روز زمین دو بار در سال برگزار می‏شود ٬ یکبار در طول فصل بهار در نیمکره شمالی و در طول فصل پاییز نیز در نیمکره جنوبی زمین برگزار می‏شود که هر دو برای آگاهی دادن و قدردانی از محیط زیست کره زمین هستند.

سازمان ملل متحد نیز هر سال در اعتدال بهاری٬ این روز را جشن می‏گیرد. این رسمی بود که توسط فعال صلح یعنی جان مک‏کانل در سال ۱۹۶۹ بنیان گذاشته شد.

دومین روز زمین توسط سناتور آمریکایی گیلورد نلسون به عنوان یک جلسه آموزشی در مورد محیط زیست بنیاد گذاشته شد. در خیلی از کشورها روز ۲۲ آوریل هم زمان با ۲ اردیبهشت روز زمین است. (منبع)

امسال برای گرامیداشت این مناسبت صدهزار نفر در قلب واشنگتن گرد هم آمدند. (روی نقشه ببینید+)

هر سال آکادمی علوم و هنرهای سینمائی طی جشنی بزرگ به بهترینهای صنعت سینما در آن سال یک تندیس ۲۴ سانتیمتری از طلا اهدا می‌کنه. این تندیس ۳/۸۵ کیلوگرمی به شکل شوالیه‌ای است که روی حلقه‌ای از فیلم ایستاده و شمشیر مبارزان جنگهای صلیبی رو در دست داره.

بین برنده‌های امسال انگار یکی نبود.

به عنوان نمونه حدود ۲۰ سال زمینی پیش یعنی زمانی که نه اینترنتی در زمین بود و نه ماهواره‌ای در فضا و ارتباط ایرانیها با خارج از کشور فقط و فقط از طریق رادیوهای موج کوتاه اون هم با چاشنی پارازیت و نویز میسر بود یک زمینی به اسم محمود (گویا فامیلیش هم «دست‌نوشته‌ها» باشه) ۳۳ هفته رأس یک روز و ساعت بخصوصی با کاست خالی آماده پای رادیو می‌نشست که داستان بزرگترین انقلاب زمینی معاصر رو ضبط کنه و اونطور که خودش میگه برای صاف ضبط کردن این صدا سیمی از آنتن تلویزیون که به اندازه یک آشپزخونه بهش قابلمه وصل شده بود رو با خازن و … به رادیوش متصل کرده بود و البته با این همه تلاش ۳ قسمت  از ۳۶ قسمت اون برنامه‌های ۲۰ دقیقه‌ای رو از دست داده بود. ولی داستان انقلاب چیست:

داستان انقلاب عنوان برنامه‌ای رادیوئی بود از بخش فارسی «رادیو بی بی سی» که به مناسبت دهمین سالگرد انقلاب ایران ساخته و پخش شد. این برنامه که با استفاده از صداهای آرشیوی و مصاحبه‌های اختصاصی «رادیو بی بی سی» و همینطور منابع دانشگاه هاروارد در پروژه تاریخ شفاهی ایران ساخته شد را شاید بتوان اولین مجموعه تاریخ شفاهی ایران نامید. به این معنی که همه وقایع توسط خود افرادی که به نوعی در آن دخیل بوده‌اند نقل می‌شود.

این مجموعه در ۳۶ قسمت تقریبا ۲۰ دقیقه‌ای مقطعی از تاریخ معاصر ایران بین آغاز نهضت مشروطیت تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ را در برمی‌گیرد. تهیه کننده این برنامه بهروز آفاق [رئیس فعلی تلویزیون فارسی بی بی سی ] و مجری آن باقر معین رئیس سابق بخش فارسی رادیو بی‌بی‌سی بود.

جالب توجه است که مطالب این مجموعه برنامه در سال ۱۳۷۳ به صورت کتابی با عنوان تحریر تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی ایران توسط «عمادالدین باقی» در قم به چاپ رسید. باقی در مقدمه‌اش بر این کتاب می‌نویسد: هیچ گاه این کتاب نمی‌تواند جای صدا و نوار صدا را بگیرد. نوارها از بعضی جهات از جذابیت بیشتری نسبت به کتاب برخوردارند. زیرا در طنین صداها و لحن گفتارها معانی گوناگونی از شخصیت افراد، ضعف، غضب، قاطعیت، صلابت، تمنا و التماس، آرامش و اضطراب و برخی دیگر از صفات افراد نهفته است که اینها را دیگر نمی توان به همراه کلمات مکتوب کرد و فقط باید شنید. به ویژه آنکه صدا و گفتار و تسلط بر بیان یکی از راه‌های باریک روانکاوی شخصیتهاست و بعد برخی از نقاط قوت و ضعف این مجموعه را اینگونه بر می‌شمارد.

برخی نکات مثبت: نگاه از درون، نگاه از بیرون، عدم یکسونگری، تنوع گرایشات و میدان قضاوت و رعایت عفت کلام در گفتارها و برخی از نقاط ضعف: نادیده گرفتن برخی از مباحث مهم مثل لغو قرارداد ۱۹۱۹، گذشت سریع از کودتای ۲۸ مرداد و عدم اشاره به نقش انگلیس و آمریکا در آن و برجسته کردن نقش آمریکا و دخالتش در ایران و کمرنگ جلوه دادن نقش انگلیس

حدود ده سال پیش این محمود زمینی تصمیم گرفت که این ۱۷ –۱۸ کاستی رو که ضبط کرده به صورت یک CD منتشر کنه ولی هیچ مغازه‌دار زمینی-ایرانی حاضر به همکاری در این زمینه نشد و اون حتی برای چاپ رنگی طرح روی جلد مجبور شد به چندین جای مختلف سر بزنه تا بالاخره یک جا حاضر بشه این کار رو انجام بده بدون اینکه از مجوز این طرح که عکس شاه و آیت‌الله رو کنار هم  داشت سؤالی بپرسه. برای همین اون CDها رو بین دوستانش پخش کرد و ماجرا رو فراموش کرد تا سال گذشته که یک ایرانی در کشور هندوستان چیزی در مورد این CD می‌شنوه و اصرار می‌کنه که بعد از این همه سال یک نسخه براش تهیه کنند. اینجا جرقه‌ای در ذهن محمود می‌زنه و اون در یک کار انقلابی هر هفته یک قسمت از اون برنامه‌های ۲۰ دقیقه‌ای رو به رایگان روی وبلاگش منتشر می‌کنه.

تا بحال محمود تونسته ۳۵  قسمت از اون برنامه‌ای که گفته بود ۳۶ قسمته ولی فقط ۳۳ قسمتش رو در اختیار داره پخش کنه (این هم از هنر زمینی‌هاست!)  و آخرین قسمت رو هم پس فردا در آستانه سی‌امین سالگرد پیروزی انقلاب مردم پخش خواهد کرد. همه اطلاعات بالا رو از فایل صوتی که محمود به عنوان مقدمه کار منتشر کرده بود کشف کردم ولی اینکه آیا زمینی‌ها هر هفته از این فرصت استفاده کزده باشند سؤالیه که به بحث اول مطلب برمی‌گردیم.

در این گلچینی که از مقدمه جدا کردم می‌توانید صدای مظفرالدین شاه را بشنوید و همینطور اتابک اعظم که افتخارش غلام خانه زاد بودن مظفرالدین شاه است. صداهای آرشیوی از رادیو تهران مثل اعلام تاریخ هجری به شاهنشاهی و خواهید شنید زمانی که شاه بالاخره صدای انقلاب را شنید و عاجزانه دست به دامان علمای اعلام شد و انشاءالله تعالی گویان صدای غلط کردمش واضح به گوش رسید و همین طور ارتشبد اظهاری که پوزش خواهانه از آیات عظام تقاضای ارشاد می‌کند و دکتر شاپور بختیار از تصمیمش برای دیدار با آیت الله خمینی در پاریس می‌گوید اما ابوالحسن بنی‌صدر می‌گوید که این او بوده است که آیت الله خمینی را از دیدار با بختیار منصرف کرده است و او پیشنهاد دیگری داشته است و می‌شنوید که ارتشبد قره‌باغی مقصر اصلی را بختیار می‌داند. اخبار رادیو تهران از درگیریها در پادگان نیروی هوائی خبر می‌دهد و اعلام همبستگی گارد جاویدان با مردم و بالاخره پیروزی انقلاب و سخنرانی آیت‌الله خمینی در بهشت زهرا که اعلام کرد که می‌خواهد دولت تعیین کند. (این گلچین دو مگابایتی را بشنوید و بخاطر کیفیت صدای مظفرالدین شاه از خیر بقیه‌اش نگذرید):

بالاترین را از آن بالا می‌بینی هم سیاره‌ای؟

۱۴۰۰ سال پیش اتفاق مشابهی افتاد. رمضان و قرآنش را یادتون هست؟ انسانها کتابی دارند که خیلی‌هاشون معتقدند از آسمانها اومده. ولی خیلی از همون خیلی‌ها (در مورد ایرانیها تقریبا همشون) تا به حال یکبار هم اون رو به زبان مادریشون نخوندند. شاید برای اینه که با چشمان خودشون شاهد این نزول آسمانی نبودند که باور بهش در زندگی عملیشون بازتابی نداره ولی در کلام خیلی سرسختانه از ایمان بهش حرف می‌زنند. البته سلامت روانیشون نسبت به کسانی که اون رو بارها به زبانی که متوجه نمی‌شن و فقط بخاطر چیزی که پاداش می‌دونند می‌خوننش خیلی بهتره.

سی سال پیش در چنین روزهائی مؤثرترین فرد تاریخ معاصر ایران بعد از ۱۵ سال دوری از وطن به کشورش بازگشت و با استقبال میلیونی و بی‌نظیر مردم ایران مواجه شد. مستقیم از فرودگاه به بهشت زهرا رفت و تاریخی‌ترین سخنرانی خودش را انجام داد. (این بهشت را روی نقشه ببینید+). سی سال پیش نصف جمعیت فعلی ایران بدنیا نیامده بودند و درصد زیادی از جمعیت، سن بخاطر سپردن وقایع یا مؤثر بودن در آنها را نداشتند ولی همین رفتار عجیب در مورد قرآن باز اینجا حاکمه تازه به جای ۱۴۰۰ سال فقط ۳۰ سال گذشته! این «جمعیت نبوده و ندیده» یک بار چند دقیقه وقت نمی‌گذارند متن کامل آن سخنرانی را بخوانند یا بشنوند. البته بعضی‌هایشان هم زیادی توجه دارند و مقایسه جالبی بین سخنان ایشان قبل از به قدرت رسیدن و پس از آن انجام داده‌اند.

ولی می‌دانم شما ای اهالی سیاره دوست دارید آن سخنرانی را کامل بشنوید (1.6mb دانلود کنید) ولی اگر وقت ندارید پیشنهاد می‌کنم فقط این چند سطر جالب را که رویش  ماژیک فسفری کشیده‌ام بخوانید:

دقت کنید که این سخنان پیش از پیروزی انقلاب و به پشتوانه حضور مردم زده شده. اگر ۲۲ بهمن ۵۷ مردمی‌ترین روز تاریخ ایران باشد ۱۲ بهمن آن سال روز آیت الله خمینی محسوب می‌شود ولی اکثر زمینی‌ها فقط از این چند ثانیه به واسطه کتابهای درسیشان خبر دارند:

چیزی که عجیبه اینه که چرا قانونگذاران زمینی‌ راه دانشگاه رو از مسیر کمک به درختکاری یا بازماندگان سیل و زلزله قرار دادند. وقتی دانش‌آموزان برای کسب اجازه تحصیلات عالیه مجبور به این کارها باشند که دیگر با داوطلبانه بودن تعریف بسیج و مخلص بودن این لشگر سازگار نیست. با توجه به ظرفیت محدود دانشگاه‌ها ورود عده‌ای در آن به دلیلی جز شایستگی علمی (ایثار، فداکاری، نوع دوستی یا هرچیز خوب دیگری به غیر از علم) به معنای محروم شدن عده‌ای است با همان تعداد که با همه بدیهایشان استعداد ( و با معیارهای فضائی لیاقت) بیشتری برای کسب مدارج عالی و تحقیق و کشف و اختراع و پیشرفت علم رو دارند.

احتمالا قانونگذاران زمینی کسانی هستند (مثل برنامه آموزشی‌سازان تلویزیونی) که برای همه شرکت‌کنندگان در کنکور آرزوی موفقیت می‌کنند طوری که انگار معنای لغت «کنکور» را نمی‌دانند. خود بسیجی‌ها ولی معتقدند که نیازی به این قانون توهین‌آمیز ندارند و اون رو خسارت به وجه بسیج می‌دونند. اینکه قانونگذاران چطور انتخاب می‌شن رو هنوز نمی‌دونم ولی بنظر اگر فقط یک نفر روی زمین درست همونجائی هست که باید باشه فردی است به نام عادل فردوسی پور :

ایثار، فداکاری، نوع دوستی یا هرچیز خوب دیگری شایسته تقدیر است و عزت و احترام ولی انگار بعضی از زمینی‌ها نمی‌دونند هر چیزی راهی دارد و هر کسی جائی.

در این باره یک موسیقی زمینی از گروه کیوسک بشنوید:

۲۶ دی ماه سال  ۱۳۵۷ هجری شمسی زمینی روزنامه‌های ایران درشت‌ترین تیتر تاریخشون رو زدند:

شاه رفت

می‌دونم که الآن تو سیاره همه دارین می‌گین شاه  کیه؟ شاه اینه یا این یک شاهه:

این کیه؟ من هم نمی‌دونم! ولی همه چیز از رونده شدنش حکایت داره، یک روزنامه‌نگار زمینی در مورد اون روز می‌گه:

ازصبح آن روز بحث در «میزسردبیری» ادامه داشت. تاروز قبل از آن با توافق سردبیری اطلاعات،هنوز از شاه به فعل جمع نام برده می شد: «گفتند … رفتند ….» و همین دستاورد بزرگی بود که «اوامرمطاع ملوکانه» به فعل جمع تنزل پیداکرده بود. اما امروز اگر شاه می رفت، هنوز باید از فعل جمع استفاده می کردیم؟ رحمان لحظه ای اندیشید و جواب داد: «نه . در این رفتن بازگشتی نیست. شاه مرد.»

یک زمینی دیگه در این باره می‌گه:

…بالاخره روزی پدر و مادرهای ما از آن همه شادی و کاباره خسته شدند و احساس کردند تشنه آزادیند. آنها دیگر گوگوش و ستار و شهرام شب پره نمی‌خواستند آنها آزادی می‌خواستند و دیگر از دست شاه بدجنس خسته شده بودند و با خود گفتند ما که انقده با حالیم و همه دنیا به ما احترام میذارن چرا شاه داشته باشیم بعد همه با صدای بلند فریاد زدند مرگ بر شاه و گفتند شاه برو. شاه اول دلش نمی خواست برود اما وقتی دید مردم دلشون آزادی می خواهد رفت. شاه که رفت کم کم همه آزاد شدند و آزادی از در و دیوار بالا می رفت.

می‌گن «آن مرد گریست» در واقع اشکش رو درآورده بودند:

می‌گن وقتی داشت می‌رفت یک جعبه خاک زمین هم با خودش برد! (چرا به فکر ما نرسید یک جعبه خاک از سیاره بیارم؟). انسانها واقعا موجودات عجیبین. با ناراحتی از خوشحالیشون موقع رفتنش یاد می‌کنند:

…حالا تیتر [اندازه]  ۸۴ سیاه «شاه رفت» توی کشویش بود. سیگارش را می جوید و راه می رفت. گاه می‌آمد ودست روی شانه من می‌گذاشت. چشمان سبز رحمان درخشش عجیبی داشت. هیچ کدام ازنویسندگان و خبرنگاران بزرگ ترین روزنامه ایران که آن روزها در تیراژ ۷۰۰ هزارتایی منتشرمی شد، نمی‌دانستیم اعلام خبر «شاه رفت» که انتظارش ر امی‌کشیدیم، به معنای پایان عمر حرفه‌ای همه ما، زندان و شکنجه است. از آن جمع ۱۱۰ نفره اکنون فقط یک نفر درکیهان مانده و بقیه سرنوشت‌های شگفت یافته‌اند که موضوع کتابی است.

سر انجام شاهرخ بی تاب ازآن سوی خط گفت:
ـ هوشنگ، هوشنگ، شاه رفت.
باور نمی کردم.
ـ خودت دیدی؟
ـ خودم دیدم. شاه رفت .
گوشی راگذاشتم وباصدای بلند گفتم:
ـ شاه رفت .
تحریریه کیهان درسروری بی پایان فرورفت که باصفحه اول روزنامه به خیابان ها رسید وجشن بزرگ «شاه رفت» را بپا کرد.

وقتی درداد گاه ۶ دقیقه ای حجت السلام نیری ایستاده بودم و کیفرخواست خود را می‌شنیدم که مرا مستحق اعدام دانسته بود، هنگام قرائت ماده سوم کیفرخواست: «همکاری با روزنامه کیهان زمان طاغوت …» همه این لحظات ازمقابل چشمانم گذشت، به دستان فربه «قاضی القضات» نگاه کردم وازخود پرسیدم: شاه رفت؟

شاه باید موجود پیچیده‌ای باشه، تا حالا ادبیاتی مثل «اوامرمطاع ملوکانه» و بکار بردن «فعل جمع» رو در موردش فهمیدم و اینکه بدون نظرخواهی از مردم رئیسه، فکرش رو بکنید! حتی سایناکل پیر هم نمی‌تونست تصور کنه همچین چیزی از زمین بشنوه! رئیس مردم تا وقتی که بمیره یا اینکه بیرونش کنند و تیتر گنده بزنند…  کاش اون موقع بودم و می‌دیدمش.

چهار روز پیش یعنی ۸ ژانویه شصت و هفتمین سالروز تولد کسی بود که نامش در تاریخ بشر ماندگار است. «استیون هاوکینگ» یکی از بزرگترین رباضیدانها و فیزیکدانهائی که زمینیهای این عصر افتخار همدورانی با اون رو دارند. در همه بیوگرافیهای موجود از این دانشمند زمینی متولد سال ۱۹۴۲ (میلادی – زمینی) روی اینکه دقیقا ۳۰۰ سال پس از  گالیله در آکسفورد به دنیا آمده تأکید شده. (آکسفورد را روی نقشه ببینید+)

شاید برای شما هم‌سیاره‌ای ها هم مثل من جالب باشد که بدانید حوزه تخصصی این نظریه‌پرداز بزرگ «کیهان شناسی» (Cosmology) و فرایندهای مربوط به آشفتگیهای فضا زمان  است . شاید باور نکنید ولی زمینی‌ها نمی‌دانستند «تابش سیاهچاله» چیست و کشف این پدیده یکی از بزرگترین افتخارات کارنامه استیون محسوب می‌شود.

کرسی ریاضی لوکاسیون دانگشاه کمبریج که استیون هاوکینگ در اختیار دارد متعلق به آیزاک نیوتن بود! شاید به همین دلیل او را بعد از آلبرت اینشتین، بزرگترین دانشمند در حوزه ی فیزیک و ریاضی می دانند. ولی این همه چیز در مورد وی نیست. حتی افتخار نویسندگی پرفروش‌ترین کتاب علمی عامه پسند دنیا،«تاریخچه مختصر زمان»،  هم دلیل اصلی شهرت و محبوبیت استیون نیست.

نکته غیرقابل باوری که باعث خواهد شد زمینی‌های همه اعصار استیون هاوکینگ را از یاد نبرند این است که به جز عضلات داخلی، یعنی قلب، دستگاه گوارشی و ریه که خودبخود کار می‌کنند قادر به حرکت دادن هیچ عضوی از بدنش نیست! البته او هنوز می‌بیند!!!

یعنی کسی که از ۲۱ سالگی همه انتظار مرگش را می‌کشیدند ولی خودش رفته قلمروی ما فضائی‌ها را کشف کرده سی سال است که حتی توانائی سخن گفتن هم ندارد و یک کامپیوتر ۳۰۰۰ کلمه‌ای این وظیفه را به جایش انجام می‌دهد. (فیلمی یک دقیقه‌ای از شرایط بی‌وزنی و سخن گفتنش ببینید)

طبق معمول باز هم مورد عجیبی وجود دارد که من از درکش عاجز ماندم.  وقتی استیون در بیست و یک سالگی مبتلا به بیماری ALS شد و پزشکان از روی تجربه سایر بیماران مشابه معتقد بودند در خوشبینانه‌ترین حالت تنها دو  سه سال دیگر زنده می‌ماند «جین وایلد» دختری که عاشق هوش و شخصیت استیون بود و در این مدت همیشه به وی سر می‌زد در اواخر همین مهلت زمانی فداکارانه با وی ازدوج کرد، در صورتی که استیون حتی هنوز سرشناس هم نبود. ولی ۲۶ سال بعد یعنی در سال ۱۹۹۱ وقتی استیون در کمال ناباوری همچنان نمی‌مُرد! و با اینکه روز بروز معلول‌تر شده بود قله‌های علمی را فتح کرده بود وی را در اوج شهرت (و لابد توانائی مالی زیاد) به علت ناتوانی جسمی بیش از حد ترک کرد تا استیون هاکینگ با یکی از پرستارانش به نام الن میسون ازدواج کرد.

ده روز از زمانی که «سیل نبود، زلزله نبود، زمینی شروع کرد زمینی را به خاک و خون کشیدن» گذشته ولی وضعیت نه تنها بهتر نشده بلکه.…

در حالی که صلیب سرخ در مورد وضعیت بحرانی غزه هشدار داده، نیروهای اسرائیل روز سه شنبه دامنه عملیات خود را  در نوار غزه به شهر خان یونس گسترش دادند.