zajaczkowski.org

Czy czterogodzinny tydzień pracy w wersji dla inżynierów jest w ogóle możliwy?

Bartosz Zajaczkowski — Sun, 07 Mar 2010 13:32:08 +0000

“4-hour workweek” to swego rodzaju fenomen ostatnich lat. Ten niepozorny tomik przypomniał wielu zapracowanym, skoncentrowanym na karierze ludziom, że przyjemność z życia można (a wręcz powinno się) czerpać tu i teraz. Dziś, kiedy człowiek jest wystarczająco młody, sprawny i pełen energii, a nie w bliżej nieokreślonym dniu “zarobienia miliona”, “przejścia na emeryturę” lub osiągnięcia innego hipotetycznego celu. Pierwsze wydanie w/w książki było bardziej praktyczne, techniczne i trochę surowe. Odniesiony sukces, tysiące fanów oraz ukuta gdzieś po drodze nazwa całego tego fenomenu: lifestyle design, skłoniły autora do przygotowania nowej poszerzonej edycji, której głównym mottem i myślą przewodnią stało się już oficjalnie “projektowanie stylu życia”. Chcąc przekonać czytelników, że każdy, bez względu na wykonywany zawód może “zarabiać na życie i jednocześnie zwiedzać świat” autor wrzucił cały szereg interesujących case studies. Niestety niektóre z nich, dla mnie jako osoby w temacie, trochę zgrzytają.

Case study wyssany z palca

Oto Pan Sherwood, z zawodu mechanical engineer, którego marzeniem jest podróżowanie po świecie i wykonywanie swojej pracy zdalnie. Realizując swój misternie przygotowany plan, Pan Sherwood przekonuje szefa, że kiedy nie ma go w firmie pracuje lepiej, wydajniej i tworzy dwa razy więcej projektów (bo nic go nie rozprasza) i że tak naprawdę to jego obecność w pracy nie jest konieczna. Ech, dawno nie czytałem takich bajek.

“Wielu najchętniej robi to, co nie wymaga pracy.”

– Władysław Grzeszczyk, “Parada paradoksów”

Może i byłaby to prawda, gdyby bohater tej historyjki zajmował się np. projektowaniem gwoździ. Niestety, mając za sobą pewne doświadczenie w pracy w zespole R&D, wiem jak taka praca naprawdę wygląda. Zdecydowanie inaczej niż w przedstawionym powyżej przykładzie. Przede wszystkim w żaden sposób nie da się jej skwantyfikować tak jak życzyłby sobie tego autor (w środę dwa projekty, a w czwartek trzy). Nad większością projektów działy R&D pracują całymi tygodniami lub miesiącami. Dni wypełnione są spotkaniami, grupowymi burzami mózgów, przygotowywaniem symulacji i prototypów, analizami matematycznymi, konsultacjami itp. Jedynie od czasu do czasu po prostu się czyta, studiuje materiał, zaszywa w jakimś kącie i po prostu myśli z ołówkiem w ręku – czyli to co w zasadzie można robić wszędzie. Historia Pana Sherwooda to wyssany z palca, zupełnie nierealistyczny przykład…

Poza tym działy badań i rozwoju to jedno. Czy potrafilibyście sobie wyobrazić inżyniera produkcji, który nadzoruje sytuację na linii z domu, a co dopiero z innego kraju?

Scott Ableman

Owszem są profesje i biznesy, które dają się wykonywać i zarządzać zewsząd – przede wszystkim te oparte na nowoczesnych technologiach sieciowych. Nie jest technicznie problemem pomieszkiwanie w Tajlandii i obsługiwanie serwisu internetowego w Europie. Niestety, kreatywna praca naukowca lub inżyniera (a więc ta na wysokim poziomie, prowadząca do powstawania nowych technologii i produktów, a nie poprawianie rysunków technicznych lub przygotowywanie instrukcji dla użytkowników) wymaga bycia na miejscu, generowania pomysłów, szerokiego dyskutowania, obrony lub krytyki różnych koncepcji, testowania modeli komputerowych oraz prototypów. Johnattan Ive i jego Design Team w Apple nigdy nie stworzyliby iPhone’a gdyby jego członkowie w międzyczasie zwiedzali sobie obce kraje, tudzież, jak Pan Sherwood, bawili na Oktoberfeście.

I dlatego właśnie nie da się żyć tak jak proponuje nam Tim Ferris, wykonując jednocześnie zawód bardzo mocno oddziałujący ze środowiskiem pracy, w którym intelektualne sprzężenie zwrotne w zespole nakręca postęp (pomijając już nawet inne istotne kwestie jak poufność materiałów oraz dostępność specjalizowanych narzędzi). Jeśli środowiskiem tym jest internet możesz mieszkać i pracować wszędzie. Zespół inżynierów i naukowców R&D pracuje razem, razem rozwiązuje problemy, podrzuca sobie nawzajem pomysły i wzajemnie się krytykuje. To właśnie ta sieć interakcji międzyludzkich pobudza kreatywność i motywuje do działania, a w konsekwencji jest źródłem przełomowych odkryć, rozwiązań i nowych technologii. To musi się odbywać twarzą w twarz. Przez telefon lub internet to nie to samo.

Mam wrażenie, że próbując rozszerzyć grupę docelową czytelników i dodając przykłady takie jak ten nieszczęsny Pan Sherwood, autor wkroczył na dość niepewny grunt. Rozumiem, że celem było doprecyzowanie i poszerzenie przekazu oraz zdecydowany skręt w stronę lifestyle design (wyleciał np. cały materiał o wirtualnych asystentach). Jednak przytaczanie wyimaginowanych case studies trąci marketingową manipulacją nie mającą wiele wspólnego z realizmem. I to jest właśnie powód, przez który zwykle przy lekturze blogów i książek promujących lifestyle design lepiej zachowywać wzmożoną czujność i duży sceptycyzm.

Alternatywa

Skończyłem niedawno lekturę “Linchpin” Setha Godina (kupiłem zachęcony fragmentami przytaczanymi przez Krzysztofa Wysockiego na jego blogu). Już od pierwszych stron rzuca się w oczy jak odmienne podejście do zagadnienia pracy (i życia w ogóle) ona reprezentuje. Seth Godin twierdzi, że automatyzacja procesów biznesowych i produkcyjnych zdewaluowała pracownika do “łatwo wymienialnego trybiku w maszynie”. W rezultacie prawdziwą wartość ma to co nie daje się zautomatyzować, to co jest wyjątkowe i unikatowe. Problem w tym, że tego typu praca wymaga kreatywności i niebanalnego postrzegania świata. Tylko wtedy jej rezultatem będzie coś, co autor określił po prostu dziełem sztuki.

Czy można można tworzyć sztukę (w rozumieniu Setha Godina) posługując się zautomatyzowanym procesem biznesowym, leżąc w tym samym czasie na plaży gdzieś tam? Jeśli coś jest zautomatyzowane, to jest dobrze opisane. Jeśli jest opisane – każdy może skorzystać z przepisu, uzyskując taki sam lub bardzo zbliżony efekt. Skoro może to robić każdy to jaka jest tak naprawdę wartość takiej pracy i jej owoców?

Seth Godin radzi – poszukuj wyjątkowości, bądź kreatywny. Twórz sztukę. Podnoś swoją wartość oraz wartość swojej pracy, tworząc nową lepszą jakość. Kiedy Twoja praca ma naprawdę wielką wartość, możesz wykonywać ją jak chcesz i kiedy chcesz – będziesz wolny.
Tim Ferris radzi – odrzuć reguły wg których funkcjonuje współczesny świat i nie daj się ograniczać swojej pracy. Zautomatyzuj co się da, aby zapewnić sobie stały pasywny dochód i mieć więcej czasu na robienie tego co chcesz i jak chcesz. Zdystansuj się do swojej pracy tak bardzo jak to możliwe – będziesz wolny.

Dwie drogi i dwa zupełnie różne podejścia do sprawy. Choć uważam, że książka i blog Tima Ferrisa to ciekawe pozycje, z których zdarzyło mi się nie jeden raz czerpać inspirację, to jednak zdecydowanie bardziej przemawia do mnie filozofia Setha Godina.

“Nie przepracowałem ani jednego dnia w swoim życiu. Wszystko co robiłem, to była przyjemność.”

– Thomas Alva Edison

Nie chcę tu jednoznacznie deklarować, że jedno podejście jest lepsze od drugiego. Są to po prostu dwa odmienne style funkcjonowania i każdy może wybrać to co bardziej mu odpowiada. W jednym przypadku “zrób tak, aby Twoją pasją była Twoja praca” a w drugim “zrób tak, aby Twoja praca nie przeszkadzała Ci w Twojej pasji”. “Linchpin” przemawia do mnie bardziej ponieważ bardziej realistycznie wpisuje się w środowisko pracy każdego z nas. Wystarczy uważnie rozejrzeć się dookoła, aby znaleźć wiele życiowych przykładów. Jak już pokazałem na przykładzie Pana Sherwooda, nie jest to takie oczywiste w przypadku “4-hour workweek”.

Zachęcam do wyrażenia własnej opinii w komentarzach.

Do poczytania

Setha Godin’s Blog
Tim Ferris’ Blog

Cold Remedy: 18 Real-World Lifestyle Design Case Studies (Now It’s Your Turn) (@4-hour workweek)

Prawie setka stron w nowej edycji “4-hour workweek” to materiały z blogu, więc jeśli chcecie dowiedzieć się więcej przed podjęciem decyzji o wydaniu pieniędzy , warto tam najpierw zajrzeć. Oto sześć z ośmiu tekstów, które znalazły się w książce (dwa brakujące stanowią cześć pozostałych):
The Art of Letting Bad Things Happen
Things I’ve Learned and Loved in 2008
How to Travel the World with 10 Pounds or Less (Plus: How to Negotiate Convertibles and Luxury Treehouses)
The Choice-Minimal Lifestyle: 6 Formulas for More Output and Less Overwhelm
The Margin Manifesto: 11 Tenets for Reaching (or Doubling) Profitability in 3 Months
The Holy Grail: How to Outsource the Inbox and Never Check Email Again

Artykuły o podobnej tematyce:

Metoda 15×4, czyli jak skoncentrować się na nauce

Bartosz Zajaczkowski — Mon, 01 Mar 2010 20:19:29 +0000

Nie wiem czy jakakolwiek inna umiejętność ma tak istotne znaczenie dla procesu przyswajania wiedzy jak wzmożona koncentracja. Niestety, otaczający nas świat pędzi do przodu w zatrważającym tempie, a olbrzymia ilość wydarzeń które mają miejsce dookoła nas (dzięki internetowi można mówić wręcz o informacyjnej powodzi), bezustannie rozprasza uwagę i na pewno nie pomaga w nauce. Jeśli Ty również odczuwasz trudności koncentracji i widzisz jak negatywnie odbija się to na osiąganych przez Ciebie wynikach, być może zainteresujesz się metodą 15×4.

15×4

Rachel Titiriga

Na przepis ten natrafiłem w dość już leciwej (wydanej w 1992 roku), ale wciąż bardzo aktualnej książce Freda Orra “Study skills for successful students”. Metoda jest bardzo prosta i nazywa się 15×4 ponieważ dzieli proces nauki na cztery piętnastominutowe części oddzielone od siebie jedno minutowymi przerwami. Po godzinie pracy kolejna przerwa powinna być dłuższa, a potem jeśli to konieczne można powrócić do studiowania.

Jak to się robi krok po kroku…

Najpierw trzeba przygotować sobie zeszyt do zapisywania celów i odhaczania sukcesów oraz jakiś przyrząd do pomiaru czasu (kuchenny minutnik, zegarek ze stoperem itp.) Mając przygotowany sprzęt można zabrać się do pracy, która przebiega wg następującego planu:

Na początku każdego kwadransa zapisz w zeszycie co właściwie jest Twoim celem – rozwiązanie zadania, powtórzenie materiału ze stron od XX do YY, napisanie akapitu lub strony eseju, itp. Cel powinien być jasno określony i tak sformułowany, aby można było jednoznacznie stwierdzić czy udało się go osiągnąć czy też nie.
Teraz przyszedł czas, aby zakasać rękawy i zabrać się do roboty. Czas leci, a zadanie samo się nie rozwiąże, ani materiał sam się nie przeczyta. Do dzieła! Nie zapomnij o mierzeniu czasu! Jeśli pracujesz przy komputerze, zamiast minutnika może to być program komputerowy podobny np. do Eggtimera. Jeśli komputer nie jest Ci potrzebny do nauki, nie uruchamiaj go tylko po to, aby mierzyć na nim czas… będzie Cię tylko rozpraszać.
Kiedy minie kwadrans krytycznie spójrz na to co udało Ci się zrobić. Czy udało Ci się osiągnąć zaplanowany cel? Jeśli tak zaznacz w zeszycie – zadanie wykonane. Jeśli nie, być może miałeś za mało czasu. Zastanów się czy kolejny kwadrans wystarczy Ci na jego dokończenie. Możliwe, że zbyt szeroko zdefiniowałeś swój cel i po prostu nie da się go osiągnąć w piętnaście minut.
Czas na krótką przerwę. Masz 60 sekund, żeby złapać oddech, napić się, skorzystać z toalety, rozluźnić i rozciągnąć mięśnie. Tylko minut, a więc nie ma czasu na sprawdzenie poczty, rzucenie okiem na Facebook, wysyłanie smsów, włączenie telewizora itp. Po przerwie przychodzi czas na ponowne zaplanowanie kolejnego kwadransa (o ile jeszcze nie wiesz co masz zamiar robić).
Po godzinie powinieneś zrobić sobie dłuższa przerwę 5-10 minut. Skoncentrowana praca umysłowa jest bardzo wyczerpująca – robienie przerw na relaks i regenerację jest wręcz niezbędne.

Jak to działa?

“Aby być niepospolicie uczonym, trzeba zacząć od pospolitego uczenia się.”

– Charles Dickens

Jak widać sposób jest bardzo prosty i działa, ponieważ wykorzystuje kilka powszechnie znanych faktów na temat ludzkiej psychiki i działania mózgu.

Po pierwsze ludzki mózg najlepiej zapamiętuje początek i koniec wykładu, prezentacji, sesji z książką. Dzieląc samodzielną naukę na dużą liczbę krótszych okresów, poprawia się zdolność do zapamiętywania.
Po drugie metoda 15×4 pozwala kontrolować postęp i regularnie, co kwadrans poczuć ten charakterystyczny (i bardzo motywujący) wzrost zadowolenia i poczucie sukcesu, wynikające z pomyślnego wykonania zadania.
Po trzecie metoda ta wykorzystuje magię limitu czasowego. Piętnastominutowy deadline zmusza do ciągłej koncentracji. Umysł nie ma czasu na błądzenie po bezdrożach, bo z boku dopinguje do ten przeklęty minutnik.

Książka Freda Orra jest już właściwie nie do dostania w wersji papierowej. Można ją za to nabyć w serwisie ebooks.com. Pierwsze dwadzieścia stron dostępnych jest za darmo.

W książce tej można znaleźć też trochę informacji o metodzie pracy z tekstem SQ3R. Tak się składa, że pisałem kiedyś dość dużo o jednej z jej odmian nazwanej SQ4R.

Bardzo ważnym elementem nauki jest zaplanowane powtarzanie i odtwarzanie materiału. Dlaczego tak jest oraz jaka jest różnica między jednym i drugim opisałem tutaj.

Kilka prostych ćwiczeń rozwijających koncentrację można znaleźć tutaj, tutaj i tutaj.

Artykuły o podobnej tematyce:

“Bądź zmianą, którą chciałbyś ujrzeć w swiecie.”

Bartosz Zajaczkowski — Sat, 20 Feb 2010 18:14:17 +0000

To chyba najsłynniejsze ze słów Mahatmy Gandhiego, ojca narodu indyjskiego, który gdyby żył w październiku 2009 roku obchodził(by) swoje 140 urodziny. Z tym, że dla niego nie były to po prostu słowa, ale myśl przewodnia, idea i zarazem sposób w jaki postępował przez całe swoje życie. Jedna z anegdot o Gandhim opowiada o matce, która przyszła do niego z prostą prośbą…

Chodziło o to, aby Gandhi, jako wielki autorytet, wytłumaczył jej synowi, że cukier jest niezdrowy i że nie powinien jeść tak dużo słodyczy, bo będzie miał kłopoty. Gandhi chętnie się zgodził, ale poprosił ją aby przyszła w tej sprawie ponownie za miesiąc. Dało mu to czas samemu ograniczyć spożycie cukru po połowę.

Gandhi rozumiał bowiem doskonale, że zanim zacznie się udzielać dobrych rad innym wypadałoby samemu sprawdzić ich użyteczność. Choć już niestety nie żyje, jego nauki i życiowa filozofia przetrwały i wciąż inspirują ludzi na całym świecie.

Oto pozytywnie motywujący indyjski film, którego tytuł mógłby brzmieć dokładnie tak jak słowa Gandhiego i zarazem tytuł tego tekstu: “Bądź zmianą którą chciałbyś ujrzeć w świecie…”

Be the change… “The tree”

Z artykułów o podobnej tematyce zachęcam do przeczytania o przykładzie dawanym innym. Oprócz tego w ramach akcji Blog Action Day pisałem też kiedyś o różnych sposobach pomagania.

Artykuły o podobnej tematyce:

Wyuczona bezradność

Bartosz Zajaczkowski — Wed, 17 Feb 2010 16:59:54 +0000

Indyjscy treserzy słoni stosują bardzo prostą metodę aby okiełznać każde, nawet najbardziej krnąbrne zwierze. Kiedy jest jeszcze bardzo małe zabierają je od matki i przywiązują do wkopanego w ziemię palika. Malec niezadowolony z takiego obrotu sytuacji stara się ze wszystkich sił uwolnić lecz niestety, jest to ponad jego siły.

Szarpanina może trwać dość długo, ale prędzej czy później przychodzi moment poddania się i pogodzenia z własnym losem. Słoniątko akceptuje sytuację w której się znalazło, a w jego głowie powstaje przekonanie “Ten pal jest niezniszczalny. Nigdy się stąd nie uwolnię.” I w tym momencie przestaje już próbować. Nie próbuje nawet kiedy jest już dorosły i mógłby bez większego wysiłku zerwać krępujące go więzy. Po prostu nie przychodzi mu to do głowy.

“Wyuczona bezradność to odruch poddania się, rezygnacja wynikająca z przekonania, że cokolwiek się zrobi to i tak nie będzie miało znaczenia.”

– Arnold Schwarzenegger

Słoń, choć to bardzo mądre zwierzę, to jednak tylko zwierzę. Nie umie oceniać sytuacji tak jak człowiek i chciałoby się wierzyć, że myślący przedstawiciel gatunku homo sapiens nie dałby się tak uwiązać.

Niestety, nie ma co się łudzić. Każdy z nas ma swój własny palik i swój własny sznurek, z którego często nawet nie zdaje sobie sprawy. Może to być jakieś stare przekonanie na bazie wcześniejszych własnych doświadczeń (próbowałem, starałem się… nie potrafię, nigdy nie uda mi się tego zrobić) lub co gorsze nie swoich (sąsiad mi powiedział, że próbował tak zrobić i że się nie da lub rodzice zawsze mi mówili, żebym bardzo uważał bo jestem chorowity). Tak czy owak, tkwi ono ukryte głęboko w umyśle i choć na co dzień możemy nie zdawać sobie z tego sprawy to przez cały czas wywiera na nas swój wpływ. W jaki sposób? Dokładnie tak samo jak w przypadku słonia. Nawet nam przez myśl nie przejdzie, żeby spróbować dokonać czegoś co już dawno temu uznaliśmy za niemożliwe.

Na szczęście jest sposób, jeden specjalny wyraz, który pozwala poradzić sobie z wyuczoną bezradnością. Brzmi on: DLACZEGO? Zadanie sobie tego pytania wobec jakiegoś aspektu własnego życia i nie znalezienie żadnej satysfakcjonującej odpowiedzi, może oznaczać, że trafiło się na swój własny palik…

I kto wie, może tym razem masz już w sobie dość siły aby się z niego zerwać?

Artykuły o podobnej tematyce:

Edytor równań “na skróty”

Bartosz Zajaczkowski — Sat, 13 Feb 2010 20:10:18 +0000

Można narzekać na Windows i kręcić nosem na różne pomysły Microsoftu, ale jedno pozostaje niezaprzeczalnym faktem. Microsoft Word (jak i cały pakiet Office) od lat wyznacza standardy w zakresie edytorów tekstu. Niestety, wszyscy, którzy podobnie jak ja mają do czynienia z dużą ilością równań mają powody do narzekania. Edytor wzorów wbudowany w pakiet Office jest delikatnie mówiąc “nieporęczny”. Chyba, że wie się o istnieniu skrótów klawiszowych!

Jeśli podobnie jak w moim przypadku wasze teksty również zawierają duże ilości równań (typowe dla prac większości studentów uczelni technicznych oraz naukowców i inżynierów) ta informacja będzie dla Was bezcenna. Otóż choć wielu nie zdaje sobie z tego sprawy Microsoft Equation (czyli właśnie popularny wordowski edytor wzorów) jest w zasadzie bardzo okrojoną wersją innego komercyjnego programu Microsoftu – Math Type. Największą zaletą Math Type jest to, że pozwala na efektywne wprowadzanie równań za pomocą wygodnych skrótów klawiszowych – bardzo szybko i bardzo wygodnie. I teraz najlepsze… choć nie widać tego na pierwszy rzut oka, ta ogromnie przydatna funkcjonalność dostępna jest także w wordowskim edytorze wzorów!

Dlaczego tak niewiele osób o tym wie? Ponieważ te skróty wcale nie są takie oczywiste i trudno je odkryć samemu. Większość stanowi karkołomne kombinacje SHIFT, CTRL i jeszcze kilku klawiszy. Np. aby wstawić grecką literę alfa trzeba nacisnąć CTRL+G, a następnie a.

Lista jest długa. Aby zapoznać się z nią bliżej wystarczy poszukać w Google “mathtype keyboard shortcuts” i używać do woli. Przy odrobinie wprawy wprowadza się wzory równie szybko jak zwyczajny tekst.

Artykuły o podobnej tematyce:

Dwie najważniejsze zasady przemyślanego treningu

Bartosz Zajaczkowski — Mon, 08 Feb 2010 19:33:57 +0000

O przemyślanym treningu (ang. “deliberate practice”) już zdarzyło mi się wspominać i zapewne niejeden raz do tego tematu powrócę. Uważam, że jest to jedyny realistyczny, naukowo potwierdzony sposób na osiągniecie ponadprzeciętnych wyników w dowolnej dziedzinie. Znanych jest wiele dobrze udokumentowanych dowodów potwierdzających jego skuteczność. Można śmiało stwierdzić, że największe talenty w historii rozwijały się (mniej lub bardziej świadomie) wg założeń przemyślanego treningu poprzez tysiące godzin wytężonej pracy.

Nie lubię literatury motywacyjnej, która sugeruje, że można osiągnąć wszystko o czym się marzy bez specjalnego wysiłku. Tego typu pozycje mówią ludziom to co większość z nich chciałaby usłyszeć. Niekoniecznie to co usłyszeć powinna. Szereg przeprowadzonych badań naukowych (przede wszystkim publikacja: “The Role of Deliberate Practice in the Acquisition of Expert Performance” Ericssona i in.) wykazał, że to nie jest i prawdopodobnie nigdy nie była prawda. Osiągnięcie ponadprzeciętnych wyników w jakiejkolwiek dziedzinie jest zawsze związane z wytężonym wysiłkiem i poświęceniem.

Założenia “deliberate practice” szczególnie do mnie przemawiają, ponieważ teoria ta zakłada również, że każdy, kto bez względu na posiadane wrodzone talenty i predyspozycje poświęci odpowiednio dużo czasu i energii, może osiągnąć olbrzymi, często nawet światowy sukces. Teoria przemyślanego treningu odbiera genom i ślepemu losowi władzę nad losem człowieka i oddaje go z powrotem w jego własne ręce.

Zawsze, ale to zawsze przychodzi moment w którym trzeba zakasać rękawy i uczciwie wziąć się do roboty. Jeśli ten moment nie nadejdzie to bez względu na snute plany, marzenia, życzenia i pozytywne podejście do życia – to się nie stanie. Co gorsze, świat jest tak poukładany, że prawdziwa praca jest zawsze ciężka. Prawdziwa, czyli taka która ma znaczenie, przynosi rezultaty i rozwija.

1. Bez planu się nie obędzie

Trening musi być przemyślany i zaplanowany ponieważ musi bardzo precyzyjnie rozwijać te z umiejętności, które w największym stopniu przyczynią się do osiągnięcia sukcesu. Nie może być ani zbyt łatwy, ani zbyt trudny, ale dopasowany do indywidualnych celów i zdolności.

Prof. Noel Tichy z University of Michigan (a także były dyrektor d.s. rozwoju w General Electric) zilustrował ten koncept za pomocą trzech koncentrycznych okręgów. Najmniejszy reprezentuje naszą strefę komfortu – tu czujemy się dobrze, ponieważ wykorzystujemy już posiadane umiejętności. Rozwiązywanie problemów, które nie zmuszają do opuszczenia strefy komfortu jest łatwe i przyjemne.

Na drugim końcu jest obszar paniki – największy czerwony okrąg. Są to te problemy, które tak dalece wykraczają poza posiadane umiejętności, że nie ma najmniejszych szans na osiągnięcie sukcesu. To tak jakby ważący 65kg “szczypior” próbował wycisnąć 200kg sztangę.

Cel przemyślanego treningu znajduje się dokładnie pomiędzy – w zaznaczonym na żółto obszarze efektywnej nauki. Nie może być on zbyt łatwy, ale też nie może być niemożliwy do osiągnięcia. Powinien stanowić realne wyzwanie, któremu można podołać jeśli się odpowiednio do tego przyłoży. Co więcej wraz z postępami, stawiane sobie cele powinny być coraz bardziej ambitne. Tylko w ten sposób można zagwarantować sobie stały rozwój umiejętności.

“Trenuj palcami, a zajmie ci to cały dzień. Trenuj głową, a osiągniesz to samo w półtorej godziny”

– Leopold Auer, skrzypek i pedagog

Ta forma treningu wraz z kontrolą jego efektów i wprowadzaniem modyfikacji, wymaga dogłębnego przemyślenia i drobiazgowego zaplanowania. Najczęściej nie da się tego zrobić samodzielnie i trzeba skorzystać z pomocy wykwalifikowanego trenera. Doświadczony mentor nie tylko wytknie nasze słabe punkty, ale także pomoże przygotować właściwy plan treningowy. Będzie też potrafił odpowiednio zmotywować i dodać otuchy w chwilach zwątpienia.

Powyższe nie oznacza oczywiście, że samodzielne przygotowanie treningu jest niemożliwe. Jest jednak o wiele trudniejsze. Problemem jest jednak brak obiektywizmu i zewnętrznego spojrzenia. Dobry trener, mentor lub nauczyciel dostrzeże braki i pomoże skorygować plan ćwiczeń. Jego pomoc jest bardzo wartościowa, a do osiągnięcia poziomu mistrzostwa… wręcz bezcenna.

2. Krew, pot i łzy…

Zaplanowany przemyślany trening nie jest szczególnie przyjemny. Wymaga dyscypliny i determinacji, wysiłku psychicznego i fizycznego. Wielu godzin wytężonej pracy poza strefą komfortu, często do granic własnych możliwości. Ted Williams, słynny amerykański bejsbolista zwykł trenować uderzenia, do chwili aż jego dłonie zaplamiła krew z popękanych odcisków. “Moe” Norman legendarny golfista uderzał średnio osiemset piłek golfowych dziennie. Bill Gates kiedy rzucił studia i założył Microsoft, miał za sobą tysiące godzin programowania. W pewnym okresie swojego życia wstawał o trzeciej rano i szedł do pracowni komputerowej na pobliskim uniwersytecie, gdzie mógł swobodnie pracować do szóstej – tylko w tym czasie uczelniany komputer nie był używany przez nikogo innego.

Po doskonałe przykłady nie trzeba od razu zaglądać za ocean. Wystarczy przyjrzeć się bliżej treningowi naszej mistrzyni Justyny Kowalczyk. Cytując za Przekrojem: “Norma polskich biegaczek to średnio 600 godzin treningu rocznie, Justyny – 1400 godzin. (…) Gdy jest w domu, wstaje o piątej rano i do 8.30 na nartorolkach obiega wszystkie górki. Potem godzina ćwiczeń rozluźniających. Później lubi poczytać książkę. Je obiad, a po godzinie 16 biega drugi raz.”

To samo dotyczy biznesmenów, naukowców, programistów, lekarzy, szachistów… nie można zostać mistrzem w żadnej dziedzinie bez determinacji, poświęcenia i wielu wielu godzin treningu.

Zainteresowanym polecam obejrzenie bardzo dobrego filmu sci-fi p.t. “Gattaca” poruszającego tematykę wyższości ludzkiej determinacji nad genami (zobacz trailer). Mądre kino, nie tylko dla miłośników sci-fi.

O Ericssonie oraz “deliberate practice” pisałem także tutaj.

Artykuły o podobnej tematyce:

Dwa nieba

Bartosz Zajaczkowski — Thu, 04 Feb 2010 19:12:25 +0000

Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że niebo na półkuli południowej różni się od tego które oglądamy na półkuli północnej. Ale co to znaczy różni się? Na pewno będzie widać nieco inne gwiazdozbiory. Jest też Krzyż Południa. To co jednak jest najciekawsze, to fakt, że konstelacje które znamy z naszego nieba też nie będą takie same jak zwykle. Oto wspaniałe zestawienie dwóch zdjęć z NASA, które wyjaśnia dlaczego dawni żeglarze mogli czuć się nieswojo po drugiej stronie równika.

Oba zdjęcia zostały wykonane w grudniu. To po lewej zostało zrobione na plaży Bruny Island niedaleko Tasmanii. To po prawej w Górach Elburs w północnym Iranie.

Żeby ułatwić amatorom dostrzeżenie Oriona, naukowcy z NASA dorysowali na obu fotografiach linie łączące poszczególne gwiazdy konstelacji. Różnica widoczna na pierwszy rzut oka…

Grudniowe niebo oglądane z południowej (po lewej) i północnej półkuli (po prawej).

Oczywiście podobnie będą wyglądać wszystkie gwiazdozbiory w pobliżu równika niebieskiego, a więc np. Byk, Wodnik, Panna itp.

Aby zobaczyć to zdjęcie w powiększeniu, a także wiele innych ciekawych “kosmicznych” fotografii zachęcam do zajrzenia i bliższego zapoznania się z Astronomy Picture of the Day (@NASA).

Ech… czasem żałuję, że w dzieciństwie ktoś nie sprezentował mi teleskopu i nie zaraził astronomią.

Artykuły o podobnej tematyce:

Burżujskie walizki

Bartosz Zajaczkowski — Tue, 02 Feb 2010 04:00:29 +0000

Nie jest tajemnicą, że we współczesnym świecie ogromnie nasiliły się potrzeby posiadania oraz “pokazania się”. Mniej lub bardziej intencjonalnie, media umieściły materializm i wzmożoną konsumpcję na świeczniku. W efekcie często miarą człowieka w oczach innych jest nie to co sobą reprezentuje, ale to co posiada. Bywa to źródłem negatywnych emocji oraz fali krytki w kierunku tych którzy “mają coś lepszego” ze strony tych którzy z jakiś względów “nie mają”, bo np. nie mogą sobie na to pozwolić. Tego typu zazdrość potrafi być jednak bardzo obłudna. Holden Caulfield, bohater “Buszującego w Zbożu” (ang. “The Catcher in the Rye”), bez skrupułów obnażył rzeczywiste motywy niejednego takiego krytyka…

Burżujskie…

“Wiąże się to z pewnym wspomnieniem. Kiedy byłem w szkole w Elkton Hills, mieszkał ze mną w tym samym pokoju nijaki Dick Slagle, który miał marne, tanie walizy. Trzymał je pod swoim łóżkiem zamiast na specjalnym stojaku, żeby ich nikt nie oglądał i nie porównywał z moimi. Mnie to robiło cholerną przykrość i kombinowałem, żeby się swoich pozbyć jakimś sposobem albo zaproponować Dickowi zamianę. Miałem walizy z pierwszorzędnego sklepu, z prawdziwej cielęcej skóry, z wszelkimi szykanami, na pewno kosztowały niewąski grosz.

Tymczasem zdarzyło się coś dziwnego. Posłuchajcie: po długich namysłach wpakowałem wreszcie swoje walizy także pod łóżko, zamiast je wystawić na stojaku, żeby Dick Slagle nie wyrobił sobie kompleksu niższości z ich powodu, i cóż bubek na to? Nazajutrz wyciągnął moje walizy spod łóżka i z powrotem wtaszczył na stojaki. Długo sobie łamałem głowę, nim dociekłem, dlaczego tak zrobił, aż w końcu odkryłem: Dick chciał, żeby koledzy myśleli, że to są jego walizki.

Słowo daję. Chłopak miał na tym punkcie lekkiego hysia. Wiecznie mi na przykład dokuczał o te walizy. Mówił, że są zanadto nowe i burżujskie. To było jego ulubione określenie. Musiał je gdzieś usłyszeć czy też przeczytać. Wszystkie moje rzeczy były, jego zdaniem, cholernie burżujskie. Nawet wieczne pióro miałem burżujskie. Pożyczał je ode mnie co prawda stale, ale było cholernie burżujskie. (…) Z początku nazywał wszystkie moje manatki burżujstwem tylko dla żartu, a ja się nie przejmowałem, kawał wydawał się dobry. Ale po jakimś czasie coś się zmieniło, czułem, ze Dick już nie żartuje.”

Fragment J.D. Salinger “Buszujący w zbożu” (ang. “The Catcher in The Rye”) w tłumaczeniu Marii Skibiniewskiej (wyd. Iskry, 1961).

Niestety muszę też przekazać smutną wiadomość. W ubiegłym tygodniu (27 stycznia 2010 roku) J.D. Salinger zmarł w swoim domu w Cornish w stanie New Hampshire, USA. Miał 91 lat. Jego książki, a szczególnie “Buszujący w Zbożu” zdobyły ogromną popularność i rzesze oddanych fanów na całym świecie. Choć niedawno przytaczałem jeden z fragmentów i chciałem na tym poprzestać, pomyślałem, że dla uczczenia pamięci autora wrócę do tej książki raz jeszcze aby ponownie zachęcić czytelników do sięgnięcia po nią (jeśli to możliwe w oryginale).

Artykuły o podobnej tematyce:

Marketing spod znaku nadgryzionego jabłka

Bartosz Zajaczkowski — Sat, 30 Jan 2010 05:00:07 +0000

W ostatnich dniach cały świat dyskutował o najnowszym, teraz już wszystkim znanym, produkcie firmy Apple. Wielu wypowiadało się w samych superlatywach, inni żarliwie, często w ostrych słowach krytykowali jej posunięcia. W tym wszyskim jedno jest pewne – Apple odniosło gigantyczny sukces marketingowy. Wall Street Journal napisał, że do tej pory tylko jedna tabliczka w historii znalazła się na ustach całego świata – miała na sobie zapisane przykazania. I miał sporo racji…

Można się sprzeczać co do samych produktów – sprzęt ze znakiem nadgryzionego jabłka ma olbrzymie rzesze oddanych zwolenników i zagorzałych przeciwników. Efekt społecznie drażliwej polityki firmy Apple, dzielącej świat na posiadaczy Maków (cool & trendy) i tych pozostałych (loosers). Stosunkowo wysokie ceny sprzętu sprawiają, że “jabłka” wydają się być sprzętem dla “elity”, co dodatkowo dolewa sporo oliwy do ognia. Sieć jest pełna gorących dyskusji pomiędzy jednymi i drugimi. Nie o produkty mi jednak chodzi…

Myślę, że warto zastanowić się przez chwilę jak to możliwe, że w kilkudziesięciu krajach świata (może i ponad stu) we wszystkich najważniejszych dziennikach, magazynach, a także na blogach i innych serwisach internetowych pojawił się artykuł o tym “jak będzie wyglądał i nazywał się tajemniczy tablet od Apple”. Serwisy branżowe aż kipiały od domysłów i mniej lub bardziej potwierdzonych przecieków. Czy jest jakakolwiek inna firma, która nie płacąc za to ani dolara (lub symboliczną garść) potrafiłaby na tak szeroką skalę zaistnieć, nie tyle w amerykańskich, ale i światowych mediach?

Trudno zaprzeczyć, że Steve Jobs to jedyny w swoim rodzaju geniusz marketingu. Geniusz nie dlatego, że potrafi bezbłędnie odczytywać potrzeby swoich klientów i umiejętnie je zaspokajać, ale dlatego, że potrafi przekonać kilentów, że mają potrzeby z których jeszcze nie zdają sobie sprawy oraz że to on i jego firma potrafą je zaspokoić. Prawda to czy fałsz, oceńcie sami. Dość powiedzieć, że Steve Jobs już przekonał świat, że jest wizjonerem, a 250 mln sprzedanych iPodów i równie duża liczba iPhonów głośno krzyczą, że ludzie w to uwierzyli.

To co działo się w przeddzień premiery iPada, najprawdopodobniej nie było by możliwe do osiągnięcia przez żadną inną firmę. Zadziałało kilka czynników na które Apple pracowało latami. Po pierwsze jest to firma o której ogólnie wiadomo, że jej produkty potrafią rewolucjonizować branże (iPod i iTunes – muzyczną, iPhone – smartphone’y). Wiadomo, czego się można po niej spodziewać, a ponieważ apetyt rośnie w miarę jedzenia, oczekiwania użytkowników i klientów są coraz większe. Po drugie jak żaden inny potentat na rynku elektroniki i oprogramowania Apple w sposób niezwykle restrykcyjny przestrzega tajemnicy służbowej. Podczas gdy Microsoft lub Google prowadzą blogi na temat pomysłów i rozwoju swoich produktów, pracownicy Apple maja nakaz trzymania języka za zębami. Zreszą i tak większość wie bardzo niewiele, bo kluczowe informacje o wyglądzie końcowego produktu posiadają tylko ci, którzy muszą. Strategia ta przynosi niesamowite efekty…

Kiedy koncern przygotowywał premierę iPhone (styczeń 2007) obowiązywały dokładnie takie same reguły – absolutna tajemnica. Stoisko Apple w Moscone Center w San Francisco było zasłonięte wielką siedmometrową kurtyną. Jedyne wejście za nią było pilnowane przez ochronę, która drobiazgowo sprawdzała każda osobę, czy ma prawo znaleźć się po drugiej stronie. Oprócz tego ochroniarze stali przy bocznych ścianach oraz stosowano monitoring video. Zresztą na zasłonie się nie skończyło. Wszystkie opakowania znajdujące się za nią, również były zawinięte w dodatkowe nieprzezroczyste opakowanie. Dotyczyło to również wszystkich wiszacych i stojących bannerów reklamowych itp. Nikt poza zaufanymi współpracwnikami Apple nie mógł dowiedzieć się żadnych szczegółów.

Paranoja? Na pierwszy rzut oka, być może. Ale rezultat (i wartość) tej paranoi był oszałamiający. Krążące plotki, przypuszczenia, przewidywania nakręcały atmosferę oczekiwania na nowy niesamowity produkt. Prof. David Yoffie z Harvard Bussiness School ocenił, że gdyby Apple chciało w tradycyjny sposób wywołać tyle samo zamieszania wokół siebie i iPhone’a, to aby osiągnąć porównywalny efekt, musiałoby wydać blisko 400 milionów dolarów!!! Jak widać paranoja się opłaca. A przecież to co działo się przed premierą iPhone to nic w porównaniu z tym czego doświadczylismy w mijającym tygodniu. W przypadku iPada nie było nawet wiadomo czy rzeczywiście chodzi o tablet!

I jeszcze jedno… raz puszczona w ruch tego typu marketingowa maszyna napędza się sama, jak szybko rosnąca gigantyczna kula śniegowa. Wszystkie szanujące się media musiały napisać o “tajemniczym tablecie”, bo gdyby przemilczały ten fakt, to tak jakby odpuściły sobie news dnia na rzecz konkurencji. Rezultat? W ubiegłą środę o Apple usłyszało w ten czy inny sposób setki milionów ludzi w wielu zakątkach naszego globu. Nawet jeśli ułamek tej liczby zainteresuje się i dokona zakupu tego lub innego urządzenia, dla Apple oznaczać to będzie to niewyobrażalny zysk.

Całkiem nieźle jak na “firmę sadowniczą”.

A iPad? Sukces, czy porażka? Błysk geniuszu czy pomyłka? Cóż, poczekamy zobaczymy…

Artykuły o podobnej tematyce:

Nauka za kółkiem? Chyba jednak nie…

Bartosz Zajaczkowski — Wed, 27 Jan 2010 19:51:47 +0000

Naukowcy z University of Illinois przedstawili w Psychonomic Bulleting & Review wyniki interesujących badań na temat stopnia upośledzenia naszych zdolności komunikacyjnych i lingwistycznych podczas prowadzenia samochodu. Przede wszystkim chodzi tu o zdolności do zrozumienia treści przekazu oraz zapamiętania usłyszanych informacji. Praca jest o tyle ciekawa, że wcześniejsze badania wykazywały, że prowadzenie pojazdu w żaden sposób w/w zdolności nie ogranicza.

PhotoDu.de

Gary Dell, psycholingwista z wydziału psychologii UoI stwiedził, że “dla osób zajmujących się badaniami ośrodka mowy te wyniki nie miały żadnego sensu”. Komunikacja jest czynnością wymagającą koncentracji. Ponieważ człowiek dysponuje ograniczoną podzielnością uwagi, wykonywanie czynności wymagającej skupienia się powinno wywierać istotny negatywny wpływ na inne podejmowane równocześnie działania. Szczególnie na tak absorbujące jak prowadzenie samochodu.

Badania przeprowadzono na specjalnym symulatorze. Uczestnicy pracowali w dwuosobowych zespołach: kierowca oraz “partner do rozmowy”. Uczestnicy eksperymentu należeli do jednej z dwóch grup wiekowych: nieco ponad 20 lat oraz ponad 65 lat. Konwersacja odbywała się najpierw w sposób bezpośredni (obie osoby we wnętrzu pojazdu) oraz za pomocą telefonu (zestaw głośnomówiący z mikrofonem). Jednocześnie kierowca został postawiony w jednej dwóch drogowych sytuacji (postój oraz jazda zatłoczonymi ulicami) i wysłuchiwał czterech nieznanych sobie historii. Następne po zakończeniu “jazdy” miał za zadanie odtworzyć z pamięci usłyszane informacje.

Okazało się, że blisko 20% usłyszanych faktów, szczególnie tych przekazywanych w trudniejszych warunkach drogowych (skrzyżowania, wyprzedzanie) nie zostało zapamiętanych, a w przypadku osób starszych nawet więcej.

Odkrycie to w pewien sposób podważa bardzo popularną koncepcję “uczelni na kołach” (w każdym razie popularną w USA – kraju stojącym drogami i samochodami), czyli zdobywania wiedzy poprzez słuchanie edukacyjnych audiobooków np. w drodze do pracy (można to w pewnym sensie porównać ze słuchaniem osoby poprzez zestaw głośnomówiący). Nie znaczy to że się nie da, ale rezultaty (tj. ilość zapamiętanego materiału) mogą nie być tak dobre jak by się oczekiwało. Najprawdopodobniej trzeba będzie powtórzyć lekcję kilka razy…

Gary Dell podsumował tak: “Dzięki nowoczesnej technologii, możemy rozmawiać więcej i więcej robiąc jednocześnie wiele innych rzeczy, ale może okazać się, że coraz mniej i mniej się rozumiemy.”

Na podstawie: Driven to Distraction: New Study Shows Driving Hinders Talking (@Science Daily)

Problem podzielności uwagi dotyczy zresztą wszystkich czynności wymagających większego skupienia. Z tego samego powodu nie powinno się rozmawiać przez telefon komórkowy prowadząc samochód, bo szkodzi to jeszcze bardziej niż rozmowa z pasażerem, ale to już jednak zupełnie inna historia. Bardziej zainteresowani mogą skorzystać z innego artykułu w Science Daily: Drivers Distracted More By Cell Phones Than By Passengers.

Artykuły o podobnej tematyce: