Wittebol.Net

Jemig! Gelukkig nieuwjaar...!

Friso — Mon, 02 Jan 2012 13:45:00 +0100

Sinds ik in 2002 met deze site begon, is me maar al te vaak gevraagd voor wie ik mijn stukjes nu eigenlijk schrijf. Mijn antwoord was altijd even simpel: "Voor mijn opa!". Hij was mijn belangrijkste publiek en als ik een stukje zat te typen, probeerde ik het altijd zo te doen dat hij het leuk zou vinden en bij voorkeur nog begrijpen ook.

Je zou dus kunnen zeggen dat ik nu net zo goed met deze site kan ophouden. Opa is er niet meer. Publiek weg dus de acteur kan ook naar huis.

Ehhh... nee dus. Ik heb best een idee waar jullie allemaal vandaan komen, maar geen idee wie jullie zijn. Zó groot is mijn familie nou ook weer niet. Als ik de gegevens van Google Analytics bekijk, zie ik dat jaar na jaar het bezoek aan deze site toegenomen is. Nog mooier: sinds ik Analytics gebruik (2006) zie ik dat het bezoek elk jaar met 50% toeneemt. In 2006 kreeg deze site een kleine 700 bezoekjes. Vond ik al best respectabel voor een privé blogje. In 2011 waren dit er al 5200, van bijna 2000 unieke bezoekers! En deze 2000 bezoekers bekeken samen meer dan 8000 pagina's. Gegeven de gemiddelde bezoektijd aan een pagina (1 minuut 32) lijkt het er ook nog eens op dat mijn blogjes echt gelezen worden.

Kortom: dank jullie wel! Allemaal gelukkig 2012. Dit blog gaat niet verdwijnen (alsof ik dat van plan was ;-) en net als vorig jaar heb ik het goede voornemen om dit jaar iets vaker iets te posten. Het moet immers ook wel een beetje leuk blijven voor jullie.

Aan de vergetelheid ontrukt...

Friso — Tue, 27 Dec 2011 14:45:00 +0100

Inmiddels staat de fotocollectie van opa bij mij in huis. Ik heb de familie beloofd om de dia's, foto's en een paar negatieven zo goed mogelijk te bewaren en ontsluiten voor het nageslacht. Tijdens deze heidense klus ga ik vast regelmatig op verloren gegane juweeltjes stuiten. Daarom vanaf vandaag een nieuwe categorie op wittebol.net: Den Ouden Doosch.

Opa had mijn diascanner ooit al eens anderhalf jaar in huis. Bij nader inzien is hij toen, als een plaat die bleef hangen, alleen maar bezig geweest om één en dezelfde foto keer op keer opnieuw te scannen en te proberen er nog iets van te maken. Jammer dat 'hulp vragen' bij opa iets was wat je pas bij de allerhoogste nood doet. Dan had ik hem kunnen helpen om onderstaande plaat iets beter dan hij deed aan de vergetelheid te ontrukken:

Achter bovenstaande plaat zit een wallpaper verstopt. Mocht je benieuwd zijn naar een iets hogere resolutie die ook niet afgesneden is, dan heb ik er eentje beschikbaar in de maat 7898x3772 pixels, maar die is maar liefst 23mb groot... Het gaat hier om een 60x60mm negatief dat opa bijsneed tot 35mm hoogte. (Dat lef zou ik niet hebben!) Hij miste de vaardigheid met photoshop om vervolgens een aantal scans te combineren tot één breedbeeldplaat, dus zijn versie was ook aan de zijkant afgesneden. Verder was hij waarschijnlijk in de veronderstelling dat het om een zwart-wit negatief ging, want hij scande het op zwart-wit en voegde er een sepia effect aan toe:

In elk geval is dit zeker niet de oudste plaat in de collectie (want dat zijn schoolfoto's van opa en oma!) maar wel ongeveer het oudste negatief. En zeker een van de dierbaarste, want dit is één van de zeer weinige foto's waarop mijn overgrootouders te zien zijn: in 1954 zittend voor hun huisje aan de dijk in Wijk en Aalburg. Ze waren mijn opa zeer dierbaar. In zijn eigen woorden: "Mijn vader Jan Bertus moest de kost met zijn handen verdienen. Hij was, wat men noemde, mandenmaker. Maar daarmee is hij tekort gedaan. Hij maakte van alles als er maar teenhout of pitriet aan te pas kwam. Manden, korven, bushels, honden- en kattenmanden, leunstoelen, strandstoelen en ga maar door. Hij was geen prater, meer een luisteraar. Rustig, altijd bezig. Maar als de avond was gevallen dan stopte hij zijn stenen pijp overvol met tabak, stak die aan waarna er een vonkenregen ontstond omdat de tabak begon te zwellen. Na nog eens aangedrukt te hebben ging hij zitten met één been onder het andere gevouwen en las de krant. Dat is één van de houdingen waarin ik hem nu nog zie.

Mijn moeder Antje (foutje van haar vader want het had Anna moeten zijn) heb ik maar hoogstzelden met de armen over elkaar zien zitten. In de avonduren was het kousen breien, kousen stoppen, ondergoed verstellen enz. tot bedtijd toe. Was ook altijd behulpzaam en stond voor iedereen klaar. Ik kan ze niet anders omschrijven als een lieve moeder.".

Kortom: niet meer dan terecht dat ik de serie met deze foto begin. Wie weet, wat er allemaal nog in het vat zit... Ben ik toch nog archeoloog geworden.

Samen thuis, samen uit

Friso — Fri, 16 Dec 2011 08:42:00 +0100

Cor & Louis Wittebol

1918 - 2011

Als ik aan gelukkige momenten uit mijn vroegste jeugd denk, dan komt steevast de geur van groentesoep in mijn neus. Ik sta voor een raam op de eerste verdieping van het huis van opa en oma en kijk uit over de weilanden. Paarden, een paar veldjes mais, helemaal links de varkensstal waar het zo verschrikkelijk stonk (en waar mijn broer Jelmer altijd even bleef staan: "Dit is een gezonde lucht!" Dwarse eikel.) In mijn herinnering ligt heel ver weg de spoorlijn naar Nijmegen en daar weer achter ligt een niemandsland. Nou ja, moerassen, grasland, braakliggend terrein, zo ver ik kon kijken. En heel soms, als we in de zomer de hond gingen uitlaten ("Kijk oma, daar komt Sancho aan flapperen!") dan staken we ook even het spoor over om bramen te plukken.

Of ik sta naast mijn opa in het schuurtje, waar het ruikt naar geïmpregneerd hout. Hij, zwijgend rommelend in de laatjes onder zijn werkbank, vijlend aan een metalen steuntje in de bankschroef. "Wat ben je aan het maken opa?" .... stilte ... "Goed kijken jongen." En dan, op een voor mij onvoorspelbaar moment, want ik heb de indruk dat het al heel lang goed genoeg is, wordt het werkstuk uit de bankschroef gehaald, het laatste vijlsel er af geblazen, goed bekeken, en nogmaals in de bankschroef teruggezet. Nog een klein braampje. Nog eens losmaken, afblazen en nu is het blijkbaar goed. Dan sjokt hij uiterst kalm naar de garage, waar het nog veel beter ruikt: naar motorolie en tectyl. Het steuntje wordt met oeverloze precisie op de neus van de caravan gezet. Nu zie ik het pas: hij maakt een waterpasje op de neus van de caravan. Handig. Nooit meer amateuristisch klungelen met een knikker. Natuurlijk is het werkstuk nog lang niet klaar. Als het na montage perfect is, wordt het losgemaakt en in de schuur ontvet en geschilderd. Twee dagen later is het pas echt klaar. Dit proces heb ik in mijn jeugd vele malen meegemaakt. Als je denkt dat het goed is, dan kan het altijd beter. En perfect bestaat niet. Bij elke klus die hij zelf deed, of die hij later bij mij kwam inspecteren, was het commentaar steevast: "Ja, echt goed krijg je het nooit he...". Hij had altijd gelijk.

Natuurlijk bewaar ik aan mijn redelijk waardeloos verlopen jeugd in Deventer ook goede herinneringen. Maar weinig komt overeen met het prettige gevoel dat me altijd overviel als we over de N50, langs de afslag Oss/Heesch, motel Nuland en de altijd raadselachtige afslag Kruisstraat de Graafseweg op reden. Thuiskomen. Dat was de Wilhelminastraat in Hintham.

Ik snapte ook wel dat het niet eeuwig zou duren. Ik weet nog dat de eerste kantoren aan de overkant van het spoor gezet werden. Dat in de jaren daarna de paarden verdwenen. Eerst voor mais en volkstuinen. Later werden er woningen neergezet. Maar de geur van groentesoep bleef. En mijn opa die, inmiddels gepensioneerd, heen en weer sjokte tussen schuurtje en garage. Inmiddels was ik zo ver dat ik oma hielp met koken (anders waren de aardappels steevast 'ietsjes aangezet') en mijn opa met klussen. Samen zetten we een trekhaak onder zijn Honda Accord: "Nee Fries, eerst die bouten even afbramen, want anders gaan de moeren naar z'n grootje. Daarna locktite er op. En de hele boel moet in de tectyl, anders kunnen we er over een paar jaar weer een nieuwe onder zetten.". Ik kan nog zó het gevoel oproepen dat ik kreeg (in 1991, dus ik was inmiddels 22!) toen hij zijn hand op mijn schouder legde en zei dat-ie het zonder mijn hulp nooit zo netjes voor elkaar had kunnen krijgen. Tijdens mijn diensttijd bouwde ik een paar zeer complexe luidsprekers. Hij bekeek de tekeningen en floot eens: dat was nog eens een mooi project. Samen puzzelden we aan de bouwtekening voor een carport bij oom Rob in de tuin. In de jaren die volgden, liet ik ideeën en tekeningen voor schuren, speelhuisjes en kasten altijd eerst aan mijn opa zien. En altijd was er een tip of een bezorgde blik: "Jongen, dat is te dun, dat houdt niet.". Als mijn opa bouwde, bouwde hij voor de eeuwigheid. Als mijn opa er iets bij me ingeslepen heeft, dan is het wel dat het altijd beter kan: "Als je het niet goed wilt doen, dan moet je er niet aan beginnen.".

Ze hadden allebei weinig pretenties. Na armoede in de jaren dertig, ellende in de oorlog en een mislukt emigratieproject in de jaren vijftig waren ze tevreden met een goede baan voor opa, al vond-ie het werk bij de PTT maar niets. Het liefst was hij ingenieur geworden. Hij was dan ook apetrots toen mijn broer de HTS ging doen en afmaakte. Ze keerden elke cent om en hielden voldoende spaarcentjes over om in de jaren 80 lange reizen te maken met hun kleine caravan. Hoe spaarzaam ze ook waren, áls er iets gekocht werd dan was het altijd kwaliteit. Als ze iets deden, deden ze het goed.

Uiteindelijk kwam er een moment dat het eigen huis verlaten moest worden. Oma liet toch echt te vaak het gas aan staan. De trap werd te lastig. Het kleine huisje toch te groot. Het schilderen een te grote last. De tuin te veel werk. Ze gingen naar een aanleunwoning in de stad. Oma vond het prima. Het feit dat ze niet meer alleen warrig en chaotisch was, ging niet aan me voorbij. In 2004 probeerde ik haar te leren hoe een Senseo werkt (de koffie die ze altijd zelf opschonk, was inmiddels echt niet meer weg te krijgen) maar ondanks herhaalde pogingen wilde het niet lukken. Hier was sprake van iets anders dan knoppenangst en een slecht geheugen. Opa miste zijn oude loopje en zijn schuurtje. Hij kreeg er een computer voor terug. De rollen waren nu omgedraaid. "Friso, hoe flik je dat nu?" ... "Goed kijken opa.". Ik leerde hem hoe je een computer inricht, liet hem spelen met mijn smartphone, keek mee hoe hij zat te prutsen om een diascanner te installeren. Was trots op hem dat hij zelf Skype aan de praat kreeg. Zo kon hij lekker bellen met Rob in Spanje.

Na een paar jaar merkte ik dat hij niet meer zo veel leerde. Zijn vorderingen namen af en hij begon dingen fout te doen, die eerder goed gingen. De oorzaak was duidelijk. Hij had geen tijd om het zich nog eigen te maken. Als ik bij ze langs kwam, dan had opa de groentesoep gemaakt. Oma zat te mijmeren over vroeger. Herinneringen gingen steeds verder terug en herhalingen werden steeds frequenter. Opa werd er een beetje gek van. Klaagde het laatste jaar dat zijn glaasje wijn hem niet meer smaakte. Ik nam aan dat dit kwam omdat hij zijn ei niet meer kwijt kon. Hij moest te veel voor oma zorgen en raakte daar gefrustreerd van, dacht ik nog.

Zes weken terug. Ik sta in mijn schuurtje ("Die dakbalken zou ik dikker maken jongen, dat gaat je zorgen opleveren als het sneeuwt." Hij had gelijk...). Ik hanteer de beitels die ik van opa kreeg en die ik met zijn slijpsteen vlijmscherp houd. Ik kijk naar de hamer die hij (op de fiets, heen en weer 100 kilometer) in Rotterdam was gaan kopen. Goed gereedschap gaat meer dan een leven lang mee. In dat gereedschap is zijn ziel gaan zitten: je doet het goed, of je doet het niet. Mijn vader komt binnen. Oma is afgelopen week jarig geweest en ik had haar aan de telefoon: uiterst warrig. Mijn vader laat me een A4tje lezen. Uitslag van geriatrisch onderzoek, staat er boven. De uitslag blijkt de hele familie te verbazen, maar mij geenszins. Oma is fysiek best OK, maar hartstikke dement. Daarna vertelt mijn vader me dat bij opa leverkanker geconstateerd is. Bijna terloops, maar de bijzin "opa gaat dood" komt binnen als een rechtse directe.

In de weken die volgen, ben ik zo vaak ik kan in Den Bosch. Opa lust geen groentesoep meer. Alleen nog maar bouillon. Dus maak ik soep en bouillon voor ze. Oma smult. Opa lepelt het naar binnen uit plichtsbesef. Niets smaakt hem nog, maar hij moet toch eten. Hij heeft namelijk nog één taak. Een euthanasieverzoek voor hem is al snel dichtgetimmerd, maar oma heeft al lang geleden aangegeven dat als pa er niet meer is, het leven voor haar ook geen zin meer heeft. Hij zal er voor zorgen dat ze samen zijn tot het einde. Afgelopen augustus waren ze 70 jaar getrouwd. Ze waren 82 jaar bij elkaar. Elkaars eerste vriendje & vriendinnetje. Volkomen met elkaar vergroeid. Als je oma een vraag stelde, keek ze altijd eerst naar opa. Hij was haar anker, haar meetlat, haar ijkpunt. Zonder zijn aanwezigheid zou ze binnen de korste keren gek worden van verdriet. Ze willen er samen uitstappen en opa belooft te wachten tot alles voor oma geregeld is. De hele procedure duurde uiteindelijk zes weken. Opa vermagert snel. Er zijn momenten dat ik langskom en gedurende een uur alleen maar uit hem weet te krijgen dat hij moe is, verschrikkelijk moe. Toch praten we veel. Het gaat over van alles, maar één ding is duidelijk. Het leven is klaar. Voor allebei. Het is mooi geweest.

Natuurlijk ben ik het in mijn hoofd met ze eens. Ik heb niets te eisen. Ben tenslotte 42 geworden en heb mijn opa en oma nog. Ik ken zat mensen die op deze leeftijd al één of meerdere ouders moeten missen. Maar het gevoel is er ook nog. Het is duidelijk dat ik opa en oma niet meer nodig heb in mijn leven. Maar ik heb ze de afgelopen jaren nog zo vaak zien glimmen van geluk. Als ik met Noor of Bram bij ze langs kwam, toen ik de eerste keer met de Lotus bij ze langs ging (opa pratend over de techniek van extruderen en plakken van aluminium, oma denkend dat ik miljonair ben) of samen met opa gebogen over de eerste tekeningen van het schuurtje waarin nu zijn gereedschap hangt. Dat gevoel wil ik niet kwijt. Het afscheid nemen lijkt hun bijna makkelijker af te gaan dan mezelf.

Afgelopen woensdag kwam eindelijk het verlossende woord. Donderdagavond zouden opa en oma samen hun laatste reis gaan maken. Woensdagmiddag was ik in Den Bosch. Opa voor het eerst in weken weer echt monter. Een last van zijn schouders. Is het goed zo? Ja, het is goed zo.

Donderdagmiddag kom ik samen met Jelmer bij ze binnen. Of we wat willen drinken. Jazeker, we pakken een biertje. Ik heb me één ding voorgenomen: opa en oma moeten een laatste avond hebben zoals ze zo graag hadden: familie er bij en gezelligheid. We moeten het leven vieren in plaats van over de dood te treuren. Opa zit te grijnzen. Oma neemt voor het eerst in járen een advocaatje. En daarna nog een. En nog een. Samen met oom Rob en mijn vader maken we er nog een gezellige boel van. Als de dokter zich aandient, is voor Jelmer en mij de tijd gekomen om afscheid te nemen. We lachen elkaar nog één keer toe. Zoals zo vaak tevoren. Oma is bijna opgetogen. Nog één keer op reis. Samen met haar held. Voor haar is dit het ultieme einde. Ze lijkt er echt gelukkig van en kent geen twijfel. Opa kent ook geen twijfel, maar vertrouwt me stiekem nog even toe dat hij het tóch jammer vindt dat hij niet meer zo veel van computers heeft kunnen leren, want "Hoe flik je dat toch allemaal?". Op het laatste moment nog nieuwsgierig naar de laatste stand van techniek. Wil zien hoe ik de file-informatie op mijn smartphone tover. Hij knijpt me in mijn arm en zegt dat hij blij is dat hij zo lang van me genoten heeft. Dat kan ik alleen maar beamen. We knikken elkaar toe en ik vraag hem of hij denkt dat we elkaar nog weer zullen zien. Een vraag die ik de laatste tijd in diverse varianten gesteld heb. Steeds kwam hetzelfde gedecideerde antwoord. Nee, je moet het hier zien te doen en als het klaar is, dan is het klaar. Praktische gedachten gaan altijd voor romantiek. Ook op het laatste moment, wat de stap die ze een uur later samen zouden nemen, des te moediger maakt.

Om een uur of acht zijn ze samen op bed gaan liggen en maakten ze met hulp van de dokter hun laatste reis. Hand in hand. Volgens sommigen prachtig, maar aan dat idee moet ik nog even wennen.

Mocht je dus binnenkort bij me langs komen, zeur dan niet als je groentesoep te eten krijgt. Mocht je je binnenkort weer eens aan me ergeren als ik oeverloos blijf zeiken dat het beter kan, probeer er dan eens begrip voor op te brengen.

Het zijn mijn genen. Ik ben er trots op.

Mijn studententijd is nu echt over...

Friso — Wed, 23 Nov 2011 13:01:00 +0100

Sjaak

1 juli 1991 - 24 november 2011

Beste Sjaak,

De eerste maanden van je leven heette je Pilsje. Niet de meeste gelukkige keuze. Te studentikoos. Toen we samen aan de Westinghousestraat kwamen wonen, ontwikkelde je als snel een prachtige haat-liefde verhouding met huisvriend Jacques. Tijdens een van de vele gezellige avonden die we in dat huis meemaakten, werd je officieel omgedoopt. Een naam die bij je paste. Een beetje volks, een lekkere bastaard. Maar wel strak in het pak natuurlijk. Jees, wat was je een mooi mannetje.

Vanmiddag tijdens de lunch viel je ineens om en kwam moeizaam weer overeind. Dit hadden we de afgelopen tijd al een paar keer meer gezien. God, wat begon je oud te worden. Doof, stijf, maar zeker niet ongelukkig. Als je op schoot kwam zitten, zat je altijd ouderwets te knorren. Als ik je onder je kin kriebelde, gingen zelfs vanmiddag nog je snorharen naar voren en kneep je je ogen gelukzalig dicht.

Ik was met de buurman aan het werk in de tuin. De bomen, waar jij toch al lang niet meer in klom, moesten hoognodig gesnoeid worden. We dronken koffie en Siem kwam aanlopen: "Sjaak is omgevallen en Noor heeft hem in zijn stoel gelegd. Maar ik denk dat-ie dood is...". Inderdaad. Je lag heerlijk ontspannen in je stoel, maar dit was geen slapen. Ik heb je oogjes dicht gedaan en ben een kistje gaan timmeren. Je ligt nu op een lekker plekje achter in onze tuin. Zoals het hoort.

Vanaf dat moment denk ik terug aan de 20 jaar die we samen hebben gehad. Nu je er niet meer bent, ben ik mijn dagelijkse associatie met Groningen kwijt. Eigenlijk is mijn studententijd nu pas echt over. Als ik in jouw oogjes keek, of als je bij me op schoot zat, kwamen automatisch de prettige herinneringen terug. Geen oeverloos diepe discussie of jij had er een mening over. Geen feest ging er voorbij, of jij liep aan het eind rond om te kijken of er nog wat te snaaien was. Geen boodschappentas kon op tafel staan, of jij stal er wel worst uit. Als ik weer eens diep in de nacht in bed belandde, was jij zo goed om toch echt tot een uur of negen te wachten om me te wekken voor brokjes. Altijd op dezelfde manier, door steeds harder aan een grote ficus te rammelen.

Hoe vaak we ook verhuisden, jij vond het allemaal wel best. Als je 's avonds maar naast me op bed kon liggen, dan was het goed. Jij was niet gehecht aan je huis, zoals zo veel katten, maar aan mij. Ook toen we in grotere huizen gingen wonen, was het simpel: waar ik was, was jij. Pas de laatste jaren liep je me niet meer de hele dag achterna: je lag 23 uur per etmaal te soezen in je blauwe stoel.

Je hebt uiteindelijk een fijne oude dag gehad. Wat we je in Groningen en de eerste 10 jaar in Amersfoort niet konden bieden, had je de laatste jaren weer terug: je kon lekker naar buiten. Soezen in de zon, of ergens op een stoffig plekje in de schaduw. Natuurlijk hoopte ik dat dit nog járen zou voortduren. Maar laat ik mezelf niet voor de gek houden: ik heb 20 jaar van je kunnen genieten. Ik ben een rijk man.

Maar ik zal je ongelofelijk missen.

Tools of the trade

Friso — Tue, 22 Nov 2011 10:56:00 +0100

Keihard gejat van het Lotus forum, maar ik moest er zo vreselijk om lachen dat verspreiden onder een breder publiek me uitermate wenselijk leek.

HAYNES GUIDE TO TOOLS OF THE TRADE

HAMMER: Originally employed as a weapon of war, the hammer is nowadays used as a kind of divining rod to locate expensive parts not far from the object we are trying to hit.

ELECTRIC HAND DRILL: Normally used for spinning steel Pop rivets in their holes until you die of old age, but it also works great for drilling mounting holes just above the brake line that goes to the rear wheel.

PLIERS: Used to round off bolt heads.

HACKSAW: One of a family of cutting tools built on the Ouija board principle. It transforms human energy into a crooked, unpredictable motion, and the more you attempt to influence its course, the more dismal your future becomes.

MOLE-GRIPS/ADJUSTABLE spanner: Used to round off bolt heads. If nothing else is available, they can also be used to transfer intense welding heat to the palm of your hand.

OXYACETELENE TORCH: Used almost entirely for lighting various flammable objects in your garage on fire. Also handy for igniting the grease inside a brake-drum you're trying to get the bearing race out of.

WHITWORTH SOCKETS: Once used for working on older cars and motorcycles, they are now used mainly for impersonating that 9/16 or 1/2 socket you've been searching for for the last 15 minutes.

DRILL PRESS: A tall upright machine useful for suddenly snatching flat metal bar stock out of your hands so that it smacks you in the chest and flings your beer across the room, splattering it against that freshly painted part you were drying.

WIRE WHEEL: Cleans rust off old bolts and then throws them somewhere under the workbench with the speed of light. Also removes fingerprint whorls in about the time it takes you to say, "F...."

HYDRAULIC FLOOR JACK: Used for lowering car to the ground after you have installed your new front disk brake setup, trapping the jack handle firmly under the front wing.

EIGHT-FOOT LONG DOUGLAS FIR 2X4: Used for levering a car upward off a hydraulic jack.

TWEEZERS: A tool for removing wood splinters.

PHONE: Tool for calling your neighbour to see if he has another hydraulic floor jack.

SNAP-ON GASKET SCRAPER: Theoretically useful as a sandwich tool for spreading mayonnaise; used mainly for getting dog-doo off your boot.

BOLT AND STUD EXTRACTOR: A tool that snaps off in bolt holes and is ten times harder than any known drill bit.

TIMING LIGHT: A stroboscopic instrument for illuminating grease buildup.

TWO-TON HYDRAULIC ENGINE HOIST: A handy tool for testing the tensile strength of ground straps and brake lines you may have forgotten to disconnect.

CRAFTSMAN 1/2 x 16-INCH SCREWDRIVER: A large motor mount prying tool that inexplicably has an accurately machined screwdriver tip on the end without the handle.

AVIATION METAL SNIPS: See hacksaw.

INSPECTION LIGHT: The mechanic's own tanning booth. Sometimes called a drop light, it is a good source of vitamin D, "the sunshine vitamin," which is not otherwise found under cars at night. Health benefits aside, its main purpose is to consume 40-watt light bulbs at about the same rate as 105-mm howitzer shells during the Battle of the Bulge. More often dark than light, its name is somewhat misleading.

PHILLIPS SCREWDRIVER: Normally used to stab the lids of old-style paper- and-tin oil cans and splash oil on your shirt; can also be used, as the name implies, to round off Phillips screw heads.

AIR COMPRESSOR: A machine that takes energy produced in a fossil-fuel burning power plant 200 miles away and transforms it into compressed air that travels by hose to a pneumatic impact spanner that grips rusty bolts last tightened 30 years ago by someone in Dagenham, and rounds them off.

PRY (CROW) BAR: A tool used to crumple the metal surrounding that clip or bracket you needed to remove in order to replace a 50 pence part.

HOSE CUTTER: A tool used to cut hoses 1/2 inch too short

Makkelijk geld verdienen? How hard can it be?

Friso — Sun, 14 Aug 2011 21:19:00 +0100

Garages zijn van die fijne instanties waarvan je eigenlijk nooit in de gaten hebt of je belazerd wordt of niet. In elk geval doen ze altijd hun uiterste best om je te overtuigen van het feit dat zelf klussen aan je auto levensgevaarlijk, niet toegestaan of eigenlijk niet te doen is. De meeste mensen, en ik hoor daar eigenlijk ook bij, brengen hun auto naar de garage en geven de monteurs de vrije hand. Ik begin er achter te komen dat dit een dure hobby kan zijn.

Omdat ik het nu eenmaal leuk vind om mijn handen uit de mouwen te steken en met gereedschap te goochelen, ben ik eens aan de slag gegaan met zo'n typische klus waarvan de garage zegt dat je het nóóit zelf moet doen: het vervangen van remschijven en blokken op de achterwielen van mijn Seat Leon I.

De officiële dealerprijs voor deze megaklus is minimaal 219 euro. Dit is de adviesprijs die door VAG Nederland gehanteerd wordt, maar in de praktijk wil een garage hier nog wel eens boven gaan zitten. De kosten van originele onderdelen is ongeveer 80 euro. Kortom: een verschil van bijna 140 euro... Stel nu dat je 60 euro per uur rekent voor een monteur, zou deze er dan inderdaad dik 2 uur mee bezig zijn? Ik besloot het maar eens uit te vinden. Ik heb er direct maar een kleine handleiding bij geschreven.

Het begint natuurlijk met het losmaken van de wielbouten, het opkrikken van de auto en het verwijderen van het wiel. Dit moet ieder rund wel zo'n beetje kunnen. Eindresultaat is dat je tegen de oude schijf en een volkomen volgemeukte remklauw aan kijkt:

Daarna is het even zoeken hoe je de remklauw los krijgt. Bij elke rem is dit anders. Soms zitten er afdekkapjes op, waardoor je bij de blokken kunt. Bij de Seat (en dus ook bij Golfjes, Audi A3, Skoda Oktavia) is de remklauw vastgezet met twee schroeven die boven en onder de blokken in een moer worden gedraaid, die samen op hun beurt de eigenlijke klauw vasthouden. Niet zo heel ingewikkeld dus. Ga in elk geval niet proberen om de hele remklauw los te draaien van zijn steun. Niet nodig en bovendien zitten deze (inbussen aan de achterkant van de schijf) muur- en muurvast.

Als je de klauw er af hebt, kun je de oude blokken goed zien zitten, en deze verwijderen. Als je dat gedaan hebt, maak je de montageschroef van de remschijf los en met een klein tikje van een hamer (anybody got a hammer?!) komt-ie wel los. Daarna een beetje wiebelen en hij komt er wel af.

Daarna heb ik de hele boel met een staalborstel eens goed onder handen genomen. Toen dat klaar was, heb ik de oude en de nieuwe spulletjes even naast elkaar gelegd, om eens goed te kunnen vergelijken. Het is vanzelfsprekend tamelijk belangrijk dat dezelfde maatvoering gehanteerd wordt. ;-)

Let vooral op de dikke lip aan de oude schijf: die was inderdaad aan vervanging toe!

Vervolgens is het tijd voor het lastigste deel van de klus. Vooral bij de achterrem is dit lastig, omdat je ook nog te maken hebt met de handremkabel. De remblokken worden door een zuiger op de schijf gedrukt. In gebruik slijten zowel de blokken als de schijf en dus komt de zuiger steeds verder naar buiten. Om de nieuwe blokken en schijf te laten passen, moet deze zuiger dus eerst weer teruggedrukt worden. Open dus eerst het remvloeistofreservoir en check of dit niet op het punt van overlopen staat. Remvloeistof is naar spul, dus zorg er voor dat dit opgevangen wordt, mocht het reservoir overlopen bij het terugdrukken van de zuiger.

Het terugdrukken van de zuiger is zo'n typisch klusje waarvoor je specifiek gereedschap zou moeten hebben. Dat heb ik niet, dus de "pikey-way" met een lijmtang en een waterpomptang lukt ook. Er moet namelijk niet alleen druk op de zuiger worden uitgeoefend, deze moet ook worden gedraaid om terug te bewegen. Het is even prutsen, maar prima te doen.

Als dit gelukt is, kan er weinig meer mis gaan. De nieuwe schijf zet je op de plek van de oude. Ik heb er een heel klein beetje kopervet tussen gedaan, om te voorkomen dat de schijf helemaal vastrot aan de naaf. De oude vertoonde ook sporen van kopervet, dus dat moet goed zijn. Eerst even goed controleren dat de schijf niet slingert. Dit doe je door de schijf even vast te zetten met twee wielbouten en goed rond te draaien. Er bestaat ook weer specifiek gereedschap voor, maar de maximale slingering van 0,1 mm is met een hulpmiddel als een schroevendraaier of mesje langs de schijf prima waar te nemen. Ik had geluk: alles zat kaarsrecht. Ik heb daarna een beetje vet op de veertjes gedaan, waartussen de remblokken geplaatst worden, zodat deze goed heen en weer kunnen glijven. Daarna blokken plaatsen en dan ziet het er zo uit.

Verdere montage is natuurlijk gewoon de omgekeerde volgorde: remklauw plaatsen en goed (GOED) vastzetten. Controleren of de remklauw vrij heen en weer kan bewegen. Daarna wiel terugplaatsen en het andere setje plaatsen. Aan het eind van de klus niet vergeten om het remvloeistofreservoir weer dicht te doen. Een paar keer het rempedaal indrukken om weer remdruk op te bouwen en klaar is Klara. Dan is het tijd voor een rustige testrit.

Als je met een gloednieuw setje blokken (en schijven) gaat rijden, hoor je in het begin bij langzaam rijden de blokken iets tegen de schijf aan schuren. Dit is normaal en niets om van te schrikken. Na een paar kilometer zal de auto aanvoelen zoals deze altijd aanvoelde. De eerste paar honderd kilometer moeten de nieuwe blokken en schijven inbedden, zoals dat heet: bij voorkeur rustig remmen (dus ook rustig rijden...) en zeker zorgen dat je geen noodstops hoeft te maken.

De hele klus kostte mij ongeveer 2 uur. Dat is inclusief gereedschap bij elkaar zoeken, krikken en uitvinden hoe de klauw los moest. Kortom: allemaal dingen die een monteur in de garage niet meer hoeft te doen, of veel sneller doet dan ik. (Ik neem niet aan dat een monteur in de garage 30 meter moet lopen naar zijn schuurtje om gereedschap te pakken. Bovendien weet een monteur wat-ie nodig heeft. Ik ben wel 10 keer heen en weer gerend. Suf maar waar.) In de praktijk kostte het eerste wiel me bijna anderhalf uur. Het tweede was in een dikke 20 minuten gepiept. Ik vermoed dat een goede monteur de schijven en blokken van de achterwielen van mijn Leon in een dik half uur moet kunnen vervangen. Dat is een uurtarief van 280 euro! Natuurlijk zitten hier kosten voor het pand, de brug en gereedschap in, maar dan nog.

Ik stop met organisatie-advieswerk... Klussen aan auto´s is een stuk lucratiever.

Zijn jullie helemaal uit Nederland komen fietsen...?

Friso — Mon, 08 Aug 2011 13:06:00 +0100

We werden er op een gegeven moment een beetje flauw van. Op campings waar we tijdens ons laatste fietstripje aanlegden, werden we steevast met een mengeling van verbazing en meewarigheid (mbt de kleine kindjes, die wij toch echt vreselijk zouden laten lijden) bekeken. Waarna er vaak pas de volgende ochtend iemand naar ons toe durfde komen om te vragen of we "echt helemaal uit Nederland zijn komen fietsen?". Nee, wat denk je zelf?! Enig zinnig verstand neemt de gemiddelde Nederlander helaas niet meer mee op vakantie. Met een kind van 5 dat hele stukken zelf mag fietsen, mag je blij zijn met dik 30 kilometer op een dag. In ons geval met een uitschieter naar 50, maar dan is de lol er wel af. Als je met dergelijke dagafstanden vanuit Nederland naar de Bourgogne wilt fietsen, heb je minstens 25 dagen nodig. Hoe lang is jouw vakantie?

Maar goed. We zijn het inmiddels al gewend dat de meeste toeristen een vakantiefietser maar een vreemde eend in de bijt vinden. Als die vakantiefietser dan ook nog kleine kindjes mee sleept, dan is het niet alleen een gekke masochist, maar ook een kindermishandelaar. So be it. Wij fietsten twee weken door de Bourgogne en óók de kinderen hebben genoten!

Als je onderstaand kaartje bekijkt (en klik er op voor een grote versie) dan zijn we linksboven bij de twee lusjes begonnen. Vervolgens zijn we tegen de klok in een rondje gaan fietsen vanuit de Morvan naar de wijngebieden en weer terug.

Voor het gemak heb ik elke dag een eigen kleur gegeven. Tijdens de rit uit Etang sur Arroux naar (uiteindelijk) Montchanin en tijdens de rit naar Epinac viel de gps uit. Deze stukken heb ik in de grote kaart met geel bij getekend.

In het kort:

Ruim 360 kilometer in totaal
30 kilometer in mijn eentje
60 kilometer zonder bepakking
Ook te vinden op Garmin Connect --> Klik op deze activiteit en kies dan steeds Volgende voor een volgende (duh).

En mocht je vinden dat je nu genoeg gelezen hebt en wil je alleen maar plaatjes kijken, scroll dan ineens naar beneden voor de slideshow.

Of wat langer:

Eigenlijk waren we van plan om een zelfde soort fietstrip te maken als we eerder deden toen Noor net 3 maanden was. Gewoon lekker over de Veluwe peddelen, van natuurcamping naar natuurcamping. Natuurlijk wilden we rekening houden met Noor: we zouden meer rustdagen inlassen en op zoek gaan naar plekken waar ook iets anders te doen is wat een vijfjarige leuk vindt: een dierentuin bijvoorbeeld. Helaas wilde het weer niet mee werken. Juli was nat en werd alleen maar natter. Omdat vanaf de beoogde vakantiedatum de voorspellingen letterlijk alleen maar regen inhielden, pakten we de weerkaarten van het buitenland er maar eens bij. De conclusie die we al snel trokken, was dat het in heel Europa eigenlijk pet was. Behalve in een smalle strook van Frankrijk, vanuit zuidoost naar boven toe, tot aan de Bourgogne.

800 kilometer rijden voor iets meer zonzekerheid dus. Eigenlijk ook geen probleem. We namen contact op met een camping waar we de auto een dag of 10 wilden laten staan, en verder zouden we het wel zien. Zo gezegd, zo gedaan.

Op 22 juli reden we naar Frankrijk. Het arme Seatje (dat toch al zo veel mishandeld wordt...) diep in de veren: fietsen op het vutrek, kar en fiets van Noor op het dak. Maar gelukkig dan weer zo weinig bagage dat de hoedenplank gewoon plat ligt. Wie doet ons dat nog na? We kwamen na een tussenstopje op vrijdagmiddag aan in Celle-en-Morvan. Camping les 2 rivieres is niet zo heel bijzonder, maar een prima plek om een rondrit te starten. De Morvan is een prachtig bos- en heuvelachtig gebied. Mooi trainingsgebied als je de racefiets bij je hebt, maar voor ons ook prima.

Het fietsen

Natuurlijk probeerden we onder de bezielende leiding van navigator Simone ook een stukje off-road, maar dat leidt op de één of andere manier altijd tot heel speciale routes.

De verdere vakantie hebben we het bij asfalt gehouden. De eerste dagen (en de laatste) navigeerden we zelf, met een 1:150.000 michelin kaart. De dagen er tussen, fietsend in de wijngebieden tussen St. Boil en Meursault maakten we gebruik van de nieuwe veloroutes, die speciaal voor luie touristen lijken te zijn aangelegd: het gaat hier om oude jaagpaden langs kanalen of geasfalteerde paden over oude spoorlijnen. Deze leveren het vreemde beeld op dat je regelmatig "een station binnenrijdt" zoals alleen maar met de trein mogelijk zou moeten zijn.

Eigenlijk heel relaxt dus. Doordat op de jaagpaden en oude spoorlijnen geen auto's komen en het er erg rustig is, kon Noor ook regelmatig een stukje zelfstandig fietsen. Groot voordeel voor haar is ook dat deze routes amper stijgen of dalen, wat voor een meisje van 5 met toch al 6 kilo bepakking prima te doen is.

En Bram dan? Die vond het allemaal best. De eerste twee dagen moest hij een beetje wennen. Dit kwam vooral door de natte boel op de eerste camping. Hij durfde niet eens van het picknickkleed af... Maar daarna ging het als een speer. Hij heeft in de vakantie eindelijk echt goed leren kruipen, kan nu goed staan en lacht en zingt de hele dag. Hij heeft de fietskar nog niet zo volledig tot zijn domein gemaakt als Noor, die echt hele dagen kon leven in het ding, maar hij voelt zich prima op zijn gemak. Slaapt weinig en zit meestal gewoon lekker om zich heen te kijken.

Het materiaal

Natuurlijk fietsen we nog altijd rond op de gewaardeerde Koga's. Vooral de mijne wordt tot het maximum belast en deze vakantie ontstond met een gebroken standaard het eerste malheur in 12 jaar. Gelukkig hadden we de fietskar ook nog, om spullen in te proppen. Als je misschien denkt dat er niet meer zooi mee te nemen is op je fiets, probeer dan eens te gaan fietsen met kinderen. Zo'n fietskar is echt een prachtig ding om nog heel veel extra zooi in de plempen... Met als resultaat dat ik naar schatting met zo'n 70 kilo (en dat is nog een conservatieve schatting...) bagage op pad was. Gelukkig kreeg ik het allemaal nog heelhuids de heuvels over, maar zo langzamerhand durf ik niet meer over noodstopjes of falende remmen na te denken. Ik zal nog eens een apart blogje aan onderstaande foto wijden:

Ook voor Siem is het geen free ride meer... Inmiddels heeft zij ook iets mee te slepen gekregen in vorm van een Follow Me. Een Zwitserse uitvinding waarmee je een kinderfiets achter je eigen fiets kunt knopen. Groot voordeel: je kind kan ook lekker zelfstandig fietsen. Groot nadeel: het is hartstikke zwaar! De Follow Me weegt bijna 10 kilo en kinderfietsjes lijken ook wel van lood gemaakt. Gecombineerd met het feit dat Noor toch zo'n 20 kilo weegt en berg-op niet altijd zin heeft om mee te trappen, een dood gewicht van zo'n 40 kilo extra... Simone heeft het gemerkt.

Mochten onze manier van reizen met kinderen nog niet tot genoeg verbazing hebben geleid, dan zorgt de tent en verdere uitrusting daar wel voor. We sliepen deze vakantie waarschijnlijk voor het laatst met z'n viertjes in de Vaude Monolith. Bram lekker in het puntje van onze binnentent en Noor in haar eigen baby-binnententje. Dit kleine binnententje is volgend jaar waarschijnlijk de plek waar Bram mag snurken, wat betekent dat Noor haar eigen tentje krijgt. Weer wat kilo's er bij... Het zal vast wel lukken. Overigens zijn los grondzeil en tarp wel een vast onderdeel van ons kamp geworden. 3 kilo die toch aan de standaard uitrusting toegevoegd is.

Verder is het eigenlijk een vorm van kampeersnobisme dat we nog altijd op de MSR Whisperlite koken. In een land als Frankrijk is het gebruik van een klein camping gaz brandertje natuurlijk veel slimmer. Maar ja, het ritueel van zo'n benzinebrander is altijd leuk natuurlijk. Het bleek overigens knap lastig om in Frankrijk aan peut te komen. Bij een benzinestation wordt het niet meer toegestaan om een half litertje te tanken. Op benzine gebaseerde aanmaakvloeistof voor de BBQ bleek waanzinnig te roeten, waardoor ik de brander na elke kookbeurt schoon moest maken. Niet ideaal dus, maar het koken gaat wel als een raket op zo'n ding.

De kiekjes

We realiseren ons terdege dat deze intensieve manier van vakantievieren tenminste één slachtoffer eist: het fototoestel. Nam ik vroeger nog wel een echt fototoestel (en een enkele keer zelfs een dikke lens) mee, nu is een klein pocketcameraatje al genoeg. Bij voorbaat excuses voor het hoge kiekjesniveau dus. En het zijn er toch wel weer heel veel...

[silverlightslideshow:110808_Bourgogne]

Herrie? Welke herrie?

Friso — Mon, 11 Jul 2011 21:36:00 +0100

Het heeft een paar weken geduurd voor ik het perfect had, maar nu ben ik echt helemaal tevreden. Omdat de standaard uitlaat van de 111S maar een heel klein tikkie blijer is dan een gewone standaard uitlaat (door een slimme klep in de rechterpijp, die opengaat bij 4000 toeren) kwam langzaam maar zeker het plan op om er iets onder te schroeven dat niet alleen veel blijer, maar vooral ook lichter zou zijn én natuurlijk het vermogen van de auto een klein beetje de goede kant op zou kunnen helpen.

Na het beluisteren van een aantal opties (van luid tot heel luid) kwam ik met stom toeval (ach, je moet geluk altijd een handje helpen...) bij Van der Kooi in Lochem op het spoor van een tweedehands CLF/Magnex Lotus Supersport uitlaat. Kijk, now we're talkin'... Voor een vriendelijk bedrag wisselde dit stuk rvs pijpwerk van eigenaar. Ik heb het eerst voorzien van een paar ronde eindstukken omdat ik nu eenmaal een 111S heb en vervolgens kon het kluswerk beginnen. Elke Lotus eigenaar zal je waarschuwen voor vastgerotte bouten en moeren, voor het niet passen van onderdelen, voor het feit dat je gerammel en geratel na je kluswerk nooit meer weg krijgt, dus ik had er zin in!

Met de kont van de auto op de mooie oprijbokken was het eigenlijk een eitje. Stap 1: diffuser verwijderen. Voor de uitlaat hoeft niet de hele onderplaat er af. Ik heb de diffuser direct maar even flink schoongemaakt en met beschermingsspray bewerkt. Hopelijk blijft het ding er nu een beetje netjes uitzien. Stap 2: uitlaat los zien te krijgen van de katalysator. Dit schijnt altijd een ramp te zijn. Vond het een eitje... De moeren zaten inderdaad vastgerot, dus enig lomp geweld zorgde ervoor dat de bouten braken en de hele boel was binnen een kwartiertje los. Binnen een half uur na de start had ik de oude uitlaat er af en kon ik eens vergelijken.

De oude uitlaat weegt 14,9 kilo en de nieuwe 9,1. Dat scheelt al lekker! Add Lightness, zei Colin Chapman al. Stap 3: een kleine inspectie van het gapend gat dat nu onder de Elise ontstaan is.

Op dit moment maakte zich natuurlijk een soort "How hard can it be?" gevoel van mij meester. Ik kijk te veel Top Gear, da's duidelijk. En ik ging een hamer nodig hebben...

Het plaatsen van de nieuwe uitlaat ging een stuk lastiger dan het er uit halen van de oude. Hee... dit was niet beloofd!? Maar na enig duwen, trekken, vloeken (altijd zeer belangrijk) en een paar rammen zo links & rechts zat-ie.

Vervolgens was het een kwestie van de diffuser er weer onder schroeven en eens proefdraaien. Goeie hemel, wat een verschil. Ineens klinkt het ook als een sportwagen. Hartstikke blij met mezelf heb ik heel snel een filmpje op Joetjoep gekieperd:

Watch video

Maar natuurlijk was ik er nog niet.

Bij het proefrijden en tijdens wat eerste ritjes op hoge toeren (oh, wat is dat lekker) hoorde ik al wel wat resonantie, maar indachtig adviezen die ik eerder gelezen had, nam ik aan dat dit wel zou wegebben. De hele boel moet zich even zetten en dan is het grootste deel van de resonantie wel weg. Niet dus. Tijdens mijn eerste snelwegrit (toch maar 250 km naar Enschede) heb ik eigenlijk de hele tijd met oordoppen gereden, wat toch al niet onverstandig is, maar toch had ik tuitende oren en een lichte koppijn. Dit kon niet helemaal de bedoeling zijn. Kortom: een weekend later stond de auto weer op de bok en lag de hele boel er weer af. Uiteindelijk bleek de katalysator tegen een van de ophangingspunten van de achterwielophanging aan te hangen... Ja, niet zo heel gek dat de hele boel dan onder je kont vandaan resoneert! (Gloeiendegloeiende, want dit had ik ook eerder kunnen zien.) Nadat ik de katalysator een goed stuk naar rechts had weten te drukken, paste de uitlaat ineens ook veel makkelijker! (Zo gaan die dingen. Als je het weet, is het simpel. Als je het niet weet, kom je d'er niet op.) De hele boel klinkt nu binnen net zo goed als buiten. En dat is nog een straatlengte beter dan je in het Youtube filmpje hebt kunnen horen.

Natuurlijk ben ik nog niet helemaal tevreden. De uitlaat hangt niet mooi recht en de ene pijp steekt al snel een halve centimeter verder naar buiten dan de andere. Dit is simpel op te lossen, maar dan moet de hele boel er natuurlijk wel weer af. Komt nog wel een keertje. Ik ben tenslotte de enige die het weet. ;-)

Kinderpartijtje...

Friso — Mon, 16 May 2011 09:20:00 +0100

Noor kon vanochtend haar bed niet uitkomen. Niet zo vreemd natuurlijk: twee weken verjaardagvieren is nu ten einde. Eerst een week vakantie waarin ze elke dag wel iets uit te pakken had, afgelopen week haar eigen partijtje met vriendjes en vriendinnetjes van school en afgelopen zaterdag een groot feest voor Bram en haarzelf. Voor Bram begint het nu pas. Over twee weken wordt de kleine man al weer één hele jaren oud!

Het voelde in de voorbereidingen al een klein beetje als het beroemde 'kinderpartijtje' van Koot & Bie... Maar het is simpel natuurlijk. Op een gewoon feestje moet je er voor zorgen dat je voor de kindjes iets te doen hebt, zodat ouders lekker feest kunnen vieren. Op een kinderpartijtje moet het natuurlijk andersom!

En één ding staat vast. Als wij iets organiseren, doen we dat meestal tamelijk serieus. De ochtend begon met donkere wolken, dus werd de partytent maar van stal gehaald. Het maakt de tuin bovendien een stuk feestelijker!

Vanaf half drie ging alles los met de aankomst van Oma Ans. Vanaf dat moment liep het storm en het moet gezegd: Noor en Bram zijn letterlijk bedolven onder de cadeautjes. Daarna konden de kleine en grote kinderen los met het spijkerpoepen, blikken gooien, zaklopen, koekhappen, jenga en natuurlijk de schommels, de glijbaan en het speelhuis. Vanaf vijf uur serveerden Oom Jelmer en ondergetekende vanuit het tot frietkot omgedoopte schuurtje schalen met frietjes, frikandellen en bitterballen. Kortom: een kinderpartijtje zoals een kinderpartijtje hoort te zijn.

Hieronder een kleine impressie. Heb jij nog foto's? Dan voeg ik ze graag toe!

[silverlightslideshow:110514_kinderpartijtje]

Verjaardagspartij Noor

Friso — Wed, 11 May 2011 22:49:00 +0100

Vandaag vierde Noor haar verjaardag met vriendjes en vriendinnetjes van school. Natuurlijk hadden we bereveel geluk met het mooie weer, maar ook zonder het mooie weer zou het vast een groot succes zijn geworden, met zelf croissantjes en broodjes bakken, bakkersmutsen versieren en lekker spelen. Als klap op de vuurpijl had de cadeautjesheks de grote tas met alle cadeautjes weggetoverd!

De verdwenen cadeautjes zorgden ondanks luidkeelse uitroepen "Heksen bestaan niet?!" toch tot een paar bedrukte gezichten, vooral bij Noor natuurlijk. Gelukkig werden het blikgooien, zaklopen en vooral Jenga supergoed uitgevoerd, waardoor letters verzameld werden. Zo werd de verbergplaats van de cadeautjes ontdekt: het rode auto'tje! Potverdikkie, zou zo'n cadeautjesheks dan tóch bestaan..?

We hebben de hele middag ons best gedaan om één en ander ook nog eens op de gevoelige plaat vast te leggen. We hebben met twee camera's gefotografeerd en om het voor mezelf even gemakkelijk te houden heb ik de slideshow verdeeld per camera. (Ja, ik ben ook wel eens lui...)

[silverlightslideshow:110511_VerjaardagNoor]

En als toetje nog twee filmpjes die ik op joetjoep gemikt heb: