Pakiet Microsoft Office zawiera wiele przydatnych programów biurowych: Word, Excel, Powerpoint i inne. Jest jednak płatny.

Na szczęście istnieje darmowy pakiet OpenOffice, który zawiera odpowiedniki tych narzędzi i współpracuje z nimi. Pliki zapisane programami z pakietu Microsoft Office można otworzyć przy pomocy narzędzi OpenOffice i na odwrót.

OpenOffice ma bardzo podobne możliwości i jest dostępny w języku polskim - warto więc zainstalować to legalne oprogramowanie.

Pobieranie darmowej alternatywy Microsoft Office

OpenOffice działa na Windowsie XP, Vista i 7. Aby go pobrać, przejdź na stronę pobierania OpenOffice.org, kliknij zakładkę "Windows" i kliknij na numer wersji z najnowszą datą wydania z napisem "+ Java". Obecnie jest to "3.2.1 + Java".

Ponieważ OpenOffice jest darmowy, istnieje wiele jego "wcieleń" (np. OpenOffice UX), niektóre nawet płatne. Powyższe jest jednak podstawowe, darmowe i bezpieczne - nie trzeba żadnych kluczy aktywacyjnych, ani rejestracji, by go używać.

Instalacja pakietu biurowego OpenOffice

Po pobraniu uruchamiamy ściągnięty plik i klikamy Dalej → Rozpakuj → Dalej. W polu "Nazwa użytkownika" warto wpisać jakąś literę, zamiast nazwiska (informacja ta będzie bowiem domyślnie dołączana do każdego zapisywanego dokumentu, więc nie zawsze nasze nazwisko będzie pożądane). Pozostałe pola pozostawiamy bez zmian, klikając Dalej. Teraz wybieramy "Użytkownika" i klikamy Dalej. Naciskamy na plus obok "Komponenty opcjonalne". Na samym dole znajduje się teraz pozycja "Szybkie uruchamianie". Klikamy na obrazek po jej lewej i wybieramy "Ten komponent będzie niedostępny". Tym sposobem wyłączyliśmy możliwość szybszego uruchamiania narzędzi OpenOffice, która zabiera zasoby systemowe nawet, jeśli OpenOffice nie używamy - tym samym spowalniając lekko komputer.

Poniżej możemy jeszcze zmienić miejsce instalacji pakietu (najlepiej zostawić domyślne). Klikamy Dalej, odznaczamy "Utwórz skrót na pulpicie" (programy można uruchamiać przez Start → Wszystkie programy) i klikamy Instaluj, a potem Zakończ.

Na przyszłość: aktualizacja OpenOffice odbywa się automatycznie - jeśli jest dostępna, zostaniemy o tym poinformowani. Wystarczy wtedy wyrazić zgodę na jej przeprowadzenie.

Uwaga: Po instalacji oraz po każdej aktualizacji pakietu OpenOffice na pulpicie pozostanie folder o nazwie zaczynającej się właśnie od "OpenOffice", który po zakończeniu instalacji lub aktualizacji można bezpiecznie usunąć.

Używanie darmowych odpowiedników Worda, Excela, Powerpointa i Accessa

Po instalacji mamy do dyspozycji zestaw narzędzi, które odpowiadają tym z pakietu Microsoft Office. Oto ich relacje:

• OpenOffice Writer ⇔ Microsoft Office Word (pisanie dokumentów tekstowych)
• OpenOffice Calc ⇔ Microsoft Office Excel (arkusz kalkulacyjny)
• OpenOffice Impress ⇔ Microsoft Office Powerpoint (prezentacje)
• OpenOffice Base ⇔ Microsoft Office Access (baza danych)

Dodatkowo OpenOffice posiada edytor graficzny OpenOffice Draw oraz edytor wzorów matematycznych OpenOffice Math.

Programy te uruchamiamy przez Start → Wszystkie programy → OpenOffice.org. Przy pierwszym uruchomieniu OpenOffice zapyta nas o chęc rejestracji. Wybieramy "Nie chcę się rejestrować". Narzędzia OpenOffice wyglądają i zachowują się podobnie, jak programy znane z Microsoft Office. Warto pamiętać, by pliki, które chcemy otworzyć na innych komputerach, zapisywać w formatach Microsoftu, a nie OpenOffice, bowiem te pierwsze formaty są obsługiwane przez obydwa pakiety biurowe, a te drugie tylko przez OpenOffice.

Czyli, aby nie było potem pytań "czym otworzyć pliki ODP, ODS, ODT" itp. klikamy Plik → Zapisz jako i z rozwijanej listy "Zapisz jako typ" wybieramy format Microsoftu i klikamy Zapisz. OpenOffice zapyta jeszcze, czy jesteśmy pewni, na co odpowiadamy Tak. W ten sposób zapisane pliki są otwieralne tak w OpenOffice, jak w Microsoft Office.

Warto też pamiętać o opcji eksportu do formatu PDF (Plik → Eksportuj do PDF), dostępnej w narzędziu Writer - gwarantuje ona otwieralność na komputerach, które nie mają zainstalowanego żadnego pakietu biurowego.

Przydatne dodatki i szablony prezentacji OpenOffice

Dobrze jest dograć nowoczesne tła prezentacji do programu Impress. Aby to zrobić, wystarczy wejść na stronę Modern Impress Templates, kliknąć "Get it!". Pobrany plik otwieramy, klikamy OK, zjeżdżamy na sam dół paskiem obok informacji licencyjnych i klikamy Akceptuj, a następnie Zamknij.Przy ponownym uruchomieniu OpenOffice Impress będą już dostępne nowe szablony.

Na stronie szablonów OpenOffice możemy pobrać także inne ciekawe pliki, jak szablony CV, faktur VAT, dyplomów, kosztorysów, list obecności, umów o pracę, wniosków itp... Jeszcze więcej szablonów znajdziemy zaś w angielskim katalogu szablonów OpenOffice.

Download przenośnej wersji OpenOffice

Możesz również pobrać OpenOffice w wersji przenośnej. Wersja ta nie wymaga instalacji, więc można ją nagrać na CD lub pendrive i uruchomić programy na dowolnym komputerze. Jest to szczególnie dobry pomysł, jeśli nagrywamy ważną prezentację (lub inne istotne pliki) i chcemy mieć pewność, że będzie możliwa do otwarcia nawet na komputerze bez OpenOffice i bez Microsoft Office.

Przeczytaj również następujące artykuły:

• Darmowy program do nagrywania i edycji dźwięku
• Co zajmuje miejsce na dysku?
• Najlepszy sposób na screenshot – zrzut ekranu programem PrintScreen

Rejestrator dźwięku wbudowany w system Windows ma ograniczenie do 60 sekund nagrywania. Nie ma też żadnych ustawień i możliwości.

Zastąpimy go darmowym programem nagrywającym i edytującym dźwięk z mikrofonu, plików MP3, płyt winylowych, kaset magnetofonowych i minidysków.

Pobierz darmowy rejestrator i edytor dźwięku

Polskojęzyczny program możesz pobrać bezpośrednio z Wydajnego Komputera: Audacity 1.3.12 lub ze strony producenta. Działa on pod Windowsem 7, Vista i XP.

Podczas instalacji klikamy kolejno: Ok → Dalej → Dalej → Dalej, odznaczamy "Create a desktop icon" (program będziemy uruchamiać przez Start → Wszystkie programy), a następnie naciskamy: Dalej → Instaluj → Dalej. Uwaga: odznaczamy "Launch Audacity" i naciskamy Zakończ.

Przed pierwszym uruchomieniem potrzebujemy doinstalować obsługę plików MP3. W tym celu pobieramy Lame 3.98.2 z Wydajnego Komputera (ewentualnie ze strony producenta) i instalujemy go, klikając po kolei: Next → I accept the agreement → Next → Next → Install → Finish.

Teraz możemy uruchomić Audacity, naciskając przycisk Start → Wszystkie programy → Audacity 1.3 Beta (Unicode). Zaznaczamy opcję "Nie pokazuj tego więcej na starcie" i klikamy Ok.

Nagrywanie dźwięku z mikrofonu programem Audacity

Dźwięk nagrywamy i odtwarzamy używając dużych przycisków ze znaczkami znanymi np. z magnetofonów. W razie wątpliwości, po najechaniu myszą na dowolny element i zatrzymaniu jej na chwilę pojawi się podpowiedź.

Nagranie możemy zapisać w formacie AUP, dzięki czemu będziemy mogli je ponownie otworzyć w programie Audacity i edytować, dogrywać nową treść itp...

Aby zapisać nagranie w formacie MP3, który obsługują m.in. przenośne odtwarzacze, naciskamy w lewym górnym rogu programu na Plik → Eksportuj. Z rozwijanej listy "Zapisz jako typ" wybieramy Plik MP3, podajemy nazwę i klikamy Zapisz.

Pamiętajmy, by często zapisywać pracę. Jeśli jednak np. zabraknie prądu lub komputer się zawiesi, możemy odzyskać nagranie przy pomocy narzędzia odzyskiwania Audacity.

Nagrywanie dźwięku odtwarzanego na komputerze, z płyt winylowych, kaset magnetofonowych itp.

W środkowej części programu możemy z menu rozwijanego wybrać pozycję Stereo Mix, aby nagrywać dźwięk obecnie odtwarzany na komputerze.

Podobnie możemy nagrywać dźwięk z innych urządzeń, jeśli wcześniej podłączymy je do gniazda Wejście liniowe z tyłu komputera i wybierzemy z rozwijanej listy właśnie Wejście liniowe. Po stronie urządzenia odtwarzającego należy podłączyć kabel do gniazda Wyjście liniowe. W przypadku niektórych adapterów, aby zniwelować zniekształcenie dźwięku, potrzebny będzie przedwzmacniacz, który połączy komputer z odtwarzaczem.

Możliwe jest także nagrywanie dźwięku z urządzeń podłączonych przez gniazdo USB, jednak jest to troszkę trudniejsze.

Jak stworzyć wersję karaoke, czyli usunąć wokal?

Poniższa metoda działa dla nagrań, w których śpiew jest taki sam w obu ścieżkach stereo (lewej i prawej), czyli w większości nagrań studyjnych. Jeśli nie podziała, można spróbować innych rozwiązań usuwania wokalu.

Klikamy Plik → Importuj → Audio i wybieramy odpowiedni plik muzyczny. W lewym górnym rogu obok wykresu klikamy strzałkę w dół, a następnie "Podziel ścieżkę stereo". Potem naciskamy na napis "Prawy" w lewej części dolnego wykresu. Z menu Efekty (u góry programu) wybieramy "Odwróć w pionie". Teraz klikamy na strzałkę w dół, znajdującą się po lewej stronie górnego wykresu i klikamy Mono. Podobnie wybieramy Mono dla dolnego wykresu. Karaoke gotowe!

Edytor dźwięku Audacity i jego efekty obróbki

Po zaimportowaniu utworu lub nagraniu dźwięku z mikrofonu możemy go edytować, wybierając z menu Efekty (górna część programu) m.in. przesunięcie wysokości dźwięku, echo, fazer, kompresor, korekcję graficzną, naprawę, narastanie poziomu, normalizację, odszumiacz, odwrócenie w czasie i pionie, podbicie basów, powtórzenie, usuwanie stukotu, wyrównywacz, wycięcie ciszy, wzmocnienie, zmianę prędkości, tempa i wysokości lub inne.

Zaawansowani użytkownicy docenią z kolei możliwość instalacji wtyczek VST, rozszerzających możliwości obróbki i wprowadzania efektów do utworu.

Przeczytaj również następujące artykuły:

• Darmowy program antywirusowy – Avast
• Najlepszy darmowy program antywirusowy
• Program do odtwarzania filmów z napisami

Odtwarzaczy filmów jest mnóstwo, jednak prawie każdy ma jakąś wadę.

Na szczęście istnieje dobry, darmowy polski program do odtwarzania filmów z napisami - BestPlayer.

Jest on szybki, nie wymaga instalacji (można go nagrać na CD), odtwarza mnóstwo formatów, automatycznie pobiera odpowiednie napisy z Internetu i samoczynnie się aktualizuje - a to tylko niektóre z jego możliwości.

Zalety polskiego programu do odtwarzania filmów z napisami

Poza powyżej wymienionymi plusami warto podkreślić brak skórek (spowalniają działanie odtwarzaczy filmów), wyświetlanie informacji o filmie (obsada, ocena, rok produkcji itp.) z serwisu iMDB i przesuwacz napisów, który przydaje się szczególnie, jeśli do naszej wersji filmu akurat nie ma polskich napisów, natomiast są do innej. Wystarczy wtedy oznaczyć dwa punkty czasowe, w których napisy powinny się pojawić, a wszystkie zostaną przesunięte tak, by pasowały do filmu.

Aplikacja obsługuje m.in. formaty AVI (XviD, DivX), MPEG, WMV (Windows Media Player), WMA, RMVB (Real Player), MP4, ASF itd...

Download BestPlayera - ściągnij odtwarzacz filmów

Cały program to jeden plik o rozmiarze 1MB - można go więc nagrać na każdą płytę z filmami. Działa pod Windowsem 7, Vista i XP. Możesz pobrać BestPlayer 2.106 (beta) bezpośrednio z Wydajnego Komputera lub ze strony WWW BestPlayera.

Konfiguracja i używanie darmowego BestPlayera

Ustawimy BestPlayer tak, by sam włączał się po dwukrotnym kliknięciu na plik filmu. Po uruchomieniu programu klikamy na Narzędzia w jego górnej części, a następnie Opcje. Z lewej wybieramy Skojarzenia, klikamy "Zaznacz tylko wideo", a następnie Zastosuj i Ok.

Używanie programu jest intuicyjne i świetnie opisane. Po prawej stronie mamy Przybornik z zakładkami Info (informacje o filmie), Lista (spis filmów w danym katalogu), Napisy (można wybrać z dysku lub Internetu) i Suwaki (można modyfikować jasność obrazu, głośność dźwięku itp.).

Omówioną powyżej koretkę napisów uzyskamy przez kliknięcie na Napisy w górnej części ekranu i wybranie "Przesuwacza napisów" oraz postępowanie zgodnie z jego wskazówkami. Przydatna może być też zmiana FPS (szybkości wyświetlania) napisów, dostępna w tym samym menu.

Do trybu pełnego ekranu możemy przejść klikając dwukrotnie na wyświetlanym obrazie filmu.

W menu Narzędzia (u góry programu) możemy jeszcze ustawić automatyczne wyłączenie komputera po zakończeniu projekcji.

Konkurencyjny polski program do odtwarzania filmów - AllPlayer

Wielką rzeszę fanów ma także polska aplikacja AllPlayer. Sam długo jej używałem. Zrezygnowałem z niej jednak z powodu powolności, niepraktycznego interfejsu, niestabilności (częste zawieszanie się, zwłaszcza przy próbie otwarcia plików w formacie mkv) i trudnego dostępu do przesuwacza napisów.

Dodatkowo autorzy próbują zarobić na pobieraniu kodeków (przepisów na odtwarzanie, potrzebnych programowi do działania) z ich serwerów, podczas gdy są one dostępne za darmo w Internecie.

Przeczytaj również następujące artykuły:

• Program wspomagający BHP pracy przy komputerze
• Darmowy program antywirusowy – Avast
• Najlepszy darmowy program antywirusowy

Masz na dysku duplikaty tych samych plików w różnych miejscach? To zapewne pozostałości po robieniu kopii zapasowych lub efekty niechcącego kopiowania plików, zamiast przenoszenia.

Dzisiaj zajmiemy się lokalizowaniem identycznych plików i usuwaniu zbędnych kopii, dzięki czemu zwolnimy mnóstwo miejsca na dysku.

Program do wyszukiwania i usuwania duplikatów plików

Do znalezienia identycznych plików i folderów użyjemy darmowego programu Duplicate File Finder, przeznaczonego dla Windowsa 7, Visty i XP. Możesz go pobrać bezpośrednio z Wydajnego Komputera: Duplicate File Finder 2.0.3.30 lub ze strony producenta - firmy Auslogics.

Instalacja darmowej aplikacji do kasowania duplikatów

Po pobraniu uruchamiamy instalator i klikamy po kolei: Next → I accept the agreement → Next → Next → Next. Uwaga: teraz należy odznaczyć obydwie dostępne opcje (są związane z instalacją zbędnego dodatku do przeglądarki). Następnie klikamy Next, odznaczamy "Create a desktop icon" i ponownie wciskamy Next, a potem Finish. Program uruchomi się sam (znajdziemy go także klikając w Start → Wszystkie programy).

Instrukcja obsługi programu Duplicate File Finder

Po lewej stronie mamy drzewo katalogów. Zaznaczamy w nim, w których folderach program ma szukać duplikatów. Znaczek v oznacza, że folder będzie uwzględniony w poszukiwaniach. Brak zaznaczenia naturalnie reprezentuje sytuację odwrotną, natomiast jeśli zaznaczymy tylko niektóre podkatalogi, to te będące wyżej w hierarchii zostaną oznaczone wypełnieniem pola zaznaczenia, by zobrazować, że tylko część ich zawartości (wybrane podfoldery) będzie brana pod uwagę.

Po prawej stronie mamy do wyboru porównywanie wszystkich rodzajów plików ("Look for all file types") lub możemy zaznaczyć jedynie określone typy, kolejno: obrazy, pliki muzyczne, wideo, spakowane archiwa, programy. Ostatnia opcja ("Ignore files smaller than") pozwala pominąć w porównaniu pliki mniejsze od określonej wielkości, co przydaje się, jeśli zależy nam na szybkim znalezieniu wyłącznie duplikatów zajmujących dużo miejsca. Jeżli mamy więcej czasu i chcemy pozbyć się wszystkich podwójnych plików, odznaczamy tę opcję.

Klikając na "Delete Options" u góry programu możemy ustawić sposób usuwania duplikatów (które dopiero ręcznie wybierzemy po przeprowadzeniu wyszukiwania). Dostępne możliwości to kolejno: przeniesienie do kosza, przeniesienie do centrum odzyskiwania (kwarantanna), usunięcie bez przenoszenia do kosza. Jeśli nie jesteśmy pewni, czy usuwane pliki nie będą potrzebne, wybierzmy środkową opcję, by w razie potrzeby móc je przywrócić. Niestety nie będą one wtedy usunięte z dysku, więc nie zyskamy miejsca.

Wreszcie klikamy przycisk Search. Poszukiwanie duplikatów trwa najwyżej kilka minut.

Wybieranie duplikatów do usunięcia

Na dole listy mamy informację, ile duplikatów znaleziono i ile miejsca zyskamy, jeśli usuniemy wszystkie. Pliki w liście są ułożone grupami - w każdej grupie o tym samym kolorze są identyczne pliki, tak więc zmiana koloru oznacza inną grupę zduplikowanych plików.

Należy starannie zaznaczyć pliki do usunięcia, zostawiając po jednym w każdej grupie (lub więcej, jeśli chcemy zachować kopie w kilku miejscach). Warto zwrócić uwagę, w jakim katalogu będzie plik, który zostawiamy.

Klikając prawym klawiszem myszy na dowolnej pozycji listy możemy wybrać opcję "Select duplicates in this folder", dzięki której do usunięcia zostaną oznaczone wszystkie duplikaty pochodzące ze wskazanego folderu. Przykładowo, mamy kopię albumu muzycznego na dysku C i D. Możemy kliknąć prawym klawiszem myszy na wierszu odpowiadającemu dowolnemu duplikatowi na dysku D i wybrać tę pozycję, dzięki czemu wszystkie duplikaty (cały album) na dysku D zostaną oznaczone jako do usunięcia.

Inna ciekawa opcja dostępna pod prawym przyciskiem myszy to "Select one in each group": zaznacza do usunięcia maksymalnie jeden plik w każdej grupie - potem wypada skorygować, czy np. spośród 3 duplikatów wybrany został ten, którego chcemy się pozbyć.

Z kolei opcja "Select all duplicates in each group" zaznaczy do usunięcia wszystkie duplikaty w każdej grupie, więc zostanie zawsze tylko jeden plik. Warto sprawdzić, czy odpowiada nam folder, w którym pozostanie jedyna kopia.

Możemy również wybrać pozycję "Invert selection", która odwraca zaznaczenie. Czyli: możemy zaznaczyć pliki, które chcemy zostawić, a następnie wybrać tę opcję, by odwrócić wybór, czego skutkiem zaznaczone zostaną pliki przeznaczone do usunięcia (wcześniej odznaczone).

Dwukrotne naciśnięcie na plik spowoduje jego uruchomienie. Pod prawym klawiszem myszy na danym wierszu mamy też dostęp do Właściwości (Properties), Otwarcia za pomocą wybranego programu (Open with...) oraz przejścia do katalogu z wybraną pozycją (Explore folder...).

Gdy zaznaczymy pliki do usunięcia (lub przeniesienia do kosza lub kwarantanny - w zależności od dokonanego wcześniej wyboru), klikamy "Delete selected files".

Ponowne przeszukiwanie możemy przeprowadzić po kliknięciu na "Search again" w górnej części programu (widoczne tylko, jeśli wyświetlane są wyniki poprzedniej analizy).

Odzyskiwanie usuniętych duplikatów plików

Jeśli wybraliśmy opcję kwarantanny, możemy przywrócić usunięte pliki klikając na File → Rescue Center, wybierając dzień, w którym pliki usunęliśmy, a następnie wybierając Restore.

Możemy także zrezygnować z przetrzymywania plików w kwarantannie, usuwając je na stałe - wystarczy wybrać odpowiedni dzień i kliknąć Delete.

Do dyspozycji mamy także systemowy punkt przywracania. Jest to odpowiednik kwarantanny, tworzony automatycznie przez Windows i zawierający nie tylko pliki usunięte omawianym programem, lecz wszystkie zmiany dokonane od danego terminu. Przywracanie i usuwanie punktów przywracania odbywa się analogicznie do operacji opisanych w dwóch powyższych akapitach.

Przeczytaj również następujące artykuły:

• Co zajmuje miejsce na dysku?
• Czyszczenie dysku – zwalnianie miejsca w Windows XP
• Najlepszy program do defragmentacji dysku w Windows XP

Masz mało miejsca na dysku i nie wiesz, co je zajmuje?

Dzięki małemu, darmowemu programowi szybko zlokalizujesz i usuniesz duże foldery i pliki. Pomocne w tym będą graficzne wykresy - kołowy i słupkowy, dzięki którym na pierwszy rzut oka rozpoznasz zapychacze miejsca.

Wyszukiwanie dużych plików i folderów na dysku

Posłużymy się programem Folder Size. Możesz go pobrać bezpośrednio z Wydajnego Komputera: Folder Size 1.2.0.0 lub strony producenta - firmy Mind Gems. Aplikacja działa pod systemami Windows 7, Vista, XP i wszystkimi pozostałymi firmy Microsoft.

Instalujemy program z domyślnymi opcjami: klikając odpowiednio Next → I accept the agreement → Next → Next → Next. Odznaczamy "Creare a desktop icon" (program będziemy mogli uruchomić przez Start → Wszystkie programy), ponownie klikamy Next i Install, a następnie Finish. Aplikacja uruchomi się automatycznie.

Używanie programu Folder Size

W lewym górnym rogu z rozwijanej listy wybieramy dysk do przeanalizowania. Następnie wciskamy zieloną strzałkę. Analiza może potrwać kilka minut, w zależności od ilości plików na dysku. Gdy zakończy się, w lewym dolnym rogu zobaczymy napis Idle.

Po lewej stronie mamy drzewo katalogów. Poruszanie się po nim jest intuicyjne. Wybierzmy jakiś katalog i w środkowej części programu rozszerzmy kolumnę Size (rozmiar), klikając na jej prawą krawędź i przeciągając mysz w bok.

Domyślnie zobaczymy wykres kołowy. Nad nim znajduje się ikonka przełączająca widok na wykres słupkowy.

Gdy znajdziemy plik lub folder, który chcemy usunąć, klikamy na niego prawym klawiszem myszy w liście nad wykresem i wybieramy Delete. Możemy też wybrać Locate in Explorer (otwiera okno z plikiem lub folderem), Show Properties (właściwości) lub Remove From List (usuń z listy programu, lecz nie z dysku).

W ten sposób możemy przeskanować każdy dysk. Po zakończeniu analizy kolejnych dysków zostaną one dodane na dole listy po lewej stronie programu.

Przeczytaj również następujące artykuły:

• Czyszczenie dysku – zwalnianie miejsca w Windows XP
• Najlepszy program do defragmentacji dysku w Windows XP
• Duplikaty plików – wyszukiwanie i usuwanie

Jeżeli używasz WiFi (np. w laptopie) na systemie Windows Vista, 7 lub XP, zapewne Twój komputer co minutę spowalnia Internet!

Ta uciążliwość widoczna jest szczególnie jako przestoje (ang. lag) w grach takich jak World of WarCraft (WoW), czy Counter-Strike Source (CSS). Przestoje te trwają tylko sekundę, ale powtarzają się co minutę, skutecznie psując rozrywkę.

Lag ten może również psuć płynność oglądanych w Internecie filmów, np. z YouTube. Na szczęście istnieje prosta metoda naprawienia usterki.

Jak sprawdzić, czy problem lagu mnie dotyczy?

Najpierw wyłączmy wszystkie programy, które pobierają pliki z Internetu. Dotyczy to także programów okresowo sprawdzających, czy mamy nowe e-maile itp... Następnie klikamy w Start → Uruchom... i wpisujemy cmd oraz naciskamy OK.

W otwartym okienku wpisujemy komendę ping -t onet.pl i naciskamy klawisz Enter. Tym sposobem testujemy szybkość odpowiedzi (ang. ping) Onetu, mierzoną w milisekundach (ms). Jeżeli aktualnie nic nie pobieramy, podana wartość czasu nie powinna przekraczać 50ms. Jeżeli przekracza, oznacza to, że jakiś program jednak wciąż ściąga dane z Internetu.

Test ten obserwujemy przez nie mniej, niż dwie minuty. Jeżeli nagle pojawi się odstępstwo w postaci wzrostu czasu do ponad 100ms, to omawiany tu problem nas dotyczy.

Okienko możemy zamknąć w dowolnej chwili, możemy też zostawić je włączone, ponieważ będzie potrzebne do sprawdzenia, czy naprawa się powiodła.

Czemu bezprzewodowy Internet WiFi laguje?

Windows Vista, 7 oraz (częściowo) XP automatycznie co 60 sekund (niektóre źródła podają 45 lub 90 sekund) skanuje sieć bezprzewodową w poszukiwaniu szybszych łączy, do których możemy się podpiąć. Założenie jest więc dobre, jednak każde takie przeszukanie powoduje określoną powyżej utratę płynności w przesyle danych.

Zazwyczaj podłączamy się do Internetu w domu lub pracy, więc wyszukiwanie lepszych sieci od naszej własnej jest zbędne. Ma ono sens tylko w przypadku korzystania z Internetu w miejscach publicznych (np. w McDonaldzie), więc równie dobrze możemy je wtedy przeprowadzić ręcznie, jednokrotnie - podczas pierwszego podłączenia do Internetu.

Jak naprawić lag w bezprzewodowym Internecie WiFi?

Potrzebny będzie program WLAN Optimizer. Możesz pobrać go ze strony autora lub ściągnąć WLAN Optimizer 0.21 Alpha bezpośrednio z serwerów Wydajnego Komputera. Następnie program należy rozpakować do jakiegoś katalogu na dysku, np. do C:/WLAN Optimizer.

Po rozpakowaniu uruchamiamy plik WLAN Optimizer.exe. Uwaga: jeżeli program nam zniknie, możemy się do niego dostać klikając prawym klawiszem myszy na ikonę nadajnika obok zegara i wybierając Show/Hide (czasem dwukrotnie). Nie jest on bowiem widoczny jako zwyczajnie uruchomiony program obok przycisku Start.

Przechodzimy do zakładki Settings i zaznaczamy opcje Start with Windows (uruchamianie wraz z systemem), Start minimized to tray (automatyczne chowanie programu obok zegara po uruchomieniu) oraz Disable background scan (wyłącz samoczynne poszukiwanie sieci). Zmiany zapisujemy klikając przycisk Save. Po przejściu do zakładki Status powinniśmy zobaczyć zieloną ikonkę obok napisu Background scan.

Teraz przeprowadzamy ponownie powyższy test pingujący, obserwując wyniki w ciągu dwóch minut. Jeżeli problem wciąż występuje, w zakładce Settings programu zaznaczmy także Enable streaming mode i zapiszmy zmiany klikając Save. Rzeczony streaming mode to wbudowana w system funkcja, która zapobiega wykonywaniu spowalniających Internet akcji, by upłynnić strumieniowanie danych (czyli np. oglądanie filmów z YouTube). Ponownie przeprowadzamy dwuminutowy test.

Jeśli to nie pomogło, zaznaczamy także Disable autoconfig, klikamy Save i znowu przeprowadzamy test. Autoconfig w tym przypadku oznacza funkcję w systemie odpowiadającą za automatyczne łączenie się z najszybszym dostępnym dostawcą Internetu, przy użyciu pewnych domyślnych ustawień. Uwaga: zaznaczenie tej opcji może spowodować, że komputer po uruchomieniu automatycznie nie połączy się z Internetem, dopóki tej opcji nie odznaczymy.

Jeżeli i to nie pomoże, można jeszcze spróbować miksu tych trzech możliwości, zostawiając jedne włączone, a inne odznaczone. Możesz również zakutalizować sterowniki swojej karty WiFi. W szczególności jest to polecane w przypadku kart producenta Ralink.

Program możemy zamknąć - będzie on działał w tle, obok zegara.

Alternatywne rozwiązania naprawiania Internetu

Jeżeli nie jesteś zadowolony z WLAN Optimizera, możesz usunąć jego pliki, uprzednio go wyłączając oraz uruchamiając plik WipeOut.reg, który wyczyści poczynione wpisy w rejestrze.

Drugim programem, który naprawia omówiony problem jest Vista Anti-Lag (VAL).

Przeczytaj również następujące artykuły:

• Optymalizacja i przyspieszanie systemu Windows XP
• Triki i sztuczki – konfiguracja i ustawienia Windows XP
• Czyszczenie dysku – zwalnianie miejsca w Windows XP

Założyłeś już konto Gmail?

Jeśli tak, czas w praktyce poznać jego liczne zalety.

Ten szybki kurs wtajemniczy Cię w sprawną obsługę poczty elektronicznej, która od tej chwili stanie się czystą przyjemnością.

Przewaga Gmaila nad resztą świata

Przy okazji zakładania konta Gmail wymieniłem obszerną pojemność jako jedną z jego kluczowych zalet. Obecnie każdy użytkownik Gmaila ma do wykorzystania 7,5GB przestrzeni dyskowej, co w praktyce oznacza, że listów z Gmaila nigdy nie musimy usuwać. Jeśli nie są nam już potrzebne, po prostu je archiwizujemy, przez co nie są widoczne w spisie wiadomości Odebranych (po lewej), lecz można je znaleźć w pozycji Wszystkie, etykietach (o czym za chwilę) oraz przez wyszukiwarkę u góry strony. Jakby tego było mało, nasze konto jest poszerzane o dodatkowe MB w każdej chwili.

Listy w Gmailu dostępne są w każdej chwili, z każdego miejsca na świecie - wystarczy wejść na stronę Gmail.com i zalogować się.

Etykiety i gwiazdki w Gmailu

Twórcy Gmaila wyszli z założenia, że wiadomości powinny być etykietowane, a nie katalogowane. Różnica polega na tym, że list możemy włożyć tylko do jednego katalogu, lecz etykiet możemy mu nadać nieskończenie wiele. Przykładowo dany list możemy oznaczyć etykietą Osobiste i jednocześnie Podróże, dzięki czemu znajdziemy go pod tymi właśnie kategoriami, kliknąwszy na ich nazwy po lewej stronie Gmaila.

Przypiszmy teraz etykietę Potwierdzenia do trzech e-mailów, które dostaliśmy przy okazji założenia konta. Wchodzimy w wiadomości Odebrane i zaznaczamy trzy kwadraty przy e-mailach od "Zespołu Gmaila" (są to maile najstarsze, jeśli ich nie widzimy, są zapewne widoczne na kolejnej stronie spisu, po kliknięciu napisu "Starsze" po jego prawej stronie). Mamy teraz dwie możliwości. Jeśli chcemy przypisać więcej niż jedną etykietę i następnie ewentualnie zarchiwizować list (usunąć z Odebranych, ale pozostawić w archiwum Wszystkich, etykiet i wyszukiwania), wybieramy menu rozwijane Etykiety i naciskamy na żądaną pozycję. Kilka zostało stworzonych automatycznie (w Potwierdzeniach możesz trzymać np. e-maile aktywacyjne z for internetowych), możesz także dodać nowe.

Często jednak - i także w naszym przypadku - chcemy nadać tylko jedną etykietę i szybko pozbyć się maila z głównego widoku Odebranych wiadomości, czyli zarchiwizować go. Do tego służy menu rozwijane "Przenieś do". W praktyce jest to równoznaczne z przypisaniem jednej etykiety z menu rozwijanego Etykiet, a następnie kliknięcie przycisku "Archiwizuj". Użyj jednego z tych sposobów, by zarchiwizować trzy rzeczone wiadomości.

Aby teraz dostać się do nich, wybierz pozycję "6 więcej" po lewej stronie, a następnie Wszystkie lub Potwierdzenia. Kategorii Wszystkie będziesz czasem używać, naciśnij więc na jej nazwę i przesuń ją myszą nad rozwiniętą właśnie listę (zwalniając następnie przycisk myszy), by nie musieć za każdym razem rozwijać "6 więcej". Tak samo możesz uczynić z etykietami, np. z "Pracą".

Z bocznego menu wybierz Wszystkie. Zobaczysz, że obok tytułów trzech e-mailów od "Zespołu Gmaila" pojawiły się nazwy etykiet, które przypisaliśmy. W gąszczu wątków lepiej odróżnisz je, jeśli nazwy tych etykiet będą kolorowe. Kolor etykiety możesz ustalić klikając na kwadrat obok jej nazwy w lewym menu Gmaila. Szczególnie polecam ustawienie wyraźnych kolorów dla etykiet Praca i Osobiste.

Zauważ, że przy tytule każdej wiadomości jest wyblakła gwiazdka. Jeśli ją naciśniesz, wyróżnisz wiadomość - będzie lepiej widoczna. Korzystając z menu po lewej możesz szybko zobaczyć wszystkie "Oznaczone gwiazdką" listy. Ponowne kliknięcie usuwa wyróżnienie.

Oczywiście powyższe czynności można wykonywać nie tylko będąc w spisie listów, lecz także przy przeglądaniu konkretnego wątku. Przy tej okazji będziesz mógł np. wydrukować całą historię rozmowy (prawy górny róg przy przeglądaniu wątku), jak również użyć napisu "Rozwiń wszystko", znajdującego się w tym samym miejscu. Służy on do rozwijania wiadomości, które są automatycznie zawijane, by ułatwić przeglądanie długich wątków. Odczytaj teraz list, który wysłałeś sobie przy tworzeniu konta. Zobaczysz, że pierwsza wiadomość jest skrócona - rozwiniesz ją, klikając na początek jej treści lub przy pomocy rzeczonego napisu.

Automatyczne uzupełnianie adresów i spam

Zauważ, że jeśli teraz Utworzysz nową wiadomość (lewy górny róg) i zaczniesz w pole "Do:" wpisywać swój adres (lub inny, na który już pisałeś list), pojawi się podpowiedź, którą będziesz mógł wybrać. Jeśli ktoś Ci odpisał, możesz użyć jego podpisu, by wprowadzić jego adres do tego pola.

Gmail ma wbudowane genialne filtry antyspamowe, co oznacza, że najwyżej raz na rok zobaczysz niechcianą wiadomość reklamową w Odebranych. Jeśli jakimś cudem tak się stanie, zaznacz ją (lub otwórz) i naciśnij przycisk "Zgłoś spam".

Filtry wiadomości w Gmailu

Jeśli korespondujemy często np. z rodziną lub znajomymi z pracy, możemy ustawić automatyczne przypisywanie listom od tych osób etykiet. Zróbmy to teraz.

Kliknij na "Utwórz filtr" po prawej od pola wyszukiwania, w górnej części Gmaila. W pole "Od:" wpisz adres osoby, z którą często korespondujesz (możesz też wpisać swój adres, do celów testowych). Naciśnij przycisk "Wyszukiwanie testowe", by upewnić się, że filtr będzie stosowany do właściwych wiadomości. Przejdź do "Kolejnego kroku". Z rozwijanej listy wybierz pożądaną etykietę, która ma być automatycznie nadawana wiadomościom pochodzącym z wpisanego przed chwilą adresu. Zaznaczając pozycję "Zastosuj filtr także do poniższych wątków" możesz zastosować tę regułę do listów już otrzymanych. Wciśnij przycisk "Utwórz filtr". Gotowe!

Jeśli utworzyłeś filtr używając swojego adresu, wyślij do siebie nową wiadomość mailową, by zobaczyć, jak to działa w praktyce.

Gratuluję - wiele się dziś nauczyłeś! Zobaczysz, że zaprocentuje to już w ciągu kilku dni.

Następnym razem zajmiemy się wbudowanym czatem tekstowym, głosowym i wideo oraz kilkoma świetnymi opcjami Gmaila, które jeszcze bardziej ułatwią i umilą pisanie listów!

Przeczytaj również następujące artykuły:

• Jak założyć konto pocztowe Gmail
• Triki i sztuczki – konfiguracja i ustawienia Windows XP
• Optymalizacja i przyspieszanie systemu Windows XP

Jeśli jeszcze nie używasz serwisu Gmail do obsługi poczty e-mail, ten artykuł zrewolucjonizuje Twoje życie.

Nie ma w tym ani szczypty przesady. Dzisiaj zmienimy Twój e-mail, przy czym nie stracisz starego adresu ani listów, a nowa skrzynka zaoferuje Ci kompletny brak spamu i reklam, gigantyczną przestrzeń, grupowanie wiadomości w wątki, wbudowany chat tekstowy, głosowy i wideo i wiele, wiele więcej!

Poświęć 15 minut, a otworzysz się na prawdziwą Potęgę Internetu.

Zakładanie konta pocztowego Gmail

Gmail to poczta oferowana za darmo przez Google, którego używasz do wyszukiwania informacji. Samo to może świadczyć o jakości usługi. Poczta, to jednak nie wszystko. Dzięki kontu, które zaraz założysz, uzyskasz dostęp do zaawansowanego kalendarza z darmowymi przypomnieniami SMS, darmowego pakietu biurowego online i wielu innych narzędzi.

Wejdź na stronę Gmail.com i wciśnij przycisk Utwórz konto. Na kolejnej stronie podaj wymagane informacje. Zastanów się, czy chcesz występować anonimowo, czy też wolisz, by Twoje imię i nazwisko było znane odbiorcom Twoich wiadomości. Sam adres dobrze jest tworzyć w formacie imię.nazwisko@gmail.com.

Na kolejnej stronie naciśnij przycisk "Pokaż moje konto", a następnie "Przejdź do skrzynki odbiorczej, usługę Buzz wypróbuję później". Ukaże się Twoje nowe konto pocztowe.

Być może u jej góry pojawi się zapytanie o zainstalowanie dodatku "Google Talk Plugin" - jeśli tak się zdarzy, wyraź zgodę. Jest to narzędzie, dzięki któremu będziesz mógł prowadzić rozmowy głosowe i wideo z innymi użytkownikami Gmaila.

Konfiguracja Gmaila krok po kroku

Najpierw zadbamy o to, by listy wysyłane na Twój stary adres trafiały automatycznie do Gmaila, zaś już tam się znajdujące - zostały zaimportowane. Będziesz także mógł wysyłać listy ze swojego starego adresu, lecz przy pomocy przyjaznego Gmaila. Innymi słowy, zachowasz wszystko, co miałeś, a wyraźnie ułatwisz sobie życie.

W Twojej skrzynce są trzy e-maile. Kliknij myszą na ten o tytule "Zaimportuj swoje kontakty i starą pocztę e-mail", a w nim na odnośnik "Importuj kontakty i pocztę". Na kolejnej stronie naciśnij przycisk "Importuj pocztę i kontakty". Postępuj zgodnie z instrukcjami. Jeśli nie jesteś pewien, jaką wartość wprowadzić w któreś pole, pozostaw je niezmienione. Po zakończeniu procesu listy i kontakty będą pobierane do Twojego nowego konta, co może potrwać do kilkunastu godzin.

Ponownie wrócimy do ekranu ustawień, klikając w prawym górnym rogu na "Ustawienia", a następnie na zakładkę "Konta i importowanie". Tym razem klikamy w "Dodaj konto e-mail POP3" i postępujemy zgodnie z instrukcjami - w ten sposób ustawimy automatyczne pobieranie poczty ze starego adresu do skrzynki Gmaila, dzięki czemu będziesz sprawdzał tylko jedno konto, a miał w nim pocztę adresowaną na przynajmniej dwa (możesz dodać kolejne konta pocztowe, z których ma być pobierana poczta).

Jeśli chcesz, by wysyłana przez Ciebie poczta mogła być widoczna dla odbiorcy, jakby była wysłana ze starego adresu, wróć kolejny raz do ustawień z powyższego akapitu i wciskając przycisk "Wyślij pocztę z innego adresu" przejdź jednorazową autoryzację.

Poznajemy pocztę elektroniczną Gmail

W lewym górnym rogu ekranu znajduje się napis "Utwórz wiadomość". Kliknij na nim. W pole "Do:" wpisz przykładowo swój nowy adres (widoczny w prawym górnym rogu strony). Wprowadź temat i treść (zauważ, że masz do dyspozycji opcje formatowania i sprawdzanie pisowni w różnych językach) i wyślij wiadomość.

Możesz także zapisać ją i kontynuować tworzenie później, wybierając "Wersje robocze" po lewej. Gmail zapisuje Twoją wiadomość automatycznie, więc jeśli zabraknie prądu - nie stracisz treści.

Wysłaną przed chwilą wiadomość zobaczysz u góry listy. Kliknij na nią. By odpisać (samemu sobie) kliknij na napis Odpowiedz lub na pole wprowadzania tekstu. Napisz cokolwiek i wyślij wiadomość. Zauważ, jak Gmail złączył te dwa e-maile w jeden wątek o tym samym temacie. W Twojej poprzedniej skrzynce zapewne byłyby to dwa osobne e-maile, rozrzucone między pozostałymi. Klikając na "Odebrane" po lewej zobaczysz, jak wygląda grupowanie w spisie wiadomości.

Listy nieprzeczytane oznaczone są wytłuszczonym drukiem.

Kliknij jeszcze na napis "Wypróbuj czat wideo" po lewej i zainstaluj dodatek, jeśli zostaniesz o to poproszony. Teraz powysyłaj kilka e-mailów. Koniecznie daj nam znać o swoim sukcesie, wysyłając e-mail na adres wydajny.komputer@gmail.com!

Jeśli ktoś z Twoich znajomych używa Gmaila (ma adres z końcówką @gmail.com), będziesz mógł się z nim porozumieć przez czat po lewej tekstowo, głosowo lub przez wideo, o ile wymienicie między sobą wiadomości mailowe.

Zanotuj swój nowy adres, hasło do konta i porozglądaj się po nim, jeśli będziesz mieć czas.

Na dzisiaj to tyle - w kolejnych artykułach poznasz mnóstwo dobrodziejstw, które zyskałeś, tworząc niniejszą skrzynkę.

Przeczytaj również następujące artykuły:

• Jak używać poczty Gmail
• Zapora ogniowa – darmowy firewall
• Darmowy program antywirusowy – Avast

Aby komputer był w pełni zabezpieczony przed wirusami i programami szpegującymi, musi mieć zainstalowane dwa antywirusy.

Absolutną podstawą jest darmowy antywirus AVG. Jego idealnym uzupełnieniem będzie darmowy program antywirusowy Avast.

W dalszej części artykułu dowiesz się, czy Twój komputer podoła dwóm antywirusom, jak uzyskać darmowy klucz licencyjny Avast oraz skonfigurować tę aplikację.

Ile programów antywirusowych powinieneś mieć?

Najlepiej - dwa. Większa ich liczba zbytnio spowolni komputer, praktycznie nie zabezpieczając go dodatkowo. Postępuj zgodnie z poniższymi poleceniami, by dowiedzieć się, czy Twój komputer podoła dwóm antywirusom. Jeśli okaże się, że nie - nie przejmuj się. W 95% przypadków sam darmowy AVG wystarczy.

Naciśnij przycisk Windows (ze znakiem okienek, w lewym dolnym rogu klawiatury) i trzymając go, wciśnij klawisz Pause/Break (prawy górny róg klawiatury). Pojawi się okienko z wyświetloną ilością pamięci RAM, podaną w GB lub MB. Jeśli wynosi ona 1GB lub więcej, komputer powinien poradzić sobie z dwoma antywirusami.

Jeżeli natomiast komputer ma 256MB lub więcej (aż do 1000MB, czyli 1GB) pamięci, to jeden antywirus stanowi maksimum jego możliwości.

W przypadku ilości pamięci mniejszej, niż 256MB, powoduje ona niesamowitą powolność komputera (nawet bez antywirusa) i zanim zrobisz cokolwiek innego, wydaj 100zł na większą ilość pamięci RAM, by odczuć wyraźną zmianę na lepsze.

Pamiętaj - Twoim podstawowym antywirusem powinien być darmowy AVG. Gdy go zainstalujesz, możesz wgrać darmowy program antywirusowy Avast.

Instalacja i darmowy klucz licencyjny (serial) Avasta

Avast jest antywirusem dla systemów Windows XP, Vista i 7. Po pobraniu instalatora Avasta, uruchom go.

W pierwszym kroku odznacz opcję "Dołącz do społeczności użytkowników Avast". Pozostaw odznaczoną opcję "Instalacja użytkownika" i kliknij Dalej. Antywirus zostanie zainstalowany.

Obok zegara pojawi się pomarańczowa ikona. Kliknij ją dwukrotnie, a następnie napis "Zarejestruj program". Wprowadź dane (mogą być fałszywe) i naciśnij przycisk potwierdzenia rejestracji. Od tej chwili program działa w pełni. Będzie także aktualizował się samoczynnie.

Konfiguracja darmowego programu antywirusowego Avast

Antywirus powinien działać skutecznie i niezauważalnie, nie obciążając przy tym komputera. Wprowadź poniższe ustawienia, by Avast tak właśnie się zachowywał.

Najpierw naciśnij na napis "Osłony w czasie rzeczywistym", a następnie na pozycję "Osłona poczty". Wybierz "Zatrzymaj", następnie "Zatrzymaj na stałe" i potwierdź zmianę przyciskiem "Tak". Osłona ta nie będzie Ci potrzebna, bowiem będziesz używać nowoczesnej, bezpiecznej poczty Gmail, a nie wbudowanych w system programów.

W taki sam sposób wyłącz pozycję "Osłona sieciowa" - jest to niepotrzebne duplikowanie dobrej, wbudowanej w system zapory sieciowej.

W prawym górnym rogu ekranu kliknij napis "Ustawienia". Na pierwszej stronie ("Ustawienia podstawowe") odznacz wszystkie opcje.

W zakładce "Aktualizacje" w sekcji "Parametry aktualizacji" zaznacz metodę połączenia z Internetem, której używasz (na 99% jest to połączenie stałe). Kliknij nagłówek "Szczegóły" i pozostaw zaznaczoną jedynie opcję "Pokazuj okno komunikatu w razie wystąpienia błędu".

W zakłace "Praca w tle" zaznacz opcję o tej samej nazwie.

W zakładce "Status Bar" odznacz pozycje "Osłona poczty" i "Osłona sieciowa".

W zakładce "Dźwięki" odznacz pozycję "Włącz sygnały dźwiękowe avast".

Kliknij przycisk Ok, a następnie zamknij okno Avasta. To wszystko! Twój darmowy program antywirusowy działa w tle - jeśli pojawi się jakieś zagrożenie, poinformuje Cię o tym.

Jak jeszcze zabezpieczyć komputer?

Przeczytaj powiązane tematycznie artykuły (poniżej), a w szczególności ten o darmowej zaporze ogniowej.

Przeczytaj również następujące artykuły:

• Najlepszy darmowy program antywirusowy
• Darmowy program do nagrywania i edycji dźwięku
• Zapora ogniowa – darmowy firewall

Ile razy mieliśmy potrzebę pokazania komuś przez Internet naszego ekranu?

Pewnie wiele. Zamiast przepisywać wyświetlone błędy, opisywać wygląd programu, czy tłumaczyć, jak znaleźć szukaną opcję, możemy po prostu zrobić zdjęcie naszego obrazu, zwane zrzutem ekranu (ang. screenshot).

System Windows posiada podstawowe możliwości robienia zrzutów ekranu, jednak często są one niewystarczające. Na szczęście istnieje darmowa alternatywa.

Jak zrobić zrzut ekranu w Windowsie

Generalnie screenshot wykonujemy naciskając klawisz PrintScreen (znajduje się nad strzałkami). Zamiast kopiować cały ekran, możemy zrobić zrzut jedynie aktywnego okienka, trzymając klawisz Ctrl i dopiero wciskając PrintScreen. Po jego wciśnięciu możemy otworzyć dowolny program graficzny (np. Paint) i wkleić do niego zrzut wciskając Ctrl i, trzymając go, klawisz V. Następnie możemy zapisać ten zrzut ekranu jako plik.

Jak widać, jest to sposób niewygodny i nieefektywny.

Zrzuty ekranu darmowym programem PrintScreen

Dla systemów Windows XP, Vista i 7 (oraz kilku starszych) mamy do dyspozycji darmową aplikację o nazwie PrintScreen. Możesz pobrać PrintScreen ze strony producenta lub bezpośrednio z Wydajnego Komputera - PrintScreen download.

Konfiguracja programu PrintScreen

Program posiada polską wersję językową. Jego instalacja jest prosta i nie wymaga komentarza. Po jej zakończeniu obok zegara pojawi nam się ikonka monitora. Klikamy ją dwukrotnie lewym przyciskiem myszy.

Z sekcji Preferencje polecam odznaczyć pozycję "Uruchom przy starcie Windows" (komputer będzie działał tak szybko jak dotychczas, ale przed zrobieniem zrzutu ekranu będziemy musieli uruchomić aplikację przez Start → Programy → Gadwin PrintScreen).

W sekcji Źródło możemy zdefiniować, co przechytujemy. Polecam zaznaczyć obszar prostokątny i odznaczyć przechwytywanie kursora myszy - po wciśnięciu klawisza PrintScreen będziemy mogli wyznaczyć prostokątny obszar, który chcemy przechwycić. Po jego wyznaczeniu klikamy klawisz Enter, by zatwierdzić przechwytywanie.

W dziale Przeznaczenie możemy określić, czy ma być tworzony plik, czy obraz ma być wysłany e-mailem lub do drukarki lub skopiowany do schowka.

Z kolei w zakładce Obraz polecam wybrać typ obrazu PNG. W miarę potrzeby możemy dostosować jego końcowy rozmiar (zostanie przeskalowany) i oznaczyć go pieczątką czasu.

Zmiany akceptujemy przyciskiem OK.

Jak już pisałem, jeśli program jest włączony, to nadpisuje funkcję klawisza PrintScreen - sprawdź, jak to działa!

Klikając prawym klawiszem myszy na ikonie obok zegara możemy szybko przejść do katalogu ze zrzutami, klikając "Folder przechwytywania" (prawy klawisz myszy nie działa, jeśli mamy włączone okno ustawień).

Przeczytaj również następujące artykuły:

• Najlepszy program do defragmentacji dysku w Windows XP
• Najlepszy darmowy program antywirusowy
• Zmiana kolejności uruchomionych programów w pasku zadań

W dobie codziennej pracy przed monitorem musimy zwrócić szczególną uwagę na nasze zdrowie. Zagrożony jest zwłaszcza nasz wzrok.

Dzisiaj zainstalujemy darmowy program, przypominający o przerwach i proponujący ćwiczenia podczas pracy przy komputerze. W przypadku firm, wymóg taki nakłada prawo. Aplikacja bardzo przyda się też w domu.

Ćwiczenia oferowane przez Workrave faktycznie pomagają!

Bezpieczna praca przy komputerze

Postęp technologiczny wiąże się niestety z licznymi problemami zdrowotnymi. Długotrwałe utrzymywanie tej samej pozycji ciała (np. siedzenie przed komputerem) lub wykonywanie powtarzających się czynności (obsługa komputera za pomocą myszy i klawiatury) skutkuje chorobami, które określamy mianem RSI (ang. Repetitive Strain Injury).

Jakkolwiek rozruszać możemy się dopiero poza pracą, o wzrok możemy zadbać w jej czasie. Sytuację w tej kwestii najpierw poprawiło wprowadzenie filtrów na monitory CRT, a później - używanie ekranów LCD.

Pracując przy komputerze wciąż jednak spotykamy się między innymi z brakiem możliwości patrzenia w dal i skupianiem wzroku na niewielkim obszarze. Ważne jest więc, by robić regularne przerwy i przestrzegać dziennego limitu używania komputera.

W przypadku pracy, problem ten reguluje Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz. U. z dnia 10 grudnia 1998 r. Dz.U.98.148.973), w którym czytamy:

§ 7. Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom:

1) łączenie przemienne pracy związanej z obsługą monitora ekranowego z innymi rodzajami prac nie obciążającymi narządu wzroku i wykonywanymi w innych pozycjach ciała - przy nieprzekraczaniu godziny nieprzerwanej pracy przy obsłudze monitora ekranowego lub

2) co najmniej 5-minutową przerwę, wliczaną do czasu pracy, po każdej godzinie pracy przy obsłudze monitora ekranowego”.

Testowane programy przydadzą się więc nie tylko do ograniczania nałogu komputerowego w domu - pracodawcy powinni używać tego typu aplikacji, jeśli zatrudniają np. informatyków.

Co ciekawe, wedle tej ustawy to pracodawca musi zapewnić pracownikowi okulary do pracy przy komputerze, jeśli badanie okulistyczne wykaże potrzebę ich używania.

Z poniżej opisanych aplikacji w pełni wystarczy nam darmowy WorkRave (pierwszy na liście). Pozostałe opisałem, ponieważ mają kilka interesującyh rozwiązań. Po skonfigurowaniu WorkRave dalszą lekturę polecam jedynie ciekawskim.

Przedstawione programy pozwolą skutecznie ograniczyć negatywny wpływ pracy przed komputerem na nasze zdrowie. Większość z nich wstrzymuje liczniki (lub je restartuje, jeśli przerwa jest wystarczająco długa), gdy odejdziemy od komputera. Powoduje to, że proponowane przerwy nie są zbyt częste. Dodatkowo w czasie przerwy prezentowane są przykładowe ćwiczenia rozruchowe i wzrokowe. Jeśli potrzebujemy nieprzerwanej pracy w skupieniu, możemy taki program najczęściej zapauzować lub odwlec przerwę. Dzięki tym zabiegom uniknięto irytowania się użytkownika na widok kolejnego przypomnienia.

Najlepszy nadzór BHP przy komputerze: Workrave

Workrave można zakotwiczyć obok zasobnika systemowego

Program ten jest niemal idealny. Oferuje wszystkie potrzebne rozwiązania, zachowując przy tym łatwość konfiguracji (brak nadmiaru możliwych ustawień). Proponowane ćwiczenia są opatrzone grafikami i odnoszą pozytywny skutek.

WorkRave dostępny jest w polskiej wersji językowej (dostosowuje się do wersji językowej używanego systemu operacyjnego). Możesz pobrać go z oficjalnej strony WorkRave lub bezpośrednio z Wydajnego Komputera: WorkRave dla Windows XP, Vista i 7 lub WorkRave dla Linuxa, Solarisa, FreeBSD itp.. Podczas instalacji wystarczy klikać "Next", po drodze akceptując warunki użytkowania - domyślne opcje są najlepsze.

Konfiguracja narzędzia WorkRave

Po zainstalowaniu WorkRave, obok zegara pojawi się ikona owcy. Kliknijmy ją prawym klawiszem myszy i wybierzmy Preferencje. W trzech zakładkach możemy definiować przypomnienia.

Badania pokazały, że nie ma uniwersalnych ustawień co do przerw - należy więc próbować dostosować je indywidualnie. Polecam jednak następującą konfigurację:

• Mikroprzerwy trwające 30 sekund, co 10 minut, z opóźnieniem 2min. 30sek. z włączonymi opcjami: pokaż zegary, pokaż przyciski 'opóźnij' i 'pomiń', oraz wyłączoną opcją zachęty przed przerwą
• Odpoczynek trwający 5 minut, co 30 minut, z opóźnieniem 3min. i 3 przerwami, z włączonymi opcjami: pokaż zegary, pokaż przyciski 'opóźnij' i 'pomiń', oraz włączoną opcją zachęty przed przerwą z maksymalną liczbą zachęt wynoszącą 1
• Dzienny limit 8 godzin, z opóźnieniem 20min. z włączonymi opcjami: pokaż zegary, pokaż przyciski 'opóźnij' i 'pomiń', oraz włączoną opcją zachęty przed przerwą z maksymalną liczbą zachęt wynoszącą 3, przy czym wyłączamy uważanie mikroprzerw za aktywność

Dodatkowo w sekcji Interfejs użytkownika możemy ustawić blokowanie pisania lub całego komputera na czas przerwy (by wymusić na sobie jej odbycie). W zakładce sounds polecam wybrać z rozwijanego menu brak dźwięków, zaś w kolejnych zakładkach - wyłączyć okno statusu i dezaktywować aplet.

Pamiętaj o zapisaniu zmian przyciskiem OK.

Warto jeszcze zwrócić uwagę na ustawienie trybu, po kliknięciu prawym przysikiem myszy na ikonie owcy. Oprócz normalnego, możemy także wybrać tryb cichy (czas jest mierzony, ale nie wyświetlają się przypomnienia) lub zawieszony (czas nie jest mierzony i nie są wyświetlane powiadomienia - przydatne, jeśli np. ktoś inny używa naszego komputera).

Aplikację WorkRave można polecić do użytku domowego, jak również w firmie. Za tym drugim przemawia dodatkowo funkcja monitorowania kilku komputerów jednocześnie - jeśli zmieniamy stanowiska (np. pracując chwilowo na laptopie), czas będzie synchronizowany i liczony wspólnie. Dzięki temu dzienny limit i wszystkie przerwy będą dostosowane do nas niezależnie od używanego w danej chwili komputera.

Dla ciekawych, program oferuje także solidną dawkę statystyk. Jest to jedyny aż tak rozbudowany program dostępny nieodpłatnie.

Porady BHP: Jak ulżyć oczom?

Istnieje kilka prostych zabiegów pomagających w przypadku bolących od komputera oczu:

• Pamiętaj o częstym mruganiu.
• Zamykając oczy na dłużej, zakrywaj je rękami, by maksymalnie ograniczyć oświetlanie powiek.
• Co jakiś czas oderwij wzrok od komputera, popatrz w dal i skoncentruj się na oddalonych przedmiotach znajdujących się za oknem.
• Patrz na zieleń. Oczy wtedy najmniej męczą się.
• Postaraj się, aby w pomieszczeniu, w którym pracujesz, powietrze nie było suche. Często wietrz pokój, zimą zastosuj nawilżacze.
• Będąc w łazience, przemywaj oczy.
• Unikaj dymu tytoniowego, który powoduje podrażnienie oka.

Przydatne linki o BHP pracy z komputerem

• Rozporządzenie Ministra traktujące o BHP pracy przy komputerze
• Artykuły na temat BHP dla pracodawców i pracowników
• Obszerny artykuł na temat bezpieczeństwa pracy przed monitorem

Dalszą lekturę polecam jedynie ciekawym, co jeszcze może oferować tego typu program. Poniżej znajduje się przegląd płatnych aplikacji i porównanie ich z WorkRave.

Aplikacje anti-RSI: Work Pace

Możliwości statystyczne WorkPace chociaż imponują, pozostają bezużyteczne

Aplikacja komercyjna, aspirująca do bycia największym konkurentem Workrave, jest dostępna w darmowej 30-dniowej wersji testowej. Pobranie ze strony producenta wiąże się z nieco uciążliwym wypełnianiem pól służącym zbieraniu statystyk użytkowników. Również sam instalator wydaje się zbyt przepełniony możliwościami konfiguracji.

Pierwsze uruchomienie aplikacji także nie wzbudza zachwytu - zalecany trening spowodował błąd programu, zaś opcja Setup Wizard zamiast ustawień poprosił mnie o... dane osobowe. Okazuje się, że program nie będzie działał, jeśli ich nie podamy! Sfrustrowany, wprowadziłem informacje. Aplikacja zadała kilkanaście niezbyt ciekawych pytań i (co można uznać za plus), zaproponowała ustawienia przerw. Po jej usadowieniu w zasobniku systemowym (3 ikony!), rozpocząłem testowanie.

W oczekiwaniu na pierwszą mikroprzerwę przyjrzałem się bliżej dostępnym możliwościom. Jak można było się spodziewać, jest ich multum. Począwszy przez statystki, przez ogromną ilość ćwiczeń i mnóstwo ustawień, docieramy do takich rzeczy jak ograniczenie prędkości pisania lub liczby wprowadzanych znaków w danym odstępie czasowym. Niezbyt sensowna wydaje się też opcja tygodniowego limitu, biorąc pod uwagę, że zdecydowanie najważniejszy jest obecny w programie limit dzienny.

Pauzy również nie zrobiły na mnie zbyt dobrego wrażenia - towarzyszą im irytujące dźwięki z głośnika wbudowanego w komputer oraz nieopisane przyciski. Jeśli choć ruszymy myszą, przerwa rozpoczyna się od nowa. Możemy więc zapomnieć o ściszeniu muzyki odpowiednim klawiszem funkcyjnym. Plusem jest natomiast możliwość ustawienia bezwarunkowego zablokowania stanowiska na czas przerwy.

Największym atutem Workpace wydaje się liczba dostępnych ćwiczeń. Nie to jednak decyduje o sukcesie programu kategorii anty-RSI. Zbyt dużo ustawień i kilka irytujących rozwiązań powodują, że programu tego nie mogę polecić ani firmie, ani przy zastosowaniu domowym.

Aplikacje anti-RSI: Break Time

Jedyną statystką programu Break Time jest łączny czas pracy. Czy potrzeba jednak czegoś więcej?

Aplikację tę docenią ludzie, którzy wymagają minimalnego nadzoru i nie chcą zbytnio angażować się w przerwy. Break Time nie oferuje bowiem ćwiczeń, ma też tylko jedno ustawienie przerwy. Ma natomiast możliwość zablokowania ekranu.

Ciekawym pomysłem jest możliwość odtwarzania relaksujących dźwięków w czasie przerwy (np. odgłosów lasu lub uspokajającej muzyki) - po zainstalowaniu programu mamy ich do dyspozycji aż 10, zaś odtwarzanie możemy zdefiniować jako losowe. Obsługiwane formaty to MP3, WAV, MID i OGG - mamy więc możliwość włączenia w obieg własnych plików muzycznych.

Aplikacja jako jedna z niewielu obsługuje skórki (niestety wybór nie jest zbyt wielki).

Kwestię limitu dziennego rozwiązano trochę inaczej, aniżeli u konkurencji: zamiast liczby godzin, podaje się liczbę sesji pracy oddzielonych przerwami. Takie podejście może przypaść wielu osobom do gustu.

Program Break Time wyróżnia prostota i minimalizm (także w rozmiarze i ilości zajmowanych zasobów) - bez zbytniej ingerencji w naszą pracę potrafi spełnić swoje podstawowe założenia.

Aplikacje anti-RSI: Work Pause

Twórcy WorkPause słusznie oddzielili przypomnienie o mikroprzerwie od wymuszenia jej

Rozwój tego projektu przebiega najszybciej spośród testowanych rozwiązań.

Projektanci zauważyli problemy wynikające z powiadomień - zasłanianie ekranu i towarzyszący temu pewien dyskomfort będący skutkiem zaskoczenia. Wprowadzili więc powiadamianie dźwiękowe przed przerwą, a nie na jej początku. Wydaje się to rozwiązaniem lepszym, niż konkurencyjne.

Ikona w zasobniku systemowym także nie marnuje miejsca - wyświetlana jest na niej liczba minut do najbliższej pauzy. Dzięki temu możemy dokończyć zdanie, a nie przerywać w trakcie jego pisania. Powiadomienia można ustawiać na różne sposoby - np. jako balonik przypomnienia systemowego obok zegara, czy specjalny boks programu. Ustawienia te powodują, że WorkPause uznaję za najmniej inwazyjny program - możemy w pełni dostosować blokowanie i powiadamianie do naszych potrzeb.

W przypadku funkcji blokowania ekranu mamy możliwość ustawienia, po ilu sekundach ekran możemy odblokować lub przełożyć przerwę na później. Innymi słowy, możemy wymusić przerwę, jednak nie musimy odbywać jej całej.

Mankamentem WorkPause jest brak ćwiczeń. Osoby, które uważają to za zbędny dodatek z pewnością uznają tę aplikację za niezwykle przydatną i przystępną (również pod względem estetycznym).

Aplikacje anti-RSI: WorkPlace Angel

Ciekawostką WorkPlace Angel są pojawiające się podczas przerw cytaty, mające dać nam tematy do przemyśleń

Stosunkowo tani produkt, lecz spełniający większość wymagań - tak można określić WorkPlace Angel firmy Altawell.

Przy pierwszym uruchomieniu wita nas kreator konfiguracji i - jeśli wyrazimy taką chęć - pomocnik dostosowania swojego otoczenia do pracy. Prezentowane wskazówki dotyczą monitora, klawiatury, myszy, ale też krzesła, czy oświetlenia. W oczy rzuca się ładna oprawa graficzna programu i prezentowanych ćwiczeń.

Trochę z przyzwyczajenia szukałem okienka z informacjami, ile aktualnie czasu pozostało do przerwy. Okazuje się jednak, że twórcy nie dali możliwości podglądu liczników czasu. Dla niektórych będzie to plus - wszak nie musimy stresować się, że już zbliża się przerwa, a mamy w głowie mnóstwo myśli. W drugą zaś stronę: nie będziemy wyczekiwać odpoczynku. Podobnie nie uświadczymy żadnych statystyk. Warte odnotowania są najbardziej przyjazne dla ucha dźwięki powiadomień.

Mimo kilku niedociągnięć, program ze względu na swoją niską cenę jest wart rozważenia, zwłaszcza w przypadku firm.

Aplikacje anti-RSI: Eyes Dropper

W ramach dodatku Eyes Dropper oferuje swoisty budzik i minutnik

Eyes Dropper wypada biednie w obliczu konkurencji. Nie oferuje zbyt zaawansowanych ustawień ani możliwości, nie posiada także statystyk.

Warto natomiast wspomnieć o nim z powodu kilku rozwiązań, których nie spotkaliśmy w innych produktach. Pierwszym dobrym pomysłem są profile czasowe: aplikacja może analizować nie tylko zwykłą aktywność, ale też samo pisanie tekstu, czy czytanie dokumentów. Mamy również możliwość własnoręcznego zdefiniowania czuwania. Kolejnym dobrym pomysłem są możliwości blokowania - producent udostępnia w tym czasie filmy ćwiczeniowe, których mnie niestety nie udało się odtworzyć. Jest jednak także możliwość uruchomienia własnej aplikacji lub wyświetlenia zdjęcia, co wydaje się dosyć ciekawym pomysłem.

Ustawienia możemy zabezpieczyć hasłem, tym samym wymuszając na pracowniku robienie przerw.

Niestety z powodu dosyć ubogich możliwości i braku wykrywania bezczynności, produktu w obecnej wersji nie mogę polecić ani firmom, ani prywatnym użytkownikom.

Porównanie programów anty-RSI

Przeczytaj również następujące artykuły:

• Najlepszy program do defragmentacji dysku w Windows XP
• Lag w Windows Vista, 7 i XP – przyspieszanie bezprzewodowego Internetu WiFi
• Program do odtwarzania filmów z napisami

Jeszcze kilka lat temu, przed Windowsem XP, Internet był niebezpiecznym miejscem, w którym świeżo podłączony komputer w ciągu kilkunastu minut stawał się ofiarą ataków. Wtedy też zrodziła się idea zapór ogniowych, zwanych po angielsku firewallami.

Firewalle blokowały dostęp do naszego komputera, zamykając tzw. porty. Można je porównać do systemowych gniazdek, w które ktoś może włożyć odpowiednią wtyczkę i namieszać w naszym komputerze.

Tak było kiedyś. A jak jest teraz? Czy zapory sieciowe są potrzebne, a jeśli tak, to które darmowe rozwiązanie wybrać? Zaraz się przekonamy.

Zapora ogniowa w XXI wieku

Potrzeba było wielu lat, by twórcy Windowsa nauczyli się dbać o bezpieczeństwo. Od dnia wypuszczenia Windowsa XP sytuacja ma się już znacznie lepiej - ten i każdy kolejny system firmy Microsoft (Vista, 7) ma wbudowaną zaporę ogniową, która wypełnia powyżej opisane luki.

Jeśli jakiś program chce się połączyć z Internetem, pokazuje się okno z zapytaniem o zgodę. Z drugiej strony - Internetu - połączenia są odpowiednio blokowane.

Jakby tego było mało, dostawcy internetowi (np. Telekomunikacja Polska S.A.) blokują pewne porty dla naszego bezpieczeństwa, więc potencjalnie niebezpieczne zapytanie nawet nie dociera do naszego komputera.

Co obecnie oferują firewalle?

Ponieważ ich główne zadanie jest już spełniane przez systemy operacyjne, firewalle szukają dziury w całym.

Producenci zapór ogniowych na swoich stronach www umożliwiają przeprowadzenie darmowej diagnozy, by przekonać nas o rzekomym niebezpieczeństwie.

Przykładowo, podają nasz adres IP (numer identyfikacyjny połączenia z Internetem), a na jego podstawie - przybliżone miejce położenia (z dokładnością do miasta). W obecnych czasach adres IP jest jednak powszechnie używany np. do automatycznego ustawiania poprawnej wersji językowej stron www (zgodnej z krajem, w którym przebywamy). Może on również być wykorzystany do automatycznego rysowania mapy dojazdu do siedziby firmy, czy pokazywania reklam z naszego regionu - dla naszej wygody. Ukrywanie adresu IP ma wiele wad i jest zupełnie bezzasadne dla typowego Internauty.

Innym pomysłem na przekonanie nas do firewalla jest wyświetlanie tzw. HTTP_Referer, czyli adresu poprzednio odwiedzonej strony, który przesyłany jest przez przeglądarkę. Jeśli jednak go wyłączymy, niektóre witryny przestaną działać - np. nie otworzymy konkretnego e-maila, jeśli strona www nie będzie wiedzieć, że poprzednio odwiedzoną stroną był spis e-mailów. Jest to logiczne zabezpieczenie naszych interesów. Blokada HTTP_Referer mija się z celem.

Niejednokrotnie zdarza się też, że zapory sieciowe zostają wyposażone w niewielką część zadań realizowanych przez programy antywirusowe (które z kolei są bardzo potrzebne). Twórcy firewallów reklamują wtedy swój produkt jako wyłapujący hakerskie oprogramowanie, co jest skrajnie zgodne z prawdą.

Najlepsza darmowa zapora sieciowa

Jak już wspomniałem, świetne narzędzie jest już wbudowane w Twój system. Upewnijmy się, że jest włączone: klikamy Start → Uruchom... (jeśli nie widzisz takiej pozycji, dostosuj menu start) i wpisujemy firewall.cpl następnie naciskając OK. W otwartym oknie powinniśmy mieć zaznaczoną pozycję Włącz. Cała reszta nas nie obchodzi. Zatwierdzamy zmiany przyciskiem OK.

Testujemy zaporę ogniową

Przechodzimy na stronę testu firewalla. Na dole tej strony znajduje się pole, w które musimy wpisać nasz adres IP - jest on podany trzy linijki wyżej wytłuszczonym drukiem. Przepisujemy go (łącznie z kropkami pomiędzy liczbami) i wciskamy klawisz Enter. Na kolejnej stronie klikamy na przycisk "Start Scan" znajdujący się przy jej końcu. Na kolejnej stronie prawdopodobnie ujrzymy taką wiadomość: We completed the audit and did not find any open ports. This is ideal for the average visitor.. Oznacza to, że jesteśmy bezpieczni.

Jeżeli wiadomość jest inna, sprawdź powyższą metodą, czy zapora ogniowa jest włączona oraz zaktualizuj system. Jeśli komunikat wciąż nie jest taki, jak powyższy, jest spora szansa, że pewne porty masz celowo otwarte (niektóre poprawnie działające programy ich używają). Na wszelki wypadek możesz zadać pytanie w komentarzach.

Ostateczny cios dla płatnych firewallów

Na zakończenie pragnę podkreślić największą wadę płatnych zapór sieciowych (np. Keiro Personal Firewall, Zone Alarm, czy Panda Internet Security): są diabelnie powolne. I to nie tylko same w sobie - spowalniają cały komputer! Nie spotkałem jeszcze firewalla, który by był szybki. A teraz nawet nie jest potrzebny.

Nie dajmy się więc zwariować i odpuścmy sobie takie oprogramowanie na korzyść np. drugiego programu antywirusowego.

Przeczytaj również następujące artykuły:

• Najlepszy darmowy program antywirusowy
• Darmowy program antywirusowy – Avast
• Darmowy program do nagrywania i edycji dźwięku