Human Power Plant

From 10 to 14 October, we will hold a free workshop where we will build a bicycle generator together.

(more…)

The Lighter Bike combines the two most important sources of energy in human history: human power and fire. With these two energy sources, we can always build a new civilisation – without fossil fuels.

[Lees deze tekst in het Nederlands]

During most of history, humans themselves were the main source of mechanical energy. Our cities and infrastructure were largely built by hand. Food production, domestic and craft work, transport: it relied largely on human power – occasionally relieved by harnessing animal power, hydropower, or wind power. Only for thermal energy did humans rely on fuels. Burning wood and peat provided heating, cooking, and industrial production such as salt and glass manufacturing.

Unlike fossil fuels, human power is an inexhaustible source of energy, which only increases as the population grows. All other energy sources – including renewable ones – have to be distributed among an ever-growing population. Unlike renewable energy sources such as wind and sun, human power and fire are available on demand – they do not depend on weather and seasons. At the same time, humans and fire are independent of any industrial infrastructure. A human or a fireplace do not have to be built in a factory.

Both fire and human power are particularly versatile sources of energy. Human power is not only muscle power (which can be converted into mechanical energy or electricity), but also heat (especially during physical effort). Moreover, our waste products can be converted into biogas and fertiliser. Our ancestors did not only use fire to heat themselves. The fireplace was at the same time their cooking cooker, oven, toaster, lighting, refrigerator and freezer. Fish and meat were hung in the smoke to preserve them longer. The fireplace was also the clothes dryer, boiler and television – the place where everyone congregated.

The lighter bike is powered by human power and makes sparks by short-circuiting. Those sparks can be used to make a fire in the oven mounted on the front of the bike. It also produces a stream of air to fan the fire. The cyclist’s “gas exhaust” can be directed to the sparks – with the right diet, making fire just a little bit easier. The lighter bike is independent of fossil fuels and, with proper maintenance, has an almost infinite useful life.

The lighter bike was exhibited at the FAAR book festival in Ostend, Belgium, 2021.

De aanstekerfiets combineert de twee belangrijkste energiebronnen uit de menselijke geschiedenis: menskracht en vuur. Met deze twee energiebronnen kunnen we altijd een nieuwe beschaving opbouwen – zonder fossiele brandstoffen.

[Read this text in English]

Gedurende het grootste deel van de geschiedenis was de mens zelf de belangrijkste bron van mechanische energie. Onze steden en infrastructuur zijn grotendeels met de hand gebouwd. Voedselproductie, huishoudelijk en ambachtelijk werk, transport: het steunde grotendeels op menskracht – af en toe verlicht door het inzetten van dierkracht, waterkracht, of windkracht. Alleen voor thermische energie rekende de mens op brandstoffen. Het verbranden van hout en turf zorgde voor verwarming, koken, en industriële productie zoals zout- en glasproductie.

In tegenstelling tot fossiele brandstoffen is menskracht een onuitputtelijke energiebron, die alleen maar toeneemt naarmate de bevolking groeit. Alle andere energiebronnen – ook hernieuwbare – moeten over een steeds groeiende bevolking worden verdeeld. In tegenstelling tot hernieuwbare energiebronnen zoals wind en zon zijn mens en vuur op afroep beschikbaar – ze zijn niet afhankelijk van het weer en de seizoenen. Tegelijk zijn mens en vuur onafhankelijk van een industriële infrastructuur. Een mens of een open haard moeten niet in een fabriek worden gebouwd.

Zowel vuur als menskracht zijn bijzonder veelzijdige energiebronnen. Menskracht is niet alleen spierkracht (die kan worden omgezet in mechanische energie of elektriciteit), maar ook warmte (vooral tijdens het leveren van een inspanning). Bovendien kunnen onze afvalstoffen worden omgezet in biogas en meststof. Onze voorouders gebruikten niet alleen vuur om zich te verwarmen. De open haard was tegelijk ook hun kookfornuis, oven, broodrooster, verlichting, koelkast en vrieskast. Vis en vlees werden in de rook gehangen om ze langer te bewaren. De haard was ook de wasdroger, de boiler en de televisie – de plek waar iedereen samenkwam.

De (elektrische) aanstekerfiets wordt aangedreven door menskracht en maakt vonken door kortsluiting. Met die vonken kan een vuurtje worden gemaakt in de oven die vooraan op de fiets is gemonteerd. De machine produceert ook een luchtstroom om het vuur aan te wakkeren. De “gasuitlaat” van de fietser kan naar de vonken worden geleid – met het juiste dieet wordt het maken van vuur nog net iets makkelijker. De aanstekerfiets is onafhankelijk van fossiele brandstoffen en heeft bij goed onderhoud een vrijwel oneindige gebruiksduur.

De aanstekerfiets werd tentoongesteld op het FAAR boekenfestival in Oostende, 2021.

Human Power Plant (2017)

The Human Power Plant is a working prototype of a muscular power generator, manned by a group of people. We cooperated with makers and sports coaches to build exercise machines that are suited for different types of human power sources, are fun and social to use, and produce a maximum amount of power.

The Human Power Plant is an all-round off-the-grid solution. It can supply energy anywhere and anytime, provided that humans can be motivated to operate it. The power plant supplies energy in the form of electricity, water under pressure, and compressed air. It is built from simple and durable parts.

Exercise machines for strength training can produce a lot of power in a very short time, making them an interesting addition to stationary cycling machines for human power production. Because most of them work on the basis of lifting weights, their power potential can be precisely calculated.

House of the Future (2020-?)

The House of the Future is a spin-off from the Human Powered Neighbourhood scenario. It is located in Bospolder-Tussendijken in Rotterdam, the Netherlands, and explores how a community can run become sustainable.

Can we work together to find ways to save energy? Who decides what the future will look like? What exactly is sustainability? And what about human power? At the House of the Future, we will search for the answers to these questions with our neighbours, residents of BoTu, and a team of artists and researchers.

Come in for a chat, or for tips and tricks, and test the prototypes to make our neighbourhood a man-powered energy plant. Think with us about how things can be done differently.

The Lighter Bike (2021)

The Lighter Bike combines the two most important sources of energy in human history: human power and fire. With these two energy sources, we can always build a new civilisation – without fossil fuels. The lighter bike is powered by human power and makes sparks by short-circuiting. Those sparks can be used to make a fire in the oven mounted on the front of the bike. It also produces a stream of air to fan the fire. The cyclist’s “gas exhaust” can be directed to the sparks – with the right diet, making fire just a little bit easier. The lighter bike is independent of fossil fuels and, with proper maintenance, has an almost infinite useful life.

Bike generator (2022)

We built a pedal-powered generator and controller, which is practical to use as an energy source and exercise machine in a household – and which you can integrate into a solar PV system. We provide detailed plans to build your own, using basic skills and common hand tools.

Many people have built pedal power generators and published the manuals online and in books. However, when we set out to make a pedal power generator ourselves, we found that these manuals are incomplete when making the bike generator practical to use. The focus is on building the power source itself, with comparatively little attention to what happens with the power that comes out of it.

To try and make human power production more useful, we built not just a pedal power generator but also a control panel in the form of a “dashboard” attached to the handlebars. The dashboard allows powering or charging a wide diversity of devices – no matter what voltage they run on. Furthermore, multiple devices can be powered simultaneously, allowing the cyclist to adjust the resistance on the pedals for an optimal workout.

Het is 2050 en de Nederlandse landbouw is volledig klimaatneutraal. De mechanisering is teruggedraaid, er werken weer meer mensen op het veld, boederijen zijn opnieuw kleiner geworden. Technologische innovatie heeft er voor gezorgd dat het werk op de boerderij een stuk comfortabeler, ergonomischer, veiliger en efficiënter kan.

Read this article in English.

Steeds minder boeren

Gedurende het grootste deel van de geschiedenis draaide de landbouw grotendeels op menskracht. Vanaf de neolitische revolutie (ongeveer 10.000 jaar geleden) tot aan het begin van de Industriële Revolutie werkte meer dan 75% van de globale beroepsbevolking in de landbouw. Sinds de negentiende eeuw werd dat aandeel steeds kleiner. Het daalde tot 51% in 1970 en tot 27% in 2020, toen wereldwijd ongeveer 1 miljard mensen op het land werkte. [1][2]

Er waren echter grote regionale verschillen. In 2018 was slechts 5,9% van de Europese beroepsbevolking en 1,7% van de Noord-Amerikaanse beroepsbevolking werkzaam in de landbouw, terwijl dat aandeel in minder geïndustrialiseerde landen veel hoger lag: bijna 26% in Azië en meer dan 53% in Afrika. Ook binnen Europa waren er grote verschillen. Nederland was in 2020 wereldwijd koploper op het vlak van mechanisering, met slechts 1,2% van de beroepsbevolking werkzaam in de landbouw – minder dan 125.000 mensen op een totaal van ongeveer 10 miljoen.

Steeds meer machines en fossiele brandstoffen

Een belangrijke reden voor het dalende aandeel landbouwers in de beroepsbevolking was mechanisering. [2][3][4] Taken die eeuwenlang manueel of met lastdieren werden uitgevoerd, werden in de moderne tijd steeds vaker afgehandeld met behulp van machines en fossiele brandstoffen.

Zo daalde het aandeel menselijke arbeid in de landbouw globaal met 9,5% tussen 1971 en 2017, terwijl het gebruik van fossiele brandstoffen toenam met 38%. In Nederland was de opmars van fossiele brandstoffen in de voedselproductie nog opmerkelijker: het energieverbruik steeg met 400% tussen 1950 en 2020. 

De mechanisering in de landbouw ging samen met een trend naar steeds grotere boerderijen. Het gebruik van machines kostte veel startkapitaal, waardoor boeren steeds afhankelijker werden van banken en gedwongen werden om steeds grootschaliger te produceren – voor een karig inkomen.

Begin jaren 2020 werd duidelijk dat deze evoluties enorme maatschappelijke kosten veroorzaakten. Een grootschalige, op fossiele brandstoffen draaiende landbouw was niet compatibel met het terugdringen van emissies om de klimaatverandering tegen te gaan.

Bovendien had de Nederlandse voedselproductie een nadelige invloed op het milieu en de gezondheid door vervuiling met stikstof en toxische chemicaliën, afkomstig van chemische gewasbescherming. Bodemerosie en afnemende biodiversiteit bedreigden het voortbestaan van de landbouw op langere termijn. Tot overmaat van ramp kon Nederland ondanks alle technologie niet in de eigen voedselproductie voorzien. Het grootste deel van de Nederlandse landbouwopbrengst (75%) was bestemd voor uitvoer, en tegelijk werd heel veel voedsel ingevoerd.

Stijging arbeidsproductiviteit is wassen neus

Het was niet eenvoudig om de Nederlandse landbouw een andere richting uit te sturen. Lange tijd leefde het idee dat er zonder grootschalige technologie niet voldoende voedsel kon worden geteeld. Door de inzet van fossiele brandstoffen en machines kon er in 2020 ongeveer 17% meer voedsel op een hectare worden geteeld dan in 1950. De arbeidsproductiviteit – het aantal hectare dat 1 persoon kan bewerken – nam zelfs toe met 73%.

Gaandeweg groeide echter het inzicht dat de technologie en de schaalvergroting die hiervoor verantwoordelijk waren, ook indirecte arbeid en landgebruik met zich meebrachten, vaak buiten de Nederlandse grenzen. [4] Het gaat dan om het verbouwen van veevoer, het ontginnen van materialen, het produceren van landbouwmachines, kunstmest, bestrijdingsmiddelen, antibiotica, enzovoort.

Toen deze indirecte input mee in rekening werd gebracht, bleek dat de arbeidsproductiviteit en de opbrengst per hectare nauwelijks waren toegenomen. Het enige voordeel van de grootschalige mechanisering was dat er minder Nederlanders op het veld werkten. Het was tijd voor een fundamentele omslag in het landbouwbeleid. Die kwam er uiteindelijk in 2027, toen boerenprotesten in Den Haag uitmondden in grootschalige vernielingen en de aanranding van de toenmalige minister van Landbouw.

Minder machines, meer menskracht

In het nieuwe landbouwbeleid werden de belangrijkste trends van de afgelopen decennia omgedraaid. Er werd opnieuw meer menskracht (en dierkracht) ingezet, en minder machines. Boerderijen werden weer kleiner, en Nederland begon in de eerste plaats voor eigen consumptie voedsel te telen. De ommekeer in het landbouwbeleid was echter geen terugkeer naar het verleden. Er werden veel nieuwe machines en gereedschappen ontwikkeld, maar innovatie was niet langer exclusief gericht op het verminderen van de arbeidskrachten. De nadruk van de technologische ontwikkeling lag nu op het aangenamer, efficiënter, ergonomischer, gezonder en veiliger inzetten van menskracht. [4]

Voor de komst van de mechanisering was werken in de landbouw flink zwoegen. [5] Veel manuele handelingen waren niet ergonomisch en maakten dat mensen al op relatief jonge leeftijd met veel lichamelijke problemen kampten. Bijvoorbeeld manueel onkruid wieden of graan oogsten met een sikkel impliceert dat de landbouwer zowat de hele dag in een gebogen positie staat, vaak met zware rugklachten als gevolg.

Dankzij het gebruik van lichte voertuigen met ligbedden, voortbewogen door een zonnepaneel en een elektrische motor, kon echter onkruid worden gewied zonder rugklachten. Graan oogsten met een zeis in plaats van een sikkel had een vergelijkbaar effect. [6] In 2030 werden 10.000 Nederlanders opgeleid in het kundig hanteren van de zeis, die enige vaardigheid vereist. Gaandeweg werden ook steeds meer ossen en werkpaarden ingezet.

Een belangrijke ontdekking tijdens deze periode was dat grootschalige landbouwmachines helemaal niet zo energie-efficiënt waren als gedacht als ook de input van energie in rekening wordt gebracht. Zo leverde een vergelijking tussen vijftien historische en moderne technieken voor het oogsten van graan de conclusie op dat slim ontwikkelde manuele oplossingen vijf keer energie-efficiënter zijn dan ouderwetse manuele technieken. [6] Grootschalige, op fossiele brandstoffen draaiende machines bleken slechts 1,75 keer efficiënter te zijn. Vooral op pedaalkracht werkende machines voor het bewerken van landbouwgewassen kunnen erg veel menskracht besparen, omdat ze de menselijke energieproductie met een factor drie tot vier verhogen.

Ten gevolge van deze ontwikkelingen blijft de toename van het aantal werkkrachten in de Nederlandse landbouw in 2050 beperkt tot zo’n anderhalf miljoen mensen – ongeveer 15% van de beroepsbevolking. De grotere nood aan arbeidskrachten tijdens het oogstseizoen wordt opgelost door tijdelijk een groter deel van de bevolking in te schakelen, die in de late zomer een aantal weken of maanden op het land kamperen.

Vooral de beruchte oogstfeesten die daarbij horen, maken dat er tot nog toe geen enkel probleem is om voldoende tijdelijk arbeidskrachten te vinden. Veel groenten en fruit worden geteeld in moestuinen, waar zowat elke Nederlander zonder morren wel een aantal uur per week spendeert. Vooral de sociale contacten worden geapprecieerd – eenzaamheid is niet langer een probleem in ons land.

Minder vlees, meer peulvruchten

De landbouw verduurzamen impliceerde ook een ander dieet. De veestapel is grotendeels geliquideerd en het aandeel van vlees in het dieet is met 80% verminderd. De varkens en koeien die zijn overgebleven, eten (respectievelijk) voedselafval en gras, en niet langer graan of soja. De vleesproductie verder terugdringen blijkt ongewenst omdat varkens en koeien goede mest leveren. [7] Wel zijn de meeste koeien nu ossen – gecastreerde stieren – omdat die niet alleen mest en vlees leveren maar ook als lastdier worden ingezet. Nu er steeds meer werkpaarden worden gefokt – een vaardigheid die in 2020 nagenoeg verdwenen was – is het aantal melkkoeien nog verder gedaald. Kaas en boter zijn dus niet langer typische Nederlandse producten. [5]

Als basisvoedsel wordt ingezet op de productie van aardappelen, noten, groenten en peulvruchten. Peulvruchten zijn bijzonder rijk aan proteïnen en vormden gedurende het grootste deel van de geschiedenis het basisvoedsel in de landbouw. Ze zijn erg voedzaam, makkelijk te kweken, hebben geen bemesting nodig, verbeteren de vruchtbaarheid van de grond, en bevorderen de natuurlijke biodiversiteit. [8] Het is pas sinds de vorming van grote staten dat graan de rol van peulvruchten overnam. [9]

Het nieuwe landbouwbeleid in Nederland zet met name in op de productie van tempeh, een gefermenteerd product dat oorspronkelijk uit Indonesië komt. Verse tempeh heeft een smeuïge vleessmaak en kan uit de meeste peulvruchten worden gemaakt. Het bereidingsproces kost weinig energie – de lagetemperatuurwarmte wordt deels geleverd door warmte uit mesthopen.

De verwarmde kassenteelt is volledige verdwenen. De meeste groenten en fruit worden nu in moestuinen geproduceerd. Het was al lang bekend dat de productiviteit van moestuinen hoger is dan die van de landbouw, omdat er meer aandacht aan de gewassen wordt besteed. [10][11] Bovendien worden er nu veel meer variëteiten geteeld, zodat het voedselaanbod een stuk diverser is geworden. Groenten- en fruitsoorten moeten niet langer geschikt zijn om een mechanische behandeling en transport te ondergaan. Met de schaalverkleining en de verandering in het dieet verdween ook de nood aan een koudeketen voor de bewaring van voedsel. Seizoensgebonden groenten worden vers geplukt of op het land zelf bewaard, en het resterende vee wandelt via veedreven zelf naar de markt.

Minder stad, meer platteland

Het nieuwe landbouwsysteem en de transitie naar een duurzame samenleving op menskracht heeft Nederland ingrijpend veranderd. Alle grote steden hebben inwoners verloren en hier en daar beginnen stadsdelen te verkommeren tot ruïnes. Het is slecht boeren en tuinieren op de vervuilde gronden van de Randstad en daarbij is veel economische activiteit uit de steden verdwenen. Veel mensen zijn weer naar het platteland verhuisd. De dorpen zijn weer groter geworden en de Nederlandse bevolking leeft meer verspreid dan voorheen. Dat maakt ook autonome energieproductie een stuk eenvoudiger.

Anno 2050 zijn de natuurreservaten in Nederland volledig verdwenen. Die dateren immers uit een tijd toen de mens het idee had boven de natuur te staan. Sinds de verduurzaming van de landbouw is het besef gegroeid dat mens en natuur niet langer van elkaar gescheiden moeten worden. Menselijke ingrepen hebben de natuurlijke biodiversiteit zelfs bevorderd. Zo heeft het aanleggen van hakhoutplantages tot een explosie van vlindersoorten geleid, terwijl de kweek van peulvruchten een boost betekende voor de bijenpopulaties. Met het afbouwen van de veestapel en het stopzetten van chemische gewasbestrijding zijn ook de waterlopen weer zuiver geworden.

Anno 2050 is Nederland nog steeds een wereldwijd koploper op het vlak van de landbouw, zij het op een andere manier. Ons land heeft nu het duurzaamste landbouwsysteem ter wereld, en gezien de grote problemen met de voedselvoorziening in de rest van de wereld wordt opnieuw heel veel kennis en technologie uitgevoerd. Bovendien zijn landbouw en natuur met elkaar verenigd, wat ook heel veel duurzaam toerisme op gang heeft gebracht.

Dit scenario werd bedacht voor kunstfietsroute Kunst van hier tot ginder, 10 tot 11 juni 2023. Lokatie Windmolen, Bokkelerweg, Wesepe.

Human Power Plant: Scenario 4 de boerderij op menskracht
Tekst: Kris De Decker
Tekening: Melle Smets
Ontwerp kaart: Arvand Pourabbasi, Golnar Abassi
Grafische vormgeving: Golnar Abassi
Oplage: 200
Drukwerk: Printer Pro

Tentoongesteld op Kunst van Hier tot Ginder
Mogelijk gemaakt door Kunstenlab
Met dank aan Henry Franken, H3R Investment

Referenties

[1] Grigg, David B. “The World’s Agricultural Labour Force 1800-1970.” Geography (1975): 194-202.

[2] Nag, P. K., and L. P. Gite. Human-Centered Agriculture: Ergonomics and Human Factors Applied. Springer Nature, 2020.

[3]  Rasmussen, Wayne D. “The mechanization of agriculture.” Scientific American 247.3 (1982): 76-89.

[4] Smit, Meino. De duurzaamheid van de Nederlandse landbouw: 1950–2015–2040. Diss. Wageningen University and Research, 2018.

[5] Scholliers, Peter. “Geschiedenis van de techniek in Nederland. De wording van een moderne samenleving 1800-1890. Deel I. Techniek en modernisering. Landbouw en voeding.” Revue belge de Philologie et d’Histoire 74.3 (1996): 1028-1029.

[6] Franco, Walter, and Matteo De Piccoli. “Intermediate agricultural machines energy efficiency: the example of harvesting and threshing.” Advances in Italian Mechanism Science: Proceedings of the 3rd International Conference of IFToMM Italy 3. Springer International Publishing, 2021.

[7] Fairlie, Simon. Meat: A benign extravagance. Chelsea green publishing, 2010.

[8] Ferreira, Helena, Elisabete Pinto, and Marta W. Vasconcelos. “Legumes as a cornerstone of the transition toward more sustainable agri-food systems and diets in Europe.” Frontiers in Sustainable Food Systems 5 (2021): 694121.

[9] Scott, James C. Against the grain: A deep history of the earliest states. Yale University Press, 2017.

[10] Crouch, David, and Colin Ward. The allotment: its landscape and culture. Faber and Faber, 1988.

[11] Kropotkin, Petr Alekseevich, and Colin Ward. Fields, factories and workshops tomorrow. London: Allen & Unwin, 1974.

Het dagelijkse leven in de eerste klimaatneutrale wijk van Nederland wordt grotendeels bepaald door het weer en de seizoenen.

Betrouwbaarheid & duurzaamheid

Fossiele brandstoffen zijn op afroep beschikbaar: ze kunnen worden ingezet wanneer we maar willen. Dat heeft ons een maatschappij gebracht waarin het weer en de seizoenen niet langer van tel zijn. De infrastructuurnetwerken voor elektriciteit en gas zijn 24 uur per dag en 365 dagen per jaar beschikbaar. De Nederlanders zaten in 2019 slechts 20 minuten zonder stroom en 51 seconden zonder gas – een betrouwbaarheid van meer dan 99,99%.

Fossiele brandstoffen hebben er voor gezorgd dat we een levensstijl hebben aangenomen die geheel is gebaseerd op een bijzonder betrouwbare energielevering. Om een eenvoudig voorbeeld te geven: niemand zou automatische deuren installeren als de betrouwbaarheid van de elektriciteitsvoorziening maar 50% zou bedragen. Dat zou er immers toe leiden dat deuren de helft van de tijd niet open of dicht gaan. Kortom, hoe hoger de betrouwbaarheid van de nutsvoorzieningen, hoe energie-intensiever de levensstijl.

Het idee leeft dat we kunnen overschakelen van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energiebronnen zoals zon en wind, en tegelijk de energievoorziening even betrouwbaar kunnen houden. Maar dat is problematisch. Wind en zon zijn niet altijd beschikbaar, wat betekent dat er een enorme infrastructuur voor energieopslag zou moeten worden gebouwd. Die kost geld, tijd, grondstoffen en fossiele energie, en dreigt daarom de overgang naar een hernieuwbare energieproductie duur, traag, en onduurzaam te maken.

Het ritme van de natuur

De energievoorziening in Bospolder-Tussendijken is geheel gebaseerd op hernieuwbare energiebronnen: menskracht, vuur, zon en wind. Menskracht is net zoals fossiele brandstoffen op afroep beschikbaar, met het verschil dat de mens – in tegenstelling tot bijvoorbeeld een gasfles – gemotiveerd moet zijn om energie te leveren. Ook het vuur is als energiebron op afroep beschikbaar, maar daar moet wel brandhout voor worden geteeld, geoogst en vervoerd, en die activiteiten zijn ook afhankelijk van menskracht.

De bewoners van de eerste klimaatneutrale buurt in Nederland hebben daar iets op gevonden. Menskracht en vuur worden gecombineerd met energie uit zonnepanelen en windturbines, als het weer dat toelaat. Als het hard waait of als de zon flink schijnt, dan nemen zonnepanelen of windturbines de rol van vuur en menskracht over. De buurt beschikt echter niet over een uitgebreide energieopslag. Als het donker en windstil is, dan schakelt de energievoorziening terug over naar menskracht en vuur.

Als het hard waait of als de zon flink schijnt, dan nemen zonnepanelen of windturbines de rol van vuur en menskracht over.

Dit betekent dat de bewoners leven volgens het ritme van het weer en de seizoenen. Op zonnige zomerdagen is er energie in overvloed. De bewoners hoeven dan zelf nauwelijks energie te produceren, en komen vaak samen op de publieke pleinen om zich te vermaken. Dat zijn de momenten waarop technologie die anders te veel energie zou kosten – videogames, cinema, jaccuzzi’s – zonder problemen kan worden gebruikt. Het is ook de tijd om alle gadgets met batterijen op te laden, zodat die later — als de zon of wind weer weg is — kunnen worden gebruikt.

Tijdens een winterstorm kan er ook een overvloed aan energie zijn – en dan vinden we de meeste bewoners terug in de overdekte badhuizen. Op windstille, donkere dagen moet er daarentegen hard worden gewerkt. Dat komt goed uit, want als we lichamelijk actiever zijn dan hebben we minder verwarming nodig. Niet iedereen gaat luieren als de zon schijnt of de wind waait. Een flinke portie zon of wind maakt ook heel wat klussen en productieprocessen een stuk makkelijker. 

---

‘s Zomers leveren zonnepanelen in Nederland ongeveer 10 keer meer energie dan ‘s winters. Bron: Thuiszonnepanelen.nl. 

---

Feesten zonder energie

Uiteraard kunnen de bewoners van Bospolder-Tussendijken zich ook ontspannen zonder energie. Op koude winteravonden zitten veel mensen rond de gemeenschappelijke vuren, waar verhalen worden verteld en akoestische muziek wordt gemaakt. De diversiteit van de wijk zorgt voor een gevarieerd cultuuraanbod.

Kerstmis wordt gevierd op de eerste winderige dag van december.

Feestdagen zijn ook flexibel geworden. Zo wordt Kerstmis gevierd op de eerste winderige dag van december. Net zoals in de meeste Noordelijke en Zuidelijke landen van Europa wordt het begin van de zomer gevierd op 21 juni, de langste dag van het jaar. Op die dag trekt BoTu ook veel bezoekers uit andere delen van Rotterdam en Nederland aan.

De cijfers

Bospolder-Tussendijken heeft 40 kleine windturbines met elk een maximaal vermogen van 10 kilowatt. De gemiddelde opbrengst per dag — doorheen het jaar bekeken — is 820 watt-uur per windturbine, of 32,9 kilowatt-uur voor alle windturbines samen. 

Uiteraard gaat de energieopbrengst flink omhoog als het hard waait. Als er 24 uur lang een wind van 7 Beaufort staat, dan leveren de 40 windturbines samen 9.600 kilowattuur per dag. Dat komt overeen met het elektriciteitsverbruik van 1.400 huishoudens in de periode voor de energietransitie. Is er heel weinig of helemaal geen wind dan produceren de windturbines uiteraard  niets. 

---

De opbrengst van windenergie per dag in de maand oktober 2019. Bron: SER.

---

Een aantal bewoners in Bospolder-Tussendijken is heel enthousiast over zonnepanelen. Er is dan ook een doe-het-zelf cultuur ontstaan waarbij mensen zelf zonnepanelen installeren op daken, balkons, en vensterbanken. Omgerekend heeft de buurt nu een oppervlak aan zonnepanelen die overeenkomt met 15% van het grondgebied (150.760 vierkante meter). Dat geeft een gemiddelde dagelijkse opbrengst van 53.600 kilowattuur, wat overeenkomt met het elektriciteitsverbruik van alle huishoudens in de periode voor de energietransitie.

Uiteraard leveren de zonnepanelen veel minder energie op een bewolkte dag, en leveren ze helemaal niets na zonsondergang. ‘s Zomers kan de buurt flinke overschotten aan zonne-energie hebben. Op een mooie zomerdag kunnen de zonnepanelen meer dan 80.000 kilowattuur elektriciteit per dag opwekken, meer dan het dagelijkse elektriciteitsverbruik voor de energietransitie. Daarmee zijn alle energiebehoeften van de buurt ruimshoots gedekt en kan er van energie-intensieve technologie worden genoten.

Volgende episode: De haven.