Grauwe-kiekendief-vrouw-poetsend-58242

In 2019 was er in de Balie in Amsterdam een lezingenreeks genaamd “Vogelen in de Balie”. In december was het onderwerp ‘De Grauwe kiekendief”.  Een aantal sprekers besprak een van de zeldzaamste nederlandse broedvogels, de Grauwe kiekendief. Bijna was die verdwenen als broedvogel in Nederland, of misschien was die zelfs al verdwenen, maar kwam die op bijna wonderbaarlijke wijze weer als broedvogel terug in Nederland. Zonder overdrijving zou je kunnen stellen dat deze terugkeer te danken is aan één man, Ben Koks, de akkervogel specialist in Nederland.  Hij was een van de bevlogen sprekers van die die avond, anderen waren Elvira Werkman, die een boek over Ben schreef: ”De Man Op De Dijk”. Verder de schrijver van “De Graanrepubliek” Frank Westerman waarin de ontwikkeling van Groningen tot Graanprovincie wordt beschreven. Relevant voor deze avond, omdat bijna alle Grauwe kiekendieven in de graanvelden van het Groningse Oldambt broeden. Verder was er ook Siegfried Woldhek, de beroemde tekenaar, die ter plekke een prachtige tekening maakte van de Grauwe kiekendief.

Het werd een boeiende avond, en ik zat (bijna) met open mond te luisteren en sindsdien was ik geïntrigeerd door deze zeldzame vogel. Maar ja, om die in het echt te zien moet je afreizen naar Groningen, moet je weten hoe en waar je moet zoeken en moet dit alles ook nog in een betrekkelijk korte periode plaatsvinden. Sinds 2019 is dat er helaas niet van gekomen. Maar ziedaar, in 2025 deed die mogelijkheid zich wel voor, we wilden nog een paar dagen op stap en ik stelde Sandra voor om voor mijn verjaardag een paar dagen in een B&B in Mitwolda te boeken. ’s Ochtends samen op pad om enkele borgen op het groningse platteland te bezoeken, ’s middags ging ik dan op zoek naar de Grauwe kiekendieven. Met wat tips op zak ging in op pad en zowaar, succesvol.  Boven de uitgestrekte graanvelden het onmiskenbare profiel van een vliegende kiekendief.

Uiteindelijk vond ik de plek waar genesteld werd en kon ik mij op geruime, veilige afstand in de auto installeren en een aantal uren deze fascinerende vogel bekijken. Vliegen, zitten poetsen, prooioverdracht, alles kon, weliswaar op flinke afstand, worden bekeken.

Hieronder wat impressies van mijn observaties.

De grauwe kiekendief is de kleinste van de nederlandse kiekendieven. Aan de onderzijde te herkennen oa aan de bandering van de ondervleugels. Verder lopen de vleugels uit in vier ‘vingers’ waar dat bij de Bruine en Blauwe er vijf zijn

Grauwe-kiekendief-man-vliegend-58876

De vrouw is bruin van kleur en lijkt daarmee erg op de Bruine en de Blauwe, maar ook hier zijn de vier vingers kenmerkend. Tov van de Bruine heeft de vrouw ook nog een bruine ‘stuit’, dit heeft ze gemeen met de vrouw van de Blauwe. 

Grauwe-kiekendief-vrouw-vliegend

Oorspronkelijk is de Grauwe kiekendief een grondbroeder van open vlaktes, moerasgebieden etc. Die zijn er in nederland steeds minder en het ging dus slecht. Tot er een aanpassing volgde en werden de graanvelden in Flevoland en Groningen ontdekt.

Grauwe-kiekendief-vrouw-landend-

Voor een broedplek is niet veel nodig, er worden enkele halmen opzij gebogen en ziedaar het nest is gereed

Grauwe-kiekendief-vrouw-op-nest

Maar een nest in het graan is gevaarlijk. Als het koren rijp is en het graan geoogst wordt, kunnen de nesten worden uitgemaaid. Door het goede werk van talloze vrijwilligers en bereidwillige akkerbouwers worden de nest in het voorjaar gezocht, van een markering voorzien en wordt er een kooi omheengezet om bv vossen te weren. Het maaien wordt uitgesteld of er wordt omheen gemaaid tot de jongen zijn uitgevlogen.

Grauwe-kiekendief-vrouw-in-graanveld-  Onder de poten is nog juist de nestkorf te zien.

Grauwe-kiekendief-vrouw-poetsend

Om zo vanuit de mobiele schuilhut (de auto) deze prachtige vogels een tijd te  kunnen observeren, is werkelijk een genot. Het weer werkte mee, gesluierd en een beetje grauw, dus goed voor de kleuren.

Er wordt nog veel onderzoek gedaan naar de Grauwe kiekendief om het dier nog beter te beschermen. De vogels worden in de nesten geringd en soms van een zender voorzien om trekroutes zichtbaar te maken. De kiekendief man heeft een zender op de rug. Er zijn er verschillende ik vermoed dat dit “Herman”, op de website van de werkgroep Grauwe kiekendief is zijn de gezenderde vogels te volgen.

Grauwe kiekendief man met zender58873

Als er dan ook nog wordt gevlogen kan de middag niet meer stuk

Het bericht Blog #087 De Grauwe kiekendief verscheen eerst op HFAnywhere Fotografie.

Bij de Visdieven gaat aan een paring meestal een cadeautje vooraf. Het mannetje gaat op jacht naar een lekker visje en dat wordt dan aan het vrouwtje aangeboden. Als het wordt geaccepteerd volgt daarna vaak snel de paring.

Visdiefjes paring

Maar het lukt niet altijd. Hier bood het mannetje een visje aan aan een onwillig vrouwtje. Hij bleef ernaar mee leuren, zij draaide steeds haar kop weg. Uiteindelijk gaf hij het op en verdween het visje in zijn eigen keel. Tot een paring kwam het uiteraard ook niet.

Bij Kievieten lukte het ook niet altijd. Ook hier was het vrouwtje ‘willig’. Ze heeft geruime tijd in de houding gestaan, maar de man had meer honger dan lust. Hij was heel druk met wormpjes zoeken en uiteindelijk gaf ze haar pogingen ‘voorlopig’ op.

Niet Parende Kievieten

Maar zo snel als ze hoeken in de lucht kunnen slaan, zo snel kan ook een paring plaatsvinden. Ik had scherpgesteld op een kievitsvrouw, toen vanuit het niets de man erop dook, en voordat ik het wist was de paring een feit en was hij er ook weer af, meer dan twee seconden heeft het niet kunnen duren.

Parende Kievieten

Torenvalk man biedt lekker muisje aan

Ook de Torenvalk man  bood een lekker muisje aan dat met graagte werd ontvangen. In dit geval was het al de vaste partner. Ze deelden samen al de nestkast. Hier was het dus meer het bestendigen van een relatie.
Soms is het het mannetje dat overgehaald moet worden. Dit vrouwtje Torenvalk had er zin in, maar meneer iets minder.

Roepend vrouwtje

Ze heeft wel een kwartier liggen/zitten roepen tot hij uiteindelijk zijn echtelijk plichten kwam vervullen. Deze paring vond plaats bij het Weidevogelhuijsje, een vogelhut in de Alblasserwaard. Sinds half maart tot nu, begin mei, zie ik vrijwel dagelijks paringen langskomen op Internet van de Torenvalken hier, toen wij er waren, waren we die dag getuige van drie paringen, dus ik kan me wel voorstellen dat meneer iewat verzadigd begint te raken.

Parende Torenvalken

Bij Grutto’s zijn de paringen volgens mij wat minder frequent, ik ben er slechts een maal getuige van geweest bij het Landje van Gruiters bij Spaarnwoude. Een beetje ver weg voor een behoorlijke foto, maar het was wel een mooi moment.

Parende Gruttos

Meerkoeten zijn vrij agressieve vogeltjes. Ze dulden vaak geen soortgenoten in de buurt. Ook bij het paren gaat het er soms ruig aan toe, het vrouwtje wordt ruw onder water geduwd.

Parende Meerkoeten

Tenslotte de Kluten, dat is een feest. Er gaat eerst een relatief langdurige dans aan vooraf, waarbij je al kan zien wat er gaat komen. Als dan de paring voorbij is volgt nog een ritueel waarbij de snavels worden gekruist,  het ziet werkelijk uit als kussen, fascinerend om te zien en een mooie afsluiting van deze blog.

Parende Kluten

Parende Kluten na afloop-

Het bericht Blog #086 Paringsseizoen verscheen eerst op HFAnywhere Fotografie.

De meeste activiteit bij deze hut vindt in de vroege ochtend plaats, dus om vier uur opstaan, om vijf uur  mijn fotomaat oppikken en dan nog een uurtje rijden. Na enig zoeken en de uitgebreide informatie bestudeerd te hebben, vonden we het pad naar de hut en inderdaad, midden in het weiland. Links gras, rechts mais en in de verte de hut, zo’n vijfhonderd meter lopen. Het zag er allemaal wat kaal uit, zodat we elkaar wat sceptisch aankeken. Maar dat veranderde bij aankomst.

Lege kast bij aankomst

De hut is duidelijk met veel aandacht gemaakt. ‘De setting’, altijd het belangrijkste, bestaat uit een vijver met een drietal paaltjes in de verschillende richtingen, zodat je steeds een andere achtergrond en richting van het licht hebt. Daarnaast een mooi, origineel uitziend boerenhek.  Rond de paaltjes en het hek staan bloemetjes, margrieten en raapzaad, dat zorgt ook voor een mooie omlijsting.

Natuurlijk ogend boerenhek met bloemetjes

De kijkrichting is noord, zodat je ’s morgens licht uit het oosten hebt en dan in de middag de zon achter je. In het midden van de vijver een schelpeneilandje. Maar het belangrijkste is de Torenvalkenkast die zich links naast de hut bevindt. Vanuit de hut nog net zichtbaar (en fotografeerbaar).

Uitzicht vanuit de hut

Dan de hut zelf.  Ruim voor twee personen. Netjes ingericht, twee comfortabele, in hoogte verstelbare burostoelen. Eventueel nog maatgemaakte kussens om wat hoger te zitten. Je fotografeert door een net, met erboven spiegelglas, dat werkt heel goed. Verder twee grondstatieven, zodat je alleen je eigen statiefkop hoeft mee te nemen.  Het lopen door het weiland maakt je schoenen modderig, dus die moeten uit en kunnen in de schoenenbox buiten de hut worden gezet. In de schoenenbox vind je ook meelwormen en twee dode muizen voor de Torenvalken.

Kwikstaart arriveert Dn 1030-

Kwikstaart snoept alle meelwormen weg Dn 8943-

Na ons geïnstalleerd te hebben en de meelwormen en muis te hebben geplaatst, was het wachten op de vogels. Al vrij snel meldde zich een kwikstaart. Die ging als een razende rond en vloog af en aan met de bek vol meelwormen. Vervolgens de spreeuwen, gelukkig niet zo veel, een handvol oudere en een jonge. Die lusten ook wel een meelwormpje.

Spreeuw

Jonge spreeuw C Dn 1009-

Ondertussen bleek gelukkig dat de jonge Torenvalken nog aanwezig waren in de kast. Bij aankomst was de kast vrijwel leeg, één oudervogel. Maar na enige tijd kwamen de jonge valken ook naar de kast en was de familie vrijwel compleet.

En toen begon het spektakel. De vogels vlogen af en aan naar de palen en naar het hek. Allemaal wilden ze er met de muis vandoor, dus dat leverde ook wat conflicten op. En dan is het zaak snel te reageren. En dat valt nog niet mee, inzoomen, uitzoomen naar een andere paal richten etc. wat zijn die beesten snel. Maar uiteindelijk begint de geheugenkaart zich dan toch met aardige beelden te vullen.

De landing wordt ingezet

Verschil van mening

Dialoog Dn C 1351-

En vanuit het niets dan opeens een Grutto in de vijver. Een onverwacht genoegen. De meesten van zijn familie zijn al weer afgereisd naar Portugal etc. dus dat deze er was leverde een leuke verrassing.

Grutto C Dn 1594-

Ooievaar Dn 1547-

Ondertussen ook een Ooievaar, statig stappend door het weiland voor de hut, richting Torenvalkenkast. Dat werd echter niet geaccepteerd door de Valken, de aanval werd ingezet. Helaas waren de plantjes en bloemetjes die op zich wel mooi zijn nu een belemmering om dit conflict vast te leggen, maar het was wel spannend om te zien.

Bruine kiekendief Dn 1805-

Hetzelfde gebeurde met een Bruine kiekendief. Cees, een van de beheerders had al gemeld dat de Kiek zich regelmatig voor de hut liet zien. Een wij zagen voortdurend in de verte een stuk of drie Kiekendieven jagen, maar nooit dichtbij. Totdat een toch wat dichterbij kwam rechts langs de rand van het maisveld en ook dat was aanleiding voor de Torenvalken om uit te rukken. Dit speelde zich te ver voor de hut af om te fotograferen, maar ook dit was ook een mooi spektakel om te bekijken.

Regelmatig hoorde je boven op het dak ook activiteit. Nadat ik was extra meelwormen had gestrooid vond ik naast de hut een dode mol. Die heb ik ook op een paaltje gelegd en ook die leverde weer het nodige gedoe op.

Conflikt om mol

Badderende Torenvalk 8510 Os

Rond 12 uur werd het duidelijk rustiger. Het laatste hoogtepunt was een badderende Torenvalk. We hebben daarna nog een paar uur gezeten, maar verder alleen nog wat ‘statische’ beelden geschoten. Maar we waren meer dan tevreden en toen we om 15.30 inpakten hadden we een heel voldaan gevoel en volle geheugenkaarten. Deze weidevogelhut staat zeker op de lijst voor een volgend bezoek volgend voorjaar /hoogseizoen. En met wat geluk zijn dan ook de Kiekendieven nog wat dichter bij de hut aanwezig, dat we hier misschien weer een Topdag gaan beleven.

Ik wi”st niet dat Torenvalken ook “mantelen

Twee jonge Torenvalken in overleg.

Dank aan Cees en Wim voor het opzetten en beheren van deze hut en graag tot een volgende keer.

Het bericht Blog #085 weidevogelhuijsje verscheen eerst op HFAnywhere Fotografie.

Torenvalk in vlucht

Een roofvogel die in Nederland heel veel ziet, is de Torenvalk. Hoe vaak zie je niet langs de weg een Torenvalk bidden om dan met een steile duikvlucht in het gras te verdwijnen. Even later duikt hij of zij weer op en gaat op een paaltje de gevangen prooi vakkundig uit elkaar pluizen.

Biddende Torenvalk 2151, Gooise Heide

Torenvalk met prooi, Harger- en Pettemerpolder

Een mooi gezicht, (tenzij je de muis bent natuurlijk) . Maar nog mooier is het als je in de gelegenheid bent een paartje Torenvalken een tijdje van redelijk dichtbij te kunnen bekijken en te fotograferen. Die mogelijkheid is er doordat twee fotografen in Gelderland een kijkhut hebben gebouwd op een stukje land waar een Torenvalk-nestkast hangt.

Zoals bij veel Vogelhutten zijn ook hier de ‘gebruikelijke’ zaken aanwezig, er is een vijvertje, er zijn takken en er hangen vogelzaadsilo’s. Toch is het hier anders, minder aangeharkt, het is er rommeliger, het lijkt er meer op een boerenerfje. En dat is kennelijk voor de Torenvalken aantrekkelijk.

De dagen ervoor was het winderig en regenachtig geweest, niet echt aantrekkelijke foto-omstandigheden, maar gelukkig was er voor deze dag ook wat zonneschijn voorspeld. En dat hadden we nodig. Uiteraard kwamen we niet alleen voor de Valkjes op een paaltje, maar wilden we ook wat actiebeelden. Daarvoor heb je licht nodig, veel licht. Gelukkig werden we op onze wenken bediend, zowel voor de vogels als door het KNMI. Regen soms, donkere luchten veel, maar ook opklaringen met zelfs af en toe een spatje zon. Het soort weer dat de engelsen “Four seasons in one day” noemen.  De verschillende lichtomstandigheden zie je duidelijk terug in de foto’s.

De volgende foto’s zijn allemaal in Vuren, Gelderland gemaakt vanuit de vogelhut

Torenvalk vrouw in regen en hagel

Torenvalk Man, met wat bewolking,  grijze lucht, maar de kleuren zijn wel mooi zacht

Hetzelfde mannetje, Einde van de dag nu was er  mooi licht, met zachte kleuren.

De valken zelf waren behoorlijk aktief. De beheerders hadden wat muisjes voor ons achtergelaten en die werden op een paaltje gelegd. Meteen dook meneer Torenvalk naar beneden. Het muisje werd smakelijk opgepeuzeld. Intussen kwamen een aantal kraaien te dicht in de buurt van de nestkast en begon het mannetje deze te verjagen, een mooi spektakel dat vanuit de kast werd geobserveerd door mevrouw. Zij was nadrukkelijk minder aktief dan de man.

Op paal

Over de opstelling hadden de beheerderS goed nagedacht.  Achterin een hoge paal met dwarsbalk waarop werd plaatsgenomen om de omgeving goed in de gaten te houden. Dan achter de vijver enkele lage palen waarop een muisje kan worden gelegd. De valken duiken dan vanuit hun hoge kijkpunt naar beneden en dat levert mooie vluchtbeelden op. Een tenslotte de vijver, waar je zaad kunt neerleggen voor de andere kleinere vogeltjes. Maar daar waren we niet voor gekomen.

Balanceeract

Vrouwtje kijkt waakzaam rond.

Muisje wordt aangeboden

Muisje wordt geaccepteerd

Het volgende muisje werd door het mannetje meegenomen naar het uitzichtpunt en niet opgegeten, maar aangeboden aan het vrouwtje. Die maakte van dit aanbod graag gebruik. Toen ook dit muisje ook was verorberd wat het kennelijk tijd voor de paring. In totaal drie keer waren we daar getuige van, twee keer op de hoge paal, dus aardig ver weg en een keer op een paal in een weiland een flink stukje weg. 

Bijna paring-

Paring

Na de paring

Tussendoor werd door beiden nog in de omgeving gejaagd. Ja, fotograferen vanuit een hut is ook veel wachten. Maar ons wachten werd steeds weer beloond en het lukte om wat mooie platen te maken.  Na een geslaagde fotodag hebben we de hut opgeruimd en spullen gepakt. Ter afsluiting nog een lekkere hamburger gegeten en met een volle geheugenkaart richting huis. Met dank aan de beheerders van de hut voor een geslaagde dag.

Landing

Het bericht Blog #084 Torenvalken verscheen eerst op HFAnywhere Fotografie.

Deze ontwikkeling, van Larve naar Imago is een Hemimetabole ontwikkeling, dat wil zeggen een onvolledige gedaanteverwisseling. De jonge dieren lijken al op de ouders en door middel van vervellingen groeien en krijgen ze steeds meer kenmerken van volwassen dieren. Eenmaal volwassen lijkt dus de larve al sterk op het volwassen dier en ontwikkelt hij zijn vleugels in één of meer vervellingen. (in tegenstelling tot bijvoorbeeld vlinders, waar de verpopping van rups tot vlinder tot een heel andere gedaante leidt.

Dus bij de laatste vervelling klimmen ze  uit het water en vervellen nog één keer.  Dit proces duurt ongeveer drie uur en heet uitsluipen. Ik ontdekte een larve die aan het omhoogklimmen was langs een rietstengel om uit te sluipen en heb dit proces vastgelegd. Dit is een geduld-werkje, want soms gebeurt er een halfuur niets, dan opeens in tijd van enkele seconden gebeurt er veel, dus op blijven letten en geconcentreerd de camera blijven bedienen.

Uit het water

Tegen het blad van de gele lis klimmen

Tijdens het uitsluipen is de Libel kwetsbaar, kan niet vliegen of terugkruipen, dus het uitsluipen gebeurt vaak in de vroege ochtend. Eerst wordt een geschikte planten- of rietstengel gevonden en begint de weg naar boven.

Juiste positie kiezen en drogen

Dan begint het proces van drogen. De larve moet eerst goed opdrogen, zodat de huid makkelijker kan openbarsten en het uitsluipen kan beginnen.

Droog, er ontstaat een scheurtje in de rug

Als de huid droog is, zie je dat op de rugzijde een opening ontstaat waardoor de libel langzaam naar buiten kruipt. De kop komt eerst, het beestje hangt dus ondersteboven.

Huidje breekt verder open

Kop wordt zichtbaar

Kop verder naar buiten

Hangend op de kop

Even rusten

Zij (in dit geval was het een zij) blijft dan even hangen en doet dan een “Epke” vanuit de rugstand naar rechtopkomen en aan de poten hangen.

Een Epke, van ondersteboven naar normaal

Vleugels beginnen zich te ontwikkelen

Nu weer even een korte pauze. En dan beginnen de vleugels zich te ontvouwen. De vleugels waren al aanwezig in opgevouwen toestand maar beginnen zich nu te ontvouwen, totdat ze hun uiteindelijke vorm hebben.

Vleugels ontvouwen zich

Vleugels ontvouwen zich verder

Vleugels ontvouwen zich verder tot uiteindelijke grootte

Vleugels zijn volledig ontvouwen en worden volgepompt met lichaamsvloeistof

Langzaam worden ze  volgepompt met lichaamsvloeistof.

Nu begint het proces van drogen. Dit kan wel weer meer dan een uur duren, al die tijd kan het beestje niet vliegen en is dus een potentiële prooi van vogels of kikkers.

Vleugels drogen uit en daarna kiest de Blauwe Glazenmaker het luchtruim

Tenslotte is het proces klaar, de Libel kan nu vliegen en kiest het luchtruim. Hoog inde boomtoppen worden de vleugels verder uitgehard en gaat het leven verder als Blauwe Glazenmaker zoals wij die kennen.

Het huidje blijft achter als een buitenaardse Alien

Het bericht Blog #082 Uitsluipende Blauwe Glazenmaker verscheen eerst op HFAnywhere Fotografie.

De werkelijkheid is vaak anders, het draait in de natuur om eten en voortplanten. De Blauwborst zingt alleen maar zo mooi om zijn territorium af te bakenen of vrouwtjes te lokken.  De vis ontsnapt niet en verdwijnt in de maag van de reiger. (zie mijn vorige Blog)

Zingende Blauwborst

Reiger met Visje, close-up

In het Wormerveld was ik er weer eens getuige van hoe naar dat eruit kan zien. Ik zat naar de weidevogels te kijken en af en toe ging er een stel de lucht in, dan weet je dat er een kraai of zo rondvliegt. Of een Blauwe reiger. Als die dan in het veld landt, zullen Grutto’s en Kievieten schijnaanvallen op hem uitvoeren totdat hij vertrekt.

Als opeens alles de lucht inging, dan weet dat het iets groters is, meestal een roofvogel, en ja, in dit geval een Buizerd.

Alles de lucht in

Buizerd met jonge Grutto

Kievieten, Grutto’s alles er achter aan.  Door mijn zoeker zag ik dat de buizerd ook wat in zijn poten had, het bleek een jonge Grutto te zijn.  De andere vogels bestookten hem voortdurend en op een gegeven moment werd het hem teveel. Hij liet zijn prooi vallen die vervolgens naar beneden viel.

Buizerd met jonge Grutto en oudervogel-3507

Buizerd met jonge Grutto en oudervogel-3509

De andere vogels bestookten hem voortdurend en op een gegeven moment werd het hem teveel. Hij liet zijn prooi vallen die vervolgens naar beneden viel.

Buizerd lost jonge Grutto -3514

Buizerd lost jonge Grutto -3515

nog een korte achtervolging-3533

Na nog een korte achtervolging door een Grutto (het zou de oudervogel kunnen zijn), vloog de Buizerd weg en keerde de rust terug. Wat er van de jonge Grutto geworden is weet ik niet, maar waarschijnlijk is het na een val van misschien wel honderd meter niet goed afgelopen.

Het bericht Blog #081 De romantische natuur verscheen eerst op HFAnywhere Fotografie.

Rondscharrelende Tureluur

Het is voorjaar, mooi weer, dus eropuit.  Een gebied opzoeken waar je Grutto’s, Kieviten, Tureluurs etc kunt zien. Rustig zitten, camera bij de hand en genieten.

Poetsende Kievit4

Vissende Visdief

Het is rustig in de weide, de vogels scharrelen wat rond op zoek naar insecten. Of ze poetsen hun veren. De ganzen vliegen over en de visdief….. die vist.

Aanval op Reiger

Opeens verstoort een Reiger de vrede. De vogels gaan in de wieken en proberen met duikvluchten de indringer te verjagen. Als dat is gelukt keert de vrede weer en kan de Kievit rustig badderen. Als er dan ook nog een mannetje bijkomt is er zelfs uitzicht op een mogelijke paring. Het vrouwtje wil wel, maar meneer ziet er maar van af.

badderende Kievit

Kievitdame wil wel

Ook de Grutto komt badderen. Met veel gespetter wordt er onderhoud aan het verenkleed gepleegd. Na het wassen wordt er altijd een sprongetje gemaakt, dus alert zijn en ja daar gaat hij. Nog even op de kant hetzelfde ritueel, de spetters vliegen in het rond. Nu poetsen en alles is weer spic en span.

Badderende Grutto

Springende Grutto

De Reiger heeft ondertussen een andere plek gezocht en besloten dat het toch maar vis wordt vandaag. Hij heeft hierbij meer succes, een groot exemplaar wordt langzaam naar binnen gewerkt, het lijkt haast onmogelijk, maar na korte tijd is de vis in de keel verdwenen, nog even snavel wassen en dan uitbuiken.

Reiger met Visje

Reiger met Visje, close-up

Nog even snavel poetsen.

Hierna tijd om naar huis te gaan. Een mooie lentedag.

Het bericht Blog #080 een mooie lentedag tussen de weidevogels verscheen eerst op HFAnywhere Fotografie.

Uitzicht over de velden vanuit de Blauwe Stal

Vorig jaar, in de zomer,  waren heel veel vakantiehuisjes volgeboekt. We besloten daarom er voor 2022 vroeg bij te zijn. Na veel gegoogel had Sandra een vakantiehuisje gevonden, De Blauwe Stal,  in Sluis, Zeeland. In het najaar van 2021 bleek al veel ‘uitverkocht’ te zijn, dus snel geboekt.  De verwachtingen waren hoog gespannen, op internet waren de reviews heel positief. Maar het is altijd afwachten of het in de werkelijkheid ook aan onze verwachtingen voldoet. En dat was het geval, meer dan. De Blauwe Stal is een voormalige Paardenstal, alleen de buitenkant herinnert daar nog aan. De binnenzijde is volledig verbouwd en comfortabel ingericht. Moderne meubels, boxspring bedden, een goede keuken met oven en magnetron etc.  De Blauwe Stal staat op het erf van een akkerbouwfamilie en de gastvrouw en gastheer, Karen en Paul doen er alles aan om het verblijf naar je zin te maken.

Sluis, een oude vestingstad.

Sluis is een leuk klein stadje.  Het heeft gedurende de 80-jarige oorlog een belangrijke rol gespeeld en de wallen getuigen daar nog van. Ze zijn goed bewaard gebleven, evenals wat van de oude verdedigingswerken en een wandeling over deze wallen is een leuke belevenis.

Sluis, wandeling over de wallen

Je hebt een weids uitzicht over de omliggende omgeving en je ziet de Blauwe Stal in de verte liggen. Die ligging van de Blauwe Stal is ook uniek. Midden in de velden, maar met wat inspanning op loopafstand van het centrum van Sluis. Er is veel in de omgeving te zien en te doen. En als Zeeuws Vlaanderen niet genoeg is, de grens met België is 500 meter verwijderd, dan zit je in Belgisch Vlaanderen met ook heel veel leuke plaatsen, Gent, Brugge, Damme, Knokke. Teveel voor een weekje.

Een dagje Brugge

Even buiten Sluis ligt het dorpje Sint Anna ter Muiden. Een stadje dat vroeger een voorhaven van Brugge was. Na verzanding van de haven ging het stadje in betekenis achteruit. Het heeft ongeveer 50 inwoners en is waarschijnlijk het kleinste stadje van Nederland. Je loopt er in een halfuurtje omheen maar het is leuk om te doen. Een mooi pleintje met een mooie pomp.

Sint Anna ter Muiden, ooit welvarend

Sint Anna ter Muiden, oude dorpspomp

Er zijn nog meer vestingstadjes in de omgeving. Een ervan is Aardenburg. Ook hier zijn de wallen goed bewaard en kun je een leuke wandeling maken. Maar ook een wandeling door het stadje zelf is de moeite waard. Er zijn muurschilderingen met historische taferelen. Er is een mooie poort. Onder de poort door kom je in de Weststraat waar de huizen getuigen van het rijke verleden van de stad. Rond de kerk gedichten van Petronella Moens met als thema de jaargetijden.

Aardenburg, Kaaipoort

Aardenburg, Historisch tafereel

Groede is ook een aardig plaatsje. We waren er op zondagmiddag en dat deed mij terugdenken aan mijn jeugd op zondagmiddag. Heel stil, geen verkeer, geen mensen op straat en dan het gekwetter van mussen. Een leuk dorpspleintje met een herberg met een lekkere cappuccino en een heerlijk croissantje.  Op het dorpsplein een standbeeld van Jacob Cats, de schrijver, die hier enkele jaren heeft gewoond.

Jacob Cats

Jacob Cats tekst

Het Zwin, ooit een belangrijke zeearm, die oa Brugge en Sluis met de zee verbond. Maar sinds lang dichtgeslibt. Nu een natuurgebied / natuurpark met een Belgisch en een Nederlands gedeelte. Het Nederlandse gedeelte is vrij toegankelijk , net Belgische gedeelte is een natuurpark waarvoor je een entreebewijs moet kopen. Maar zeker de moeite waard, hoewel ik niet in het Belgische gedeelte ben geweest. Vanaf de dijk bij Cadzand heb je een prachtig uitzicht. Een rondje over deze dijk is zeker de moeite waard en onderweg word je begeleid door het gezang van de nachtegaal. Zien doen je die niet, maar horen des te meer.

Het Zwin op de grens Belgie-Nederland

Het Zwin, beroemd om de fossiele haaientanden die je hier kunt vinden

Retranchement is een dorpje met ook al een rijk verleden. Ook hier de onvermijdelijke wallen. Aangelegd rond 1600.  Twee belangrijke verdedigingswerken het fort Oranje en het fort Nassau, ertussen in een wandeling van ongeveer 4,5 kilometer. Op het dorpspleintje lopen de ooievaars rond en ook op het dak van de voormalige school twee ooievaars. Dat brengt mij op het thema vogels, ik ben tenslotte natuurfotograaf.

Retranchement ooievaar in de tuin

In het gastenboek van de Blauwe Stal had een vogelaar geschreven dat hij wel 37 verschillende soorten op en rond het erf had geteld. Zoveel heb ik er niet gezien, wij waren ook relatief vroeg, maar toch aardig wat. De gewone soorten die je bijna overal ziet, maar ook een flink aantal witte kwikstaarten en gele kwikstaarten een handvol Tapuiten en een hele serie vliegensvlugge Puttertjes.

Gele kwikstaart, Tapuit, Putter, Witte kwikstaart-

Het hoogtepunt was echter de Blauwe kiekendief. Karen had mij al verteld dat een mannetje regelmatig in de boom achter het huisje zat. Maar ja wat is regelmatig als je er maar een weekje bent. Totdat hij er daadwerkelijk zat toen wij van een tochtje terugkeerden. Op het moment dat de auto stopt verdween hij snel. Op een ander moment zaten wij op het terras en kwam hij statig aangezweefd over de rand van akker en het grasveld voor het terras. Hij liet zich mooi bekijken, maar er was helaas geen tijd de camera te pakken. Met de verrekijker heb ik nog een aantal malen de stippen in de verte kunnen identificeren als de Kiek. Hij heeft waarschijnlijk zijn territorium iets ten westen van de Blauwe Stal, rond het kanaal Sluis-Damme. Ik ben ervan overtuigd dat het bij een volgend bezoek beter gaat lukken.

Ja de vogels. Zeeland is een vogelrijke provincie. Maar dit was onze gezamenlijke vakantie, dus ik kon maar beperkt met de camera op stap. Ik had daarom een viertal plekken gekozen rond 10 km van de Blauwe Stal. Allereerst de Sophiapolder. De vogelkijkhut ligt op ruime afstand van het water en door de relatieve droogte was er weinig te zien.

Dat geldt ook een beetje voor de Sint-Doonaaspolder, hoewel het hier wat hoopgevender was. Je kunt vanuit de Blauwe Stal de ventweg van de N253 (de Rondweg) volgen, richting Sint Anna ter Muiden, tot bij de Roden-Ossenstraat, dan linksaf en na enkele honderden meters een kleine parkeerplek en wandeling door het veld naar de kijkwand en de hut. Onderweg vloog een Patrijs voor mij uit. Bij de hut was het rustig, weinig vogels, geen mensen. Maar ik kan mij voorstellen dat als het iets minder droog is dit een mooie observatieplek is.

Sint Donaaspolder ,niet erg opwindend

Wat beter is het Groote Gat bij Oostburg. Er is een vogelkijkhut aan de westzijde. Je kunt die bereiken via de Nieuveltweg. Die is vlak na het begin alleen toegankelijk voor bestemmingsverkeer. Na enkele honderden meters is dan een plek in de berm waar duidelijk is dat je je auto kunt neerzetten, door het hek, door het veld naar de kijkhut. Hier meer vogels, waaronder de gebruikelijke ganzen, een tureluur, maar ook enkele mooie wulpen. Helaas door het lage water alles te ver weg. Maar ook hier, veelbelovend als het water hoger staat en misschien ietsje later in het seizoen. Overigens vond ik mezelf geen bestemmingsverkeer en had mijn auto geparkeerd in Oostburg en een toch door de velden gemaakt naar de hut. Het is een leuke kleine wandeling tussen de koeien, dus ik denk dat ik het bij een volgende gelegenheid weer zo doe.

Het Groote Gat. al wat beter dan Sint Donaas

Maar het hoogtepunt waren de twee vogelkijkhutten bij de Blikken, bij Groede. Zaterdagmiddag een straffe oostenwind. Een kijkhut met een flink aantal houten luiken op verschillende hoogte, waardoor je drie kanten uit kunt kijken. Voor de hut water met een flinke slijkrand, waar de vogels vlak voor de hut langs foerageren. Mannetje Kemphaan, Vrouwtje, Zwarte ruiter, Groenpootruiter, Tureluur, Oeverloper, Grutto.  Etc.

Zwarte Ruiter

Grutto

Tureluur

Groenpootruiter

Kluten

Kemphaan Man

Oeverloper

Iets verderop een tweede hut, waarbij je kijkt naar een eiland en de grote waterpartij. In de verte veel ganzen, Grote Canadese, Grauwe, Brandgans. Kieviten, een grote groep vrouwtjes Kemphanen, Scholeksters etc.  De hutten zijn goed toegankelijk, er is een kleine parkeerplek aan de dijk en dan vijftig meter lopen. Weinig andere vogelaars, maar enkele en een groepje fransen die na een korte periode vertrokken. Ik had het rijk vrijwel alleen, een top-middag. De volgende dag nog even terug geweest, de wind was verdwenen. Ik was bang dat het druk zou zijn, mooi weer, zondagmiddag, maar ook nu weer het rijk alleen. Helaas waren er minder vogels, en verder weg. Ze zochten niet langer de beschutting van de dijk. Maar toch weer wat leuke foto’s kunnen maken.

En na iedere tochtje was het heerlijk weer terug te komen in de Blauwe Stal.  In het zonnetje op het terras, genieten van het weidse uitzicht. Een prima vakantiehuis waar Paul en Karen zorgen dat je je meteen thuis voelt. Snel weer even in de agenda kijken en boeken voor een volgende keer. 

Coördinaten:

De Blikken, Vogelkijkhut ‘De Sluiswachter” 51°21’21.714″ N 3°29’50.688″ E

De Blikken, Vogelkijkhut “Hof van Scheerens” 51°21’24.858″ N 3°29’41.982″ E

Het Groote Gat: 51°19’15.4595″ N 3°29’54.7386″ E

Sint Donaaspolder: 51°18’19.476″ N 3°21’36.06″ E

Sophiapolder, 51°18’22.4225″ N 3°27’31.3531″ E

Het bericht Blog #079 De Blauwe Stal verscheen eerst op HFAnywhere Fotografie.

Mooie herstkleuren

Dit jaar geen grote vakanties, maar wel wat korte uitstapjes. Bijvoorbeeld naar de Veluwe om te genieten van de herfst.  Een huisje bij Hoenderloo is dan de ideale uitvalsbasis. Ik neem altijd wat voer mee voor mijn gevleugelde vrienden. Meteen bij aankomst wat voer gestrooid om te kijken of er belangstelling was en zowaar de koolmezen vlogen af en aan.

De tuintafel bewees goede diensten om dan maar een herfst-opstelling te maken om ze dan ook te fotograferen.

Koolmees

Naast de koolmezen bleken ook de boomklevers belangstelling te hebben en de andere ‘usual suspects’ zoals pimpelmezen en gaaien. Merels en vinken komen maar sporadisch op de tafel, die blijven liever op de grond.

Boomklever

Opeens gingen de koolmezen er vandoor en verscheen tot mijn verrassing een eekhoorn op de set. Hij of zij kwam regelmatig een nootje halen. Die werden niet gegeten, maar we zagen dat die meteen begraven werden als wintervoorraad. Leuk om te zien. Nadat er flink wat verstopt was (en door mij aangevuld) werd er ook gegeten.

Eekhoorn

Maar we waren ook gekomen om te wandelen. We hebben dit najaar nauwelijks storm gehad en daardoor blijven de bladeren lang aan de bomen. Dat levert mooie kleuren op.  Nationaal Park de Hoge Veluwe is het ideale gebied om van deze mooie kleuren te genieten.  Geen honden en als je zorgt dat je vroeg bent is het er erg rustig.  Als er dan ook nog ochtendmist is, komt er een sprookjesachtige roze gloed over het landschap.

Laan in ochtendmist

Doordat je vroeg bent en het rustig is, heb je nu ook kans wild te zien. De bronst is afgelopen, de mannetjes hebben zich weer teruggetrokken en je maakt nu meer kans een roedel hindes te zien. Wij hadden een mooie ontmoeting.

Een vroege ontmoeting met een roedel Edelherten

Het schijnt dat we een droog najaar hebben gehad, ik begreep dat er in oktober nauwelijks Paddenstoelen waren. Nu is dat kennelijk ingehaald want ik heb er behoorlijk wat gezien. Ik heb vorig jaar een uitgebreide Paddenstoelen-gids gekocht om ze te leren herkennen, maar ondanks deze mooie gids herken ik eigenlijk nog maar steeds iets van vijf soorten. Hier hoort deze mooie Gele Koraalzwam bij. Maar veel verder ben ik niet gekomen, de andere twee van de foto: geen idee. Maar je kunt ook van Paddenstoelen genieten zonder ze bij naam te kennen. (denk ik dan maar).

Twee Paddenstoelen maar welke?

Tere onbekende schoonheid

Gele Koraalzwam

De drie dagen zijn voorbijgevlogen, maar met deze impressies blijft de herinnering bewaard.

Eekhoorn met Kardinaalsmuts

Goudgele Berk

Berkenstammen

Het bericht Blog #078 Herfstimpressies verscheen eerst op HFAnywhere Fotografie.

Palendorp bij Petten

Petten is een dorp in Noord-Holland, gelegen aan de Noordzee. De duinenrij is hier op zijn smalst en daardoor was Petten erg kwetsbaar in tijden van vloed. Het oudste dorp Petten wordt al vermeld rond 750. Maar het ‘officiële’ bestaan gaat terug tot 1300, Petten bi der Sipe.   In 1421 tijdens de Sint-Elizabethsvloed (19 november, de naamdag van Sint-Elizabeth) is het dorp in zee verdwenen. Het werd weer opgebouwd, maar in 1625 verdween een gedeelte van Petten opnieuw in de zee. Eerst ruim honderd huizen. Vervolgens helemaal in  1792. Slechts een Kerk bleef behouden. De laatste keer tenslotte verdween Petten in de 2^e Wereldoorlog, op last van de Duitsers als onderdeel van de werkzaamheden  aan de Atlantikwall.  Alleen het koloniehuis en een paar vakantiewoningen bleven dit keer gespaard. In 1946 werd begonnen met de wederopbouw van het dorp Petten zoals we dat nu kennen.

Van  Hondsbossche Zeewering naar Hondsbossche duinen. Om de kwetsbaarheid van het achterland te verminderen werd in 1793 begonnen met de aanleg van de Hondsbossche zeewering. Tussen 1870 en 1873 nog eens extra versterkt met Basaltblokken. Dat is de Hondsbossche Zeewering zoals ik die kende. Ik was dan ook erg verbaasd toen ik in 2017 op de dijk was en de basaltblokken zocht. Het bleek dat dit gedeelte van de Noord-Hollandse kust was aangewezen als een van de “Zwakke Schakels”. Als versterking werden in 2013 en 2014 35miljoen kubieke meters zand opgespoten. Ondertussen zijn hier duinen ontstaan die dus nu de Hondsbossche duinen heten en Petten (en Nederland) weer een flinke tijd veilig moeten houden

.

Palendorp bij Petten

Het Palendorp. Nadat de werkzaamheden waren afgerond heeft de aannemerscombinatie “Van Oord – Boskalis” een monument geschonken. Het werd het Palendorp. Door middel van 160 palen wordt het in zee verdwenen dorp Petten gesymboliseerd. De lage palen voor de huizen en 9 heel hoge Palen die de kerk symboliseren. De Palen steken ook bij hoogwater nog boven de zeespiegel uit, vanwege de veiligheid. Tussen de hoge palen is ondertussen spontaan een schommel verschenen.

Palendorp met schommel

Het Palendorp is een geliefd uitstapje geworden voor een strandwandeling.

Palendorp met Spot (zo een hond hoort Spot te heten)

Palendorp lange sluitertijd

Het bericht Blog #077 Palendorp bij Petten verscheen eerst op HFAnywhere Fotografie.