Yıllardır fizikçiler Newton’un klasik fizik teorisi , Einstein’ın görecelik kuramı ve Heisenberg’ün kuantum fiziği arasındaki farkı bulmaya çalıştılar. Bu üç fizik yasası diğerlerini önemsemeden kendi kurallarına göre aynı evreni açıklamaya çalışırlar. Bu yüzden fizikçiler Hawking önderliğinde bir araya gelerek günlerce brainstorming yaparak ‘Büyük BirleşimTeorisi’ni kurdular. Böylece fizik kuralları birbirlerinin eksik kalan tarafları tamamlamaya çalıştılar. Evrenin sırrı brainstorming ile çözülmüştü.

Brainstorming, 1941 yılında Alex Osborn tarafından “Yağmurlu havada koşarken sakız çiğnersek daha mı çok ıslanırız?” sorusuna cevap aramak amacıyla organize edilen ve hatırı sayılır bilim adamlarının da katıldığı toplantı esnasında ortaya çıkmış; egosentrik rassal fikir üretim öğretisidir.

Neden BrainStorming?

* Bireysel olarak kabız olmuş zihinlerin bir araya gelince fikir ishali olabildikleri için.

* Doğru zamanda doğru fikir bulunmadığı takdirde profesyonel iş dünyasında, başarısızlık öncü sarsıntılarını deneyimlememek için

* İnsanlara kendini ispatlamayan egonun, iş akdinin feshi gündemde olduğu için.

* İnsanlığın çözüm bulamadığı evrensel tüm sorunları çözebilme ihtimali için

* Off Site mekan, yeme içme, goy goy altyapısınında keyif maksimizasyonu için

* “Fikir aşamasında herkesi yalandan da olsa dahil edelim, herkesin çorbada tuzu olsun ki, sonradan kimse proje ile ilgili artistlik yapmasın” yaklaşımından dolayı

* Kreatif insanların beyinlerindeki adonisleri gösterebilmeleri için

* “Bu fikri/konsepti/ brainstorming ile bulduk” demek çok havalı olduğu için.

BrainStorming Ortamı

Katılımcıların yaratıcılığını arttıracak, vizyonlarını açacak, gözlerine inmiş cehalet perdesini kaldıracak ortamlarda; kişi, fikrinin efendisi olur.

Açık Hava BrainStorming Ortamları:

* Deniz kenarı ve /veya 24.kattan denizi ucundan gören bir ortam, fikir insanına gerekli deniz motivasyonunu verir. Bir şekilde deniz gören yerde brainstorming yapmak çok profesyonelce durur ve bu brainstorming sonucunda çıkacak olan fikirlere çok güvenilir.

* Burna gelen deniz havasının zihin açıcı özelliği sayesinde en zorlu beyin lekeleri bile temizlenir. Lekeden, ön yargıdan, değişime kapalılıktan iz kalmaz.

* Kıdemli brainstorming katılımcısı, deniz ile gökyüzünün kesiştiği ufuk çizgisine bakarak yaratıcı fikir bulma öncesinde ısınma sürecini tamamlar.

* Orman hayvanlarını görmek, sevmek, onlara ellemek; börtü böcek sesleri ile beynin fikir üretim sürecini senkron etmek; fikir üretim motorunu bayır aşağı vurdurup yeni ve özgün fikirlerin üretilmesine vesile olur.

* Rüzgarın okşadığı insan tenindeki gözeneklere dolan oksijen, “Atıyom, şöyle bir şey…” diyen çene kaslarını çalıştırır.

* Açık havada tüm ritüellerine uygun olarak yakılan kaliteli bir puro, profesyonel duruş şemsiyesi altında ortamın özgün ve nitelikli fikir üretim sürecini tetikler.

* Deniz, orman vs nin haricinde profesyonel hayata özgün brainstorming toplantı alanı arayışı bitmemiş ve hiç bitmeyecek bir çabanın eseridir.

Lunapark’ta Brainstorming

Oto Sanayi’de Brainstorming

Bar’da Brainstorming

Kıraathane’de Brainstorming

Tekne’de Brainstorming

Özel Jet’de Brainstorming

Balon’da Brainstorming

Uykulukçu’da Brainstorming ve daha niceleri…

Kapalı Mekan Toplantı Salonu:

* Dress code kapsamında: “Herkes üzerine rahat bir şeyler alsın” direktifi, brainstorming  katılımcılarının zihinlerini ve hormonlarını toplantı başlamadan özgürleştirir.

* Renkli eğrisel masalar ile oluşturulmuş olağandışı oturma düzenleri, ekibi doğru fikire götüren saha yayılımıdır.

* Masaların üzerinde bulunan oyuncaklar (ışın kılıcı, lego, zeka küpü, logar kapağı vs), bulmacalar, oyun hamurları, karpuz kabukları gibi araçlar, fikir üretilmesi aşamasında beynin farklı taraflarının çalışıtırılmasına yardımcı olur.

* Brainstorming toplantıları esnasında masalarda yer alan oyun hamurlarından spiral bok, çiçek, sucuk, çöp adam yapmak fikir üretim sürecinin kalitesini arttırır.

* Yazılabilir duvarlar çok önemlidir. Çocukluğundan beri hayatında duvara yazı yazması engellenmiş Türk öğrencisi bu vesile ile kişisel gelişiminin tamamlamış olgun bir birey olarak hayatına devam etme beratı almaya hak kazanmıştır.

* Kahvaltı ikramı (granola, dilimlenmiş arasında kaşar ve maydanoz olan simit, cookie, meyve, vb.) sınırsız içecek ikramı (çay, filtre kahve, expresso, americano, meyve suları ve gazlı içecekler vs) fikir üretim esnasında şeker düştüğünde değerlendirilebilecek sınırsız tatlı ikramı, efsane bir öğle yemeği, karınlar kazındığında fikir ivmesi için ikindi sandviçleri (kepek ekmek arası domates peynir) brainstorming sürecinin olmazsa olmazlarındandır.

* Kapalı mekanlar brainstorming konusu ile ilgili gerçekleştirilecek enstalasyon çalışmaları (genç odası, futbol sahası, formula 1 ortamı, metrobüs ortamı vb) profesyonel duruşu ifade ettiği gibi katılımcıların da odaklı fikir üretme kalitesini arttırır.
 

BrainStorming Süreci

* Brainstorming yapılacak konu belirlenir ve flipchartlara yazılır.

* Seçilen konunun bütün katılımcılar tarafından doğru anlaşılması çok önemlidir.  Sürecin başında daha konuyu bile anlamamış olmak hiç profesyonel değildir. Bu süreçte soru sormak egoyu uçurumdan aşağı fütursuzca yuvarlamaktır. Bu nedenle seçilen konu açık ve kesin bir dille ifade edilir.

* Gruptaki her üye sırayla söz alarak fikir belirtir. Her söz alışta sadece bir fikir açıklanır.

* Katılımcı profesyonel sıranın kendisine gelmesini beklerken, takım arkadaşları tarafından ifade edilen fikirleri kesinlikle dinlemez. Sıra kendine geldiğinde fark yaratacak özgün bir fikri nasıl üreteceğine odaklanır.

* En çok konuşmaya çalışan kişi / kişiler hakkında entegre eleştiri kampanyası organize edilir. “Olm herif sürekli kendini göstermeye çalışıyor. Söyledikleri de bir işe yarasa tek yaptığı ön plana çıkmak.”

* Fikirler, kısa ve özlü olarak iletilir.  Fikrini uzun uzun anlatan kişinin kapasite sorunu olduğu dedikodu gündemlerine BBM’den düşer. “Olm kapasiteli bir herif olsa iki kelime ile anlatır derdini. Kendi fikrine güvenmiyor, uzun uzun konuşuyor fikrin zayıflığını kamufle etmek için”

* İlgili konuda aklına bir fikir gelmeyen üye “pas” geçer. Pas geçmek hiç profesyonel bir duruş değildir. Başarılı bir profesyonel mutlaka kendisine sıra geldiğinde gerekli hazırlıkları yapmış olmalıdır.

* İletilen bütün fikirler herkesin görebileceği bir yere kaydedilir. (Yazılabilen duvarlar, flipchartlar, brainstorming yazılımı olan bir bilgisayar vs.)

* Her ne kadar fikirler belirtildiğinde üzerinde kesinlikle tartışılmaz denilse de fikirler üzerine tartışmak, tartışmalarda ön plana çıkmak, fikirleri “challenge” etmek profesyonel bir duruştur.

* Bütün fikirler ortaya konulduktan sonra (teorik olarak herkes pas geçince bu durum gerçekleşebilir ama pratikte zor gerçekleşen bir durumdur) ilk tur oylamaya geçilir. Fikirler tek tek oylanır, üyeler istedikleri her öneriye oy verebilirler. Oylama sürecinde kıl olulan kişi / kişilere dair manipulasyon yapmak iş dünyasında rekabetçi profesyonel ruhunu temsil eder.

* İlk tur oylama sonucu en çok oy alan öneriler işaretlenir ve bu fikirler üzerinde tartışılır. Yine tüm üyeler pas geçince ikinci tur oylamaya geçilir.

* İkinci tur oylamada üyeler sadece bir öneriye oy verebilir.  Bu oylama sonucunda öneriler önem sırasına göre belirlenmiş olur.

* Böylece evrenin sırrı ortaya çıkar. 

BrainStorming Söylemleri

“Atıyorum, söyle bir şey olsa, yıkılmaz mıydı?”

“Peki bir de şu açıdan baksak?”

“Aynen, benim de aklıma gelmişti.”

“Bence aynı noktada takıldık kaldık. Biraz zoom out edip, fotoğrafın geneline bakmak gerek.”

“O fikri bi ebem yapmadı?”

“Bence ayakların yere basmadan konuşuyorsun”

“Recep’in x fikri bende y çağrışımı yaptı. Peki y fikri ile  dünyayı kurtarabilir miyiz?”

“Çok saçma bişi söylüyorum farkındayım ama…”

“Söyleceğimden dolayı bana yuh diyeceksiniz ama…”

“Böyle bir kafaya gidersek halktan çok kopmuş olur muyuz?”

“Olm sandviçleri ne zaman bitirdiniz lan, nasıl fikir üreteceğiz şimdi mide yakan çakma tuzlularla?”

“Kesinlikle saçmalıyorsun”

“Fikirleri öldürmeyelim beyler, herkes fikrini söylesin. Eleştirmiyoruz, öldürmüyoruz. Yorumun varsa oyunla belirt”
Brainstorming özünde, insan beyninde nadasa bırakılmış sessiz sakin köşelerden, zamanı gelmeden sistematik olarak hasat alma çabasıdır.

“İnsana düşen iş herşeyi bilmek değil, fakat davranışımızı ve pratik hayatımızı ilgilendiren hususları bilmektir sadece ve yeteneklerimiz böyle bir bilgiyi edinmeye yeterlidir.”                                                                                      John Locke

İş Yemeği

İş hedefleri şampiyonluk mücadelesinde zafer kupasını kaldırmak için yapılan düzenli antreman maçlarıdır iş yemekleri…

Müşterilerle, ortaklarla, çalışanlarla işbirliklerinin yapıldığı, sürdürüldüğü; niteliği askıya askıya alınmış koyu sohbetlerin edildiği, bireysel markaların konumlandırıldığı, önemli anlaşmaların imzalandığı ritüellerdir iş yemekleri.

İş insanlarının ne kadar farklı yönleri olduğunun görülebileceği yegane ortamlardır.

Neden İş Yemeği?
“Remzi Bey ile ilişki geliştirmemiz gerekiyor, bizi bir yemek ortamında bir araya getirebilir misin?”

Organizasyon Süreci

* Üst düzey katılımın olduğu bir yemek ise sekreterler yemek organizasyon sürecinde senkronize olurlar.

* Telefon ya da mail ortamında mutabık kalındıktan sonra yemek davetini yapan kişi meeting request gönderir. Meeting request’in içeriğine; zamanlama, gündem, yemeğe katılacak kişiler ve ünvanları, yemek mekanı, yemek mekanının tarifi, krokisi, Google Map ve Blackberry location bilgileri itina ile yerleştirilir.

* Mekan seçimi

Davetli sayısı en az iki  – en fazla sekiz olmalıdır. Sekiz kişinin üzerine çıkan davetler  “buldun beleş yemeği, babanı da alıp gelseydin” denilerek  iş yemeği kategorisinin dışında değerlendirilir. Mekan seçiminde kişi sayısı etkilidir.

Zaman dilimi açısından öğlen ve akşam olmak üzere standart iki tür iş yemeği vardır. En çok tercih edilenler, akşam yapılan iş yemekleridir. Çünkü, işgünü bitiminde koşturmacalar olmaz, zaman dilimi daha esnektir ve telefon trafiği de azalmış olur.

Gidilecek mekana en az iki gün önceden kişi sayısı belirterek rezervasyon yapılması sürecin profesyonel yönetimine yakışandır.

Mekanın, davetlilerin evlerine çok uzak olmaması ve özel otoparkı, vale hizmeti bulunması tercih edilir.

İş yemeği için en çok tercih edilen başlangıç saati 20:30′ dur.

İçecek grubu açısından iki tür iş yemeği vardır; içkili ve içkisiz. İş görüşmesinin niteliğine, katılımcıların türüne ve mevkisine göre değişkenlik gösterir. 

Yemek Öncesi Hazırlık Süreci
* Yemeğin amacına göre (iş motivasyonu, iş bağlama, kutlama, müşteri memnuniyeti, adam alma vs) ekip liderleri tarafından gerekli taktik ve değerlendirme toplantıları yapılır.

* Yemek yenilecek kişi(ler) hakkında detaylı araştırma yapılır. (Özel zevkleri, medeni durumu, çoluk çocuk durumu, hayatında yaşamış olduğu travmalar, yediği kazıklar, tuttuğu takım, yağmurlu havalarda yanına şemsiye alıp almadığı, eğlenmeye gittiği mekanlar ve arkadaşları, seyrettiği diziler, böğüre böğüre ağlayarak izlediği filmler, bir adaya düşse alacağı ilk üç şey, yemek tercihi, bizimle ilgili düşünceleri, kendini ifade eden etiket bulutu vb. )

* Yemek esnasında giyilecek kıyafetler, renk uyumu ve takılacak aksesuarlar konusunda mutabık kalınır. İş yemekleri  kıyafet usulüne göre değerlendirildiğinde resmi ve serbest olmak üzere ikiye ayrılır. Yemek davetinde özellikle giyim konusunda serbestlik belirtilmediği taktirde resmi katılım esastır. Baylar için kravat-ceket, bayanlar için abartılı olmayan abiye elbise ya da takım.

* Yemeğe gidilecek mekana nasıl gidilir? Araç nereye park edilir? Vale var mı? vs gibi soruların cevabı hazırlanır.

* Yemek esnasında havalı duruş için mekanın müdürü, şef garsonu ile ön çalışma gerçekleştirilir.

* Yemek esnasında konuşulacak konuların akışı prova edilir. Akışta kimin nasıl rol alacağı, konunun nereden nereye nasıl getirileceği konusunda mutabakata varılır.

* Mekanın menüsü hakkında gerekli çalışmalar gerçekleştirilir. Hangi aşamada ne ısmarlanmalı? Hangi yemek hakkında hangi ek bilgiler verilmeli? 

Yemek Süreci

* Yemek mekanına araç ile geliniyorsa, ve mekanın vale hizmeti varsa, araç mutlaka valeye verilmelidir. Herkes aracı valeye verirken, sırf tasarruf yapacağım diye aracı bir üst sokağa park edip yürümek hiç business değildir.

* Davet saatinden en az 15 dk önce mekanda bulunmak önemlidir. Ancak, bir saat önce gelip ortalıkta takılmak, telefon ile maillerimi kontrol ediyordum imajını vermek özellikle mekan çalışanları tarafından eziklik olarak değerlendirilir.

* Davet sahibi henüz gelmemişse masaya oturmamak gerekir.

* Görgü Kuralları 101’in detaylarını tekrar hatırlamak gerekir. İş yemeği konusunda kullanılması gereken uygun kaşık-çatal- bıçakları bilmek ve doğru kullanmak çok önemlidir.

* Çatal, kaşık ve bıçaktan herhangi birini kullanmak için kaldırdığınızda onun bir daha masaya değmemesi gerektiğini unutmamak gerekir.

* Yemek sırasında dik oturmak ve dirsekleri vücuda paralel tutmaya çalışmak önemlidir. Masaya yatar gibi abanmak iş dünyasında büyük görgüsüzlüktür.

* Isıtılmış ıslak havlularla; eller silinirken yüz, kulak ve kulak arkaları silinmez.

* Masanın etrafındaki katılımcılar tamamlanana kadar herhangi bir sipariş verilmez.

* Sipariş vermeden önce herkes mekan ile ilgili ne kadar çok bilgiye sahip olduğundan, mekanın menü detaylarından, mutfağın kültüründen bahsederken: “burası ne ki asıl şuna gitmek lazım, oraya da gidelim”, “asıl Londra’daki x, y ve z mekanları buraya beş basar”

* Sipariş öncesinde masaya zeytinyağı, ekmek vs gibi aperatiflere abanmak ciddi prestij kaybına yol açabilir. Aperatiflere hiç dokunmamak, açlıktan ölsen bile onlar yokmuş gibi davranmak tercih edilendir.

* Sipariş verirken menü hakkında hakimiyeti göstermek, menüde olmayan özelleştirilmiş çözümler talep etmek çok önemlidir: “Yabani mantarlı risotto ile dana yanağın yanına fırınlanmış Alaska Yengeci hazırlayabilir miyiz?”

* Çorba sipariş edilmişse az istenmeli, mümkünse özgün bir çorba sipariş edilmelidir. Çorba içerken kaşık ısırılmamalı, yüksek ses çıkarılmamalıdır.

* Klasik Türk Yemeklerini tercih etmek (hünkar beğendi, beyti, ali nazik, mumbar dolması vb.) hiç business değildir. Ancak tercih konusunda ısrarlı davranılıyorsa iş dünyası nezdinde prestij sahibi bir restaurantta yaprak sarma, zeytinyağlı enginar, vişneli yalancı dolma, bombay fasulye pilaki gibi yiyecekler tercih edilebilir.

* Misafirler yemeğe başlamadan masadakilere dair herhangi bir aksiyon alınmaz.

* Genellikle salata tercihi; kişinin sağlığına ve kendine verdiği önemi, kendine olan hakimiyetini de gösterdiği için büyük puan alır.

* Tabakta yer alan herşeyi yemek, hatta tabağı sıyırmak, tabağa ekmek banmak bazı iş çevrelerince ırgatlık olarak yorumlanmaktadır.

* İçki tercih edilecekse  business olan şarabı tercih etmektir. Şarap tercihini garsona iletirken kırmızı demek yerine “Merlot”, beyaz demek yerine Chardonnay (şardon) demek büyük puan kazandırır. İdeal içki limiti iki kadehtir. İş yemeğine geldik, beleş şirket ediyor diye fütursuzca içmemek gerekir. Akabinde müşteri karşısında ağızı, salyaları toplama ve beden kontrolü hususunda zorluk çekilebilir.

* Sizin için kadeh kaldırılıyorsa içkinizi içmemeniz gerekir aksi takdirde kendinizi kutlamış olursunuz, amatörce bir davranış olarak puan kaybedersiniz.

* Et siparişi veriliyorsa mutlaka konuya dananın angus mu düve mi olduğunu sorgulamak ile başlanır. Akabinde fazla müdahale edilmemiş, az pişmiş ızgara bonfile tercih ederken sos olarak içinde wasabi bulunan hardal istemek executive bir duruş sergiler.

* Yemeğin yanında ekmeğe abanmak büyük puan kaybıdır. Hesabı asgari düzeyde tutmak için az kuru üstü pilavın yanında bir ekmek yiyip karın doyurma mantığından farklı bir durum değildir. İş dünyası kaldırmaz.

* Masaya kürdan servisi yapılmış olsa bile kullanmak çok tercih edilmez. Ancak mutlaka kullanılması gerekiyorsa ağız kibarca kapatılarak kürdan kullanımı gerçekleştirilir.

* Masanın öbür ucundaki bir şeye ulaşmaya çalışmak doğru değildir, o kenarda oturan birisinden uzatmasını rica etmek daha asil bir davranıştır.

*İş yemeğinde tatlı servisine geçilmeden anlatacaklarınızı anlatmış, izlenimlerinizi karşı tarafa tam idrak ettirmiş olmalısınız. Tatlı ya da kahve servisi yapıldıktan sonra konuşulanların özeti yapılıp karara bağlanır ya da fikirbirliği elde edilmeye çalışılır. Bu esnada, yeni konuşmaya başlamak ya da yeni bir konu açmak hiç profesyonel değildir.
Tatlı ve kahve, iş yemeğinin en önemli kısmıdır dolayısıyla zamanı iyi planlayıp bu bölümü atlamamak gerekir. Alınması gereken kararlar ve yapılması gereken anlaşmalar çoğunlukla bu bölümde gerçekleşir.

* Tatlı tercihini baklava, künefe, kadayif, gibi konvansiyonel tatlılardan yana kullanmak hiç business değildir.

* Yemek bitiminde tatlı ile mutlaka filtre kahve (Milano’dan Kolombiya’ya kahve çesitleri sorulur garson tav edilir) ya da sade Türk kahvesi (lokuma dokunmadan), tercih edilir. Çay hiç business olmadığı için önerilmez.

* İş yemeğinin, konuşulacak konuların içeriğine ve katılımcı sayısına göre 2-4 saat arası sürmesi idealdir. Bu süreden az ya da çok süren iş yemeklerinden yeterli verimin alınması güçtür.

* Hesabı davet edenin ödemesi uygundur. Hesap çok nazik ve dikkat çekmeden istenir. Fiş fatura istenirken ve bahşiş bırakılırken masadakilerin gözüne sokulmaz.

* Nakit ödeme yapmak daha prestijli iken kredi kartı kullanılacaksa iş dünyasında az bulunur prestij sahibi kredi kartlarının kullanılması gerekir.

* Mekan çıkışında vale ücretini de davet edenin önceden ödemiş olması büyük puan toplar. Ancak buna rağmen misafirin vale ekibine bahşiş vermesi de iş dünyasındaki prestijini arttırır.

Post Yemek Süreci

Yemek sonrasında belli bir süre geçtikten sonra (tercihen asgari bir hafta azami 3 hafta) misafire hal hatır sorulur. (email, telefon vs ile) Yemekte konuşulan iş dışı konular, güzel yemek anıları yad edilir. Akabinde toplantı organize edilir. Daha geniş ekiplerin katılımı ile işe dair detaylar konuşulur, aksiyon adımları alınır.

İş yemeklerinde hiçbirşey gerçek görünmüyor. sanki herşey uzakta. Herşey suretinin suretinin suretinin sureti…