Zgjohu Shqiptar

SKANDAL/ Policia përplaset me Prokurorinë: Mbylli hetimin për “urrejtje etnike”

2019-03-13T17:33:00.000+01:00

Policia e Shtetit dhe anti-terrori kanë nisur në Gjykatë përplasjen e “brirëve” me Prokurorinë, pas dyshimeve te policisë se është nxitur urrejtja etnike gjatë një ceremonie në rrethinat e Shkodrës që përkujtoi ushtaret serbo-malazeze të vrarë gjatë 1912-1913.

Por pavarësisht gjetjeve Prokuroria i ka pushuar hetimet dhe diçka e tillë ka nxitur zemëratën e policisë.

Me kërkesën se Gjykata duhet të urdhërojë hapjen e hetimeve pasi është nxitur provokimi pas ngritjes së një memoriali, antiterrori do te jete përballë Prokurorisë së Shkodrës në datën 18 Mars.

Gjykata ka thënë për Top Channel se si prova janë dorëzuar fotografi dhe këqyrje në rrjetin social Facebook ku demonstrohen fjalime gjatë ceremonisë të kujtim të të vrarëve në rrethimin e Shkodrës, ku malazezet pushtuesit i quajnë çlirues.

Por Prokuroria, e cila ka pushuar hetimet pretendon se nuk mundi ta gjejë faqen e facebook-ut që tashmë është mbyllur edhe pse ndërkohë anti-terrori ka administruar të dhëna me interes për hetimin.

Në padi antiterrori i thotë Gjykatës se pasi janë kryer veprime hetimore është konfirmuar nga autoritet se nuk është marrë asnjë leje dhe ceremonia është zhvilluar jashtë dijenisë së palës shqiptare.

Kjo është përplasja e parë polici prokurori për çështje kombëtare, ndërkohe që më herët moskuptim ka patur mes këtyre dy institucioneve edhe per referimin e nxitjes së urrejtjes në jug të vendit ku shpesh herë sinjalistika rrugore e shkruar në gjuhën shqipe dëmtohej.

Të kater rastet e referuara nga antiterrori për veprën e nxitjes së urrejtjes janë pushuar nga Prokuroria e Gjirokastrës për shkak të mos gjetjes së autoreve.

Aktualisht Prokuroria e Gjirokastrës ka nën hetim çështjen e Bularatit për protestat e zhvilluara pas vrasjes së Kacifas dhe që sërisht ka veprën nxitje e urrejtjes, ndërkohë që Krimet e Rënda nuk i kanë dhënë ende drejtim dosjes hetimore të vrasjes së Konstandino Kacifës, i cili u vra gjatë shkëmbimit me armë zjarri./ZgjohuShqiptar.info

"Karnavalet ilire", festimet në Bozovcë të Sharrit (VIDEO)

2019-03-12T22:30:00.001+01:00

“Karnavalet ilire”, manifestimi tradicional këtë vit në Bozovcë të Malësisë së Sharrit tuboi një numër të madh të njerëzve midis të cilëve edhe myftiu i Strugës, Meqail Osmani dhe studiues të shumtë nga Prishtina dhe Maqedonia.

Në kuadër të manifestimit u dha një program i begatshëm kulturor.

Aktori Arsim Fazlija prezantoi një monodrame me motive nga malësia. Ndërsa valle me motive popullore prezantuan shoqëritë kulturore “Xheladin Zeqiri” dhe “Emin Duraku”.

Në këtë manifestim u promovua edhe revista shkencore “Scupi” e cila kryekëput i kushtohet Karnavaleve ilire në Bozovcë, ndërsa rreth saj folën profesorët Fatmir Sulejmani dhe Izaim Murtezani. Karnavalet ilire u mbajtën për të 9-in vit me radhë.

Në videot më poshtë gjeni “Karnavalet Ilire” në Bozovcë të Malësisë së Sharrit, festa autoktone shqipare që brez pas brezi po humbasin akoma dhe më shumë. /ZgjohuShqiptar.info

"Laguna e Karavastasë", MedWet: Udhëtoni brenda vetë jetës

2019-03-12T22:28:00.001+01:00

Laguna e Karavastasë është pjesë e rëndësishme e projekteve të iniciativës “MedWet”. Kjo është një iniciativë që bashkon 27 shtete të Mesdheut për të mbrojtur zonat ligatinore. Në faqen zyrtare “MedWet” i ka kushtuar një reportazh të detajuar Lagunës së Karavastasë, duke përshkruar bukuritë dhe veçoritë e kësaj zone shumë të rëndësishme për Mesdheun: ”Në vjeshtë, një prej vendeve që do të dëshironit të vizitonit në Shqipëri është Laguna e Karavastasë. Nëse dëshironi të ndjeni aromën e pishave gjatë gjithë ditës, të shihni fluturimin e pelikanëve dhe flamingove, atëherë duhet të vizitoni në Lagunën e Karavastasë.

Karavastaja është laguna më e madhe në Shqipëri. Ajo ndodhet në bregun lindor të detit Adriatik, ka një sipërfaqe prej 4,300 hektarësh dhe ndodhet brenda Parkut Kombëtar Divjakë-Karavasta. Vetë parku ka një sipërfaqe prej 22,230 hektarësh me pyje me bimësi karakteristike, laguna, toka bujqësore, duna rëre si dhe toka jopjellore. Laguna e Karavastasë është shpallur si Zonë e Smeraldtë sipas Konventës së Bernës në 2008, Zonë e Rëndësishme Zogjsh, si dhe një Ligatinor me Rëndësi Ndërkombëtare (ose Zonë Ramsar) që prej 1994.

Laguna është toka ligatinore më e madhe në Shqipëri për zogjtë migratorë, duke siguruar për ata një habitat të përshtatshëm për t’u ushqyer, kaluar dimrin, shumimin dhe ngritjen e foleve. Ajo është gjithashtu habitati i vetëm në Shqipëri ku mund të rritet pelikani kaçurrel. Ishujt natyrorë brenda lagunës janë elementi më i rëndësishëm i kësaj zone për ruajtjen e zogjve. Për të shmangur shqetësimet në vende të tjera, pelikanët tani i ngrenë foletë e tyre vetëm në këta ishuj. I gjithë procesi i riprodhimit të pelikanëve fillon në janar dhe mbaron në qershor çdo vit.

Sipas censusit të fundit për migrimin dhe dimërimin e zogjve, si dhe studimet e zhvilluara në këtë ekosistem, numërohen rreth 240 lloje zogjsh në një vit. Ia vlen të përmendet se për censusin e vitit 2018 ka pasur 50,000 shpendë ku dominonin harabelat. Përveç zogjve, parku është shtëpia e shumë lloje insektesh, amfibësh, zvarranikësh, gjitarësh dhe molusqesh, disa prej të cilëve janë në prag të zhdukjes.

Në Lagunën e Karavastasë ka gjithashtu disa monumente natyror siç është pisha e famshme katër shekullore, Ishulli i Pelikanit që është i vetmi vend ku shumohet pelikani kaçurrel në Shqipëri, Kordoni Litoral dhe Dunat e Oazit të Divjakës, që ofrojnë një pamje magjepsëse.

Me një stil bizantin dhe zona antike arkeologjike, laguna ka gjithashtu një rëndësi kulturore dhe historike. Ajo është gjithashtu një zonë me potencial turistik. Çdo vit, zhvillohen vazhdimisht aktivitete për vëzhgimin e zogjve, ku numërohen më shumë se 400,000 vizitorë në vit, 42 000 prej të cilëve janë turistë të huaj.

Laguna e Karavastasë përbën një burim të ardhurash për popullsinë lokale që jeton brenda parkut tradicional. Këtu, njerëzit varen nga laguna për jetesën e tyre duke u marrë me zejtari, me restorante të vogla, duke zhvilluar guida për turistët dhe peshkim tradicional, duke respektuar teknikat dhe periudhat e peshkimit.

Kullat e drurit, të ngritura kohët e fundit në mes të pyllit, ka rritur numrin e grupeve familjare që dëshirojnë të shkojnë për të kaluar një drekë dhe për të ngjitur këto kulla 30-metërshe që u mundësojnë atyre të shohin mbi parkun me pisha të larta.

Në lagunë mund të organizohen gjithashtu kajak ose udhëtime të vogla me varka. Ndërkohë që lundroni përreth lagunës, mund të imagjinoni se ndodheni në një vend i përkryer, ndërkohë që zhyteni në qetësinë e kësaj zone. Ndodheni në një botë tjetër, apo kjo është reale?

Liqeni është gjithashtu një tërheqje për të porsamartuarit, të cilët e vizitojnë për të bërë foto në kujtim të një prej çasteve më të rëndësishme të jetëve të tyre. Këto foto do të përjetësojnë çastet e një dite të mbushur me romancë dhe dashuri, kur dy shpirtra bëhen një. Çfarë fillimi i mrekullueshëm për një tjetër udhëtim bashkërisht brenda vetë jetës!

Në Shqipëri është miratuar moratoriumi mbi gjuetinë, që synon të rrisë numrin e kafshëve të egra dhe zogjve migratorë në vend, përfshirë ato që rrezikojnë zhdukjen. Si pasojë e këtij moratoriumi, në Parkun Kombëtar të Karavastasë numri i zogjve të ujit kishte arritur më shumë se 47,000, ndërsa numri i flamingove ka arritur mbi 4,000 . /ZgjohuShqiptar.info

25 vendet e mrekullueshme që duhet t’i vizitoni kur jeni në Shqipëri

2019-03-12T22:26:00.000+01:00

Këto janë 25 vendet më të bukura për t’u vizituar gjatë qëndrimit në Shqipëri, transmeton Gazeta Metro

Nëse po kërkoni vende interesante për t’i vizituar në Shqipëri atëherë jeni në faqen e duhur.

Çdo ditë, më shumë turist nga e gjith bota po e gjejnë rrugën për në Shqipëri. Shumica e vendit është ende e paeksploruar nga turistë internacional. Ky vend i mrekullueshëm po tërheq vëmendjen e të huajve me bukuritë e saja përrallore.

Nëse do të udhëtoni për Shqipëri atëherë ja 25 vendet të cilat duhet t’i vizitoni patjetër:

1. Berati

Si një ndër qytetet e shumta të mbrojtura nga UNESCO në Shqipëri, Beraëti është i famshëm për arkitekturën unike dhe historinë e tij të vjetër. Ky qytet ka qenë i banuar qysh nga shekulli i 6 para lindjes së Krishtit.

2. Thethi

Nëse ju pëlqen të kaloni kohë në ambient të hapur atëherë Thethi është vendi ideal për ju.

Njerëzit që e dojnë natyrën do të dashurohen në këtë vend. Gjithashtu ekzistojnë fshatra sharmant në këtë rajon me traditë unike, ushqim dhe kulturë tipike shqipëtare.

3. Gjiri Grama

Një ndër plazhet më të bukura në Shqipëri është I vendosur në jug të Vlorës dhe mund të arrihet vetëm përmes hajkingut për 7 orë ose përmes anijës.

4. Liqeni Bovilla

Vetëm një orë larg nga kryeqytetit ju mund ta shijoni këtë liqe të bukur në male afër Tiranës. Është perfekt për një trip njëditorë nëse doni të largoheni pak nga jeta e qytetit.

5. Lëpushë

A e dinit se mund të skijoni në Shqipëri? Lëpushë është një destinacion I mrekullueshëm skijimi në pjesën veriore të vendit.

6. Dardha

Një tjetër destinacion skijimi por i vendosur në pjesën jugore të vendit, Dardha është një ndër vendet më të përballueshme financiarisht për të skijuar por është i bukur gjat gjith vitit me ajrin e freskët malor.

7. Gjirokastër

Ky qytet historic duhet patjetër të jetë në listën tuaj kur eksploroni Shqipërinë. Gjirokastra është e njohur për shtëpiat e saj të vjetra dhe të ruajtura mirë. Është future në UNESCO Ëorld Heritage site gjat vitit 2005 dhe është vetëm një orë larg vozitje prej Sarandës.

8. Liqeni i Komanit

Ky liqe është ndoshta më I bukuri në të gjith shqiprinë dhe nuk duhet të humbet.

9. Butrinti

Një qytet tjtër i mbrojtur nga UNESCO, Butrinti dikur ishte i kolonizuar nga vet Julius Caesar si një pikë e rëndësishme strategjike. Vizitorët sot mund të ecin rreth gërmadhave antike si dhe mund ta shohin amfiteatrin e vjetër.

Ndërkohë edhe 16 vendet e tjera që janë rradhitur për t’i vizituar janë:Plazhi Gjipe, Ujëvara Sotira, Ksamili, Korça, Shkodra, Dhërmiu, Syri i Kaltër, Kruja, Rozafa, Lin, Pogradeci, Porto Palermo, Lugina e Valbonës, Apollonia, Saranda dhe Tirana./ZgjohuShqiptar.info

Organizimi ushtarak shqiptar në prag të ardhjes së Wied-it

2019-03-12T22:24:00.000+01:00

Në prag të ardhjes së Wied-it në Shqipëri, siç u theksua edhe më sipër, vetëm qeveria e Vlorës kishte një forcë ushtarake, me një ministri lufte si edhe një shtab madhor që drejtonte ushtrinë, e cila gjithsesi ishte në fazën e saj të formatimit. Megjithatë, në kuptimin e mirëfilltë të fjalës, kjo forcë ushtarake qëndronte nga pikëpamja organizative më pranë armës së xhandarmërisë sesa të një ushtrie. Ish oficeri i ushtrisë austro-hungareze, togeri Leon De Ghilardi, kishte ngritur në Vlorë një grup mitraljer, të përbërë nga mitralozë dhe një njësi këmbësorie, me rreth 300 burra.

Vlerësuar në përgjithësi, në Shqipërinë e kësaj kohe, organizimi ushtarak përbëhej nga xhandarmëritë e qeverive lokale, ish anëtarët e ushtrisë turke dhe popullsia e aftë për mobilizim. Sipas Ulmansky-t, numri i përgjithshëm i xhandarëve të gjithë qeverive lokale së bashku, ishte rreth 2000 burra. Mosha e tyre shkonte deri në 40 vjeç. Ata ishin të armatosur me mauzerë të prodhimit turk, shumica e të cilëve ishin ruajtur që nga koha e shërbimit në ushtrinë turke.

Por, ndërmjet tyre kishte diferenca shumë të mëdha në pikëpamje të stërvitjes, përgatitjes dhe perceptimit të tyre ndaj shërbimit. Për këtë arsye, kjo forcë xhandarmërie nuk mund të përdorej nga Wied-i si një forcë ushtarake e unifikuar. Në sytë e Ulmansky-t edhe oficerët shqiptarë që kishin shërbyer në ushtrinë turke nuk duhej të merreshin në konsideratë nga Wied-i për krijimin e ushtrisë shqiptare. Ndër të tjera, ai raportonte se: “Numri i ish oficerëve turq në Shqipëri (nënkupton oficerët shqiptarë që kishin shërbyer në ushtrinë turke-M.K) duket të jetë tepër i vogël. Secili prej tyre, me të cilin unë pata rastin të bisedoj, më krijoi përshtypjen më të keqe të mundshme dhe unë besoj që përfshirja e tyre në ushtrinë e ardhshme shqiptare duhet të evitohet me çdo kusht”.

Ky konstatim, sado i ashpër në dukje, mund të konsiderohet, në një farë mase, i drejtë, nëse kemi parasysh se pjesa më e madhe e oficerëve dhe ushtarëve shqiptarë që kishin shërbyer në ushtrinë turke nuk kishin kryer detyra të rëndësishme. Madje, kjo gjë bëhej jo pa qëllim nga turqit, të cilët nuk u besonin ushtarëve shqiptarë dhe nuk i përfshinin ata në programet përgatitore e stërvitore, duke i lënë ata në prapavijë si roje, punëtorë, etj.

Gjashtë muaj mbretërim

Pasi Wied-i mori nga Fuqitë e Mëdha një paradhënie prej 10 milionë frangash, më 7 mars 1914, ai zbriti në Durrës, ku u prit me nderime të mëdha. Vetëm pas mbërritjes në Durrës, ai e kuptoi seriozitetin e situatës në të cilën gjendej. Fillimisht, ai duhej të zgjidhte tre detyra të rëndësishme, të cilat ishin organizimi i administratës, problemi i financave dhe çështja epirote.

Në postin e kryeministrit, ai zgjodhi shqiptarin 75-vjeçarTurhan Pasha, një ambasador dhe diplomat në pension i Perandorisë Osmane. Kjo kandidaturë iu propozua atij prej Italisë dhe Austro-Hungarisë. Pasi Turhan Pasha u sigurua për lidhjen e pensionit të tij, ai e pranoi detyrën e ofruar. Turhan Pasha ishte një politikan me përvojë por, siç do ta tregonte edhe koha, i papërshtatshëm për këtë detyrë. Ai nuk kishte jetuar në Shqipëri dhe nuk e njihte realitetin e politikës shqiptare. Në këtë situatë të vështirë dhe me probleme të shumta, përkrah Wied-it do të kishte qenë më i vlefshëm një person energjik dhe i vendosur sesa një politikan i tillë. Madje, ai nuk fliste e shkruante shqip.

Më tej, duhet të formoheshin ministritë dhe administrata e tyre. Por edhe krijimi i xhandarmërisë, centralizimi i financave si edhe njohja e vendit qëndronin në agjendën ditore të princit. Që në ditët e para të qëndrimit në Durrës, Wied-i duhet ta ketë kuptuar që ai nuk mund të sundonte dot gjatë në këtë vend.

Kushtet dhe situata në të cilën Fuqitë e Mëdha vendosën të krijojnë Shqipërinë ishin shumë më të pafavorshme sesa në vendet e tjera të Ballkanit. Zhvillimi i vonuar social-ekonomik i vendit, niveli i lartë i analfabetizmit, heterogjeniteti fetar, prania e elitës shqiptare të brumosur me mentalitet turk, mungesa e infrastrukturës dhe prapambetja e shoqërisë shqiptare si edhe konfliktet e armatosura me vendet fqinje e bënin të pamundur krijimin e kushteve normale nga qeveria e përkohshme.

Në pamje të parë, pasi mori këstin e parë të ndihmës nga Fuqitë e Mëdha, u krijua përshtypja se Wied-i mund të fillonte punën për organizimin e shtetit të tij. Por, nëse i referohemi shtypit italian të kohës, shikojmë se Wied-i, nga shuma që mori nga Fuqitë e Mëdha si paradhënie, rreth 800.000 i përdori menjëherë për të shlyer borxhet e tij të vjetra, rreth 1.5 milionë franga i harxhoi për ngritjen e oborrit të tij dhe me pjesën e parave që i teproi duhej të organizonte administratën e tij civile dhe ushtarake./ZgjohuShqiptar.info

Studimi i gegëve nga Carleton Coon: Portretet e viganëve të Shqipërisë së Veriut

2019-03-12T22:21:00.000+01:00

Fotografitë e rralla të 1929-1930, realizuar në malësitë e veriut të Shqipërisë nga antropologu amerikan, botuar në 1950 në librin “Malësia e viganëve: studim racor dhe kulturor i fiseve të malësisë së Shqipërisë së Veriut…”!

Raca e shqiptarëve kishte karakteristika të atilla, që e bëri antropologun amerikan Carleton Coon të kalonte thuajse një vit udhëve të veriut të Shqipërisë.

Në fshatrat më të thella të malësisë së veriut, Coon gjeti karakteret që i duheshin për studimet e tij.

Takonte burra, gra, fëmijë e pleq. Bënte ca matje të çuditshme, që me shumë gjasa banorëve të këtyre anëve ju dukeshin jashtë mendsh. Ai studionte tiparet e portretit, flokët, gjatësinë trupore, gjymtyrët… I fotografonte thuajse të gjithë malësorët gegë që takonte.

Me aparatin e tij fiksonte portretin ballor dhe profilin. Po ashtu mbante shënime për secilin prej tyre, pas matjeve të hollësishme që ju bënte.

Në këtë udhëtim e shoqëronte një mik i afërt i tij shqiptar, të cilin e kishte punësuar si asistent. Ai quhej Stavri Frashëri.

Falë kësaj dysheje Coon-Frashëri, që qëmtonin karakteristikat e racës shqiptare maleve të veriut të Shqipërisë përgjatë vitit 1929-1930, sot kemi të dokumentuar të dhëna shumë të rëndësishme mbi antropologjinë e gegëve, të cilat së bashku me studimin e tij dhe një album me foto të zgjedhura që Carleton Coon i botoi në librin e tij “Malësia e viganëve: studim racor dhe kulturor i fiseve të malësisë së Shqipërisë së Veriut”, botuar në Kembrixh më 1950.

Coon lindi në Masaçusets në vitin 1904. Studioi fillimisht për egjiptologji dhe antropologji në Universitetin e Harvardit, degë për të cilat u diplomua në vitin 1925. Në këtë drejtim ai kreu kërkime dhe punoi si asistent dhe profesor në Universitetin e Harvardit. Më tej, po në fushën e antropologjisë, ai dha mësime edhe në Universitetin e Pensilvanisë (1948-1963). Gjatë kësaj periudhe ideoi dhe realizoi edhe muzeun universitar të Filadelfias.

“Gjatë viteve 1929-1930 Carleton Coon ndodhej në Shqipëri, ku kreu një studim antropometrik mbi 1.067 shqiptarë të dhjetë zonave të Veriut, duke iu matur madhësitë dhe format e trupave të tyre. Ky studim u përfundua në vitet 1946-1947 me ndihmën e komunitetit shqiptar të Bostonit”, shkruan studiuesi Robert Elsie, në prezantimin e fotografive të realizuara nga Carleton Coon.

Puna e tij kishte qenë e tepër e lodhshme, voluminoze, kërkimet të gjata, një punë që në fund duket se nuk i dha autorit frytet që ai priste. Jehona shkencore e punës kërkimore ishte e kufizuar, meqë “pas Luftë së Dytë Botërore, studime të tilla të antropologjisë fizike dhe të tipareve racore u bënë tabu apo kishin humbur interes”, sqaron studiuesi Robert Elsie, duke shtuar se interes të veçantë ngjallin fotografitë që Coon realizoi gjatë udhëtimeve nëpër dhjetë zonat e veriut shqiptar.

Përveç tyre, me mjaft interes janë edhe fotot që mblodhi e botoi nga ana e tij Stavri Frashër në librin e tij “Përmes Mirditës në dimër”, botuar në Korçë më 1930 dhe në versionin anglisht “Through Mirdite in Winter”. Me materialet fotografike të këtyre dy autorëve, studiuesi Elsie ka ndërtuar një album të veçantë, të cilin e ka promovuar në faqen e tij këto ditë, e prej nga i kemi zgjedhur edhe ne këto ekzemplarë për t’ia prezantuar lexuesit tonë./ZgjohuShqiptar.info

Historia e pabesueshme e shqiptarit që vodhi sekretet britanike. Agjent sekret i Hitlerit

2019-03-12T22:16:00.002+01:00

Të tërheq vëmendjen jeta e agjentit shqiptar, i cili është një nga agjentët më të shquar të shekullit XX. Ka lindur në vitin 1904, në Prishtinë, në kohën kur krahina e Kosovës ishte e pushtuar nga Perandoria Osmane.

Emri i një agjenti shqiptar është shënuar në fjalorin biografik me personalitetet e spiunazhit që kanë bërë emër dhe famë gjatë shekullit të 20-të, në Luftën e Dytë Botërore, e ai është Iliaz Bazna. Fjalor ky që jep mjaft të dhëna për jetën dhe veprimtarinë e tyre.

Të tërheq vëmendjen jeta e agjentit shqiptar, i cili është një nga agjentët më të shquar të shekullit XX. Ka lindur në vitin 1904, në Prishtinë, në kohën kur krahina e Kosovës ishte e pushtuar nga Perandoria Osmane. Ai dhe e gjithë familja e tij janë shqiptarë në origjinë, por në edukimin e tij ndikoi shumë tradita turke. Bazna tregonte se babai i tij ishte një mysliman i devotshëm. Gjyshi i tij dhe xhaxhallarët kanë jetuar kohën e xhonturqve. Tre nga kushërinjtë e parë të tij, por edhe Bazna vetë, patën studiuar në një akademi ushtarake turke dhe arritën të shkëlqejnë me punë, aq sa njëri prej tyre ka qenë kryebashkiaku i Ankarasë nga viti 1960 – 1962.

Por agjenti i ardhshëm, Bazna, do të flakej jashtë akademisë ushtarake dhe në vitin 1919 do të niste jetën e keqbërësit ordiner në Stambollin e pushtuar nga aleatët. Fillimisht kapet duke vjedhur armë në depot e ushtrisë britanike, dhe për këtë kalon një pjesë të jetës së tij në kampin penal të Marsejës. Pasi doli nga kampi, zuri punë në një fabrikë ku prodhoheshin çelësa për kasafortat dhe bëhet mjeshtër në këtë profesion, pas disa dështimesh në përpjekjet e tij për të gjetur punë në përfaqësitë diplomatike. Më në fund i ndriti fati të punonte për një ambasador jugosllav, për një konsull britanik, për një atashe ushtarak amerikan dhe ai arrin të punësohet nga ambasadori britanik, Knaçbull-Hugesen, në Ankara.

Hugesen ishte “naiv” kur mendonte se ishte i përgatitur për të mos ia hedhur askush. Në fillimin e vitit 1943 ambasadori punësoi Baznën, një njeri i mprehtë, servil dhe dinak, i cili e dinte se ç’duhet të bënte për padronin e tij. Bazna, pasi qe shtrënguar ta linte akademinë qe kthyer në një autodidakt dhe kishte njohuri të mira në disa gjuhë, të cilat i fliste rrjedhshëm. Ai ishte i përpiktë në realizimin e të gjitha detyrave. Hugesen e vlerësoi Baznën dhe i besoi atij verbërisht për të gjitha. Pra, ai nisi të mbështetet tek Bazna. Kështu, Bazna, brenda pak muajve, i mësoi të gjitha zakonet e ambasadorit, madje dhe lëvizjet e sjelljet tij. Shqiptari u bë njeriu më i privilegjuar dhe më i besuar.

Ai zbuloi që punëdhënësi i tij solli në shtëpi dokumente shumë të rëndësishme sekrete për t’i studiuar. Madje, ai vuri re që Hugesen i mbante dokumentet në kasafortë. Bazna, mjeshtri i çelësave të kasafortave, arriti t’i dublojë çelsat.

Zbuloi dhe kombinimin e shifrave të kasafortës sekrete dhe i tërhoqi dokumentet. Kështu, më 20 tetor ai i merr ato dhe, me anën e një likuidi të quajtur “Leica”, prodhon faksimile të tyre. Ishte koha e Konferencës së Teheranit dhe Bazna jo vetëm që zbuloi dokumente sekrete, që kishin të bënin me operacionet e aleatëve në Normandi, por ai mësoi shumë të fshehta në lidhje me rrezikun që i kanosej Ballkanit.

Në mbrëmjen e 26 tetorit të vitit 1943 Bazna takohet me një zyrtar të lartë të ambasadës gjermane, për të cilin kishte punuar më përpara, dhe i ofron atij faksimilet e dokumenteve sekrete. Zyrtari i lartë gjerman i njohur me pseudonimin “Pierre”, quhej Ludvig C. Bazna dhe ai punuan së bashku në fshehtësi. Bazna i kërkoi gjermanit 20 mijë stërlina në këmbim të informacionit. Gjermani e refuzoi për momentin kërkesën e shqiptarit, duke i thënë se nuk ishte i gatshëm të jepte shuma të tilla.

Megjithatë, ai e kuptoi se bëhej fjalë për një informacion shumë të rëndësishëm dhe këmbënguli të shikonte dokumentet. Bazna i tha se nuk ishte aq budalla sa t’ia jepte dokumentet para se të paguhej, përndryshe do t’ua shiste ato sovjetikëve. Ai i tha gjermanit se do t’ia jepte dokumentet në bobinë filmike, por kjo do t’u kushtonte gjermanëve 15 mijë stërlina.

Ludvigu kishte në dispozicion 3 ditë për ta vlerësuar ofertën e shqiptarit. Bazna do ta telefononte Ludvigun në ambasadën gjermane në datën 30 tetor 1943, në orën 3 pasdite dhe do të prezantohej në telefon si “Pierre”. Ai do të pyeste nëse Ludvigu kishte ndonjë letër për të. Nëse përgjigja do të ishte negative, atëherë gjermanët nuk do të dëgjonin më kurrë për të. Ishte pak pas mesnate kur vizitori veshi pallton, vuri një kapele që i binte pak mbi sy dhe shkoi te dera ku ndodhej Ludvigu. U ul pranë gjermanit dhe i tha me zë të ulët: “Ju doni të dini se kush jam unë? Jam rekruti i ambasadorit britanik. Pasi u fut brenda, Bazna në mënyrë të habitshme iu zhduk nga sytë Ludvigut i cili fillimisht e ndoqi atë nëpër rrugë, por nuk e pa më. Mengjesin tjetër Ludvigu ia tregoi historinë e tij ambasadorit gjerman në Turqi, Franc Fon Papen. Por ky nuk u habit, pasi ishte marrë me spiunazh dhe intriga.

Duke qenë se Turqia ishte një vend neutral, ajo ishte bërë një qendër e spiunazhit të të gjitha fuqive të mëdha. Si e mori shqiptari emrin “Cicero” Fon Papen i tha Ludvigut se nuk ishte i autorizuar ta paguante shumën prej 20 mijë stërlinash, për një informacion akoma të pavërtetuar. Për më tepër, ai i tha se ky vendim duhet të merrej nga nivele më të larta shtetërore në Gjermani, pra nga ministri i Jashtëm i Gjermanisë të asaj kohe, Joakin Fon Ribentrop. Ambasadori i dërgoi një mesazh të koduar Ribentropit, ku i shpjegonte situatën dhe i kërkonte shumën prej 20 mijë stërlinash si fillim, ndërsa më pas do të procedohej edhe me shuma të tjera.

Shuma duhet të mbërrinte në Ankara jo më vonë se 30 tetori, përndryshe operacioni do të dështonte. Edhe pse ambasadori nuk e mendonte të tillë, përgjigjja nga Berlini ishte pozitive. Ludvigu shkoi më pas, sipas urdhrit, në zyrën e ambasadorit. Papeni i tha Ludvigut se duhej të bënte marrëveshje me atë që tashmë do të quhej “Ciceron”, sipas emrit të marrë nga oratori i famshëm romak, pasi informacioni ishte shumë shpresëdhënës.

Ambasadori i tha Ludvigut se korrieri kishte mbërritur dhe me vete kishte sjellë edhe 20 mijë stërlinat. Megjithatë, ambasadori e këshilloi Ludvigun që të ishte i kujdesshëm, pasi puna që po bënte ishte me rrezik. Takimi u bë në vendin e caktuar dhe shqiptari i dorëzoi Ludvigut dy bobina filmike 35 mm. Ndërsa Ludvigu u zgjat të merrte bobinat shqiptari i qetë i tha: “Në fillim, paratë”. Ludvigu i nervozuar hapi zarfin dhe numëroi paratë. Ai këmbënguli që, gjithsesi, para se t’ia jepte Ciceronit, t’i shihte filmat të zhvilluar, sepse nuk besonte.

Ciceroni ra dakord për të pritur vetëm gjysmë ore. Ludvigu e mori filmin dhe e pa të zhvilluar në një dhomë të errët pranë zyrës së tij. Informacioni përmbante të dhëna të rëndësishme të kohëve të fundit. Ludvigu më në fund vendosi të kryente pagesën. Që nga ky moment Ciceroni vazhdoi ta furnizonte Ludvigun me sekrete shumë të vlefshme, të cilat ai i fotografonte me shumë kujdes dhe i ruante në godinën e ambasadës britanike. Materiali i zbuluar nga Ciceroni ishte një thesar sekretesh, duke përfshirë edhe planet e Konferencës së Kazablancës midis Ruzveltit, kryeministrit britanik, Çërçill dhe liderit nacionalist kinez, Çan Kai Shi. Më pas Bazna u dha gjermanëve edhe planin e Konferencës së Teheranit, midis presidentit Ruzvelt, Çërçillit dhe Stalinit. Nga detajet që mësuan mbi këtë takim të nivelit të lartë, nazistët kuptuan për herë të parë planet e aleatëve mbi pushtimin e Evropës.

Por komanda e lartë gjermane, pasi i studioi dokumentet e ardhura nga Stambolli vendosi të mos i pranojë ato si të verteta, duke arritur në përfundimin se informacioni ishte një sajesë e britanikëve për t’ua hedhur nazistëve. Plani ishte shumë i mirë për të qenë i vërtetë. Gjermanët në vend të kësaj i besuan plotësisht informacionit të sjellë nga një agjent i tyre i rekrutuar nga britanikët, i cili njihet në terminologjinë e spiunazhit si “njeriu që kurrë nuk ekzistoi”.

Rrjedhja e informacioneve shumë të vyera të Ciceronit ndaloi në pranverë të vitit 1944, kur aleatët mësuan se diçka serioze kishte ndodhur në ambasadën britanike në Ankara. Aleatët e mësuan këtë jo si rezultat i shërbimit të tyre sekret, por nga goja e vetë ministrit të Jashtëm të Rajhut, Riobentrop, ose e thënë më saktë nga një spiun aleat, nga të paktët që kishin mbetur në Gjermaninë e asaj kohe.

Ky agjent ishte Fric Kolbe, i cili kishte punuar për një kohë të gjatë në administratën naziste, një patriot gjerman që i urrente nazistët. Kolbeg kishte arritur të vihej në kontakt prej kohësh me zyrën e shërbimit strategjik OSS dhe shefin e saj Alen Dallas në Berë të Zvicrës, duke i dhënë atij dokumente shumë të rëndësishme.

Në fillim të vitit 1944 Kolbeg kishte arritur të dekodifikonte një telegram të ardhur nga ambsadori Papen për Ribentropin në Berlin, ku bëhej fjalë për informacione sekrete të ardhura nga spiuni Ciceron, dhe ku thuhej se ky informacion vinte direkt nga zyrat e ambasadës britanike në Ankara. Ai ia kaloi këtë informacion në mënyrë urgjente Dallesit, i cili ia përcolli më tej në Inteligjent Servisit. Pas verifikimeve, Bazna u arrestua në Ankara.

Por, nuk pranoi asgjë. Të gjitha pyetjeve që iu drejtuan i përgjigjej me heshtje. Ai kishte arrtur të mbidhte në atë kohë një shumë prej 300 mijë stërlinash, në atë periudhë një shumë marramendëse. Ai arriti të arratisej dhe të shkojë në Lisbonë, ku prenotoi një udhëtim për në Amerikën e Jugut.

Sapo shkoi në Amerikë të Jugut, Ciceroni hapi një llogari bankare duke depozituar paratë në një bankë të madhe. Pushonte në një vilë që kishte pamje nga oqeani, kishte shumë shërbëtorë, një femër të bukur dhe bëri një jetë qejfi prej xhentëlmeni. Tashmë ishte ai që kishte një të rekrutuar që i shërbente atij verbërisht. Kjo e bëri të renditej mes spiunëve më të mëdhenj të të gjitha kohërave.

Por, si për ironi të fatit, ai nuk do ta shijonte për një kohë të gjatë stilin e ri të jetës që kishte nisur. Bankierët amerikanoj ugorë erdhën ta vizitonin në vilën e tij dhe e informuan se kishte diçka që nuk shkonte me llogarinë e tij bankare. Pothuajse shumica e stërlinave britanike kishte dalë jashtë qarkullimit.

Në fillim ai u shokua, por më pas arriti të kuptojë “tradhtinë” e stërholluar të gjermanëve. Mjeshtri i spiunazhit ia plasi të qeshurit me zë të lartë. Punëdhësit e tij nazistë thjesht kishin prerë monedha false dhe ia kishin dhënë atij. Bazna u arrestua dhe u dërgua në burg, por më vonë arriti çuditërisht të lirohet dhe të kthehet në Evropë. Shumë libra, përfshirë edhe kujtimet e tij vetjake, si dhe një film të madh që quhej “Pesë Gishtat”, shfaqin profilin e tij të pabesueshëm, fantazma e të cilit për shumë kohë do të vërtitej në korridoret e errëta të spiunazhit.

Si shumë spiunë të tjerë, ai punoi për përfitim personal, por në fund ai i kaloi ditët e tij në varfëri të plotë, duke punuar si një rregullues automjetesh dhe si një mësues muzike (kishte pasur disa kurse trajnimi në fushën e operistikës) Ciceroni vdiq në Stamboll në vitin 1971./Standart.al/ZgjohuShqiptar.info

Naim Kryeziu, futbollisti i parë shqiptar kampion në Itali

2019-03-12T22:12:00.002+01:00

Naim Kryeziu është shqiptari i parë që është shpallur kampion në një kampionat elitar të Europës, pikërisht me Romën gjatë edicionit 1941-1942. Kryeziu shënoi 6 gola në këtë kampionat dhe i dha titullin e parë ekipit verdhekuq, nga 3 që Roma regjistron në historinë e Serie A. Ashtu si Riza Lushta, edhe Naim Kryeziu lindi në Kosovë (Gjakovë), më 4 janar të vitit 1918. Ishin kohë të vështira në Kosovë, ku serbët kishin pushtuar vendin…

RRËFIMI – “U vendosa në Tiranë, ku ishte vëllai im, i cili ishte oficer dhe vazhdova shkollën. Aty fillova të luaj futboll dhe 15 vjeç unë isha në elitën e futbollit shqiptar, ndërsa 18 vjeç në Kombëtaren e Shqipërisë. Shqipëria ishte prej kohësh nën ndikimin italian: qeveria kishte thirrur në Tiranë profesorë të edukimit fizik për organizimin sportiv. Ata më panë duke luajtur dhe njëri prej tyre, duke qenë tifoz i Romës, dërgoi informacionin në klubin roman. Unë nuk kisha një pasaportë, por pas pushtimit konsiderohesha italian si gjithë të tjerët. Vendosa të shkoj në Romë dhe menjëherë hyra në lidhje me një menaxher të Romës për një provë.

Unë dija vetëm disa fjalë italisht dhe i kërkova një miku, i cili ishte duke studiuar në universitet, për të më shoqëruar mua. Ne patëm marrë një taksi për të arritur në zonën Testaccio, ku kam bërë një stërvitje të shpejtë. Unë kisha një gjuajtje të bukur dhe kam qenë një atlet i mirë, e kur vërshoja nga krahu, isha i papërmbajtshëm. Midis Masetti-t, Donatit dhe Amadei-t bëra një figurë të mirë dhe në fund të lojës një drejtues më çoi në rrugën ‘Via del Tritone’, ku kishte selinë kompania. Aty më bëri të nënshkruaja kontratën time të parë. Nuk mund t’u besoja sytë e mi, m’u duk sikur preka qiellin me dorë.

Debutova pothuajse menjëherë në kampionat në ndeshje kundër Barit ku luante shoku im Lushta. Kemi fituar 4-2. Stadiumi në Testaccio ishte i plotë si në ditët më të mira, spektatorët i binin me këmbët e tyre tribunës me ndenjëse druri duke prodhuar një zhurmë të papërmbajtshme. Në një moment unë vërshova nga krahu, bëra një kros të bukur dhe Panto, sulmuesi argjentinas, shënoi një gol krejt të lehtë.

Kështu unë u ndala në Romë për të vazhduar. U dashurova pas këtij vendi dhe nuk desha të largohem për asnjë arsye: unë fillova të ndihem me të vërtetë italian… E të vije e të luaja në Itali ishte vërtet një ëndërr e mrekullueshme, sidomos me kombëtaren e saj. Por vetëm shoku im Lushta u thirr të luante me të…” – ka rrëfyer Naim Kryeziu, në një intervistë të rrallë të tij në vitin 2001, dhënë gazetarit Matteo Patrono.

TIRANA – Naim Kryeziu e nisi futbollin në javën 2-të të Kampionatit të 4-t të futbolli shqiptar në vitit 1934, nën fanellën e skuadrës së Elbasanit, kur ende nuk i kishte mbushur 16 vjeç. Është 22 prill 1934, ndeshja Elbasani-SK Tirana 0-5 dhe ky nxënës nga Kosova, krejt i panjohur, i cili quhej Naim Kryeziu, shfaqet si qendërsulmues i Elbasanit krahas emrave të shquar të Jolldashve e Biçakëve me shokë.

Kur mbërrin viti 1936 del vendimi për mospjesëmarrje të nxënësve në Kampionatin Kombëtar, çka e pengon atë të marrë pjesë në dy Kampionatet më të fortë të Shqipërisë së asokohe, atë të viteve 1936 dhe 1937. E megjithatë, ai është aty, si një protagonist krejt origjinal, i cili nuk merr pjesë në Kampionatin Kombëtar, por i cili thirret për të gjitha ndeshjet ndërkombëtare të kohës. E thërret Sportklub Tirana, por gjithmonë e thërret edhe Vllaznia e Shkodrës.

E thërret trajneri Samo Singer në ndeshjen themeluese të 5 marsit 1936 nën fanellën e Kombëtares së sapolindur të Shqipërisë. Këtu qëndron dhe forca e madhe e talentit të tij, teksa ia arrinte që të shkrihej në harmoni me shokët e tjerë, me të cilët i takonte të luante rrallë. Ka qenë janar 1937 dhe papritmas në Shqipëri vjen një skuadër italiane! Ky është klubi i parë i futbollit italian që vjen në Shqipëri. Është Zardi i Imolas që hyn në histori si klubi i parë i futbollit italian, i cili luan një ndeshje në Shqipëri. Dhe befasia e madhe e futbollit Sportklub Tirana – Zardi i Imola-s 5-1! Golat u shënuan nga Mirdita, Lushta, Kryeziu, H.Begeja, Gurashi!

Në ndeshjen tjetër është përsëri fitore e Tiranës, kësaj radhe 2-0. Kur mbërrin 1938, ky është viti i madh sportiv i Naim Kryeziut. Ndeshja e madhe me Barin dhe prania e dytë e Conte Ciasno-s. Dhe gjithçka në vitin kur Italia ishte shpallur Kampione e Botës. Kjo ka qenë ndeshja kur ata që sot quhen menaxherë, përveç emrit të Riza Lushtës, shënuan edhe emrin e Naim Kryeziut. Është 26 prill 1938 në Shallvaren e Tiranës. E doemos 2-0 për Barin e Serie A të Italisë.

KAMPION – Kryeziu është një protagonist i një finaleje të jashtëzakonshme, historike, një ndeshje nostalgjike, në fund të fundit. Kjo, sepse për herë të fundit për një ndeshje kampionati, futbolli shqiptar do të shihte nën fanellat e tij së bashku dy futbollistët më të mëdhenj të viteve ’30: të paharrueshmit Riza Lushta dhe Naim Kryeziu të Kosovës. Në atë finale Kryeziu shënon 2 gola she shpallet kampion në Shqipëri.

Madje Naim Kryeziu, me 7 gola ishte dhe kryeshënuesi i këtij kampionati, i ndjekur nga një 17-vjeçar, emri i të cilit është Loro Boriçi, i cili shumë shpejt do të jetë bashkëlojtar i Kampionit të Botës, Silvio Piola, te Lazio të Romës. Ndërsa Riza Lushta, i cili kishte braktisur shkollën për futbollin, bëhet kampion i Shqipërisë për herë të katërt.

NDESHJA E FUNDIT – Një muaj më vonë, më 28 nëntor 1939, organizohet një tjetër ndeshje e madhe, jashtë kampionatit, po në Shallvare të Tiranës, e gjykuar nga gjyqtari italian i Serie A, i mirënjohuri Bruno Manghi. Është një ndeshje që luhet për nder të përvjetorit të Pavarësisë së Shqipërisë, por… nën fashizëm! Vllaznia fiton bujshëm 3-1 si në një akt të dytë të fundores (finales) së 30 shtatorit për Kampionatin. Kjo është ndeshja e fundit e Naim Kryeziut në Shqipëri.

ROMA – Luan 9 kampionate të Serie A, rekord absolut për një shqiptar , dhe bëhet kampion i Italisë, i vetmi shqiptar sot e kësaj dite. Me 9 kampionatet e tij të Serie A, ai arkivon 2 mbi Lushtën, e pra, nëse Lushta është fitues i Kupës së Italisë me Juventusin më 1942, Naim Kryeziu është kampion i Italisë me Romën, po më 1942. Kishin qenë bashkëlojtar të Sportklub Tiranës së tyre dhe papritmas shfaqen si kundërshtarë. Ka qenë Java 22-të e Serie A, ndeshja Roma-Bari e 10 marsit 1940, një duel spektakolar i një goli po të këtillë të Lushtës.

Ajo ishte Roma 1942, skuadra që stërvitej nga i mirënjohuri Eraldo Monzeglio, por që shpejt kalon në duart e hungarezit Alfred Schaeffer. Shkaku është krejt i veçantë: Monzeglio stërviste në tenis Musolinin dhe vetvetiu ai e dorëzon Romën. Ajo është një Romë, e cila që në fillim të Kampionatit 1941-1942 nxiton për të shpalosë synimet e saj. Shfaqet për herë të parë në krye të renditjes qysh në javën e dytë, teksa fitonte 2-1 me Bologna falë golit të Naim Kryeziut në minutën e 83-të.

Një javë më vonë, Roma fiton 2-0 me Juventusin e ndërsa Kryeziu e Lushta janë përballë njeri-tjetrit, Naimi shënon golin e parë. Në javën 10, Roma, Triestina dhe Venezia kanë nga 13 pikë secila dhe shkëputja bëhet në javën e 13-të, më 18 janar 1942, ditë kur Roma fiton në Milano 2-0 me Ambrosiana-Inter. Naim Kryeziu ka ndeshjen e tij të shkëlqyeshme, duke qenë autori i të dy golave. Është 2-0, e gjitha një kryevepër “kryeziane”.

Pas një jave, ndonëse Kryeziu shënon të vetmin gol, Roma humbet nga Genoa dhe zbret në vendin e tretë mbas Venezias e Torinos. Është një krizë e papritur, por skuadra gjen forca për të rifilluar fitoret. 1-0 kundër Fiorentinës, po prapë humbje kur nuk pritej, 2-4 në Milano nga Milan, edhe pse përsëri gol i Kryeziut. Një javë më vonë, Roma rifillon të fitojë: 2-0 me Atalantën, 1-0 në Venezia, 7-0 kundër Ligurias, ditë kur Lazio i Silvio Piola-s me shqiptarin tjetër në 11-tësh, 20-vjeçarin Loro Boriçi, fiton 2-1 në Genoa duke i hequr çdo mundësi skuadrës genoane që të afrohej në majë të renditjes.

KAMPION NË SERIE A – Kampionati mbërrin ndërkaq, te 90 minutat e fundit dhe Roma ka 40 pikë përballë 39 të Torinos dhe 38 të Venezia-s. Është 14 qershor 1942, dita kur Roma proklamohet për herë të parë kampione e Italisë. Mjafton 2-0 kundër Modenas në Romë, humbje e Torinos 0-2 në Firenze dhe e Venezia-s po kaq nga Lazio. Kryeziu ka luajtur 23 nga të 30 ndeshjet, titullar i padiskutueshëm, e çka është më me vlerë, ka shënuar 6 gola tejet të rëndësishëm, gola kthese në ecurinë e Kampionatit, ndër më të fortët në historinë e Italisë. Një shqiptar bëhet për herë të parë Kampion i Italisë.

Emra të famshëm përmban ndërkaq, 11-shi tip i kësaj Roma ’42, ku posti i krahut të djathtë të sulmit roman mbetet gjithnjë pronë e Naim Kryeziut: Masetti, Brunella, Andreoli, Donati, Mornese, Bonomi, Kryeziu, Capppellini, Amadei, Coscia, Panto. Dhe mbi ta trajneri hungarezi Alfred Schaeffer. Për Romën, ky titull do të mbeste i vetëm për bukur 41 vjet, sepse titullin e dytë ajo do ta fitonte vetëm më 1983!

FUNDI I KARRIERËS – Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, në sezonin 1947-1948 ai u transferua te Napoli (ku luajti në Serie A dhe B), dhe më pas në sezonin 1953-1954 tek ekipi i kategorisë së katërt, Torre del Greco, ku dhe ai la futbollin në moshën 35-vjeçare. Gjatë karrierës së tij në Itali, Kryeziu, në 330 ndeshje, shënoi 73 gola, 50 prej tyre në Serie A (15 në B).

Gjakovari Naim Kryeziu ishte i dyti futbollist shqiptar pas Riza Lushtës që luajti në Serie A italiane, duke u shndërruar në një nga futbollistët më të fashmëm gjatë 10 sezoneve (1939-1953) me dy nga klubet me të adhuruara në Itali, Romën dhe Napolin, teksa në vitin 1963 pati fatin të jetë për disa ndeshje edhe trajneri i Romës, i pari shqiptar dhe i vetmi shqiptar që drejtoi një skuadër në Itali.

Flamuri shqiptar përkrah emrit të Kryeziut (apo Krieziu siç njihet në Itali) është ndër tre më të famshmit e huaj (dy të tjerët janë argjentinasit Enrike Gonzales Guaita dhe Arturo Kini Luduenja) që kanë luajtur për Romën e viteve 1927-1945, pra në një histori thuajse 18-vjeçare të skuadrës kryeqytetase, periudhë në të cilën fitoi vetëm një titull, atë të edicionit 1941-1942. Shqiptari edhe sot mbetet një nga ikonat e Romës, përshirë edhe kampionë bote të tillë, si Bruno Conti, Rudi Fëler, Francesco Totti e të tjerë.

Më 19 mars 1940 debuton Naim Kryeziu në ndeshjen “e çuditshme” Roma-Bari 4-2, duke pas “kundërshtar” shokun e tij të Sportklub Tiranës, i cili quhej Riza Lushta! Dhe për Kryeziun ndarja nga jeta vjen plot 70 vjet më pas, në të njëjtin muaj të ndeshjes së parë të tij: mars 1940-mars 2010! U nda nga jeta në moshën 92 vjeçare. Shpesh ky është fataliteti i pashpjegueshëm i jetës së njeriut…/Konica.al/Eduart Ilnica/ZgjohuShqiptar.info

Si u copëtua për të dytën herë Shqipëria pas konferencës së Londrës (FOTO)

2019-03-12T22:06:00.001+01:00

Kryengritjet e armatosura të shqiptarëve të viteve 1910, 1911, 1912, nxitën shtetet ballkanike që të vepronin me shpejtësi në copëtimin e trojeve shqiptare.

Serbia, Bullgaria, Mali i Zi dhe Greqia lidhën aleanca politike dhe ushtarake ndërmjet tyre dhe në tetor të vitit 1912 dhe i shpallën luftë Perandorisë Osmane duke shënuar kështu edhe fillimin e Luftës së Parë Ballkanike.

Shqiptarët mbajtën një qëndrim asnjanës në këtë luftë, por u shqetësuan kur shihnin se shtetet ballkanike synonin ndarjen e territoreve shqiptare.

Për pasojë shqiptarët mbajtën një kuvend në Vlorë dhe me 28 nëntor 1912 shpallën Pavarësinë e Shqipërisë. Pavarësia nuk u njoh nga disa vende kurse Serbia, Mali i Zi dhe Greqia vazhduan t’i mbanin trupat e tyre në territoret shqiptare. Gjatë kësaj kohe u kryen masakra të tmerrshme mbi popullsinë civile shqiptare.

Leon Tricki i dërguar si korrespondent mbi Ballkanin, tregon se si “fshatra të tërë shqiptarë ishin kthyer në grumbuj zjarri. Nga kufiri me Serbinë e deri në Shkup shihje vetëm zjarr e plaçkitje…”.

Sipas burimeve të huaja, rreth 25 mijë shqiptarë u vranë vetëm në Kosovë në muajt nëntor 1912-janar 1913.

Konferenca e ambasadorëve në Londër, mbajtur në 1912-1913 dhe njohur ndryshe edhe si “Konferenca e Paqes në Londër”, ishte një takim ndërkombëtar i gjashtë Fuqive të Mëdha të asaj kohe (Britania e Madhe, Franca, Gjermania, Austro-Hungaria, Rusia dhe Italia).

Këto fuqi u mblodhën në dhjetor 1912 si pasojë e sukseseve të ushtrive të Ligës Ballkanike kundër Perandorisë Osmane në Luftën e Parë Ballkanike. Në veçanti konferenca u përpoq të luante rolin e arbitrit ndërmjet fuqive ndërluftuese për çështjen e shpërndarjes së tokave dhe gjithashtu përcaktoi të ardhmen e Shqipërisë, e cila deklaroi pavarësinë gjatë Luftës së Parë Ballkanike.

Konferenca e Londrës u ndoq nga delegatët e vendeve të Ligës ballkanike, përfshirë Perandorinë Osmane dhe Greqinë, e cila nuk kishte nënshkruar armëpushim.

Konferenca filloi punimet në dhjetor 1912 në St James’s Palace nën drejtimin e Sir Edward Grey. Sesionet e tjera të konferencës vazhduan më 16 dhjetor 1912, po u ndërprenë pa ndonjë konkluzion më 23 janar 1913, kur në Perandorinë Osmane u zhvillua një grusht shteti.

Më 30 maj 1913, konferenca kishte rimarrë punimet dhe nënshkroi Traktatin e Londrës, një marrëveshje sipas së cilës Perandoria Osmane hiqte dorë nga të gjitha territoret në perëndim të kufirit Enos-Midia. Pas shumë diskutimesh, më 29 korrik 1913, ambasadorët morën një vendim formal për të njohur Principatën e Shqipërisë si shtet sovran të pavarur nga Perandoria Osmane.

Si rezultat i presionit nga Greqia dhe Serbia konferenca mori vendimeve që prekën gjysmën e territorit të Shqipërisë së pavarur, të banuar kryesisht nga shqiptarë etnikë dhe rreth 30% e shqiptarëve mbetën larg kufijve të shtetit shqiptar të sapokrijuar. 40 përqind e popullsisë shqiptare u la jashtë kufijve të Principatës së Shqipërisë. Në veçanti Vilajeti i Kosovës iu dha Serbisë dhe Çamëria Greqisë.

Një komision special u ngarkua për të përcaktuar kufirin shqiptaro-grek.

Duke qenë i pamundur studimi i hartave etnografike, vendimi që morri konferenca qe mbi argumente strategjike, ekonomike e politike. Ky vendim i dhuroi Greqisë Epirin Jugor, një tokë të banar huistorikisht nga shqiptarë etnikë. Edhe pse morën shumë toka të banuar nga shqiptarë, aleatët ballkanikë mbetën të pakënaqur nga kongresi, dhe menjëherë filluan Luftën e Dytë Ballkanike.

Me poshtë shihni hartën e propozimit të qeverisë shqiptare, propozimit të Francës, Rusisë dhe Ligës së krijuar Ballkanike ( Bullgaria, Greqia , Serbia dhe Mali i Zi) si dhe vendimin e marrë nga konferenca e ambasadorëve.(MekuliPress)/ZgjohuShqiptar.info

Gerard de Nerval dhe pashai shqiptar i Akrës

2019-03-12T22:04:00.001+01:00

Luan Rama

Duke lexuar për jetën romaneske të autorit të romanit “Konti i Monte Kristo”, Alexandre Dumas, kisha ndeshur dhe një shënim të tij për vdekjen e poetit të famshëm Gerard de Nerval, të cilin ai dhe gjithë gjenerata e shkrimtarëve bashkëkohës e çmonin shumë. Në të ai shkruante: “… Ju zbrisni shtatë shkallë dhe ja ku gjendeni në një lloj dyshemeje. Përballë, në lartësinë e kokës tuaj, një zgjatim të çon deri te kovaçi pranë. Në errësirë, në thellësi të kësaj kubeje, zbulohet një lloj dritareje me shifra hekuri siç janë dritaret e burgjeve. Zbrisni dhe pesë shkallë dhe ndaloni tek e fundit, duke ngritur krahun deri tek hekuri ku ai kishte lidhur fillin me të cilin u mbyt. Një shirit i bardhë si ato që përdoren për përparëset. Përballë një kanal i hapët e i mbyllur pastaj me një rrjetë teli. Ju thashë, vendi aty është i frikshëm. Përballë, tutje shkon rruga Rue de la Lanterne, e cila ngjitet drejt Rue Saint-Martin. Në këtë rrugë, djathtas, është diçka e ndytë me një fener, ku sipër është shkruar

‘Strehim nate’… ‘Kafe me ujë!’”

Teksti i Dumas më intrigoi që të zbuloja diçka më shumë rreth jetës së Nervalit, nga i cili kisha lexuar veç një tufë poezish që me kishin tërhequr pa masë dhe në veçanti përkthimi i tij i Lenores, të një poeti gjerman, i cili legjendën ballkanike të “Këngës së Konstandinit” e kishte kthyer në një krijim artistik. Edhe pse me individualitete të ndryshme, në karaktere e zhanre që i dallonte mes tyre, Nerval dhe miku i tij Mopasan (Guy de Maupassant) bashkoheshin në një pikë: që të dy ishin shpirtra të trazuar që vuanin në mënyrë të jashtëzakonshme.

Mopasan do përjetonte vetë më pas atë makth të tmerrshëm që do ta përshkruante në librin e tij të fundit La Horla, duke vuajtur pikërisht në të njëjtën klinikë psikiatrike ku më parë kishte qenë Gerard de Nerval. Sidoqoftë, edhe pse e shkruar letrarisht, në revistën e tij Le Mousquetaire, Dumas vazhdonte tregimin se ç’kishte ndodhur atë natë dimri të vitit 1855 me të mirin dhe të mjerin Nerval: “E pra në atë shkallë, të premten në mëngjes, në orën shtatë e tre minuta, u gjend trupi ende i ngrohtë i Gerardit, me kapelën e tij në kokë…” Sipas tij, ai që e pikasi në fillim, e liroi menjëherë nga rripi që e kishte mbytur dhe kishte njoftuar mjekun, i cili erdhi dhe i hoqi pak gjak që të mund ta shpëtonte, por më kot. Ai kishte vdekur dhe ashtu pa jetë e çuan në spitalin e Hôtel de Ville e pastaj në morg. Në regjistrin e asaj dite ishte shkruar: “De Nerval, Gerard, dy jelekë njëra mbi tjetrën, këpucë të lustruara, qafore e zezë mëndafshi, dy këmisha…”

Ndërkohë që kujtoja këtë histori, po kaloja afërt katedrales “Notre Dame”, duke kapërcyer më pas bregun tjetër të Senës që të mund të arrija në vendin ku mendohej se kishte vrarë veten Nerval. Por, në hartën e Parisit ajo rrugë nuk ekzistonte dhe kjo me siguri që nga koha e baronit Haussman i cili ndërmori një revolucion të tërë për rikrijimin e fytyrës së re të kryeqytetit francez dhe ku shumë ndërtesa, rrugë etj., u shembën për tu lënë vendin trotuareve të reja dhe bulevardeve të mëdha. Më së fundi ndalova në “Rue Saint Martin”, pikërisht në atë rrugë kur kishte lindur Gerard de Labronie e që më vonë do të quhej De Nerval, një pllakë mermeri tregonte ende shtëpinë ku kishte lindur. Por, rruga “Rue de la Vieille Lanterne” (apo “Rruga e Fenerit të Vjetër”), nuk ekzistonte më dhe ishte fshirë nga hartat e qytetit. Në atë vend tashmë ishin një mori kafenesh e dyqanesh përmbytur nga turistët që vinë rrotull si zakonisht rreth Chatelait dhe katedrales së Notre-Dame.

Përse Nerval e kishte vrarë veten? Ai ndërkohë sapo kishte marrë vizat nga konsullata e Perandorisë Osmane dhe konsullata të tjera për t’u larguar nga kryeqyteti, siç kishte dëshirë ai, larg sfilitjeve të shpirtit, trazirave dhe jeta e tij e mundimshme, përjetuar në delir në klinikën e doktor Blanche. Në pasaportën e gjetur në xhepin e tij, tek viza osmane, shkruhej gjithashtu: “1.68 centimetra, flokë gështenjë, ballë i lartë, qepalla gështenjë, sy gri, hundë e madhe, gojë mesatare, mjekër gështenjë dhe një mjekër rrumbullake…”

Fotografia e tij e fundit ishte ajo që do t’i bënte fotografi i madh Nadar, fotografi i artistëve, një javë para se të vdiste. Nadar i kishte fotografuar të gjithë të mëdhenjtë, me Bodlerin, Verlen, Delacroix, Hugo, Balzac e të tjerë. Por, fotografia e Nervalit ishte e trishtë, e dhimbshme tek e shihje ashtu, me një trisht të pafund. Poeti ishte në ditët e fundit të tij. Vallë do arrinte të shtegtonte dhe njëherë drejt Orientit, Libanit të tij të dashur? Vallë do ta takonte sërish pashain shqiptar të Akrës? Ai donte shumë, por e ndjente se ky udhëtim s’do të bëhej kurrë. Kishte një muaj që e kishte lënë klinikën e doktor Blanches, edhe pse ai kërkonte që poeti të kthehej përsëri. Por, që të qëndronte atje duheshin para dhe ai nuk i kishte këto. Ja pse dhe vdekjen e shikonte si diçka shpëtimtare, si diçka ngushëlluese.

Nervali bridhte nga një pijetore në tjetrën për të mposhtur dhimbjen e shpirtit dhe fantazmat e tij, për t’i harruar ato që e linçonin orë e çast. Pinte dhe shkruante ndonjë varg të errët ku nuk e shihte më dritën e jetës. Siç tregonte miku i tij Asselineau, ai e kishte takuar në rrugë dhe i kishte ofruar para që ta ndihmonte, por poeti i mori veçse pesë franga, thjesht për të shtyrë ditën gjer të nesërmen. “Kaq mori”, kujtonte ai. Dhe, Nerval vazhdoi udhëtimin e tij brenda asaj lagjeje, në të ftohtin e madh të atij dimri të vitit 1855, ku temperatura shkonte gjer në -18 gradë. Sena ishte mbushur me borë, brigjet e saj zbardhnin dhe të rrallë ishin njerëzit që kalonin andej.

“Ato netë”, tregonte Asselineau, “ai flinte ku të mundte. Rreth 25 janarit, i lodhur dhe i ngrirë nga të ftohtit, ai u fut në një nga ato kabaretë e lagjes së varfër ku gjen mikpritje veç për një gotë verë. Por, në muzg e nxorën jashtë. Dhe, ai shkoi të trokiste në hotelin aty pranë ku e njihnin, por atë natë s’kishte vend për të, meqë gjithë shtretërit ishin zënë dhe pronarja nuk ia hapi portën”. Dhe, ishte e habitshme, rruga quhej “Rue de la Tuerie” (Rruga e vrasjeve”), emër që si duket do të ndillte dhe fatin e tij.

Nerval ishte vetëvrarë. Familja s’kishte para për shërbimet funerare. Ai u varros me paratë e “Shoqatës së Njerëzve të Letrave”. Madje kleri nuk donte që të bëhej meshë për të në “Notre-Dame”; prifti nuk kishte pranuar, meqë bëhej fjalë për një vetëvrasje. Atëherë më së fundi klerikun e bindën se bëhej fjalë për një çmenduri dhe jo vetëvrasje. Kështu mesha u këndua për poetin e madh dhe autorin e “Antigonës” që kishte shkruar për teatër…

Atë ditë që kërkoja gjurmët e Nervalit në Parisin e tij të dashur, mu kujtuan shënimet e poetit për udhëtimin e tij në Liban dhe historia e atij fshati të madh quajtur Betmeri të banuar nga dy klane të ndryshëm: nga druzët, një sekt i çuditshëm, dhe maronitët e krishterë. Meqë mes këtyre dy klaneve kishte luftë të përhershme dhe vrasjet ishin të shumta, atëherë guvernatori i Libanit kishte çuar një trupë prej nja dhjetë shqiptarësh, të cilët e vendosën kampin ushtarak midis tyre.

“Që nga ajo kohë”, kujtonte Nerval, “vrasjet pushuan. Askush nuk mund të thyente autoritetin e shqiptarëve”.

Por, kujtimi i tij më interesant për shqiptarët ishte kur shkoi në Akrë (Saint-Jean – d’Acre apo Ako) ku takohet me guvernatorin apo pashain të qytetit mesjetar me katedralen ku kishte qenë varri i Frederic Barbarossa. Atje kishte varrin dhe xhaminë e tij Xhezair pasha, kjo figurë e habitshme, i cili do të thyente dhe vetë ushtrinë e Bonapartit gjatë kohës së fushatës së Egjiptit, atëherë kur Bonaparti erdhi gjer në Akrë me gjeneralin e tij Kleber. Edhe pse e rrethoi dhe e bombardoi tmerrësisht qytetin dhe kështjellën e Akrës, ushtria e Bonapartit nuk arriti ta mposhtë strategun Xhezair.

Koincidencë e habitshme për Nervalin, poetin e madh të Francës, që pikërisht në këtë qytet të takonte një pasha shqiptar të cilin vite më parë e kishte takuar në Paris ku kishin folur së bashku në frëngjisht. Pasi ishte larguar nga brigjet e Palestinës, Nerval kishte zbarkuar në këtë qytet. Ai kishte lënë pas anijen “Santa Barbara”, kishte kaluar pazarin, xhaminë e shqiptarit tjetër të famshëm Xhezair Pashës, muralet e hershme që rrethonin qytetin e krishterë, kështjellën e Tempullarëve me galeritë e famshme nëntokësore, kishte venë turbanin në kokë dhe ashtu si një mysliman i paqtë kishte shkuar të takonte pashain, i cili banonte në apartamentet e tij jashtë qytetit, pranë një akuaduku. Tek hyrja i kërkuan t’i heqë çizmet, por për t’i dhënë rëndësi vetes ai nuk pranoi. Ja çfarë shkruante Nerval në librin e tij Udhëtim në Orient (Voyage en Orient):

“Mendoja se do të pritesha në mënyrë evropiane, por pashai më uli pranë tij në divan dhe vendosi të fliste italisht, edhe pse e kisha dëgjuar të fliste frëngjisht në Paris. ‘A je mirë’, më tha, ‘ a po bën qejf?’. Dhe ai bëri me shenjë të sillnin çibukun dhe kafenë. Ne folëm për vendet dhe pikëtakimet tona dhe ai përsëri më tha: ‘A po bën qejf?’ Dhe ai përsëri më ofroi kafe. Atë ditë kisha përshkuar rrugët e Akrës gjithë paraditen, kisha refuzuar bukën dhe sallamin e Arles që më ofroi marsejezi që më shoqëronte, duke shpresuar në mikpritjen myslimane. Por, biseda po zgjatej dhe ai përsëri më ofronte kafe pa sheqer dhe duhan. Dhe, për të tretën herë më tha: ‘A po bën qejf?’ Atëherë u ngrita dhe mora leje. Në këtë çast sahati sipër kokës time tingëlloi një muzikë, një arie e vërtetë. Pastaj tingëlloi dhe sahati tjetër. Po kështu dhe një i tretë, i katërt. Edhe pse i mësuar me botën turke, u habita sesi i kishin grumbulluar në atë sallë aq shumë pendulë. Pashai dukej i lumturuar nga kjo harmoni muzikore, madje krenar t’i tregonte një evropiani dashurinë e tij për progresin.

Ishte pasdite dhe freskia e atij flladi bregdetar sikur i zgjonte njerëzit nga gjumi. Ne dolëm nga kafeneja dhe unë nisa të shqetësohesha për darkën, por kavasi, nga i cili kuptoja jo mirë atë gjuhë më shumë turqisht se arabisht, më përsëriste gjithnjë: “Ti sibir”, si ajo puna e levantinëve tek Molieri. ‘ Pyete se ç’duhet të bëjmë’, i thashë maresejezit. ‘Thonë se është koha për të shkuar tek pashai’. E përse ? Përsëri?…

– Për darkën.

– O Zot ! Nuk e kisha menduar se pashai na ftonte dhe për darkë.

– Që nga çasti që ai ju ka venë shoqërues, kuptohet që jeni i ftuari i tij.

– Në këto vend zakonisht pritja bëhet në drekë.

– Por, jo tek turqit, ku e ngrëna kryesore është kur perëndon dielli, pas lutjes.

Kështu u ndava me marsejezin dhe u drejtova nga shtëpia e pashait. Duke hyrë në të njëjtin vend ku kisha hyrë në mëngjes, unë nuk i pashë më atë grumbull këpucësh tek hyrja poshtë shkallëve, as vizitorët e shumtë aty poshtë. Më shoqëruan në sallën e sahateve dhe pastaj në dhomën ngjitur të pashait, i cili po tymoste i mbështetur në dritare. Ai u ngrit dhe më shtrëngoi dorën si një francez:

– Si shkon? A e shëtite qytetin tonë të bukur? A i pe të gjitha? – më tha ai në frëngjisht. Pritja e tij ishte ndryshe nga ajo e mëngjesit dhe unë u habita shumë.

– Ah, më fal nëse në mëngjes ju prita si pasha, por ata trimat e mi aty poshtë nuk do ma kishin falur t’u prisja pa etiketën e një pashai përballë një Franku. Në Stamboll të gjithë do e kuptonin, por këtu jemi në province.

Pasi e theksoi këtë, ai më tregoi se kishte qenë si nxënës në shkollën pergatitore të artilerisë në Metz dhe Lorraine. Më tregoi se kishte jetuar gjatë dhe me këtë rast unë i fola për disa miq të mi që kishin qenë në atë shkollë bashkë me të. Ndërkohë, goditja me top nga porti i qytetit lajmëronte perëndimin e diellit. Një zhurmë e tambureve dhe e cyleve njoftonin orën e lutjeve për shqiptarët e tij që ishin shpërndarë nëpër oborr. Pashai më la një çast, me siguri për të bërë shërbimet e duhura fetare dhe kur u kthye më tha:

– Eja të hamë në mënyrë evropiane.

Ndërkohë sollën karrige dhe një tavolinë në vend të sofrës rrumbullake e rrotulluese me një pjatancë metali në mes dhe jastikët që i sillnin për tu mbështetur, siç bëhej zakonisht. Ndjeva se kishte diçka të sforcuar në tërë këtë ritual dhe mua s’më pëlqente që këto zakone evropiane pak nga pak po pushtonin vendet e Orientit.

– Ju më patë paradite me rrobën e zezë të pashait ! – shtoi ai.

Dhe kishte të drejtë. Megjithatë e ndjeva se dhe unë kisha të drejtë. Çfarëdo që të bëjë një mysliman, çdo përkujdesje, nuk mund ta bëjë njëlloj si evropianët. I thashë madje se po më trajtonte si një turist të zakonshëm. Zakonet evropiane që ai ka adoptuar kthehen në një farë mase në një zonë neutrale, ku duke më pritur kështu ai ruante njëkohësisht identitetin e tij. Ai pranon të imitojë zakonet tona, të flasë gjuhën tonë, por veç për ne. Ai i ngjan një personazhi baleti që është gjysmë-fshatar dhe gjysmë-Senjor. Ai i tregon Evropës anën e tij si xhentëlmen, por për Azinë është një mysliman i vërtetë. Sidoqoftë, unë gjeta tek pashai i Akrës një njeri të mrekullueshëm e plot mirësjellje, por dhe me një ndjesi trishtimi për atë që fuqitë e mëdha evropiane bënin shumë presion mbi Turqinë… Ndërkohë pashai qeshte dhe më tregonte historitë gazmore që kishte përjetuar në shkollën e tij në Metz.

– Një francez… një francez që thyhet ! – qeshte ai, duke kujtuar luftën e Xhezair pashës.

– Jam dakord që Saint-Jean-d’Acres nuk është i favorshëm për ushtritë tona. Por, tani ju jeni të vetëm në luftë dhe nuk i keni më topat e Anglisë !…

Më së fundi ne u ndamë. Më çuan nga salla e madhe e ndriçuar me një qiri të madh në një shandan përtokë. Kështu ishte zakoni. Skllavet më shtruan ca jastëkë mbi dysheme dhe sipër i hodhën një çarçaf të qepur anash me një mbulesë. Për më tepër më lanë dhe një kapuç mëndafshi, të cilën ma vunë anash kokës si të ishte një pjepër…”/ZgjohuShqiptar.info

Rahiq: Kraleva e sotme dikur ishte e shqiptarëve!

2019-03-12T22:00:00.000+01:00

Sipas autorit Esad Rahiq, krahina e Sanxhakut, si një rajon transversal, kurrsesi nuk ka mund të jetë i anashkaluar nga ndodhitë gjatë kohës së Kryengritjes së Parë serbe, sepse krerët e kryengritjes serbe ishin të vetëdijshëm se pikërisht nëpër këtë territor kalon lidhja në mes Bosnjës dhe Hercegovinës dhe Perandorisë Osmane, dhe se vetëm nëpër territorin e Sanxhakut mund të vijnë në kontakt të ngushtë me Malin e Zi dhe Kosovën.

Këtë e kishte kuptuar edhe pashai ambicioz i Shkodrës, Mahmud Pashë Bushatliu, i cili është i magjepsur me idenë për t’ia rrëmbyer sulltanit gjithë Turqinë evropiane dhe në këtë mënyrë përkohësisht mori nën kontroll Novi Pazarin, Prijepolen, Senicën dhe Nova Varoshin.

Udhëheqësi i Kryengritjes së Parë Serbe, Karagjorgje Petroviq, në fillim nuk kishte asnjë ide se kryengritja do të përhapet përtej kufijve të Sanxhakut të Smederevës.

Ndërsa, është interesante se pashallarët që qeverisnin përreth, kryengritjen e serbëve në fillim e kanë shikuar në mënyrë të qetë, meqë raportohej se është lëvizje e drejtuar vetëm kundër dainjve dhe jeniçerëve.

Ishte e ditur se një sulm të mundshëm të Sanxhakut të Novi Pazarit, trupat kryengritëse mund ta kryejnë nëpërmjet Karanovcit (Kralevës së sotme) drejt Studenicës dhe Novi Pazarit, ose nëpërmjet Uzicës dhe Nova Varoshit. Kryengritësit serbë në vitin 1804 përparuan shumë, madje filluan të forcojnë hallkën rreth Karanovcit. Por, në ndihmë vendasve iu arriti nga Novi Pazari.

Në Karanovc kishte më shumë se 2,000 myslimanë të armatosur. Përndryshe, në këtë kasaba ishte selia e Nahijes së Pozhegës dhe kishte rreth 700 shtëpi me kopshte të bukura, të gjera e me plot lule dhe fruta. Në periudhën para kryengritjes ishte një vendbanim me rreth 4,000 banorë ku mbi 90 për qind ishin shqiptarë dhe boshnjakë.

Vendbanimi nuk kishte kulla dhe mure, por vetëm në njërën anë të fortese së madhe kufizohej nga një hendek i gjerë e i thellë. Në krye të kanalit ishte i ngritur një gardh, përmes të cilit ishin të vendosura defektet. Pa përdorim të fort të artilerisë nuk mund merrej, edhe pse nuk kishte topa.

“Karanovci në zinxhirin e fortesave turke ishte porta dalëse e Shumadisë në drejtim të Novi Pazarit, Kosovës, Maqedonisë dhe Hercegovinës” (Bogomil Hrabak, “Život u Karanovcu za vreme Prvog srpkog ustanka”, 80).

Myslimanët (shqiptarët e boshnjakët) e Karanovcit edhe më tutje shpresonin se ndaj kryengritësve serbë po përgatitej ofensiva e madhe osmane nga Bosnja, Nishi dhe Vidini.

Karanovcin dhe rrethinën nuk e kishte kapluar nga fillimi jehona kryengritjes serbe – në njërën anë për shkak të distancës nga qendra e kryengritjes e nga ana tjetër për shkak të afërsisë së kufirit austriak, por edhe për shkak të afërsisë së Novi Pazarit në të cilën ndodheshin resurset ushtarake e me të cilët kryengritësit serbë nuk duan të hyjnë në përleshje luftarake.

Pjesa më e madhe e popullsisë myslimane nga zonat që janë prekur nga kryengritja, si dhe nga i gjithë qarku Pozhegës, gravituan dhe u koncentruan në Karanovc i cili ishte vendbanimi më i fortifikuar në këtë pjesë të sanxhakut të Smederevës.

Kah mesi i qershorit, harku i kryengritësve serbë shtrëngohej drejt Karanovcit. Karanovci u sulmua nga ushtria serbe e cila numëronte rreth 6,000 ushtarë, prej të cilëve 1,000 ishin kalorës. Sulmi dhe rrethimi u drejtua nga kapetan Radiqi.

Ushtria serbe së pari goditi rojet myslimane dhe arriti t’i eliminojë. Kur ushtria serbe kaloi Moravën, Karanovasit të udhëhequr nga kryetrimi i tyre Mehmed-agë Zguri, u përpoqën për të parandaluar një sulm të papritur. Kjo përpjekje kishte dështuar dhe Mehmed-aga u vra.

Popullata myslimane u largua nga shtëpitë dhe pronat e tyre dhe u tërhoq në fortifikatë ku ishin në gjendje për të mbrojtur më gjatë, për të pritur një ndihmë të re ushtarake nga Novi Pazari dhe Uzhica.

Duke ditur se në fortifikatë ka sanxhaklinj të armatosur, Karagjorgje më 17 qershor 1805 i dërgoi një letër pashait së Novi Pazarit, Ejub Ferhatagës, duke i kërkuar atij të tërheq njerëzit e tij nga Karanovci, duke ia bërë me dije se nuk duhej ndërhyrë në punët e një pashallëku tjetër.

Sulmi në Karanovc filloi të dielën pasdite më 18 qershor. Në lidhje me këto ngjarje, Vuk Karaxhiq thotë: “Duke pritur përgjigje të këtij libri (letre-shkrese), serbët sulmojnë Karanovcin, por turqit ( shqiptarët dhe boshnjakët – I.A.) u mbrojtën dhe kështu thyen ushtrinë serbe e cila pothuajse iku dhe Karagjorgje shkoi në Vrbovkë (për të ngritur një ushtri të re), dhe një pjesë të vogël të ushtrisë e cila nuk iku e la në duart e eprorëve tjerë “.

Për shkak se Karanovci i myslimanëve përbëhej kryesisht nga shtëpitë prej drurit, ushtria serbe me zjarr të topave artilerikë dogjën shumë shtëpi. Të kapluara nga zjarri u mundësua që me ndriçimin e tyre të vazhdohej lufta gjatë gjithë natës. Beteja zgjati deri në mesditë të 19 qershorit.

Pastaj, me një sulm të përgjithshëm nga serbët u sulmua kalaja e Karanovcit. Llogoret e gjera dhe të thella rreth kalasë dhe trimëria e mbrojtësve detyroi ushtrinë serbe të tërhiqen me humbje të konsiderueshme.

Karagjorgje, në konsultim me eprorët e vet, vendosi për të mbajtur kapitenin Radiqin.

Petroviqi në një masë më të vogël të ushtarëve ende mbajti Karanovcin të rrethuar, ndërsa shkoi në Topollë me qëllim që nga atje të sjell armë – gjegjësisht ndonjë top, sepse me ato armë që posedonte nuk ishte në gjendje për të luftuar me sukses dhe të merrte fortesën.

Për shkak të rrethimit të gjatë në kalanë e Karanovcit dhe duke mos patur zgjidhje tjetër, luftëtarët pranuan një marrëveshje me serbët për ta liruar kalanë dhe dorëzimin e vendit të tyre.

Rreth 3,000 myslimanë (boshnjakë dhe shqiptarë) u larguan nga qyteti i tyre brenda një dite për të shpëtuar kokën. Nga Kurillova vazhduan rrugën drejt Novi Pazarit.

Një grup i vogël shkoi në Nish. Karagjorgje dha urdhër që e gjithë ushtria për të shkuar në Karanovac ku vendbanimi ishte braktisur, pa asnjë njeri të gjallë.

Aty ishin veç disa romë dhe dy hoxhallarë që qëndruan pranë xhamisë për t’u kujdesur që të mos digjet. Ndërsa Karagjorgje kaloi pranë tyre, u lutën për xhami. Karagjorgje premtoi se xhaminë nuk do ta prekë.

Por, ushtria serbe gjithmonë me vet mbante mjete për ndezjen e objekteve. Ndaj, Karanovci për pak kohë u shndërrua në flakë.

Për disa orë nga Karanovaci mbeti vetëm prushi dhe hiri. Ajo që mbeti pa u djegur u rrënua nga serbët.

Ushtria e tyre pastaj u kthye në Moravë. Karagjorgje me një grup të rinjsh u rikthye në Karanovc dhe i vuri zjarrin xhamisë. As për të nuk kishte mëshirë.

Karanovci i ri – Kraljeva e sotme – nuk është ndërtuar në vendin e qytetit të vjetër provincial, por pak më lartë rrjedhës së lumit Ibër, shkruan Esad Rahiq në punimin e tij “Ndikimi i Kryengritjes së Parë Serbe në boshnjakët e Sanxhakut” (faqe 75-79). /ZgjohuShqiptar.info

Gjashtë princeshat shqiptare dhe fati i trishtë i tyre

2019-03-12T21:50:00.000+01:00

Ata ishin shembulli i një kulture nga një vend i vogël ku sapo kish filluar bashkëjetesa mes orientit dhe oksidentit. Secila nga gjashtë Princeshat ishte e veshur me talentin dhe kulturën e dijes së saj duke marrë nën patronazh të vetin edhe nga një copë organizimi shoqëror e deri tek arti ushtarak.

Princesha NAFIJA – U martua me Ceno beg Kryeziun nga Gjakova. Ata lindën një djalë me emrin Esat, ose siç njihej si Princ Tati.Ceno beu u vra më 1927-të në Pragë ku shërbente si Ambasador.Pas vdekjes së tij,Pricesha së bashku me të birin jetuan në Pallatin Mbretërorë pranë Mbretit Zog,edhe gjatë mërgimit pa u ndarë nga familja,Princesha ndëroi jetë në Kajro.

Princesha SENIJA– U martua me Princ Mehmed Abid të Turqisë me të birin e Sulltan Abdylhamid II-të. Martesa pas një kohe nuk rrezulltoi e lumtur ndaj dhe u divorcuan duke mos patur fëmijë.Princesha më pas qëndroi tërë jetën e saj pranë të vëllait(Ahmet Zogut) dhe motrave të veta,përderisa vitet e fundit të jetës i kaloi në Kanë të Francës ku dhe ndëroi jetë pikërisht një javë pasi i kishte vdekur e motra Myzejemja.

Pricesha ADILJA– U martua me Emin bej Agolli-Doshishti dhe patën 3 djem dhe dy vajza. Ajo iu përkushtua familjes ku të gjithë së bashku jetuan në Angli dhe më pas vitet e fundit të jetës së saj i jetoi në Paris pranë të birit të vet i cili ishte ende i pamartuar Salihu.

Pricesha MYZEJEME – Nuk u martua kurrë,ajo gjithë jetën ia kushtoi humanizmit dhe artit duke kaluar tërë jetën pranë familjes Mbretërore.Vitet e fundit të jetës së saj edhe ajo i kaloi në qytetin Kanë të Francës së bashku me motrat e saja Sanijen dhe Maxhiden.

Pricesha RUHIJA– Nuk u martua kurrë. Ajo qëndroi gjithmonë pranë vëllait dhe ishte e apasionuar pas artit Ushtarak të cilin e njihte mirrë..Në mërgim ajo u përball me luftën kundër kancerit dhe ndëroi jetë në qytetin Kajro të Egjyptit.Mbreti Farruk i Egjyptit me preardhje shqiptare, për nder të Princeshësh Ruhije,organizoi një ceremoni mortore mbertërore zyrtare.

Princesha MAXHIDJA– E lidhte po i njejti fat me të motrat e saja.Edhe ajo nuk u martua kurrë edhe ajo ishte njohëse e mirë e doktrinës ushtarake dhe ishte e apasionuar pas artit kombëtar. Ajo gjithashtu jetoi pranë familjes mbretërore deri më vitin 1961 dhe më pas kaloi tek motrat e saja në Kanë të Francës ku dhe mbylli jetën./ZgjohuShqiptar.info

Letrat nga kampet e Shqipërisë, nënës në Itali: Mos u merakos nëse ndonjëherë të shkruaj zi

2019-03-12T21:39:00.000+01:00

Elena Gjika, vajza e bukur nga Italia, që kaloi jetën në kampet shqiptare të komunizmit, e shpreh trishtimin e një jete që nuk e kishte pritur, në letrat që i çon të ëmës në Itali. Elena nuk do ta shihte më kurrë nënën, pasi kur ajo u kthye në Bari gjatë viteve 1990, ishte shumë vonë.

Elena Gjika u martua me Petrit Merlikën (i diplomuar në Universitetin e Grenoblit, në Francë), më 12 korrik 1942, në Bashkinë e Barit. Merlika ishte djali i ish-kryeministrit Mustafa Kruja, ndërsa Elena e bija e gazetarit Sotir Gjika. Dy të rinjtë ishin njohur nga miqësia e prindërve e kishin rënë më pas në dashuri. Elena, profesorë e Letërsisë, vjen në Shqipëri e udhëhequr nga dashuria, pa e menduar se ditët e saj të bukura në këtë vend do të ishin shumë pak. Një pjesë të madhe të viteve familja Merlika e kaloi në Kampin e Tepelenës.

Më 9 prill 1948 ajo shkruan nga qyteti i Krujës, ku ishte shpërngulur familja Merlika:

“Nëna ime e adhuruar. Në këtë çast mora dy letrat e tua të datave 20 e 22 të muajit të shkuar; mos u merakos nëse ndonjë herë shkruaj zi, nuk mund t’i a fal vetes, sidomos kur mendoj se të shkaktoj dhimbje shumë, nganjëherë dëshpërohesh e nuk është mirë, jam e marrë e mjaft, mbyllet incidenti. Xhaxhait i lutem të më falë turbullimin tim; duke menduar për të i kam premtuar vetes se do të jem gjithmonë e fortë dhe buzëqeshur, derisa të mundem t’a përqafoj sërish e të shihemi sy në sy, sepse fjalë është e vështirë se do të jemi në gjendje të shqiptojmë”.

Më 28 gusht të po atij viti ajo i shkruan:

“Nënokja ime e adhuruar. Ka dy javë që gjëndem këtu në Vlorë së bashku me Poçin; kemi ardhur këtu të kalojmë një muaj me Asllanin dhe Xhanën, për të ndryshuar pak jetën tonë të Krujës… Sa e trishtuar është heshtja e zgjatur nga ana e juaj, tepër, pambarimisht e trishtuar. Letrat e juaja, pakot e juaja, janë gëzimi ynë, oksigjeni i ynë material e moral; dashtë Zoti që të rifillojnë përsëri! Dje kam mbushur 28 vjet, nënokja ime, por u kujtova vetëm sot duke vënë datën në fillim të letrës: si kalojnë vitet e un nuk mundem të të shoh, të të shtrëngoj në zemër, të jetoj me ty dhe me Poçin një çast lumturie! Durim!

Do të jemi të fortë deri në ditën e bekuar të bashkimit tonë. Asllani e Xhana të përshëndesin shumë: më mbulojnë mua dhe Poçin me një botë dashurie e kujdesi dhe Poçi është i lumtur me dy vëllaçkot në det, në shtëpi e kudo. Me detin është mësuar shumë mirë, veç t’a shohësh, si një peshk”.

Një vit më vonë më 1949-tën nga qyteti i Krujës Elena shkruan:

“Kam lexuar se shpejt do të jetë një përfaqësi e juaja këtu, a e kuptove? Mendoj se mund të gjej një vend pune me ta, çfarë thoni juve? Nëse e shihni t’arsyeshme, nëse keni mundësi, duhet t’interesoheni aty; nuk e di nëse është një ide e mirë, gjykojeni juve e përgjigjmuni…”.

Në kujtimet e saj Elena e përshkruan kështu jetën e saj:

“Kam jetuar 47 vite në kampet e internimit, nga Tepelena në Vlorë, kantieri 216, nga Tirana, Kampi n.3, në Lushnjë, Gradisht, Pluk, Savër e së fundi në Grabian, kampe pune e dëbimi. Isha e huaj, italiane, e diplomuar, por kam punuar me ato gra e vajza shqiptare që më mësuan se si vihej barra e druve mbi shpinë, se si mbatheshin opingat prej lëkure derri, që habiteshin si jetonja, flisnja, merresha me problemet e tyre kur më kërkonin ndonjë këshillë, por më shfaqnin dashuri e më jepnin kurajo, kemi kaluar një jetë të tërë.

E kthyer në 1990 n’Itali munda të shoh një Kishë, t’i afrohem një altari, të marr kungimin e shenjtë. Gjthshka është e bukur, magjepsëse, por asgjë nuk mund të barazohet me emocionin aq të thellë, aq të mirëfilltë të asaj Krishtlindjeje të largët 1951, mes kaqë dhimbjeje, kaqë vuajtjesh por edhe kaqë shpresash në Virgjëreshën e Bekuar, Ruzari i së cilës shoqëronte kthimin tonë nga ajo punë çnjerëzore dhe e padrejtë, frut i një ideologjie të rreme e të mallkuar. Kalonin vitet në kampin tonë, gjithmonë mes punës e gazermës, mes sëmundjesh e mungesash të çdo lloji. Sa shumë vuanin të moshuarit dhe të sëmurët, nëpër çfarë torturash kalonin, kuptohej kur të tregoheshin kushtet higjenike në të cilat jetohej.

Nevojtoret, dhjetë gjithsej për dymijë vetë, ishin larg rreth dyqind metro. Natën duhej shkuar deri atje, edhe duke qënë të sëmurë apo të pamundur, në të kundërt dënimi ishte çnjerëzor: njeriut i varej në qafë një kanaçe me jashtëqitje dhe detyrohej të vinte vërdallë nëpër kamp një ditë, dy, tri, deri sa t’a quanin ‘t’arsyeshme’ xhelatët tanë. Ishte për të qarë e për të qeshur ajo tragjedi e tmerrshme!”.

Në librin e tij me kujtime për vitet e ferrit në kampin e Tepelenës, “Shqipëria burg”, ish-i përndjekuri politik, Kurt Kola, ndërsa rrëfen kalvarin e familjes së tij, ndalet edhe te portreti i Elena Gjikës. Në atë vepër ndër të tjera thuhet:

“Në të gjithë kampet e tjera të internuarit ishin përdorur për punë angari, por edhe pse e papaguar, të internuarit e konsideronin krenari. Por, në kampin e ‘eksperimenteve’ të tipit nazist qe krejt ndryshe, ishte vetëm fyese e poshtëruese. Punë me kërbaçin e policit pas shpine, për vajza, për gra e për këdo! Metoda naziste e kohës së re përsëriste Mesjetën e skllavërisë.

Në propagandën për të drejtat e njeriut, sistemi komunist e kishte të ndaluar ngarkimin e femrës me barrë në kurriz, duke bërë punën e mushkës a kalit, por të internuarat, femrat e të gjitha moshave, e kishin detyrim ngarkesën me dru, pleh organik e sende të tjera, edhe nëse nuk duheshin, vetëm për t’i lodhur, munduar e fyer. Burrat ishin pajisur me sëpata të bëra posaçërisht te kovaçi dhe, nga mëngjesi në darkë, përlesheshin me lisat e ahet shekullorë të malit të Bënçës e të Kurveleshit, duke prerë e bërë dengje metra-kub, pa normë të caktuar!

Gratë e vajzat i ngarkonin në shpinë si kafshët dhe nëpër udhë dhish, rrëpirave teposhtë, duke u rrëzuar e duke u ngritur, i zbrisnin në xhadenë e makinës! Këto ishin me normë: një metër kub për person! Dhe duhej të ngjiteshe e zbrisje monopatit, për rreth dy kilometra, gjashtë deri në shtatë herë, çfarë i binte të bëje dymbëdhjetë ose katërmbëdhjetë kilometra ngarkuar! Në darkë, rrugën e fundit, gratë, por edhe burrat që kishin prerë gjithë ditën, ngarkoheshin dhe e sillnin barrën në Degën e Punëve të Brendshme, në qytezën e Tepelenës.

Kjo qe e përditshme gjithë verës, ndërsa në vjeshtë e dimër zëvendësohej me plehun e dhive e deleve që kishin veruar maleve të Kurveleshit. Dega e Punëve të Brendshme kishte parcela të vogla toke, të cilat i punonte me të internuar të moshës mbi 65 vjeç, sepse kjo quhej, sipas tyre, punë e lehtë. Këto ara plehëroheshin me pleh organik, që të internuarit e mblidhnin nëpër stane, mbushnin thasët dhe e ngarkonin në kurriz. Kur vinin në kazermë, gra e burra kundërmonin erë pleh, që qelbte gjithë kazermën! Edhe kjo ishte një nga disa eksperimentet që u bënë me ne për të provuar rezistencën ndaj së keqes!

Çdo njeri e kupton rrezikun individual e kolektiv në një ambient si ai ku jetonim ne; mbi pesëqind vetë në një kazermë, ku më shumë se gjysma, pamundur dot të ndërronte rrobat e trupit apo të lahej, pasi kishin transportuar gjithë ditën pleh, futeshin e flinin në kazermë me të tjerë! Duke punuar gjatë gjithë javës me pleh, edhe pse laheshin ditën e diel, duhma nuk u dilte nga trupi! Gratë e vajzat e internuara për të mos u prekur nga shkopi i ish-barinjve, që tani ishin policë të pushtetit komunist, jo nga dhimbja, por nga turpi e dinjiteti, me ndihmën e njëra-tjetrës bënin normën çdo ditë! Kjo i bënte me plasë policët sa injorantë, aq dhe kriminelë.

Po kush i printe karvanit të gjatë të grave e vajzave të internuara, të ngarkuara në shpinë me dru dhe pleh?

Gjithmonë në krye ishte universitarja Elena Merlika. Sikur të guxonte ta kish parë veten në ëndërr, të ngarkuar me dru e pleh, ndërkohë që ishte në auditorët e universitetit, apo mësuese gjimnazi, me thonj do të vetëmbytej! Ndërsa sot, për të lartësuar personalitetin e saj dhe emrin e madh të Mustafa Merlikës, ajo printe karvanin pa e ulur shpinën e ngarkuar, me trupin fidan të drejtë e kokën lart!

Pas saj, me të njëjtin qëndrim e dinjitet, ecnin bijat e Princit të Mirditës, Gjon Markagjoni: Marta e Bardha Gjonmarkaj, të ndjekura në rresht nga Liria, bija e Muharrem Bajraktarit, Vera, bija e Hysni Demës, Ana, bija e Fiqiri Dines, Hyrie Kupi, vajza e Abaz Kupit, Lajde e Klora Miraka, mbesat e Kol Bib Mirakës dhe plot vajza e gra të familjeve të mëdha nacionaliste. Elena Merlika ishte intelektualja, në diplomën e së cilës ishte shkruar në brinjë hipotenuze me germa në ngjyrë ari, vetëm një fjalë: ‘Brillantamente’ (Shkëlqyeshëm).

Vajzat që u përmendën dhe shumë të tjera kishin mbaruar gjimnazin, shkallën më të lartë të arsimit në Shqipëri. Ardhja e komunizmit u preu mundësinë e shkollimit të mëtejshëm, i futi në kampet e internimit, duke ua kufizuar çdo të drejtë për të jetuar, deri edhe më njerëzoren, të drejtën e martesës! Dhe kush i ‘qeveriste’ këto gra e vajza të shkolluara? Komandanti i kampit, toger me grada për merita ‘lufte’, pa një ditë shkollë, veç me një kurs gjashtëmujor analfabetizmi…

Tepelena është vend malor, me dimër të ftohtë dhe borë. Urdhri ishte të shkoje në banjat e kampit për urinim, i madh e i vogël, sado ftohtë të ishte. Prenë Tarçukja, një plakë nga Puka, sikurse disa të tjerë, urinonin në kusia teneqeje natën dhe të nesërmen, fshehurazi, shkonin e i derdhnin në kanalet e ujërave të zeza te banjat. Për fatin e saj të keq, e pa polici dhe e ndaloi. E urdhëroi plakën të hiqte opingat dhe çorapet, duke e lënë zbathur në dëborë! Kusinë me urinë ia vari në qafë!

Pas këtij veprimi, i ra bilbilit të dilnin njerëzit përjashta. Ishte ende pa zbardhur mirë dhe Prena dukej si një hije në mes të dëborës. Teksa afroheshin dhe panë plakën, që dridhej e tëra nga të ftohtit, zbathur në dëborë e me kovën e urinës në qafë, Liza Tuci, vajzë burrëreshë mirditore, me disa gra e vajza të tjera që e ndoqën pas, iu turr polic Selfos me furkën e leshit për ta çarë në kokë. Por, shkurtabiqi u tregua më i shpejtë dhe i shpëtoi furkave të grave trimëresha, të cilat e morën plakën dhe e futën në kazermë. Ngjarja u konsiderua nga komanda provokim.

‘Hiena’, komandanti i kampit, u fut brenda me të gjitha forcat e policisë që kishte kampi për të arrestuar grupin e grave, të cilat shpëtuan plakën pukjane, Prenë Tarçukën. Gra e vajza u armatosën me furka leshi e dru të shkurtër dhe zunë dyert e kazermave. Nuk lejuan asnjë burrë të përzihej në këtë çështje. Policët nuk guxuan të futeshin brenda. ‘Hiena’ e pa punën pisk, zmbrapsi policët dhe kërkoi një përfaqësi grash për të biseduar.

– Të shkojnë ato gra që punojnë më fort, tha nënë Mrika, gruaja e Princit të Mirditës, Gjon Markagjonit.

Dhe përfaqësia e grave qe: Elena Merlika, Bardhe Gjonmarku, Hyri Kupi, Xhina Miraka dhe Nina Destanisha, pesë femra dinjitare, që u paraqitën në komandën e kampit për të bërë me dije kërkesat e të internuarave, të cilat do t’i paraqiste Elena Merlika, e mbështetur njëzëri nga katër të tjerat. ‘Hiena’, komandanti i kampit, i priti në sallën e mbledhjeve, ku ishte thirrur gjithë ekipi i policisë për t’u bërë presion që të pranonin ato çfarë do të kërkonte ai.

– Sot, në kamp, është tentuar një akt terrorist nga ana e disa të internuarave. Por, efektivi i policisë, i planifikuar për t’u vrarë, u tregua i mençur dhe e shmangu aktin, prej të cilit do të rridhnin pasoja të rënda. Kërkova një takim me një përfaqësi që ta mbyllim pa ndëshkime ekstreme. Ndaj e tërhoqa policinë të mos përplaset me gratë dhe që ta mbyllim, siç u shpreha, ju kërkoj juve ta sillni paqësisht të dënuarën Liza Tuci, për të cilën u jap garanci se nuk do ta prek askush me dorë, veç do të marrë një dënim disiplinor njëzet ditë me izolim biruce – e mbylli ‘Hiena’ kërkesën e butë si masë, por tepër fyese për zonjat, të cilave ua kërkonte. Pritej fjala e përfaqësisë.

– Zoti komandant – ia nisi Elena Merlika – ligjet, edhe kur të dënon gjykata, të garantojnë disa të drejta, që mbrohen me rigorozitet. Po ne që nuk jemi gjykuar për asnjë faj e nuk na ka dënuar gjykata, pse po përdoremi si kafshë pune? Madje, akoma më keq se kafshët, me punë të rënda, pa orar, pa ushqimin e duhur, në rrethana shtrënguese e me kërbaçin e policit mbas shpine! Me punë të detyruar, të dënon gjykata. Ne përdoremi për punë, madje nga më të rëndat, në shkelje të ligjit, dhe dikush do të duhet të përgjigjet për këtë padrejtësi. Vërtet kemi ardhur me kërkesën tuaj, por jo për të zbatuar atë që kërkoni ju. Kemi marrë ca porosi, të cilat do t’ua themi sot, për t’i pasur në mendje këtej e tutje…

– Nuk ju kam thirrur të jepni këshilla si të sillemi ne, por për të zbatuar urdhrat që ne ju japim!- ia preu ‘Hiena’, Elenës.

– Zoti komandant, bëni durim sa të them atë që na kanë ngarkuar bashkëvuajtëset tona, pastaj ju vazhdoni me mënyrat tuaja – foli Elena me qetësinë që e karakterizonte.

– Hajde pra, fol të dëgjojmë mençuritë tuaja – foli ‘Hiena’ me tallje.

– Jemi porositur t’iu themi se keni bërë me ne lloj-lloj provash gjenocidi, e torturuar të pafajshëm, ashtu sikundër ne jemi! E keqja ka shkuar në ekstrem të saj, ndaj ne jemi betuar dhe zotuar për të mbrojtur dinjitetin e secilit prej nesh, deri në vdekje! Nuk kemi armë, por me thonj do ta mbysim çdo kriminel, që do të guxojë të prekë cilindo…!

– Mjaft! Pusho! Fashiste! Se nuk është kryeministër vjehrri yt Mustafa Kruja që na bën kërcënime, por është Enver Hoxha, që i përzuri një herë e përgjithmonë tradhtarët! Dilni shpejt, mos t’ua shoh surratin! – klithi ‘Hiena’ me zhargonin komunist.

Por, mesazhi ishte marrë dhe ai po pëlciste nga inati pse e lejojë të flasë dhe të deklarojë, në sy të gjithë policëve, poshtërsitë që kishin bërë. Që të nesërmen, me fonogram, ia raportoi fjalë për fjalë ministrit të Brendshëm, ato që tha Elena Merlika, duke e paraqitur si ultimatum dhe kërkoi udhëzime veprimi. Mehmet Shehu dërgoi me urgjencë ‘Diabolikun’, Niqif Andoni, me udhëzime të veçanta. Informacioni i dhënë nga komanda dhe emri i Elena Merlikës kishin oshtirë fort në veshët e ministrit, ndaj kishte dërguar menjëherë koordinatorin, i cili as hyri në kamp, as kontaktoi njeri nga të internuarit, veçse, duke ndjekur sjelljen e policisë në ditët në vijim, konstatoje lehtë ndryshimin rrënjësor, jo vetëm me ata që punonin, por, edhe në shërbimin e brendshëm.

Aq shumë u zbut sjellja e tyre, sa nuk të besohej se ishin ata, të cilët vetëm pak ditë më parë nuk mund t’i shihje drejt në sy, sepse e quanin provokim! Çuditërisht, tani dëgjoje prej tyre edhe fjalën ‘urdhëro’, kur mund t’iu drejtoheshe për diçka…”/ZgjohuShqiptar.info

Tradita e lyerjes së nuses ilire në prag të zhdukjes

2019-03-12T21:29:00.000+01:00

Përgatitja e nuses fillon me lyerjen e fytyrës me krem të bardhë, ndërsa më pas bëhen vijat me pluhur nga ari dhe vizatohen rrathët si simbol i qiellit. Tre rrathët e artë që simbolizojnë ciklet e jetës janë të lidhura me njëri me tjetrin nëpërmjet linjave të arta.

Pikturimi i fytyrës së nuseve është traditë e lashtë e trashëguar deri në ditët e sotme në fshatin Lubinjë e Poshtme të Rajonit të Zhupës. Sot, kjo traditë është në prag të zhdukjes pasi që vetëm një grua 65-vjeçare vazhdon përgatitjen e nuseve të reja, sipas traditave të tyre, shkruan faqja zyrtare e CHwB.

Përgatitja e nuses fillon me lyerjen e fytyrës me krem të bardhë, ndërsa më pas bëhen vijat me pluhur nga ari dhe vizatohen rrathët si simbol i qiellit. Tre rrathët e artë që simbolizojnë ciklet e jetës janë të lidhura me njëri me tjetrin nëpërmjet linjave të arta. Këto linja simbolizojnë rrugët të cilat njeriu i kalon gjatë jetës së vet. Rrathët e brendshëm të kuq janë simbole të pjellorisë dhe e gjithë fytyra është e mbuluar me pika të kuqe dhe të kaltra, që përçojnë urimin për nusen e re që të ketë familje të shëndetshme dhe të lumtur./ZgjohuShqiptar.info

Podgorica, nga një qytezë me plisa në një kryeqytet me 1% shqiptarë (VIDEO)

2019-03-12T21:05:00.004+01:00

Çfare dimë më shumë për Podgoricën përveç faktit që është kryeqyteti i shtetit fqinj? Të vjetrit e dinë se në kohë të Jugosllavisë, kryeqyteti i sotëm i Malit të Zi quhej ‘Qyteti i Titos’ (serbokroatisht Titograd), emërtim që e mbajti deri në vitin 1992.

Për specialistët e historisë së vjetër hapësira e Podgoricës ishte trualli i qyteteve ilire Birziminium dhe Doklea (prej nga mori emrin edhe fisi i dokleatëve). Në motet më të reja, Podgorica në vitin 1864 ishte një kaza e Vilajetit të Shkodrës, kurse me vendim të Kongresit të Berlinit në kundërshtim me vullnetin e banorëve të qytezës u bë pjesë e Mbretërisë së Malit të Zi.

Për një udhëtar që vinte nga Cetinja, Podgorica ishte qyteti i parë që zbardhonte me veshjet tipike shqiptare.

“Nga Cetina ne shkuam në Podgoricë ku për herë të parë pashë shqiptarët. Podgorica buiste prej tyre, të gjithë në petkat e tyre kombëtare, meqenëse Mali i Zi ende nuk kishte filluar shtypjen e kësaj”, shkruan udhëtarja e pasionuar britanike Mary Edith Durham. Lidhja Shqiptare e Prizrenit në memorandumet që i telegrafonte Fuqive të Mëdha përmendte shpesh edhe padrejtësinë e cedimit të Podgoricës.

Në vitin 1880, banorët e kësaj qyteze përmes një memorandumi zëronin kundërshtimin e tyre për të pranuar zgjedhën e Cetinës. Është befasuese se malazezët në këtë kohë mund të numëroheshin me gishta. “Banorët e Ulqinit kundërshtuan rreptë cedimin, siç bënë edhe ata të Podgoricës, e cila në vitin 1880 kishte vetëm tridhjetë banorë malazezë”, tregon Miranda Vickers, një njohëse e denjë e historisë shqiptare të shekullit të nëntëmbëdhjetë. 137 vite më vonë, raporti demografik në Podgoricë ka ndryshuar kryekreje.

Në qytetin që dikur zbardhonte prej larg nga plisat e shqiptarëve, shqipja sot është thuajse pranë shuarjes së plotë. Sipas shënimeve të regjistrimit të vitit 2011, nga 150 mijë 977 banorë sa jetojnë brenda në qytet (pa numëruar komunat periferike të Tuzit dhe Golubovcit), vetëm 1404 janë deklaruar shqiptarë ose rreth 1 % e popullatës së përgjithshme./ZgjohuShqiptar.info

Apolonia, pasioni i përhershëm i një francezi (nga Marin Mema)

2019-03-12T20:57:00.001+01:00

Arkeologjia e lidh arkeologun jo vetëm fizikisht me vendin ku punohet por edhe shpirtërisht. Nuk është çudi që shumë arkeologë janë kthyer në “banorë të përhershëm” të vendeve që kanë eksploruar. Ndonëse të larguar në përfundim të misioneve, aty lënë një pjesë të vetes. I tillë është shembulli i arkeologut të madh shqiptar Hasan Ceka, i cili një pjesë të mirë të veprimtarisë së tij kërkimore, plot 27 vite, ia dedikoi Apolonisë.

Në këtë rrugëtim profesional mjaft impenjativ, Prof. Hasan Ceka kishte pranë vetes një emër mjaft prestigjoz sikurse argeologu i famshëm francez, Leon Rei. Ata bashkëpunuan me njëri tjetrin për tetë vjet në gërmimet e Apolonisë, bashkëpunim të cilin Prof. Ceka e konsideron si një shkollë të vërtetë.

Pasioni dhe dashuria për Apoloninë e Leon Reit dhe Hasan Cekës dëshmohet edhe në një letërkëmbim mes të dyve. Në një komunikim që daton në vitin 1937, Leon Rei shprehet i kënaqur për masat e marra nga Ministria e Arsimit në konsolidimin e rrënojave të Apolonisë dhe mbi të gjitha për të ruajtur portën e akropolit. Ai shprehet se po pret me padurim ardhjen e verën për t’u kthyer në Apoloni dhe për të rifilluar gërmimet.

Sikurse kujton një tjetër arkeolog shqiptar i mirënjohur, Prof. Neritan Ceka, i biri i Hasan Cekës, i ati e ka vlerësuar gjithmonë korrektesën dhe ndershmërinë e Leon Reit në administrimin e vlerave arkeologjike të gjetura në Apoloni. Ai bën me dije se në një raport për Institutin e Studimeve, të dorëzuar më 21 maj 1945, i ati shkruante: “Përsa i përket kohës prej vitit 1931-1938, gjatë së cilës kam pasë asistue vazhdimisht në gërmime, kam pasë konstatue me kënaqësi se z. Leon Rey u ka qëndrue besnik të gjitha detyrimeve të parapame në kontratë dhe bile ka ndodhë të më dorëzojë dhe antika që nuk u gjetën në gërmime, por që i kishte blemun prej privatëve me të hollat e veta”.

E ndërsa Apolonia vijonte të zbulohej, Leon Rei vlerësonte se natyra përreth plotëson atë që ende i mungon… çdo qiparis, çdo ulli, çdo lis i vjetër mund t’ju tregojë historinë e tij.

Ndërsa njihesh me anën profesionale të këtyre dy figurave, padyshim na diktohen edhe tipare të anës së tyre njerëzore, gjë që të bën të mendosh:- Çfarë fati të mirë ka pasur Apolonia të zbulohet hap pas hapi prej tyre!/ZgjohuShqiptar.info

Ndikimi rus në Shqipëri, dyshime për një skenar të ngjashëm me Velesin

2019-03-12T20:52:00.000+01:00

Në media u dhanë disa detaje, nga ajo çfarë raportoi kreu i Shërbimit Informativ Shtetëror, Helidon Bendo, në Komisionin parlamentar të Sigurisë Kombëtare, në lidhje me tentativat e Rusisë për të shtuar ndikimin në vendin tonë.

Por, cilat janë mënyrat e shtimit të influencës ruse në Shqipëri dhe mjetet që po përdoren në arritjen e këtij qëllimi?

Në kushtet e konfidencialitetit, një burim nga inteligjenca shqiptare i shpjegoi Top Channel se, 3 janë mënyrat e shtrirjes së kësaj influence.

“Pas marrëveshjes së Shqipërisë për instalimin e një baze të NATO-s në Kuçovë shikojmë një intensitet të tentativave për rritje të influencës ruse”, thotë burimi.

Sipas të njëjtit burim, Rusia e ka trefishuar vitet e fundit numrin e bursave të plota dhënë për studentët shqiptarë.

Një tjetër aspekt ku është fokusuar inteligjenca shqiptare lidhet me aktivitetin e Ambasadës dhe diplomatëve rusë në Tiranë.

“Dëbimi dy diplomatëve rusë vitin e shkuar është bërë pas informacioneve të SHISH-it edhe për të dobësuar kapacitetet e shtrirjes së kësaj influence”, pohoi zyrtari i kundërzbulimit shqiptar.

“Janë disa miliona dollarë të shpenzuara për blerje mediesh dhe portalesh në rajonin e Ballkanit nga Rusia. Nuk bën përjashtim as Shqipëria”, u shpreh ky burim, i cili theksoi se “jemi duke vëzhguar aktualisht aktivitetin e këtyre portaleve, si dhe rritjen e ndjeshme të frekuencës së prodhimit të lajmeve proruse gjatë 3 viteve të fundit, që prej fillimit të fushatës elektorale të vitit 2017”.

Top Channel tentoi të kontaktonte Ambasadën ruse për t’i marrë një koment, por e pati të pamundur. Gjatë 5 viteve të fundit, Rusia është investuar fort në zhvillimin e rrjeteve mediatike veçanërisht në Maqedoni. Në një qytet të vogël malor, të quajtur Veles, i cili gjatë fushatës së zgjedhjeve amerikane të vitit 2016 u kthye ne kryeqytetin global të “fake news”.

Aktiviteti i portaleve “fake” në Veles është tashmë objekt hetimi në SHBA, por edhe i Prokurorisë Speciale në Maqedoni. Hetimet në vendin fqinj po ndiqen me interes nga inteligjenca shqiptare, pasi mund të pasurojnë informacionet se mund të jenë të njëjtat rrjete që investuan miliona dollarë në Veles, nga ku drejtohej një operacion mediatik jashtëzakonisht efikas, financuar nga qarqet ruse, për avancimin e një agjende mediatike në mbështetje të interesave politike të Kremlinit./ZgjohuShqiptar.info

Dermatologia, kampione e karatesë në Shqipëri

2019-03-12T20:47:00.000+01:00

Entela Resuli

Kur themi karate, mendojmë gjithmonë djemtë. Këtë herë do ju tregojmë për një vajzë e cila prej gjashtë vitesh është lidhur me këtë sport aq sa, nëse mungon një ditë në stërvitje, ndjesia se ka humbur diçka është e madhe.

Joana Nakuçi është kampione e karatesë në Shqipëri.

Pese vitet e fundit, në çdo kampionat ku ka marr pjesë është nderuar me çmime e medalje dhe sot është sportiste në kategorinë e “Brezit të zi”, domethënë Mjeshtre.

Nuk e kishte menduar që një ditë ky sport, i cili e nisi krejt rastësisht do i kthehej në një pasion ku tashmë nuk e mendon dot veten larg tij.

“Nuk i kisha shumë qejf palestrat, por nga ana tjetër kërkoja të merresha me një aktivitet fizikë-tregon Joana për Dita-n.

“Pas disa muajve në palestër, pash që shumë pranë saj ishte një palestër karateje. U interesova. U regjistrova dhe fillova të shkoja tri herë në javë. Nuk prisja shumë nga vetja në fillim, por mesa duket ky sport ka një efekt befasues te njerëzit. Të bën të kesh besim te vetja. Të rritesh vetëvlerësimin dhe të kuptosh aftësitë e tua. Kështu ka ndodhur edhe me mua. Më bëri të besoj që, po, unë mund të garojë në kampionate të ndryshme në karate, pavarësisht se shkollimi im është krejt tjetër”.

Në këto pese vite Joana numëron një sërë medaljesh të marra në saj të rezultateve të larta që ka patur më këtë sport.

Ajo është pjesë e Klubit të Karatesë Energjia, i cili drejtohet nga Erton Latollari që është edhe trajneri i Joanës.

“Kanë ndikuar shumë faktor që më kanë bërë mua të jem sot një sportiste në karate. Profesor Ertoni ka një meritë të madhe në këtë drejtim. Ai më ka motivuar dhe më ka bërë të besoj dhe të kuptoj vlerat e mia. Jo vetëm unë, por të gjithë në që frekuentojmë palestrën e tij, shkojmë me dëshirë në stërvitje. Profesori është shumë i komunikueshëm, profesionist dhe motivues”.

Joana sapo është shpallur kampione e Shqipërisë, për të disatën herë në fakt, që nga viti 2016.

Dy javë më parë në Kampionatin Kupa e Shqipërisë 2019, ajo u rendit e para në këtë garë.

Karateja për të është një pasion që tashmë i është kthyer në rutinë. Ka mësuar teknika të vetëmbrojtjes, por edhe e ka bërë të ndihet mirë, fizikisht dhe mendërisht. E mbi të gjitha, karateja është kthyer në një formë të dobishme për të kaluar kohën e lirë, duke dhenë dhe duke marr shumë prej këtij sporti.

Mjekësia

Joana nuk është vetëm një vajzë që dashuron karatenë. Ajo është në përfundim të studimeve për Mjekësi, profili, dermatologji. Nakuçi? Mbiemri i saj na thotë shumë. Madje na tregon se jo rastësisht ajo është në këtë rrugë. Mantho Nakuçi, dermatologu i njohur dhe hartuesi i Atlasit të Dermatologjisë ka qenë gjyshi i saj. Mikel Nakuçi, dermatologu tek i cili me mijëra pacient kanë gjetur shërim, është babai i saj. Sot ai jeton dhe punon në Bruksel, Belgjikë. Fat të cilin, sipas të gjitha gjasave do ta ketë edhe Joana pas përfundimit të studimeve.

Ajo është rritur mes dermatologëve dhe mësimet e para i ka marr në familje.

“E kisha të vështirë të ndiqja një fushë tjetër studimi. Dermatologjia më është futur në gjak përpara se të ndjek studimet e larta. Kështu që, edhe kur më shkonte mendja për diçka tjetër, e ndryshoja shumë shpejt. Kam dashur dhe dua të vazhdoj rrugën e gjyshit dhe babait tim, me dinjitet, si ata”- tregon Joana, e emocionuar kur kujton gjyshin i cili nuk është më në jetë.

Kur e pyes se çfarë lidhje ka dermatologjia më karatenë, mendohet pak sekonda dhe shprehet se nuk janë shumë larg. “Kanë lidhje. Karateja të disiplinon. Të bën njëri me të qetë. Të bën që në një moment tensioni, t’i mendosh mirë gjerat përpara se të veprosh, e mbi të gjitha, çdo aktivitet fizik të bën mirë për shëndetin. Sidomos në kohët që po jetojmë, ku ka shumë ndotje ajri, ushqimet nuk janë cilësore, nuk janë bio dhe janë të pashëndetshme”- na tregon Nakuçi, brezi i tretë i dermatologëve në këtë familje.

Në gjurmët e Joanës ramë krejt rastësisht. Ajo nuk është një vajzë që reklamohet. Qëndron larg dukjes, por nga ana tjetër kujdeset për veten, studion dhe ushtrohet, për të patur mendjen dhe trupin në formë.

Nuk i është dashur asnjëherë t’i përdorë teknikat që ka mësuar në karate për t’i vetëmbrojtur, por nëse i duhet tashmë është e përgatitur. Është e bindur se pavarësisht se çfarë do të ndodh me profesionin e saj, karateja do të jetë gjithmonë një shoqëruese.

“Nuk e kisha menduar asnjëherë këtë, që karateja do të bëhej një pjesë e pandarë e jetës sime. Miqtë habiten, kur ju tregoj se mora pjesë në kampionat dhe fitova medalje, apo certifikatë. Për mua është një mundësi më shumë, për të praktikuar një sport, për të qenë aktive dhe mbi të gjitha, për t’u ndjerë mirë me veten”- shprehet Nakuçi e cila flet me shumë pasion si për sportin ashtu edhe për shkollimin e saj.

“Ju them të gjithëve të merren me një sport, çfarë do qoftë ai. Një gjë është e sigurt, do të kenë lëkurë më të shëndetshme…”

Sporti

Karateja të mëson vetëkontrollin

Megjithatë ka një paragjykim në masë që karateja është një sport që të bënë agresivë. Ertoni Latollari, trajner, është hasur me këtë ide dhe sipas tij kjo vjen nga mungesa e informacionit dhe fakti që ky sport është relativisht i ri në vendin tonë.

“Karateja nuk është sport agresivë dhe nuk të bën agresive. Gjëja e parë që një fëmijë mëson kur vjen në karate është disiplina dhe rregullat. Karateja shërben për vetëmbrojtje, për të mbajtur trupin në formë, për t’u bërë një njëri më i mirë në të ardhmen. Mbi të gjitha të disiplinon. Kur vjen në palestrën e karatesë, ti mëson të kërkosh leje edhe kur dëshiron që të pish ujë. Mëson të sillesh mirë me shokët, t’i vlerësosh ata, pa dallim.

Në karate mëson se si të përdorësh këmbët dhe duart. Ky sport të sjell qetësi. Në këtë pikë agresiviteti nuk të hynë në punë në asnjë moment, madje edhe nëse përballesh me situata sulmi, qëllimi është të mbrohesh dhe jo të sulmosh.

Në gjithë këto vite nuk kemi patur asnjë rast ku një person që është trajnuar të ketë shfaqur sjellje agresive”- na shpjegon Letollari.

Puna në grup, bashkëveprimi me shokët, disiplina dhe rregullat do t’i bënin mirë çdo fëmijë që sot një pjesë të mirë të kohës e kalon përball një mjeti teologjia, siç është smartphoni apo kompjuteri. Aktivitetet sportive, çfarëdo qofshin, janë një element i rëndësishëm për shëndetin, jo vetëm atë fizikë, por edhe mendor. Kështu që, sa më shumë të jetë sporti prezent në jetën tonë aq më të mira do të jetën rezultatet në çdo fushë të jetës./ZgjohuShqiptar.info

Zbulohet se çfarë gjendet poshtë varrit të Skënderbeut në Lezhë

2019-03-12T20:41:00.001+01:00

Të shumtë janë vizitorët dhe turistët që ndërsa kanë vizituar vendvarrimin e Skënderbeut në Lezhë nuk e kanë ditur se poshtë këmbëve të tyre fshihet edhe një tjetër thesar i çmuar.

Madje as ciceronët nuk e përmendin një fakt të tillë. Kapaku në mes të katedrales së Shën Nikollit nuk hapet prej vitesh duke mbajtur të fshehur edhe pjesë të historisë.

As lezhjanët nuk e dinë se çfarë ndodhet vetëm dy metër poshtë vendit ku janë vendosur imitimet e përkrenares dhe shpatës së Skenderbeut. Këtë e thotë edhe specialisti i monumenteve të kulturës Dedë Margjoni.

Ai shpjegon se ekzistojnë dyshime se krahas strukturës që është e punuar me një nivel të lartë artistik, i fshehur mund të jetë edhe një sorkofag.

Hapja dhe ekspozimi i këtij zbulimi të madh do të ishte një tjetër tërheqje për vizitorët dhe turistët. Specialisti i monumenteve të kulturës Dedë Margjoni ka edhe sugjerimet e tij sesi mund te realizohet ky qëllim.

Burime nga Bashkia e Lezhës kanë bërë të ditur se do të kërkohet bashkëpunimi me institutin e arkeologjisë që ky vend të hapet dhe të jetë i vizitueshëm, pasi janë të bindur se edhe numri i vizitorëve do të jetë shumë më i madh.

Për këtë veçori që fsheh vendvarrimi i Skënderbeut në Lezhë flet edhe ish Përgjegjësi i Kulturës Kombëtarë në Lezhë, historiani Paulin Zefi.

Sipas tij në vitet 1978-1981, gjatë proçesit të punimeve që u zhvilluan tek Katedralja e Shën Nikollit (Vendvarrimi i Skënderbeut) nga ana e specialistëve të “Ateliesë së Monumenteve të Kulturës” në Tiranë, përveç zbulimit të themeleve të mureve perimetrale të këtij objekti, stratigrafia e pasur antike dhe mesjetare, heqja e suvatimit, zbulimi i rrugës antike Iliro – Romake dhe të tjera gjetje është zbuluar edhe një Kriptë (varr i nëndheshëm).

Gërmimet arkeologjike dhe ndërhyrjet e tjera strukturore nxorën në dritë muraturën origjinale që i përket fazave të para ndërtimore deri në shek.XV-të.

Gjatë gërmimeve në hapësirën e brendshme të Katedrales së Shën Nikollit pranë vendit ku ndodhej altari (i shkatërruar nga osmanët) u zbulua një varr i fshehte dhe një sarkofag prej guri gëlqeror i punuar sipas tipologjisë së sarkofagëve të periudhës së mesjetës.

Ky sarkofag ishte i mbuluar nga një material me trashësi rreth 1.8 m në raport me nivelin e dyshemesë së Kishës. Ai rezultoi të ishte bosh pra pa asnjë fragment kocke apo relike të tjera. Pozicionimi i sarkofagut nuk ishte sipas aksit të Kishës, lindje – perëndim, por pak i devijuar në aksin veriperëndim – juglindje.

Mendohet se gjatë gërmimit brutal (1478) ka pësuar edhe dëmtime të ndryshme. Specialistët vendosen që pikërisht mbi vendin ku u zbulua ky sarkofag, të vendosej pllaka prej mermeri, përkrenarja dhe shpata ceremoniale prej bronxi (sipas modelit origjinal).

Struktura që shohim sot përfaqëson varrin e heroit kombëtar Gjergj Kastrioti, por realisht ndodhet 2m mbi sarkofagun e zbrazët dhe kriptën e këtij objekti religjioz.

Rikonceptimi i këtij varri simbolik, rihapja e kriptës së Kishës dhe ekspozimi i sarkofagut duke nxjerrë në pah varrin e vërtetë që vazhdon të qëndrojë i fshehur poshtë një kapaku prej betoni, do ti jepte edhe më shumë vlera këtij vendi të shenjtë për Shqiptarët./ZgjohuShqiptar.info

Haradinaj: SHBA dhe BE të mos bëjnë presion mbi taksën

2019-03-12T20:37:00.000+01:00

Kryeministri i Kosovës Ramush Haradinaj vazhdon të mos heq dorë nga qëndrimi i tij për taksën ndonëse e pranoi se kërkesa e njëjtë i është bërë në vizitat e fundit nga Shtetet e Bashkuara, Gjermania e Britania. Ai tha se të gjithë janë aleatë të Kosovës, por se Serbia është ajo e cila nuk është e interesuar për të vazhduar dialogun.

“Bashkësia ndërkombëtare nuk mund t’i thotë Serbisë të kthehet në dialog, atëherë i bën presion Kosovës që është më e vogël”.

Sipas Haradinajt, ndonëse kanë qëndrime të ndryshme për taksën, liderët institucionalë në thelb pajtohen për shumë gjëra, siç është platforma për dialog.

“Nuk mund të thuash që Kosova s’po flet me një zë kur është platforma, që u votua me ligj”.

Ndërkohë, delegacioni shtetëror për dialog me Serbinë ka qëndruar dje në Bruksel ku i kanë dorëzuar platformën këshilltarëve të përfaqësueses se lartë të BE-së Federica Mogerini. Ky veprim është kritikuar nga Enver Hoxhaj i cili është anëtar i këtij delegacioni, i cili ka thënë se delegacioni shtetëror nuk ka nevojë të takohet me këshilltarë të Mogherinit. Është hera e dytë që delegacioni shtetëror i Kosovës për dialog, ndonëse është thirrur në transparencë udhëton fshehtas në Bruksel./ZgjohuShqiptar.info

Shefi i ushtrisë serbe: Nuk guxojmë të futemi ushtarakisht në Kosovë

2019-03-12T20:32:00.000+01:00

Shefi i shtabit të përgjithshëm të ushtrisë serbe, Millan Mojsilloviq, tha se situata në Kosovë është “shumë komplekse”, porse Serbia, tash për tash, “nuk po e shqyrton mundësinë e reagimit ushtarak”

Në një intervistë për Radio-Televizionin e Serbisë, Mojsilloviq tha se situata në Kosovë është “plot me tensione dhe lëvizje të njëanshme”

“Gjendja e sigurisë është e qëndrueshme, por, në bazë të të gjithë parametrave, është shumë e paparashikueshme”, tha Mojsilloviq, transmeton Shërbimi i Ballkanit i Radios Evropa e Lirë.

Ai shtoi se ushtria serbe është në kontakt të vazhdueshëm me njësitë e KFOR-it – misionin paqeruajtës të NATO-s në Kosovë.

Mojsilloviq tha se ushtria serbe po e monitoron situatën në terren dhe e përjashtoi, siç tha, përdorimin e forcës ushtarake.

“Jeni dëshmitarë se si presidenti dhe Qeveria e Serbisë janë të përkushtuar për një gjendje paqësore dhe zgjidhje të situatës në Kosovë. Opsioni i reagimit ushtarak është përjashtuar, nuk është duke u konsideruar tash për tash”, tha Mojsilloviq.

Kosova e ka shpallur pavarësinë e saj në vitin 2008 dhe, në dhjetor të vitit të kaluar, ka marrë vendim për transformimin e forcës së saj të sigurisë në ushtri/ZgjohuShqiptar.info

Deputetja e vetme shqiptare tregon për integrimin e shqiptarëve në Kroaci

2019-03-12T20:26:00.002+01:00

Ermina Lekaj Prljaskaj prej dy mandatesh është deputete e vetme shqiptare në parlamentin e Kroacisë, por dhe njëra prej 32 femrave të këtij parlamenti prej 151 anëtarësh.

Një shqiptare e thjeshte, gojëmbël, e butë dhe tejet njerëzore. Ndoshta kjo është arma më e fortë e Erminës në atë parlament me dendësi maksiliste referuar shifrave, por me etni të ndryshme jo gjithmonë pro-shqiptare. Megjithatë vetë Kroacia është një ndër shtetet më pro-shqiptare, shtet që e ka njohur ndër të parët Kosovën dhe disa herë është shprehur në mbrojtje të Pavarësisë së saj, ndërsa presidentja e këtij vendi dikur në përbërje të ish-Jugosllavisë Kolinda Kitaroviq, është mjaft popullore dhe super e vlerësuar në hapësirën mbarëkombëtare shqiptare, shkruan “pirustinews”, përcjell albinfo.ch.

Në Parlamentin e Kroacisë, ka vetëm një deputete shqiptare. A ka pasur më herët, apo ju jeni e para?

Jo më herët nuk ka pasur sepse ne jemi një grup i pakicave, se kështu na quajnë ne eks-Jugosllavinë. Në ketë grup pakicave hyjnë maqedonas, malazezë, boshnjakë, sllovenë dhe shqiptarët. Me vite të tëra meqë shumica janë boshnjakë, deputeti ka qenë i grupit që folëm, pra ka qenë boshnjak. Mirëpo me organizimin e shqiptarëve edhe në mandatin e parë dhe tani, kam arritur të fitoj unë mandatin e këtij grupi pakicash.

Cili ishte sekreti me të cilin u arrit që një shqiptare të përfaqësojë këto pakica, kur më shumë në numër janë boshnjakë?

Të them të vërtetën edhe boshnjakët ishin pak ishin zhgënjyer në deputetin e tyre, por edhe pse në mesin e shqiptarëve kemi qenë katër kandidatë, kemi punuar me votues që t’i bindim që të kemi dikë që në shoqërinë kroate të merret me problemin e tyre.

Në gjykimin tënd sa janë të përfaqësuar shqiptarët e Kroacisë përmes jush, dhe çfarë ndikimi pozitiv ka për ta prania jote në parlamentin e Kroacisë?

Së pari mund të them që i kam thyer paragjykimet tek kroatët për shqiptarët, pasi na kanë shikuar si zejtarë e se femra shqiptare nuk ka ndonjë aftësi apo të drejtë, kështu që me ardhjen time në parlament janë befasuar. Kam arrit me ngrit nivelin e aktiviteteve kulturore. Kam lobuar për liberalizimin e vizave dhe pse Kosova ende nuk ka përfituar nga liberalizimi i Shëngenit, është krijuar mundësia që shtetasit e Kosovës dhe Shqipërisë të jenë të barabartë me shtetasit e Kroacisë, përsa i përket punësimit. Ky është një trend i rritjes së punësimit të tyre në Kroaci. Jam e gatshme për çdo bashkëpunim mes Shqipërisë, Kroacisë dhe Kosovës.

Këtë vit kemi arritur për herë të parë të që me fakultetin filologjik të Tiranës dhe ambasadën e Kroacisë të organizojmë “ditët e kulturës kroate” ku kemi sjellë në reportazh për Kroacinë, ku shumë studentë dhe qytetarë të Tiranës janë njohur me kulturën kroate. Jam duke organizuar akademi të ndryshme që kanë të bëjnë me forcimin e lidhjeve mes shqiptarëve dhe kroatëve, për të cilat nuk është folur aq sa duhet. Përsa i përket komunitetit shqiptar të Kroaci jemi duke bërë një organizim pak më të fortë dhe së shpejti do të kemi dy shtëpi të kulturës si prona të tona e që deri më tani nuk i kemi pasur, si dhe do te kemi qendrën kulturore në Zagreb ku jemi duke punuar në atë drejtim. Fillimisht po bindim komunitetin tim mbi nevojën e qendrave kulturore, për të na mbështetur në këto nisma të rëndësishme.

Si një grua shqiptare, si ndihesh në një parlament e vetme nga ky komunitet?

Vërtetë ndjehem mirë sepse kanë simpati ndaj meje. Kanë vlerësuar mënyrat se si i bëj kërkesat me qetësi, pasi nuk jam tip që bëj kërkesa me zhurmë. Por thonë se nga mënyra se si i bëj kërkesat, nuk mund të më refuzojnë.

Sa gra deputete ka ky parlament?

Për fat të keq parlamenti ka një numër shumë të vogël deputete gra. Jemi 32 deputete femra.

Keni ndonjë organizim si gra deputete jashtë partive?

Po kemi organizime, kemi bashkëpunime, shkëmbim të mendimeve. Ajo çfar kam arritur është se kam mësuar kush është fituesi, të bëj koalicion me fituesin e kjo më ka dhënë një përparësi të madhe nga ana e partisë që kam përkrah.

Origjina juaj nga është?

Unë babën e kam të Hasit të Zymit. Nuk e di a kanë ardhur prej Shqipërisë. Unë jam lindur dhe rritur në Prizren, ndërsa nënën e kam të Marmullit të Gjakovës, ardhur prej Spaçit të Mirditës.

Si e keni njohur Mirditën dhe sa?

Unë Mirditën e kam njohur përmes dajës tim i cili më flet me shumë pasion e dashuri për Mirditën. Kështu që unë kam simpati ndaj Mirditës. Herën e fundit kur jam takuar me ministrin e punëve të brendshme të Shqipërisë z. Sandër Lleshaj, me tregon se jam mirditor. Unë i them se edhe unë jam mbesë e mirditorëve. E kuptova më tha me buzëqeshje./ZgjohuShqiptar.info

Vendimi: Asnjë klub serb në Kosovë pa leje

2019-03-12T20:20:00.000+01:00

Gjatë ditës së djeshme llubi serb i basketbollit Sloga nga Kraljeva u ndalua për t’u futur në territorin e Kosovës, pasi nuk kishte marrë leje dhe kjo solli jo pak polemika.

Në territorin e Kosovës mund të organizojnë ndeshje vetëm Federatat dhe klubet që janë të regjistruara në Kosovë. Prandaj, klubet serbe që mendojnë të luajnë në Kosovë pa marrë leje, nuk do ta kenë këtë privilegj.

Në fakt, presidenti i Federatës së Basketbollit të Kosovës, Arben Fetahu, ka thënë se një klub për t’u futur në territorin e Kosovës duhet paraprakisht të marrë leje.

“Për t’u futur një klub serb në territorin e Kosovës është e nevojshme, së pari, të njoftohet shteti i Kosovës për ardhjen, ndërsa më pas shteti do ta marrë vendimin, ta lejojë apo jo hyrjen e atij klubi.

Ministria e Brendshme më pas do ta zbatojë atë urdhër. Tani e tutje, asnjë klub nuk mund të hyjë në Kosovë pa marrë leje”, – ka thënë Fetahu për RTK2.

Hyrja ilegale e klubeve serbe në territorin e Kosovës dikur ishte përditshmëri. Por, tani po shihet një vendosmëri e autoriteteve kosovare për t’i ndalur këto klube të futen në territorin e Kosovës pa marrë leje. /ZgjohuShqiptar.info

Aktivistet Shqiptare në televizionin serb: Vuçiq ka punuar për Millosheviqin, nuk mund të arrijë paqe me shqiptarët

2019-03-12T20:13:00.003+01:00

Kolektivi “Haveit” nga Kosova janë ftuar në televizionin serb Danas, me ç’rast janë pyetur edhe për mundësinë e normalizimin të marrëdhënieve Kosovë – Serbi.

“Konsiderojmë se është e nevojshme të përmenden emrat. Nëse kjo pyetje ka të bëjë me dialogun të cilin po e zhvillojnë përfaqësuesit e dy vendeve, atëherë duhet përmendur se gjatë viteve të nëntëdhjeta presidenti Hashim Thaçi ka qenë luftëtar i lirisë, derisa Aleksandar Vuçiq ka punuar nën Millosheviqin. Pra, elitat politike të Serbisë gjatë viteve të nëntëdhjeta, të cilat edhe sot po e mbajnë fuqinë, janë përgjegjëse për shkatërrim të vet mënyrës së jetesës në Kosovë. Ata nuk kanë legjitimitet të mjaftueshëm ta zbatojnë këtë proces”, citon Insajderi.

Artistet kanë folur edhe për aktivitetet e tyre, teksa kanë mohuar të kenë përkrahje nga shteti i Kosovës.

“Jo, nuk i përkrah. Në të vërtetë, kurrë nuk kemi aplikuar për çfarëdo lloji të përkrahjes, ndoshta edhe do të gjenim përkrahje”.

Lidhur me aktivitetet e tyre, ato kanë thënë se inspirohen nga jeta e përditshme./ZgjohuShqiptar.info

Rusët, spiunazh aktiv në Shqipëri: “Diplomatët duan të zbulojnë sekretet ushtarake”

2019-03-12T20:07:00.000+01:00

Historia e aktivitetit te spiunazhit rus në Shqiperi, është e hershme. Prej vitesh, diplomat të kësaj ambasade në Tirane kanë kërkuar të rekrutojnë për fushën e Mbrojtjes. Historitë, të paktën ato të dokumentuara, nisin në vitin 1998, kur Atashe Ushtarak i Ambasades Ruse në Tiranë, emërohet Igor Sergun. Një ushtarak karriere, i nderuar me shume dekorata në vendin e tij Sergun shërbeu në Shqipëri, në periudhën e luftës së Kosovës. Në vitin 2011, Sergun dekretohet nga Vladimir Putin në krye të GRU-së, Shërbimit Informativ të Ushtrise Ruse. Detyrë të cilën ai e mbajti deri me 3 janar 2016, ditë në të cilen ai vdiq. Vdekje, e cila u mbulua me mister dhe ku u aludua shumë mbi shkaqet.

Por historia vazhdon. Vizion Plus ka siguruar 4 dokumente të viteve 2005 – 2007, të cilat jane të deklasifikuara tashmë, ku tregohet roli i shërbimeve ruse, por jo vetëm. Në keto informacione janë të përfshira dhe sherbimet malazeze dhe ato serbe. Por deri me sot janë deklasifikuar vetem shkresat përcjellese, jo informacioni i transmetuar në to. Shkresa e parë e datës 8 Mars 2005, e firmosur nga kreu i Sherbimi Informativ te Shtetit të kohës, Bahri Shaqiri dërgon materialin me temë: “Aktivitetet aktuale të sherbimeve sekrete serbe, malazeze dhe ruse ndaj Shqipërise”, informacion ky i kërkuar nga Zyra e e Sigurise e NATO-s. Me pas ky dokument, i cili ende vijon të jetë i klasifikuar, i përcillet Ambasadorit te Shqiperise në NATO në atë kohë, Ilir Boçka, për ta dërguar atë prane zyres së Sigurisë së NATO-s.

Por dukumenti i cili hedh dritë mbi aktivitet spiunazhi nga përfaqësues ushtarak rus ndaj Forcave të Armatosura të Shqipërise, mban datën 2 maj 2007 dhe është firmosur nga Ministri i Mbrojtjes i kohës, Fatmir Mediu.

“Që nga viti 2005 e në vazhdim përfaqësues ushtarak të trupit diplomatik rus në Shqipëri zhvillojnë veprimtari në formën e spiunazhit në drejtim të Ministrisë së Mbrojtjes dhe Forcave të Armatosura duke u përpjekur të rekrutojnë individë me akses në informacionin e klasifikuar me qëllim që të sigurojnë informacion mbi informacionin e klasifikuar kombëtar dhe të NATO-s; kapacitetet mbrojtëse të FA; planet e bashkëpunimit me NATO-n dhe vendet anëtare të saj; marrëdhëniet e bashkëpunimit me NATO dhe SHBA; për database të personelit, të hierarkisë ushtarake dhe të emërimeve të ndryshme.” 20 ditë më pas, ky informacion i hartuar nga Shërbimi Informativ Ushtarak, i është dërguar ambasadorit tonë në NATO, për ta përcjell atë përsëri në Zyrën e Sigurisë së Aleancës.

Dokumentet edhe pse jo te deklasifikuara plotësisht, tregojnë qartë një interes të Rusise mbi te dhenat e ushtrise shqiptare dhe marredheniet e saj me vendet e tjera te NATO-s. Interes ky, që padyshim është rritur pas antarësimit të vendit tonë në Aleancë. Ky akvititet pritet të jetë akoma edhe me i madh, për shkak se NATO do të ketë edhe bazën e saj ajrore në Shqipëri. Vetëm një ditë më parë kreu i SHISH Helidon Bendo raportoi në komisionin e sigurisë duke dhenë alarmin për rritjen e ndikimit rus në administratën e lartë shtetërore./ZgjohuShqiptar.info