Net Gazete Haber

Şirket Araç Filosunda Maliyet Yönetimi: Bütçe Nasıl Daha Verimli Planlanır?

2026-10-26T12:19:49.449+03:00

Şirket araç filosunun maliyetlerini etkileyen faktörleri öğrenin. Araç seçimi, kilometre, bakım ve kiralama bütçesini verimli yönetin.

Filo maliyetlerini doğru hesaplamak

Şirket araçları çalışanların işlerini yerine getirmesine yardımcı olurken işletme bütçesinde önemli bir gider kalemi oluşturabilir. Maliyetleri doğru yönetmek için yalnızca aylık kira bedeline veya satın alma fiyatına bakmak yeterli değildir.

Yakıt tüketimi, bakım ihtiyaçları, kilometre, araç segmenti ve kullanım süresi de toplam maliyeti etkiler. Araç ihtiyacını gerçek kullanım verileri üzerinden planlamak bu nedenle önemlidir.

Araç segmenti ve kilometre planlaması

Araç seçiminde gereğinden yüksek donanım veya kapasite tercih etmek bütçeyi zorlayabilir. Buna karşılık iş için yetersiz kalan araçlar çalışanların verimliliğini olumsuz etkileyebilir. Araçlar görevlerine göre seçilmelidir.

Yıllık kilometre planı için önceki dönem kayıtları, görev rotaları ve ortalama günlük kullanım incelenebilir. Gerçekçi tahmin, kilometre aşımından kaynaklanabilecek ek maliyetleri azaltmaya yardımcı olur.

Bakım ve satın alma-kiralama karşılaştırması

Bakım ve servis süreçlerinin işletme tarafından mı yoksa kiralama şirketi tarafından mı yönetileceği maliyet planını etkiler. Tekliflerde hangi hizmetlerin bedelin içinde olduğu ve hangi giderlerin ayrıca ödeneceği kontrol edilmelidir.

Satın alma modelinde araç bedeli, finansman, sigorta, vergi, bakım ve dönem sonu satış değeri; kiralama modelinde ise toplam kira ve sözleşme dışı giderler hesaplanmalıdır.

Bütçe planlaması ve CVN Filo

Filo bütçesi için araç sayısını ve görevlerini belirleyin, kilometre tahmini hazırlayın, araç segmentlerini karşılaştırın, hizmet kapsamını kontrol edin ve gerçekleşen giderleri düzenli izleyin.

CVN Filo üzerinden kiralama seçeneklerini inceleyerek işletmenizin araç ihtiyacına ve bütçe beklentilerine uygun alternatifler hakkında bilgi alabilirsiniz.

CVN Filo ile iletişime geçin

İşletmenizin ihtiyaçlarına uygun kiralama seçeneklerini değerlendirmek için CVN Filo web sitesini ziyaret edebilir, uzun dönem araç kiralama seçeneklerini inceleyebilir ve İstanbul filo kiralama hizmetleri hakkında bilgi alabilirsiniz.

Sağlık sigortası dolandırıcılığına dikkat

2026-10-23T18:02:22.844+03:00

Sigorta şirketinizden geldiği izlenimini veren bir arama, ileti veya SMS, her zaman göründüğü gibi olmayabilir. Siber güvenlikte küresel bir lider olan ESET, sağlık sigortası dolandırıcılığı ile ilgili uyarılarını paylaştı.

Sağlık sigortası hemen hemen herkesi ilgilendiren, özel poliçelerle ilgili detayları çoğumuzun tam olarak bilmediği ve kaybetme korkusunun kolayca tetiklenebildiği bir konu. Genellikle yıl sonuna doğru yoğunlaşan özel sağlık ve tamamlayıcı sağlık sigortası (TSS) poliçe yenilemeleri, yeni yılla birlikte güncellenen işlemler, dolandırıcılara benzer bir kılıf sunuyor. Bu dönemlerde sigorta şirketlerinden, acentelerden ve aracı kurumlardan reklamlar, e-postalar, SMS'ler ve aramalar gelebiliyor. İletişimin ve tanıtım çalışmalarının yoğunluğu dolandırıcıların arada kaybolmasını kolaylaştırabiliyor.

Sağlık sigortası dolandırıcılıkları nasıl işliyor?

Dolandırıcılar sizi arayabilir, SMS ya da e-posta gönderebilir, WhatsApp veya sosyal medya üzerinden mesaj atabilirler. Ayrıca arama motorlarında ya da Instagram ve Facebook gibi platformlarda reklam verip resmî görünümlü logolar ve ifadelerle hazırlanmış sahte bir web sitesi aracılığıyla kendilerini bilinen bir sigorta şirketi gibi gösterebilirler. İletişime geçmek ya da reklam yayımlamak için kullanılan bahane değişebilir. Yaygın olanlar şunlardır:

Sigorta prim borcunuz var; ödemezseniz sağlık hizmetlerinden yararlanamayacaksınız
Adınıza bir sağlık hizmet bedeli veya prim iadesi tanımlandı; almak için bağlantıya tıklayın
Sağlık sigortası poliçenizin süresi doluyor; yenilemek için bilgilerinizi doğrulayın
Mevcut teminatınızın kapsamı değişiyor
Size özel, yalnızca birkaç gün geçerli indirimli bir tamamlayıcı sağlık sigortası teklifi var
e-Devlet, e-Nabız ya da MHRS hesabınız askıya alındı veya güncellenmesi gerekiyor
Kimlik bilgileriniz bir dolandırıcılık soruşturmasında kullanıldı

Dolandırıcı, sizi tuzağına çekmek için genellikle denenmiş ve etkisi kanıtlanmış bazı sosyal mühendislik tekniklerine başvurur. Aciliyet yaygın bir taktiktir. Sizi strese sokar, mantıklı düşünme olasılığını azaltır ve fırsatı kaçırma korkusunu tetikler. Gerçek bir poliçe yenileme tarihi ya da yeni yılda değişen prim tutarları, yalana bir parça gerçeklik katarak onu daha da inandırıcı hâle getirir.Kendini sigorta şirketi çalışanı olarak tanıtan kişi sizden T.C. kimlik numarası ile başlayıp e-Devlet parolasına kadar uzayan bilgiler talep edebilir.

Verilerinizle ne yapmak istiyorlar?

Sizi kandırarak hangi verileri ele geçirdiklerine bağlı olarak kişisel ve finansal bilgilerinizi kullanarak banka hesaplarınıza erişebilir, adınıza kredi veya kredi kartı başvurusu yapabilir hatta yeni bir telefon hattı çıkarabilirler. e-Devlet parolanız ve SMS kodlarınız ele geçirilirse adınıza yapılabilecek işlemlerin sınırı neredeyse yoktur.

Bilgilerinizi kullanarak hiç almadığınız sağlık hizmetleri, tıbbi malzemeler veya ilaçlar için adınıza işlem yaptırmaya çalışabilirler. Sahte bir sigorta poliçesi satıp primi kendi hesaplarına aktarabilirler ya da gerçek bir poliçeyi sizin adınıza değiştirerek haksız komisyon elde etmeye çalışabilirler.

Sağlık sigortası dolandırıcılıklarından korunma yolları

Size ulaşan kişi kişisel, finansal veya sağlık bilgilerinizi istiyorsa son derece şüpheyle yaklaşmalısınız. Bu bilgileri vermeniz için size baskı yapıyor ya da gerçek olamayacak kadar iyi görünen fırsatlar vaat ediyorsa daha da şüpheci olmalısınız. Sigorta şirketleri ve acenteler sizinle iletişime geçebilir ancak bu genellikle daha önce verdiğiniz bir izne (ticari ileti onayına) dayanır. Kendilerini ve kurumlarını açıkça tanıtır, neden aradıklarını ayrıntılı biçimde açıklarlar. Baskı taktikleri kullanmaz, gerçek olamayacak kadar iyi hediyeler ve fırsatlar sunmazlar. Ayrıca hassas bilgilerinizi hemen vermeniz için sizi zorlamaya çalışmazlar. Unutmayın ki SGK, bankalar ve sigorta şirketleri telefonda e-Devlet parolanızı, kart parolanızı ya da SMS ile gelen doğrulama kodlarınızı istemez.

Sağlık sigortası dolandırıcılıklarından uzak durmanın en iyi yolları şunlardır:

Şüphe duyduğunuzda telefonu kapatın ya da mesaja yanıt vermeyin. Arayanın ya da gönderenin meşru olup olmadığını her zaman ayrıca kontrol edin.
SMS, e-posta veya sosyal medya mesajlarındaki bağlantılara tıklamayın. İnternet aramalarında da dikkatli olun; en üstte çıkan reklamlar her zaman gerçek kurumlara ait olmayabilir. Resmî kamu sitelerinin adreslerini mutlaka kontrol edin.
Ziyaret etmek istediğiniz sitenin adını doğrudan adres çubuğuna yazın. Sağlık kayıtlarınızı e-Nabız üzerinden, adınıza düzenlenmiş poliçeleri ise e-Devlet üzerinden kontrol edebilirsiniz.
Size teklif sunan kişinin gerçekten yetkili bir sigorta acentesi veya brokeri olup olmadığını, çalıştığını söylediği sigorta şirketini kendi bulduğunuz numaradan arayarak teyit edin.
Şüpheli bağlantıları ve web sitelerini Siber Güvenlik Başkanlığı’na (siberguvenlik.gov.tr/ihbar), şüpheli her türlü iletişimi de adını kullanan kuruma bildirin.

Sağlık sigortası dolandırıcılığına maruz kaldıysam ne yapmalıyım?

Kart veya hesap bilgilerinizi verdiyseniz hemen bankanızı arayın ve kartınızı kapattırın. e-Devlet parolanızı değiştirin, giriş kayıtlarınızı ve adınıza açılmış hatları kontrol edin. Emniyete veya Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunun; adı kullanılan kuruma (SGK için ALO 170 veya sigorta şirketinize) bilgi verin. e-Nabız ve e-Devlet'teki kayıtlarınızı olağan dışı işlemlere karşı kontrol edin. Dolandırıcılara vermiş olabileceğiniz parolaları değiştirin. Paranızı geri almayı vaat eden kurtarma dolandırıcılarına kanmayın.

Gazetecilik bir meslektir, her paylaşım yapan gazeteci değildir!

2026-10-22T17:20:45.736+03:00

Sosyal medyanın haber üretiminde giderek daha fazla rol üstlenmesi, gazetecilik ile yurttaş haberciliği arasındaki sınırları yeniden gündeme getiriyor. Gazeteciliğin etik ilkeleri, mesleki birikimi ve kamu yararı sorumluluğu bulunan bir meslek olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Süleyman İrvan, “Asıl mesleği gazetecilik olmayan yurttaşların dijital iletişim teknolojileri yardımıyla haber üretim sürecine katılmalarına yurttaş haberciliği diyorum. Buna yurttaş gazeteciliği demiyorum. Çünkü gazetecilik bir meslektir; eğitimi, etik değerleri ve teknik birikimi vardır.” dedi.

Sosyal medyada haber paylaşan ve kendisini gazeteci olarak tanımlayan kişilere de seslenen Prof. Dr. İrvan, “Bir kişi ‘Ben gazeteciyim’ diyorsa, gazeteciliğin ilkelerine uygun davranmak zorunda.” ifadelerini kullandı.

Üsküdar Üniversitesi Rektör Danışmanı ve İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Süleyman İrvan, dijital iletişim teknolojilerinin yaygınlaşmasıyla gündeme gelen yurttaş haberciliğini, geleneksel gazetecilikle arasındaki farkları ve sosyal medyada haber paylaşımının doğurduğu etik sorunları değerlendirdi.

“Gazetecilik doğruyu söyleme mesleğidir”

Gazeteciliğin toplumu ilgilendiren olayları araştıran, bilgileri toplayan, düzenleyen ve yayımlayan bir meslek olduğunu belirten Prof. Dr. Süleyman İrvan, mesleğe girişte diploma zorunluluğu bulunmamasının gazeteciliğin etik ilkelerini ortadan kaldırmadığını söyledi.

Gazeteciliğin temel yükümlülüğünün gerçeğe bağlılık olduğunu vurgulayan Prof. Dr. İrvan, “Gazeteciliğin ilk yükümlülüğü habere, yani gerçeğe bağlılıktır. Aktarılan bilgiler doğrulanmış verilere dayanmalıdır. Gazetecilik doğruyu söyleme mesleğidir.” dedi.

Gazetecinin öncelikle halka karşı sorumlu olduğunu kaydeden Prof. Dr. İrvan, “Gazetecinin sadakatle bağlı olacağı merci halktır. Gazetecilik kamu yararını gözetmek zorundadır.” ifadelerini kullandı.

“Güçlünün gizlemek istediği şeyleri ortaya çıkarmak gazetecinin işidir”

Gazeteciliğin yalnızca olayları aktarmakla sınırlı olmadığını, araştırma ve sorgulama sorumluluğu da taşıdığını ifade eden Prof. Dr. İrvan, “Güçlünün gizlemek istediği şeyleri ortaya çıkarmak gazetecinin işidir. Özellikle araştırmacı gazetecilerin hayatı bununla geçer.” diye konuştu.

Sosyal medya paylaşımlarının sorgulanmadan haberleştirilmesini de eleştiren Prof. Dr. İrvan, “Ünlü bir kişi bir tweet attığında hemen alınıp haber yapılıyor. Oysa muhabir bir mesaj atıp daha fazla bilgi alabilir.” dedi.

“Yurttaş haberciliğinde olay seçimi rastlantısaldır”

Yurttaş haberciliği ile geleneksel gazetecilik arasında haberin seçilmesi, üretilmesi ve yayımlanması bakımından önemli farklılıklar bulunduğunu anlatan Prof. Dr. İrvan, yurttaşların çoğunlukla tanık oldukları olayları kaydederek paylaştığını söyledi.

“Yurttaş haberciliğinde olay seçimi rastlantısaldır. Olay yerindeyse kaydeder ve paylaşır. Muhabir gibi planlanmış bir haberin peşinden gitmez. Geleneksel medyada ise sabah toplantılarında hangi haberin takip edileceği belirlenir.” diyen Prof. Dr. İrvan, geleneksel medyada haberlerin editoryal süreçlerden geçtiğini, yurttaş haberciliğinde ise böyle bir mekanizmanın çoğunlukla bulunmadığını belirtti.

Cep telefonları ve internetin yurttaş haberciliğinin yaygınlaşmasını sağladığını dile getiren Prof. Dr. İrvan, bu gelişmenin haber üretimine katılımı artırmakla birlikte ciddi riskler de taşıdığına işaret etti.

“Sosyal medyada aşırı hız toplumsal paniğe yol açabilir”

Dijital ortamda haberlerin hızla yayılmasının doğrulama süreçlerini zayıflatabildiğini belirten Prof. Dr. İrvan, “Trafikte hız ne kadar tehlikeliyse gazetecilikte de öyledir. Aşırı hız risklidir. Sosyal medyada hiçbir editoryal süzgeçten geçmeden yapılan paylaşımlar kriz anlarında infiale yol açabilir. Deprem, sel ve benzeri afetlerde yanlış bilgi toplumsal paniğe neden olabilir.” dedi.

Sosyal medyada olumsuz ve sansasyonel içeriklerin daha hızlı yayıldığını da ifade eden Prof. Dr. İrvan, “Kötü haber ışık hızında yayılırken iyi haber kaplumbağa hızında gider. Yalan haber gerçek haberden altı kat daha hızlı yayılır. Amerika’da yapılan araştırmalar sosyal medyada olumsuz içeriklerin çok daha hızlı paylaşıldığını gösteriyor.” şeklinde konuştu.

“Gazetecilik bir meslektir; eğitimi, etik değerleri ve teknik birikimi vardır”

Yurttaş haberciliğinde profesyonel gazetecilikteki nesnellik ve etik sorumlulukların aynı düzeyde bulunmadığını kaydeden Prof. Dr. İrvan, buna rağmen haber paylaşan herkesin gerçeğe sadık kalması gerektiğini vurguladı.

“Gazetecilikte olgulara dayalı, öznel yargılardan arınmış bir anlatım bekleriz. Yurttaş haberciliğinin böyle bir kaygısı yok. Daha öznel ve tek yanlı bir bakış açısı olabilir.” diyen Prof. Dr. İrvan, yurttaş habercilerden beklenen temel sorumluluğu ise şöyle açıkladı:

“Kurmaca haber yapmayacaklar ve gerçeği çarpıtmayacaklar. Temel beklentimiz bu. Eski bir görüntüyü yeniymiş gibi paylaşmak da gerçeği çarpıtmaktır.”

Gazeteciliğin etik ilkeleri, mesleki birikimi ve kamu yararı sorumluluğu bulunduğunu vurgulayan Prof. Dr. Süleyman İrvan, “Asıl mesleği gazetecilik olmayan yurttaşların dijital iletişim teknolojileri yardımıyla haber üretim sürecine katılmalarına yurttaş haberciliği diyorum. Buna yurttaş gazeteciliği demiyorum. Çünkü gazetecilik bir meslektir; eğitimi, etik değerleri ve teknik birikimi vardır.” dedi.

“Yurttaş haberciliği hem tehdit hem fırsat”

Yurttaş haberciliğinin profesyonel gazeteciliğe etkilerini de değerlendiren Prof. Dr. İrvan, bu gelişmenin bir yandan muhabir istihdamını olumsuz etkilediğini, diğer yandan gazetecilere yeni haber kaynakları sunduğunu ifade etti.

Yurttaş haberciliğinin tehdit boyutuna ilişkin Prof. Dr. İrvan, “Tehdit; çünkü muhabir istihdamını azalttı. Muhabir göndermek yerine yurttaşlardan gelen görüntüyü kullanmak daha kolay. Haber ajanslarına dayalı bir habercilik gelişti. Bir de yapay zeka devreye girdi, o da ayrı bir tehdit.” dedi.

Bununla birlikte sosyal medyanın araştırmacı gazetecilik açısından önemli olanaklar sunduğunu belirten Prof. Dr. İrvan, “Gazeteci, olay yerindeki insanların paylaşımlarını tarayarak çok iyi bir haber yapabiliyor. Eskiden kanıt bulmak zordu, şimdi sosyal medyada çok sayıda veri var. Bu da haberciliği kolaylaştıran bir süreç.” diye konuştu.

“Gazetecilik bir kimlik krizi yaşıyor”

Dijital dönüşümün yalnızca yurttaş haberciliğini değil, geleneksel medya kuruluşlarını da derinden etkilediğine dikkat çeken Prof. Dr. İrvan, “Tirajlar düştü, toplumun güveni azaldı, insanlar gazete okumuyor. Eskiden haberin hangi mecrada yayınlandığı önemliydi. Şimdi insanlar mecraya da bakmıyor. Haberin üretildiği kurumla bağ koptu.” ifadelerini kullandı.

Haber sitelerinde daha fazla okunma ve paylaşılma hedefinin zaman zaman etik ilkelerin önüne geçtiğini savunan Prof. Dr. İrvan, “Gazetecilik bir kimlik krizi yaşıyor aslında. Ama gazetecilik sorunlar yaşayarak da olsa devam edecek. Meslek örgütlerine çok iş düşüyor. Kurumsal gazeteciliği güçlendirmemiz lazım. Kurumsal yapı varsa en azından teyit mekanizması işler.” diye konuştu.

“Gazeteciyim diyorsan gazeteciliğin ilkelerine uyacaksın”

Sosyal medyada habere ilişkin içerik paylaşan kişilerin de gazetecilik etiği konusunda sorumluluk taşıdığını ifade eden Prof. Dr. İrvan, haber ile reklam arasındaki ayrımın korunması gerektiğini söyledi.

Prof. Dr. İrvan, “Haberi paylaşmak da gazeteciliktir. İlla yazması gerekmez. Ama reklam yapıyorsa ve haberle reklamı karıştırıyorsa orada etik sorun var. ‘Siz gazeteci değilsiniz’ demem ama gazetecilik kodlarına uygun davranın derim. Bir kişi ‘Ben gazeteciyim’ diyorsa, gazeteciliğin ilkelerine uygun davranmak zorunda.” dedi.

Gazeteciliğin geleceği açısından kurumsal yapıların ve meslek ilkelerinin korunmasının önemine işaret eden Prof. Dr. İrvan, sözlerini şöyle tamamladı:

“Gazeteciliği güçlendirecek pratiklere ihtiyacımız var. Türkiye’de çok sayıda gazeteci sektör dışına itilmiş durumda. Gazeteciliği nasıl daha iyi hale getirebiliriz, bunu tartışmamız gerekiyor.”

Sel suları çekildi, mağduriyetler Şikayetvar'a taşındı

2026-10-20T12:30:19.182+03:00

İstanbul'da 14 Ekim'de yaşanan sel felaketinin ardından tüketicilerin karşılaştığı yeni sorunlar Şikayetvar'a yansıdı. Platforma ulaşan başvurularda ev ve araçlarda meydana gelen maddi zararların yanı sıra servis ve onarım süreçlerinde yaşanan aksaklıklar, uzun süren elektrik kesintileri, bilet iadeleri ve e-ticaret işlemlerine ilişkin mağduriyetler dikkat çekti.

İstanbul'da etkili olan şiddetli yağışların ardından selin yol açtığı hasarların giderilmesine yönelik çalışmalar sürerken, tüketicilerin yaşadığı sorunlar farklı alanlara yayıldı. Evleri su basan, araçları zarar gören ve elektrik kesintileriyle karşılaşan tüketiciler, bu kez hasarlarının karşılanması, hizmetlere yeniden erişim ve kullanamadıkları hizmetlerin ücretlerinin iadesi için çözüm aramaya başladı. Tüketici şikayet platformu Şikayetvar'a yansıyan başvurular, selin etkilerinin yalnızca fiziksel hasarla sınırlı kalmadığını, afet sonrasında başlayan çözüm süreçlerinde de yeni mağduriyetlerin ortaya çıktığını gösterdi.

Şikayetvar'a ulaşan başvurularda hasar tespitinin yapılması, araçların onarım sürecine alınması, kesintiye uğrayan hizmetlerin yeniden sağlanması ve afet nedeniyle yerine getirilemeyen işlemlerde tüketici taleplerinin karşılanması öne çıktı. Başvurular, afetin ardından yaşanan mağduriyetlerde yalnızca maddi kayıpların değil, hizmet sağlayıcılarla yürütülen süreçlerdeki belirsizliklerin ve iletişim sorunlarının da etkili olduğunu ortaya koydu.

Evlerini su bastı, beyaz eşyaları ve parkeleri zarar gördü

Şikayetvar'a yansıyan başvurularda konutlarda meydana gelen su baskınları ve altyapı sorunları da gündeme geldi. Tüketiciler, yoğun yağışın ardından giderlerden evlere dolan suların beyaz eşyalara ve zemin kaplamalarına zarar verdiğini belirterek hasar tespiti yapılmasını ve maddi kayıplarının karşılanmasını talep etti.

Büyükçekmece'den başvuran bir tüketici, 14 Ekim sabahı yaşanan yağış sırasında rögarların suyu taşıyamadığını, suların klozet, küvet ve giderlerden geri teperek evine dolduğunu belirtti. Çamaşır makinesi, buzdolabı ve parkelerinin zarar gördüğünü anlatan tüketici, yardım hattına da ulaşamadığını ifade ederek hasar tespiti ve zararının karşılanmasını istedi. İlgili kurum ise başvurunun işleme alınabilmesi için ek bilgi gerektiğini ve tüketiciye telefonla ulaşılamadığını bildirdi.

Selde zarar gören araçlara bir de servis sorunu eklendi

Su baskınlarında zarar gören araçların servis ve onarım süreçleri de şikayetlere konu oldu. Başvurularda araçların servise kabul edilmemesi, farklı servislere yönlendirilmesi ve hasar tespiti sürecine ilişkin yeterli bilgilendirme yapılmaması gibi sorunlar dile getirildi.

Kağıthane'de otoparkı su basan bir tüketici, aracını kendi imkanlarıyla bulunduğu yerden çıkardıktan sonra sigorta aracılığıyla servise gönderdiğini ancak iki farklı servisin yer bulunmadığı gerekçesiyle aracı kabul etmediğini öne sürdü. Aracının üçüncü bir servise yönlendirildiğini belirten tüketici, hasar tespiti ve onarım süreci hakkında yeterli bilgi alamadığını ifade etti.

Elektrik kesintileri maddi kayba dönüştü

Selin ardından yaşanan elektrik kesintileri de Şikayetvar'a taşındı. Kesintilerin uzaması, tahmini onarım saatlerinin değişmesi ve hizmetin ne zaman yeniden başlayacağına ilişkin belirsizlikler tüketicilerin şikayetlerinde öne çıktı. Bazı başvurularda ise uzun süreli kesintilerin gıda ürünlerinin bozulmasına yol açtığı belirtildi.

Sarıyer Ayazağa'dan başvuran bir tüketici, 14 Ekim'deki selin ardından yaklaşık üç gün elektrik hizmeti alamadığını ileri sürdü. Elektriğin kısa sürede verileceği yönünde defalarca bilgilendirildiğini ancak kesintinin devam ettiğini belirten tüketici, buzdolabı ve derin dondurucusundaki gıdaların bozulması nedeniyle maddi kayba uğradığını bildirdi.

Afet nedeniyle kullanılamayan biletlere iade tartışması

Şiddetli yağışların ulaşımda yarattığı aksamalar, önceden satın alınan etkinlik biletlerini de şikayet konusu haline getirdi. Afet nedeniyle etkinliklere katılamadıklarını belirten tüketiciler, ücret iadesi veya bilet değişikliği talep ederken bazı başvurularda bu taleplerin kabul edilmediği öne sürüldü.

İstanbul'da 14 Ekim'de düzenlenen bir tiyatro oyununa katılmak üzere 5 bin 500 TL'lik bilet satın alan tüketici, şiddetli yağış nedeniyle yolda kaldığını ve etkinliğe ulaşamadığını ifade etti. Olumsuz hava koşullarının kendi kontrolü dışında geliştiğini belirterek ücret iadesi isteyen tüketici, talebinin reddedildiğini öne sürdü.

Sel nedeniyle siparişini gönderemedi, mağaza kısıtlamasıyla karşılaştığını öne sürdü

Selin etkileri, e-ticaret platformları üzerinden satış yapan işletmelerin faaliyetlerine de yansıdı. Afet nedeniyle iş yerine ulaşamayan ve siparişlerini zamanında gönderemeyen satıcıların yaşadığı sorunlar, olağanüstü koşullarda teslimat yükümlülüklerinin nasıl değerlendirildiği sorusunu gündeme getirdi. Sarıyer'de yaşayan bir e-ticaret satıcısı, sel nedeniyle evini su bastığını, aracının kullanılamaz duruma geldiğini ve iş yerine ulaşamadığını bildirdi. Bu nedenle sipariş teslim süresinin uzatılmasını talep ettiğini ancak çözüm alamadığını belirten satıcı, siparişini zamanında gönderemediği gerekçesiyle mağazasının riskli olarak sınıflandırıldığını ve görünürlüğünün azaltıldığını ileri sürdü.

Şikayetvar'a yansıyan başvurular, selin yol açtığı mağduriyetlerin suların çekilmesiyle sona ermediğini ortaya koydu. Konut ve araçlarda oluşan hasarların giderilmesinden kesintiye uğrayan hizmetlere, ücret iadelerinden e-ticaret işlemlerine kadar farklı alanlarda çözüm arayan tüketicilerin şikayetleri, afet sonrasında hizmet sağlayıcıların müdahale, bilgilendirme ve çözüm süreçlerinin de önem kazandığını gösterdi.

30 Yıllık Gümrük Birliği artık yetmiyor: Türkiye zorda kalabilir!

2026-10-20T12:07:37.518+03:00

Toplum Çalışmaları Enstitüsü'nün “Made in Europe” raporuna göre, Avrupa Birliği'nin yeni sanayi politikası Türkiye'nin ihracatını ve gelecekteki yatırımlarını tehdit ediyor. Fransa ve Almanya'nın otomotivde uzlaştığı yeni yaklaşımın kesinleşmesi hâlinde Türkiye, Avrupa'nın kamu desteklerinden dışlanma riskiyle karşı karşıya kalacak.

Avrupa Birliği'nin sanayi üretimini yeniden Avrupa'ya çekmek amacıyla hazırladığı “Made in Europe” düzenlemesi, Türkiye'nin en büyük ihracat pazarındaki geleceğini tartışmaya açtı. Toplum Çalışmaları Enstitüsü'nün yayımladığı “Made in Europe ve Türkiye: Avrupa Birliği'nin Yeni Sanayi Politikası, Gümrük Birliği'nin Sınırları ve Türkiye İçin Politika Seçenekleri” başlıklı rapor, 30 yıllık Gümrük Birliği ilişkisinin Türkiye'yi Avrupa'nın yeni sanayi politikalarında korumaya yetmeyebileceğini ortaya koydu.

Rapora göre Avrupa Komisyonu'nun mart ayında hazırladığı Sanayi Hızlandırma Yasası teklifi, Gümrük Birliği ortaklarından gelen ürün ve bileşenlere belirli koşullarla eşdeğerlik tanırken Fransa ve Almanya'nın 15-16 Ekim'de üzerinde uzlaştığı otomotiv yaklaşımı bu kapsamı daralttı. Yeni tanım, AB ülkeleri ile 1 Ocak 2020 itibarıyla Avrupa iç pazarının parçası olan ortakları esas alıyor. Birleşik Krallık ve Norveç koşullu olarak kapsamda tutulurken Türkiye, 1996'dan bu yana Gümrük Birliği üyesi olmasına rağmen dışarıda kalıyor.

Henüz hukuki bağlayıcılığı bulunmayan Fransa-Almanya uzlaşmasının AB yasama sürecinde nasıl şekilleneceği belirsizliğini koruyor. Ancak rapor, asıl tehlikenin yalnızca bugünkü ticaret hacminde değil, önümüzdeki yılların sanayi yatırımlarında ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor.

TÜRKİYE'NİN İHRACATININ YÜZDE 42,7'Sİ AVRUPA'YA GİDİYOR

Raporda yer alan verilere göre Türkiye ile AB arasındaki mal ticareti 2025 yılında 217,6 milyar avroya ulaşarak rekor kırdı. Türkiye'nin toplam mal ihracatının yüzde 42,7'si AB ülkelerine yapılırken Türkiye'nin AB'nin dünya ile gerçekleştirdiği mal ticaretindeki payı yalnızca yüzde 4,2'de kaldı.

Bu tablo, iki taraf arasındaki ekonomik bağımlılığın eşit olmadığını gösteriyor. Türkiye için en büyük ihracat pazarı olan AB'deki rekabet koşullarının değişmesi, Türk sanayisi üzerinde Avrupa ekonomisine kıyasla daha ağır sonuçlar doğurabilecek.

Riskin merkezinde ise otomotiv sektörü bulunuyor. Türkiye, 2025 yılında gerçekleştirdiği 41,5 milyar dolarlık otomotiv ihracatının 30,1 milyar dolarlık bölümünü AB ülkelerine yaptı. Böylece AB, Türkiye'nin otomotiv ihracatının yüzde 72,5'ini aldı.

GÜMRÜK VERGİSİ YOK AMA REKABET AVANTAJI KAYBOLABİLİR

Enstitünün raporu, yeni düzenlemenin Türkiye'den Avrupa'ya yapılan otomotiv ihracatını doğrudan yasaklamadığının altını çiziyor. Türkiye'de üretilen araçlar mevcut Gümrük Birliği koşullarıyla Avrupa'ya gümrüksüz girmeye devam edebilecek. Ancak kamu alımları, elektrikli araç teşvikleri ve kurumsal filo desteklerinde önemli dezavantajlar ortaya çıkabilecek.

Avrupa Komisyonu'nun teklifinde, ilgili kamu desteklerinden yararlanacak elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araçların AB'de monte edilmesi, batarya hariç değerlerinin en az yüzde 70'inin AB menşeli olması ve bataryalara ilişkin ayrı koşulların karşılanması öngörülüyor.

Bu şartların Türkiye aleyhine kesinleşmesi hâlinde Avrupa'da üretilen araçlar kamu desteklerinden yararlanırken Türkiye'de üretilen benzer araçlar aynı avantajlara erişemeyebilecek. Türk otomotiv tedarik sanayisinin ürettiği parçaların AB menşeli içerik hesabında dışarıda bırakılması da Avrupa'daki üreticilerin tedarik tercihlerini değiştirebilecek.

Raporda, 2025 yılındaki 30,1 milyar dolarlık AB otomotiv ihracatı esas alınarak yapılan örnek hesaplamada, ihracatın yüzde 1 azalmasının yıllık yaklaşık 300 milyon dolar, yüzde 5 azalmasının 1,5 milyar dolar, yüzde 10 azalmasının ise 3 milyar dolarlık kayba karşılık geldiği belirtiliyor. Bu rakamların gerçekleşmesi beklenen kayıplar değil, riskin büyüklüğünü gösteren varsayımsal senaryolar olduğu vurgulanıyor.

ASIL TEHLİKE GELECEĞİN FABRİKALARINI KAYBETMEK

Rapora göre Türkiye açısından en büyük ekonomik tehdit, mevcut ihracatın azalmasından çok yeni nesil elektrikli araç ve batarya yatırımlarının ülke dışına yönelmesi.

Küresel otomotiv üreticilerinin önümüzdeki iki-üç yılda elektrikli araç platformları ve batarya üretimi için verecekleri yatırım kararları, Türkiye'nin Avrupa otomotiv değer zincirindeki geleceğini belirleyebilecek.

Çinli otomotiv üreticisi BYD'nin bir milyar dolarlık Manisa yatırımını Haziran 2026'da askıya alması, raporda bu riskin ilk görünür örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Şirketin üretimini AB içinde yoğunlaştırmaya yönelmesinde Avrupa'nın yeni menşe kurallarının etkili olduğuna ilişkin sektör değerlendirmelerine yer veriliyor.

Yeni yaklaşımın yalnızca otomotivle sınırlı kalmayabileceğine de dikkat çekiliyor. Fransa'nın benzer menşe şartlarını çelik, çimento ve temiz teknolojilere yaymak istediği belirtilirken elektrik ekipmanları, kablo, transformatör, yenilenebilir enerji ve batarya sanayisinin de ilerleyen dönemde bu düzenlemelerden etkilenebileceği ifade ediliyor.

Rapora göre özellikle yapay zekâ altyapısı ve enerji dönüşümüne yönelik küresel yatırımların hızlandığı bir dönemde Türkiye'nin Avrupa sanayi zincirinden uzaklaşması, yeni büyüme alanlarındaki fırsatların kaybedilmesine yol açabilir.

AVRUPA DA KAYBEDEBİLİR: 250 BİN KİŞİLİK İSTİHDAM BAĞLANTISI

Enstitünün değerlendirmesinde, Türkiye'nin dışlanmasının yalnızca Türk üreticileri etkilemeyeceği, Avrupa şirketleri için de önemli ekonomik sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.

Rapora göre Türkiye'deki otomotiv üretiminin yaklaşık yüzde 75'i Avrupalı şirketlere ait. Bu şirketlerin Türkiye ile bağlantılı faaliyetleri Avrupa'da yaklaşık 250 bin kişiye istihdam sağlıyor. Dolayısıyla Türkiye'deki üretim tesislerinin rekabet gücünü kaybetmesi, Avrupa merkezli üreticilerin maliyetlerini ve tedarik zincirlerini de etkileyebilecek.

Nitekim Toyota ve Ford, Türkiye'nin Avrupa sanayi sisteminin dışında bırakılmaması gerektiğini savunuyor. Avrupa Otomobil Üreticileri Derneği (ACEA) ise üreticilerin Türkiye'deki faaliyetlerinin korunmasını istiyor.

Raporda ayrıca Bruegel'in analizine atıfla, yalnızca batarya hücrelerinde zorunlu AB menşei şartı uygulanmasının tipik bir elektrikli otomobilin maliyetini yaklaşık 2 bin 100 avro artırabileceği aktarılıyor. Bu hesaplama, korumacı sanayi politikalarının Avrupalı tüketiciler açısından da ek maliyet yaratabileceğini gösteriyor.

FRANSA ÜRETİMİ GERİ İSTİYOR, ALMANYA EMİSYON ESNEKLİĞİ PEŞİNDE

Raporda Fransa ve Almanya'nın yeni düzenlemeye yaklaşımının farklı ekonomik önceliklerden kaynaklandığı belirtiliyor.

Fransa'nın otomotivde yaşadığı üretim ve istihdam kaybını tersine çevirmek istediğine dikkat çekiliyor. Renault ve Stellantis'in Avrupa ve çevresindeki üretiminde Fransa'nın payı 2003 yılında yüzde 64 iken 2020'de yüzde 25'e geriledi. Ülke, 2008-2024 döneminde otomotiv imalatındaki istihdamının yaklaşık yarısını kaybetti.

Almanya'nın önceliği ise 2035 emisyon kurallarını esnetmek ve kendi fabrikalarındaki istihdamı korumak oldu. Rapora göre Almanya, müzakerelerde Birleşik Krallık'ın kapsamda kalmasını savunmasına karşın Türkiye konusunda aynı ısrarı göstermedi.

İki ülkenin ortak kaygılarından biri de Çinli üreticilerin Türkiye üzerinden AB pazarına erişimi. Avrupa'nın ticaret savunması önlemlerinin aşılmasını önleme hedefi, yeni menşe tartışmasının temel gerekçeleri arasında bulunuyor.

Rapor, dışlamanın siyasi bir boyutu olduğuna da dikkat çekiyor. AB, ekonomik erişimi giderek dış politika uyumuna bağlıyor; Türkiye'nin AB Ortak Dış ve Güvenlik Politikası ile uyum oranı 2000'lerde yüzde 80 civarındayken bugün yüzde 5'in altına inmiş durumda. Benzer bir ayrım AB'nin savunma sanayii finansman aracı SAFE'te de görüldü: Kanada sözleşme değerinin yüzde 80'ine kadar katkı sağlayabilirken Türkiye ancak üçüncü ülkelere açık yüzde 35'lik pay içinde tedarikçi olabiliyor. Türkiye bu tabloda yalnız da değil; Fransa-Almanya taslağı Japonya ve Güney Kore'yi de kapsam dışında bırakıyor.

GÜMRÜK BİRLİĞİ'NİN 30 YILLIK EKSİKLİĞİ GÜN YÜZÜNE ÇIKTI

Raporda yaşanan gelişmenin Türkiye-AB ilişkilerindeki daha köklü bir sorunu ortaya çıkardığı vurgulanıyor.

1996'da yürürlüğe giren Gümrük Birliği, sanayi ürünlerinin gümrüksüz dolaşımını sağlasa da kamu alımları ve hizmetleri kapsamıyor. Avrupa Birliği'nin sanayi politikasında gümrük tarifeleri yerine kamu teşvikleri ve kamu satın alma programlarının ağırlık kazanması, bu hukuki boşluğu Türkiye açısından stratejik bir dezavantaja dönüştürüyor.

Enstitü, Türkiye'nin yalnızca Gümrük Birliği ortaklığına dayanarak kapsamda tutulmayı istemesi yerine, Birleşik Krallık için öngörülen koşulların Türkiye'ye de uygulanmasını savunmasını öneriyor. Bunun için ticaret savunmasında eşgüdüm, menşe denetimi, yatırım taraması ve kamu alımlarında karşılıklılık temelinde bir “güvenilir ortak” statüsü oluşturulması öneriliyor. Rapor ayrıca Türkiye'nin Dünya Ticaret Örgütü Kamu Alımları Anlaşması'na katılım için bir yol haritası hazırlamasını ve aynı biçimde kapsam dışında kalan Japonya ve Güney Kore ile eşgüdüm içinde hareket etmesini öneriyor.

KRİTİK TARİH 30 KASIM: TÜRKİYE İÇİN MÜZAKERE PENCERESİ AÇIK

Avrupa Parlamentosu'nda Sanayi Hızlandırma Yasası'na ilişkin ortak komite oylamasının 30 Kasım'da, genel kurul oylamasının ise aralık ayı ortasında yapılması planlanıyor. Otomotiv hükümlerinin ayrı bir pakete taşınması ihtimali nedeniyle yıl sonuna kadar yürütülecek görüşmelerin de önem taşıdığı belirtiliyor.

Toplum Çalışmaları Enstitüsü'nün raporu, Türkiye'nin AB'deki siyasi karar alma süreçlerine ve Türkiye'de üretim yapan Avrupalı şirketlerle birlikte yürütülecek ortak savunuculuğa ağırlık vermesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Çalışmanın temel uyarısı ise bugünkü ihracat rakamlarının ötesine uzanıyor: Türkiye, Avrupa'ya üretim yapmayı sürdürse bile geleceğin elektrikli araç, batarya ve ileri teknoloji yatırımlarından dışlanma riskiyle karşı karşıya. Avrupa'nın yeni sanayi politikalarında Türkiye'ye nasıl bir konum tanınacağı, önümüzdeki yılların üretim kapasitesi, yatırımları ve istihdamı açısından belirleyici olacak.

İstanbul’u sel mi vurdu, yoksa betonlaşma mı?

2026-10-17T23:35:53.553+03:00

İstanbul’da metrekareye 242 kilograma ulaşan rekor yağışlar, iklim değişikliğinin etkilerini ve kentin aşırı hava olaylarına karşı hazırlığını yeniden gündeme getirdi. Dr. Ahmet Adiller, şiddetli yağışların afete dönüşmesinde yalnızca meteorolojik koşulların değil, betonlaşma, yeşil alan kaybı, dere yataklarındaki yapılaşma ve altyapı yetersizliklerinin de etkili olduğunu belirtti. “Sel doğal bir olaydır ancak selin afete dönüşmesinde kentleşme biçimi önemli rol oynamaktadır.” diyen Dr. Adiller, aşırı yağışların içme suyu kaynaklarını kirletebileceğine de dikkat çekti.

İstanbul’da 14 Ekim’de başlayan ve kentin birçok noktasında su baskınları ile taşkınlara neden olan şiddetli yağışlar, iklim değişikliği ve kentleşme arasındaki ilişkiyi bir kez daha gündeme taşıdı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) verilerine göre Beykoz’da metrekareye 242 kilogram yağış düşerken, kentte son yılların en yüksek yağış değerlerinden biri kaydedildi.

Üsküdar Üniversitesi Çevre Sağlığı Program Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Adiller, İstanbul’da yaşanan rekor yağışların nedenlerini, betonlaşmanın sel felaketlerindeki rolünü, mevcut altyapının yeterliliğini ve taşkınların çevre ve halk sağlığı üzerindeki etkilerini değerlendirdi.

“İklim değişikliği şiddetli yağışlara zemin hazırlıyor”

Dünya genelinde artan sıcaklıkların atmosferin nem taşıma kapasitesini artırdığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Adiller, bunun uygun meteorolojik koşullar altında çok daha şiddetli yağışlara neden olabildiğini söyledi.

İstanbul’da yaşanan yağışların iklim değişikliğinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini ifade eden Dr. Adiller, “Dünyada ortalama hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte atmosferin nem taşıma kapasitesi artmakta, bu da uygun koşullarda daha şiddetli yağışlara zemin hazırlamaktadır. Dün yaşadığımız ve hâlâ etkisini sürdüren hava olayları iklim değişikliğinin hazırladığı zeminde uygun meteorolojik koşulların oluşmasıyla meydana gelen aşırı hava olaylarıdır.” dedi.

İstanbul’daki yağış miktarının olağanüstü boyutlara ulaştığını vurgulayan Dr. Adiller, şöyle devam etti:

“Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, İstanbul için 1950-2025 yılları arasında toplanan verilere göre Ekim ayında ortalama düşen yağış miktarı metrekareye 66 kilogram olarak kaydedilmiştir. 14 Ekim'de başlayan yağışlarda ise İBB'nin yaptığı açıklamada yer alan verilerine göre Beykoz'da metrekareye 242 kilogram yağış düştüğü belirtiliyor. İstanbul'da yaşanan yağışlar son derece şiddetli olmakla birlikte, Türkiye açısından benzeri görülmemiş bir olay değildir.”

“Akdeniz coğrafyasında çok daha şiddetli yağışlar görüldü”

Aşırı yağışların yalnızca İstanbul’a özgü olmadığını ve Akdeniz Havzası’nda geçmiş yıllarda da benzer olayların yaşandığını hatırlatan Dr. Adiller, “2018 yılında Antalya'nın Kemer ilçesinde 24 saatte 490,8 kilogram/mm yağış düştüğü kaydedilmiştir. Benzer şekilde, Eylül 2023'te Akdeniz Havzası'nı etkileyen Daniel fırtınası sırasında Yunanistan'da bir günde yaklaşık 760 kilogram yağış ölçülmüştür.” ifadelerini kullandı.

Daniel fırtınasının Libya’da büyük bir felakete yol açtığını da hatırlatan Dr. Adiller, bölgede yaşanan bu olayların aşırı yağışların ulaşabileceği boyutları göstermesi açısından önemli olduğunu belirtti.

“Sel doğal bir olaydır ancak afete dönüşmesinde kentleşme biçimi önemli rol oynuyor”

İstanbul’da yaşanan su baskınları ve taşkınların yalnızca yağış miktarıyla açıklanamayacağını belirten Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Adiller, yanlış kentleşme politikalarının afetlerin etkisini artırdığına dikkat çekti.

Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Adiller, “Sel doğal bir olaydır ancak selin afete dönüşmesinde kentleşme biçimi önemli rol oynamaktadır. Betonlaşma, yeşil alanların azalması ve dere yataklarının yapılaşması, yağmur suyunun toprağa sızmasını ve doğal yollarla uzaklaşmasını zorlaştırmaktadır.” dedi.

Yoğun yağışların kentlerde ciddi kayıplara yol açmasında altyapı ve yapılaşma koşullarının belirleyici olduğunu dile getiren Dr. Adiller, “Daniel fırtınasının 2023 yılında Libya'da yol açtığı felakette de yoğun yağışların yanı sıra iki barajın yıkılması afetin boyutlarını ağırlaştırmıştır. Dolayısıyla afetlerin büyüklüğünü yalnızca yağış miktarı değil, kentlerin bu yağışa ne kadar hazırlıklı olduğu da belirlemektedir. İstanbul'un karşı karşıya olduğu sorunu yalnızca meteorolojik değil, aynı zamanda kentsel planlama ve çevre yönetimi sorunu olarak değerlendirmek gerekir.” diye konuştu.

“İstanbul’un altyapısı tüm bölgelerde aşırı yağışlara hazır değil”

İstanbul’un mevcut altyapısının aşırı yağışlara karşı yeterliliğini değerlendiren Dr. Adiller, “İstanbul'un mevcut altyapısının tüm bölgelerde aşırı yağışlarla baş edebilecek kapasitede olduğunu söylemek mümkün değildir. Geçmiş yağış kayıtlarına göre tasarlanan drenaj sistemlerinin, değişen iklim koşulları dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.” dedi.

Taşkın riskinin azaltılması için öncelikle riskli bölgelerin belirlenmesi gerektiğini vurgulayan Dr. Adiller, dere yataklarının korunmasının ve yetersiz yağmur suyu hatlarının iyileştirilmesinin önemine işaret etti.

“Yağmur suyunu yalnızca kentten uzaklaştırmak yeterli değil”

Kentlerin aşırı yağışlara karşı dirençli hale getirilmesinde doğa temelli çözümlerin önem taşıdığını belirten Dr. Adiller, “Bunun yanında suyu geçirebilen zeminler, yeşil çatılar, yağmur bahçeleri ve yağmur suyu depolama sistemleri yaygınlaştırılmalıdır. Temel hedef, yağmur suyunu yalnızca kentten uzaklaştırmak değil, mümkün olduğunca düştüğü yerde tutmak, depolamak ve kontrollü biçimde yönetmek olmalıdır. Çünkü iklim değişikliği ile yaşanan aşırı hava olayları sadece şiddetli yağışları değil, şiddetli kuraklıkları da beraberinde getirebilmektedir.” ifadelerini kullandı.

“Bir yanda kuraklık, diğer yanda sel yaşanması çelişki değil”

İstanbul’da bir yandan kuraklık ve su sıkıntısı yaşanırken diğer yandan rekor yağışların görülmesinin iklim değişikliğinin etkileriyle açıklanabileceğini belirten Dr. Adiller, “Kuraklık ve sel birbirine zıt gibi görünse de aynı bölgede yaşanabilir. İklim değişikliği yağışların yalnızca miktarını değil, zamansal dağılımını ve şiddetini, yani yağış rejimini de etkilemektedir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye'de 2025 yılı yağışları uzun yıllar ortalamasının yüzde 27,6 altında gerçekleşmiştir. Buna karşın kısa süreli aşırı yağışlar yaşanabilmektedir.” dedi.

“Rekor yağış her zaman su kaynakları için avantaj değil”

Aşırı yağışların barajlardaki su miktarını artırabileceğini ancak bunun her koşulda su kaynakları açısından olumlu sonuç vermeyebileceğini ifade eden Dr. Adiller, “Şiddetli yağışlar barajları besleyebilir, ancak yağışın baraj havzalarına düşmesi ve depolanabilmesi gerekir. Kısa sürede düşen yağışın önemli bölümü yüzeysel akışla uzaklaşırken beraberinde kirleticileri de taşıyabilir.” dedi.

Su yönetiminde yalnızca yağış miktarına odaklanılmasının yeterli olmadığını vurgulayan Dr. Adiller, “Dolayısıyla su yönetiminde asıl mesele yalnızca ne kadar yağış düştüğü değil, yağışın ne kadar sürede düştüğü ve bu suyun ne kadarının güvenli biçimde depolanabildiğidir.” diye konuştu.

“İstanbul’u gelecekte daha büyük iklim riskleri bekleyebilir”

İklim değişikliğinin Akdeniz Havzası üzerindeki etkilerine değinen Dr. Adiller, “Bilimsel tahminler, Akdeniz Havzası'nın birçok bölgesinde kuraklık riskinin artabileceğini, özellikle havzanın kuzey kesimlerinde ise aşırı yağışların şiddetlenebileceğini göstermektedir.” dedi.

2023 yılında yaşanan Daniel fırtınasının iklim değişikliğinin etkilerini ortaya koyan önemli örneklerden biri olduğunu ifade eden Dr. Adiller, “İstanbul ve ülkemizin pek çok şehri için de gelecekte sıcak hava dalgaları, kuraklık ve aşırı yağış risklerinin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Şehirlerimizi geçmişin meteorolojik koşullarına göre değil, geleceğin iklim risklerini dikkate alarak planlamak zorundayız.” uyarısında bulundu.

“Sel suları içme suyu kaynaklarını kirletebilir”

Sel felaketlerinin yalnızca can ve mal kaybına yol açmadığını, çevre ve halk sağlığı açısından da önemli riskler oluşturduğunu belirten Dr. Adiller, “Sel suları, geçtikleri alanlardaki atıkları, mikroorganizmaları, kimyasal maddeleri ve diğer kirleticileri bünyesine katarak taşıyabilmektedir. Bu durum, su kaynaklarının kirlenmesine ve özellikle suyla bulaşan enfeksiyonların ortaya çıkma riskinin artmasına neden olabilmektedir.” dedi.

Özellikle sel sonrasında içme suyunun güvenliğinin kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayan Dr. Adiller, “Sel sonrasında içme suyu şebekesinin güvenliği kontrol edilmeli, su kalitesi analizleri yapılmalı ve yetkili kurumların uyarıları takip edilmelidir. Kirlenme şüphesi bulunan sular kullanılmamalı, sel sularıyla temas etmiş gıdalar tüketilmemeli ve su altında kalan alanlar uygun şekilde temizlenmelidir.” ifadelerini kullandı.

“Suyu kaynatmak kimyasal kirleticileri ortadan kaldırmıyor”

Sel sonrasında suyun güvenli şekilde tüketilmesine ilişkin önemli bir uyarıda da bulunan Dr. Adiller, “Suyun kaynatılması, hastalık yapıcı mikroorganizmaları etkisiz hâle getirerek enfeksiyon riskini azaltabilse de kimyasal kirleticileri sudan uzaklaştırmadığı unutulmamalıdır.” dedi.

Sel felaketlerinin ardından çevre ve halk sağlığı çalışmalarının da afet yönetiminin temel bir parçası olması gerektiğini belirten Dr. Adiller, “Sel felaketlerinde çevre ve halk sağlığının korunması, en az taşkın sularının tahliye edilmesi kadar önemlidir. Bu nedenle afet yönetiminin su kalitesi, atık yönetimi ve halk sağlığı çalışmalarını da kapsaması gerekmektedir.” diye konuştu.

“İklim değişikliğinin varlığını kabul ederek harekete geçmeliyiz”

Türkiye’nin 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’na (COP31) ev sahipliği yapmaya hazırlandığını hatırlatan Dr. Adiller, iklim değişikliğiyle mücadele ve uyum çalışmalarının ertelenmemesi gerektiğini vurguladı.

Dr. Adiller, “Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Toplantısı COP31’e ev sahipliği yapmaya hazırlandığımız bugünlerde, bazı çevreler tarafından kabul edilmeyen iklim değişikliğinin varlığını kabul ederek, bu süreci elimizden geldiğince geciktirmek ve değişen iklim koşullarına uyum sağlayabilmek için harekete geçmeliyiz.” çağrısında bulundu.

Genç Fenomen Suat Alper Akgül'den Shorts'ta Büyük Başarı: 150 Milyon İzlenmeyi Geride Bıraktı!

2026-10-17T23:02:55.235+03:00

YouTube dünyasında hızla büyümeye devam eden içerik üreticisi Suat Alper Akgül, kırdığı izlenme rekorlarıyla gündemde yer almaya devam ediyor.

Suat Alper Akgül Kimdir?

sınıf öğrencisi olan 16 yaşındaki Suat Alper Akgül, İzmir'de sürdürdüğü lise eğitimini ve dijital içerik üretimini aynı anda yürütüyor. Genç yaşta adım attığı içerik üreticiliği serüveninde gösterdiği istikrarla dikkat çeken Akgül, popüler YouTube kanalı Oyun Serüveni ile dijital dünyada adından sıkça söz ettiriyor. Kanalındaki içerikleriyle 150 milyon izlenme ve 1,5 milyon beğeni barajını aştı ve 200 bin abone sınırına doğru hızla ilerliyor.

Yapay Zeka ve Teknoloji Odaklı Üretim

Ürettiği içeriklerin arkasında güçlü bir teknolojik altyapı bulunduran Akgül, Google, IBM ve LinkedIn gibi platformlardan aldığı uluslararası yapay zeka sertifikalarına sahip. İçerik geliştirme ve üretim süreçlerinde yapay zeka araçları ile 3D modelleme teknolojilerini aktif olarak kullanarak projelerine farklı bir boyut kazandırıyor.

Oyun Serüveni ile Shorts Dünyasında Trendleri Belirliyor

Oyun Serüveni kanalında oyun konseptleri başta olmak üzere geniş bir yelpazede hazırladığı kısa videolarla (Shorts) izleyicilerin beğenisini kazanan genç içerik üreticisi, platformun dinamiklerine hakim olduğunu kanıtlıyor. Ulaştığı yüksek etkileşim oranları, ürettiği videoların geniş kitleler tarafından ilgiyle takip edildiğini ortaya koyuyor.

Yeni Projeler Yolda

Dijital medyadaki varlığını her geçen gün güçlendiren Suat Alper Akgül, önümüzdeki süreçte hayata geçireceği yeni konseptler ve projelerle izleyicilerinin karşısına çıkmaya hazırlanıyor.

6 adımda gerçek Türk kahvesi lezzeti nasıl olur?

2026-10-17T23:00:47.127+03:00

Türkiye'de üçüncü nesil kahve akımının en önemli temsilcisi Coffee Gutta, bugüne kadar Türk kahvesini pişirme konusunda yanlış bildiklerimize noktayı koyuyor.

Kahve severlere 6 adımda gerçek Türk kahvesi pişirmenin yollarını göstermek için atölye çalışmaları düzenliyor.

Türk kahvesi benzersiz bir ritüeldir. Yanında soğuk su ve lokumla ikram edildiğini çoğumuz biliriz, fakat lezzetli ve bol köpüklü bir kahve pişirmek konusunda bazen sıkıntılar yaşarız.

Coffee Gutta, gerçek Türk kahvesi lezzetini evde, iş yerinde, bulunduğumuz her yerde yakalayabilmemiz için doğru bilinen yanlışlara son veriyor, gerçekleri açıklıyor!

Türkiye cezve ve ibrik şampiyonlarından gerçek kahvenin sırrı

Geleneksel Türk kahvesini yeni yöntemlerle daha üst standartlara çıkarmayı amaçlayan Coffee Gutta'nın bu kapsamda düzenlediği atölye çalışmalarının ilki, Galata şubesinde gerçekleştirildi.

İşte kahve severlere 6 adımda gerçek Türk kahvesi pişirmenin yolları

1-Kahve çekirdeği kalitesi

Her çekirdekten Türk kahvesi yapılabilir ama her çekirdek Türk kahvesine yakışmayabilir. İstenilen lezzeti almak için Arabica türü kaliteli bir çekirdek seçmemiz gerekir.

2-Kavrulma biçimi

Her çekirdek için farklı kavurma uygulanır. Türk kahvesi için açık kavurmak gerekir. Belirgin asidite, düşük acılık ve kendi aromalarını ortaya çıkarmak önemlidir. Bu tarz kavrulmuş çekirdek tercih edilmelidir.

3- Kullanılan cezve

Her noktada olduğu gibi ısının dağılımında da homojenlik önemlidir. Kalın bakır cezveler ısının bu dağılımı için oldukça başarılıdır.

4-Su ve Su Sıcaklığı

Temiz, berrak ve orta iletkenlikte bir su kullanılmalıdır. Demlenme süresinin kısalması ve aşırı acılığın önlenmesi için soğuk su yerine ılık su kullanılmalıdır.

5- Isı Kaynağı

Demlenme esnasında verilen ısıya müdahale etmek gerekir. Bu sebeple gaz ocak kullanılmadır.

6-Demlenme aşaması

Doğru kahve oranı için tartı kullanılmalıdır. 8gr (3 dolu çay kaşığı) kahve ve 60gr suyu ocağa koymadan önce karıştırmalıyız.

Demlenme esnasında kesinlikle karıştırmamalıyız.

Orta derece ateş ile başlayıp son 10 saniye de ateşi kısarak kaynamadan ocaktan almalıyız.

Yapay zekâ 'Halüsinasyon' görüyor ve sahte gerçeklikler üretiyor!

2026-10-17T23:00:20.066+03:00

Sistem ‘bilmiyorum’ demek yerine tahmin yürütüyor!

Yapay zekânın topladığı verilerdeki kalıpları öğrenip yeniden içerik ürettiğini, ancak bazı durumlarda sistemin, gerçek dünyayla uyuşmayan bilgiler üretebildiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, “Halüsinasyonun nedenleri arasında eğitim verisinin yetersizliği, bağlamın doğru kurulmamış olması, fazla genelleme yapılması ve sistemin ‘bilmiyorum’ demek yerine tahmin yürütmesi bulunuyor.” dedi.

Sahte içerikleri tespit etmek için öncelikle iyi bir medya okuryazarlığı gerektiğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, “İçerikleri farklı kaynaklardan doğrulama alışkanlığı kazanmak büyük önem taşıyor. Bunun yanında, yapay zekâ uygulamalarına dair farkındalık da şart.” dedi.

Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Reklamcılık Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, yapay zeka ve bilgi kirliliği konusunu değerlendirdi.

Yapay zeka araçları zaman zaman yanıltıcı içerikler de üretiyor

Son yıllarda üretken yapay zekâ uygulamalarının gündelik yaşamın vazgeçilmez bir parçası hâline geldiğini dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, “Evde, okulda, işte veya alışverişte farklı amaçlarla kullanılan yapay zekâ araçları artık herkesin hayatına dokunuyor. Gündelik yaşamda sıkça kullanılan yapay zekâ araçları, doğru sonuçlar vermelerinin yanında zaman zaman yanıltıcı içerikler de üretebiliyor. Bu durumu ‘yapay zekâ halüsinasyonu’ kavramı ile açıklamak mümkün.” dedi.

Sistem ‘bilmiyorum’ demek yerine tahmin yürütüyor

Yapay zekâ sistemlerinin, sosyal medya paylaşımlarından web sitelerine, formlardan bilimsel makalelere kadar pek çok kaynaktan toplanan büyük veri kümeleriyle eğitildiğini anlatan Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, “Yapay zekâ, bu verilerdeki kalıpları öğrenip yeniden içerik üretiyor. Ancak bazı durumlarda sistem, eğitim verilerinde yer almayan veya gerçek dünyayla uyuşmayan bilgiler üretebiliyor. Bu hatalar, olmayanı varmış gibi göstermek, mantık hataları yapmak ya da yanlış bilgi vermek şeklinde ortaya çıkıyor. Halüsinasyonun nedenleri arasında eğitim verisinin yetersizliği, bağlamın doğru kurulmamış olması, fazla genelleme yapılması ve sistemin ‘bilmiyorum’ demek yerine tahmin yürütmesi bulunuyor. Kısacası, yapay zekânın halüsinasyonları, gerçekte olmayan bilgileri üretiyor oluşu bakımından, insanların hayal gördüğü veya yanlış algıladığı durumlara benzetilebilir.” diye konuştu.

Yapay zeka da önyargılı

İnsanların sahip olduğu önyargıların, yapay zekâya da yansıdığını kaydeden Dr. Çeber, şöyle devam etti:

“Bu durum, ‘algoritmik önyargı’ olarak adlandırılıyor. Algoritmik önyargı iki şekilde ortaya çıkabiliyor. Birincisi, algoritmayı tasarlayan kişinin bilinçli ya da bilinçsiz tercihleri modelin davranışına yansıyabiliyor. İkincisi, yapay zekâyı eğiten veri setlerinde yer alan toplumsal önyargılar sistemin çıktılarına yansıyabiliyor. Yani veri setinde hata veya önyargı varsa, yapay zekânın ürettiği içeriklerde de aynı önyargılar görülebiliyor. Örneğin Yapay zekâ, işe alım süreçlerinde bazı demografik gruplar arasında ayrım yapabiliyor. 2018 yılında Google, özgeçmiş tarama aracının kadın adayların başvurularını geri plana atması nedeniyle eleştirildi. Benzer bir örnek de Apple Card’da yaşandı. Algoritma, gelir seviyesi aynı olan çiftlerde erkeklere kadınlardan daha yüksek kredi limiti verdi.”

Yapay zekanın sahte içerikleri hızla yayılıyor

Yapay zekânın, insanlar tarafından üretilen içeriklere kıyasla dezenformasyonun boyutunu büyük ölçüde artırdığını ve yayılma hızını ciddi şekilde yükselttiğini de ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, “Bir insanın günlerce hazırlayabileceği içerikleri, yapay zekâ dakikalar hatta saniyeler içinde üretebiliyor. Bu da yanlış bilgilerin hızla viral hâle gelmesine yol açıyor. Örneğin, deepfake teknolojisiyle bir liderin veya ünlünün yüzü ve sesi dijital ortamda taklit edilebiliyor ve video şeklinde hızla yayılabiliyor.” dedi.

Reklam stratejileri belirleyenleri de var

Yapay zekânın iş süreçlerine girdikçe, reklam profesyonellerinin daha önce hiç karşılaşmadıkları türden bilgilere ulaşmaya ve bunları anlamlandırmaya başladığını da dile getiren eden Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, “Artık reklamla ilgili kararlar, sadece bir grup uzmanın görüşüne dayanmak yerine, tüketicilerin konuşmalarına, dijital davranışlarına ve onların bıraktığı ipuçlarına göre verilebiliyor. Bu sayede hazırlanan reklamın türü, içeriği ve özellikleri konusunda daha net fikirler elde edilebiliyor. Son dönemde yapay zekâ, reklam üretiminde somut sonuçlar da vermeye başladı. Reklam metni yazabilen, görsel ve video üretebilen, hatta strateji belirleyebilen yapay zekâ teknolojileri geliştirildi. Üretken yapay zekâ uygulamaları, reklam verenlere başarılı sonuçlar sunsa da tüketiciyi her an ve her koşulda tüketime yönlendirecek şekilde işliyor. Bu durum beraberinde doyumsuz bir tüketim anlayışını getiriyor. Bu anlayışı deniz suyu içmeye benzetebiliriz: Susuzluğunu gidermek için deniz suyu içen kişi, daha çok susar ve susadıkça daha fazla içer. Yapay zekâ da kullanımına bağlı olarak tüketimde susuzluğu artıran veya hatırlatan bir araç görevi görebiliyor.” ifadesinde bulundu.

Veri analitiğine dayalı yapay zekâ uygulamalarının artık sadece demografik bilgiler veya tüketim alışkanlıklarını değil, insanların psikolojik profillerine dair verileri de toplayabildiğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, “Cambridge Analytica skandalında gördüğümüz gibi, bu tür bilgiler insanların seçim davranışlarını etkilemek için kullanılabiliyor.” şeklinde konuştu.

Medya okuryazarlığı şart

Sahte içerikleri tespit etmek için öncelikle iyi bir medya okuryazarlığı gerektiğine vurgu yapan Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, “İçerikleri farklı kaynaklardan doğrulama alışkanlığı kazanmak büyük önem taşıyor. Bunun yanında, yapay zekâ uygulamalarına dair farkındalık da şart. Yapay zekânın yetenekleri ve sınırları bilindiğinde, neyin sahte neyin gerçek olduğu çok daha kolay anlaşılabiliyor. Yapay zekâ, yüzeysel tutarlılıkta oldukça başarılı. Yüzeysellikten uzaklaşıp derinlik arandığında yani detaylara ve bağlama bakıldığında sahte içerikler tespit edilebiliyor. Bunun yanında dijital filigran, anomali tespiti ve metaveri analizi gibi yöntemlerle de Yapay zekâ tarafından üretilen sahte içerikler ortaya çıkarılabiliyor.” dedi.

Yeni bir teknoloji ortaya çıktığında genellikle önce sağladığı kolaylıklar ve heyecan verici taraflarının öne çıkarıldığına işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, “Yapay zekâda da durum farklı değil; çoğu zaman verimlilik, yaratıcılığa katkısı, iş süreçlerini hızlandırması gibi olumlu etkiler üzerinde duruluyor. Ancak bu yaklaşımın doğal bir sonucu olarak, sahte içerik üretimi, manipülasyon ve etik riskler geri planda kalabiliyor. Teknolojinin ilk döneminde olumsuzluklara odaklanmamak anlaşılır olsa da zamanla sektörlerin, meslek örgütlerinin, akademinin ve karar vericilerin bu risklere eğilmesi kaçınılmaz hale geliyor. Çünkü sahte üretim teknik bir konu olmaktan öte etik, hukuk ve sosyal değerlerle doğrudan ilişkili bir konu.” ifadesinde bulundu.

İnsan ile yapay zekâ arasında iş birliğine dayalı bir denge, hibrit zekâ…

Gerçek ile sahtenin arasındaki çizginin bulanıklaşmasının yapay zekânın yaygınlaşmasından çok önceye dayandığını dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, “Ancak yapay zekâ teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte, gerçeklik ve hakikatle kurduğumuz ilişkinin farklı biçimlerde koptuğuna tanık oluyoruz. Bugün, gerçeğinden ayırt etmekte zorlandığımız görseller, sesler ve videolarla karşılaşıyoruz. Çoğu zaman kendimizi ‘Acaba bu içerik gerçek mi?’ diye sorarken buluyoruz. Burada içeriğin tamamının değil, bir kısmının da yapay zekâ ile üretilmiş olabileceği ihtimali önem kazanıyor. Bir insan yapay zekâ ile üretim yaparken, kendi deneyimlerini, hayal gücünü, yaratıcılığını ve düşünme yetisini de işin içine katıyor mu? Karşılaştığı bir problemi çözerken bilgi birikimini, uygulama becerilerini, iletişim gücünü ve insan ilişkilerini kullanıyor mu? Bu soruların cevabı ‘evet’ ise, yapay zekâ işi tamamen devralan değil, süreci destekleyen konumunda demektir. İşte bu noktada insan ile yapay zekâ arasında iş birliğine dayalı bir denge (hibrit zekâ) kurulabiliyor.” diye konuştu.

Açık kaynaklı yapay zekâ adeta iki ucu keskin bir bıçak gibi

“Açık kaynaklı yapay zekâ adeta iki ucu keskin bir bıçak gibi. Bir yandan kötü niyetli kişilerin eline geçtiğinde sahte içerik üretmek ya da insanları yanıltmak için kullanılabiliyor.” diyen Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, şunları dile getirdi:

“Öte yandan şeffaflık ve toplumsal denetim açısından büyük bir avantaj sağlıyor; çünkü herkesin erişebilmesi, akademisyenlerin, araştırmacıların ve sivil toplumun süreci gözetlemesine de imkân tanıyor. Bu aşamada konu ‘Açık kaynaklı yapay zekâ modellerinin yaygınlaşması fırsat mı, yoksa risk mi’ sorusuna sıkışmamalı. Asıl önemli olan, bu teknolojiyi sorumlu şekilde kullanmamıza yardımcı olacak ilkeleri, güvenlik önlemlerini ve etik standartları geliştirmek.”

Dijital ortamdaki her türden içerik doğrulama sistemine tabii tutulabilmeli

Dijital ortamdaki her türden içeriğin bir tür “dijital kimlik” ya da doğrulama sistemine tabii tutulabileceğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Burak Çeber, “Şimdiden büyük teknoloji şirketleri ve bazı araştırma kurumları, görsel, metin ya da videoların kaynağını gösterecek dijital filigranlar ve kimliklendirme standartları üzerinde çalışıyor. Yani bu sistem teknik olarak yapılabilir ve geliştiriliyor da. Ancak bu tek başına yeterli değil, kalıcı bir çözüm için etik ve hukuki düzenlemelere de ihtiyaç var.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Beyaz yakanın 2027 beklentilerinde dikkat çekici sonuçlar

2026-10-17T23:00:07.759+03:00

Yöneticilerin %51,1’i kış dönemini “Mücadele / Hayatta Kalma” olarak tanımlıyor

Araştırma ve danışmanlık şirketi AGS Global, C-Level ve üst düzey iş insanlarının katılımıyla gerçekleştirdiği "Sonbahara ve Şehre Dönüş: Beyaz Yakalı Yöneticilerin Eylül-Ekim Karnesi Araştırma Raporu"nu yayımladı.

Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden üst düzey yöneticileriyle gerçekleştirilen araştırma, beyaz yakalı profesyonellerin mevcut ekonomik koşullar altında radikal kararlar almak yerine "mevcut durumu koruma" ve "hayatta kalma" psikolojisine geçtiğini gözler önüne seriyor.

Fon Krizi Güveni Sarstı, Birikim Yapma Dönemi Kapandı

Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri yatırım ve sermaye piyasalarına yönelik tutumlarda ortaya çıktı. Son dönemde yaşanan fon krizinin ardından sermaye piyasalarına olan güven sorulduğunda, katılımcıların %51,1'i güveninin Kesinlikle Azaldığını, %21,3'ü ise Azaldığını ifade etti.

Enflasyonist ortamda kişisel birikimleri korumak için en çok tercih edilen liman %46,8 ile Altın ve Değerli Madenler olurken, katılımcıların %36,2'si artık yatırım yapamadığını dile getirdi. Dahası, artan maliyetler ve okula dönüş masrafları nedeniyle profesyonellerin %37,1'i birikim yapmayı tamamen durdurup sadece giderlere odaklandığını, %25,7'si ise harcamalarını radikal şekilde kıstığını belirtti.

Önümüzdeki Kışın Özeti: "Mücadele ve Hayatta Kalma"

Yöneticilerin %51,1'i girmekte olduğumuz kışa giriş sürecini tek bir kelimeyle "Mücadele / Hayatta Kalma" olarak özetliyor.

Türkiye ekonomisinin önümüzdeki 12-24 aylık gidişatına dair %29,8'lik bir kesim durgunluğun derinleşeceğini öngörürken, diğer bir %29,8'lik kesim belirsizliklerin yüksekliği nedeniyle öngörüde bulunamıyor.

2027 yılı beklentilerinde ise büyüme ve sıçrama beklentisinin yerini %53,2 ile "Stabilite ve Mevcut Durumu Koruma" aldı. Küresel ölçekte de umutlar sınırlı; katılımcıların %44,7'si küresel dengeler konusunda temkinli, %40,4'ü ise kötümser bir tablo çiziyor.

Özel Eğitim ve Sağlıkta Şartlar Zorlanıyor, Tatiller "Hayal" Oldu

Ekonomik kısıtlamalar, yaşam standartlarını ve temel harcamaları da doğrudan etkiledi:

Çocuğunu özel okula gönderenlerin %25,8'i diğer harcamalarından ciddi şekilde kısmak zorunda kalırken, %9,7'si çocuğunu devlet okuluna geçirdi. Ayrıca profesyonellerin %43,6'sı bütçe ve vakit kısıtı nedeniyle kendi kişisel veya profesyonel eğitimlerini erteledi.

Özel sağlık hizmetlerine erişimde %46,8'lik kesim sadece şirketlerinin sunduğu sağlık sigortası yan haklarıyla bu hizmeti alabildiğini vurguladı. Maliyetler nedeniyle tamamen kamu hastanelerine yönelenlerin oranı ise %27,7'ye ulaştı.

Geçtiğimiz yaz %23,4'lük kesim bütçe kısıtları nedeniyle tatil yapamazken, %17'si döviz kuruna rağmen yurt içindeki fiyatlardan kaçarak yurt dışına gitmeyi tercih etti. Gelecek tatil planları sorulduğunda katılımcıların %29,8'i sadece hayal kurabildiğini, %27,7'si ise sadece çalışmaya odaklandığını ifade etti.

Yeni teknolojik cihaz ihtiyacı olan %29,8'lik kesim, yüksek fiyatlar sebebiyle mevcut cihazını tamir ettirip kullanmaya devam ediyor.

İş Hayatında 'Sessiz Ayrılma' Yerini 'Statükoyu Koruma'ya Bıraktı

Sonbahara giriş katılımcıların %40,4'ünde nötr, %23,4'ünde yenilenmiş bir his yaratırken, %17'si ofise dönüşte "Eylül Sendromu" yaşıyor. Yöneticilerin %61,7'si ise "Tatil bitti" hissine rağmen ofiste iş temposuna hemen adapte olduklarını belirtiyor.

Kariyer hedeflerinde %46,8'lik çoğunluk mevcut pozisyonunu ve şartlarını korumaya odaklanmış durumda; radikal bir değişim veya kendi işini kurma arayışında olanların oranı yalnızca %14,9.

Yapay Zeka Bir Can Simidi Olarak Görülüyor

Araştırmanın teknoloji ayağında ise yapay zeka araçlarının yükselişi dikkat çekiyor. Üretken yapay zeka araçları beyaz yakalıların %34'üne iş süreçlerinde büyük bir rahatlama sağlarken, katılımcıların %63,8'i gelecekte bu teknolojilere ayak uyduran "pragmatik" profesyonellerin kariyerlerinde ön plana çıkacağına ve kazanacağına inanıyor.

"Beyaz Yaka İçin Sıçrama Değil, Siperde Bekleme Dönemi"

Araştırma sonuçlarını değerlendiren AGS Global Kurucusu Ahmet Güler, iş dünyasının içinden geçtiği psikolojik ve ekonomik daralmaya dikkat çekerek şu çıkarımları paylaştı:

"Araştırmamız açıkça gösteriyor ki, beyaz yakalı profesyoneller ve üst düzey yöneticiler için artık büyüme, risk alma ve sıçrama dönemi değil; tam anlamıyla 'siperde bekleme ve hayatta kalma' dönemi yaşanıyor. Özellikle son dönemde piyasaları sarsan fon krizleri, yöneticilerin yatırım iştahını ve sermaye piyasalarına olan güvenini ciddi şekilde tahrip etmiş durumda. Enflasyonist baskı ise bırakın yatırım yapmayı, beyaz yakanın tasarruf ve birikim yapma refleksini tamamen felç etmiş. Yöneticilerin, çocuklarının eğitimi veya özel hastane kullanımı gibi en temel standartlarını koruyabilmek için şirket yan haklarına sıkı sıkıya tutunduğunu, bu sebeple radikal kariyer maceralarından kaçındığını çok net görüyoruz. 2027'ye giden yolda iş dünyasının ana pusulası büyüme değil, mevcut şartları koruyarak bu fırtınalı dönemi en az hasarla atlatmak olacaktır."

Genç İçerik Üreticisi Suat Alper Akgül’den Dev Rekor: YouTube Shorts’ta 150 Milyon İzlenme!

2026-10-17T22:58:48.349+03:00

Dijital medyanın ve içerik üretim dünyasının dinamik ismi Suat Alper Akgül, özgün projeleriyle dikkat çekmeye devam ediyor.

Suat Alper Akgül Kimdir?

16 yaşında olan ve eğitim hayatını 11. sınıf öğrencisi olarak İzmir’de sürdüren Suat Alper Akgül; genç yaşta dijital içerik üreticiliği, yazılım projeleri ve yapay zeka alanında gösterdiği istikrarlı çalışmalarla adından söz ettiriyor. Hem lise eğitimini başarıyla yürütüp hem de dijital dünyada önemli projelere imza atan Akgül, disiplinli çalışmasıyla dikkat çekiyor. Eğitim hayatı ile içerik üreticiliğini başarıyla dengeleyen genç yetenek, YouTube Shorts platformunda yakaladığı 150 milyon izlenme ve 1,5 milyon beğeni ile büyük bir başarıya imza atarak 200 bin aboneye doğru emin adımlarla ilerliyor.

Prestijli Yapay Zeka Sertifikaları ve Güçlü Altyapı

Sadece içerik üretmekle kalmayıp teknoloji alanında kendini sürekli geliştiren Suat Alper Akgül, sahip olduğu altyapıyla fark yaratıyor. Uluslararası geçerliliğe sahip Google, IBM ve LinkedIn yapay zeka sertifikalarını elinde bulunduran Akgül, içerik üretim süreçlerinde üretken yapay zeka araçlarını ve 3D modelleme teknolojilerini profesyonel düzeyde harmanlıyor.

Shorts Dünyasında Dikkat Çeken Yükseliş

Popüler oyun kültüründen dinamik kurgu tekniklerine kadar geniş bir yelpazede ürettiği kısa videolarla (Shorts) geniş kitlelere ulaşan Akgül, dijital platformların dinamiklerini başarıyla kullanıyor. Kısa süre içinde ulaştığı 150 milyon izlenme ve 1,5 milyon beğeni, ortaya koyduğu emeğin ve vizyonun karşılığını bulduğunu açıkça gösteriyor.

Geleceğin Başarılı İsimleri Arasında

İzmir’den dijital dünyaya açılan bu yolda; yaratıcı YouTube içerikleri ve yapay zeka alanındaki yetkinlikleriyle adından söz ettiren Suat Alper Akgül, geleceğin başarılı isimleri arasında gösteriliyor. 200 bin abone eşiğini aşmaya hazırlanan Akgül, önümüzdeki dönemde hayata geçireceği yepyepyeni projelerde çok daha iddialı işlere imza atmaya hazırlanıyor.

Medya Serhat Kılıç’ı Sosyal Medya ise Çağan Efe Ak’ı konuştu

2026-10-15T14:01:44.541+03:00

Çağan Efe Ak 256 bin 618 yansımayla Eylül 2026’nın en çok konuşulan oyuncusu olurken, hayatını kaybeden Serhat Kılıç ise 7 bin 236 yansımayla medyanın zirvesine yerleşti.

Dijital platformların yaygınlaşması ve Türkiye'nin dizi ihracatındaki başarısı, yerli oyuncuların farklı kıtalarda izleyiciyle buluşmasını sağlarken sektördeki rol alma ve mevcut projelerde yerini koruma rekabetini de artırıyor. Daha geniş kitlelere ulaşmayı hedefleyen yapımcıların hakkında en çok konuşulan oyuncuları tercih etmesi, medya ve sosyal medyadaki görünürlüğün önemini artırıyor.

MTM Medya Takip Merkezi, En Çok Konuşulan Oyuncular Raporu kapsamında 1–30 Eylül 2026 tarihleri arasında televizyon, internet, yazılı basın ve sosyal medyadaki yansımaları 10 bini aşkın kaynak üzerinden inceledi. Peki, televizyon dizilerinde birbirinden farklı karakterlere hayat veren oyunculardan hangisi hangi mecrada ne kadar konuşuluyor? Medyadaki yansıma rakamları ne söylüyor?

Sosyal Medyada Çağan Efe Ak ve Ata Yaşat Öne Çıktı

Kanal D’nin “Daha 17” dizisinde rol alan genç oyuncu Çağan Efe Ak, 256 bin 618 yansımayla tüm mecralarda ilk sıraya yerleşti. Ata Yaşat 244 bin 683, Helin Elveren 243 bin 719, Ceren Ayruk ise 242 bin 143 yansımayla Ak’ı takip etti. Dört oyuncunun toplam yansıması 987 bin 163’e ulaştı. Halil İbrahim Ceyhan ise 175 bin 633 yansımayla listede beşinci sıraya oturdu.

Geleneksel Medyanın Gündeminde Serhat Kılıç ve Kadir İnanır Vardı

Eylül ayı başında hayatını kaybeden Seksenler dizisinde oynadığı “Ergun Plak” karakteri ile tanınan oyuncu Serhat Kılıç, 7 bin 236 yansımayla geleneksel medya listesinin zirvesine yerleşti. Oyuncunun vefatının ardından yayınlanan veda mesajları ve cenaze töreni haberlerde geniş yer buldu. Haziran'da yaşamını yitiren ve sonrasında miras paylaşım haberlerine konu olan emektar Yeşilçam oyuncusu Kadir İnanır ise 6 bin 634 yansımayla listede ikinci oldu. Ünlülere yönelik operasyonlarla gündeme gelen Aras Bulut İynemli 4 bin 248, Melis Sezen ise 3 bin 974 içerikle konuşuldu. Kalp krizi sonrası sağlık durumuna ilişkin açıklamalarla gündeme gelen Cem Yılmaz ise 3 bin 763 yansımayla geleneksel medyada beşinci sırada yer aldı.

MTM Medya Takip Merkezi verileri, eylül ayında oyuncuların medya görünürlüğünün yalnızca ekran performanslarından değil, özel yaşamları ve sanat dünyasındaki gelişmelerden de beslendiğini; sosyal medya ve geleneksel medyada farklı isimlerin öne çıktığını ortaya koyuyor.

Dünyanın gıda ambarı Türkiye

2026-10-15T11:37:45.293+03:00

Türkiye, 2026 yılının ocak – eylül döneminde 27 milyar dolarlık tarım ürünleri ihraç etti

Türkiye, 2026 yılının ilk dokuz ayında tarım ürünleri ihracatını yüzde 4 geliştirerek 27,1 milyar dolara taşıdı. Türkiye’nin yıllık tarım ürünleri ihracatı da yüzde 4’lük artışla 37,5 milyar doları aştı.

Fındıktan kuru incire, kirazdan levreğe, kuru üzümden una, turşudan Türk somonuna, defneden yumurtaya, narenciye ürünlerinden zeytinyağına uzanan geniş ürün yelpazesiyle dünya pazarlarına ulaşan Türkiye'nin tarımsal ihracatında Ege Bölgesi 7,8 milyar dolara ulaşan yıllık performansıyla yüzde 21 pay alarak öne çıkıyor.

Dört iklimin yaşandığı Türkiye, bereketli toprakları, üç tarafını çeviren denizleri sayesinde Avrupa’nın en büyük üreticisi olurken, dünya genelinde ilk 10 ülke arasında yerini alıyor.

Fındık, kuru incir, kuru kayısı, kuru üzüm, levrek, çipura, defne, kekik ve kiraz gibi ürünlerde dünya çapında zirvede yer alan Türkiye dünya genelinde 175 ülkeye gıda ürünleri ihraç ediyor.

Dünya Gıda Günü nedeniyle bir mesaj yayınlayan Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Muhammet Öztürk, Türkiye’nin gıda ürünleri ihracatındaki başarısının ve bu ihracatta Ege Bölgesi’nin liderliğinin altını çizdi.

Çekirdeksiz kuru üzüm, deniz levreği ve çipura ilk üçte

2026 yılının ocak – eylül döneminde Ege Bölgesi’nden 5 milyar 125 milyon dolarlık tarım ürünleri ihraç edildiği bilgisini veren Öztürk, “Çekirdeksiz kuru üzüm 331 milyon dolarlık ihracatla ilk sırada yer alıyor. Deniz levreği 258 milyon dolar, çipura 239 milyon dolar, ayçiçeği yağı 174 milyon dolar, soya yağı 147 milyon dolarlık ihracatla ilk beşte gıda ürünlerimiz oldu” şeklinde konuştu.

Ege Bölgesi’nden 169 ülkeye gıda ürünleri ihraç edildiğini ifade eden Öztürk öne çıkan pazarlar hakkında şu bilgileri verdi: “Amerika Birleşik Devletleri 388 milyon dolarlık tarım ürünler ihracatıyla ilk sırada yer aldı. İkinci basamağın sahibi 357 milyon dolarla İngiltere olurken, Rusya Federasyonu’na 313 milyon dolarlık tarım ürünleri ihraç ettik. Bu ülkeleri 300 milyon dolarla İtalya ve 296 milyon dolarla Almanya takip etti.”

Gıda ihracatçılarımızı 5 fuara götürüyoruz

Ege İhracatçı Birlikleri’nin uzun yıllardır dünyanın en prestijli gıda fuarlarının Türkiye Milli Katılım Organizasyonuna imza attığı bilgisini veren Başkan Öztürk; “Amerika Birleşik Devletleri’nde New York Fancy Food ve Kaliforniya’daki Natural Product Expo West Fuarlarına, Japonya’da Foodex Fuarına, Almanya Nünberg’teki Biofach Organik Ürünler Fuarına ve Çin Uluslarararası İthalat Fuarı’nda Türk gıda sektörünü temsil ediyoruz. Dünya’nın en büyük gıda ithalatçısı ABD’de Türk gıda ürünlerinin tüketimini artırmak için Turkish Tastes isimli TURQUALITY Projesini 8 yıldır başarıyla sürdürüyoruz. Bu proje sürecinde ABD’ye gıda ihracatımız 750 milyon dolardan 2 milyar dolar seviyesine ulaştı. Sektörel ticaret heyetleri ve alım heyetleriyle Türkiye’nin gıda ihracatının artması için emek veriyoruz. Bu çabalar sonucunda orta vadede Türkiye’nin tarım ürünleri ihracatında 50 milyar dolara ulaşacağına inanıyoruz” ifadelerini kullandı.

Tarım ürünlerinde Ege Bölgesi’nin yeni hedef 10 milyar dolar

Ege İhracatçı Birlikleri’nin tarım ürünleri ihracatının 2026 yılı sonunda 8 milyar dolara ulaşması için çaba gösterdiklerini aktaran EİB Koordinatör Başkanı Muhammet Öztürk, İzmir’de kurulan tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde üretimin başlamasıyla birlikte orta vadede Ege Bölgesi’nden yapılan tarım ürünleri ihracatının 10 milyar dolara çıkmasını öngördüklerini sözlerine ekledi.

Ege Bölgesi’nin ihracatta öne çıktığı gıda ürünleri;

2025 yılında Türkiye 570 milyon dolarlık levrek ürünü ihraç ederken, bu ihracatın yüzde 90’ını oluşturan 511 milyon doları Ege Bölgesi’nden gerçekleştirildi.

Ege Bölgesi, 2025 yılında 453 milyon dolarlık çipura ihraç etti. Bu rakam Türkiye’nin 507 milyon dolarlık çipura ihracatında yüzde 89’luk oranı temsil etti.

Türkiye geneli 107 milyon dolarlık alabalık ihraç edilirken, Ege Bölgesi 67 milyon dolarlık ihracatla alabalık ihracatından yüzde 56 pay aldı.

Türkiye’nin dünya lideri olduğu turşu ihracatında biber turşuları ve kornişon turşuları öne çıkıyor.

2026 yılının ocak – eylül döneminde Türkiye, 130 milyon dolarlık biber turşusu ihraç ederken, biber turşusu ihracatında 101 milyon dolarını Egeli ihracatçıların imzası vardı.

129 milyon dolarlık kornişon turşusu ihracatının 94 milyon dolarlık büyük dilimini Egeli ihracatçılar dünyanın dört bir tarafına ulaştırdı.

Türkiye’nin dünya ikincisi olduğu kuru domates ihracatında da aslan payı Ege Bölgesi’nin oldu. 132 milyon dolarlık kuru domates ihracatında Ege Bölgesi 118 milyon dolarlık büyük dilimle temsil edildi.

Türkiye, 2026 yılının ocak-eylül döneminde 273 milyon dolarlık zeytin ve zeytinyağı ihraç ederken, bu ihracatın yüzde 63’ünü Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği üyeleri gerçekleştirdi.

Türkiye’nin 82 milyon dolarlık zeytinyağı ihracatında Ege Bölgesi’nin payı yüzde 83’e ulaşırken, sofralık zeytin ihracatçıları Türkiye’ye 168 milyon dolar döviz kazandırırken bu ihracatın 88 milyon dolarlık kısmını Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği üyeleri kazandırdı.

Türkiye’nin 2025/26 sezonunda 465 milyon dolarlık kuru üzüm ihracatında Egeli ihracatçılar yüzde 98’lik payı temsil ederken, Egeli ihracatçılar 354 milyon dolarlık kuru incir ihracatında yüzde 80’ine imza atıyor.

Türkiye, defne yaprağı kekik ihracatında dünya lideri. Sektörel kaynaklara göre ülkemiz dünya kekik ticaretinin yaklaşık yüzde 70–75'ini, dünya defne ihtiyacının ise yaklaşık yüzde 90'ını karşılıyor.

2026 yılı Ocak–Eylül döneminde Türkiye'nin kekik ihracatı 80,2 milyon dolar olarak gerçekleşirken, bunun 76,3 milyon doları Ege İhracatçı Birliklerimiz tarafından gerçekleştirildi. Türkiye’nin kekik ihracatının yüzde 95’i Ege Bölgesi’nden yapıldı.

Aynı dönemde Türkiye'nin defne yaprağı ihracatı 37,9 milyon dolar olurken, Ege İhracatçı Birliklerimizin ihracatı 23,2 milyon dolara ulaştı. Defne yaprağı ihracatında Ege Bölgesi’nin payı yüzde 61,2 oldu.

Her 5 kişiden biri iş için şehir değiştiriyor

2026-10-14T17:37:10.597+03:00

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı İç Göç İstatistikleri’ne göre, Türkiye’de 488 bin 643 kişi iş bulmak, işe başlamak veya iş değişikliği nedeniyle farklı bir şehre taşındı. İller arası göç eden her 5 kişiden birinin iş gerekçesiyle yer değiştirmesi, istihdam olanaklarının şehirler arasındaki dağılımını yeniden gündeme taşıdı. Bu kapsamda NEFA Gençlik ve Ticaret Platformu, gençlerin farklı şehirlerdeki iş dünyasıyla bağlantı kurabilmesine, profesyonel çevrelerini geliştirmesine ve kariyer fırsatlarını daha yakından tanımasına yönelik çalışmalarını sürdürüyor…

Türkiye’de iş olanaklarına erişim, şehirler arası göçün önemli nedenlerinden biri olmaya devam ediyor. TÜİK verilerine göre, 2025 yılında toplam 2 milyon 475 bin 19 kişi iller arasında göç ederken, bunların 488 bin 643’ü iş ve tayin gerekçesiyle şehir değiştirdi. İş nedeniyle en fazla göç alan şehir 72 bin 141 kişiyle İstanbul olurken, Ankara 41 bin 313, İzmir ise 24 bin 665 kişiyle öne çıktı. Veriler, iş gücü hareketliliğinin büyükşehirlerde yoğunlaştığını ortaya koyarken, farklı şehirlerdeki istihdam fırsatlarına erişim ve profesyonel bağlantıların önemi de gündeme geliyor.

“GENÇLER İŞ FIRSATLARINA ULAŞMAK İÇİN ŞEHİR DEĞİŞTİRMEK ZORUNDA KALMAMALI”

İş nedeniyle yaşanan göç hareketliliğini değerlendiren NEFA Gençlik ve Ticaret Platformu Kurucusu ve Medar İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Konuralp Yılmaz, istihdam olanaklarının belirli şehirlerde yoğunlaşmasının gençlerin kariyer tercihlerini de etkilediğine dikkat çekti.

Yılmaz, “Bugün pek çok genç, eğitim aldığı veya yaşadığı şehirde kendisine uygun bir iş fırsatı bulamadığında başka bir şehre yöneliyor. Elbette şehir değiştirmek yeni deneyimler ve fırsatlar kazandırabilir. Ancak burada önemli olan, gençlerin yalnızca iş bulabilmek için yaşadıkları şehirden ayrılmak zorunda hissetmemesi. Türkiye’nin farklı şehirlerinde önemli bir genç nüfus ve girişimcilik potansiyeli bulunuyor. Bu potansiyelin iş dünyasıyla daha güçlü buluşması gerekiyor. Gençlerin bulundukları şehirlerde de farklı sektörleri tanıyabilmesi, iş insanlarıyla iletişim kurabilmesi ve kendilerine bir kariyer yolu çizebilmesi oldukça önemli” dedi.

“İŞ FIRSATLARINA ERİŞİMDE PROFESYONEL ÇEVRE ÖNEMLİ”

Gençlerin iş hayatına hazırlanırken yalnızca akademik bilgiyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Yılmaz, profesyonel ilişkilerin kariyer yolculuğundaki önemine değindi.

Yılmaz, “Bir gencin kariyerini şekillendiren unsurlardan biri de doğru insanlarla doğru zamanda tanışabilmesi. Bazen farklı bir sektörden iş insanıyla yapılan sohbet, hiç düşünülmeyen bir kariyer alanının kapısını açabiliyor. Ancak her gencin bu bağlantılara ulaşma imkânı aynı değil. Biz gençlerin iş dünyasını yalnızca büyükşehirlerde değil, bulundukları çevrede de yakından tanıyabilmesini önemsiyoruz. İş dünyasının deneyimini gençlerle paylaşması, onların seçeneklerini görmesini ve daha bilinçli kararlar almasını sağlayabilir” ifadelerini kullandı.

NEFA, GENÇLERLE İŞ DÜNYASI ARASINDA BAĞ KURUYOR

Gençlerin profesyonel hayata daha hazırlıklı adım atmasını amaçlayan NEFA Gençlik ve Ticaret Platformu, farklı sektörlerden girişimcileri, yöneticileri ve iş insanlarını gençlerle bir araya getiriyor. Düzenlediği buluşmalar, networking etkinlikleri ve deneyim paylaşımına dayalı organizasyonlarla gençlerin iş dünyasını yakından tanımasına, profesyonel ilişkiler geliştirmesine ve farklı kariyer seçeneklerini değerlendirmesine katkı sağlamayı hedefliyor.

İş dünyası ile gençler arasındaki iletişimin güçlendirilmesinin uzun vadede önemli kazanımlar sağlayacağını belirten Yılmaz, “Gençlerin kendi şehirlerinde de fırsatları görebilmesi, girişimcilik konusunda cesaret kazanması ve farklı sektörlerle bağlantı kurabilmesi gerekiyor. NEFA olarak gençlerle iş dünyasını aynı ortamda buluşturarak bu iletişimi güçlendirmeye çalışıyoruz. Amacımız yalnızca yeni tanışıklıklar oluşturmak değil, gençlerin kariyer yolculuklarında yararlanabilecekleri kalıcı bir iletişim ağına katkı sağlamak. Çünkü fırsatlara erişimin ilk adımı çoğu zaman doğru bağlantıları kurabilmekten geçiyor” diye konuştu.

Gıdanın üçte biri israf ediliyor, 700 milyon kişi yatağa aç giriyor

2026-10-10T21:27:15.958+03:00

Dünyanın en önemli problemlerinden biri olan gıda güvenliği ve tarımın dönüşümü 16'ncı Boğaziçi Zirvesi kapsamında düzenlenen panelde ele alındı. Panelde tarımda verimliliği artırmanın ve dijital dönüşümün bir zorunluluk olduğu vurgusu yapılırken, Türkiye'nin de bu alanda öncü bir rol oynayabileceğine dikkat çekildi.

16'ncı Boğaziçi Zirvesi kapsamında, Uluslararası İşbirliği Platformu (UİP) Yönetim Kurulu Üyesi Neslihan Tonbul'un moderatörlüğünde düzenlenen 'Bolluğun Ötesinde: Dayanıklı Bir Gelecek için Tarımı, İklimi ve Gıda Güvenliğini Yeniden Düşünmek' paneline, Cargill CEO'su Murat Tarakçıoğlu, Tiryaki Agro CEO'su Süleyman Tiryaki, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden Prof Dr. Ece Turhan, Eskişehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, ANT Systems CEO'su ve Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Can Yurdakul ve UPL Türkiye Ülke Müdürü, Orta Asya-Ortadoğu-Rusya-Belarus Bölge Başkanı M. Murat Yahyaoğlu katıldı.

Panelde tarım, gıda üretimi ve su kaynaklarının yönetiminde sürdürülebilir çözümler ve inovasyonlar tartışılırken, katılımcılar iklim değişikliği ve artan nüfus baskısı altında küresel gıda güvenliği, su kaynaklarının yönetiminde yaşanan kritik zorlukları; acil çözüm yolları ile tarım ve suyun geleceğini şekillendirecek stratejileri ve teknolojik inovasyonları masaya yatırdı.

GIDANIN ÜÇTE BİRİ İSRAF EDİLİYOR, 700 MİLYON KİŞİ YATAĞA AÇ GİRİYOR

Tarım ve gıda güvenliğinin artık sessiz sektörler değil, küresel istikrarın ve insanlığın geleceğinin temeli olduğunu belirten Neslihan Tonbul, dünyada üretilen gıdanın üçte birinin kaybolduğunu ya da israf edildiğini, buna karşılık 700 milyondan fazla insanın ise aç yattığını belirtti. Bu durumun bir istatistik olmaktan öte çözüm bekleyen bir kriz olduğunun altını çizen Tonbul, "İklim değişikliği bu tabloyu daha da karmaşık hale getiriyor. Değişen yağış rejimleri, azalan verimlilik, uzun kuraklıklar, ani seller, Avrupa’da rekor sıcaklıklar... Tüm bunlar üretimi, tedariki ve yaşamı tehdit ediyor. Artık mesele sadece üretmek değil; adil, akıllı ve sürdürülebilir üretim yapmak." dedi.

Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, Eskişehir olarak su kaynaklarını korumak ve tarımı geleceğe taşımak için yeni modeller geliştirdiklerini belirtti. Ünlüce, "Yerel üreticilerle birlikte rejeneratif tarım uygulamalarını, akıllı sulama sistemlerini ve gıda atıklarının enerjiye dönüştüğü döngüsel ekonomi modellerini destekliyoruz. Gıda sadece toprak değil, aynı zamanda bilim, ekonomi, teknoloji, diplomasi ve etik meselesi." ifadelerini kullandı.

İZLENEBİLİR TARIM SİSTEMLERİ YAYGINLAŞIYOR

Cargill Türkiye CEO'su Murat Tarakçıoğlu da dünyayı sorumlu, güvenli ve sürdürülebilir şekilde beslemeyi görev olarak gördüklerini ifade ederek, "Tarımda verimliliği artırmak, israfı azaltmak ve karbon ayak izini düşürmek için teknolojiyi, veriyi ve çiftçiyi bir araya getiriyoruz. Toprakla teknoloji arasında bir köprü kurmak, geleceğin tarımını bugünden planlamak istiyoruz." dedi.

Tiryaki Agro CEO'su Süleyman Tiryakioğlu ise tarımın geleceğinde sürdürülebilirlik, inovasyon ve dijital dönüşümün birlikte ilerlemesi gereğine dikkat çekti. 50’den fazla ülkede üreticiyle çalıştıklarını kaydeden Tiryakioğlu, "Eğer çiftçi desteklenmezse, ne inovasyonun ne de teknolojinin bir anlamı kalmıyor. Tedarik zincirinin her halkasında şeffaflık, takip edilebilirlik ve verimlilik esas. Bu yüzden izlenebilir tarım sistemlerini hızla yaygınlaştırıyoruz." diye konuştu.

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Ziraat Fakültesi'nden Prof. Dr. Ece Turhan da 'akademi ile özel sektör iş birliği tarımın geleceğinde nasıl bir rol oynamalı?' sorusunu şöyle yanıtladı:

"Bilim, tarımın kalbidir. Üniversiteler artık sadece bilgi üreten kurumlar değil; bu bilgiyi sahaya taşıyan, çiftçiye ve sanayiye uygulayan merkezler olmalı. İklim kriziyle mücadelede en büyük gücümüz, veri tabanlı tarım ve yerel bilgi birikiminin birleşimi olacak. Gençleri tarıma çekmek, geleceğin çiftçilerini eğitmek zorundayız."

TÜRKİYE TARIMSAL İNOVASYONUN MERKEZİ OLABİLİR

Tarım teknolojileri alanında faaliyet gösteren ANT Systems'in CEO'su Can Yurdakul da tarımda dijital dönüşümün artık bir seçenek değil, bir zorunluluk olduğunu vurguladı. Yurdakul, teknoloji tarafında yaptıklarını şu sözlerle anlattı:

"Sensörlerden gelen verilerle toprağın nemini, bitkinin sağlığını, hava koşullarını anlık olarak ölçüyoruz. Yapay zekâ destekli sistemlerle çiftçiye ‘ne zaman, ne kadar sulama yapmalı, hangi gübreyi kullanmalı’ gibi karar destek mekanizmaları sunuyoruz. Bu sadece verimliliği artırmıyor, aynı zamanda doğayı da koruyor."

UPL Türkiye Ülke Müdürü, Orta Asya-Ortadoğu-Rusya-Belarus Bölge Başkanı M. Murat Yahyaoğlu ise tarımın artık yerel bir mesele değil, bölgesel ve küresel bir dayanışma alanı olduğuna dikkat çekerek, "UPL olarak Orta Asya, Orta Doğu ve Avrupa arasında köprü kuruyoruz. Amaç sadece daha fazla üretim değil; çiftçiyi bilgiyle güçlendirmek, sürdürülebilir üretimi yaygınlaştırmak. Türkiye, bu coğrafyada tarımsal inovasyonun merkezi olabilir." dedi.

Tanıtım

2026 Hurda Demir Fiyatları, Endüstriyel Sınıflandırma ve Kârlılık Stratejileri

2026-10-10T20:57:43.245+03:00

Ağır sanayinin, kentsel dönüşümün ve altyapı projelerinin ana omurgasını oluşturan çelik üretimi, günümüzde büyük ölçüde geri dönüştürülmüş hurda demire dayanmaktadır. Özellikle "yeşil çelik" (green steel) üretim hedefleri ve ark ocaklı (EAF) demir-çelik fabrikalarının kapasite artışları, hurda demiri 2026 yılında stratejik bir hammadde konumuna yükseltmiştir. Kentsel dönüşüm şantiyelerinden fabrika sökümlerine, talaşlı imalat atölyelerinden ağır vasıta tamirhanelerine kadar geniş bir yelpazede ortaya çıkan demir hurdası, işletmeler için çok güçlü bir finansman ve öz sermaye kaynağıdır.

Arnavutköy, Çerkezköy, Kapaklı gibi Avrupa Yakası ve Trakya sanayi havzalarından Afyonkarahisar ve İzmir'e kadar uzanan geniş bir endüstriyel ağda, hurda demirin kaynağında doğru ayrıştırılıp piyasa gerçeklerine göre faturalandırılması, atık yönetimini kârlı bir operasyona dönüştürmenin temel şartıdır.

Sanayide İşlem Gören Başlıca Hurda Demir Çeşitleri

Hurda Fiyatları, geri dönüşüm fırınlarındaki erime süresine, karbon oranına ve malzemenin kalınlığına (et kalınlığına) göre sınıflandırılır. Kalite sınıfı yükseldikçe, hurdanın fabrikalar tarafından alım fiyatı da artar. Piyasada en çok talep gören hurda demir kaliteleri şunlardır:

● DKP Hurda Demir: Üretim artığı olarak ortaya çıkan, preslenmiş, yumuşak, firesiz ve et kalınlığı yüksek olan en kaliteli hurda demir türüdür. Otomotiv yan sanayi, beyaz eşya üreticileri ve sac işleme merkezlerinden çıkar. Fırınlarda en hızlı eriyen ve en az cüruf bırakan malzeme olduğu için demir hurdaları arasında her zaman en yüksek fiyattan işlem görür.

● Ekstra Hurda Demir: Kentsel dönüşüm şantiyelerinden sökülen çelik konstrüksiyonlar, kalın sanayi boruları, iş makinesi parçaları ve kalın I/U profillerden oluşur. DKP'den sonra en değerli ikinci sınıftır.

● 1. Sınıf ve 2. Sınıf Hurda Demir: İnşaat yıkımlarından çıkan nervürlü demirler, eski kalorifer petekleri, teneke saclar, makine kaportaları ve hafif paslanmış profil artıklarıdır. Kalınlıklarına göre 1. sınıf (daha kalın) ve 2. sınıf (daha ince) olarak ayrılır.

● Pik Döküm Hurdası: Karbon oranı yüksek, kırılgan ve ağır olan demir türüdür. Eski tip döküm kalorifer petekleri, ağır vasıta fren diskleri, motor blokları ve tekstil makinelerinin döküm ayaklarından elde edilir.

● Demir Talaşı: CNC torna ve freze tezgahlarında yapılan talaşlı imalat sonucunda ortaya çıkan kıymık şeklindeki atıklardır. Hacimli ancak hafif oldukları için fırınlarda erirken yüksek fire (yanma) verirler, bu sebeple fiyatları parça demirlere göre daha düşüktür.

Hurda Demir Fiyatlarını Belirleyen Temel Dinamikler

Bakır ve alüminyum gibi metaller Londra Metal Borsası'na (LME) endeksliyken, hurda demir fiyatları küresel çelik endekslerine ve arz-talep dengesine göre belirlenir. Şantiyelerin ve fabrikaların bu parametreleri güncel olarak takip etmesi büyük önem taşır:

Fiyatlandırma Faktörü	Piyasa Etkisi	Değerleme Kriteri
Küresel HMS 1/2 Endeksi	Doğrudan / Global	Dünyada en çok işlem gören "Heavy Melting Steel" (Ağır Ergitme Çeliği) oranlarıdır. Türkiye'nin ithal ettiği hurda demirin tonajlı USD fiyatı, iç piyasadaki kilogram taban fiyatını belirler.
Döviz Kuru Volatilitesi	Doğrudan / Yerel	Demir-çelik fabrikaları ihracat odaklı çalıştığı ve hammadde ithal ettiği için, dolar ve euro kurlarındaki değişimler iç piyasadaki TL alım fiyatlarına doğrudan yansır.
Bölgesel Fabrika Talebi	Yüksek / Dönemsel	İskenderun, Marmara (Karabük/İzmit) ve Ege bölgesindeki ark ocaklı dev demir-çelik fabrikalarının hurda stok durumları ve kapasite kullanım oranları fiyatlarda dönemsel artışlar yaratır.
Lojistik ve Tonaj (Hacim)	Orta - Yüksek	Demir, özgül ağırlığı yüksek bir metaldir. Nakliye maliyetleri kritik olduğundan, şantiyeden veya fabrikadan tek seferde çıkan 15-20 tonluk yüksek hacimli teslimatlara "tonaj farkı" (özel iskonto) eklenerek daha yüksek alım fiyatı sunulur.

Endüstriyel Tesis Sökümü, Kesim ve Satış Stratejileri

Yüksek tonajlı hurda demir ticareti, sadece malzemenin tartılmasından ibaret değildir. Özellikle sanayi tesislerinin sökümü, çelik çatıların indirilmesi veya binaların iç sökümü operasyonları ciddi bir mühendislik ve lojistik altyapısı gerektirir.

Yerinde Oksijenli Kesim (Şaloma): Büyük çelik konstrüksiyonlar, eski silolar, asit tankları ve asansör sistemleri nakliyeye uygun değildir. Bu tür malzemelerin, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) standartlarına uygun profesyonel kesim ekipleri tarafından sahanızda oksijenle kesilerek küçültülmesi gerekir.
Kaynakta Doğru Ayrıştırma: İşletmelerin talaş hurdası ile DKP sacı veya inşaat demiri ile bakır/alüminyum alaşımlı motor parçalarını aynı konteynerde biriktirmemesi gerekir. Karışık (fireli) satılan malzemenin değeri düşerken, türüne göre ayrıştırılmış hurda her zaman üst marjdan fiyatlanır.
Hassas Kantar ve Kurumsal Evraklandırma: Yüzlerce tonluk sevkiyatların, Sanayi Bakanlığı onaylı kalibre edilmiş mobil veya tır kantarlarında şeffafça tartılması ticari güvenin temelidir. Ayrıca büyük şantiyeler ve kurumsal firmalarla yapılan anlaşmalarda, atık teslim formlarının (MoTAT) doldurulması ve fatura irsaliyelerinin muhasebe standartlarına tam uyumlu kesilmesi, ticari sürekliliği güvence altına alır.

Hurda demir fiyatları maksimum verim elde etmek için; piyasa endekslerini yakından takip eden, kendi vinç/tır filosuna sahip ve ağır söküm işlemlerini hızla tamamlayabilen kurumsal geri dönüşüm partnerleriyle çalışmak işletmenizin gücüne güç katacaktır.

Eylül 2026’da en çok konuşulan diziler!

2026-10-08T13:53:56.929+03:00

Eylül ayında medya ve sosyal medyada en çok konuşulan yapımlar arasında zirveyi “Daha 17” aldı; onu “Muhtemel Aşk” ve “Uzak Şehir” izledi. TV, internet ve yazılı basında ise “Tuzlu Kahve” öne çıktı.

Eylül, televizyon dünyasında rekabetin yeniden hızlandığı ay oldu. Yerleşik yapımlar sadık izleyici kitlesiyle zirvedeki yerini kaptırmamaya çalışırken, yeni diziler yarattıkları merak ve dijital hareketlilikle yarışa dahil oldu. Yaz ekranında kendine izleyici bulan yapımların da yeni sezona taşınmasıyla dizi rekabeti yalnızca reytinglerde değil, sosyal medya ve haber gündeminde de kendini gösterdi.

“Daha 17” Yazdan Gelen İlgiyi Eylül Liderliğine Taşıdı

MTM Medya Takip Merkezi tarafından 1–30 Eylül 2026 tarihleri arasında 10 bini aşkın kaynak üzerinden hazırlanan “En Çok Konuşulan Diziler” araştırmasında, en fazla yansıma alan 20 dizi incelendi. Yapımlar toplam 3 milyon 98 bin 580 yansımaya ulaştı; bu toplamın yüzde 99’unu sosyal medya oluşturdu.

Kanal D’de yayınlanan ve kayıp kardeşini arayan Aras’ın hikâyesini anlatan “Daha 17”, 461 bin 422 yansımayla ilk sırada yer aldı. Defne’nin Kadir ve Tolga arasında şekillenen aşk hayatını merkeze alan Show TV dizisi “Muhtemel Aşk” ile Kanada’dan Mardin’e gelen Alya’nın Albora ailesiyle mücadelesini konu alan Kanal D yapımı “Uzak Şehir” arasındaki yarış oldukça yakın geçti. İki dizi arasında yalnızca 617 yansıma fark oluştu. İlk beşi “Halef: Köklerin Çağrısı” ile “Aşk ve Taht” tamamladı.

Komedinin Yükselişi: “Tuzlu Kahve” Haber Medyasının Zirvesinde

Sosyal medyanın genel sıralamayı belirlediği araştırmanın TV, internet ve yazılı basında kanadında ise farklı yapımlar öne çıktı. Star TV’de yayınlanan, Derin ile Mehmet’in evlenme kararının; birbirine tamamen zıt iki aileyi karşı karşıya getirdiği “Tuzlu Kahve”, 3 bin 71 yansımayla ilk sırada yer aldı. Birbirine zıt iki ailenin ortasında gelişen imkânsız aşkı anlatan Kanal D dizisi “Haysiyet” ikinci, farklı yaşam biçimlerine sahip aileleri karşı karşıya getiren Show TV yapımı “Kızılcık Şerbeti” ise üçüncü oldu.

Geride bıraktığımız Eylül ayında ortaya çıkan tablo, dizi rekabetinin ekran performansından çok mecralı görünürlüğe doğru genişlediğini ortaya koyuyor. Yazdan sezona taşınan yapımlar, yeni dizilerin yarattığı merak ve yerleşik yapımların haber değeri farklı mecralarda farklı karşılık buluyor. MTM Medya Takip Merkezi verileri, sosyal medyanın toplam yansımanın belirleyici alanı olduğunu; haber medyasında ise farklı yapımların öne çıkabildiğini ortaya koyuyor.

Türkiye 'grileşen' bir toplum yapısına doğru değişiyor!

2026-10-07T12:18:58.547+03:00

Türkiye’nin yaşlanan nüfusu toplumsal yapıyı dönüştürüyor!

Türkiye’de yaşlı nüfusun artmasının yalnızca demografik bir değişim olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Sosyolog Dr. Berat Dağ, aileden ekonomiye, sağlıktan sosyal güvenliğe kadar toplumsal kurumların bu dönüşüme hazırlanması gerektiğini söyledi. Yaşlılığı üretkenliğin sona erdiği bir dönem olarak görmenin yaş ayrımcılığını beslediğine dikkat çeken Dr. Dağ, “Buradaki temel amaç, yalnızca yaşam süresini uzatmak değil, uzayan yaşamın sağlıklı, bağımsız ve toplumsal hayatla bağlantılı biçimde geçirilmesidir.” dedi.

Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Sosyoloji Bölümü’nden Dr. Berat Dağ, Türkiye’de yaşlı nüfusun artmasının toplumsal yapıya etkilerini, kuşaklar arası ilişkilerde yaşanan dönüşümü ve aktif yaşlanma için ihtiyaç duyulan sosyal politikaları değerlendirdi.

Türkiye “grileşen” bir toplum yapısına doğru değişiyor

Türkiye’de yaş almış bireylerin nüfus içindeki payının artmasının toplumsal kurumları da etkilediğini ifade eden Dr. Berat Dağ, “Bebek ölümlerinin azalması ve ortalama yaşam süresinin uzaması, toplumların giderek grileşmesine yol açmaktadır. Bunun bir parçası olarak Türkiye’de de yaş almış birey nüfusunun artması, ülkenin grileşen bir toplum yapısı bağlamında değiştiğini göstermektedir.” diye konuştu.

Bu sürecin yalnızca nüfusun yaş dağılımındaki değişim üzerinden ele alınamayacağını vurgulayan Dağ, “Bu nedenle gelinen mevcut durumu, yalnızca demografik bir değişim olarak görmek sorunludur. Artık aile, ekonomi, siyaset, sağlık, sosyal güvenlik ve zihniyet kurumlarının da yaş almışların ihtiyaçları çerçevesinde değişmeye başlaması söz konusudur.” ifadelerini kullandı.

Uzun yaşam, bakım sorumluluklarını ve dayanışma imkânlarını birlikte artırıyor

Ortalama yaşam süresinin uzamasının aile ilişkilerini ve kuşaklar arasındaki etkileşimi de dönüştürdüğünü belirten Dr. Berat Dağ, “Yaşam süresinin uzaması, farklı kuşakların daha uzun süre birlikte yaşamasını ve etkileşim kurmasını sağlamaktadır.” dedi.

Yaşlı bireylerin aile içindeki konumunun toplumsal ve kültürel koşullara göre farklılaşabildiğini ifade eden Dağ, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:

“Doğulu toplumlarda yaş almışlar, aile içerisinde daha belirleyici bir konumda olurken Batılı toplumlarda emeklilik ve ekonomik bağımlılık nedeniyle bu konum zayıflamıştır. Yine de hem gösterilen tarihî direnç hem de artan hizmet imkânları bağlamında düşünülürse bugün yaş almış bireylerin aile içinde ekonomik, duygusal ve zihniyetsel katkı sunmaya devam etmesi ihtimali vardır. Dolayısıyla uzun yaşam eşzamanlı bir biçimde bakım sorumlulukları ile kuşaklar arası dayanışma imkânlarını artırmaktadır.”

Yaşlı bireyleri yalnızca “bağımlı nüfus” olarak görmek eksik bir yaklaşım

Yaşlı nüfusun artmasının emeklilik, sosyal güvenlik ve sağlık hizmetleri açısından yeni ihtiyaçlar oluşturabileceğine dikkat çeken Dr. Berat Dağ, bu tablonun yalnızca mali yük üzerinden okunmaması gerektiğini belirtti.

Dr. Dağ, “Yaş almış bireylerin nüfusunun artması, emeklilik ve sosyal güvenlik sistemleri üzerindeki mali yükü artırabileceği gibi sağlık hizmetlerine yönelik talebi de yükseltebilir. Ancak yaş almışları yalnızca bağımlı nüfus olarak görmek eksik bir yaklaşımdır.” dedi.

Değişen sağlık ve yaşam koşullarının bireylerin üretkenliğini daha uzun süre korumasına imkân tanıdığını ifade eden Dağ, “Sağlık ve yaşam koşullarındaki değişim, bireylerin çok daha uzun bir süre üretken kalmasına imkân vermektedir. Bu nedenle gelecekte yaş almış bireylerin toplumsal hayattan bütünüyle çekilmesi yerine değişen kendi kapasitelerine uygun yeni rollerinin oluşması mümkündür.” diye konuştu.

Yaşlı bakımında aile dışındaki destek mekanizmaları önem kazanıyor

Çekirdek ailelerin yaygınlaşması, kentleşme ve yalnız yaşamanın artmasıyla birlikte geleneksel bakım modelinin de değiştiğini belirten Dr. Berat Dağ, “Çekirdek aile, kentleşme ve yalnız yaşama yoğunluğunun artması, yaş almış birey bakımının yalnızca aile içerisinde sürdürülmesini güçleştirmektedir. Buna binaen yaş alma süreci, giderek daha fazla sosyal politika konusu hâline gelmektedir.” ifadelerini kullandı.

Bakım sorumluluğunun daha geniş bir kurumsal çerçevede ele alınması gerektiğini vurgulayan Dağ, şunları söyledi:

“Yaş alma sürecinin tarihsel, ekonomik, toplumsal ve çevresel koşullar içerisinde şekillendiği fark edildiği zaman artık devletin, yerel yönetimlerin ve sivil toplum kuruluşlarının bütüncül bir şekilde bakım, sağlık ve sosyal destek alanında daha fazla sorumluluk üstlenmesi beklenmelidir.”

“Üretkenliğin sona erdiği dönem” algısı yaş ayrımcılığını besliyor

Yaşlılığa ilişkin genelleyici kabullerin toplumsal dışlanmayı güçlendirebildiğine işaret eden Dr. Berat Dağ, “Yaş almışlığı üretkenliğin sona erdiği dönem olarak görmek, önemli bir yaş ayrımcılığı biçimi olarak görülebilir. Yaş almış bireyleri, sadece niceliksel işlev ölçütleri üzerinden toplumdan uzaklaştırmayı öneren yaklaşımlar, uzun süre bu ayrımcılığı normalleştirmiştir.” dedi.

Yaşlılığın anlamının toplumlar arasında farklılaşabildiğini belirten Dağ, bazı yaklaşımların yaşlı bireyleri olumsuz biçimde damgaladığını, bazılarının ise bilgelik ve deneyimi öne çıkardığını ifade etti.

Yaşlı bireylerin tek tip bir grup olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizen Dr. Dağ, “O bağlamda yaş almış bireyleri mutlak bir şekilde tek biçimli, bağımlı ve üretken olmayan bir grup olarak değerlendirmek toplumlarda ötekileştirici riskleri güçlendirecektir.” uyarısında bulundu.

Hedef, sağlıklı ve toplumsal hayatla bağlantılı geçirilen yılları artırmak

Aktif yaşlanmaya yönelik politikaların yalnızca yaşam süresine odaklanmaması gerektiğini söyleyen Dr. Berat Dağ, “Aktif yaş alma açısından bakıldığında buradaki temel amaç, yalnızca yaşam süresini uzatmak değil, uzayan yaşamın sağlıklı, bağımsız ve toplumsal hayatla bağlantılı biçimde geçirilmesidir.” dedi.

Sağlık ve bakım hizmetlerinin güçlendirilmesi ile yaşlı bireylerin toplumsal katılımının birlikte ele alınması gerektiğini belirten Dr. Dağ, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu doğrultuda sağlık ve bakım hizmetlerinin daha da kurumsallaştırılması önemlidir. Bunun yanında yaş almış bireylerin aile, eğitim, ekonomi, siyaset ve din gibi toplumsal kurumlardaki konumunu sağlamlaştıran politikalar üretmek de çok önemlidir. Hülasa Türkiye’nin yaş alan toplum yapısına hazırlanabilmesi için bu iki sürecin birlikte ele alındığı bütüncül bir yaklaşım üzerine düşünmek elzemdir.”

Bir pamuklu tişört için 2.700 litre su: Tekstilin görünmeyen çevresel bedeli

2026-10-05T17:17:42.256+03:00

Yılda 25 milyon ton pamuk üretilen dünyada bu lifin çevresel maliyeti giderek tartışılır hale geliyor. Uzmanlar, sektörün sürdürülebilir dönüşümünü artık erteleyemeyeceği konusunda hemfikir. 1927'den bu yana tekstil üretiminin içinde olan Mısırlı Underwear and Socks, Dünya Pamuk Günü'nde pamuğun tarladaki hikâyesinden üretim masasına uzanan yolculuğuna ve sektörün önündeki sürdürülebilirlik sınavına dikkat çekiyor.

Dünyanın en yaygın doğal lifi olan pamuk, yılda yaklaşık 25 milyon metrik ton üretiliyor. Küresel tekstil ve hazır giyim endüstrisinin temel hammaddesi olan bu lif, tarlada başlayıp cilde dokunana kadar geçirdiği yolculukta çevreye ağır bir fatura bırakıyor.

Rakamlar durumu net biçimde ortaya koyuyor: Tek bir pamuklu tişört üretmek için 2.700 litre su gerekiyor; bu miktar, bir insanın iki buçuk yıllık içme suyu ihtiyacına eşdeğer. Pamuk ekimi, dünyanın ekilebilir arazisinin yalnızca yüzde 2,5'ini kaplıyor; ancak küresel tarım ilacı kullanımının yüzde 16'sını tüketiyor. Tüm bu yoğun üretime karşın, küresel pamuk üretiminin yalnızca yüzde 1,4'ü organik yöntemlerle gerçekleştiriliyor.

Tarladan İpliğe: Kalitenin Temeli Toprakta Atılıyor

Pamuğun kalitesi, tohumun toprağa düştüğü anda şekillenmeye başlıyor. Lif uzunluğu, inceliği ve doğal nem emiciliği; yetiştirme koşullarına, sulama yöntemine ve çeşide göre dramatik biçimde farklılaşıyor. Hasat edilen pamuk; temizleme, tarama ve eğirme aşamalarından geçerek ipliğe dönüşüyor. Bu süreçteki her adım, nihai ürünün dokunuşunu, dayanıklılığını ve kullanım ömrünü belirliyor.

Mısırlı Underwear and Socks'ın hikâyesi de bu noktada başlıyor. Markanın kurucusu Münif Abdurrahman Mısırlı, 1927'de yalnızca Mısır'da üretilen merserize pamuk ipliğini Türkiye'ye taşıyarak ülkeyi bu özel lifle tanıştırdı. Pamuk ipliğine kimyasal işlemle uygulanan merserizasyon; liflere hem parlaklık hem de üstün mukavemet kazandırıyor, boyayı daha homojen ve kalıcı tutuyor. Bu teknik, bir asır önce zanaat seviyesinde başlayan üretimin temel felsefesini bugün de belirliyor.

Sertifika Enflasyonu mu, Gerçek Dönüşüm mü?

Küresel moda sektörü, sürdürülebilirlik iddiasını son yıllarda her koleksiyona, her ürün etiketine taşıdı. Ancak rakamlar bu iddianın henüz karşılığını bulmadığına işaret ediyor. Organik pamuklu kumaşların küresel pamuk pazarındaki payı 2025 itibarıyla yalnızca yüzde 14,8 seviyesinde kalıyor; ancak bu segment yıllık yüzde 7,6 büyüme hızıyla en hızlı genişleyen kategori konumunda.

Peki tüketici neye güvenecek? Tekstil sektöründe üç temel bağımsız sertifikasyon sistemi öne çıkıyor: GOTS (Global Organic Textile Standard), pamuk yetiştiriciliğinden son ürüne kadar tüm sürecin organik standartlara uygunluğunu denetliyor. OEKO-TEX STANDARD 100, ürünlerin insan sağlığına zararlı kimyasal içermediğini belgelerken; Better Cotton Initiative (BCI), daha az su ve tarım kimyasalı kullanılarak yetiştirilen pamuğu destekleyen uluslararası bir çerçeve sunuyor.

Ancak bu tabloyu gölgeleyen ciddi bir sorun var. Bazı markaların "sürdürülebilir" olarak pazarladığı koleksiyonların içerik etiketlerine bakıldığında "yüzde 5 organik pamuk, yüzde 95 polyester" gibi oranlarla karşılaşılabiliyor. Sektörün gerçek dönüşümü ile iletişim söylemi arasındaki bu makas, tüketiciyi yanıltmanın ötesinde üretim süreçlerindeki köklü dönüşümü de geciktiriyor.

2050'ye Kadar Üretim Tesislerinin Yüzde 75'i Risk Altında

Sürdürülebilir dönüşümün ertelenmesinin bedeli giderek ağırlaşıyor. 2050 yılına kadar küresel hazır giyim ve tekstil üretim tesislerinin yüzde 75'inin başta Hindistan, Çin, Brezilya ve Pakistan olmak üzere yüksek ila aşırı su riski altında kalması bekleniyor. Tekstil sektörü şu anda küresel tatlı su çekilmesinin yüzde dördünü tüketiyor; bu rakamın 2030'a kadar 118 milyar metreküpe ulaşması öngörülüyor.

Organik pamuk ise bu tablonun en güçlü yanıtlarından biri olarak öne çıkıyor. Organik pamuk, 2024-2025 sezonunda 342.000 metrik ton üretimle küresel toplam üretimin yüzde 1,4'üne karşılık geliyor ve konvansiyonel pamuğa göre yüzde 20-30 daha yüksek fiyatla değerleniyor. Organik üretime geçişin önündeki en büyük engel ise zorlu dönüşüm süreci: GOTS standartları kapsamında organik sertifika alabilmek için üreticilerin en az üç yıl boyunca kimyasal kullanmaksızın üretim yapması gerekiyor.

Türkiye bu dönüşümde küresel ölçekte kritik bir konumda. Organik pamuk üretiminde Türkiye, Hindistan'ın ardından yüzde 12 payla küresel ikinciliği taşıyor. GOTS sertifikalı organik pamuklu kumaş üretiminde Hindistan, Türkiye ve Tanzanya, dünyanın en büyük üç ülkesi konumunda yer alıyor.

Murat Eren Taşçı: "Doğru Lif Seçimi, Ürünün Tasarlanmadan Önceki Kararıdır"

Mısırlı Underwear and Socks Yönetim Kurulu Üyesi Murat Eren Taşçı, markanın hammadde felsefesini şu sözlerle aktarıyor: "İç giyim ve çoraplarda tüketicinin hissettiği konfor, doğru hammaddenin seçilmesiyle başlıyor. Markanın 1927'de merserize pamuk ipliğiyle başlayan hikâyesinin merkezinde malzemeyi tanımak ve en doğru şekilde işlemek bulunuyor. Bugün de kullandığımız her lifin ürünün dokusuna, dayanıklılığına ve kullanım deneyimine nasıl katkı sağlayacağını aynı titizlikle değerlendiriyoruz." dedi.

Marka, organik pamukla birlikte bambu ve tencel gibi çevre dostu alternatifleri de koleksiyonlarında kullanıyor. Yağmur suyu hasadıyla kapalı döngü su sistemi kuran ve üretiminin yüzde doksanını karbon ayak izi sıfır olarak gerçekleştiren marka, sürdürülebilirliği yıllar önce operasyonunun çekirdeğine yerleştirdi.

7 Ekim Dünya Pamuk Günü; bu lifin tarladan tene uzanan yolculuğunu, taşıdığı çevresel yükü ve sektörün üstlenmesi gereken sorumluluğu yeniden düşünmek için bir fırsat sunuyor. Rakamlar açık: Küresel üretimin yüzde 1,4'ünün organik olduğu bir tabloda değişim için alan ve aciliyet büyük.

Yaşlılıkta sağlıklı yaşamın anahtarı: Sosyal bağlar, katılım ve bağımsızlık

2026-09-30T11:52:30.252+03:00

Sağlıklı yaşlanmanın yalnızca fiziksel ihtiyaçların karşılanmasıyla sınırlı olmadığını vurgulayan Atlas Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Yaşlı Bakımı Program Başkanı Öğr. Gör. Meliha Akpınar Alaoğlu, yaşlı bireylerin sosyal ilişkilerinin güçlendirilmesi, toplumsal yaşama katılımlarının desteklenmesi ve karar süreçlerinde aktif rol almalarının önemine dikkat çekti.

Atlas Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Yaşlı Bakımı Program Başkanı Öğr. Gör. Meliha Akpınar Alaoğlu, 1 Ekim Dünya Yaşlılar Günü kapsamında yaptığı değerlendirmede yaşlı bireylerin ailelerine ve topluma ait hissetmelerinin, görüşlerinin önemsendiğini bilmelerinin ve anlamlı sosyal ilişkiler kurabilmelerinin ruhsal iyilik hâli ve günlük yaşama katılım açısından büyük önem taşıdığını belirtti.

Sağlıklı yaşlanma, yalnızca bedensel ihtiyaçların karşılanması değildir

İnsanın biyolojik bir varlık olmasının yanı sıra sosyal bir varlık olduğunu söyleyen Öğr. Gör. Meliha Akpınar Alaoğlu, beslenme, barınma, sağlık hizmetlerine erişim, günlük bakım ve güvenlik gibi ihtiyaçların yaşlı bireyin yaşam kalitesi açısından temel gereksinimler arasında yer alırken, sağlıklı yaşlanmanın bu ihtiyaçların karşılanmasının ötesinde daha bütüncül bir yaklaşımı gerektirdiğini kaydetti.

Yaşlılık döneminde yalnızlık ve sosyal izolasyonun önemli sorunlar arasında bulunduğuna dikkat çeken Akpınar Alaoğlu, sosyal ilişkilerin zayıflamasının depresyon, bilişsel gerileme, kalp ve damar hastalıkları ile erken ölüm riskindeki artışla ilişkili olduğunu ifade etti.

Öğr. Gör. Meliha Akpınar Alaoğlu, yaşlı bakımının planlanmasında yalnızca “Neye ihtiyacı var?” sorusunun değil, “Kimlerle görüşüyor, neler yapmak istiyor ve hangi kararlara katılabiliyor?” sorularının da sorulması gerektiğini vurguladı.

Yaşlı bireylerin toplumsal yaşama katılımı desteklenmeli

Yaşlı bireylerin sosyal ilişkilerinin ve toplumsal yaşama katılımlarının güçlendirilmesi için öncelikle bireyin yaşam öyküsünün, ilgi alanlarının, sağlık durumunun, aile ve arkadaşlarıyla iletişiminin ve kişisel tercihlerinin dikkate alınması gerekiyor.

Bu doğrultuda yaşam boyu öğrenme kursları, gönüllülük çalışmaları, kültür ve sanat etkinlikleri, hobi ve hareket grupları ile kuşaklararası buluşmalar önemli fırsatlar sunuyor. Bu tür çalışmaların yaşlı bireylerin yeni ilişkiler kurmasına, deneyimlerini paylaşmasına, toplumsal yaşamda aktif roller üstlenmesine ve özgüvenlerinin desteklenmesine katkı sağlayabileceğini belirten Alaoğlu, katılım olanaklarının yaşlı bireylerle birlikte planlanması gerektiğini söyledi.

Yaşlı bireyler, yalnızca hizmet alan kişiler olarak görülmemeli

Toplumsal katılımın sağlanmasında yalnızca bireysel desteğin yeterli olmadığını, çevresel koşulların da göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade eden Öğr. Gör. Meliha Akpınar Alaoğlu, yaşlılara yönelik yaşam ve bakım merkezleri, gündüz bakım evleri ve mahalle buluşma alanlarının güvenli ulaşım ve fiziksel erişilebilirlik gözetilerek düzenlenmesinin önemine dikkat çekti.

İletişim ihtiyaçları tüm yönleriyle karşılanmalı

Etkinlikler hakkında anlaşılır ve erişilebilir bilgilendirme yapılması gerektiğini belirten Öğr. Gör. Meliha Akpınar Alaoğlu, “İşitme veya görme güçlüğü yaşayan veya farklı rahatsızlıkları olan bireylerin iletişim ihtiyaçları dikkate alınmalı, dijital araçları kullanmak isteyenlere temel eğitim ve destek sunulmalıdır. Okulların, üniversitelerin ve yerel yönetimlerin düzenli kuşaklararası programlar geliştirmesi de karşılıklı anlayışı artırabilir. Temel yaklaşım, yaşlı bireyleri yalnızca hizmet alan kişiler olarak değil; bilgisi, deneyimi ve kararlarıyla topluma katkı sunan bireyler olarak görmektir” diye konuştu.

Yaşlanan nüfusa yönelik bütüncül politikalar geliştirilmeli

Türkiye’de yaşlı nüfusun artmasının sağlık, bakım, sosyal destek ve kent planlamasının birlikte ele alınmasını gerektirdiğini belirten Öğr. Gör. Meliha Akpınar Alaoğlu, geleceğe yönelik hazırlıkların çok boyutlu olması gerektiğini vurguladı.

Koruyucu sağlık hizmetleri, kronik hastalıkların takibi, rehabilitasyon ve uzun süreli bakım arasında sürekliliğin sağlanması gerektiğine dikkat çeken Alaoğlu, evde bakım ve gündüzlü bakım hizmetlerinin geliştirilmesinin de önem taşıdığını ifade etti.

Nitelikli “Yaşlı bakım teknikerleri” yetiştirilmeli

Yaşlı bireylerin kendi evlerinde yaşamlarını sürdürme isteklerinin desteklenmesi gerektiğini belirten Alaoğlu, “Bu hizmetler için yaşlı bakım teknikerleri gibi nitelikli personel yetiştirilmeli, aile bakım verenlerine destek sunulmalı ve bakım farklı gelir düzeylerindeki bireyler için erişilebilir olmalıdır. Güvenli kaldırımlar, erişilebilir ulaşım ve yaşa uygun konutlar da bağımsız yaşamı destekler. Amaç, yaşlı bireylerin yalnızca bakım gereksinimlerini karşılamak değil; toplumsal yaşama katılımlarını ve saygın bir yaşam sürmelerini mümkün kılmaktır” diye konuştu.

Aile içinde en önemli adım: Dinlemek ve iletişimi sürdürmek

Ailelerin ve yakın çevrenin yaşlı bireylerin yaşam kalitesine katkı sağlayabileceği en önemli alanlardan birinin düzenli ve nitelikli iletişim olduğunu belirten Akpınar Alaoğlu, yaşlı bireylerle yalnızca ihtiyaç duyduklarında değil, düzenli olarak iletişim kurulması gerektiğini söyledi.

“Nasıl olduklarını” sormanın yanı sıra neler yapmak istediklerinin ve hangi konularda desteğe ihtiyaç duyduklarının da öğrenilmesi gerektiğini belirten Alaoğlu, bu soruların doğrudan bir sorgulama şeklinde değil, günlük sohbetlerin doğal bir parçası olarak ele alınmasının iletişimin sürekliliğine katkı sağlayabileceğini ifade etti.

Sağlık kontrollerine ulaşmalarına, ilaçlarını önerildiği şekilde kullanmalarına, evlerini daha güvenli hâle getirmelerine ve sosyal etkinliklere katılmalarına destek olunabileceğini belirten Alaoğlu, tüm bu desteğin yaşlı bireyin bağımsızlığını koruyacak şekilde sunulmasının önemine dikkat çekti.

Yapabildikleri işleri sürdürmelerine fırsat tanınmalı

Yaşlı bireylerin güvenliğini ve sağlığını gözetirken aktif ve bağımsız olmalarının da desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Öğr. Gör. Meliha Akpınar Alaoğlu, “Yapabildikleri işleri sürdürmelerine fırsat tanımak ve kendilerini ilgilendiren kararlarda görüşlerini almak önemlidir.” dedi.

Birlikte geçirilen zamanın, paylaşılan bir öğünün ya da yaşlı bireylerin bilgi ve deneyimlerinden yararlanmanın aile bağlarını güçlendiren anlamlı adımlar olduğunu belirten Akpınar Alaoğlu, yaşlı bireylerin toplumsal yaşamdan dışlanmaması ve kendilerini ilgilendiren kararların görüşleri alınmadan verilmemesi gerektiğini ifade etti.

Öğr. Gör. Meliha Akpınar Alaoğlu, yaşlı bireylere yönelik yaklaşımın bugün olduğu kadar geleceğimiz açısından da önem taşıdığını vurgulayarak sözlerini şöyle tamamladı:

“Yaşlı bireylerin yaşamın içinde, kararların içinde ve toplumun bir parçası olarak var olmalarını desteklemek, hepimizin yaşlanacağı geleceğe yapılan önemli bir yatırımdır.”

Bakü ve İstanbul: İki Şehir, Tek Bir Kültürel Hafıza

2026-09-30T10:45:15.212+03:00

Yazar: Cingiz Quliyev (Cengiz Ehtibaroğlu)

Bakü ile İstanbul'u birbirine bağlayan şey yalnızca uçuş mesafesi ya da ortak tarih değildir. İki şehir arasında yıllar içinde oluşan kültürel yakınlık, dil benzerliği ve insanların birbirine duyduğu aşinalık, bugün de canlılığını koruyor.

Azerbaycan'ın başkenti Bakü, Hazar Denizi kıyısında modern mimarisi, tarihi dokusu ve gelişen şehir hayatıyla dikkat çekerken; İstanbul, Asya ile Avrupa'yı bir araya getiren yapısıyla Türkiye'nin kültürel ve ekonomik merkezlerinden biri olmayı sürdürüyor. İlk bakışta iki şehir farklı karakterlere sahip gibi görünse de sokaklarda, mutfakta, müzikte ve günlük yaşamda dikkat çekici ortak noktalar bulunuyor.

Dilin oluşturduğu yakınlık

Türkiye'den Azerbaycan'a giden bir ziyaretçinin ilk fark ettiği unsurlardan biri dil oluyor. Azerbaycan Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasında farklılıklar bulunsa da iki toplumun birbirini büyük ölçüde anlayabilmesi önemli bir kültürel avantaj oluşturuyor.

Bu ortaklık yalnızca iletişimi kolaylaştırmıyor. Aynı zamanda insanların birbirlerinin kültürünü daha hızlı benimsemesine de yardımcı oluyor.

Bugün Türkiye'de Azerbaycan müziğine, sinemasına ve edebiyatına yönelik ilgi artarken, Azerbaycan'da da Türkiye'nin kültürel üretimi yakından takip ediliyor.

Mutfakta ortak hikâyeler

İki ülke arasındaki kültürel yakınlığın en güçlü görüldüğü alanlardan biri de mutfak.

Azerbaycan'ın dolması, plovu, qutabı ve çeşitli hamur işleri ile Türkiye'nin farklı yörelerine ait yemekleri arasında hem isim hem de hazırlanış bakımından benzerlikler bulunuyor. Ancak bu benzerlikler, iki mutfağın tamamen aynı olduğu anlamına gelmiyor.

Tam tersine, ortak kültürel köklerden farklı yöresel geleneklerin ortaya çıkması, bu mutfakları daha ilgi çekici hale getiriyor.

Bakü'de Türk mutfağının, İstanbul'da ise Azerbaycan mutfağının daha fazla tanınması, iki toplum arasındaki kültürel alışverişin günlük hayattaki örneklerinden biri olarak değerlendirilebilir.

Gençler yeni bir köprü kuruyor

Türkiye ve Azerbaycan arasındaki ilişkilere yeni bir boyut kazandıran kesimlerden biri de gençler.

Eğitim, turizm, sosyal medya ve dijital iletişim sayesinde iki ülkeden gençler geçmişe kıyasla çok daha kolay iletişim kurabiliyor. Üniversitelerde eğitim alan, farklı şehirleri ziyaret eden veya sosyal medya üzerinden tanışan gençler, kültürel bağların yalnızca geçmişten gelen bir miras olmadığını gösteriyor.

Bu durum, Bakü ve İstanbul arasındaki ilişkinin gelecekte yalnızca devletler arası ilişkilerle değil, toplumlar arasındaki bireysel bağlantılarla da şekilleneceğine işaret ediyor.

İki şehir, ortak hafızanın farklı yüzleri

Bakü ve İstanbul'un ortak yönlerini yalnızca tarih üzerinden okumak eksik olur. Bugün bu iki şehirde yaşayan insanların birbirlerinin kültürüne gösterdiği ilgi, geçmişten gelen bağların modern şehir hayatında yeniden yorumlandığını gösteriyor.

Bir Bakülü için İstanbul yalnızca Türkiye'nin en büyük şehirlerinden biri değil; aynı zamanda dili, müziği ve kültürüyle tanıdık bir şehir olabilir. İstanbul'da yaşayan biri için Bakü de benzer şekilde hem farklı hem de tanıdık bir atmosfer sunabilir.

Belki de iki şehir arasındaki en önemli ortak nokta budur: Farklılıkları korurken birbirine yabancı olmamak.

Bakü ile İstanbul arasındaki kültürel bağın geleceği de yalnızca resmi anlaşmalarla değil, insanların kurduğu günlük ilişkilerle şekillenecek. Kültür, seyahat, eğitim, sanat ve medya alanındaki karşılıklı etkileşim devam ettikçe iki şehir arasındaki bu köprünün daha da güçlenmesi mümkün.

Cingiz Quliyev (Cengiz Ehtibaroğlu)

Yeni bir ev ne zaman yuvaya dönüşüyor?

2026-09-29T12:49:56.078+03:00

Türkiye’de Yeni Eve Taşınanların Alışkanlıkları Araştırıldı

Versuni’nin Philips Home Report 2026 araştırması, Türkiye’de yeni eve taşınanların yerleşme önceliklerine ve kendilerini evlerinde hissetmelerini sağlayan alışkanlıklara ışık tutuyor. Yeni bir eve taşınıldığında yaşam düzeninin nasıl kurulduğuna odaklanan araştırma; ilk temizlikten mutfağın hazırlanmasına, kahve ve çay ritüellerinden yeni eve alışma sürecine uzanan bulguları bir araya getiriyor.

Günlük hayatın yeniden hızlandığı, şehirlerin ve rutinlerin hareketlendiği bu dönemde birçok kişi için yeni bir düzen kurma süreci de başlıyor. Yeni bir eve taşınmak ise yalnızca eşyaları yerleştirmekten ibaret değil; yeni bir mekânı zamanla alışkanlıklar, ritüeller ve paylaşılan anılarla yuvaya dönüştürmek anlamına geliyor.

Versuni’nin Philips Home Report 2026 araştırması, Türkiye’de insanların bir evi neyin “yuva” gibi hissettirdiğini ve yeni bir eve taşındıklarında bu hissi oluşturmak için ilk olarak neler yaptıklarını ortaya koyuyor. Araştırmaya göre Türkler için ev hissini güçlendiren unsurların başında birlikte geçirilen zaman, yemek ve kahve-çay ritüelleri ile temiz ve düzenli bir yaşam alanı geliyor.

Türkiye’de katılımcıların %61’i birlikte kahve veya çay içmenin, %51’i pişen güzel yemeklerin kokusunun evi daha çok yuva gibi hissettirdiğini belirtiyor. %46 için sevdikleriyle birlikte yemek yemek, %47 için yemek hazırlamak; %45 için ise temiz zeminler ve düzenli alanlar bu hissin önemli parçaları arasında yer alıyor.

Versuni’nin 12 ülkede 9.250 kişinin katılımıyla gerçekleştirdiği Philips Home Report 2026 araştırmasının Türkiye sonuçları, yeni bir eve taşınanların da benzer alışkanlıklarla yeni yaşam alanlarını kendilerine ait bir yuvaya dönüştürdüğünü gösteriyor. Türkiye’de araştırmaya katılan 1.000 kişinin yaklaşık beşte biri son iki yıl içinde ev değiştirdiğini belirtiyor.

Yeni evde ilk adımlar: Temizlik, düzenleme ve bir fincan kahve

Yeni taşındıkları yeri ev gibi hissettirmek için ilk ne yaptıkları sorulduğunda, Türkiye’deki katılımcıların yaklaşık %22’si kapsamlı bir temizlik yaptığını, %21’i yeniden dekore ettiğini veya mekânda değişiklik yaptığını söylüyor. İlk iş olarak kahve ya da çay hazırladığını belirtenlerin oranı ise %14’e ulaşıyor.

Bu yanıtlar, yeni bir eve yerleşmenin farklı kişisel öncelikler etrafında şekillendiğini gösteriyor. Kimi önce yaşam alanını temizleyip düzenlerken, kimi de alışık olduğu bir içeceği hazırlayarak günlük hayatına tanıdık bir başlangıç yapıyor. Yeni adresin kişiye ait bir yaşam alanına dönüşmesinde bu küçük adımlar bir araya geliyor.

İlk açılan eşyalarda mutfak gereçleri öne çıkıyor

Araştırmada, yeni yerde ev hissini oluşturmaya yardımcı olan ve kolilerden ilk çıkarılan eşyalar da soruluyor. Türkiye’de son iki yılda taşınan katılımcıların %21’i tencere, tava ve mutfak gereçlerini seçiyor. Bu yanıt, seçenekler arasında ilk sırada yer alıyor. Kahve makinesi veya su ısıtıcısını belirtenlerin oranı %11, sevdiği kupa ya da fincanı belirtenlerin oranı ise %6 oluyor. Bu sonuçlar, mutfağın Türkler için yalnızca yemek hazırlanan bir alan olmadığını; günlük ritüellerin ve ev yaşamının yeniden kurulduğu önemli bir alan olduğunu gösteriyor.

Ev hissi ilk günler ve haftalar içinde gelişiyor

Yeni bir eve alışmak herkes için aynı sürede gerçekleşmiyor. Türkiye’de son iki yılda taşınan katılımcıların yaklaşık %6’sı yeni yerinde hemen kendini evinde hissettiğini söylerken, %34’ü birkaç gün, %34’ü birkaç hafta yanıtını veriyor. Böylece ilk birkaç hafta içinde bu hissi yaşayanların toplam oranı yaklaşık %74’e ulaşıyor. Katılımcıların %21’i içinse bu süreç birkaç ay sürüyor.

Araştırma, evde düzen kurma ihtiyacının mevsim geçişlerinde de karşılık bulduğunu gösteriyor. Türkiye örnekleminin %82’si, mevsimler değiştiğinde evinde veya ev rutinlerinde değişiklik yaptığını belirtiyor. Şehre dönüş döneminde yeni bir evde yaşam kuranlar için temizlikten yemek hazırlamaya, sabah kahvesinden akşam dinlenmesine uzanan alışkanlıklar, günlük düzenin temelini oluşturuyor.

Philips, ev temizliği, mutfak ve kahve hazırlama kategorilerindeki ürünleriyle bu günlük rutinlere eşlik ediyor. Yeni evde hazırlanan ilk öğün, paylaşılan ilk kahve ve kurulan ilk düzen, zaman içinde kişinin kendini evinde hissettiği tanıdık bir yaşamın parçalarına dönüşüyor.

Araştırma hakkında:

Philips Home Report 2026’nın temelini oluşturan The Feeling of Home araştırması, 12 ülkede 18–65 yaş aralığındaki 9.250 yetişkinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Türkiye örneklemi 1.000 kişidir. Bültendeki taşınmaya ilişkin bulgular, Türkiye’de son iki yılda taşındığını belirten 202 katılımcının yanıtlarına; mevsimsel değişiklikler ve ev hissi yaratan günlük deneyimlere ilişkin bulgular ise Türkiye örnekleminin tamamına dayanmaktadır. Yüzdeler en yakın tam sayıya yuvarlanmıştır. Yaklaşık %74 oranı, “hemen”, “birkaç gün” ve “birkaç hafta” yanıtlarının yuvarlanmamış değerleri üzerinden hesaplanmıştır.

Her 10 mavi yakalıdan 7’si 'Çocuğum benim işimi yapmasın' diyor!

2026-09-28T14:37:42.965+03:00

Türkiye ekonomisinin görünmez omurgasını oluşturan mavi yakalı çalışanlar, artık yalnızca üretim sahasının değil; tüketim davranışlarının, dijital adaptasyonun ve marka stratejilerinin de belirleyicisi hâline geliyor. Marketing Türkiye adına Research Istanbul’un gerçekleştirdiği kapsamlı saha araştırması “Mavi Yaka Türkiye” bu dönüşümü mavi yakalıların kendi bakış açısıyla ortaya koyuyor. Çarpıcı sonuçlarıyla dikkat çeken araştırmada 10 mavi yakalı çalışandan 7’si “Çocuğum benim işimi yapmasın” diyor…

Yirmi birinci yüzyılın ilk çeyreği, sadece teknolojinin değil, sınıfların yeniden tanımlandığı bir dönem oldu. Bir yanda uzaktan çalışan, global fırsatlarla hareket eden, dijital ekonominin “yeni beyaz yakalıları”; diğer yanda hayatını fabrika vardiyasına, taşeron sistemine ya da depo koridoruna sığdıran “alın teri sınıfı”. Marketing Türkiye için Research Istanbul’un gerçekleştirdiği “Mavi Yaka Türkiye” araştırması, bu yeni sınıf farkının en keskin aynalarından birini sunuyor.

Sabit saatler, değişken hayatlar

Araştırma sonuçları gösteriyor ki; Türkiye’deki mavi yakalıların yüzde 64’ü sabit saatlerde, yüzde 25’i vardiyalı, yüzde 12’si proje bazlı veya dönemsel çalışıyor. Yani iş ritimleri düzenli, ama hayatları değil.

Katılımcıların üçte biri son bir yılda iş değiştirmeyi düşündüğünü, beşte biri ise aktif olarak iş aradığını söylüyor.

Hayatta kalma ekonomisi

Katılımcıların yaklaşık yarısı servis, yemek kartı veya fazla mesai ücreti gibi temel yan haklara sahip. Ancak özel sağlık sigortası oranı yüzde 36’da kalıyor, prim veya bonus alanlar yüzde 28, yıl sonu ikramiyesi alanlar ise yalnızca yüzde 19.

“Elde ettiğiniz gelir aylık giderlerinizin ne kadarını karşılıyor?” sorusu karşısında katılımcıların yüzde 21’i “Gelirim giderlerimin sadece bir kısmını karşılıyor” yanıtını verirken yüzde 39’luk bir kesim gelirim giderlerimi ucu ucuna karşılıyor diyor. İstediğim tutarda birikim yapabiliyorum diyenlerin oranı ise yüzde 16.

Katılımcıların yüzde 29’u ek gelir için farklı işlerde çalıştıklarını dile getirirken, en çarpıcı veri de karşımıza çıkıyor: Her 10 kişiden 6’sı, 20 bin TL’lik beklenmedik bir harcamayı borçlanmadan karşılayamayacağını ifade ediyor.

Sendikal sessizlik, dijital dayanışma

Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 86’sı hayatları boyunca hiç sendika üyesi olmamış. Şu anda bir sendikaya üye olanların oranı ise yüzde 11.

Bu durum sessiz bir pasifliğe işaret etse de dünyada farklı işler oluyor. Çalışanlar artık dayanışmayı “dijital topluluklar” üzerinden kuruyor. Facebook grupları, Telegram kanalları, forumlar…

Güvencesizlik ekonomisinde tüketici psikolojisi

Katılımcıların yüzde 28’i işini kaybetme endişesi taşıyor. Bu oran, küresel endekslerdeki “anxiety economy” eğilimine bire bir denk düşüyor. Bu kaygı, tüketim davranışını da önemli bir şekilde etkiliyor:

“Deneyim ekonomisi” yerini “temel ihtiyaç ekonomisi”ne bırakıyor.

Lüks değil, dayanıklılık önemli hale geliyor.

Markalarla duygusal bağ yerini “güvenilir pratiklik” arayışına bırakıyor.

Yeni sosyal gerçeklik: Ev, ekran ve Trendyol

Boş zamanını nasıl geçirdiği sorulan mavi yakalıların yüzde 46’sı “ev ve aile sorumluluklarıyla”, yüzde 18’i “hobilerimle”, yüzde 16’sı “arkadaşlarımla dışarıda” yanıtını veriyor.

Ama bu ev, aynı zamanda dijital dünyanın kapısı. Sosyal medyada Instagram (yüzde 69) ve YouTube (yüzde 61) öne çıkıyor Online alışverişte ise tablo net: Yüzde 40 hiç yapmıyor, yüzde 27 nadiren, yüzde 21 ara sıra, yüzde 13 sık sık.

Alışveriş yapanların yüzde 78’i Trendyol’u tercih ediyor. Bu, Türkiye’nin dijital uçurumunun aynı zamanda bir “dijital merkezileşme” hikayesi olduğunu gösteriyor.

Marka sadakatinin şifresi: Kalite, fiyat, güven

Araştırma, mavi yaka tüketicinin markalarla kurduğu duygusal denklemi net biçimde ortaya koyuyor. Yani sadakatin üç temel taşı var: Kalite, fiyat, güven. Buna bir dördüncü boyut ekleniyor: Yerlilik. Yerli marka tercihi, ekonomik gerekçeden çok, duygusal aidiyetle ilişkili. Küresel markalar “aspirasyon” sunarken, yerli markalar “yakınlık” hissi veriyor.

“Çocuğum benim işimi yapmasın”

Katılımcıların yüzde 71’i çocuklarının kendi işlerini yapmasını istemiyor. Bu, bir kuşağın bitmekte olduğunun göstergesi. Fiziksel emeğin saygı görmediği, emeğin karşılığının azaldığı bir dönemde, mavi yaka Türkiye geleceğe “kendini değil, çocuğunu kurtarma” perspektifinden bakıyor.

Dijital platformlarda üyelik bitiyor, ödeme bitmiyor

2026-09-28T14:31:44.520+03:00

Üyelik bitiyor, ödeme bitmiyor: Dijital platform şikayetleri yüzde 115 arttı

Şikayetvar verilerine göre dijital platform yayıncılığı kategorisinde şikayet sayısı Temmuz 2026’da 2 bin 139 iken Ağustos’ta 4 bin 592’ye yükseldi. Böylece şikayet sayısı bir ayda yüzde 115 yükseldi. Dijital platform yayıncılığı, ağustosta Şikayetvar’da aylık şikayet artış oranı en yüksek kategoriler arasında ilk sırada yer aldı. Artış eğilimi eylülde de sürdü. Yılın 37’nci haftasında kategoriye 1.005 şikayet ulaşırken, sayı bir önceki haftaya göre yüzde 20 yükseldi.

Dijital yayın platformları günlük yaşamın vazgeçilmez aboneliklerinden biri haline gelirken, kullanıcıların yaşadığı sorunlar da artıyor. Çözüm platformu Şikayetvar’ın verileri, dijital platform yayıncılığı kategorisinde özellikle ağustos ayında belirgin bir şikayet artışına işaret ediyor. Ağustostaki sert yükselişin ardından şikayetlerdeki artış eylülde de devam etti.

Platforma ulaşan başvurular incelendiğinde şikayetlerin özellikle üyelik ve abonelik iptali sonrasında devam ettiği öne sürülen tahsilatlar, ücretsiz deneme veya kampanya dönemlerinin ardından başlayan ücretlendirmeler, canlı yayınlarda yaşanan donma ve kesinti sorunları, satın alınan paketin hesaba tanımlanmaması, yanlış veya mükerrer ücretlendirme ve müşteri hizmetlerine ulaşamama konularında yoğunlaştığı görülüyor.

Üyelik bitiyor, ödeme bitmiyor

Tüketicilerin sık dile getirdiği sorunların başında üyelik iptalinin ardından kredi veya banka kartından tahsilat yapılmaya devam edildiği iddiaları geliyor. Bazı kullanıcılar üyeliklerini iptal ettiklerini düşündükleri halde sonraki ay yeniden ücret alındığını, bazıları ise hesaplarında aktif bir abonelik görünmemesine rağmen kart hareketlerinde düzenli tahsilatlarla karşılaştıklarını belirtiyor.

Başvurularda ayrıca iptal seçeneğine erişememe, üyelik sonlandırıldığı halde otomatik yenilemenin devam etmesi ve tahsil edilen bedelin iadesinde yaşanan güçlükler de öne çıkıyor.

Ücretsiz deneme, ücretli aboneliğe dönüşüyor

Bir diğer dikkat çeken başlık ise ücretsiz deneme ve kampanyalı üyelikler. Tüketiciler, ücretsiz kullanım süresinin sona ermesinin ardından ücretli üyeliğe geçildiğini ancak bu süreçte yeterince bilgilendirilmediklerini öne sürüyor.

Şikayetlerde bazı kullanıcılar kampanya veya deneme döneminden sonra kartlarından ücret çekildiğini banka hareketlerinden fark ettiklerini; bazıları ise hizmeti kullanmadıkları halde otomatik yenileme nedeniyle tahsilatla karşılaştıklarını aktarıyor.

Para ödeniyor, yayın izlenemiyor

Özellikle canlı spor yayınlarına yönelik şikayetlerde donma, kesilme, görüntü kalitesinin düşmesi ve yayına erişememe sorunları dikkat çekiyor. Bazı kullanıcılar sezonluk veya yıllık paket satın almalarına rağmen canlı yayınları sorunsuz izleyemediklerini, yaşadıkları teknik problem sonrasında üyeliği iptal etmek veya ücret iadesi almakta güçlük çektiklerini belirtiyor.

Ödeme yapıldı ancak paket görünmüyor

Şikayetvar’a ulaşan bir başka sorun grubunda tüketiciler, ödeme işlemi tamamlanmasına rağmen satın aldıkları paketin hesaplarına tanımlanmadığını bildiriyor. Yanlış paketin aktif edilmesi, aynı hizmet için birden fazla tahsilat yapılması ve paket değişikliği ya da iptal taleplerinin sonuçlandırılamaması da dile getirilen sorunlar arasında yer alıyor.

Muhatap bulmak da şikayet konusu

Kullanıcıların ortaklaştığı başlıklardan biri de sorun yaşandıktan sonra destek kanallarına erişim. Tüketiciler özellikle iptal, ücret iadesi, teknik arıza ve yanlış paket tanımlaması gibi durumlarda müşteri temsilcisine ulaşamadıklarını veya dijital destek kanallarından sonuç alamadıklarını ifade ediyor.

Konuyla ilgili platforma ulaşan bazı şikayetler şöyle sıralandı:

“Üyeliğimi online olarak iptal ettim ve iptal onayı aldım. Buna rağmen birkaç gün sonra kartımdan 379 TL yeniden çekildi ve üyeliğimin bir ay daha uzatıldığını gördüm. Kullanamadığım ve devam etmesini istemediğim bir hizmet için ücret ödemek zorunda kaldım. Müşteri hizmetlerine de ulaşamadım. İptal edilen üyeliğin yenilenmemesini ve çekilen ücretin iade edilmesini talep ediyorum.”

“Promosyon koduyla ücretsiz üyelik oluşturdum ve sonrasında üyeliğimi iptal ettim. Buna rağmen bilgim dışında kartımdan 388 TL üyelik ücreti çekildi. Üstelik hesabıma giriş yapamıyor, şifre yenileme e-postası da alamıyorum. Üyeliğin hangi onayla ücretliye dönüştürüldüğünün açıklanmasını, tahsil edilen tutarın iade edilmesini ve otomatik yenilemenin iptal edilmesini talep ediyorum.”

“Sezonluk paket satın aldım ancak maç yayınlarında sürekli gecikme, donma ve düşük görüntü kalitesi sorunu yaşıyorum. İnternet bağlantım güçlü olmasına rağmen hizmetten verim alamıyorum. Üyeliğimi iptal etmek istediğimde yıllık paketlerin iptal edilemediği uyarısıyla karşılaşıyorum. Paketimin iptal edilmesini ve ödediğim ücretin iade edilmesini talep ediyorum.”

“İki gündür web ve telefon üzerinden müşteri hizmetlerine ulaşmaya çalışıyorum ancak destek alamıyorum. Sistem müşteri temsilcisine bağlanmayı zorlaştırıyor; ulaştığım durumlarda ise görüşme sonlandırılıyor ve sonrasında tekrar bağlantı kuramıyorum. Sorunlarımı iletemediğim için çözüm süreci de başlayamıyor. Müşteri hizmetlerine erişimin kolaylaştırılmasını ve tarafıma geri dönüş yapılarak sorunumun çözülmesini talep ediyorum.”

Terörsüz bir Türkiye mümkün mü?

2026-09-24T12:55:36.414+03:00

Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak: “Hâlâ çatışma yönetimi aşamasındayız!”

“Terörsüz Türkiye” sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, terörle mücadelenin toplumsal, psikolojik ve uluslararası boyutlarıyla ele alınması gerektiğini vurguladı.

Sürecin toplumsal ve psikolojik boyutlarının aşama aşama yönetilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Kaynak, “Şu anda geldiğimiz nokta hâlâ çatışma çözümü değil, çatışma yönetimi aşamasındayız.” dedi.

Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, Yükseköğretim Kurulunun, üniversitelerden 2026-2027 eğitim-öğretim yılı açılış törenlerinde ve ilk derslerinde “Terörsüz Türkiye” hedefinin işlenmesini istemesi üzerine öğrencilerle bir araya geldi. Kaynak terör, güvenlik ve çatışma yönetimi konularını etraflıca değerlendirdi.

“Temel mesele bilgiye ulaşmak değil”

Teknolojik gelişmelerle birlikte insanın bilgiyle kurduğu ilişkinin değiştiğine dikkat çeken Prof. Dr. Kaynak, üniversitelerin sorumluluğunun yalnızca bilgi aktarmakla sınırlı olmadığını vurguladı.

Öğrencilerin mobil cihazları aracılığıyla geniş bilgi kaynaklarına erişebildiğini belirten Prof. Dr. Kaynak, “Cebinizde taşıyorsunuz; Harvard’ın kütüphanesini, Stanford’ın kütüphanesini cebinizde taşıyorsunuz. O açıdan temel mesele bilgiye ulaşmak değil” dedi.

Farklı düşüncelere ve çalışma alanlarına sahip akademisyenlerin üniversitenin zenginliğini oluşturduğunu dile getiren Prof. Dr. Kaynak, “Birbirinden farklı analizler getirebiliriz, açılımlar sağlayabiliriz. Aynı konuyu birbirinden farklı bir dille anlatabiliriz. Bu üniversitenin zenginliği anlamına gelir; birinin doğru, birinin yanlış olduğu anlamına gelmez” diye konuştu.

“Konuyu akademik, tarafsız ve nötr bir çerçevede ele almalıyız”

Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK), üniversitelerde açılış ve oryantasyon döneminde “Terörsüz Türkiye” konusunda sunum yapılmasını istediğini belirterek, “Yükseköğretim Kurulu bir karar aldı ve bütün üniversitelere açılış ve oryantasyon döneminde ‘Terörsüz Türkiye’ ile ilgili bir sunum yapılmasını istedi. O sunumu yapacağım. Benim uzmanlık alanım bu. Çok uzun zamandır bu konuya çalışan, yazan, çizen, senelerdir bu sürecin içerisinde olan birisiyim.” dedi.

Prof. Dr. Kaynak, fakülte hocalarından Prof. Dr. Havva Kök Arslan’ın Türkiye Büyük Millet Meclisinde kanun teklifinin hazırlanmasında görev aldığını, kendisinin de komisyonda konuşmacı olarak yer aldığını belirtti.

Terörle terörizm farklı şeyler

Bir ağacın yalnızca görünen dallarıyla değil, kökleri ve içinde bulunduğu ekosistemle birlikte değerlendirilmesi gerektiği benzetmesini yapan Prof. Dr. Kaynak, terör örgütlerini besleyen koşulların da analiz edilmesi gerektiğini ifade etti.

Prof. Dr. Kaynak, “Dünya üzerinde PKK tipindeki terör örgütleri çok fazla değil; yani uzun yıllara dayanan, çok geniş kitlelerin desteklediği terör örgütleri çok yoğun değil. IRA var; İrlanda Cumhuriyet Ordusu dedikleri. FARC var; Kolombiya'da. ETA var; Bask Bölgesi ile ilgili İspanya’da, bazen Fransa tarafına da kayıyorlar. Bunlar dünya üzerinde uzun zaman yer alan, kendi devletlerine, halklarına acılar çektirmiş olan ve siyasi mücadelelerini eli silahlı bir çerçeve içerisinde sürdüren yapılar. Terörle terörizm farklı şeyler. Herhangi birisi gelse eli silahlı, herkesi tarasa burada terör yaratır. Terör; dehşet demektir.” şeklinde konuştu.

“Bir siyasi sonuç doğurması lazım”

Terör ve terörizm kavramları arasındaki ayrıma değinen Prof. Dr. Kaynak, terörizmin siyasi amaçları ve toplumda oluşturmayı hedeflediği psikolojik etkiler üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Prof. Dr. Kaynak, “Bir şeyin terörizm olması için mutlaka siyasi bir amacının olması gerekiyor” diyerek, şöyle devam etti:

“Bir siyasi sonuç doğurması lazım ve bir psikopolitik tepki üretmesi lazım. Bir korku üretmesi lazım, kaygı üretmesi lazım ve ürettiği o psikopolitik çerçeve içerisinde siyasal bir davranışa, bir tepkiye dönüştürmesi lazım.”

Terör eylemlerinin etkilerinin doğrudan can kayıplarıyla sınırlı kalmadığını dile getiren Prof. Dr. Kaynak, korku, öfke ve intikam duygularının siyasal davranışlara yansımasının da bu çerçevede ele alınması gerektiğini söyledi.

Çatışma yönetimi ile çatışma çözümü arasında fark var

Çatışma yönetimi ve çatışma çözümünün farklı kavramlar olduğunu belirten Prof. Dr. Kaynak, 2013 yılında yürütülen süreci çatışma yönetimi çerçevesinde değerlendirdi.

“Terörsüz Türkiye” sürecini ise bölgesel gelişmeler ve jeopolitik güvenlik kaygıları bağlamında ele alan Kaynak, PKK’nın tasfiye sürecinde bölgesel koşulların belirleyici olduğunu, örgütün varlığını sürdürmesini zorlaştıran bir konjonktür oluştuğunu söyledi.

Devlet dışı aktörler sistemin dışına itiliyor!

Bölgedeki devlet dışı aktörlerin giderek alan kaybettiğini belirten Prof. Dr. Kaynak, “PKK’nın tasfiye edilmesinin en önemli nedenlerinden bir tanesi, PKK istemese de var olamayacağı bir bölgesel konjonktür oluşması. Artık devlet dışı aktörler sistemin dışına itiliyor” dedi.

El-Kaide’nin uzantıları, IŞİD, Wagner, Hizbullah ve Hamas gibi yapıların bölgedeki rollerine değinen Prof. Dr. Kaynak, “PKK bölgede zaten varlığını sürdüremeyeceği bir zamanın ruhuna tosladı şu anda.” ifadelerini kullandı.

“Sürecin psikolojisinin aşama aşama yönetilmesi gerekiyor”

Türkiye’de terörün zaman içinde ekonomik, siyasi ve psikolojik boyutları olan bir yapı oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Deniz Ülke Kaynak, çatışmadan barışa geçişin toplumsal açıdan da yönetilmesi gerektiğini vurguladı. Prof. Dr. Kaynak, “Bugün geldiğimiz noktada Türkiye’de de olgunlaşmış bir terör ekonomisi, bir terör endüstrisi, bir terör psikolojisi ve bir terör siyaseti var. Buradan buraya atlamak öyle kolay değil. ‘Hadi ben bugüne kadar kavga ediyordum, hadi hep beraber barışıyoruz.’ Öyle kolay olmuyor o işler. Bunun psikolojisinin yönetilmesi gerekiyor, aşama aşama yönlendirilmesi gerekiyor.” dedi.

Sürecin yasal boyutuna ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Prof. Dr. Kaynak, Meclisteki kabulün toplumda aynı ölçüde karşılık bulmadığını savundu.

“Herhangi bir uluslararası denetim yok bu sürecin içerisinde”

Silahların teslim edilmesi ve sürecin izlenmesine ilişkin açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Kaynak, farklı ülkelerdeki silah bırakma süreçlerinde uluslararası kurumların görev aldığını, Türkiye’de ise sürecin üçüncü bir tarafın denetimine bırakılmadığını söyledi. Kaynak, şöyle devam etti:

“Silahlar teslim edilecek ve bu silahları teslim ederken gözetleme ve izleme komiteleri kurulacak. Diğer örgütler silahlarını bırakırlarken hep üçüncü gözler devrede olmuş; uluslararası kurumlar girmişler devreye, silahları ve barışın devamlılığını sağlamışlar. Türkiye’nin tarihsel güven eksikliği nedeniyle Türkiye kesinlikle üçüncü tarafa bırakmıyor. ‘Biz iki taraf çözeceğiz kendi aramızda’ diyor. Yani herhangi bir uluslararası denetim yok bu sürecin içerisinde.”

“Genel af yapılmıyor, infaz erteleme var”

Sürece ilişkin hukuki düzenlemeleri genel af kapsamında değerlendirmediğini belirten Prof. Dr. Kaynak, “Genel af yapılmıyor, infaz erteleme var. Adam öldürmüşlerin hiçbirine af verilmiyor. Sadece eli silah tutmamış, dağda olan birtakım gençler, çocuklar var; onların geri dönüşleri olacak” dedi.

Yurt dışında bulunan örgüt yöneticilerinin durumuna da değinen Kaynak, “Görüldüğü kadarıyla yabancı ülkelerde yaşayan birtakım terör liderlerinin Türkiye’ye dönüşlerine izin verilmeyecek. Onlar için ayrı programlamalar yapılıyor gibi görünüyor” diye konuştu.

Süreç kapsamındaki kişilerin uzun süre izleneceğini ifade eden Prof. Dr. Kaynak, yeniden terör eylemlerine girişilmesi durumunda ertelenen cezaların infaz edileceğini belirtti. Merkezi bir takip sistemi kurulacağını söyleyen Kaynak, “Adalet Bakanlığı, Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı var, MİT var bunun içerisinde ve bazı bürokratik mekanizmalar var. Sonuç olarak altı ay içinde başvuru yapılacak ve buradaki en önemli şey, üçüncü gözün de var olmaması.” ifadelerini kullandı.

“Hâlâ çatışma yönetimi aşamasındayız”

Gelinen aşamayı çatışma yönetimi çerçevesinde değerlendiren Prof. Dr. Kaynak, Türkiye’nin güvenlik kaygılarının süreçte belirleyici olduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Kaynak, “Şu anda geldiğimiz nokta hâlâ çatışma çözümü değil, çatışma yönetimi aşamasındayız. Temel nedeni de Türkiye şu anda çok ciddi bir güvenlik endişesi yaşıyor. Sadece Türkiye değil, şu anda bütün dünyada bir dünya savaşı ortamı var.” şeklinde sözlerini tamamladı.