Weidevogels

ARTIK+ wordt per 1 januari 2014 vervangen door Groenekennis

2013-11-25T22:03:00.003+01:00

Per 1 januari 2014 wordt ARTIK+ vervangen door Groenekennis, Informatie voor professionals in voedsel en groen.
De collectie ARTIK+ blijft vindbaar in het zoekresultaat van Groenekennis.

Pas uw favoriete links alvast aan en voeg Groenekennis toe als favoriet.

Groenekennis, Informatie voor professionals in voedsel en groen
http://library.wur.nl/WebQuery/groenekennis

Nieuwe bronnen over weidevogels

2010-02-27T22:14:00.000+01:00

In de afgelopen maanden zijn er weer diverse nieuwe bronnen toegevoegd over weidevogels. Klik hier

Boeren voor grutto's : grutto als agrarisch product

2009-08-03T00:28:00.002+02:00

Sinds 2003 zet Nederland Gruttoland zich in voor de bescherming van de grutto. Deze kenmerkende weidevogel heeft het moeilijk in Nederland, aantallen lopen sterk terug door een te lage kuikenoverleving. Als belangrijkste oorzaak wordt de intensivering in de landbouw genoemd. Door deze intensivering blijkt de combinatie van weidevogelbescherming en intensieve veehouderij lastig. In het najaar van 2008 geeft Nederland Gruttoland aan CLM Onderzoek en Advies en Alterra de opdracht een agrarisch bedrijfssysteem te (onder)zoeken waarin weidevogelbeheer maatgevend is. Een ideaal weidevogelbedrijf waar de grutto het beheer van de graslanden bepaalt en de melkveehouderij volgend is. Belangrijke onderzoeksvragen waren of deze bedrijfssystemen in theorie economisch rendabel waren. Hoeveel kost een grutto op een bedrijf en wat levert elke geïnvesteerde euro op. Maar niet minder belangrijk of er in het veld animo zou zijn voor het runnen van een dergelijke weidevogelboerderij.

Details | volledige tekst

Nieuwe bronnen over weidevogels

2009-08-02T11:41:00.003+02:00

In de afgelopen maanden zijn er weer diverse nieuwe bronnen toegevoegd over weidevogels. Klik hier

Voorstel bouwstenen nieuwe weidevogelpakketten agrarisch natuurbeheer in een notendop : wat regelen we in Nederland, wat in Brussel?

2009-02-03T14:00:00.000+01:00

In opdracht van directie Kennis van het ministerie van LNV is een voorstel ontwikkeld voor bouwstenen voor nieuwe pakketten weidevogelbeheer. De doelstellingen worden per gebiedsplan vastgesteld. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij provincies en Rijk, die daarvoor desgewenst een gebiedscommissie in het leven kunnen roepen. Het minimum dat altijd (in alle gebiedsplannen) geldt is: 35 bp /100 ha, bestaande uit één of meer van de volgende soorten: Grutto, Tureluur, Watersnip, Kemphaan, Slobeend, Zomertaling, Veldleeuwerik, Wulp, Kluut, Krakeend, Kuifeend, Wintertaling, Graspieper, Gele kwikstaart, Kievit, Scholekster. Per gebied kan deze doelstelling nader worden gefocust op één of meerdere van bovengenoemde soorten en/of naar boven worden bijgesteld.

Details | volledige tekst

Procesmonitoring Nederland Weidevogelrijk

2009-02-02T14:00:00.001+01:00

Het stimuleren van de samenwerking tussen boeren, terreinbeheerders, vrijwilligers, jagers en andere partijen om door onderlinge afstemming te komen tot een goed mozaïekbeheer voor weidevogels, is de inzet van de gebiedsaanpak Nederland Weidevogelrijk (NWR). Deze gebiedsaanpak is in 2007 getest in 17 pilotgebieden, met in totaal 11.300 ha waarvan circa 1.000 ha reservaatgebied. Een gebiedsaanpak is succesvol te noemen als de samenwerking tussen betrokken partijen resulteert in een goed mozaïekbeheer op gebiedsniveau, dat zich vervolgens vertaalt in voldoende vliegvlugge jongen en uiteindelijk in een hoger aantal weidevogels in het gebied. Bij het onderzoek waren betrokken: Centrum Landbouw en Milieu, Universiteit Leiden (Staats) en CML (De Snoo)

Details | volledige tekst

Samenwerkingsproject Frysk Ynformaasjesysteem Greidefûgels : voorstudie

2009-02-01T22:34:00.002+01:00

In de provincie zijn veel mensen op de een of andere manier betrokken bij bescherming of het monitoren van weidevogels. Helaas blijkt dat de gegevens die door al die mensen zijn en nog steeds worden verzameld elkaar niet altijd aanvullen. De provincie zou hier graag verandering in aanbrengen en heeft daarvoor een samenwerkingsverband opgericht waarbij alle partijen die weidevogelgegevens verzamelen zijn betrokken.

Details | volledige tekst

Nederland Weidevogelrijk

2008-12-01T16:02:00.001+01:00

Ruimtelijke bescherming weidevogellandschap : naar een provinciale weidevogelverordening?

2008-10-16T20:57:00.001+02:00

Met instrumenten uit de nieuwe Wet ruimtelijke ordening kunnen weidevogelgebieden effectief beschermd gaan worden. Wel lijkt daarbij inzet nodig van de provincies, zo blijkt uit een juridische analyse van Alterra. Tot voor kort viel de juridische bescherming van het weidevogellandschap een beetje tussen wal en schip. Het viel doorgaans immers buiten de Natura 2000-gebieden, terwijl de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) en de Nationale Landschappen zich meestal beperken tot planologische sturing zonder harde juridische sturingsinstrumenten. Die hardere juridische sturing is juist nodig om voor weidevogels de nodige openheid, waterpeil en rust te waarborgen

Details | volledige tekst

Weidevogels redden dankzij GPS-gestuurd maaien

2008-10-03T12:35:00.007+02:00

Op 5 juni 2008 maaide een trekker, voorzien van een prototype GPS-gestuurd nestenalarm, een perceel gras in Nijkerk. De nestregistratie gebeurde door vrijwilligers die de nesten opzochten en en markeerden. De software maakt gebruikt van deze gegevens en waarschuwt de trekkerchauffeur als hij een nest nadert.

Details | volledige tekst

Foto: David van der Schans, V-focus

Innovatie bij de bescherming van weidevogels

2008-09-29T22:50:00.002+02:00

In het broedseizoen 2008 is een praktijkproef uitgevoerd met onzichtbare markering van nesten en het gebruik van temperatuurloggers. Bij de praktijkproef zijn zowel boeren, loonwerkers als vrijwilligers betrokken omdat elke groep zijn eigen werkwijze heeft met bijbehorende wensen en verwachtingen. In 2007 is een enquete gehouden onder alle 160 bij de stichting aangesloten boeren om na te gaan welke boeren bereid zouden zijn met de nieuwe werkwijze in zee te gaan. Op basis van de reacties is ervoor gekozen de proef uit te voeren bij een drietal boeren in Valthermond.

Details | volledige tekst

Het gaat mis met de grutto

2008-05-24T14:30:00.005+02:00

In de Volkskrant vandaag in het katern Kennis een artikel over een onderzoek van ecoloog Hans Schekkeman, waarop hij komende week in Groningen promoveert. Het gaat in hoog tempo mis met de grutto in Nederland omdat het ontzien van hun nesten bij het maaien niets uithaalt. De karakteristieke weidevogels produceren nu drie maal minder nageslacht dan nodig is om de populatie op peil te houden.

artikel in de Volksrant

Hoge melkprijs slecht voor weidevogels

2008-05-23T13:32:00.003+02:00

Deelname van melkveehouders aan programma’s voor agrarisch natuurbeheer neemt met twintig tot veertig procent af als de vergoeding die boeren ervoor ontvangen niet wordt aangepast. Dit blijkt uit onderzoek van het LEI naar de gevolgen van de stijgende landbouwprijzen. Vooral de hoge melkprijs doet weidevogels de das om.

volledige tekst artikel | volledige tekst LEI-rapport

"Meer doen in minder gebieden" : nota Actieprogramma weidevogels - akkervogels Groningen

2008-05-20T23:11:00.001+02:00

De provincie Groningen wil de voortdurende achteruitgang van de aantallen weide- en akkervogels stoppen. Daarom stellen Gedeputeerde Staten (GS) voor om de inzet van weide- en akkervogelbeheer te concentreren in speciaal daarvoor aan te wijzen gebieden, de zogenaamde zoekgebieden. De provincie stimuleert boeren en natuurbeschermingsorganisaties in die gebieden om samen afspraken te maken over het beheer

Details | volledige tekst

Nederland weidevogelrijk: kwaliteit weidevogelmozaïek pilotgebieden 2007

2008-05-20T23:04:00.001+02:00

In het kader van het nationale actieprogramma ‘Een rijk weidevogellandschap’ wordt in een door Natuurlijk Platteland Nederland, LBN, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten uitgevoerd project in zeventien pilotgebieden een gebiedsgerichte aanpak voor weidevogelbeheer ontwikkeld. De pilotgebieden met boerenland en weidevogelreservaten, omvatten volgens de ingevoerde gegevens gezamenlijk 8952 ha beheerd areaal en herbergen 1625 Gruttoparen. Om de kwaliteit van het beheer in beeld te brengen is een door Alterra ontwikkelde kwaliteitstoets ingezet. De zeventien pilotgebieden met gebiedsgerichte aanpak voor weidevogelbeheer betreffen: Bovenkerkerpolder, Delfstrahuizen, Drimmelen, Eemland (Noord- en Maatpolder; Putterpolder), Eendracht Polder Juursemakluft, Fjurlannen, Gerkesklosster, Idzegea, IJsseldelta Camperland, Kop van de NOP, Polder Noordzij, Ronde Hoep, Schipluiden (KLaas Engelbrechtpolder) en Winsum (Winsumermeeden)

Details | volledige tekst

'Concentreer beheer van weidevogels'

2008-04-18T14:12:00.001+02:00

Volgens een artikel in het Agrarisch Dagblad van 17 april 2008 moet het weidevogelbeheer worden geconcentreerd in de meest geschikte gebieden.

volledige tekst

Voedselaanbod voor gruttokuikens in de Hollandse veenweidegebieden

2008-04-13T23:14:00.001+02:00

Dit Alterra-rapport verkent de voedselbeschikbaarheid van percelen die verschillen in beheer, grashoogte en structuur (uitgedrukt als variatie in grashoogte), voor gruttokuikens. In verschillende typen percelen met lang en kort gras zijn insecten bemonsterd met plakstrips. Het aantal grote insecten (> 4 mm) nam na begin mei sterk af, terwijl gruttokuikens meer afhankelijk worden van grote insecten door het seizoen. Percelen met kort gras (gemaaid of beweid) bevatten minder grote insecten dan ongemaaide percelen en vluchtstroken, maar percelen binnen reservaten verschilden hierin niet van boerenprecelen. Hergroeiende percelen lijken minder geschikt voor gruttokuikens dan ongemaaide percelen Structuurrijke percelen (over het algemeen die met met lang gras) bevatten vooral begin mei veel grote insecten.

Details | volledige tekst

Innoveren voor weidevogels : menukaart voor effectief weidevogelbeheer op moderne melkveebedrijven

2008-03-12T19:50:00.003+01:00

De weidevogelstand in Nederland loopt nog steeds terug. Een belangrijk gegeven hierbij is dat het merendeel van de weidevogels broedt en foerageert op boerenland. Moderne melkveebedrijven vormen dan ook de sleutel voor het stoppen van de teruggang. Het is dus een uitdaging om het weidevogelbeheer op moderne melkveebedrijven effectiever te maken. Deze brochure draagt een aantal inspirerende ideeën en concepten aan om te komen tot effectiever weidevogelbeheer op moderne melkveebedrijven. Deze notitie is ontstaan aan de hand van twee bijeenkomsten met melkveehouders in het kader van het weidevogelproject van 'Farmers For Nature'.

Details | volledige tekst

Meerwaarde agrarische natuurverenigingen voor de ecologische effectiviteit van Programma Beheer

2008-02-19T22:45:00.003+01:00

Dit onderzoek (uitgevoerd door CLM in opdracht van in opdracht van het Milieu- en Natuur Planbureau en de WOT Natuur & Milieu) inventariseert via enquetes en interviews onder agrarische natuurverenigingen (ANV's) hoe agrarisch natuurbeheer versterkt kan worden. Opvallende uitkomst is dat ANV’s die een collectief contract hebben afgesloten voor weidevogel- en slootkantbeheer, meer directe en indirecte maatregelen nemen om die effectiviteit te vergroten. Vanaf pagina 26 een hoofdstuk over 'Perceptie resultaten weidevogels en planten'.

Details | volledige tekst

Weidevogelmeetnet Friesland succes

2008-01-27T16:34:00.000+01:00

15-12-2007
Weidevogelmeetnet Friesland: weer was oorzaak goed broedsucces grutto in 2006
Koud weer in maart en begin april gecombineerd met een regenperiode van bijna drie weken vanaf half mei leidde in 2006 tot een ongebruikelijke situatie in graslandgebieden in Friesland maar ook elders in Nederland. In de eerste twee weken van mei, de gebruikelijke piekperiode in het maaien van de eerste snede gras op gangbare agrarische bedrijven, was het meeste gras nog niet lang genoeg om te worden geoogst. In de tweede week van mei werden enkele percelen gemaaid maar daarna leidde de continue regen veelal tot uitstel van het maaien tot de eerste week van juni. Dit veroorzaakte een veel grotere oppervlakte niet gemaaid en voor jonge weidevogels geschikt gras dan gebruikelijk. Bovendien was het langzaam gegroeide gras vaak ook erg structuurrijk met delen van percelen met ijle en andere delen met dichte vegetaties. Dat is erg aantrekkelijk voor jonge weidevogels want het biedt voedsel en dekking op hetzelfde perceel. Weidevogelmeetnet Friesland heeft nu10 jaar lopend monitoringprogramma waarin vrijwilligers territoria ivan weidevogels n kaart brengen in jaarlijks circa 65 gebieden. Tegelijkertijd noteren zij het aantal alarmerende paren wat een aanwijzing is voor de aanwezigheid van jongen. Hiermee wordt een indicatie verkregen van het reproductiesucces van in het bijzonder grutto en tureluur. Vergelijking met gegevens uit de periode 1997 - 2005 laat zien dat beide soorten in 2006 aanmerkelijk succesvoller hebben gebroed dan in de voorgaande jaren. Dit deed zich zowel voor in gebieden met reservaat, als in gebieden met beheerovereenkomsten als in gebieden zonder beheerovereenkomsten. Het grootste verschil tussen 2006 en de voorgaande jaren deed zich voor in gebieden met beheerovereenkomsten. In reservaten vindt maaien altijd al relatief laat plaats (in juni). Voor het eerst in 10 jaar is in 2006 de reproductie waarschijnlijk voldoende geweest om de natuurlijke jaarlijkse sterfte onder oudervogels te compenseren. Dit 'natuurlijke experiment' veroorzaakt door ongebruikelijke weersomstandigheden in 2006 laten zien dat het maaien van de eerste snede een sleutelfactor is (in 2006 gecombineerd met gevarieerde vegetatiestructuur) die andere factoren met betrekking tot de overleving van jonge weidevogels kunnen overrulen. Bron: Limosa, 80 (2007): 96 -101Auteur: Freek Nijland, Weidevogelmeetnet Friesland

Details

De klimaatatlas van Europese broedvogels is uit

2008-01-27T16:31:00.000+01:00

2008
De Klimaatatlas van Europese broedvogels is uit!

Den Haag, 15 januari 2008
Vogelsoorten verdwijnen uit Nederland door klimaatverandering. Aaneengesloten verbindingszones moeten hulp bieden.
De klimaatveranderingen waar we momenteel mee te maken hebben, zorgen ervoor dat leefgebieden van vogels in Europa 550 kilometer opschuiven naar het noordoosten. Hierdoor zijn veel broedvogels de komende eeuw genoodzaakt een ander domicilie te zoeken en in noordoostelijke richting op te rukken. Voor veel soorten is dat onmogelijk, zij zijn gedoemd te verdwijnen.
Dit blijkt uit de ‘Klimaatatlas van Europese broedvogels’ (A Climatic Atlas of European Breeding Birds) die BirdLife International vandaag in een groot aantal Europese landen presenteert. De presentatie in Nederland vindt plaats in Den Haag door Vogelbescherming Nederland en SOVON Vogelonderzoek Nederland.Directeur Fred Wouters van Vogelbescherming Nederland doet een dringend beroep op de Nederlandse politiek, ervoor te zorgen dat Nederland zo snel mogelijk klimaatbestendig wordt. Hij overhandigt het eerste exemplaar van de Klimaatatlas aan mevrouw Liesbeth Spies. Zij was delegatievoorzitter van de Tweede Kamer tijdens de onlangs gehouden Klimaatconferentie op Bali en is tevens vicefractievoorzitter van het CDA. Wouters dringt er op aan haast te maken met het creëren van zogenaamde klimaatbuffers. “Het is van belang dat er robuuste, grote leefgebieden voor vogels komen, die tegelijkertijd de veiligheid voor mensen waarborgen.”
Tijdens de presentatie in Den Haag benadrukt Ruud Foppen, hoofd Onderzoek van SOVON Vogelonderzoek Nederland dat de toekomst voor veel vogels in Europa erg onzeker wordt. Er zullen meer soorten terrein verliezen dan winnen. In het gunstigste geval zal een kwart van de Europese vogelsoorten, in het meest ongunstige geval tweederde, zijn verspreidingsgebied met meer dan de helft zien slinken. Slechts voor een heel gering aantal soorten zit er uitbreiding in.De ivoormeeuw op de Noordpool dreigt uit te sterven. Met het smelten van het ijs zullen ijsberen verdwijnen en daarmee ook ivoormeeuwen, die voor hun voedsel zijn aangewezen op de prooiresten die ijsberen achterlaten. Vogels die op de noordelijke toendra’s broeden, zoals de rosse grutto, zien hun broedgebied door de temperatuurstijging verkleinen. In Nederland wordt een derde van de huidige voorkomende soorten door de klimaatveranderingen bedreigd. De voorspelling is dat zij zullen verdwijnen of zeldzaam worden. Met name kust-, weide-, moeras- en zoetwatervogels, waaronder nogal wat Rode Lijstsoorten krijgen het moeilijk. Iets gunstiger wordt het in ons land voor vogelsoorten van droge heide en struweel.
Marc Argeloo, hoofd Bescherming van Vogelbescherming Nederland, legt om die reden het belang uit dat er voldoende grote en geschikte gebieden in heel Europa komen. Realisering van Natura 2000, het netwerk van Europese natuurgebieden, vormt daarvoor in beginsel een goede uitgangspositie. Vogels en andere flora en fauna wordt daarmee voldoende zekerheid voor de toekomst geboden, maar voordat het zover is moet er nog veel gebeuren zowel in Nederland als in de rest van Europa.“ Het belang van de aanleg van stepping stones (vluchtheuvels voor vogels) mag daarbij niet onderschat worden. In combinatie met Natura 2000-gebieden moeten zij ervoor zorgen dat vogels geleidelijk op kunnen schuiven om op de toekomstige dynamische processen te reageren. Daarvoor is het noodzakelijk dat er door heel Europa om de paar kilometer zo’n stepping stone gerealiseerd wordt.”Het is van het grootste belang dat ieder land de eigen verantwoordelijkheid neemt en ervoor zorgt dat er voldoende geschikte leefgebieden door middel van stepping stones aaneengeschakeld worden, waardoor de biodiversiteit van vogels in Europa gewaarborgd blijft.
BirdLife International, de wereldkoepel van vogelbeschermingsorganisaties, werkte voor de totstandkoming van de ‘Klimaatatlas van Europese broedvogels’ samen met de universiteiten van Durham en Cambridge in Groot Brittannië. De Nederlandse gegevens voor dit wetenschappelijke (Engelstalige) standaardwerk werden geleverd door Vogelbescherming Nederland en SOVON Vogelonderzoek Nederland.
A Climatic Atlas of European Breeding Birds
Auteurs:
Brian Huntley, Rhys Green, Yvonne Collingham en Steve Willis.
Uitgever:
Lynx Edicions – Barcelona
Uitvoering:
521 blz., 24 x 32 cm, gebonden, hardcover
ISBN:
978-84-96553-14-9
Prijs:
€ 65,00
Bijlage: presentatie
Nadere informatie:Vogelbescherming Nederland, Hans Peeters, tel. 030 693 77 78 / 06 12 17 62 57SOVON Vogelonderzoek Nederland, Ruud Foppen, tel. 06 49 39 05 14(pdf 162 kB)

Animo voor invoeren gegevens legsels via website

2008-01-27T16:28:00.000+01:00

03-01-2008
Veel animo voor verzamelen van gegevens van weidevogellegsels via website
Het invoeren van legselgegevens via de website www.weidevogelbescherming.nl groeit gestaag. Maakten in 2005 ruim 200 mensen gebruik van de site, in 2007 is dat toegenomen tot bijna 400. Dat zijn niet alleen de (170) gegevensverwerkers van lokale vrijwilligersgroepen en/of agrarische natuurverenigingen, maar ook bijna 200 van de bij hen aangesloten vrijwilligers en ruim 20 boeren. Gezamenlijk zijn zij in 2007 bijna 7.500 uur ingelogd geweest om hun gegevens in te voeren, te bekijken en uit te printen. De resultaten van deze vorm van weidevogelbescherming worden verwerkt in jaarverslagen van op lokaal, provinciaal en landelijk niveau. Zie bijvoorbeeld het jaarverslag Weidevogelbescherming en -beheer in Nederland in 2006. Het aantal tot nu toe ingevoerde gevonden legsels van weidevogels in 2007 bedraagt bijna 55.000. In een aantal gebieden is het aantal gevonden legsels tot circa 20% lager dan in 2006. Oorzaak is de grote droogte in maart en april 2007 waardoor vogels soms niet tot broeden zijn gekomen. Zie het item over de niet broedende grutto onder "Nieuws". Het uitkomstresultaat van de legsels is ruim 72% en is in principe genoeg om tot voldoende vliegvlugge jonge weidevogels te leiden. Het vermoeden bestaat dat dat de kievit in 2007 echter niet is gelukt. En dat het de grutto vooral in die gebieden is gelukt waar voldoende kruidenrijke percelen aanwezig waren door (vaak aanvullende 1-jarige) beheerovereenkomsten voor uitgesteld maaien en/of voldoende oppervlakte weidevogelreservaat.

Details

Een succesvol broedjaar voor weidevogels in 2006

2007-12-18T15:20:00.000+01:00

2006 was een opmerkelijk en goed jaar voor de weidevogels. Doordat het grasland veel later werd gemaaid dan in andere jaren, was dat gunstiger voor de grutto- en tureluurkuikens. Door de bijzondere weersomstandigheden ontstond als het ware een groot veldexperiment. Er kan geconcludeerd worden dat laat maaien, in combinatie met verminderde en verlate grasgroei van grote invloed is.

Details

Ruige mest in de Eilandspolder

2007-11-18T10:38:00.000+01:00

http://www.nrc.nl/digitaleeditie/20071117/public/index.html

Bij weidevogelbeheer heeft niet iedereen hetzelfde beeld voor ogen.

volledige tekst

Weidevogels blijven hobby : andere aanpak moet effectiviteit vergroten

2007-11-13T16:40:00.000+01:00

Boeren kunnen een vergoeding krijgen ter compensatie van gedorven inkomsten, voor grasland waar later geweid of gemaaid wordt. In de praktijk moeten boeren een heleboel formulieren invullen voor een relatief lage compensatie. Hogere vergoedingen zitten er echter niet in. Tijd die in weidevogelbeheer wordt gestoken, blijft daardoor vrijwel onbetaald. Zo blijft het beheer van weidevogels voornamelijk hobbywerk.

Details