranı çok azdır; üstelik suyla yıkamak suretiyle arındırmak çok daha kolaydır. Ayrıca kimyasal sorununu tamamen ortadan kaldırmak isterseniz organik bitkileri satın alma şansınız da vardır. Elbette kimyasala maruz kalmamış bazı hayvansal ürünler de bulabilirsiniz (ki bu epey zor bir şeydir çünkü hayvanlar nadiren organik yemlerle beslenirler) ancak birkaç sorun daha vardır ki bu şekilde üstesinden gelinmesi imkânsızdır: Mezbahalarda yaşanan zulüm, hayvanların köleleştirilmesi; hayvansal proteinin sağlığa zararları; kazein; kolesterol; doymuş yağlar ve trans yağ asitleri; hayvan çftçiliğine dayalı çevre kirliliği ve küresel açlık. Şu da var ki hayvanlara yedirilen tahıllara püskürtülen böcek ilacının insan tüketimine yönelik tahıllara püskürtülenden en az iki en çok yirmi kat daha fazla olması tamamen hükümetlerin bilgisi dahilindedir!

Su Sarfiyatı

ABD’de kullanılan suyun neredeyse yarısını gıda olarak yetiştirilen hayvanlar tüketmektedir. Hayatta kalmak için hiç kimsenin bir hayvanı yemesi gerekmediği düşünüldüğünde (belki kutup veya çöl iklimlerinde yaşayanlar hariç) Amerika’da bulunan suyun % 50’sinin hayvan çiftçiliği için ziyan edildiği sonucunu çıkarabiliriz. Yalnızca yarım kilo et üretmek için yaklaşık 3000 ile 9500 litre su gerekirken, yarım kilo buğday için 94 litre su yeterlidir. Tek bir etçilin beslenmesi için gereken günlük su miktarı yaklaşık 16.000 litredir. Oysa vegan bir kişi için yaklaşık 1000 litre yeterlidir.

Toprak Sarfiyatı

ABD’de ekili alanların yaklaşık % 80’i gıda için yetiştirilen hayvanlar için kullanılmaktadır. Hayvanları besleyebilmek için ABD’de her yıl 105 milyon hektar ormanlık alan yok edilmektedir ve doğrudan ineklerin köleleştirilmesine bağlı nedenlerden ötürü her yıl 7 milyar ton tarım toprağı yitirilmektedir. Et, süt ve yumurta tüketen birinin iştahını bastırmak için bir vegana oranla 20 kat daha fazla tarım alanı kullanmanız gerekir.

Yağmur Ormanlarının Yok Edilmesi

Her gün yaklaşık 87 bin hektar yağmur ormanı, ki bu neredeyse New York kenti büyüklüğünde bir alandır, yok edilmektedir. Bunun bir kısmı inekleri otlatmak için kullanılırken, bir kısmı da hayvanların beslenmesi için ekilen tarım arazilerine dönüştürülür. Bu ölçüde bir ağaç kesimi ise pek çok orman sakinini yerinden eder ya da tamamen yok olmalarına sebep verir. Bu canlılar arasında 20-30 kadar bitki türü, 100’den fazla böcek türü ve onlarca kuş, memeli ve sürüngen türü yer alır. Şu da var ki, tıpkı mercan resiflerindeki biyokütle gibi yağmur ormanlarında yetişen bitki türlerinin de, tedavisi mümkün olmadığı sanılan hastalıkların sağaltılmasında kullanılabilecek, henüz keşfedilmemiş kimyasal bileşenleri oluşturmada en çok umut vadeden yegâne kaynak olduğu dile getirilmekte. Asıl vahim olan ise, iğne yapraklı ağaçlık alanların aksine tropik yağmur ormanları bir kez yok olduktan sonra yerlerine yenisi gelmesi asla mümkün olmamaktadır.

Enerji Sarfiyatı

Et, süt ve yumurta endüstrileri fosil yakıt tüketiminin baş müşterileridir. ABD’de kullanılan tüm hammadde ve fosil yakıt kaynaklarının üçte birini hayvansal gıda endüstrileri harcar. Bu bağlamda en verimli olan bir et fabrikası, kullandığı fosil yakıt enerjisinin yalnızca % 34,5'ini gıda enerjisine dönüştürebilir. Oysa küçük bir tarım işletmesinde bu oran % 328'dir. Diğer bir deyişle, en az verim elde edilen bitkisel bir gıda bile en fazla verim alınan hayvansal gıdadan enerji verimliliği bağlamında yaklaşık on kat üstündür!

Hava Kirliliği

İster küresel ısınmanın başlıca sorumlusunun insan olduğuna inanan katıksız bir liberal olun, ister gezegenin ısınmasının doğal bir döngü sonucu olduğunu düşünen koyu bir muhafazakâr olun, sanırım hepimiz şunda hemfikir olabiliriz: Atmosfere kasıtlı olarak azot oksit, metan ve karbondioksit salmak kirletmek anlamına gelir. Ve bu kirlilik gezegenin ve üzerinde yaşayan canlıların sağlığına zarar verme potansiyeli taşır. Liberaller ve muhafazakârlar şunu çok iyi anlamalıdır ki et, süt ve yumurta endüstrisi için yetiştirilen tüm hayvanların dışkısı, atmosfere son derece zehirli olan iki madde, yani azot oksit ve metan salar. Karbondioksit faktörüne gelince, hayvanların beslenmesi için yağmur ormanlarının yok edilmesinin çevre üzerinde yarattığı yıkıcı etkiye de pek az kişi değinir. Örnek vermek gerekirse, içten yanmalı bir motorda kullanılan 1 litre benzin atmosfere yaklaşık 2,5 kg karbondioksit salar. Öte yandan tek bir hamburgerin üretilebilmesi için gereken yağmur ormanı alanının temizlenmesi ve yakılması esnasında atmosfere 75 kg karbondioksit salınır.

Çevreyi korumak istiyorsanız veganlık her zaman olduğu gibi yine en iyi ve en etkili yöntemdir. Velhasıl, et, peynir, süt ve yumurta tüketen bir kişinin çevreci olduğu asla söylenemez.

Kaynak: http://veganmovement2012.tumblr.com/post/87420395177/a-meat-eating-environmentalist-is-an-oxymoron

çeviri: veganist

Sosyalistler ve Hayvan Özgürlüğü

2014-05-09T20:49:00.001+03:00

Socialists and Animal Rights başlıklı kitabın yazarı Jon Hochschartner’in SocialistWorker.org’a gönderdiği 25 Temmuz 2013 tarihli mektubu:

Günümüzde vejetaryen veya vegan olmak, hükümetlerin hayvan hakları aktivistlerine her koldan uyguladığı onca baskıya karşın hiç olmadığı kadar kolay bir şey. Küçük kasabalardan tutun da, New York’un merkezine kadar aklınıza gelen her yerde hayvansal ürün içermeyen çok çeşitli yiyeceğe ulaşmak mümkün. Harris Interactive Poll’un tespitine göre ülkede (ABD’de) vegan kişi sayısı 2009-2011 arasında iki katına çıkmış ve hızla artmaya devam ediyor. Oysa sosyalist sol, hayvan kullanımı/evcilleştirilmesi [domestication] meselesine eğilenlere karşı ketum ve düşmanca tutumundan hâlâ vazgeçmiş değil.

Bu, oldukça eskiye dayanan bir düşmanlık. Dr. Steve Best’in de vurguladığı gibi, Karl Marx ile Frederick Engels “hayvan hakları savunucuları, vejetaryenler ve dirikesim karşıtlarının tümünü, bağış toplayanlar, ölçülülük fanatikleri ve naif reformculardan oluşan bir küçük burjuva kategorisine tıkmıştır.” Leon Troçki de devrimci şiddete karşı çıkanlardan yakınmış ve ideolojilerini küçümsemek için şu sözleri kullanmıştı: “vejetaryen-Tarikatçı zırvalığı”.

Durum günümüzde de bundan çok farklı değil. Normalde saygı duyduğum bir yazar olan Paul D’Amato’nun SocialistWorker.org’daki köşesinde hayvan meselesi üzerine yazdıkları neredeyse cahilce bir trollük örneği: “Bir geyiği öldüren dağ aslanının türdeşleri tarafından yargılanma hakkı var mı peki?” gibi saçma bir soru ardından bir başka saçma soru daha sormuş: “İneklerin de inanç, ifade ve toplanma özgürlüğü olmalı mı?” D’Amato elbette bunları bıyık altından gülerek söylediğini belirtiyor belirtmesine ama “haklı bir tarafı da yok değil” demeyi de ihmal etmiyor. Devamında Adolf Hitler’in hayvanları koruma girişimlerinden dem vurup, hayvan hakları aktivistlerinin gizli birer Nazi olduğu iması da veriyor.

Anarşist cepheye baktığımızda da durum hemen hemen aynı. Örneğin LibCom.org’un ağırlıklı olarak Londra menşeli özgürlükçü komünistlerinin yazdığı forumlara bir göz atın ve aslında hiç de kötü insanlar diyemeyeceğimiz bu kişilerin vejetaryen veya veganlar hakkında neler düşündüklerini okuyun. Göreceksiniz ki İngilizlerin et yemeye olan düşkünlükleriyle nam salmaları hiç de boşa değilmiş.

Oysa hayvan hakları aktivistleri her zaman ilerlemeci değişim hareketlerinin bir parçası olmuşlardır. Örneğin İskoçyalı vejetaryen John Oswald, Jakobenler’in bir üyesi olarak Fransız Devrimi’ne katılmış ve monarşist güçlere karşı savaşırken hayatını kaybetmiştir. Yine bir vejetaryen olan Elisee Reclus, 1871’deki Paris Komünü’ne katılmış, bu nedenle tutuklanmış ve sürgün edilmiştir. Hindistan’da İngiliz sömürgeciliğine en büyük darbeyi vuran hareketi başlatan Mahatma Gandhi de bir vejetaryendi. Bir vegan olan Cesar Chavez ise ileride Çiftçiler Birliği sendikasına dönüşecek örgütün kurucularındandı.

Bu örnekler çoğaltılabilir elbette. Ancak ben daha çok, gelecek tahayyüllerinde hayvanlara da yer vermiş başka tarihsel figürler bilen okuyucuların anlatacaklarını duymak isterim. En çok da liderleri kadın veya derisi farklı olan ya da açık bir sınıf mücadelesi vermiş kişiler hakkındakileri.

Cesar Chavez

George Orwell Hayvan Çiftliği’nin önsözünde, bu satirik romanının ana metaforunu şöyle açıklar: “İnsanların hayvanları sömürme biçimi ile zenginlerin işçileri sömürmesi arasında hemen hiç fark yok.” Bob Torres ve David Nibert gibi modern hayvan hakları aktivistleri de yükselişe geçen eleştirel hayvan araştırmaları alanına Marksist düşünceyi enjekte ederek, bu birleştirici temayı daha da detaylandırmışlar. Ne var ki benzer bir çabaya anti-kapitalistlerde henüz rastlayamadık.

Ben elbette sosyalist solun bir anda veggie-burgerlere ve badem sütünden yapılmış dondurmalara koşmasını beklemiyorum. Anti-kapitalistlerin yaratmayı umdukları geniş çaplı hareket sonuçta kitlelerin bir yansıması olacaktır. Ve veganizm de henüz kitlelere ulaşmış değil. Bunun bir nedeni de vegan seçeneklerin –en azından işlenmiş olanlar– yüksek fiyatlı olmalarının insanları kısıtlaması ki bu da ölçek ekonomilerinin devreye girmesiyle değişecek.

Fakat asıl önemlisi sosyalist soldan gelenlerin hayvan hakları aktivistlerine gösterdikleri tepkinin diğer insanlardan çok daha fazla olması. Düşük ücretli meslektaşlarım insan olmayanlar hakkındaki görüşlerimi egzantrik ve seçkinci buluyor olabilirler ancak onlar asla sosyalist solun yaptığı gibi düşüncelerime karşı zehir zemberek ve küçümseyici bir tavır göstermiyorlar.

Benim teorime göre şu anda ağırlıklı olarak beyaz-yaka işçilerden oluşan sosyalist solun büyük bir bölümü, yanlış yola sapmış bir uvriyerizmi (işçicilik), yani, kapitalist sistemin en alttaki tabakasıyla bir bağ kurmaya çalışırken aslında mavi-yaka kültürünün kaba bir karikatürünü yücelten bir anlayışı benimsemiş durumda.

İşçi sınıfının daha ayrıcalıklı olan kesimine göre mavi-yaka işçilerin hayvan sömürüsüne karşı genel kayıtsızlığı onların belirleyici özelliklerden biri ki bu aslında açıkça bir aşağılama. Üstelik bu sosyalist sınıf anlayışına da aykırı. Sosyalistlere göre ekonomik gruplar, yeme alışkanlıkları, kültür ve hatta gelir düzeyine göre tanımlanamaz. Asıl belirleyici olan kişinin üretim araçlarıyla olan ilişkisidir.

Benim kişisel sınıf mücadelesi geçmişim de elbette kusursuz değil ancak utanacağım bir durum da olmadı. SocialistWorker.org’dan tutun da Z Magazine’ kadar pek çok solcu dergide yazılarım yayınlandı. Occupy hareketine etkin olarak katıldım ve bu nedenle birkaç günüm nezarethanede geçti. İşverenime sendikalaşmanın önünü kesmeye çalıştığı için dava açtım ve tazminat vermesini sağladım.

Mütevazı da olsa kendi payıma düşen katkıyı yaptığıma inanıyorum. Fakat ben aynı zamanda bir veganım ve sosyalist çevrelere bunu açıkladığım zaman bir soytarıymışçasına alaya alınacakmışım hissine kapılmaktan da artık gerçekten bıktım usandım.

kaynak: http://socialistworker.org/2013/07/25/socialists-and-animal-liberation

çeviri: veganist

Mülkiyet ile Hayvanlar Arasındaki İlişkiye Dair

2014-05-09T09:58:00.000+03:00

Hayvanlar doğrudan sahiplerinin mülkü olmaları nedeniyle, köle-olmayan insan işçilerden daha farklı bir varoluş durumuna sahiptirler. İnsan bir işçi ücret karşılığı çalışırken, üretim sürecinde yer alan bir hayvan, varoluşunu devam ettirebilme imkânı dışında herhangi anlamlı bir karşılık almaz. Bunun yerine bir hayvana doğrudan sahip olunur ve üretim çarklarını döndüren bir dişli parçası muamelesi yapılır. Hayvanlar aslında meta üretiminde ve buna bağlı olarak kâr amacıyla kullanılan hissedebilir, canlı makinelerdir. Onlar, üretim yapmak amacıyla satın alınan özel mülkiyetlerin çatısı altında yürütülen sistemin bir parçasıdırlar –insanlar için metalar, üreticiler içinse kâr getirmek üzere tasarlanmış karmaşık bir yapının girdilerinden biri gibi.

İşte tüm bu sistem –en azından kendi ölçeği bazında– özel mülkiyet olmaksızın var olamaz. Çağdaş ziraat pratiklerine baktığımızda, özel mülkiyetin insan emeğini sömürme biçimleriyle hayvan emeğini sömürme biçimleri arasında büyük benzerlikler olduğunu görüyoruz. Ne var ki bir hayvanın durumu, işçi sınıfından gelen ortalama bir insanla karşılaştırıldığında, çok daha vahim. Hayvanların günün sonunda dönebilecekleri bir evleri olmaz ve üretim yaptıkları mekânları terk etme seçenekleri yoktur. Doğrudan sahiplerine ait olan hayvanlar, insan üretiminin köleleridirler –daha çok özel mülkiyet yaratmak için kullanılan özel mülkiyetler.

Ücretli üretim sistemi içinde olan insanların durumunda, ürettikleri şeyin belli bir yüzdesine mal sahibi tarafından el konulur ki bu da bizi Proudhon’un (Pierre-Joseph) mülkiyetin hırsızlık olduğuna dair düşüncesine götürüyor. Öte yandan hayvanların ürettiklerinin tamamımal sahibine gider ve burada asıl amaç maksimum kâr elde edebilmektir. Bu süreçte hayvanların bireysellikleri, duyarlıkları ve biyolojik ihtiyaçları tamamen üretim ve kâr çerçevesinde değerlendirilir.

Sermayenin izlediği süreçlerin etkileri çoğu zaman hayvanların bedenleri üzerinde doğrudan bir iz bırakır. Piliçler –henüz dört aylıkken kesilen tavuklar– hızlı büyümeleri ve çabuk kilo almaları için özel olarak üretilirler; böylelikle daha erken kesilebilirler ve dolayısıyla üreticiye kâr olarak geri dönüş süreleri de kısalır. Ne var ki bu da tavuklar açısından bazı sorunlara neden olur: İskelet bozuklukları, ani kalp krizleri ve sıklıkla da beden ağırlığındaki dengesizlik nedeniyle ayakta duramamak gibi. Hindiler de aynı şekilde yaban akrabalarının aksine hem daha hızlı büyüyecek, hem de daha çok “beyaz” et verecek –çünkü tüketiciler bunu talep eder– şekilde üretilirler. İnsanların çıkarları için evcilleştirilmiş hayvanların tümünde benzer bir model temel alınır: Üretim ve kâr hedeflerine ve gereklerine uymaları için bedenleri değiştirilen ve bu yapılırken yatırımcı veya üretici için hızlı kâr getirmeleri dışında herhangi yaşamsal bir değer taşımayan hayvanlar dünyanın her yerinde rastlamak mümkündür.

Tüm meta üretim biçimlerinde olduğu gibi hayvansal olanların üretiminde de en az maliyetle en çok kâr elde etme amacı güdülür. Bu ekonominin doğal mantığı olarak görülen bir şey ancak içinde çoğu zaman gözden kaçan bir sömürü mantığı da saklıdır. Daha önce de ifade ettiğim gibi sermaye yaratmak için geliştirilen özel mülkiyet, işçilerden çalınan değerlerin bir sömürü birikimini içerir. Sömürüye dayalı toplumsal bir düzenin vücut bulmuş hali olan özel mülkiyet, güçlünün zayıf üzerinde kurduğu hâkimiyet üzerine inşa edilir. İnsan emeğinin söz konusu olduğu durumlarda kişinin emeğinden başka satacak bir şeyi olmaması bunun en açık kanıtıdır. Dahası, özel mülkiyetin işletilmesi, sermayedarın bu toplumsal düzenin devamlılığını sağlamasına olanak sağlar. Eğer işçi yalnızca kıt kanaat geçinmesine yetecek kadar kazanırsa, sürekli çalışmak zorunda kalacaktır. Özel mülkiyetin bu bağlamda da onu doğuran toplumsal düzeni devam ettirdiğini görebiliriz.

İnsanların çıkarlarına hizmet eden hayvansal üretimdeki özel mülkiyet de yine benzer özellikler taşır ve yine benzer biçimde tahakküm sınırlarını genişletir. Hayvanlar da meta üretmek veya bizzat birer metaya dönüşmek için çalışırlar ve bunu da salt insanlara ait bir mülk olarak yaparlar. Bu ilişki biçiminden bahsederken genellikle kulağa asil gelen kavramlar kullanılır: Hayvanların “bakımları”ndan “ziraatçilik” diye bahseder, veya, onların “refahlarını” koruduğumuzu söyleriz. Oysa insan-hayvan ilişkilerinde geçen bu pastoral ve teselli verici kavramların altında, hayvanı doğal yaşamından mahrum bırakırken, üreticiye değer sağlayan bir sömürü sistemi yatmaktadır. İnsan emeğinde özel mülkiyet nasıl sistematik bir sömürüyü temsil ediyorsa, aynı durum hayvan emeğinde de geçerli. Bu anlayışı biraz daha genişletirsek, hayvansal üretime yapılan döngüsel yatırımda mülkiyetin bizzat hayvanların acıları ve ıstıraplarından oluşan bir birikim formuna dönüştüğünü söyleyebiliriz. Hayvanların sömürülmesi amacıyla işletilen sermaye, daha fazla sermaye elde etme amacı taşır ki devamında da daha fazla sömürü için yatırıma dönüştürülür. İnsanları emeklerini satmaya mecbur bırakan sefaletin devamlılığını sağlayan bu yatırım döngüsü, hayvanları da insanlar için 7 gün 24 saat, tüm yaşamları boyunca ve çoğu zaman aşırıya varan yoksunluk şartları altında üretmeye zorlayarak aynı sefalet politikasını sürdürür. Hayvan üreticisinin giderek artan özel mülkiyetleri, kâr sağlamak ve insanların arzuların tatmin etmek uğruna üretime zorlanan hayvanların kanıyla yıkanmıştır. Hayvan emeğini ve bedenini işletme güdüsü devreye girdiğinde, hayvanların birer özne olmaları, acı çekebilmeleri ve ıstırabı en yoğun haliyle deneyimleyebilmeleri hiçbir önem taşımaz. Özel mülkiyet bu durumu sürekli kılarken, daha fazla kazanma arzusu da bu sürekliliği zaruri kılar.

Özel mülkiyet ilişkileri metalaştırmanın yanında, kâr uğruna ve hayvansal ürünlere olan merakımızı karşılamak için hayvanlara gereksiz bir şiddet uygulayarak daha da çok acı çekmelerine neden olur. Toplum ve ekonomimizle iç içe geçmiş olan hayvan sömürüsünün köklerini ne kadar derine indiğine bakarsak eğer, hayvanların mülkiyet olarak sınıflandırılmalarının bu bağlamda kesinlikle azımsanmaması gereken merkezi bir olgu olduğunu rahatlıkla görebiliriz. Hayvanaları mülk olarak sınıflandırmamız, onları en önemsiz arzularımız için bile kaynak olarak görüp rahatlıkla sömürebilmemizi sağlayan anlayışın temelini oluşturmakta. Bundan dolayı, mülk sahibi olarak bizlerin arzuları ne zaman mülkümüzün çıkarlarıyla çatışsa, durum her zaman bizim lehimize sonuçlanır; en başta da, hayvanları aslında pek de korumayan ve çiftlik hayvanlarını da zaten dışlayan refahçı kanunlardaki belirsizlikler nedeniyle, bir bakıma onlara canımız ne isterse yapabiliriz. “Bir insanın çıkarının önemsiz fakat bir hayvanınkinin temel teşlil ettiği durumlarda dahi –resmen ölüm kalım meselesi olan durumlardan bahsediyorum– insanların lehine karar verilir. Kaldı ki bu seçim aslında mülkiyet sahibinin çıkarı ile bir mülk parçasınınki arasında olmaktadır. Olası tüm ‘çıkar çatışmaları’nın sonuçları da önceden belirlenmiş durumda.” Bu mülkiyet ilişkisi biçimi, ekonomiye, toplumumuza ve kanunlarımıza tamamen nüfuz etmiş durumdadır. Daha önce köpeğim Emmy üzerinden verdiğim örneğe dönersek, kanunlar bana onun üzerinde tam bir sahiplik hakkı tanıyor. Ve ben de bu mülkiyet hakkımı canım nasıl isterse kullanabilirim: Onu satıp kâr elde edebilirim, borç alırken teminat olarak gösterebilirim ya da benim için çalışmaya zorlayabilirim. Hatta eğer istersem onu bilime bağışlayabilir, üzerinde deneyler yapılması için bir laboratuvara satabilirim. Kanunlar önünde bu eylemlerin tümü tamamen yasal ve bu hayvan mülkü parçasının sahibi olarak benim mutlak hakkım. İşte mülkiyet ilişkisini hayvanlara uyguladığımızda, onları tamamen insanların keyfine bırakıyor ve şiddet içeren, bitmek bilmeyen bir tahakküm biçimine dönüştürmüş oluyoruz.

Kısaltılarak çevrilen metnin kaynağı:

Bob Torres, Making A Killing (AK Press, 2007) içinde "Property and Animals" s. 114-120

Çeviri: veganist

Center for Biological Diversity Türlerin Tükenmesini Beslenme Biçimimize Bağlıyor

2014-05-08T17:37:00.000+03:00

ABD’nin önde gelen çevreci örgütleri, iş veganizmi desteklemeye geldiğinde neredeyse koşulsuz bir biçimde bunu yapmayı reddediyorlar. Bu yalnızca insanı deli eden bir tavır değil, ama hayvan tüketiminin azaltılmasının çevre üzerinde olumlu ve tartışmasız bir etkisi olduğu gerçeği düşünüldüğünde ironik de. Konuyla ilgili kendi girişimlerimle çevreci gruplarla birlikte çalışmak için attığım adımlar sonucunda karşılaştığım ve bu ihmalkârlıklarının başlıca nedeni olan körlükleri beni şaşkına çevirdi. Elbette ilk kez değil.

Yıllar önce 350.org adlı bir organizasyona, sera gazı emisyonunu azaltmak adına çok daha kolay uygulanabilir bir yöntem olarak veganizmi resmi olarak desteklemeyi düşünüp düşünmediklerini sormuştum. Verdikleri yanıt buna pek sıcak bakmadıkları oldu. Bana göre buna pek sıcak bakmamalarının esas nedeni çevreyi önemseyen fakat grubun karbon emisyonunu 350 ppm’ye düşürülmesi yolundaki hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olmak için hayvanları yemekten vazgeçmeleri gerektiğinin söylenmesini istemeyen bağışçılarını kaybetme endişeleriydi. Bu gerçekçi olmaz demişlerdi, ki insan ve doğa arasındaki ilişkiyi yeniden yapılandırma amacı güden bir örgütün bu tavrı oldukça tuhaf. Çevreciler et tüketimi mevzusuyla ilgili genellikle şöyle bir çözüm önerirler: Eğer et tüketecekseniz bunu yeryüzünün doğal dengesini ve düzenini bozmayacak yöntemler kullanarak yapmalısınız. Yaban domuzlarının sayısı normalden fazla mı, öldürün ve yiyin. Deniz anaları aşırı mı ürüyor, öldürün. Böylesi bir etik anlayışın kendi içinde bir mantığı varmış gibi görünse de, bence asıl gerçekçi olmayan tavır tam da bu. Çünkü hayvanların yaşam haklarını hiç hesaba katmayan bu etik anlayışın mantığına göre hareket edersek, o zaman aşırı çoğalan insanları da öldürmemiz gerekmez mi?

Tüm bunlara karşın çevreci örgütler arasında en azından bir tanesinin –The Center for Biological Diversity– bu et tüketimi meselesine dobra ve samimi bir kampanyayla yaklaşmasını görmek güzel. "Take Extinction Off Your Plate" sloganıyla et tüketiminin azaltılması çağrısı yapan örgütün doğru yönde attığı bu adımı izlemek ve desteklemek gerektiğini düşünüyorum.

Yazar: James McWilliams
Çeviri: veganist
Kaynak: http://james-mcwilliams.com/?p=5059

Fabrika Çiftliklerinde Neden Canlı Yayın Kamerası Yok?

2014-05-07T03:18:00.000+03:00

Hayvancılık endüstrisi ferah ve geniş kafesler içinde mutlulukla kanatlarını çırpan tavuklar, neşe içinde sağılmadan önce öğle güneşinin altında tembel tembel gezinen inekler ile çamurda yuvarlanıp oynayan domuzların olduğu bir resim çizmeye çalışıyor bize durmadan. Buna karşın fabrika çiftliklerindeki hayvanların ne kadar şahane bir hayatları olduğunu bize birebir gösterme fırsatını bir türlü kullanmamış olmaları doğrusu çok şaşırtıcı.

Çiftçiler madem hayvanların kötü muamele gördükleri iddiasını kabul etmiyorlar, o zaman tüm dünyaya onların nasıl mutlu bir yaşam sürdüklerini kanıtlamanın en basit yolunu neden kullanmıyorlar; neden bir canlı yayın kamerası yerleştirip bu tesislerde gerçekten neler olup bittiğini herkesle paylaşmıyorlar? Madem hayvanlara çok güzel bakıyor ve bundan gurur duyuyorsunuz, o halde itibarınızı da esas olarak saklayacak hiçbir şeyinizin olmadığı iddianıza dayandırmanız gerekmez mi? İnsanlar oyunlar oynayan şirin hayvanlar görmeye bayıldığına göre, bu çiftçiler için çifte kazanç anlamına da gelirdi hem. Ancak sorun şu ki, fabrika çiftliklerinin bizi dışarıda tutmak istemesinin bir nedeni var, ve bu öylesine korkunç bir neden ki en etçil insanın bile vegan olmak istemesine neden olabilir!

Mitin Çöküşü

Hiç kuşkusuz bu da, bir hayvanın fabrika çiftliklerindeki yaşamının aslında insanın yüreğini dağlayacak bir sefillik ve korkunçluk içinde geçtiğini birebir gösterecek bir canlı yayın yapmaya asla yanaşmayacak olmalarının bir numaralı nedeni. Paul McCartney’in meşhur bir deyişi vardır: “Eğer mezbahaların duvarları camdan olsaydı, herkes vejetaryen olurdu.” Aynı şey fabrika çiftlikleri için de geçerli. Eğer insanlar bu hayvanların her gün, her hafta nasıl yaşadıklarını görebilselerdi, bunun bir parçası oldukları için utanır, kendilerinden nefret ederlerdi. Oysa fabrika çiftliklerinde yaşayan hayvanların katlanmak zorunda oldukları şartları, et ve süt ürünleri tüketen insanların çoğu hayatında görmemiştir.

Mit ve Hakikat

Görmek İnanmaktır

Fabrika çiftliklerindeki hayvanların tüm hayatlarını daracık, pislik içinde ve acımasız koşullarda geçirdiklerini birinin size anlatması başka bir şey, bizzat gözlerinizle görmek başka. Eğer yumurta kutularının üstünde onları yumurtlayan tavukların gerçek görüntüleri olsaydı, insanlar onları almaktan vazgeçebilirlerdi. Bir insanın hayvanlara kötü muameleyi desteklediği pek duyulmuş bir şey olmasa da, fabrika çiftliklerinden gelen hayvansal ürünleri satın aldıkları zaman yaptıkları aslında tam da bu. Eğer insanlar zulmü gerçek zamanlı olarak görebilselerdi eminim ki davranışlarını ve alışveriş alışkanlıklarını etik inançlarına uygun olarak değiştirirlerdi.

Gizli Yapılan İncelemeler Ortaya Çok Daha Gerçekçi Bir Tablo Koyuyor

Gerçek şu ki, fabrika çiftliklerinde yaşayan hayvanların bulunduğu koşulların hakiki bir yansımasını ancak gizli incelemeler sonucunda ifşa edilmeleri sayesinde görüp öğrenebiliyoruz. Mercy For Animals ve Animal Equalitygibi örgütler de çok sayıda çiftliği incelemiş ve bu yerlere her adım attıklarında dehşet verici bir hakikatle karşılaşmışlar. Burada söz konusu olan salt yasadışı kötü muameleye tanık olmanın yarattığı şok etkisi değil, aynı zamanda bu hayvanların fabrika çiftliklerinde sürdükleri yaşamlarının nadiren bilinen korkunç içyüzünü bizzat görmenin yarattığı sarsıcı etki.

İnsanların çoğu merhametli ve iyi kalplidir aslında ve eğer gerçekleri öğrenirlerse değişeceklerdir. İşte bu endüstri de bunu çok iyi bildiği için yaptıklarını saklamak zorunda. Son zamanlarda bu çiftliklerde gizli çekim yapılmasının da yasadışı olması için etkin biçimde çabalamalarının da asıl nedeni, insanların hakikati gördükten sonra değişmelerinden duydukları endişe.

Abigail Geer

çeviri: veganist

Kaynak: http://www.onegreenplanet.org/animalsandnature/why-dont-factory-farms-have-web-cams/

İfade Özgürlüğünü Terör Suçu Olarak Görmek / Lori Gruen

2014-05-03T19:12:00.001+03:00

Bundan birkaç yıl önce kırsal bir bölgeye yerleştim. Burada av sezonu geldiği zaman her şafak vakti silah sesleriyle uyanıyorum; hatta bazen silah sesleri o kadar yakından geliyor ki korku içinde yataktan fırlıyorum. Uyku sersemliği içinde, savaşın acılarını bizzat yaşayan insanların halini düşünüyorum; yalnızca silah sesiyle değil, kalıcılaşmış bir askeri mevcudiyetle birarada yaşamaya çalışan, kendilerini ve sevdiklerini patlayan bombalardan korumak zorunda olan ve insansız hava uçakları nedeniyle sürekli tedirginlik içinde yaşayan halkları düşünüyorum. Böylesi şartlar altında yaşamak kesinlikle korkunç olmalı. Ve elbette insanların yaşadığı bu acıları ve ıstırapları düşünürken hayvanların çektiklerini gözardı etmek, taraf tutan rasyonellikten uzak bir tutum olduğundan, silah seslerini duyduğumda avcıların hedef aldığı kuşları ve diğer hayvanları da düşünüyorum.

Bizim dışımızdaki hayvanlar da yaralandıklarında acı çeker; sosyal hayvanlar ise sevdiklerinin yaralandıklarını veya öldüklerini gördüklerinde büyük üzüntü yaşarlar. Sosyal grup dinamikleri alt üst olur. Vurulan bir anne dehşete kapılıp kaçarken yavrularını ardında bırakır; liderleri öldürülen kuş sürüleri yönlerini bulmakta zorluk çekebilirler. Avcılar silahlarını ateşlediklerinde hedefin sosyal statüsünü çoğu zaman bilmezler; dolayısıyla kurbanlarının aile veya grup üyelerine nasıl bir zarar verdiklerini de bilmezler.

Laboratuvar ve fabrika çiftliklerindeki hayvanlara yaşatılan acı, sıkıntı ve dehşet ise bundan çok daha kötüdür. Bilimsel araştırmalarda kullanılan sıçanlar, fareler, kuşlar, tavşanlar, kediler, köpekler ve primatlar ile, kesilip yenmek için yetiştirilen inekler, tavuklar, domuzlar, hindiler ve kuzuların her günü, en iyi şartlar altında sıkıntı içinde en kötü şartlar altında ise işkence ve eziyet görerek başkalarının kontrolü altında geçer. Hayvan hakları savucuları da diğer hayvanlara yaşatılan bu dehşeti ve acıyı sonlandırmak için toplumsal bir değişim yaratmaya çalışırlar. Ne var ki yaşatılan bu acılara karşı seslerini yükseltenler son dönemlerde terörist olarak damgalanmaya başladı. Hatta federal yasalar bile bu görüşü desteklemekte. Animal Enterprise Terrorism Act (Ticari Hayvan Teşebbüsleri Terörizm Yasası, AETA) uyarınca hayvanları kullanan işletmeler 2006’dan itibaren farklı bir korumaya alındılar. Hayvanlar adına şimdiye dek yapılan doğrudan-eylem gösterilerinde insanlara herhangi bir zarar verilmediği halde, bu tür gösterilere katılanlar artık “terörist” olarak etiketleniyorlar.

Hayvan hakları savunucuları elbette zaman zaman taşkın denebilecek yöntemlere başvurabilirler –kürk giymektense çıplak gezmek ya da bir kasabın önünde vücutlarını kanlı plastikle sarmalamak gibi. Gösterilerin bazıları eğlenceliyken kimileri rahatsızlık verici olabiliyor ve ara sıra da söz konusu ticaretin normal seyrini sekteye uğratabiliyor. Hayvanlar üzerinde deney yapan veya hayvanları gıda ya da kürkleri için üreten şirketlere maddi zarar verme amacı güden gösteriler artık yukarıda bahsi geçen yasa çerçevesinde değerlendiriliyor. Bu yasa salt bir mülke maddi zarar verilmesini değil (ki aynı zamanda vandallık yasaları altına da giriyor) eyleme geçilmeyen halleri bile zarar verme amacı taşıyor diyerek suç kapsamına alıyor. Aynı zamanda tehdit, mülke izinsiz girme, taciz veya gözdağı verme gibi durumlar içeren gösteriler de bu yasaya göre suç. Eylemciler hayvanlar üzerinde deney yapanların evleri önünde yalnızca slogan atıp broşür dağıttıkları ve hatta bu kişilerle ilgili internetten bilgi topladıkları veya gösteriyi duyurdukları için bile bu yasaya dayanılarak tutuklanıyor ve mülke izinsiz girme suçuyla hapse atılıyorlar.

Buradaki temel soru ise şu: Aslında ifade özgürlüğü çerçevesinde korunması gereken bu eylemlerin çoğu neden terörizm olarak damgalanıyor? Bugün terörün farklı tanımları var ve çoğu da epey tartışmalı. Tanımlamaların çoğunda “korku ve gözdağı verme” ifadeleri yer alıyor ancak salt birilerine korku vermek kişiyi terörist yapmaz. Beni korku içinde yatağımdan sıçratan ve kurbanlarının ailelerini dehşet içinde bırakan avcılara kimse terörist demiyor. Eski kız arkadaşını belki de koruma altındayken bile taciz etmeye devam eden bir erkek terörist olarak görülmüyor. İnsanlar kanunları çiğniyor olabilirler ki bazı hayvan aktivistleri haneye tecavüz eder, mala zarar verir veya çalar. (Kurtarılan hayvanlar yasalara göre mülk statüsündedirler.) Bunlar zaten suç teşkil eden eylemlerdir; bu eylemlere veya eylem şüphesine ayrıca terör suçu eklemek, ifade özgürlüğünü sansürlemek veya ortadan kaldırmak, bazı çıkar çevrelerini rahatsız eden sosyal iletişimi engelleme amacı taşımaktadır. Bir demokraside bu tür kanunlara karşı çıkılması gerekir. Hayvanlara yaşatılan acılara dikkat çeken eylemleri suç olarak tanımlamak politik düşüncelerin ifade özgürlüğü bağlamında tüyler ürpertici bir etki yaratmaktadır.

The Center for Constitutional Rights (Anayasal Haklar Merkezi) AETA’nın hukuki geçerliliğini sorgulamış ve gösteri, boykot, grev gözcülüğü ve bilgi yayma gibi anayasa koruması altında olan eylemleri suç olarak değerlendirmesine itiraz etmiştir. Beş kıdemli hayvan aktivisti de bu yasaya karşı dava açmıştır. Hepsi de AETA’nın eylemlerine zarar verdiğini ileri sürmüştür. Bu yasa, milyarlarca hayvan üzerinde uygulanmaya devam eden sömürü ve dehşeti protesto etmek için örgütlenen diğer pek çok eylemciyi sessiz bir tedirginlik içine sürüklemiştir.

Filozof John Stuart Mill ifade özgürlüğünün değerinden ilk kez bahsettiği klasik eseri “On Liberty”de (Özgürlük Üzerine) toplumsal hataların –bunlar çoğunluğa göre sorun teşkil etmeyen hatalar da olabilir– giderilmesi bakımından ne kadar hayati bir rolü olduğunun altını çizer. Toplumsal inançlar ve uygulamalar mutlak değillerdir ve toplumsal adalete ulaşmak için çoğunluğun değişebilmesini sağlayacak ortak bir akıl yaratmada cesur bir azınlığın düzenlediği protestolar vazgeçilmezdir. Acıyı ve dehşeti ortadan kaldırmanın yollarına dair ciddi tartışmaların önünü açan toplumsal eylemleri suç olarak değerlendirmek ve terörizm olarak damgalamak, sağlıklı bir demokrasi için şart olan değerlerle asla bağdaşamaz.

Yazar hakkında:

Lori Gruen Wesleyan University’de Feminizm, Cinsiyet Araştırmaları ve Çevre Araştırmaları konularında felsefe dersleri veren bir profesördür. Aynı zamanda Wesleyan Animal Studies’in koordinasyonundan sorumlu olan Lori Gruen “Ethics and Animals” başlıklı bir kitap kaleme almıştır.

Çeviri: veganist

Kaynak: https://www.thedodo.com/community/LoriGruen/when-free-speech-becomes-terro-426027144.html

Hayvan Deneylerine Kök Hücreler Son Verebilir

2014-05-02T06:57:00.002+03:00

Stem Cells Reports’ta yayınlanan yeni bir araştırma raporuna göre insan kök hücreleri deri hücrelerine dönüştürüldükten sonra 3D hücre kültürüyle çoğaltılabiliyor ve bu da hayvanlar üzerinde yapılan deneylerin yerine kullanabilecek yeni bir yöntem daha sunuyor. Biliminsanları şimdiye dek ilaç araştırmaları için yapılan hayvan deneylerine alternatif olarak deri örneklerinden elde edilen hücreler zaten kullanıyorlardı. Ancak tek bir deri örneğinden elde edilen hücre sayısı sınırlıydı. Araştırmacılar bu yeni raporda kök hücre kullanarak insan derisi hücre kültürlerini üretirken uyguladıkları teknik sayesinde kullanılan her bir deri örneğinden çok daha fazla sayıda kültür elde ettiklerini belirtiyorlar.

Bu yeni teknoloji, ilaç ve kozmetik alanlarında insan biyolojisine uygulanabilecek güvenilir metodların öncüsü olabilecek ciddi bir adım olabilir.

Kaynak: http://ofcoursevegan.com/2014/05/01/stem-cells-to-end-animal-testing/

Stem Cells Reports'ta yayınlanan raporun tamamı için bkz.: 3D in vitro model of a functional epidermalpermeability barrier from human embryonic stem cells and induced pluripotentstem cells

Dr. Steven Best Son Kitabıyla "Topyekûn Özgürleşme" Politikası Çağrısını Sağlamlaştırıyor

2014-04-30T03:23:00.002+03:00

Aşağıda Dr. Steven (Steve) Best’in ilk önce Almanca çevirisi yayınlanan ve 2014’ün sonuna doğru da İngilizce olarak yayınlanacak olan Total Liberation: Revolution for the 21st Century başlıklı yeni kitabının giriş bölümünde yer alan “Crisis and the Crossroads of History” başlıklı metninin çevirisini sunuyoruz.

Kriz ve Tarihin Dönüm Noktası

Bu kitapta yer alan denemelerin amacı, şu an içinde bulunduğumuz distopik ve apokaliptik zamanlara özgü küresel bir toplumsal ve ekolojik krize karşı, 21. yüzyıla uygun topyekûn devrimci politikalar sunabilmek.

Bugüne dek süregelen tüm siyasi yaklaşımlar ve toplumsal hareketler, insan olmayan hayvanlar karşısında bütünsellikten uzak, zayıf, dışlayıcı ve gerileştiren bir tutum sergilemişlerdir. Son otuz yılda toplumsal adalet mücadelesi verenler ile çevreciler arasında, insanlara ve çevreye yapılan saldırıların arkasında büyüme odaklı kapitalist bir sistem olduğuna dair kanının yaygınlaşmasıyla, muğlak bir ittifak oluştuğunu görüyoruz. Ne var ki barış, adalet, haklar, eşitlik ve birlik gibi ilerlemeci değerlerin sağlamlaştırılmasında, ekolojik toplumlar oluşturmada ve insanların hem diğer hayvanlara hem de gezegene karşı yabancılaşmasının üstesinden gelebilmemizde son derece büyük bir potansiyele sahip olan vegan ve hayvan hakları/özgürlüğü hareketlerine karşı, bu ittifakın her iki tarafının ortak bir kayıtsızlık içinde olduklarını görüyoruz.

İttifak politikaları aslında başlı başına bir handikap; çünkü insanlar çoğu zaman, diğer hareketleri desteklemektense ki bunların başında cehalet nedeniyle küçümsenenler gelir, genellikle kendi davalarına odaklanma eğilimindedirler. Artık bu durum değişmeli ve yeni politik ideolojiler, taktikler ve gruplar oluşturulmalı; çünkü şimdiye dek denenenlerin hiçbiri sonuç vermedi ve verecek gibi de gözükmüyor. Burada söz konusu olan, insanın varoluş biçimine uyum sağlayabilmek için sınırlarını sonuna dek zorlayan; gerekirse tüm insanlığı sırtından atmaya, bizim olmadığımız bir evrim sürecini kaldığı yerden devam ettirmeye hazır olan bu gezegende bir geleceğimiz olup olmadığı. İşte bu yüzyıl, önümüzdeki birkaç on yıl ve hatta birkaç yıl bu bakımdan hayati bir önem taşıyor; çünkü bugün yaptıklarımız veya yapamadıklarımız, önümüzdeki bin yılda gezegendeki tüm türlerin, bizim ve evrim tarihinin kaderini belirleyecek. Durum o kadar acil ki, artık kaybedecek bir dakikamız bile yok; ya şimdi harekete geçeceğiz, ya da öleceğiz.

Bu kitapta biraraya getirilen denemeler her ne kadar farklı konularda olsalar da, mevcut kriz koşulları bağlamında temel kaygılarımı yansıtmaları bakımından tutarlı bir bütünlük oluşturuyorlar. Bu yüzyıl adına en çok umut vadeden ve kanımca bizi en çok ilgilendiren politikalar; sınıf mücadelesi veya parçalara ayrılmış kimlik politikalarına koşut ilerleyen ırk, cinsiyet, cinsel yönelim gibi tek-konulu meselelerden ziyade, farklı tahakküm biçimleri arasındaki ortaklıkları kapsayan, farklı özgürlük hareketlerinin aslında birbirlerine bağlı olduklarının, müşterek hedefler gözettiklerinin ayırdına varan ve ihtiyacımız olan asıl ittifakı sağlayacak topyekûn bir özgürleşmepolitikası çevresinde toplanacaklar.

"Topyekûn özgürleşme" dediğimde kusursuz biçimde uygulanacak metafizik bir ütopyadan bahsetmiyorum. Bununla, insan, hayvan ve gezegen özgürleşmesi arasındaki ilişki ile, demokrasi ve ekoloji, sürdürülebilirlik ve veganizm, toplumsal adalet ve hayvan hakları gibi birbiriyle ilintili meseleler etrafında ittifak oluşturmak bağlamında bir anlayış geliştirme sürecine işaret ediyorum. Topyekûn özgürleşme hiç kuşkusuz, uyum içinde özgür bir dünya hayalini canlandırması bakımından peşinde koşmaya değecek bir ideal, bir tasavvur ve bir hedef elbette. Ne var ki önümüzde, ekolojiye göre şekillenen insan doğası ve bu doğanın sınırlarıyla belirlenmiş, asla sonu gelmeyecek bir mücadele de var. İnsan, hayvan ve gezegen için savaşan özgürlük hareketleri; hiyerarşiye, tahakküme ve sürdürülebilir olmayan sosyal yapılara karşı yürütülen tek bir mücadelenin birbirlerinden bağımsız olarak var olamayacak farklı bileşenleri yalnızca.

Küresel ölçekli hâkimiyetimizi ve Homo sapienlerin gezegen üzerindeki devasa etkilerini ifade eden yeni bir jeolojik çağ –Antropojenik Çağ– başlattık. Bu öyle bir çağ ki, yağmacı bir tutumla uyguladığımız sömürü sistemleri ve büyüme odaklı toplumlar nedeniyle çok uzun bir zamandır birbirimizle, diğer türlerle ve gezegenimizle biteviye çatışma halinde olan bir yaşam sürdürüyoruz. Çığrından çıkmış bir iklim değişikliği, dünya tarihinde en büyük altıncı türlerin yok olma krizi, iktidarın gittikçe merkezileşmesi, saldırgan neoliberalizm, küresel kapitalizm, azgınlaşmış bir militarizm, kaynak yetersizlikleri, kronikleşen savaşlar, ekonomik krizler ile acı ve sıkıntının her yere yayıldığı bu çağda artık çok ciddi kararlar almamız ve bunları eyleme dökmemiz gereken tarihi bir dönemece gelmiş bulunuyoruz.

“Medeniyet” ile küresel kapitalizmin her şeyi yok eden düzeni artık sınırlarına dayandı ve sona erecek –ister bu ölmeye mahkûm dünya sistemi karşısında giderek artan küresel direnişin gücüyle, ister gezegenin çoktan harekete geçirdiği katastrofik adaptasyon yöntemleriyle; ki evrimini sürdürebilmek için gezegen milyarlarca yıl öncesinden beri bunu yapmakta; ancak böylesi bir adaptasyon sürecine geçerse, koşullar hem insanların hem de diğer pek çok türün hayatta kalmasını imkânsız kılacak.

Küresel kapitalizm ile her türden hiyerarşik tahakküm karşısında yeteri kadar kökten, sistematik ve kuşatıcı olmayan devrimci bir hareketin sonucunda ise elimize yalnızca işe yaramayan reformlar, sözde sonuçlar, sahte umutlar ve uzun süreli acılar geçecek. Kısmi hayallerin, ayrışmış mücadelelerin ve parçalanmış bir direnişin devri kapandı. Artık topyekûn özgürleşme ile devrimci ittifak politikalarının zamanı. Ve fakat bir tür veya en azından hatırı sayılır bir kitle olarak bile mevcut durumun ve bizi bekleyen değişikliklerin boyutlarını daha hâlâ tam olarak kavrayamamış olmamız endişe verici. Büyük resme baktığımızda köhnemiş paradigmaların baskın geldiğini görebiliyoruz; ve dogmatizm ile rehavetin olasılıklarımızın önünü her yönden ve her alanda nasıl kestiğini de. Çok az kişinin farkına varabildiği bir diğer şey de, insan, hayvan ve gezegen özgürlüğü hareketlerinin birbirlerinin varlıklarına sıkı sıkıya bağlı olmaları; ve birinin zayıflıkları ile sınırlarının üstesinden gelmek, ancak diğerlerinin gücü ve katılımıyla mümkün olabilir.

Şayet isyan bir devrime doğru evrilmeyi başarabilirse, toplumsal dönüşümün ilk adımı olarak öncelikle barikatlarda birleşmeli; saygı içinde eleştirel bir diyalog oluşturmalı; eşit birer birey olarak iletişime geçmeli, birbirimizi eğitmeli ve öğrenmeli ve sistematik bir mücadele yürütebilmek adına taraflı tarihleri, tenkitleri ve kavgaları aşmalıyız. Topyekûn bir özgürleşme politikası, şimdiye dek eşi görülmemiş güçte bir ittifak oluşturabilir. Bu politika, nihilist iktidar elitlerinin elinden tek bir sınıf veya çıkar grubunu ve hatta yalnızca insan türünü değil, tüm hayvan türlerini, tüm ekosistemleri ve şu anda sekteye uğramış olan evrim sürecinin dinamik enerjisi ile çeşitliliği de kurtarmayı amaçlar.

Dinlemeli ve öğrenmeliyiz, ayrışarak değil birleşerek çalışmalıyız; ayrılıkların birliği ile ayırt edilir bir birlik içinde, her noktaya saldırabilen ve toplumsal tarafların tümünü harekete geçirebilen, kapsayıcı eleştiri ve taktikler oluşturmalıyız –21. yüzyıla uygun bir politika, yani topyekûn bir özgürleşme politikasıyla yola çıkan militan gruplardan oluşan bir bölük, tahakküm yapılarının kapılarını kırıp tüm kafesleri ve hücreleri boşaltmaya başlayarak yeni bir geleceğin kapılarını açabilir.

Fakat insanların geri kalanı bu ilerlemiş kriz ve çöküşün farkına vardıklarında, ki eğer varırlarsa, iş işten geçmiş olabilir. Başarıya ulaşma olasılığımız çok düşük. Ancak pesimistlik intihar, umutsuzluk ise teslim olmak demek. Risk çok büyük ancak sorumluluğumuz da öyle. Yağmacı ve sömürgeci bir tür olarak şiddetle yoğrulmuş geçmişimize rağmen, insanlığın neyi başarıp başaramayacağını kestirmek mümkün değil. Kapasitemiz ve sınırlarımız hâlâ tarih laboratuvarlarında ve siyasi mücadeleler üzerinden incelenmeye devam ediyor. Oysa evrimsel bir deney olarak türümüz ne yaparsak yapalım çok yakında dünya üzerinden silinebilir. Yalnızca bunun aksini umut etmekle kalmamalı ve farklı bir son için mücadele etmeyi sürdürmeliyiz.

Steven Best

İçindekiler:

Introduction: Crisis and the Crossroads of History

Chapter 1: The Animal Standpoint

Chapter 2: The New Abolitionism: Capitalism, Slavery, and Animal Liberation

Chapter 3: The Paralysis of Pacifism: In Defense of Militant Direct Action

Chapter 4: Rethinking Revolution: Veganism, Animal Liberation, Ecology, and the Left

Chapter 5: Minding the Animals: Cognitive Ethology and the Obsolescence of Left Humanism

Chapter 6: Moral Progress and the Struggle for Human Evolution

Conclusion: Reflections on Activism and Hope in a Dying World and Suicidal Culture

Kaynak: http://drstevebest.wordpress.com/2014/01/28/new-book-announcement/

çeviri: veganist
Steven Best'in Türkçe olarak yayınlanmış diğer yazıları için bkz.: http://hayvanozgurlugucevirileri.com/dr-steve-best/dr-steve-best/

Köleliği Üretmek: Veganizm Neden Feminist Bir Mesele Olarak Ele Alınmalı

2014-04-29T17:56:00.001+03:00

Aşağıda, blogunda veganizm ile feminizmin kesiştiği noktalar dışında pekçok meseleyi ele alan aktivist Ashley Maier’in Angel Flinn ile yaptığı bir söyleşinin çevirisini sunuyoruz. Veganlık üzerine otuz yıldır eğitici çalışmalar yapan Gentle World adlı organizasyonun sözcülerinden olan Angel Flinn’in yazılarına ulaşabileceğiniz adres: http://gentleworld.org/author/angel/

S: Veganizm ile feminizm arasındaki bağlantıyı nasıl kurdunuz? “İşte bu!” dediğiniz bir an oldu mu?

C: Ben oldukça feminist bir evde büyüdüm, ancak veganizm veya aktivizm yolculuğuma doğrudan bir etkisi olduğunu söyleyemem. Vegan olma kararımın arkasında tüm hayvanların (dişi veya erkek) insan tahakkümünden bağımsız olarak yaşama hakları olduğunun ayırdına varmam ve bu sömürünün hiçbir biçimde parçası olmak istememem yatıyor. Bu konular üzerine yıllar içinde daha fazla araştırma yaptıkça ve başkalarını kendi zevklerimiz için kullanma ve nesneleştirmeye olan merakımızın toplumun her yönüne nasıl sirayet ettiğini gördükçe, veganizmin, toplumsal baskılardan ileri gelen her tür meseleyle derin bir ilişkisi olduğu gerçeği benim için daha da belirgin bir hal aldı. Will Tuttle’ın The World Piece Diet kitabını okuduğumda aradaki bağlantı artık çok açıktı. “Domination of the Feminine” başlıklı bölümde dişi üreme sistemini sömürmemizin daha geniş çaplı etkilerini mükemmel bir biçimde açıklamış. Hayvan endüstrisinde elbette tek sömürülenler dişiler değil. Boynuzları kesilen veya kastrasyona uğrayan her erkek hayvan da eril tahakkümün bir kurbanı aynı zamanda.

Angel Flinn

S: Makaleniz süt endüstrisinin gerçeklerine dair pek çok detay içeriyor. Bu uygulamalarla ilgili bilgilere nasıl ulaştınız ve başkalarının da bu gerçekleri öğrenmesi için neler yapılabilir?

C: Eğer gerçekten bilmek istiyorsanız ortalık bu tür bilgilerle kaynıyor aslında. Earthlings adlı belgesel hayvan sömürüsünün neredeyse her yönünü ele almayı başarmış mesela. Ayrıca internetten pek çok kısa video ve makaleye de ulaşmak mümkün. İnsanların bunları öğrenmesine nasıl yardım edebiliriz sorusuna gelince, sanırım bizi dinlemeye hazır olan herkese gerçekte olup bitenleri anlatmaya devam etmemiz gerekiyor; özellikle de çok daha geniş bir kesime ulaşabildiğiniz interneti kullanarak.

S: Bir önceki soruya da bağlı olarak, süt endüstrisinin gerçeklerini öğrenmek başka bir şey, feminist bir bağlantı kurmak başka. Bu bağlantının daha iyi anlaşılmasını sağlamak için neler yapılabilir?

C: Yapmamız gereken diğer tüm tahakküm biçimleri ile hayvanlar üzerinde kurulan tahakküm arasındaki bağlantıya dikkat çekmeye devam etmek. Gentle World’un kurucularından birinin bu konuya dair kaleme aldığı, başta Occupy Humanity olmak üzere birkaç tane şahane makalesi var. Öte yandan kendilerini feminist (veya anne) olarak tanımlamasalar bile bence özellikle tüm kadınlar için aydınlatıcı ve yalnızca dişilere özgü bir deneyimle ilgili son derece ilginç pek çok eğitici malzemeye de ulaşmak mümkün. Örneğin Mother’s Milk’e Peaceful Prairie Pamphlet, Milk Comes from a Grieving Mother’dan bazı bölümler ekledim. Peaceful Prairie ayrıca Letter From a Vegan World adında harika bir makale de yayınladı. Bunlar örgütlü aktivistlerin her yerde basıp dağıtabilecekleri mükemmel kaynaklar. İkiz doğurduktan sonra yavrularından birini çiftçiden saklamaya çalışan bir ineğin oldukça şaşırtıcı bir öyküsü var mesela. Ne yazık ki memelerinin birkaçından süt gelmemesinden şüphelenen çiftçi durumu fark ediyor ve sonunda saklamaya çalıştığı bebeği öldürülüyor.

S: Makalenizi Facebook’ta paylaştığımda kendi kendime şunları sordum: “Yediklerini seçme şansına sahip feminist meslektaşlarım ve arkadaşlarımın neden süt ürünleri tüketmeye devam ettiklerini anlamakta zorlanıyorum. Bunun nedeni üretimiyle ilgili gerçekleri bilmiyor olmak mı? Biliyorlar fakat yalnızca umurlarında mı değil? Süt üretimiyle ilgili olgulara inanmıyorlar mı?” Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?

C: Bu da o en zor sorulardan biri değil mi zaten? Ben de vegan olmayanlar, çevreciler, tehlike altında olan veya evcil hayvanları korumak için çalışanlar, farklı toplumsal adalet alanlarıyla ilgilenenler ve diğer davalarla ilgili son derece açık görüşlü olan fakat hayvan haklarına dair gerçekleri görmezden gelen herkesle ilgili sık sık aynı şeyleri düşünüyorum. Veganlığın ahlaki açıdan doğruluğu aşikâr olmasına karşın, insanların bu bağlantıları kurması ve vegan olmaya karar vermesi oldukça nadir gerçekleşen bir şey ki bugün bunu yapmak çok daha kolay olmasına rağmen. Ne var ki veganlığı diğer toplumsal davalardan ayıran en önemli özelliği, bu yolu benimseyecek kişinin gündelik yaşamında oldukça ciddi değişiklikler yapma zorunluluğu getirmesi. Benim görebildiğim kadarıyla çoğu toplumsal davanın savunucusu olmak için bu seviyede bir kişisel adanmışlık gerekmiyor. Fakat işin aslı şu: Şiddetsizlik idealini bir kez içselleştirip buna bağlı kaldığınızda, bir vegan olarak yaşamak yalnızca asli bir gereklilik olmaktan çıkıp artık en doğal şey haline geliyor.

S: Bu konuları feministlerle konuşurken ne tür bir dirençle karşılaşıyorsunuz? Ve bu dirençle başa çıkmak için bulabildiğiniz iyi bir yöntem var mı?

C: Artık bloguma gelen olumsuz yorumları okumuyorum çünkü içimdeki aktivizm enerjisini tüketmeye başladıklarını fark ettim. Meraklı ve açık fikirli insanlarla etkileşime geçmeyi seviyorum ancak sürekli karşı çıkanlarla uğraşmaktan keyif aldığımı söyleyemem. Sanırım hiç kimseyi bir anda ikna etmek diye bir şey olmadığını hatırlamakta fayda var. Bazen de karşınızda tam bir negatiflikle örülmüş bir duvar olduğunu düşünürken, aslında bu duvarın ardında size kulak veren ve belki de yeni bir bakış açısı geliştirmeye hazır olan insanlar da olabiliyor.

S: Son olarak neler söylemek istersiniz?

C: Bence veganizme direnç gösteren feministler kendi içlerine bakmalı ve şu soruyu sormalı: Dişi bir inek/tavuk (veya herhangi bir hayvan) ile dişi bir insan arasında ahlaki açıdan herhangi temel bir fark var mı? Ben genellikle insanlara kafalarında şöyle bir durum canlandırmalarını öneriyorum: Diyelim ki dünyada bizi de bu şekilde sömürmek isteyen, bizden çok daha güçlü bir tür var ve bu diğer tür de sütümüzü ve yumurtalarımızı kullanabilmek için bizi üremeye zorluyor veya çocuklarımızı elimizden alıp onları yemek için öldürüyor. Ben de onlara bu durumda ne hissederdiniz diye soruyorum. Esaret içinde üremeye zorlanmak, bebeklerimizin elimizden alınması, bir makineyle sağılmak (ya da elle) ve en nihayetinde bir başkası bizi yiyebilsin diye öldürülmek nasıl bir duygu? Kız çocuklarımızın da aynı yaşama ve köleliğe mahkûm olmaları nasıl bir his? Ya erkek çocukların henüz bir bebekken etleri için satılmaları ve peynir yapmak için mide zarlarının kullanılması nasıl bir his? Eğer bedenlerimiz bir başkasının malı olsaydı ve üreme organlarımıza biteviye yapılan saldırılar karşısında savunmasız ve çaresiz olsaydık ne hissederdik?

Kadınlar diğer dişi hayvanların en temel haklarına saygı göstermezken, toplumun onların haklarına saygı göstermesini nasıl bekleyebiliriz? Şunu da rahatlıkla söyleyebilirim: Bu salt feminizmin birçok meselesinden biri değil, bu, feminizmin en önemli meselesidir.

Çeviri: veganist
Kaynak: http://www.care2.com/causes/breeding-slavery-why-veganism-should-be-considered-a-feminist-issue.html#ixzz30Go7p4gw

İngiltere Sirklerde Hayvan Kullanımına Yasak Getirmeye Hazırlanıyor

2014-04-11T03:45:00.001+03:00

Sirk hayvanları yaşamlarının büyük bir kısmını ya kafeslerde ya da zincire vurulmuş olarak geçirirler. İnsanların izleyip eğlenmesi için yaptıkları tüm “numaralar” onlara zor kullanılarak öğretilir. Ortaya çıkan pek çok gizli kamera görüntüsünde “eğitmenlerin” bu hayvanlara nasıl bir zulüm uyguladığı açık bir biçimde görülebilir.

Performing Animal Welfare Society’nin (Gösteri Hayvanlarının Hakları Örgütü) raporuna göre bu numaraların öğretilme sürecinde “aç ve susuz bırakma, burna halka geçirme gibi yöntemlerin dışında, şok tabancası ve diğer elektirikli şok aletleri, metal sopalar, kırbaçlar vasıtasıyla aşırı dozda fiziksel şiddet ve cebir” kullanılmaktadır.

2013 yılı itibariyle aralarında Avusturya, Hırvatistan, Yunanistan, Bolivya ve Peru’nun da yer aldığı birçok ülke sirklerde yaşanan zulme karşı ayağa kalkmış ve vahşi hayvanların gösterilerde kullanılmasını yasaklamıştır. İngiltere de şimdi bu kervana katılarak 2015 yılına dek uygulamaya geçecek bir yasa teklifi hazırlığı içinde.

Yasa teklifinin yürürlüğe konmasını hızlandıran ise Animal Defenders International’ın (ADI) Look to the Stars kampanyasıyla kitlelere ulaşan bir hikâye olmuş. Hikâyenin kahramanı Bobby Roberts Super Circus’ta sürekli zincire vurulmuş bir halde tutulan ve şiddet uygulanan Anne adında bir fil.

İngiliz halkının büyük bölümü bu yasa teklifini memnuniyetle karşılamış olsa da, süreç arzu edildiği kadar hızlı ilerlemiyor. ADI ve sosyal adalet savunucularından Peter Tatchel teklifin bir an evvel yasalaşıp uygulamaya konması için Başbakan David Cameron’ı arayarak sürecin hızlanması konusundaki hassasiyetlerini belirtmişler. Cameron da bu çağrıya kulak vererek elinden geleni yapacağı sözünü vermiş.

Haberde adı geçen diğer ülkelere ek olarak İngiltere’nin de sirklerde hayvan kullanılmasına karşı adım atmaya karar vermesi hiç kuşkusuz yetersiz (tasarıda salt "vahşi" hayvanlar öngörülüyor), fakat emsal teşkil etmesi bakımından önemli. Hayvan hakları konusunda sicili bir hayli kabarık olan Türkiye’de ise sirklerde hayvanların kullanılmasını yasaklayacak bir yasanın yürürlüğe konması için daha çok beklememiz gerekebilir. Ne var ki doğru ve adil olanın yapılabilmesi için herhangi bir yasanın çıkmasını beklemek zorunda değiliz. Etkin katılımlı boykotlarla irademizi ortaya koyabiliriz.Yapmamız gereken şey son derece basit: Hayvanların kullanıldığı hiçbir gösteriye bilet almamak ve toplumsal bir bilinç oluşana dek bu modern köleleik sisteminin gerçeklerini dillendirmekten asla vazgeçmemek.

veganist

kaynak: http://www.onegreenplanet.org/news/uk-prime-minister-promises-to-carry-out-ban-on-wild-animal-in-circuses/

Yün Endüstrisinin Gerçekleri

2014-04-10T19:31:00.001+03:00

Pek çok kişi veganların neden yün ürünlerini kullanmayı reddettiklerini anlamlandıramaz. Sonuç olarak koyunların aşırı uzayan tüylerinin kesilmesi gerekiyordur ve bunun neden kötü muamele etmek anlamına geldiği insanların kafasını karıştırmaktadır.

Veganların yünden uzak durmalarının aslında gayet basit ve temel bir nedeni vardır: Yün endüstrisi koyunların sömürülmesi anlamına gelmektedir. Fakat bu endüstrinin az bilinen ve can alıcı diğer bir gerçeği daha vardır: Yün endüstrisinde koyunlara son derece kötü muamele yapılır ve uygulanan yöntemlerin hiçbiri istisnai değildir.

Koyunların Kırpılması Bir Gereklilik mi?

Koyunlar tüyleri kış aylarında gereğinden çok uzayan ve bu sorunun çözümü için insanların yardımına muhtaç olan tuhaf yaratıklar mıdır? Dall cinsi gibi doğal olan koyunların böyle bir yardıma gereksinimleri yoktur. Bu koyunlar hem kışın hem de yazın onları hava şartlarından koruyacak yeterli yüne sahip olurlar. Havalar ısınmaya başladığında da tüyleri kendiliğinden dökülmeye başlar.

Yabani Dall koyunları

Evcil Koyunlar

Modern koyun ise genetik olarak müdahale edilmiş ve en çok yün verenlerin çiftleştirilmesi sonucunda zamanla şimdiki halini almıştır. Dünyada kullanılan yünün yaklaşık % 30’u Avustralyadan gelir. Avustralya’da en çok yetiştirilen ise Merino adı verilen bir cinstir. Merinolar, daha fazla yün alanı elde etmek için yapılan genetik müdahale sonucunda buruşuk, katmanlı bir deri yapısı geliştirmişlerdir. Yünleri o kadar kalındır ki, bazıları yaz sıcaklarına dayanamaz ve ölür. Merinolar yabani koyunların aksine, fazla yünlerinden kendi kendilerine kurtulamazlar.

Kuyruk Kesme İşlemi

Evcil koyunlar kendi başlarına tüy dökemediklerinden, yünleri giderek kalınlaşır, uzar ve sarkan deri arasındaki bölgeler sineklerin yumurtalarını bırakmaları için oldukça uygun bir ortama dönüşür. Çatlayan yumurtalardan çıkan larvalar koyunların etini canlı canlı yemeye başlarlar. Çiftçiler ise bunun önüne geçebilmek için kuyruk kesme denen bir işlem gerçekleştirirler. Bu işlemi de hem kuzuların kuyruklarını hem de o bölgedeki deri parçalarını hiçbir anestezi uygulamadan keserek yaparlar. Doğumdan birkaç hafta sonra kuzuların kulaklarının delinmesi ve erkek olanların kastrasyonu da yine anestezi uygulanmadan yapılan işlemlerdendir. Kastrasyon işlemi erkek kuzu 2 ila 8 haftalıkken kan akışını durduran bir lastik halkanın kullanılmasıyla gerçekleştirilir.

Kuyruk kesme işlemi sırasında demir tellere bağlanan kuzular

Kırpma İşlemi

Koyunlar bahar aylarında, yani normalde kendi kendilerine tüy dökmeleri gereken mevsime girilmeden hemen önce kırpılırlar. Kırpma işleminin gecikmesi yün miktarında azalmaya neden olacağı için genellikle havaların yeteri kadar ısınması beklenmez. Bu erken kırpma işlemi nedeniyle her yıl yaklaşık bir milyon koyun soğuktan hastalanır ve ölür.

Kırpma işleminin bir diğer sakıncası da, kırpma işini yapan kişinin saat başından değil, kırpılan yün miktarından ücretlendirilmesidir. İşçiler bu nedenle koyunlara yeteri kadar özen göstermek bir yana çoğu zaman canlarının yanmasına ve yaralanmalarına neden olurlar.

Kırpma işlemi

Ağıllar

Verdikleri yün miktarı zamanla azalan koyunların ise son durağı mezbahadır. Her yıl milyonlarca kuzu ve koyun kesim için ihraç edilirler. Avustralya’daki koyunlar, daha sonra gemilere aktarılacakları kalabalık besi ünitelerine varmadan önce, çok uzun süren sıkıntılı bir yolculuk yaparlar. Pek çok koyun ve kuzu ise bu ünitelerde yaşamlarını yitirir.

Nakliye öncesi üstü açık ağıllarda bekletilen koyunlar

Nakliye

Tüm bu süreçlerin ardından hayatta kalmayı başarabilenler, gemilere tıkıştırılırlar. Bu yolculuk esnasında doğan kuzular ve diğer pek çok koyun da hastalanır ve ölür.

Koyunların bu kötü koşullardaki yolculukları Avrupa’ya vardıklarında da bitmez ve son olarak kesim yönetmelikleri son derece ilkel olan ve hayvanların henüz bilinçleri açıkken kesildiği, pek çok farklı ülkeye ihraç edilirler.

Mezbahaya doğru son yolculuk

Toplumda yaygın kullanılan “etinden, sütünden, yününden faydalanmak” deyişinin aslında “etini, sütünü, yününü sömürmek” anlamına geldiğinin ayırdına varmamız gerekiyor. Burada her zaman olduğu gibi temel mesele, insanın diğer canlılar üzerinde kurduğu tahakküm yapısının sorgusuz sualsiz kabullenilmesi ve içselleştirilmesidir. Hayvanlardan elde edilen tüm ürünler gibi yün de bizim için yaşamsal bir gereklilik değildir. Hele iş giyinmeye geldiğinde pamuk, sentetik, keten vb. gibi sayısız alternatife sahip olduğumuz günümüzde bu endüstrinin hâlâ canlı olmasının tek nedeni, insan olmayan hayvanların ahlaki bir değer taşıdığına dair bir bilinç geliştirmeyi başaramamış olmamızdır. Böylesi bir bilincin ise en mantıklı ve en asgari uygulaması vegan olmaktır.

veganist

kaynak: http://www.veganpeace.com/animal_cruelty/wool.htm

Veganizm Toplumsal Bir Adalet Hareketidir

2014-02-20T23:45:00.000+02:00

Veganizm, kişinin nasıl besleneceğine, ne giyip giymeyeceğine, hangi kozmetik ve temizlik ürünlerini satın alacağına karar vermesinden çok daha fazlasıdır. Veganizm özünde bir adalet meselesidir. Veganizm, bir hayvanın kendi arzuları doğrultusunda yaşama hakkını adaletin temeli olarak konumlandıran toplumsal bir harekettir.

Aynı şekilde veganizmi savunmak da insanları vegan olmaları konusunda ikna etmekten çok daha büyük bir şeydir –her ne kadar işin en önemli yanlarından biri olsa da. Veganizm, hayvanları kullanan ve onların sırtından kâr elde eden endüstrilerle savaşmak demektir. Veganizm, hayvanları istismar eden ve sömüren endüstrileri koruyup kollayan hükümetlerle mücadele etmek demektir. Ve en nihayetinde veganizm, hayvanların istismarına izin veren ve bunu sürdüren bir topluluğa ulaşmak ve onları türcülük konusunda bilinçlendirmek demektir.

İnsanın doğal olarak üstün olduğu inancı, türcülüktür. Milyarlarca hayvanın esaret, işkence altında yaşaması ve öldürülmesini meşrulaştıran da işte budur. İnsanların evrenin merkezi olduğu düşüncesine karşı hayvanların yalnızca birer alt-tür olduğu iddiası etik değildir. Eğer tarihe bakarsanız, bir ırkın veya bir ülkenin üstünlük iddiasında bulunmasının neye yol açtığını görebilirsiniz: Soykırım. İnsanların, hayvanları üretmeye, yetiştirmeye ve öldürmeye başladığı ilk günden beri olan şey de asla sonu gelmeyen bir soykırım. Bu öyle bir soykırım ki, binlerce yıldır bir kez bile dur durak bilmemiş. Öyle ki, çoğalan insan nüfusu ve endüstrileşme bunu daha da artırmış.

Madrid'de 14 Aralık 2013'te düzenlenen gösteri

Bu doğrultuda veganizmin, türcülüğün yok edilmesine yönelik etkin çaba gerektiren bir toplumsal adalet meselesi olarak görülmesi gerekir. Sağlık, çevre raporları, kişisel gelişim veya veganlığın kişiye ne çok şey katacağına dair vaatlerle insanları manipüle etmek hayvanlara adalet ve eşitlik getirmez. Kişisel menfaatlere dayalı davranışlar ile adaletin hiçbir alakası yok. Adalet çoğunluğun iyiliği, bu bağlamda ise, hayvanların haklarıyla ilgili bir mevzu.

Kişi kendi iyiliği için bir beslenme seçimi yaptığında, hayvanlar kaybedecektir. Peki nasıl kaybetmiş olacaklar? Diyetler ve sağlık seçimleri rüzgâr gibidirler; her an yön değiştirebilirler. Örneğin glutenden beslenme gerekçeleriyle uzak duruyorum. Ama eğer canım çok çekerse ya da bir-iki bardak şarap içer ve glutenli bir şeyler yersem yalnızca beslenme seçimime ihanet etmiş olurum. Fakat ne kadar çok şarap içersem içeyim, veganizme ihanet etmiş olmam. Neden? Çünkü veganizm benim kişisel çıkarlarımın ötesinde etik bir seçim. Ben, hayvanlar için vegan oldum.

Yazar: Gary Smith

Kaynak: http://thethinkingvegan.com/articles/veganism-is-a-social-justice-movement/

Çeviri: veganist

Richard Ryder: Türcülük Üzerine

2014-02-18T01:09:00.002+02:00

Aşağıda “türcülük” kavramını ilk kez kullanan Richard Ryder’in kavram üzerine, kısa bir konuşmasının video kaydı ile kaydın çevriyazısının Türkçesini yayınlıyoruz. Richard Ryder (1940-) türcülük kavramını, insanlara tanınan haklardan mahrum bırakılan insan olmayan hayvanlara karşı yapılan ayrımcılığı tanımlamak için kullanmıştı. 1977-79 yıllarında RSPCA’ya (Royal Society for the Prevention of Cruelty to Animals) başkanlık yapan Ryder, Ağustos 1977’de Cambridge Trinity College’da ilk akademik hayvan hakları konferansını düzenledi. Bu konferans sonunda 150 kişi tarafından imzalanan “Türcülüğe Karşı Bildirge” (Declaration Against Speciesism) ortaya çıktı. Ryder’ın yayınlanmış kitaplarından bazıları ise şunlar: The Political Animal: The Conquest of Speciesism (1998), Animal Revolution: Changing Attitudes towards Speciesism (1989) ve Victims of Science: The Use of Animals in Research (1975).

“‘Türcülük’ kavramını ilk kez 1970 senesinde, diğer türlere karşı önyargılı tutumumuzu tanımlamak ve ırkçılık, cinsiyet ayrımcılığı gibi önyargılarımız ile benzerliğini ortaya koymak için kullandım. Amacım, aslında hepimizin akraba olduğunu göstermekti. Tüm türler, biyolojik ve evrimsel gelişim bakımından akrabadırlar. Ve bizler de, diğer türlere birer nesneymişçesine değil, evrimsel kuzenlerimiz olduklarını bilerek davranmalıyız.... Aslında birer hayvan olduğumuzu ve tüm diğer türlerle evrimsel bir akrabalığımız olduğunu Charles Darwin'in ilk kez dile getirişinden sonra geçen zaman içinde, gereken ahlaki sonucu çıkardığımızı açıkçası söylemek zor... Diğer hayvan türleriyle ilgili asıl önemli şey, onların acı çekebilen varlıklar olmalarıdır. Üstelik hayvanların acı çekebildiğine dair her gün daha da çok bilimsel kanıt sunuluyor. Bir kere sinir sistemlerimiz çok benziyor; keza acının deneyimlenişiyle ilişkili beyinde bulunan biyokimyasallar da. Dolayısıyla onların da acıyı ve stresi aynı şekilde yaşadıklarından emin olmamamız için hiçbir sebep yok –burada yüzlerce hayvan türünden bahsediyorum. Ben de ahlaki bir açıdan şunu söylüyorum: bir köpek veya bir fil ya da bir kedinin X değerinde çektiği acı, yine X değerinde acı çeken bir insanınkinden daha önemsiz değildir. Dolayısıyla acı söz konusu olduğunda, hangi ırktan veya cinsiyetten olduğunuz nasıl bir fark yaratmıyorsa, hangi türden olduğunuzun da bir önemi olamaz. Çekilen acı aynı acı. O halde ahlaki açıdan hepimiz aynı saygıyı görmeyi hak ediyoruz. Kimileri insanın sözde daha zeki, daha dindar, daha bağımsız veya daha özerk olduğunu ileri sürerek, bu özelliklerin bizi üstün kıldığı iddiasında bulunuyorlar. Ben de bu abartılı ve sözde farkların, ahlaki açıdan bir anlam ifade etmediklerini ve asıl meseleyle hiçbir alakaları olmadığını savunuyorum. Tek bir gerçek var, o da hepimizin acı çekebilen varlıklar oluşumuz... Ahlaki bağlamda en önemli ölçüt zekâ değil, acı çekebiliyor olmaktır. Profesörlere daha zeki oldukları veya rahiplere daha dindar oldukları için imtiyaz tanımayız. Toplumumuz buna müsaade etmez. Peki o zaman türlerle ilişkimiz söz konusu olduğunda, neden sırf biraz daha zeki olduğumuz için kendimize ahlaki bir ayrıcalık tanıyor ve daha fazla hak bahşediyoruz? Bunun hiçbir mantıklı açıklaması yok.”

Richard Ryder
metnin kaynağı: http://www.veganism.com/category/inequality/speciesism-2/
çeviri: veganist

“Speciesism: The Movie” Üzerine

2014-02-16T20:23:00.001+02:00

Yönetmenliğini Mark Devries’nin yaptığı Speciesism: The Movie (Türcülük), fabrika hayvancılığı endüstrisinin çıplak gerçeklerini, acımasızlığını ve gaddarlığını gözler önüne seren bir belgesel. Belgesel yönetmenin deneyimlerini ve tanıklıklarını kaydettiği kişisel bir yolculuk. Devries bu yolculuk boyunca endüstrinin perde arkasındaki gerçeklere ilk elden tanık olurken, içsel bir dönüşüm de yaşamış. Aslında başlangıçta hayvan hakları örgütleri ile onların nasıl çalıştığına dair bir film yapmak için yola çıkan Devries, sonunda kendini hiç ummadığı bir âlemde bulmuş. Devries filmin beklenmedik dönüşümü karşısında bir parça gafil avlandığını da itiraf ediyor ve şöyle diyor:

“Bu film PETA gibi hayvan hakları örgütlerine odaklanacaktı, çünkü ilk başta asıl ilgimi çeken buydu. Fakat fabrika çiftliklerini gördükten ve Peter Singer gibi kişilerle konuştuktan sonra mevzunun sandığımdan çok daha derin olduğunu kavradım.”

Son yıllarda birbiri ardına hayvan odaklı muhteşem belgesel filmler yapılıyor, fakat Speciesism’i özel kılan Devries’in bu kişisel dönüşümü ve elbette fabrika hayvancılığının korkunç gerçeklerinden bihaber olan insanların gözlerini açması. Film, ahlak üzerine felsefi soruşturmalar yapmaya başladığında ise, çiftlik hayvanlarının berbat koşulları da farklı bir boyut kazanıyor. Adından da anlaşılacağı üzere bu film, insan hayatının hayvan hayatından daha değerli olup olmadığını sorguluyor ve şunu soruyor: Diğer varlıkları yalnızca bunu yapma gücümüz olduğu için kontrol etme hakkımız var mı? Richard Dawkins, Temple Grandin ve Gary L. Francione gibi akademik çevrelerden gelen kişilerle yapılan söyleşiler ise Devrie’nin argümanlarını daha oturaklı bir hale sokuyor ve filme güvenilirlik kazandırıyor.

Filmin de gözler önüne serdiği gibi fabrika hayvancılığı hayvanların sağlığını hiçe sayıyor. Hamilelikleri boyunca kıpırdayacak hiçbir yer olmayan sandık benzeri dar kafeslerde tutulan domuzlar ve benzer koşullardaki tavuklar, kafeslerde ölen türdeşlerinin bedenleriyle iç içe yaşamaya zorlanıyorlar. Fakat Speciesism’in tek yaptığı bu değil. Film aynı zamanda fabrika hayvancılığının yakın çevrelerde yaşayan insan topluluklarına verdiği zararları da mercek altına alıyor. Devries, küresel şirketlerin mide bulandırıcı atık tasfiye yöntemlerini, atıkların içme suyu kaynaklarına nasıl karıştığını ve yerel halkı nasıl zehirlediklerini de belgeliyor.

Speciesism: The Movie, fabrika çiftliklerinin hayvanlar ve insanlar üzerindeki olumsuz etkilerini paylaşmanın dışında, bu endüstriyle savaş halinde olan hayvan hakları aktivistlerinin düştüğü yanılgılara da işaret ediyor. Film, diyetlerinden yalnızca eti çıkarmakla yetinen vejeteryanlerin iyi niyet taşıdıklarını, ancak süt endüstrisinde ineklerin çok daha fazla ve uzun bir süreye yayılan acılar çektiklerini, dolayısyla en etkili yolun da veganizm olduğunun hakkını teslim ediyor.

Rutgers Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde profesör olan Francione de filmde bu noktayı şu sözlerle özetliyor: “bir bardak süt veya bir kap dondurmada, bir dilim biftekte olduğundan çok daha fazla acı vardır.”

Devries’in bu filminin fabrika çiftçiliği karşıtlarının çok daha fazla taraftar kazanmalarında ve insanların eylemlerinin yarattığı sonuçları yeniden düşünmelerinde oldukça etkili olacağına şüphe yok.

Speciesism: The Moviehakkında daha fazla bilgi edinmek için bkz.:

http://speciesismthemovie.com/

Kaynak: Anthony Armentano’nun http://www.globalanimal.org/ da 27 Eylül 2013 tarihinde yayınlanan REVIEW OF “SPECIESISM: THE MOVIE”, A FILM THAT SPEAKS FOR THE SILENCED başlıklı yazısı

http://www.globalanimal.org/2013/09/27/speciesism-the-movie-speaks-for-the-silenced/

çeviri: veganist

"The Ghosts in Our Machine" Adlı Belgeselin Yönetmeni Liz Marshall ile Söyleşi

2014-02-15T18:12:00.001+02:00

Liz Marshall ağırlıklı olarak toplum ve çevre meselelerini sinematik bir dille aktaran ve pek çok ödül kazanmış bir yönetmen, yapımcı ve yazar. Liz Marshall ayrıca epey üretken bir belgeselci: 1990’lardan bu yana dünyanın çok farklı yerlerinde, hayvan hakları; su hakkı; Afrika’da HIV/AIDS; sömürüye dayalı emek; küresel şirketler; cinsiyet; sansür baskısına uğrayan gazeteci ve yazarlar ile savaşın çocuklar üzerindeki etkilerine dek çok çeşitli konularda çektiği tam 11 belgesel var. Marshall’ın 2013 tarihli son belgesel filmi ise The Ghost in Our Machine (“Çarklardaki Hayalet” diye çevirmek belki daha yerinde olacaktır). Belgesel hem modern dünyanın çarkları içinde yaşayan hem de bu çarklardan kurtarılmış bazı hayvanların yaşamlarını konu alıyor. İnsan olmayan hayvanlardan oluşan belgesel karakterleri başarılı fotoğrafçı Jo-Anne McArthur’un yüreği ve lensiyle izleyiciye oldukça yakın bir temas yaşatıyor. Aşağıda belgeselin yönetmeniyle yapılan ve 14 Kasım 2013’te Vegan Publishers sitesinde yayınlanan söyleşinin çevirisini okuyabilirsiniz.

Vegan Publisher: The Ghost in Our Machine son derece güçlü bir film. Bize bu filmin yapılış öyküsünden biraz bahseder misiniz?

Liz Marshall: The Ghost in Our Machine’in yapım süreci kişisel deneyimlerle, araştırma safhasıyla, ve konuyla ilgili filmler izleyip kitaplar okuyarak geçen oldukça uzun bir zamana yayıldı diyebilirim. Fakat bu filmi yapmamdaki asıl neden hayat arkadaşım Lorena Elke oldu; hayvan hakları konusunda gözlerimi açtı ve bu meseleler üzerine bir film yapmam için beni yüreklendirdi. 2010 yılında son filmim Water on the Table da tamamlandıktan sonra oturup hikâyeyi ve içerdiği mesajı nasıl sunacağımla ilgili bir bakış açısı geliştirmeye karar verdim. Jo-Anne Macarthur filmin ana karakteri olmayı kabul ettiği zaman ise meseleyi insani bir yönden ele alma sezgim somutlaştı. Kavramsal bir açıdan başlangıç noktamı da yine onun çektiği fotoğraflar oluşturdu. Keşif yolculuğu işte o andan itibaren başladı ve tabii çok daha derin bir yolculuktu bu. Ele aldığım bu konuda çok fazla katman ve kesişim noktaları vardı ve beni en çok kendine çeken ve çekmeye de devam eden bu oldu.

VP: Sömürülen ve kötü muamele gören hayvanları fotoğraflayan bir fotoğrafçının deneyimlerini yakalamakta zorlandığınız oldu mu?

LM: Belgeselde yer alan hayvanlarla Jo-Anne McArthur’un duyguları ve lensi aracılığıyla tanışmam, bir yönetmen olarak böylesi çetin bir meseleye sezgilerim yoluyla bakmamı sağladı. Jo, mesafeli olmayan, umut dolu, yetenekli biri ve onun imgelerinde her şey ortada ve izleyiciyi filmin içine çeken de yine o. İşin asıl zor kısmı çektiğimiz 180 saatten fazla görüntüyü kısaltarak 92 dakikalık bir film haline dönüştürmek ve daha geniş bir izleyici kesimine ulaşmak için tanık olduğumuz çarklardaki yaşamlar ile hayvan bilincinin özünü ifade edebilmek arasında bir denge tutturmak oldu.

VP: Bu filmle ulaşmak istediğiniz belirli bir kitle var mı?

LM: The Ghosts in Our Machine hayvanlara değer veren, saygı duyan, onları seven ya da bu konulara meraklı olan herkese hitap ediyor. Şöyle söyleyeyim, bu film çoğunluk için.

VP: Esaret altında olan hayvanlar ile kurtarılmış hayvanların görüntülerini birarada kullanma kararınızdan bahseder misiniz?

LM: Yapısal anlamda bir gelgit etkisi yaratmak, izleyiciyi bir yolculuğa çıkarmak önemliydi, fakat aynı zamanda hayvan bilincini yansıtabilmek ve dünyada bazı güzel şeylerin de yapıldığını göstermek adına filmde rahatlatıcı anlar, bir güzellik ve büyü de olmalıydı. The Farm Sanctuary (esaretten kurtarılmış çiftlik hayvanlarının barındığı ve bakıldığı bir sığınak, ç.n.) sahnelerinin rolü çok önemliydi; o sahneler bize neyin mümkün olduğunu, hayvanların kendilerine özgü duygu ve hikâyeleriyle birer kişilik sahibi olduklarını gösteriyor. Sıradan kent yaşamından tutun, Avrupa’daki kürk çiftlikleri ile kamyonlar içinde mezbahalara taşınan domuzlara dek, tüketim odaklı modern dünyanın işleyiş biçimini yansıtmak, film boyunca “çarklar”ın nasıl döndüğünü daha iyi ifade edebilmemizi sağladı. Tek bir “alan”a odaklanmak bir işe yaramayacaktı; hem karşıtlığa hem de dengeye ihtiyacımız vardı.

VP: The Ghost in Our Machine ana mesajını vermek için sert ve çarpıcı görüntüler kullanmak yerine, bağlantıyı bizzat izleyicinin kurmasına güveniyor gibi.

LM: Filmin amacı, insan bir anlatıcı –bir kadın kahraman– aracılığıyla ortaya temel ahlaki sorular atmak ve izleyicinin bizzat kafa yormasını ve derinlemesine düşünmesini sağlamak. The Ghost in Our Machine herkesi hayaletleri görmeye ve bir farkındalık oluşturmaya çağırıyor. Elbette bunu yapmanın pek çok farklı yolu var. Biz izleyiciyi bunaltmak veya bir şeyleri dikte etmek istemedik. Biz bu filmin saatlerce, günlerce ve umarım çok daha fazla bir zaman sürecek bir deneyim olmasını istedik.

VP:The Ghost in Our Machine ‘in nasıl bir etki yarattığını görmek isterdiniz?

LM:Bizim ilk hedefimiz filmin geniş bir izleyici kitlesine ulaşması. Değişim ise, alttan vuran bir dalga etkisi gibidir. Hayvanlar için her birimiz, her gün bir fark yaratabiliriz. İşin aslı şu ki, değişim tamamen bizim elimizde ve en büyük umudumuz da izleyicilerin bunu hayata geçirebilmeleri.

Kaynak:

http://www.veganpublishers.com/liz-marshall-the-ghosts-in-our-machine/
The Ghosts in Our Machine resmi sitesi: http://www.theghostsinourmachine.com/

Çeviri: veganist