Teresa’nın çardağı

Çadırımı Teresa’nın işlettiği lokantanın hemen ön tarafına kurduğumu söylemiştim. Sağolsunlar Teresa, kızkardeşi Dali  ve 85 yaşındaki anneleri benim kendimi evimde hissetmem için ellerinden geleni yaptılar. Geceleri çadırda sıcaktan kavrulduğumu gören Dali halime acıyıp “Koray, bizde bir sürü hamak var. Senin için bir tane kuralım da dışarıda püfür püfür uyursun” dedi. Demekle de kalmadı benim cevap vermeme bile fırsat vermeden gidip içeriden hamağı çıkartıp bir güzel benim için kuruverdi. O günden itibaren hep hamakta yattım.

Dali benim için hamak kurarken

Teresa’nın annesinin (ben ‘Abuela’  yani Büyükanne diye sesleniyordum kendisine) ise köyün namlı domino oyuncularından biri olduğunu öğrendim. O kadar ki, köyden bir sürü insan abuela ile domino oynamak için Teresa’nın yerine geliyordu. Abuela “seyretmekle olmaz sen de oynamalısın” diyerek bana da domino öğretti. İlerleyen günlerde Teresa, Dali, Abuela ve ben kıran kırana çekişmeli domino maçları yaptık. Elbette çoğunlukla abuela hepimizi tokatladı.

Abuela domino başında

Abuela beni terletirken

Teresa ve ailesi olmasaydı inanın bu kadar iyi günler geçirmezdim. Bana kendi çocukları gibi baktılar desem yeridir. Teresa’nın lokantasındaki tuvaleti istediğim zaman kullanabildim. Bilgisayar, fotoğraf makinası gibi değerli eşyalarım bir yana karpuzdan tutun, Riohacha’dan satın aldığım bisküvilere, konservelere kadar tüm malzemelerimi Lokantanın içerisinde muhafaza edebildim. O kadar sıcakkanlı ve iyi insanlardı ki anlatamam. Sürekli halimi hatırımı soruyor, bir sıkıntım olduğunda benden çok heyecanlanıp yardımcı olmaya çalışıyor, ellerinde tabaklarla hiç bir maddi karşılık beklemeden sürekli bana bir şeyler yedirmeye çalışıyorlardı. Bu iyi insanlar sayesinde dibulla’daki günlerim dertsiz tasasız geçti.

Teresa ve arkada onun Pansiyon-Lokantası

Teresa’yı ziyarete gelen torunları ise bana bugüne kadar aldığım en güzel hediyelerden birini verdiler desem yeridir. Beni tanıyanlar bilir çocuklarla aram çok iyidir ve onlarla vakit geçirmeyi severim. Teresa’nın Santa Marta’da oturan yaşlarındaki ikiz torunları Dibulla’ya büyükannelerini ziyarete gelince dikkatlerini hemen benim çadır çekti. Çekine çekine yanıma gelip senin çadırın içerisinde oynayabilir miyiz diye sordular. Gittim çadırın fermuarını açtım alın dere tepe kullanın çadırı dedim. Deli oldular resmen. O andan itibaren  kızlarla hemen kaynaştık. Beraber benim bilgisayardan çizgi filmler seyrettik, resimler yaptık, ben onlara sihirbazlık gösterileri yaptım. Gerçekten de çok eğlenceliydi. Yeni edindiğim bu iki arkadaşıma, bir gün yürüyüşe çıkmadan önce benim resim malzemelerimi vermiştim. Döndüğümde elime boş bir kağıtla yapılmış üzerinde en iyi arkadaşımıza yazan bir zarf tutuşturdular. Beni ve çadırımı çizip bir de güzel mektup döşeyip, ayrı bir kağıdı da mektup zarfı gibi yapmışlar. Tanrım ne kadar duygulandım ne kadar sevindim anlatamam.

Kızlar resim çizerken

Kızlar ve benim için çizdikleri resim

Kollarını açmış olan benim hemen önümdeki de benim çadırım :)

Bir de mektup döşemişler

Çizgi film keyfi

Zaten akşamları benim bilgisayarı her akşam farklı bir çizgi film oynatan açık hava sineması açmak için kullandım

Teresa ve ailesinin katkıları bu kadarla da kalmadı, mesela bir gün yediğim bir konserveden  dolayı vücudum alerjik reaksiyon gösterdi ve ürtiker oldum. Ben nasıl olsa sinektir diyerek hart hurt kaşınırken Teresa’nın yeğeni bacaklarımı gördü ve “sen manyak mısın? Ürtiker olmuşsun. Hadi hemen hastaneye yetişelim” diyerek beni kaptığı gibi cipe atıp hastaneye götürdü. Sayesinde daha ciddi şeyler yaşamaktan kurtuldum.

Bütün bunları neden anlatıyorum. eğer sizler, bu yazıyı okuyanlar, olur da bir gün yolunuz Dibulla’ya düşerse kesinlikle ilk işiniz Teresa’nın yerini sorup Teresa ve ailesi ile tanışmak olsun ki dünyanın diğer ucundaki bu güzel insanlarla dost olabilin.

İlk iş çadırımı arkadaşım Teresa’nın lokantasının önüne çektim

“Hadi ordan, bir çadır kurdun diye hemen kendine Robinson payesi verdin, olur mu böyle” dediğinizi duyar gibiyim. Sevgili takipçilerim ister inanın ister inanmayın gerçekten de tam Robinson kıvamında bir hayat yaşadım Dibulla isimli bu şirin kasabada. Öncelikle bu kasaba sayesinde atalarımızın avcılık toplayıcılık günlerine geri döndüm. Sahil boyunca uzanan Hindistan Cevizi, Mango ve badem ağaçları sayesinde günlük tayınımı çıkardım.  Hatta hiç ele güne karşı ayıp olur diye düşünmeden sabah kahvaltılarımı kasaba içindeki mango ağaçlarına tırmanıp, ağacın bana sunduğu mangolarla yaptım. Gidenleriniz bilir Aydın’da şehrin içi tamamen turunç ağaçları ile süslenmiştir. Hatta kente ilk defa gidenler dallardan sarkan olgun turunçları görüp “kente bak cennet gibi sokakta bedava portakal var” diye şaşkınlık çığlığı atar. İşte dibulla’da da aynı Aydın’daki turunç ağaçları gibi kaldırımları mango ağaçları süslüyor. Bu nimetten fazlası ile yararlanmayı ihmal etmedim.

Köy sokaklarındaki sıra sıra ağaçlar vazgeçilmez kahvaltı mekanlarımdı

Robinsonluğum sadece toplayıcılık ile sınırlı sanıyorsanız yanılırsınız. Çadırımı kurduktan sonra ilk işim kendime bir misina takımı almak oldu. Plaj ve nehir boyunca misinam ile balık avlamak için gece gündüz uğraştım. Teresa ve annesinin “güneş altında balığa çıkma bak zenci olursun” uyarılarına kulak asmadan her gün balığa çıktım bu yüzden Türkiyeye hafif zenci olarak döneceğim sanırım. Peki bu kadar uğraş sonucu  balık tutabildim mi? Elbette hayır. O kadar emek karşılığı tuta tuta bir tane balık tuttum. 20 cm boylarında kedi gibi bıyıklı bir balık. Keşke babamla daha çok balığa çıksaymışım da işin inceliklerini öğrenseymişim diye kafamı hindistan cevizi ağaçlarına çok vurdum.  Benim bu umutsuz balık tutma uğraşlarım bir tek dibulla sahilleri Yengeç topluluğunun işine yaradı. Oltamın ucundaki yemlerle kendilerine bir güzel ziyafet çekti hain yengeçler. oltayı denize atıyorum, birden oltanın ucunda bir hareketlilik, aha balık diyerek, çekiyorum oltayı  ki hain yengeç. O kadar çok yengeç çektim ki kıyıya anlatamam. İlk başlarda bir güzel haşlayıp yiyeyim bu hain yengeçleri diye düşündüysem de keratalar hain oldukları kadar da şirinler, öldürmeye kıyamadım.

Dibulla’daki çadır yaşamım boyunca günlerimin büyük kısmını ağaçlardan beleş mango, badem, hindistan cevizi toplayarak ve balık avlamaya çalışarak geçirdim. Gelelim kendime Robinson payesi vermeme neden olan bir diğer şeye. Yukarıda da dediğim gibi Dibulla’nın bazı kısımlarında belediye suyu yok dolayısı ile çadırıma çeşme bağlatma şansım olmadı. Havalar malum sıcak insan sürekli banyo yapma ihtiyacı duyuyor. İlk iki gün ne yapacağımı bilemeyince keçi gibi kokmaya başladım. Yahu nasıl banyo yaparım diye kara kara düşünürken  nehrin denize döküldüğü yere birikmiş kadınlar dikkatimi çekti. Ne yapıyorlar orada acaba deyip merakla yanlarına sokuldum.  Kadınlar türkü çığıra çığıra (gerçi burada cumbia çığıra çığıra demek daha doğru) yanlarında getirdikleri çamaşırları nehirde bir güzel çitiliyordu, bir kaç tanesi ise yıkanmamak için yaygara koparan çocuklarının kafalarından sıkı sıkı tutmuş sabunluyordu. biraz ileri de ise motorsikleti ile gelmiş 25 yaşlarında bir genç şampuanlanıyordu. Manzarayı görünce aha banyoyu buldum sonunda diyerek coşkuyla çadırıma koşup hemen sabun ve şampuanımı aldım. Nehre girip bir güzel kendimi çitileye çitileye sabunladım. İlerleyen günlerde de Ganj nehrinde yıkanan hint fakiri misali hep nehir banyosunu kullandım.

Benim 5 yıldızlı banyom yanında Ganj nehrii de neymiş

Şimdi biliyorum çevreci refleksleri gelişmiş bazı okuyucularım bana “balıklar o sudan içiyor neden kirlettin banyo yaparak o suyu ” diye kızacaklar.  Ama ne yapayım başka çarem yoktu. Banyo yapamamak kadar kötü bir şey yok sanırım hele bu sıcaklarda. Ya banyo yapmayıp hastalanmayı göze alacak ya da çevreyi biraz kirletecektim. Ben ikinci seçeneği seçmek zorunda kaldım. Kaldı ki tamam biliyorum bahane değil ama, dibulla sakinleri bırakın nehirde banyo yapmayı, ç.amaşır yıkamayı, nehir kenarına merdaneli çamaşır makinası getirip nehir suyu ile çamaşırlarını yıkıyorlardı.

Bugünlük bu kadar yakınma yeter diyelim. Yarın çadır yaşamının ve Dibulla’nın güzelliklerinden bahsedeyim.

Carlo bana sahilden yapılan yaklaşık 2 saat yürüyüş ile varılabilen bir ırmaktan bahsetmişti. Dediğine göre bu ırmakta timsahlar fink atmaktaymış. Daha önceden hiç timsah görmediğim için haliyle heyecanlandım. “Ah keşke ben de görebilsem” dedim umutsuzca. Carlo istersen ben seni yarın oraya götürürüm, zaten benim de bugünlerde hindistan cevizi toplamam gerekiyor, dedi. Çocuklar gibi sevindim bu habere, gece heyecandan uyuyamadım desem yeridir.

Bu arada timsah maceramı anlatmadan önce ön bilgi vermem gerekiyor. Benim baş belası bir arı alerjim var. Özellikle bal arıları soktuğu zaman bütün vücudum şişiyor, şoka girebiliyorum. anlayacağınız arı soktuğu zaman ölme riskim var. Şu hain arı milleti yüzünden senelerdir sırt çantamda şırınga ve kortizon taşıyorum. Tatile çıktığımda, yeni bir yere gittiğimde ilk iş olarak yeni tanıştığım insanlara eğer şoka girersem ne yapmaları gerektiğini anlatıyorum.  Hain arı milleti kimin onların zehrine karşı alerjisi olduğunu hissediyor sanki ve sizi gördüklerinde tim halinde saldırıyorlar. Aralarında şöyle konuşmaların geçtiğine eminim;

Sabah erkenden Carlo yanıma geldi hadi yola çıkalım, dedi. Carlo ile beraber önce balıktan yeni dönmüş teknelerden birine yanaşıp timsahı beslemek için 2-3 kilo balık aldık. Daha sonra nehirden geçip sahilden bir süre yürüdük. Carlo birden Hindistan cevizi ağaçlarının arasına daldı ve beni takip et, dedi. Sahilden yürümeyecek miydik, nereye gidiyoruz, dedim. Arkadaşının kulübesine uğrayıp onun atını alacak mışız. Carlo’nun arkadaşının kulübe-dam arası evine gidip atın eyerini içeriden aldık. At biraz ileride otluyormuş. Atın sahibinin gösterdiği noktaya yaklaştığımızda bir sütçü beygiri kişneyerek bizi karşıladı. Carlo atı alışkın hareketlerle hızlıca eyerledikten sonra atın üzerine atlayıp; hadi bakalım yol bizi bekler, dedi.

Yola çıkış

Carlo’nun arkadaşının kulübesi

Carlo ayaktaki, oturan beygirin sahibi

Eyeri yüklenip atın olduğu yere doğru yürüdük

Carlo’ya ver biraz da ben taşıyayım dedim ama kabul ettiremedim

Bildiğiniz lost adası gibi bir atmosfer, bir tarafımız hindistan cevizi ağaçları bir tarafımız okyanus . Yol, patika gibi medeniyet belirtisi şeyler olmadığı için yürünebilirlik durumuna göre kimi zaman plajdan kimi zaman ormandan gidiyoruz hatta bazen iç kısımda çayırlık alanlar bulup oralara tırmanıyoruz. Bir süre gittikten sonra Carlo atın üzerinden atlayıp hadi senin sıran deyince ben atladım atın üzerine. Zavallım at kumlara bata çıka  bir beni bir de Carlo’yu taşıyor. Eminim ki ben inip de Carlo atın üzerine bindiğinde, her seferinde büyük sevinç yaşamıştır hayvancağız. Ata bir o bir ben binerek yaklaşık 2,5 saatlik bir yürüyüş sonunda Carlo’ nun bahsettiği nehire geldik.

Kimi zaman plajdan gittik

Kimi zaman da arka taraftaki çayırlardan gittik

Bazen de ata ben bindim Carlo yürüdü

Karayip yolları kumdan

Sahil

Atı bir ağaca bağlayıp, yanımıza timsahı beslemek için aldığımız balıkları da alarak nehrin iç kesimlerine doğru yürüdük. Carlo balıklardan bir tanesini torbadan çıkararak hafif hafif suya vurmaya başladı. Balığı suya vurarken de kuş sesine benzer bir tonda ıslık çalıyor. 3-4 dakika geçmemişti ki Carlo, bak bak, diyerek nehrin orta kısmını gösterdi. Heyecanla, işaret ettiği noktaya baktım. Küçük bir kütük parçası gördüm. Ama bu küçük kütük parçası nehirdeki diğer kütükler denize doğru akarken nedense bize doğru yaklaşıyordu.  Kütük parçası yaklaştıkça aslında onun kütük değil de timsah olduğunu anladım. suyun üzerinde timsahın sadece gözleri gözüküyordu. Timsah sanki evcil biir hayvanmış gibi rahat rahat suyun kenarına kadar yaklaştı. Carlo elindeki balığı suyun kenarına  bırakıp 1-2 adım geriye doğru geldi. Timsah Carlo’nun balığı bırakması ile suyun kenarına fırlayıp balığı kaptı. Balığı kaparken de timsahın tüm heybetini görmüş oldum. Timsaha bir kaç balık daha attık. Timsah efendi attığımız tüm balıkları afiyetle yuttu.

Balıklarımız

Timsah canvarı

timsah canvarı balıkları mideye götürürken

Rhhhooooarggghhh

timsaha balık yetiştiremedik

timsah efendinin keyfine diyecek yok

Carlo, dur dedi ben timsahın daha fazla karaya çıkmasını sağlayayım. Hemen palasıyla bir dal kesip,  etraftaki sarmaşıklarla da dalın ucuna balık bağlayıp bir olta tertibatı kurdu. Bu basit olta tertibatı ile timsahla, aynı kediyle oynar gibi oynadık bir süre. timsah sudan tamamen dışarı çıkıp oltanın ucundaki balığı kapmak için uğraştı. Bütün balıklarımız bitene kadar timsahı bildiğiniz maymun edip eğlendik. Balıklarımız bitince timsah ile vedalaşıp atı bıraktığımız yere gittik.

Carlo sopa ile olta yapıyor

Balık verin bana balık verin

timsah iyi ki balıkları boşverip bizi gözüne kestirmedi

Carlo’nun hindistan cevizi bahçesi hemen arka taraftaymış. Carlo,  ben birazdan hindistan cevizi toplamaya gideceğim sen burada eğlen biraz, dedi. Ben, yok olur mu öyle şey, ben de sana yardım edeyim, işimiz daha çabuk biter desem de Carlo, işi bilmediğim için ona ayak bağı olacağımı, bensiz daha hızlı çalışabileceğini söyleyip teklifimi kabul etmedi.

Carlo hindistan cevizi toplamak için ormanın içine dalmadan önce, dur ben sana hindistan cevizi kopartayım da ben yokken burada susuzluktan kuruma, diyerek ormanın içinde bir süre gözden kayboldu. Döndüğünde elinde iki tane kocaman hindistan cevizi vardı. Hindistan cevizlerinden bir tanesini elindeki pala ile ustaca kesip, haydi iç, diyerek bana uzattı. Tanrım gerçekten de susamışım. Hindistan cevizinin suyunu bir dikişte içtim. Carlo daha sonra hindistan cevizini parçalayıp bana nasıl yemem gerektiğini uygulamalı olarak gösterdi.

Hindistan cevizleri her yerde

Carlo

CArlo içmem için hindistan cevizi hazırlarken

İçtikten sonra bir de yemesi var

Carlo nasıl yiyeceğimi gösteriyor

Carlo hindistan cevizi toplamak için yanımdan ayrıldıktan sonra bir süre ağaçların altında oturdum. Sonra baktım olacak gibi değil çıkarttım elbiselerimi, ıssızlığın da verdiği güven ile çıplak çıplak  atladım suya. Biraz yüzdüm.

Dibulla

Bogota’daki Home Center isimli büyük bir mağazaya gidip kendime ucuz cinsinden bir çadır baktım. 45 liraya çift katlı, iki kişilik, kullanma kılavuzunda yazdığına göre su geçirmez bir çadır aldım. Bogota’da yanında kaldığım arkadaşın jimnastik yapmak için almış olduğu köpük türü bir malzemeden mata benzer bir şiltesi olduğu için kendime mat almadım.

Kolombiya o kadar pahalılanmış ki ben bu çadırda çok değil sadece 2 gün kalsam bile çadır kendini amorti ediyor hatta kara bile geçiyorum. Zira Karayip kıyılarında otel ve hostellerin fiyatları 20-40 lira arasında seyrediyor.

Önceki seyahatlerimde gayet paralı bir adammışım sanırım. Otel veya hostelde kalmak maddi olarak beni zorlamadığı için ne çadıra ne de backpack çantaya ihtiyaç duymuştum. Hatırlarsınız bu seyahate çıkmadan önce de bu bloğa yazdığım bir yazıda büyük büyük konuşmuştum ne gerek var backpackers çantasına, mis gibi çekmeli bavul alırım hem de sırtım ağrımaz diye büyük büyük konuşmuştum. O zaman Ekşi Sözlükten Otisabi, bak yanlış yaparsın, kendine backpack al rahat et, diye çok uyarmıştı. Onunla da bir güzel iddialaşmıştım, ne gerek var backpack’e ben dağcı mıyım diye de ukalalık yapmaktan da geri kalmamıştım. Home Center’da çadırı satın aldıktan sonra,
arkadaşımın evindeki mat benzeri şilteyi ve Karayip kıyılarında kumların üzerinde bata çıka ilerleyecek olan beni gözümün önüne getirdirdim ve elimdeki bavul ile çadır malzemelerini taşımanın imkansız olduğunu anladım. Madem çadır kuracaktım olabildiğimce mobil olmalıydım. O yüzden tükürdüğümü yalayıp kendime ucuzundan bir backpack aldım. 80 litrelik backpack çanta için 50 lira verdim ama dikişleri gözüme pek sağlam geldi. Beni yolda bırakmayacağını düşünüyorum.
Çadır ile yapacağım seyahate Kolombiya’nın Guajira denilen bölgesinden başlayıp Maicao- Riohacha- Palomino-Taganga- Tayrona gibi yerleri gezdikten sonra Cartagena’ya doğru devam ettirmeye karar verdim. Bu güzergah üzerinde çadır da kurabileceğim bir çok plaj ve küçük kasaba bulabileceğime inanıyorum. İlk durak olarak önceden de bildiğim Dibulla isimli balıkçı kasabasını belirledim. Dibulla’da 10 gün civarı çadır kurup çadır yaşamı konusunda ustalaştıktan sonra diğer noktalara gitmek benim için daha kolay olacaktı.

Dibulla

Kolombiya’nın Venezuela ile sınır kasabası olan Maicao’ya biletimi aldım. İşin doğrusu neredeyse  bütün paramı bilete yatırdım. Kolombiya, Türkiye ile beraber petrolün en pahalı olduğu ülkelerden biri olduğu için 19 saatlik bu yolculuk için 140 lira bayıldım. 19 saat süren yorucu bir yolculuktan sonra akşam üstü saat 4 gibi Maicao’ya vardım. Maicao hakkında önceden  şöyle yazmışım;
“kolombiya ile venezuela arasında bir sınır kasabası. tüm sınır kasabaları gibi maicao’ da kaçak eşyaların sergilendiği süslü tezgahları ile bir pazar yeri görünümünde. kenti ilginç yapan sokaklara kurulmuş marakeş’ i andıran pazarlardan çok gerçek marakeş’ liler. bu kent sanırım kolombiya’daki, genel nüfusa göre en kalabalık arap nüfusu oranına sahip yerleşim yeri. kuzey afrika vatandaşları, lübnanlılar, suriyeliler ve filistinliler kenti resmen ele geçirmişler. kent merkezinde büyük bir cami var (ki maicao’daki en büyük dinsel yapı bu cami). sokakta yürürken esmer kolombiyalılardan çok onlara göre fazlasıyla beyaz tenli olan başörtülü teyzelere ve hacı takkeli amcalara rastlandığı için insan bir an “ulan acaba iç anadolu’ da bir kasabada mıyım acaba” yanılsamasına düşüyor. ancak en yakın barda tüketilen yarım şişe ron’ dan sonra huzurlu gerçeğe hızlı bir biçimde geri dönülmesi muhtemel.”
Maicao sınır ve sınırın getirdiği kaçakçılık olanakları nedeni ile oldukça hareketli, kaotik bir kasaba . Ve elbette tehlikeli bir nokta. Geçen sefer kaldırımda yürürken dibimde çat diye adam vurmuşlardı. Yani anlayacağınız Maicao sınırları içerisinde çadır kurmak tehlikeli sonuçları olan bir girişim olur. Yol yorgunluğu ve Bogota’nın mis gibi bahar havasından sonra  Maicao’nun o insanın yüzüne yüzüne vuran cehennem sıcaklarının da etkisi ile Dibulla’ya gitmeden önce otelde bir gece konaklayayım dedim. Önce eli yüzü düzgün bir otele sordum gecelik ne kadar istiyorsunuz diye. Kadın demir parmaklıklı  kapıyı açmaya tenezzül bile etmeden kapının arkasından 50.000 pezos (50 liraya denk geliyor) diye seslendi. Benim yanımda toplasan 70 lira para olduğu için hiç tereddüt etmeden uzaklaştım.
Terminal binasına doğru ilerlerken oldukça salaş görünümlü iki yere daha fiyat sordum. Biri 25 diğeri ise 30 lira istedi gecelik. Baktım olacak gibi değil hiç durmadan Dibulla’ya doğru ilerlemeye karar verdim. Terminalden Barranquilla yönüne giden bir otobüs buldum. Barranquilla yönüne gittiği için önce Riohacha’ya gidip oradan Dibulla için ayrı vasıta bulmama gerek kalmamıştı.
Doğrudan kasaba yol ayrımında inebilecektim.
Normal şartlarda saat 5’te bindiğim bu otobüsün beni saat 7-7,5 civarı Dibulla önlerinde indirmesi  gerekiyordu. Ama bizim otobüs yolda iki kere bozulunca ben zifiri karanlık Dibulla yol ayrımına geldiğimde saat 10:30’du. Yol ayrımından Dibulla’ya olan mesafe yaklaşık 6 km. Gecenin o vaktine kasabaya yürümek hem kolay değil hem de oldukça tehlikeli. Yol ayrımındaki çardağa
doğru yürüyüp çardağın altında bira içen gençlere merhaba dedim. Gençlerin motorsikletleri  çardağın yanında sıra sıra dizilmişti.

Buralarda bütün motorsikletler taksi görevi gördüğü için bira içen gençlerden birine “beni kasabaya kaça atarsın” diye sordum. 10 lira para istedi. Zaten cebimde 3 kuruş para kalmış onu da çocuğa kaptırmamak için türk usülü sıkı bir pazarlığa  giriştim. 5 lira + 1 bira karşılığında çocukla anlaştık. Çocuğa birasını peşin peşin ısmarladım. Bizimki birayı bir dikişte içip, hadi gidelim diye bana seslendi. Kafamda, bu sarhoşun motoruna binmek mi daha tehlikeli yoksa Dibulla’ya tek başıma gece karanlığında ağaçların arasında yürümek mi daha tehlikeli diye tartıp, Çocukla seyahat etmenin daha güvenli olduğuna karar verdim.
Dibulla’nın girişinde bizim devlete ait kuruluşların yaz kamplarına benzer devlete ait kamp gibi bir şey var. Çocuğa, burada bir durup soralım, çadır kurulabiliyor muymuş buraya, ne kadar istiyorlarmış çadır yeri için, dedim. Gece karanlığında plaja gidip el yordamı ile çadır kurmaktansa en azından burası ucuzsa ilk gece burada kalabilirim diye düşünüyordum. Kampın önünde durduk ki in cin top atıyor. Demir kapısına defalarca vurduktan sonra nihayet 200 metre ileriden el fenerlerinin ışığını gördük. Yanımıza gelen görevlilere buraya çadır kurup kuramayacağımı sordum. Adamlar kurabilirsin ama sabah 6’da kamp açıldıktan sonra kurabilirsin, diye cevap verdiler. Görevlilerde ana kapının anahtarı yokmuş o yüzden kapıyı açamazlarmış, sabah müdür geldikten sonra giriş yapabilirmişim. Çaresiz plaja gitmeye karar verdim.

Motorcu çocuk beni köyün merkezine bıraktı. Turist görmeye pek alışık  olmayan köylülerin meraklı bakışları altında plaja doğru yürüdüm. Plaja doğru giden patikadan yürürken birden, daha önce türk görmedikleri her hallerinden belli 5-6 köpek önümü kesti. Köpeklerin saldırısını türk üsulü “hoştt” diye gürleyerek savuşturdum. Benim çektiğim Hoşt’u duyan köpekler neye uğradıklarını şaşırıp kaçıştılar. Bu geceki tek köpek maceramın bu  olmayacağını nereden bileyim, karanlıkta tökezleye tökezleye plaja nihayet vardım.

Plajdan

Plajda gördüğüm hindistan cevizi ağaçlarından birini, gözüme kestirerek,  karanlıkta el yordamı ile çadırımı bu hindistan cevizi agacının altına kurmaya başladım. Kurarken de umarım kafama hindistan cevizi düşmez diye dua ediyorum. Biraz zorlansam da çadırımı düzgün bir şekilde kurdum. Çadırı kurunca bana bir güven de geldi. Bu karanlıkta, gecenin bu saati çadır kurabiliyorsam bu kampçılık işinde bana karada ölüm yok diye böbürlendim kendi kendime.

Çadırım

Aslında acemiliğime gelmiş. Bizim Çağdaş bana Bolivya’dayken pilsiz cinsinden, kurma kollu, afili bir kampçı lambası hediye etmişti. Keşke çadırı kurmadan önce akıl edipte o lambayı çantamdan çıkartsaymışım. Çadırı çok daha çabuk kurardım. Gerçi çadırı kurduktan sonra Çağdaş’ın lambası çok işimi gördü. Lamba sayesinde çadır içerisinde kitap okumak etrafımı görebilmek ve  eşyalarımı  yerleştirmek mümkün oldu.
Çadırı kurup yerleştikten sonra içeride lambamı açmış keyifle kitap okuyordum ki, birden çadırın kapısı zorlanmaya başladı. Hemen yerimden sıçradım ve çantamdaki bıçağı çıkarıp “kim o!” diye seslendim. Cevap yerine çadırın kapısı daha çok zorlanmaya başladık. Eyvah dedim ayvayı yedim. Çadırın fermauarını açıp kafamı dışarı uzatmaya da cesaret edemiyorum. Sonuçta kafaya bir sopa
ya d a pala darbesi yemek d e var. Kapıdan gelen sese kulak verdim, sanki çadırın doğrudan kapısı zorlanmıyor da kapının olduğu yerde çadırın dibine doğru tünel kazılmaya çalışılıyor gibi. O an anladım, kapıyı zorlayan bir insan değil de “gecenin bu saati nereden çıktı bu gecekondu!” diye meraklanan plaj sakini bir köpek. Yine yüksek perdeden bir Hoşt çekerek çadırın kapısına doğru
sertçe vurdum. Bizim zavallı meraklı köpek neye uğradığını şaşırarak viykleye viykleye kaçtı. Çadırı açıp baktığımda, arkasına baka baka kaçan sarı bir köpek gördüm. Bizim bu meraklı köpek ile sabah kalktıktan sonra yüz yüze tanışma fırsatı da buldum. İkimiz de gece yaşanan tatsızlığı çabucak unutup dost olduk. Şimdi benim çadırımın kapısında nöbet tutuyor bizim sarıbaş.

Sabah kalkınca ilk işim çadırın içinden dışarısını fotoğraflamak oldu

çadırın içerisinden

çadırın içerisinden

Çadırın ertesi gün yerini değiştirdikten sonra durduğu yer

Dibulla

Çadırın hemen yabnındaki nehir ağzı

Çadırın hemen yabnındaki nehir ağzı

Nehirden

Çadırın önündeki plaj

Dibulla

Plajdan

Nehir ve Deniz

Ekvador’un herhalde Galapagos ile birlikte en önemli turistik merkezi Mitad Del Mundo adını verdikleri ekvator çizgisi. Bu hayali çizgi Kolombiya ve Brezilya gibi ülkelerden de geçmesine rağmen bunu en iyi para kazanma aracı haline getiren ülke haliyle Ekvador. Para kazanma aracı haline getirmiş dediğime bakmayın. Ekvator çizgisine gitmek ve gezmek hiç de pahalı değil. Anıtın bulunduğu alana giriş ücreti sadece 2 dolar. Hatta anıt çevresinde bulunan kafeteryalar şehir merkezinde bulunan kafeteryalardan çok daha ucuz.

Ekvator çizgisi anıtına gitmek için şehir içinden kalkan otobüslere biniyorsunuz. Yaklaşık 45 dakika süren bu seyahatin bedeli 40 cent. Ben gitmeden önce ekvator çizgisinin ve anıtının şehrin bayağı dışında dağ başında bir yerde olduğunu sanıyordum. Aslında şehrin içerisindeymiş. Belki bir 20-30 sene önce şehrin dışında olan bu alan kentin genişlemesi ile Quito’nun uç semtlerinden biri olmuş. Belediye de buraya çalışan otobüsler koyunca ulaşım oldukça rahatlamış.

Ekvator çizgisine gitmek için otobüs durağına gidiyorum

Ekvator çzigisinin bulunduğu bölgede oturanlar da bu otobüsü kullandığı için çok kalabalık. oturacak yer bulmak zor.

Sanırım bu dönem Quito’nun ölü sezonu. Zira otobüste turist namına tek insan bendim. Otobüste yerli halkla sohbet ede ede yol aldım. Göz açıp kapayasıya kadar Mitad del Mundo’ya varmıştım. Ekvadorlular, ekvator çizgisinin bulunduğu alanın etrafını çok güzel düzenlemişler. Müzeler, hediyelik eşya satıcıları, restoranlar, parklar ve ağaçlar size güzel bir gün geçireceğinizi garanti ediyor.

alandaki binalardan

Çok güzel duvar resimleri var burada. duvar resimlerini ayrı bir yazıda paylaşacağım

Ekvator anıtının çevresi duvar resimleri ve heykeller ile süslenmiş

2 dolar ödeyip biletimi alarak alana giriş yaptım. Bu arada siz siz olun buraya gelirseniz benim gibi biletinizi çöpe atayım demeyin. Çünkü gezinizi bitirip dışarı çıkmak istediğinizde biletinizi tekrar kontrol ediyorlar. Neyse ki kapıdaki güvenlik görevlisi anlayışlıydı da çıkarken de para ödemek zorunda kalmadım.

Giriş

Dediğim gibi alan üzerinde bir çok müze ve gezilecek yer var. Benim en çok ilgimi çeken yer böcek müzesi oldu. Böcek müzesinde dünyanın her yerinden özellikle de Ekvador’dan devasa böcekler, kelebekler var. Duvarlarda ölü böcekler sergilenirken camekanlar içerisinde ise canlı canlı Tarantulalar, adını sanını bilmediğimiz devasa böcekler sergileniyor.

Böcek Müzesinden

Böcek Müzesinden

Böcek Müzesinden

Böcek Müzesinden

Böcek Müzesinden

Böcek Müzesinden

Böcek Müzesinden

Sadece ölü böcekler değil canlılar da var

Ekvator çizgisinin bulunduğu yere devasa bir anıt yapılmış anıtın önünde uzanan yaklaşık 15 cm kalınlığındaki çizgi ise Ekvator Çizgisi. Hemen bir bacağımı ekvator çizgisinin kuzey kısmına diğer ayağımı da güney kısmına koyarak bir şey olacak mı acaba diye bir süre durdum. Yok bir şey olmuyor. Vücudunuzun yarısı güney yarımkürede diğer yarısı ise kuzey yarımküredeyken tek hissettiğiniz şey “dışarıdan bu yaptığım çok salakça gözüküyor mu acaba” hissi oluyor. Gerçi kocaman kocaman adam ve kadınların biraz ilerimde aynı şeyi yaptıklarını görünce fazlası ile rahatladım.

Ekvator çizgisi

Ekvator çizgisi ve anıt

Aslında biliyorsunuz Ekvator çizgisi dediğiniz hayali bir çizgi. Bulunduğum yer yakınında 3 farklı ekvator çizgisi olduğunu öğreniyorum. Oradaki görevlilere “Bu çizgilerden hangisi doğru? Yerlilerin yaptığı en doğru çizgiymiş öyle mi?” diye soruyorum. Görevliler, “Saçmalamasınlar, bütün çizgiler doğru” diyorlar. Şaşkınlıkla ” Nasıl yani? Hepsi doğru olamaz ki, İlla ki bir tanesi doğru diğerleri yanlıştır ” diyorum. Görevlilerden biri “Bak” diyor “Ben şimdi şu ilerideki tepe var ya, işte oraya gitsem elime beyaz boya ve fırça alıp kendi çizgimi çizsem yine de doğru çizgi olur” diyor. İyice şaşırıyorum. Sonra adam açıklıyor “Çünkü ekvator çizgisi dediğimiz şey aslında 15 santimetrelik bir çizgiye değil kilometrelerce büyüklükte bir alana tekabül ediyor. O yüzden bu alan içerisinde nereye çizgi çizersen çiz doğru olur.” Aklıma bizim Nasrettin Hoca’nın hikayesi geldi ister istemez.

Adamın açıklaması bana tatmin edici geliyor. Baktım bilgili bir arkadaş buldum fırsatı kaçırmayayım diyorum ve bizim Barış Manço’nun su deneyini soruyorum. Adama, “Burada su deneyi yapıyorlar diye duydum nerede yapıyorlar?” diye soruyorum. Bu kez diğer görevli giriyor araya, gülerek “Turist tuzağı o sakın inanma, illa deney yaptıracağım diyorsan ileride ki çizginin orada yapıyorlar ama dediğim gibi enayilik” diyor. “Nasıl yani?” diyorum ” Ben televizyonda izlemiştim  su bir tarafta sağa bir tarafta sola doğru dönüyordu” diye ekliyorum. Adamlar hep beraber gülüyorlar, bilgili gibi gözüken arkadaş alıyor sazı eline ” Aslında normalde öyle bir fizik kanunu var ama etkilerini burada hissetmek imkansız. Çünkü dediğim gibi 1 adım atıp da diğer yarım küreye geçebileceğin bir çizgi değil ekvator çizgisi, tahmin ettiğpinden çok daha büyük bir alana tekabül ediyor. O bahsettiğin deney yapanlar şarlatan. Adam sihirbazlık numarası gibi yapıyor. çizginin bir tarafına geçerken sola dönüyor o sola dönmenin etkisi ile su da sola dönüyor, diğer tarafa geçerken de sen farketmeden sağa doğru dönüyor o dönmenin etkisi ile su sağa doğru dönüyor. İstersen kendi evinde de yapabilirsin bunun için ekvator çizgisine ihtiyacın yok” diyor. Adamların açıklamaları oldukça tatmin edici geliyor ama yıllardır şartlandırmışız kendimizi, inanmışız bir kere Barış Manço’ya. O yüzden adamlar ne kadar tatmin edici konuşsa da güvenemiyorum adamlara. Anıt çevresindeki dükkanlara ve oranın esnafından kimi gördüysem soruyorum bu su deneyini, hepsi de aynı şeyleri söylüyor. Her ne kadar hayal kırıklığına uğrasam da bütün bu deneyin turist tuzağı olduğuna aklım yatıyor.

Bu arada bir ekvator çizgisi numarası daha var. Ekvator çizgisinin bulunduğu bu alanda tartılırsanız normal kilonuzun en az 2-3 kilo altında çıkıyormuşsunuz. Hadi ordan, diyerek tartının üzerine çıktığımda gerçekten de 3 kilo az tarttığını gördüm. Tartıyla mı oynamışlar, doğa kanunu mu, takdir-i ilahi mi bilemedim. 3 kilo az çıkmak mutluluk veren bir şey olduğu için de “tartıyla mı oynadınız” diye işin iç yüzünü hiç  kurcalamadım.

Kilo sorunu olanlar burada tartılsın, 3 kilo eksik çıkmak garanti :)

Burada yapılann bir diğer turistik ‘hap yap para kap’ etkinliği ise Mitad del Mundo’yu gördüm sertifikası. Oradaki herhangi bir hediyelik eşyacıya girdiğinizde aynı mezuniyet diploması gibi bir sertifika satın alabiliyorsunuz. 2 dolares karşılığında üzerinde adınız yazan kaliteli kartona basılmış sertifikanızı alıyorsunuz. Hediyelik eşyacı sanki EKvador’un bağımsızlık bildirgesine imza atıyormuşçasına ciddi bir biçimde oldukça havalı bir imza çakıyor sertifikaya, sonra elinde sertifika ile birlikte dışarı fırlayıp önüne gelen ilk turiste şahit imzası attırıyor. Siz de imzaladıktan sonra havalı bir veni vidi vici belgesine sahip oluyorsunuz. Akşam yemeğini bisküvi ile geçiştirmeye karar vererek 2 dolar ücreti ödeyip sertifikamı alıyorum.

Hediyelik eşya satan dükkanları dolaşıyorum. bolivya görmüş birisi için gerçekten de çok pahalı fiyatlar. Zaten uzun zamandır bağışlar da durduğu için hediye almamı gerektirecek bir durum yok o yüzden alışveriş yapmadan geziniyorum. Girdiğim bir dükkanda çocuklar için yapılmış tişörtler çok hoşuma gidiyor. Aklıma hemen bizim Erdal‘ın yakışıklı oğlu Çınar geliyor. En küçük bağışçım Çınar için bir tişört beğeniyorum. Alışverişimi de tamamladıktan sonra orada bir kafeye oturup çevrenin tadını çıkarıyorum. Şansıma Kafe şehir merkezindeki kafelerden daha ucuz çıkıyor.

Fiyat listesi. Para birimi ABD doları

Buradan şehir merkezine dönüş de geliş gibi oldukça basit. Ekvator çizgisi için yapılmış alanın hemen girişinden belediye otobüsleri kalkıyor ve ister troyleybüs isterseniz de metrobüs aktarma istasyonlarına bu otobüsler ile ulaşabiliyorsunuz.

Guayaquil’in o güzel terminaline gidip Quito için bulabildiğim en geç saatteki ve en ucuz otobüse biletimi aldım. Ekvator genelinde otobüsler bildiğiniz külüstür. Nitekim bilet aldığım otobüs de oldukça eski model bir otobüstü. Otobüste klima sistemi olmadığı için kapı pencere açık şekilde yola çıkıldı. Güney Amerika genelinde klimaları sonuna kadar açmayı sevdikleri için otobüsler buz gibi soğuk olur. Bunu bildiğim için bavulumda her zaman küçük seyahat battaniyelerinden taşırım. Iberia’dan ve Peru’da bindiğim bir otobüs şirketinden birer tane battaniye ödünç aldığım için her daim hazırlıklıyımdır. Otobüste klima olmadığını görünce -ki önceki yazımda bahsetmiştim Guayaquil’de cehennem sıcakları hüküm sürüyor- “ne gerek var battaniyeyi yanıma almaya” diyerek battaniyemi bavuldan çıkarma gereği duymamış ve bavulumu doğrudan bagaja vermiştim. Keşke yapmasaymışım. Sabaha karşı 4 gibi soğuktan titreyerek uykumdan uyandım. Ama nasıl soğuk. Bütün pencereler sıkı sıkı kapalı olmasına rağmen içerisi resmen suyun donma derecesinin altında gibi. Çaresiz kollarımı tişörtün içerisine sokup titreye titreye yola devam ettim. Quito 2500 metrelik rakımı ile La Paz’dan sonra dünyanın en yüksek başkenti. Bu yüzden her ne kadar Ekvator çizgisinin dibinde yer alsa da bazen insanı titretecek kadar soğuk olabiliyor. Yoğun bitki örtüsü dışında aynı bizim karasal iklim özellikleri gösteriyor. Öğlenleri insanı terleten yakıcı bir güneş çıkıyor akşam üstleri ise bildiğiniz üşüyorsunuz. Belki yol hali benim bünyem biraz zayıfladığı için soğuğu fazla hissettim bilemiyorum.

Tarihi Kentten

Quito’da şehrin güney ve kuzeyinde iki terminal yer alıyor. Ben Güneydeki terminalde indim. Guayaquil terminaline göre gayet mütevazi olan terminal binasının hemen yanında aynı Guayaquil’deki gibi bir Metrobus sistemi var. Quito’da metrobusler dışında troleybüs sistemi de var. Yaşı küçük olanlar belki troleybüs nedir hatırlamaz. Benim yaşlarımda olan İzmirliler  hatırlayacaklardır, troleybüs eskiden bizim kentlerimizde de olan bir otobüs sistemi. Bu tip otobüsler benzin yerine elektrik enerjisi ile çalışıyorlar yani bir anlamda tramvayın tekerlekli olanı diyebiliriz troleybüslere . Otobüs, üzerinde boynuz misali iki direk vasıtası ile yol boyunca yerleştirilmiş elektrik direklerinden enerji çekerek hareket ediyor. Bizde çeşitli bahaneler ile kullanımına son verilen bu çevre dostu sistem hala bir çok Avrupa ülkesinde kullanılmaya devam ediyor.

Metrobus durağı

Konuyu dağıtmayalım metrobüs ve troleybüs sistemi sayesinde şehir içinde ulaşım gayet hızlı ve sorunsuz. Şehir aynı Cartagena’daki gibi  iki ana bölümden oluşuyor. Tarihi merkez ve modern merkez. Ama bu iki bölüm Cartagena’daki gibi katı çizgiler ile birbirinden ayrılmış değil. Tarihi kentte bir çok modern bina ile karşılaşmanız mümkün. Cusco ya da Cartagena’da dolaşırken iyi korunmuş tarihi doku sayesinde  kendinizi sanki 300 yıl öncesine ışınlanmış gibi hissedersiniz, Quito’da tarihi doku  bir Cartagena, Cusco kadar başarılı olmasada kapladığı geniş alan ve tarihi yapıların fazlalığı sayesinde kendine özgü bir havatya sahip.  Ekvatorlular  tarihi kentteki yapıları  ellerinden geldiğince korumuşlar ve bu koruma kenti Unesco’nun Dünya Mirası listesine sokmuş.

Ben kentin tarihi kısımına yakın bir bölgede ucuza hostel bulup kaldım. Daha doğrusu doğrudan internette en ucuz fiyata sahip olduğunu gördüğüm hostele gittim. Hostel Revolution isimli bu  hostele girişimi yaptırırken kayıt formunu doldurması için pasaportumu uzattığım hostel sahibi, pasaportumu elinde evirip çevirip, “Türk müsün?” diye sordu ve “burada kalan bir türk daha var” dedi. Kesin arap turisttir diye düşünerek “adı ne? ” diye sordum. “Devrim” dedi “Şu an televizyon odasında gel tanıştırayım” diye de ekledi. İsmi “Devrim” anlamına gelen bir hostelde “Devrim” isimli Türkiye’den gelmiş birisi ile tanışmak ilginç bir deneyimdi. Devrim 2-3 senedir Güney Amerika’daymış, bir süre Kolombiya’da kalmış ama orada vize sorunları yaşayınca Ekvator’a gelmiş. Şimdi Quito’da bir dil kursunda İngilizce ders vererek para kazanıyor. Ekvator koşulları için oldukça iyi sayoılacak da bir para kazanıyor. Hani hep “Yahu şu İngilizler, ABD’liler ne kadar şanslı insanlar, İngilizce anadilleri olduğu için dünyanın her yerinde ingilizce dersi vere vere gezebilirler” diyoruz ya, Devrim aslında ingilizce ders vermek için illa İngilizce konuşulan bir ülkede doğmanın gerekli olmadığının canlı kanıtı gibi. Buradan Kolej mezunu ve üniversitede ingilizce eğitim alan tüm arkadaşlara duyurulur. İngilizce ders vererek gezebilirsiniz arkdaşlar!

Devrim sağolsun Quito ile ilgili bir çok yararlı bilgi verdi bana. Özellikle methettiği Şehrin tarihi kısımlarını gezerek Quito turuna başladım. Şu an şehrin orta ve alt sınıflarının oturduğu  tarihi kısmında eskiden Quito’nun zenginleri oturuyormuş. Şehir büyüdükçe ve zenginler zenginliklerine zenginlik kattıkça elbette ihtiyaçları da farklılaşmış ve şehrin modern kısımına göç etmişler. Alışveriş merkezleri ve eğlence mekanları hep şehrin modern kısımında. Tarihi bölümü gezerken bir çok sokağı İzmir’deki Kemeraltı’na benzettim. toptan ve parakende elbise satıcıları, hırdavatçılar, küçük beyaz eşyacılar bütün sokakları ele geçirmiş.

Quito'dan

Pazar günleri Güney Amerika genelinde Bisikletle Gezme günü oluyor

Quito'dan

Tarihi kısımdan

Tarihi Kentten

Tarihi Kentten

Quito

Quito

Quito

Quito

Yan gelip yatmış aziz heykelciği hiç görmemiştim

Binaların içinde çok güzel avlular o avlularda da benim bütçemi aşan çok güzel restoranlar var

Quito

Quito

Quito

Quito

Quito

Quito

Quito

Çöp tenekeleri müthiş!

Quito

Quito'nun polisleri bile nostaljik kıyafetler giymiş. Bizim eski Frukolar gibi

Quito

Quito

Quito

Şehrin turistlerin uğrak yeri olan bir diğer bölgesi ise Mariscal isimli muhit. Mariscal aynı bizim İstiklal caddesi, Kıbrıs şehitleri cadddesi gibi eğlence mekanlarının toplandığı bir bölge. Her keseye göre Restoran, bar, Club bulmak mümkün. “Her kese” tanımının içerisine ne yazık ki benim acınası cüzdanım girmediği için mekanlara girmeden sadece sokakları gezerek bölgeyi tanıdım.

Kentin en güzel yanlarından biri adım başı büyükçe parklar olması. Restoran ve barlar yerine bedava olan parklarda zaman geçirmeyi uygun buldum. Zaten genel olarak Güney Amerika’da parklar çok güzel. Bizdeki gibi iki tane bodur ağaç, bir tane demir kaydırak koyup al işte park demiyorlar. O kadar güzel ağaçlar var ki. Mahalle arasındaki parklar bile Botanik Bahçesi kıvamında oluyor. 3-4 katlı bina yüksekliğindeki dev ağaçların gölgesinde dinlemek gerçekten çok keyifli.

Parklar çok güzel

Quito'dan

Quito'dan

Quito

Quito seyahatim sırasında tek yaşadığım terslik,  ağzımın hem sağ tarafında hem de sol tarafında iki ayrı dolgunun aynı anda düşmesi oldu. Yemek yerken lokmaları  ne sağ taraf ile ne sol taraf ile çiğneyebiliyordum. Sadece ön dişlerimi kullanarak kemirgen misali yemek yemek zor olduğu için kendime dişçi aramaya başladım. 3-4 saat boyunca sokak sokak gördüğüm bütün dişçilere fiyat sordum. Sanki anlaşmışlar gibi dolgu başına minimum 30 dolar para istediler. İki dolgu için toplam 60 dolar vermem gerekiyordu. Cebimde toplasan 70 dolar para olduğu için bu miktarı vermem mümkün değildi. O an aklıma Quito’da varsa Dişçilik Fakültesine gitmek geldi. Sonuçta fakültedeki fiyatlar piyasa’dan daha düşüktür diye düşündüm. Gerçi Ege Üniversitesinden biliyorum tedavileri staj niyetine son sınıf öğrencileri yaptığı için yapılan tedavi ile ilgili ufak tefek sorunlar yaşanmıyor değil. Ama sonuçta hem  dışarıda özel diş doktoruna gidecek param yok hem de son sınıf öğrencileri benim gibi hastaları kesip biçebilecek ki tıp ilimi gelişecek. Hemen Dişçilik fakültesini aramaya başladım. Yürüye yürüye tarihi kent ile modern kent arasında bir yerde fakülteyi buldum.

Diş fakültesi

Fakültenin girişindeki danışmaya dışarıdan hasta kabul edip etmediklerini sordum. Bana önce kimliğimin (yani benim durumumda pasaportumun) fotokopisini çektirip gelmem gerektiğini, kayıt için de 5 dolar ücret ödeyeceğimi söylediler.  Dolgu ücreti ne kadar diye sorduğumda , 5 dolar ücret ödeyip kayıt yaptıktan sonra muayene sonucuna göre tedavi ve ücretin söyleneceğini, ayrıntılı bilgiye sahip olmadıklarını, tedavi işleri ile üst kattaki kliniğin ilgilendiğini söylediler. Fotokopimi çektirdikten sonra doğrudan üst kata kliniğin olduğu bölüme çıktım. Elimde fotokopi şaşkın şaşkın kayıt yaptıracağım yeri ararken orada bir bankta oturan genç biri yanıma yaklaşıp, “bir problemin mi var yardımcı olayım” dedi. Ona dolgularımın düştüğünü, yenilemek istediğimi söyledim. Tamam, ben sana yardımcı olurum diyerek elimden fotokopiyi kaptı, sen burada bekle ben aletlerimi alıp geliyorum diye de ekledi. Bu aşağı kata gidip 5 dakika sonra elinde bizim musluk tamircilerinin kullandığı cinsten bir alet çantası ile geri döndü. Eyvah hapı yuttum, dedim içimden. Çocuk beni de alıp birbirinden paravanlarla ayrılmış onlarca dişçi koltuğunun bulunduğu büyük bir salona aldı. Geç otur dedi. Ben ee kayıt yapmayacakmıyız, diye sorduğumda gayet bıçkın bir şekilde kafasını yana eğip, endişelenme hallederiz, dedi.

Çaresiz koltuğa oturdum.  Çocuğa akşam yola çıkmayı düşündüğümü o yüzden ne yapılacaksa bugün tamamlanması gerektiğini söyledim. Çocuk o zaman muayene formalitesini geçelim ben hemen bakıp tedaviye geçeyim dedi. Neyse bu baktı soldaki diş hemen dolgu yapılabilirmiş ama sağdaki çürümeye başlamış, o yüzden sinirlere kadar ilerleyip ilerlemediğini anlamak için röntgen çekmek, doğrudan dolgu yapmayıp ilaç koyup 3-5 gün beklemek lazımmış. Ben o akşam yola çıkmayı planladığım için çocuğa, soldakine doğrudan dolgu yapalım, sağdakini de elden geldiğince temizleyip geçici dolgu yapalım, ben daha geniş bir zaman bulduğumda onu tedavi ettiririm dedim. Çocuk yine bıçkın bir şekilde, hay hay, dedi. Ama, dedim, bir sorunum var, benim fazla param yok dolgu ücreti ne kadar öğrenmem lazım önce, dedim. Çocuk dolgu ücreti 15 dolar dedi. Yukarıda yazmıştım dışarıda dolgu için 30 dolar istiyorlar. Çocuğa, ee dedim geçici dolgu ile normal dolguya aynı ücreti mi alıyorsun. Bu bir düşündü, düşündü (bu kadar uzun düşünmesinden anlamalıydım) düşündü ve sonunda; iyi o da 10 dolar olsun, dedi.

Bizim cukkacı dişçilik öğrencisi

Tamam dedim, çocuk başladı tedaviye. Bu arada çocukla sohbet etme fırsatımız da oldu. son sınıf öğrencisiymiş, mezun olup kendine bir muayene açmak için gün sayıyormuş. Çocuğun eli de bayağı hafifti, bir güzel dolguyu ve geçici dolguyu yaptı, bedavadan tartar temizliği de yapıverdi sağolsun. Ben teşekkür edip koltuktan kalktım  ve kenarda duran fotokopimi alıp “kayıt ve ödeme işlemlerini nerede yapacağım” diye sordum. Bizimki, yine kafasını bıçkınca yana eğip elimden fotokopiyi kaptı, kayıt işlemlerini ben yapacağım sen ödemeyi bana yapacaksın, dedi. O an bizim uyanığın ne yaptığı konusunda jeton düştü, keşke daha iyi pazarlık yapsaydım diye dertlenerek parayı bizim uyanığa uzattım. Bizimki parayı bir tek alnına sürmedi, doğrudan cuk diye cebine attı. İçimden helal-i hoş olsun diyerek ayrıldım. Bizim uyanık güzel yere dükkan açmış, günde 2-3 hastanın benim gibi kaydını yapmayıp parayı cebe atsa güzel para yapıyor. Gerçi ben de zararlı çıkmadım bu işten en azından 5 dolar ekstra kayıt ücretinden kurtuldum. Hem de dışarıda 60 dolara yaptıracağım işi 25 dolara yaptımış oldum.

Saat kulesi bile var. Gel de İzmir'e benzetme!

Ekvator’un başkenti Quito ile Guayaquil arasında bizim Ankara ile İstanbul arasındakine benzer bir ilişki var. 4 milyona yaklaşan nüfusu ile Guayaquil, Quito’nun neredeyse iki katı nüfusa sahip. Ekvator’un beşte biri burada yaşıyor. Bu nedenle burası Ekvator’un en sanayileşmiş, en zengin noktası.

Guayaquil'den

Guayaquil'den

Guayaquil'den

Guayaquil'den

Peru, Mancora’dan doğrudan Guayaquil için otobüs bileti aldığımdan dolayı kesintisiz bir yolculuk yaptım. Bir tek sınır kapısında giriş çıkış işlemi için durduk. Ekvator’a giriş yapmak tüm dünya vatandaşları için gayet kolay. EKvator neredeyse dünyanın hiç bir ülkesi için vize uygulamıyor. Vize uyguladıkları ülkelerin ismini bir panoya asmışlar, toplasanız 5 ülkeye ancak vize uyguluyorlar. Onlar da Liberya, Eritre, Çin gibi ülkeler. Sanırım Çinlilerin dünyanın her yerine yayılıp lokanta açmaları Ekvatorluların gözünü korkutmuş. Kolaylıkla giriş işlemlerimi hallettikten sonra pek de rahat sayılmayacak bir yolculuk ile Guayaquil’e vardım. Peru’da genel olarak otobüsler alabildiğine lüks olmasına rağmen sanırım bu hatta en külüstür otobüsleri koymuşlar. Otobüste televizyon olarak 55 ekran tüplü televizyon vardı dersem otobüsün ne kadar külüstür olduğunu anlarsınız.

Guayaquil terminali şu ana kadar Güney Amerika’da gördüğüm en lüks terminaldi. Güney Amerika’da Otobüs Terminalleri genelde it uğursuz takımının cirit attığı pek de tekin olmayan karanlık yerlerdir. Guayaquil’de o kadar lüks bir terminal yapmışlar ki şaşırmamak bundan bahsetmemek elde değil. Terminalin eski hali ile ilgili fotoğrafları yeni binanın içerisinde belli noktalara koymuşlar. Resimlere bakınca adamların yeni terminal için bayağı emek ve para harcadıklarını anlıyorsunuz. Terminal binası 3 katlı devasa bir bina, binayı alışveriş merkezi gibi inşa etmişler. Nitekim bina içerisinde aralarında lüks mağazalarında bulunduğu yüzlerce dükkan var. Terminalin bir diğer güzel yanı ise bina genelinde ücretsiz wireless internet bağlantısı olması. Guayaquil’den Quito’ya gitmek için otobüs beklerken bu internet bağlantısı çok işime yaradı.

Terminal kapısı önünde sigara içen bir Ekvatorluya, terminal’den şehir merkezine gitmek için nerede dolmuş bulabileceğimi sordum. Önceden de bahsetmişimdir bilinenin aksine dolmuş olayı bizim ülkeye özgü bir şey değil. Güney Amerika’da da dolmuş ve taksi dolmuşlar bütün ülkelerde karşınıza ucuz ulaşım aracı olarak çıkıyor. Neyse adam “ Ne gerek var dolmuşa, doğrudan Metro’ya bin daha hızlı gidersin” diyerek terminalin hemen karşısındaki büyük binayı gösterdi. Adama teşekkür ederek Metro binasına doğru gittim. Aslında metro da değilmiş. Bizim İstanbul’daki gibi Metrobus sistemi var bu şehirde ve ekvatorlular kısaca metro diyorlar bu sisteme.

Otobüsler biraz eski görünümlü olmasına rağmen kendilerine ayrılmış özel şerit sayesinde şehir içinde bu sistem ile hızlıca seyahat etmek mümkün. 25 cent vererek metrobus’e atlayıp şehir merkezine gittim. Paradan bahsetmişken, Güney Amerika’da dolar bozdurmak zorunda olmadığınız tek ülke Ekvator. Ekvator kendi para birimi olan Sucre’yi yıllar önce tedavülden kaldırıp ABD dolarına geçmiş. Şu an ekvator’un resmi para birimi ABD doları. Buralara sırf muz üretiminin fazlalığı yüzünden muz cumhuriyeti denmediği bu şekilde anlaşılıyor.

Halktan insanlarla konuştuğumda istisnasız hepsi Sucreli günleri özlemle anıp, dolara geçtikten sonra her şeyin iki katı pahalılandığını, artık daha fakir olduklarını söylediler. Gerçekten de fiyatlar Bolivya ve Peru’ya göre gözle görülür derecede pahalı bu ülkede.

Guayaquil'den

Ayakkabıcıların bulunduğu bir arasta

v

ekvator gerçekten de yeşil bir ülke

Ekvator için her şey söylenebilir ama turistik bir ülke olduğu söylenemez. Peru, Bolivya, Kolombiya gibi ülkelerde adım başı Enformasyon bürosu ya da turizm polisi ile karşılaşır her türlü bilgi ihtiyacınızı karşılar, sorunlarınız varsa çözersiniz. Hatta turistlerin zorda kalmadıkça uğramadıkları Paraguay bile Ekvator’dan daha turist dostu bir ülkedir. En azından büyük şehirlerde merkezi noktalarda turizm Enformasyon büroları bulabilirsiniz. Ekvator ise tüm doğal zenginliğine rağmen turizm konusunda sınıfta kalıyor. Şehir ve ülke ile ilgili bir harita bir broşür bulacağınız Enformasyon bürosu bulmak için özel çaba sarfetmeniz gerekiyor. Ülkenin turizm açısından can damarı olan Galapagos adaları dışında, ekvatorlular aman daha fazla turist gelsin aman gelen turist rahat etsin diye bir çaba harcamamışlar. Gerçi Galapagos adaları cidden sağlam bir gelir bırakıyor sanırım o yüzden bitli turist tabir edilen backpackerslar ile uğraşmak istemiyorlar.

Galapagos adalarına gitmek için iki seçenek var. Ya uçak ile ya da tekne turları ile Galapagoslara gidiyorsunuz. Ama fiyatlar resmen el yakıyor. 4-5 günlük gemi turları 1500-2000 dolar arasında değişiyor. Eğer son güne kalırsanız biraz indirim yapıyorlar. Ancak yine de bir 1000 doları gözden çıkarmak gerekiyor. Gayet fakir bir gezgin olduğum için elimden, tur ilanlarına acentaların camlarına yapışarak bakmaktan başka bir şey gelmedi. Siz de Galapagos’a gidemezseniz üzülmeyin, şehir içinde üniversitenin bahçesinde otlayan dev kaplumbağaları görüp fotoğraflayarak nefsinizi öldürebilirsiniz.

Guayaquil

Sokakta Lada marka arabalarla çok karşılaşıyorsunuz. Sanırım zamanında Lada çok ithal edilmiş buraya

Guayaquil

Guayaquil

Guayaquil

Guayaquil göçün yoğun olduğu sanayileşmiş bir kent olduğu için şehir içinde pek tarihi yapı kalmamış. Devlet bazı yerlerde bir kaç sokağı koruma altına almış. Oralara giderek şehrin eski hali ile ilgili fikir sahibi olabiliyorsunuz. Şehirde en çok hoşuma giden yer Malecon 2000 oldu. Yukarıda yazmıştım şehir nehir kenarına kurulmuş bir liman kenti. Ekvatorlular nehir boyunu parklarla güzelce döşeyip buraya Malecon 2000 adını vermişler. Elverişli iklim koşullarının da yardımı ile nehir kenarındaki bu park bir nevi botanik bahçesi haline gelmiş. Park içerisinde belirli aralıklar ile restoranlar ve çay bahçeleri var. Seyyar dondurma, çerez ve meyve satıcıları ise parkın her yerini sarmış durumda. Günün her saati Ekvatorlular çocukları ile birlikte parkı dolduruyorlar. Bu parkta uzun yürüyüşler yapmak çok keyifli.

Nehir boyu

Nehirde kanoyla seyahat eden bir turist

Parkın planı

Malecon 2000 Parkından

Malecon 2000 Parkından

Malecon 2000 Parkından

Park en çok çocuklara yarıyor

Parktan

Keşke bizim parklarda da mitolojik konulu heykeller olsa. Mesela bizim öz be öz Anadolulu Marsyas'ın bir heykelini koysak parkın birine kesin pipisi gözüküyor bunun diye heykeli yapan sanatçıyı içeri atarlar

Yeşil yeşil her taraf yeşil

Meyve satıcısı

Yürüyerek parkın sonunda yer alan tarihi sokaklara ulaşmak mümkün. Ben size yine de bu yürüyüşleri akşam üstü yapmanızı öneririm. Benim gibi parktaki ağaçların gölgelerine güvenip öğlen sıcağında gezintiye çıkarsanız sucuk gibi terlersiniz. Sanırım bu gezintilerim sırasında 2-3 kilo vermişimdir.

Las Peñas isimli tarihi bölgenin girişi

Las Peñas

Las Peñas

Las Peñas

Las Peñas'ta arabalar bile tarihi

Bu yürüyüşlerim sırasında Ekvator Kızıl Haç’ının kurduğu bir kan alma çadırına da denk geldim. Turist olduğum için büyük ihtimal kanımı almazlar diye düşünerek umutsuzca “Ben de kan bağışlamak istiyorum, bağışlayabilir miyim?” diye sordum. Elbette hemen kan grubunuza bakalım diyerek beni içeri davet ettiler. Bu kadar kolay kan verilmesine şaşırarak çadırın içerisindeki portatif yataklardan birine uzandım.  Görevli kan grubumu kontrol ederken bir süre sohbet ettik. Lösemili çocuklar için bir hastane varmış topladıkları bu kanlar o hastaneye gidiyormuş. bu arada görevlilerin hepsi teker teker gelip benimle tanıştılar. İlk defa bir türk kan bağışlıyormuş. Kan verdikten sonra bana verdikleri çikolata ve meyve suyunu afiyet ile bitirip iyi bir şey yapmanın verdiği mutlulukla yoluma devam ettim.

Kızıl Haç

Kızıl Haç çadırı

Yani anlayacağınız lafın kısası Pasifik Okyanusu güzel hoş da şu Humbolt akıntısı belasından dolayı bizim Şili ve Peru’da denize karpuz kabuğu hiç  düşmüyor.  Bu yüzden ben de  “Peru’dan geçtim ama ne yazık ki Pasifik Okyanusuna bir giremedim.” dememek için rotayı Peru’da denizde yüzmek için en güzel nokta diye sunulan Mancora’ya çevirdim.

Mancora Pan-Amerikan Karayolu üzerinde yer alan küçük bir kasaba. Pan Amerikan Karayolu dediğimiz Kuzey Amerika’nın en tepesinden başlayıp Güney Amerika’nın en güneyinde sonlanan ülkeler arası kesintisiz bir yol ağı. Adının bu kadar havalı olmasına bakıp da bu yolu 16 şeritli, düzgün asfaltlanmış bir yol sanmayın. Bu sistemin güzel yanı konforlu olması değil kesintisiz olması. Neyse yolların kalite durumlarını ayrı bir başlıkta konuşsak daha iyi olacak. Şimdi Mancora’ya dönelim.

Mancora’ya gitmeden önce o kadar methini duydum ki bizim Marmaris ya da Fethiye ayarında bir yer bekliyordum. Minicik bir kasaba ile karşılaşınca gerçekten de şaşırdım. Pan-Amerikan Karayolunun her iki yanına dizilmiş çoğunluğu tek katlı binalardan oluşan kasabada gözünüze ilk çarpan şey yol kenarında müşteri bekleyen onlarca üç tekerlekli motorsikletler oluyor. İnsan kendini ister istemez Güney Amerika’da değil de Uzak Asya’nın ücra bir kasabasında sanıyor. Peru genelinde ve Bolivya’nın ılıman bölgelerinde temel toplu taşıma aracı bu üç tekerli motorlar. Küçüklüğümde Türkiye’de de Moto Guzzi’ler Nakliye ve toplu taşıma aracı olarak kullanılıyordu. Sanırım bizim ülkemizde artık nesli tükendi bu motorların.  Gerçi Moto Guzzi diyorum o da ne diyeceksiniz. Triportör işte. İzmir bölgesinde bu tip Triportörlerin ismi Moto guzzi olarak yerleşmişti. Motorun markası Arçelik olsa bile Triportör değil de Moto Guzzi diyorduk.  Mancora’ya dönersek, Mancora’da bu üç tekerli taksilere şehir içinde 1-1,5 soles karşılığında binebiliyorsunuz.  Gerçi şehir dediğimiz yer bir uçtan bir uca 1 km bile olmadığı için taksiye binmek hiç de akıllıca değil.

Mancora

Triportör krallığı

Mancora

Mancora kasabasının Pan Amerikan Karayolu’nun iki yanında uzandığını söylemiştim. Deniz anayola yaklaşık 150 metre uzaklıkta. Anayol üzerinde ve denize çıkan sokaklarda onlarca otel ve hostel var. 7-12 dolar civarına kahvaltı dahil barınma bulmak mümkün. Ben Bolivya ve Peru’nun farklı şehirlerinde şubelerini gördüğüm Loki hostelin dorm odalarından birinde kaldım. Hostellerin hepsi plaj oteli havasında. Ama siz siz olun kalacağınız odayı görmeden , koklamadan (!) sakın ola ki oda tutmayın. Benim kaldığım odada o kadar iğrenç bir koku vardı ki diğer turistler ile birlikte kafamıza parfüm sıkılmış tişörtler sararak uyumak zorunda kaldık. Bu kasaba sanırım batak bir zemin üzerine kurulmuş o yüzden topraktan nem fışkırıyor.

Hosteller bile otel ayarında

Hostelden

Hostelden

Hostelden

Mancora’da çok uzun süre kalmayacağım için otele eşyalarımı yerleştirdikten sonra hemen dışarı çıktım. Yakıcı güneşten korunmak için bulduğum ağaç gölgelerinde molalar vere vere şehri bir uçtan bir uca katettim. İspanyolların bu kıtada kurdukları kentlerde yapıları neden revaklı yaptıklarını da bu şekilde anlamış oldum. Güneşten başka türlü korunma şansı yok.

Kasaba Peru standartlarına göre fazlası ile turistik olduğu için fiyatlar gerçekten de pahalı. Tekstildir, hediyelik eşyadır kesinlikle yaklaşmamak lazım. Çevrede bir sürü pizzacı ve kızarmış tavukçu var ama fiyatlar el yakıyor. 15-20 dolara kızarmış tavuk yemek akıllı insan işi değil. Ama şehri biraz dolaşırsanız 3 dolara tabldot veren yerler bulmanız mümkün. Başlangıç olarak cebiche veya çorba ana yemek olarak da tavuk, balık, karışık deniz mahsülleri, et..vb.. alabiliyorsunuz. Benzer bir menüyü Bolivya’da ne güzel 1,5-2 dolara yiyordum. Kuzeye doğru gittikçe fiyatların Bolivya’ya göre  daha da artacağını düşünerek tabldotçulardan birine girip yemeğimi yedim.

Dondurmacı-tuhafiyecide Bermuda, çok pahalı çok.. hem de lekeli

3 dolarlık menüde; önden, Kızarmış Muz cipsi ile süslenmiş ceviche geliyor

Ben cevicheyi yerken yan masadakilerin oğlu masanın üzerine çıkıp müzik eşliğinde oynamaya başladı

Ana yemek olarak da kızarmış karışık deniz mahsulleri aldım. Kalamar, karides ve balık var. Aslında bu yemek için 3 dolar çok da pahalı değil sanki

Mancora’nın uzunca bir sahili var. Kıyı boyunca restoran ve barlar dizilmiş durumda. Barların bazıları surf tahtası da kiralıyor. burada hem paraşüt sörfü hem de normal surf yapmak mümkün. Mayomu giyip denize atlıyorum. Burası korunaklı bir koy değil de uzunca bir sahil olduğu için deniz çok dalgalı. Dalgaların kaldırdığı kum yüzünden denizin rengi kahverengi gri arasında bir renge sahip. suyun altında etrafı görmek kalkan kumlar yüzünden mümkün olmasa da kafanızı kaldırdığınızda çevrenizde yüzen binlerce balığı görebiliyorsunuz. Öyle hamsi misali küçük balıklar da değil bu çevrenizde sizi umursamadan yüzen balıklar. 20-30 cm civarında büyüklüğe sahip balık sürülerinin arasında yüzüyorsunuz.

Plaja çıkan sokaklardan biri

Sahile çıkış

Plajdan

Bir süre yüzdükten sonra çevremdeki balıkları düşünmeye başladım. Çevrede bu balıkları yiyen daha büyük balıklar da kesin olmalıydı.  20-30 cm büyüklüğündeki  bu balıklar denizdeki besin zincirinde ortanın altı bir yere sahip olmalıydılar. Bu balıkları yiyen 30-40 santimlik balıklar daha üst,  onları yiyen 40-50 santimlikler daha üst… diye düşünerek besin zincirinin yukarı sıralarına doğru çıkmaya başladım.  nanııınaıı nanı nanıı “aha Jaws da vardır kesin lan burda  burası okyanus” diye bir ürperti sardı beni.  Hayallerimden sıyrılıp etrafıma bakınca kıyıdan bayağı açıldığımı ve çevremde kimsenin olmadığını gördüm. Hızlıca kıyıya doğru kulaçlamaya başladım. kumlarda güvenle oynamak en doğrusu gibi gözüktü bana.

Fiyat listesi (1 dolar, 2,7 soles)

Dondurmam gaymak

Plajdan

Plajdan

Peru Polisi

Oğlum bak git!

plajdan

plajdan

Dondurmacı

Paraşüt sörfü mü diyorlardı buna paragliding mi bilemedim

Plaj kenarındaki bar ve restoranlar

Dünyanın en zor şeylerinden biri çevrendeki herkes tatil yapaken çalışmak sanırım

Muhabbet koyu

Mancora

Mancora’da kısa bir tatil yaptıktan sonra artık Ekvator’a geçme zamanımın geldiğini düşünerek Ekvator’a doğru yollandım.