Sống đạo mỗi ngày

Lễ Suy Tôn Thánh Giá – Dấu chỉ tình yêu biến sự chết thành sự sống

noreply@blogger.com (Unknown) — Tue, 15 Sep 2026 01:00:17 +0000

Ngày 14 tháng 9, Giáo hội cử hành Lễ Suy Tôn Thánh Giá, dấu chỉ tình yêu của Thiên Chúa, Đấng trong Đức Kitô đã biến một dụng cụ của sự chết thành nguồn mạch sự sống và ơn cứu độ.

Nguồn gốc của việc cử hành này có từ thế kỷ IV và gắn liền với việc xây dựng, theo lệnh của Hoàng đế Constantinô, hai vương cung thánh đường tại Giêrusalem: một trên đồi Canvê và một bên cạnh ngôi mộ của Chúa Giêsu. Các thánh đường được cung hiến vào tháng 9 năm 335, và ngày hôm sau, gỗ Thánh Giá được đưa ra cho các tín hữu tôn kính, từ đó hình thành ngày lễ này.

Theo một truyền thống Kitô giáo cổ xưa, thánh tích Thánh Giá đã được Thánh Helena, thân mẫu của Hoàng đế Constantinô, tìm thấy vài năm trước đó trong một chuyến hành hương đến Đất Thánh. Vào đầu thế kỷ VII, sau khi quân Ba Tư chiếm Giêrusalem, Thánh Giá bị đưa ra khỏi Thành Thánh. Sau khi được Hoàng đế Heraclius thu hồi, Thánh Giá đã được long trọng rước trở lại Giêrusalem. Việc cử hành này, ban đầu phổ biến tại Đông phương, về sau cũng được đưa vào lịch phụng vụ của Giáo hội Tây phương.

Khi suy niệm về ngày lễ này, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhắc lại cuộc gặp gỡ ban đêm giữa Chúa Giêsu và ông Nicôđêmô được thuật lại trong Tin Mừng Gioan. Với người đang tìm kiếm ánh sáng và sự hướng dẫn ấy, Đức Kitô mặc khải rằng Con Người phải được giương cao, “để ai tin vào Người thì được sống muôn đời.”

Trên Thánh Giá, Thiên Chúa biểu lộ tình yêu của Người dành cho nhân loại sâu xa đến mức nào. Để cứu độ chúng ta, Người đã trở nên người đồng hành, người Thầy, vị lương y và người bạn của chúng ta, cho đến khi trở nên Tấm Bánh được bẻ ra trong Bí tích Thánh Thể và hiến dâng chính mạng sống mình trên đồi Canvê.

Đức Lêô XIV khẳng định: “Hôm nay, chúng ta cử hành việc suy tôn Thánh Giá: bởi tình yêu vô biên mà Thiên Chúa, khi ôm lấy Thánh Giá vì phần rỗi chúng ta, đã biến nó từ dụng cụ của sự chết thành khí cụ của sự sống.”

Thánh Giá nói cho chúng ta biết rằng không gì có thể tách chúng ta ra khỏi Thiên Chúa, và tình yêu của Người lớn hơn tội lỗi của chúng ta.

Như Thánh Phaolô đã viết: “Ước chi tôi chẳng hãnh diện về điều gì, ngoài thập giá Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta.”

Suy tôn Thánh Giá không có nghĩa là tôn vinh sự đau khổ, nhưng là tuyên xưng chiến thắng của tình yêu, tình yêu tự hiến hoàn toàn và mở ra cho nhân loại con đường dẫn đến sự sống đời đời.

Mỗi lần nhìn lên Thánh Giá, người Kitô hữu không chỉ nhớ đến một biến cố đau thương đã xảy ra trên đồi Canvê, nhưng còn được mời gọi nhận ra một chân lý vẫn đang sống động: tôi đã được yêu bằng một tình yêu đi đến tận cùng.

G. Võ Tá Hoàng

Vaticannewspt

Ôi thập giá vinh quang

noreply@blogger.com (Unknown) — Mon, 14 Sep 2026 09:11:14 +0000

Đó thực sự là một cái chết tàn khốc. Hoàn toàn chẳng có gì huy hoàng trong cái chết bằng hình phạt đóng đinh thập giá. Được người Ba Tư sáng chế và được người Rôma hoàn thiện, hình phạt đóng đinh thập giá không chỉ gây đau đớn khủng khiếp mà còn là một sự sỉ nhục tột cùng đối với nạn nhân và gia đình họ. Những người bị đóng đinh thường được đem phơi bày tại những lối ra vào quan trọng của thành phố, như một lời cảnh cáo cho những người qua lại rằng bất cứ hành vi bất phục tùng nào đối với quyền lực Rôma cũng có thể dẫn đến một số phận tương tự.

Các sử gia cho chúng ta biết rằng có lẽ Chúa chúng ta chết không phải vì mất máu, nhưng vì ngạt thở. Khi bị treo trong tư thế đóng đinh, nạn nhân phải dùng hai cánh tay kéo thân mình lên, đồng thời lấy chân làm điểm tựa để đẩy người lên, nhờ đó lồng ngực có thể giãn ra và tiếp tục hô hấp. Cuộc đóng đinh của Đức Kitô có phần khác thường, bởi Người bị đóng đinh vào thập giá — trong khi phần lớn các nạn nhân thường bị trói vào thập giá và có thể phải quằn quại trong đau đớn tột cùng đến ba ngày, vật lộn với từng hơi thở để duy trì sự sống. Vì thế, trong suốt ba giờ, Chúa chúng ta phải kéo thân mình lên bằng đôi tay đã bị đóng đinh và đẩy người lên bằng đôi chân cũng bị đóng đinh chỉ để có thể thở. Người đã sẵn lòng đi xa đến thế để cứu chuộc chúng ta!

Và cho dù những cực hình thể xác ấy khủng khiếp đến đâu, chúng ta biết rằng chúng vẫn trở nên nhỏ bé khi so với cảm giác bị bỏ rơi mà Đức Kitô đã trải nghiệm trong nhân tính của Người. Đau đớn hơn cả việc thân xác bị hành hạ là cảm giác hoàn toàn cô độc, như thể bị Chúa Cha bỏ rơi. Chính vì thế Người đã kêu lên: “Lạy Thiên Chúa, lạy Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con?” (Tv 22). Đức Giêsu không chỉ muốn đi đến tận cùng vì chúng ta bằng việc chịu những cực hình thể xác; Người còn muốn nên giống chúng ta trong mọi hình thức đau khổ mà chúng ta phải chịu, kể cả cảm giác tuyệt vọng và không còn hy vọng. Chẳng phải kinh nghiệm của chúng ta cũng cho thấy rằng trong cuộc đời, điều đau đớn hơn một thân xác bị thương tích nhiều khi lại chính là một trái tim tan vỡ, cảm giác bị khước từ, sự trống vắng trước cái chết và nỗi cô đơn mà mỗi người chúng ta đều từng trải qua đó sao?

Và dường như tất cả những điều ấy vẫn chưa đủ, một số Giáo phụ còn viết rằng nỗi đau lớn nhất mà Chúa phải chịu trong linh hồn nhân loại của Người chính là nhận thức đau xót rằng, trong khi Người đang chịu đau khổ, sự hy sinh ấy sẽ chẳng mang lại ích lợi gì cho những người nhất quyết từ chối đón nhận Người trong đức tin. Không phải hy lễ đền tội duy nhất và vĩnh viễn của Chúa còn thiếu sót điều gì. Đúng hơn, chính sự chai cứng của lòng người ngăn cản hy lễ ấy sinh hoa trái thực sự trong đời sống cụ thể của từng cá nhân. Vì thế, trái tim tan vỡ của Chúa không chỉ do lưỡi đòng gây nên; trái tim ấy còn tan vỡ bởi sự khước từ hoàn toàn hoặc sự dửng dưng của con người trước điều Người đang thực hiện. Thế nhưng Người vẫn chọn thực hiện tất cả những điều ấy, để ít là một số người có thể được cứu độ.

Khi Đức Kitô bị treo trên thập giá, cạnh sườn Người bị lưỡi đòng đâm thâu, và từ đó máu cùng nước chảy ra, biểu tượng của Bí tích Rửa Tội và Bí tích Thánh Thể. Chính hành động tàn bạo ấy lại mở ra cho chúng ta hai bí tích nền tảng của Hội Thánh: Rửa Tội và Thánh Thể. Mối liên hệ giữa cạnh sườn bị đâm thâu của Đức Kitô và hai bí tích nền tảng này của Hội Thánh được diễn tả một cách độc đáo nơi một bàn thờ trong một nhà thờ giáo xứ ở ngoại ô Madrid.

Phía trên bàn thờ đặt Mình Thánh có một pho tượng Đức Kitô bằng đá cẩm thạch với kích thước như người thật. Người nằm ngửa, thân mình được phủ bằng một tấm khăn liệm. Ở phần thân mình, người ta có thể nhận ra đường nét mờ của hai cánh cửa Nhà Tạm. Để xoay chìa khóa mở cửa Nhà Tạm, vị linh mục phải thực sự đưa tay vào cạnh sườn Đức Kitô. Khi đưa tay vào cạnh sườn của pho tượng, vị linh mục mở ra chiếc khóa dẫn chúng ta đến sự hiệp nhất với Đức Giêsu, Bí tích Thánh Thể. Đó là một hình ảnh tuyệt đẹp diễn tả cách thức Máu và Nước tuôn chảy từ Đức Giêsu trên thập giá vẫn tiếp tục nuôi dưỡng chúng ta như lương thực thiêng liêng.

Ôi Thập Giá vinh quang, một trong những nghịch lý cao cả của đức tin chúng ta! Nơi Thập Giá, chúng ta nhìn thấy vinh quang trong đau khổ, chiến thắng giữa cảnh hoang tàn. Cây đã mang lấy hậu quả tội lỗi của Ađam và Evà giờ đây được thay thế bằng cây sự sống và cây cứu chuộc là Thập Giá. Sự bất tuân của nguyên tổ được đảo ngược bởi lời fiat — “Xin Vâng” — của Đức Maria trong biến cố Truyền Tin và bởi sự vâng phục cho đến chết của Đức Kitô trên đồi Canvê.

Ôi Thập Giá vinh quang, qua thanh ngang, Ngài dạy chúng con biết yêu thương nhau; và nơi thanh dọc, Ngài dạy chúng con rằng trước hết và trên hết mọi sự, chúng con phải yêu mến Thiên Chúa, hơn mọi thụ tạo, vâng, ngay cả hơn chính bản thân mình và những người chúng con yêu thương, bởi chính tình yêu dành cho Thiên Chúa hướng dẫn và định hướng mọi tình yêu khác.

Sau cùng, ôi Thập Giá vinh quang, Ngài dạy chúng con rằng tình yêu chiến thắng hận thù, sự thiện chiến thắng sự dữ, và khi cùng chết với Đức Kitô, chúng con cũng sẽ được sống lại để hưởng sự sống đời đời.

Lạy Chúa Kitô, chúng con thờ lạy và chúc tụng Chúa, vì Chúa đã dùng Thánh Giá Chúa mà cứu chuộc thế gian!

ĐTC Lêô XIV, tha thứ là nền tảng mở lối cho tự do

noreply@blogger.com (Unknown) — Mon, 14 Sep 2026 03:52:00 +0000

Trong buổi đọc kinh Truyền Tin Chúa nhật 13/09, trước khoảng 15.000 tín hữu hiện diện tại Quảng trường thánh Phêrô, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc lại rằng: ân ban và sự tha thứ là nền tảng của cuộc sống, và tinh thần trao ban vô vị lợi, trước hết được đón nhận từ chính Thiên Chúa, cũng trở thành quy tắc tốt nhất để con người sống với nhau. Trái lại, khi thiếu sự tha thứ, sẽ nảy sinh những xung đột, cáo buộc, oán giận và trả thù; tất cả những điều ấy có thể phá hủy các mối tương quan, chia rẽ các gia đình và làm gia tăng chiến tranh.

Anh chị em thân mến

Hôm nay, Tin Mừng (x. Mt 18,21-35) nói với chúng ta về một giá trị nền tảng của đời sống Kitô hữu: sự tha thứ. Đức Giêsu đã dạy và làm chứng về điều đó cho đến tận thập giá, nơi Người đã cầu nguyện với Chúa Cha cho những kẻ bách hại mình bằng những lời mà tất cả chúng ta đều biết: “Xin Cha tha cho họ, vì họ không biết việc họ làm” (Lc 23,34).

Trong đoạn Tin Mừng hôm nay, chính thánh Phêrô đã hỏi Thầy về vấn đề này: “Thưa Thầy, nếu anh em con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải đến bảy lần không?” (Mt 18,21). Những lời ấy cho thấy một tấm lòng quảng đại: quả thật, trong Kinh Thánh, số bảy tượng trưng cho sự viên mãn, và “tha thứ bảy lần” có nghĩa là tha thứ với lòng quảng đại lớn lao. Tuy nhiên, câu trả lời của Đức Giêsu còn đi xa hơn: “Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy” (c. 22), nghĩa là vượt quá mọi giới hạn, không tính toán.

Để làm sáng tỏ hơn tư tưởng của mình, Đấng Cứu Thế kể dụ ngôn về một người đầy tớ mắc nợ chủ mình một khoản lớn đến mức hầu như không thể nào trả nổi. Nhờ lòng thương xót hoàn toàn nhưng không, anh đã được chủ xóa nợ; thế nhưng, chính anh lại không tỏ lòng thương xót như vậy đối với một người bạn đồng môn. Vì thế, anh đã bị quở trách và trừng phạt nghiêm khắc (cc. 23-30).

Qua những lời này, Đức Giêsu nhắc nhở chúng ta rằng ân ban và sự tha thứ là nền tảng của cuộc sống chúng ta. Tất cả đều được Thiên Chúa ban cho chúng ta chỉ vì tình yêu, và không ai trong chúng ta có thể tự cho mình là hoàn hảo trong việc đáp lại lòng nhân hậu lớn lao ấy. Vì thế, ơn nhưng không, vốn là nguồn mạch của chính sự sống chúng ta, cũng là quy tắc tốt nhất cho đời sống chung giữa chúng ta.

Chúng ta kinh nghiệm điều đó mỗi ngày. Tha thứ là điều không thể thiếu, nếu thiếu sự tha thứ chúng ta không thể sống trong bình an: sớm hay muộn, trong lòng mỗi người cũng như giữa người với người, sẽ nảy sinh những xung đột, cáo buộc, oán giận và trả thù, những điều phá hủy các mối tương quan, chia rẽ các gia đình và gây ra chiến tranh.

Chỉ có sự tha thứ mới giải thoát và đem ánh sáng trở lại, ngay cả nơi mà sự nghèo nàn về vật chất và luân lý của con người, trong một lúc nào đó, đã khiến chân trời trở nên u ám và con đường trở nên bất định. Sự tha thứ, như một làn gió lành, quét đi cả những đám mây dày đặc nhất, cho đến khi mặt trời lại xuất hiện.

Chính thánh Phêrô đã nhiều lần kinh nghiệm điều này trong cuộc đời mình; đặc biệt là sau khi chối bỏ và lìa xa Đức Giêsu trong cuộc Thương Khó, ông gặp lại Người đã phục sinh bên bờ hồ và chỉ nghe Người hỏi một câu: “Này Simon […], con có yêu mến Thầy không?” (Ga 21,15), cùng với một lời mời gọi: “Hãy theo Thầy!” (c. 19).

Cũng giống như thuở ban đầu, vào ngày hai Thầy trò gặp nhau lần đầu tiên, dường như chẳng có chuyện gì đã xảy ra. Và chính tình yêu này, một tình yêu biết quên đi và chữa lành, sẽ trở thành dấu ấn xác nhận sứ mạng của vị Tông đồ trưởng.

Vậy chúng ta hãy cầu xin Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ của Lòng Thương Xót, giúp chúng ta biết tha thứ, luôn luôn tha thứ, ngay cả khi thật khó để thực hiện bước đi đầu tiên, đồng thời giúp chúng ta can đảm và kiên trì lan tỏa ánh sáng thanh bình và chữa lành của tình yêu, tình yêu chiến thắng hận thù và giải giới mọi oán hờn.

G. Võ Tá Hoàng

Suy niệm mỗi ngày, Tuần 24 Thường niên, năm chẵn

noreply@blogger.com (Unknown) — Mon, 14 Sep 2026 02:03:27 +0000

THỨ HAI

1Cr 11,17-26.33; Lc 7,1-10

Bài thư Côrintô của thánh Phaolô hôm nay đưa chúng ta đi vào khung cảnh bữa tiệc ly khi thánh nhân nhắc lại thể thức lập bí tích Thánh Thể của Chúa Giêsu để từ đó thánh Phaolô nhắc chúng ta ba yêu cầu phải có khi lãnh nhận bí tích Thánh Thể, đó là: niềm tin, hầu nhờ niềm tin, chúng ta sẽ trân trọng đối với Mình và Máu Thánh để rồi từ đó chúng ta sẽ loan báo ơn Cứu Độ của Chúa, và vì cùng ăn một bánh là Mình Thánh Chúa chúng ta phải hiệp nhất với nhau, nên một với nhau như mọi chi thể của một thân thể vậy.

Những lời nhắc nhở của thánh Phaolô làm chúng ta phải nhìn lại mình để rồi có thể nói được là chúng ta cảm thấy hổ thẹn với viên bách quản trong bài Tin Mừng của Luca, bởi vì viên bách quản chỉ là một người ngoại giáo, chưa một lần đối diện Chúa Giêsu, thế mà chỉ do những lời đồn thổi về Chúa Giêsu, ông đã đặt hết lòng trông cậy vào Chúa Giêsu, nên đã cho người đến mời Chúa Giêsu đến chữa cho tên đầy tớ của mình, nhưng tại sao ông không thân hành đến gặp Chúa Giêsu khi ông có vẻ tin phục Ngài thế kia? Trước hết ông là một viên quan được cắt đặt coi hàng trăm tên lính, ông có quyền sai thuộc hạ, hơn nữa như lời ông nói với Chúa Giêsu: “Vì tôi không đáng được Ngài vào mái nhà tôi, bởi thế mà tôi đã nghĩ mình không đáng đến cùng Ngài, song Ngài hãy phán một lời cho tên hầu tôi khỏi”. Một người ngoại giáo, chưa hề có một khái niệm gì về Thiên Chúa, về giáo lý của Chúa Giêsu, thế mà lòng tin của ông xem ra mạnh mẽ hơn cả những ký lục, biệt phái, hơn cả mỗi người chúng ta đã được lãnh nhận chính Mình Chúa, lãnh nhận chính sự sống của Chúa trong cùng một tấm bánh là thân thể của Chúa. chúng ta lại càng hổ thẹn hơn khi biết rằng tâm hồn chúng ta là đền thờ của Chúa, thế mà lắm khi chúng ta đến rước Chúa không một chút chuẩn bị, chúng ta rước Chúa như là một thể thức, một thói quen hơn là một nhu cầu cần thiết, một sự đói khát của tâm hồn, chân chúng ta đến với Chúa mà lòng chúng ta ngổn ngang những lo lắng, những suy tính cho cuộc sống hôm nay, ngày mai… Dường như chúng ta không biết hay không muốn nhìn nhận sự thấp hèn và bất xứng của mái nhà tâm hồn chúng ta là nơi chúng ta không đáng cho Chúa Giêsu ngự đến. Mà nơi Chúa, Chúa chỉ chờ đợi ở chúng ta một đức tin, dù đức tin chỉ bằng hạt cải, vì chính đức tin đó mới nhận ra ý nghĩa của phép lạ: “Thật, Ta chưa hề gặp một lòng tin lơn thế trong Israel”.

Con Thiên Chúa nhập thể đã không chọn những cung điện cao sang mà Ngài chỉ chọn một hang đá thấp hèn với những con người phận nhỏ, vậy chúng ta hãy mặc lấy tâm hồn đơn sơ nhỏ bé nhưng đầy tin tưởng như viên bách quản trước tình yêu của Thiên Chúa nhân lành đối với con người tội lỗi, bất xứng, để mỗi khi đến với Chúa chúng ta biết khiêm hạ thưa với Chúa: Lạy Chúa, con thật không đáng được Chúa ngự vào nhà con, nhưng xin Chúa phán một lời thì linh hồn con sẽ lành mạnh.

THỨ BA

1Cr 12,12-14.27-31a; Lc 7,11-17

Thiên Chúa là tình yêu, quả thật càng chiêm ngắm chúng ta càng cảm nghiệm sâu xa lời tuyên tín của thánh Gioan: Thiên Chúa là tình yêu (x. 1Ga 4,8). Vì yêu thương con người tội lỗi Thiên Chúa đã sai Con Một Người nhập thế làm người để yêu thương và ban phát tình yêu cho con người. Chúng ta sẽ nhận ra điều đó khi đọc ra Tin Mừng của thánh Luca hôm nay.

Chúng ta không quên Luca là một bác sĩ, vì thế cái nhìn về lòng thương xót của Chúa đã thấm nhuần và ảnh hưởng sâu xa nơi các trình thuật của ông như một điều mà người ta thường gọi là bệnh nghề nghiệp. Thật vậy, Luca là một tác giả Tin Mừng nói nhiều đến lòng thương xót, rõ ràng như bài Tin Mừng hôm nay duy chỉ có Luca là một trong bốn tác giả tường thuật. Đọc qua đoạn Tin Mừng này mắt chúng ta như muốn dừng lại ở câu: thấy bà ấy Chúa Giêsu chạnh lòng thương. Phải chăng nước mắt vì sợ mất mát của người mẹ đã làm Chúa xúc động? Phải chăng vì Chúa Giêsu cũng có một người mẹ mà Chúa biết trước rằng rồi đây khi thực hiện chương trình cứu rỗi của Thiên Chúa Cha bằng cái chết trên thập giá Mẹ Ngài cũng sẽ khóc thương Ngài như vậy? Có thể bởi vì khi nhập thể làm người Chúa Giêsu hoàn toàn có trong mình bản chất của một con người ngoại trừ tội lỗi, thế nên mọi cảm xúc của con người Ngài đã không tránh khỏi: trước cái chết của Lazarô Chúa Giêsu đã khóc (x. Ga 11,35), tại vườn Cây Dầu, đối diện với cái chết Chúa Giêsu đã phải buồn phiền quá đỗi, đến nỗi Chúa Giêsu phải cầu xin cùng Thiên Chúa Cha: “Lạy Cha nếu có thể được, xin cho Con qua khỏi chén này! Song không phải ý Con mà là ý Cha” (Mt 26,39). Theo trình thuật của Luca thì sau khi chữa lành người đầy tớ của viên bách quản hôm qua, thì đây là lần thứ hai, Chúa Giêsu làm cho kẻ chết sống lại như một phép lạ để biểu lộ lòng thương xót của Thiên Chúa hầu nhờ đó mọi kẻ chứng kiến và nhất là chính kẻ lãnh nhận phép lạ sẽ có được một niềm tin sâu xa vào quyền năng và lòng thương xót của Thiên Chúa, vì Chúa Giêsu luôn luôn làm mọi việc để tôn vinh Cha (x. Ga 17,1) mà đó chẳng phải là ý của Cha sao, và làm theo ý Cha thì như lời của Chúa Giêsu đã tuyên bố đó chính là lương thực của Ngài (x. Ga 4,34), và quả như mong muốn của Chúa Giêsu, mọi người chứng kiến phép lạ hôm nay của Chúa Giêsu đã cất tiếng tôn vinh Thiên Chúa rằng: “Một tiên tri cao cả đã đến, đã chỗi dậy giữa chúng ta, và Thiên Chúa đã viếng thăm dân của Người”.

Mỗi người chúng ta đều mang trong thân mình thân phận bệnh hoạn chết chóc vì tội lỗi, nhưng Chúa Giêsu đã chạnh lòng thương xót mà cứu chữa chúng ta bằng những ân huệ của các bí tích qua tay Giáo Hội. Chúng ta hãy cầu xin Chúa cho chúng ta biết tận dụng các đặc sủng, các khả năng mà Thiên Chúa đã ban cho riêng từng người trong Thánh Thần như lời thánh Phaolô trong thư Côrintô hôm nay, để bằng cách này hay cách khác có thể loan báo cho mọi người về lòng thương xót của Thiên Chúa để tôn vinh Người cũng như để mọi người nhận biết Thiên Chúa là tình yêu.

THỨ TƯ

1Cr 12,31.13,13; Lc 7,31-35

Bài thư của thánh Phaolô hôm nay nhấn mạnh đến lòng mến, một lòng Mến chân thật vượt lên trên tất cả các ơn, như câu cuối cùng của bài thánh thư, thánh Phaolô đã nói: “Vậy nay còn lại Tin, Cậy, Mến, ấy là bộ ba, nhưng trong bộ ba ấy, Mến lớn hơn cả!

Quả thật lòng mến lớn hơn cả vì khi một luật sĩ đến hỏi Chúa Giêsu: “Thưa Thầy, giới răn nào lớn nhất trong lề luật?”. Chúa Giêsu đáp: “Ngươi phải yêu mến Thiên Chúa ngươi hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn. Đó là giới răn lớn nhất, thứ đến cũng giống điều ấy: phải yêu mến đồng loại như chính mình” (Mt 22,35-39). Như vậy, đối với Chúa Giêsu, con người không chỉ được mời gọi thực thi lòng mến như một mời mọc rồi tự do chọn lựa, mà để trở thành một giới răn, một điều luật trong lề luật, nghĩa là một điều bắt buộc không thể chối bỏ, bởi vì Thiên Chúa là tình yêu (1Ga 4,8), do tình yêu Thiên Chúa đã dựng nên chúng ta giống hình ảnh Chúa để trở nên con Thiên Chúa tình yêu, và là hiện thân của tình yêu, và vì yêu thương Thiên Chúa đã ban Con Một Người nhập thể làm người để yêu thương cho đến chết, và chính vì yêu thương mà trước giờ chết, Chúa Giêsu người Con Một ấy đã cầu xin Cha gìn giữ và tác thánh để chúng ta được nên một: Con trong chúng, và Cha trong Con, để chúng hoàn toàn nên một, ngõ hầu thế gian biết là Cha đã sai Con; luôn luôn Chúa Giêsu muốn dạy chúng ta chính điều mà Ngài đã sống: Cha yêu mến Con, Con yêu mến chúng. Và Chúa Giêsu còn tiếp: “Lạy Cha, điều Cha đã ban Con thì Con muốn rằng Con ở đâu chúng cũng được ở đó với Con” (Ga 17,23-24), ở một đoạn khác Chúa Giêsu cũng đã nói: “Xác ở đâu thì diều hâu tụ tập lại đó” (Mt 24,28), mà Chúa Giêsu nên một trong Cha và chúng ta nên một trong Chúa Giêsu, mà Thiên Chúa là tình yêu thì đương nhiên chúng ta cũng phải là tình yêu, bởi lẽ Chúa Giêsu đã nói: “Nếu các ngươi yêu mến Ta, sẽ giữ các lệnh truyền của Ta” (Ga 14,15) mà lệnh truyền của Chúa Giêsu là gì? Đó là: “Các con hãy yêu mến nhau để mọi người nhận biết các con là môn đệ của Thầy” (Ga 13,35).

Tóm lại, trong suốt ba năm rao giảng Chúa Giêsu đã không dạy điều gì khác hơn là yêu thương, là lòng mến, không phải Chúa Giêsu chỉ dạy bằng lời nói, bằng những bài diễn văn dài dòng văn tự, mà bằng chính cái chết để sinh ơn cứu độ cho nhân loại, điều này đã được cả bốn sách Tin Mừng chứng minh. Chớ gì chúng ta đã nghe, biết, và đón nhận Lời Chúa, chúng ta cũng sẽ lưu lại trong Chúa, lưu lại nơi lòng mến của Chúa, và cũng như Mẹ Maria, khi đã đón nhận cưu mang Con Thiên Chúa qua việc truyền tin của sứ thần, Mẹ đã vội vã đem niềm vui ơn cứu độ đến cho người khác. chúng ta đã đón nhận tình yêu của Thiên Chúa, đã trở nên hình ảnh của Thiên Chúa là tình yêu, chúng ta hãy cầu xin Chúa cho chúng ta luôn biết chiêm ngưỡng cây thập giá trên đồi Canvê mà Chúa Giêsu đã dùng để hoàn tất mầu nhiệm tình yêu, hầu chúng ta cũng biết yêu mến Thiên Chúa và mọi người, đó chính là dụng cụ để tạo nên cây thập giá sống động của chúng ta làm chứng tình yêu của Thiên Chúa cho mọi người.

THỨ NĂM

1Cr 15,1-11; Lc 7,36-50

“Ai được tha nhiều cảm mến nhiều, ai được tha ít cảm mến ít”. Thật vậy, lời nói của Chúa Giêsu quả không sai, dù là đem áp dụng cho con người hôm qua, hay hôm nay, hoặc ngày mai.

Kinh nghiệm hằng ngày đã cho chúng ta xác nhận điều trên, vì nếu chúng ta thọ ơn ai dĩ nhiên chúng ta sẽ yêu mến họ và sẵn sàng chờ có dịp để trả ơn, huống chi một kẻ có tội, một kẻ bị loại bỏ trước mặt mọi người, chạy đến với Chúa và tỏ lòng thống hối. Đối với Chúa một người tội lỗi có lòng thống hối ăn năn còn cao trọng hơn chín mươi chín người công chính (x. Lc 15,7), vì thế Chúa Giêsu đã không ngần ngại tha tội cho người ấy: “Tội lỗi của ngươi đã được tha”. Nhưng, tại sao người đàn bà ấy lại chạy đến với Chúa Giêsu để chờ đợi một lời tha tội, đang khi cái nhìn của mọi người lúc đó thì Chúa Giêsu chỉ là một Gioan Tẩy Giả, một Êlia, một Giêrêmia hay một tiên tri nào đó (x. Mt 16,13-14), thế thì ở người đàn bà này thì: “Lòng tin của ngươi đã cứu chữa ngươi”, nghĩa là ở người đàn bà này tội lỗi đã không làm con mắt tâm hồn bà ra tối tăm để không thể nhận ra quyền năng của Thiên Chúa và tin vào Người, trái lại những người được coi là công chính, được chân trọng trước mặt mọi người thì con mắt đức tin lại bị che dấu để không nhận ra Chúa, quả thật, họ nhìn mà không thấy, nghe mà không nghe (Mt 13,13).

Chúng ta hãy thật đưa tầm mắt nhìn vào cuộc sống để không thể phủ nhận một điều thật phũ phàng: đôi khi chúng ta hết sức nghiêm khắc, chỉ trích, nguyền rủa một người nào đó phạm một sai lầm nhỏ nhưng quá rõ ràng trước mắt mọi người, nhưng xét ra hậu quả của nó lại không mang tính cách trầm trọng bằng lỗi phạm của chúng ta được phủ kín tinh vi dưới một lớp áo đạo đức hay một tước vị để rồi con mắt phàm trần không thể nhận ra. Cũng thế mà người biệt phái đã mời Chúa Giêsu tự nói với mình: “Ông này nếu thật là tiên tri, thì phải biết người đàn bà này là hạng tội lỗi chứ!”. Thế nhưng, Chúa Giêsu đã tuyên bố: “Ta không đến để kêu gọi người công chính, mà là những kẻ tội lỗi” (Mt 9,13b), và điều kiện trên hết để được cứu chữa là lòng tin (x. Lc 7,9; Mc 5,34; Mt 15,28).

Mỗi người chúng ta đều là những con người tội lỗi trước mặt Thiên Chúa, thế nhưng Thiên Chúa luôn sẵn sàng giang rộng đôi tay trên thập giá để chờ đợi chúng ta thật lòng ăn năn quay trở về với Chúa nơi bí tích hòa giải với niềm tin sâu xa vào tình yêu của Chúa, hầu được ơn tha thứ và bình an, nhờ đó lòng mến nơi chúng ta sẽ gia tăng và sẽ thúc đẩy chúng ta năng đến với Chúa, kết hợp với Chúa và mạnh dạn loan báo Tin Mừng tình yêu và ơn cứu độ của Chúa cho mọi người như sứ điệp của thánh Phaolô trong bài thư Côrintô hôm nay.

THỨ SÁU

1Cr 15,12-20; Lc 8,1-3

Có nhiều người đã đặt câu hỏi: chuyện kẻ chết sống lại có thật không? Chúng ta sẽ trả lời sao cho ổn và khả dĩ có thể dẫn dắt người ta vào mầu nhiệm đức tin về cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu Kitô? Chúng ta phải tìm đâu là lời giải đáp ngoài bài thư của thánh Phaolô hôm nay.

Trong bài đọc I hôm qua thánh Phaolô đã nói: “Đức Giêsu Kitô đã chết vì tội lỗi chúng ta, Ngài đã bị chôn cất, ngày thứ ba Ngài đã sống lại theo lời Thánh Kinh” và hôm nay thánh Phaolô lại khẳng định: Đức Giêsu Kitô đã sống lại theo lời Thánh Kinh tức phải có sự kiện kẻ chết sống lại, mà nếu Đức Kitô không sống lại thì việc rao giảng của các tông đồ cũng như việc chúng ta tin đều là hão huyền. Vì nếu chúng ta chỉ đặt mối hy vọng vào Đức Kitô cho lúc sinh thời này thôi thì quả thực Ngài cũng chỉ là một con người như mọi người tội lỗi bất toàn trên thế gian này thôi. Bởi cái chết và sự phục sinh của Đức Kitô đã trở thành một sự kiện lịch sử, và niềm tin của giới cộng đồng Công Giáo vào sự kiện đó nên nó đã là mối băn khoăn, thắc mắc cho con qua bao thời đại, vì thế vào tháng 3 năm 1988 đã có một số các nhà bác học sử dụng carbon 14 để khám phá tẩm liệm của Chúa Giêsu hầu mong tìm ra một giải đáp, hay đúng hơn một sự thật về cái chết và sự sống lại của Chúa Giêsu.

Ba phòng thí nghiệm ở Oxford (Anh), Zurich (Thụy Sĩ) và Tucson (bang Arizona, Mỹ) đã sử dụng kỹ thuật Carbon 14 để khám phá tấm vải liệm này và cả ba đều cho là nó đã có mặt vào thế kỷ XIV, chứ không phải thế kỷ thứ I nếu Chúa Giêsu quả thật đã được liệm trong tấm vải này. Thật ra, chính chân thực của tấm vỉa này đã bắt đầu bị nghi ngờ vào đầu thế kỷ XX. Tại Turin vào năm 1898, lần đầu tiên Secundo Pia đã chụp ảnh tấm vải liệm dài 4m36, rộng 1m10 này và ngay lập tức người ta bàng hoàng nhận xét tấm vải có hình nổi âm bản (négatif) Đức thi thể một người bị xử giảo đóng đinh (crucifié). Từ đó đến nay, người ta đã dùng nhiều phương pháp vật lý và hóa học để phân tích tấm vải này với mục đích tìm ra sự thật. Đến tháng 9 năm 1989 cuộc tranh cãi lại bùng lên sôi nổi. Những người theo phái “tính chân thật của tấm vải liệm” (Les tenants de L’authenticité) đã đưa ra một câu hỏi hóc búa: “Làm sao mà một tay giả mạo nào đó thời Trung Cổ có thể tái tạo lại, ngay cả những chi tiết nhỏ nhặt nhất, một hình người bị đóng đinh và bản thể có tính khảo cổ rất phức tạp của Chúa Giêsu mà dứt khoát vào thời Trung Cổ con người khó lòng biết được?”. Đây là một vụ xử giảo vào thế kỷ thứ I, do người La Mã thi hành, vì vậy nó không thể xảy ra vào thế kỷ XIV. Hình người trên tấm vải liệm không phải là người Phương Tây, mà đó là một người Do Thái và có mái tóc quấn theo kiểu các “Rabbis” với một lọn tóc bím phía sau.

Mặt khác người ta còn tìm thấy những kiểu chữ Hy Lạp và Latinh trên đó (đó là chữ “ad necun” có nghĩa là dấu chứng người đã chết) cùng với dấu in hai đồng tiền Pilate có in hình nổi của César (theo một tục lệ lúc đó là đặt hai đồng tiền này lên mắt người chết). Sau có nhiều chi tiết cho thấy hình người đã bị đóng đinh theo tư thế thẳng đứng do nghiên cứu những dòng máu chảy và vấn nạn lớn nhất là: tại sao vào thời Trung Cổ lại có người có thể tái tạo hình âm bản - négatif photogarphique – và hình nổi – photo en relief – với một sự chính xác tuyệt vời đến nỗi ở ngưỡng cửa của thế kỷ XXI có trên một chục phòng thí nghiệm vẫn không làm nổi? Làm thế nào mà người đó lại có thể thấu đáo về y phục và các cổ tục vào thế kỷ thứ I nếu ông ta sống vào thế kỷ XIV? Và nhất là tại sao ông ta lại phải đi xử giảo một người đàn ông có gương mặt đẹp đến thế để đóng đinh và cuộn trong tấm vải liệm? (Bác sĩ Baima Bollone, người được chính thức ủy nhiệm nghiên cứu dấu máu trên tấm vải đã kết luận đó là máu người, chứ không phải máu vật). Ngoài ra chi tiết hấp dẫn nhất, theo lời các tông đồ của Chúa Giêsu được ghi lại trong Thánh Kinh thì khi mở mộ Chúa Giêsu ba ngày sau, người ta thấy xác Chúa Giêsu đã “biến mất” mà không hề làm xáo trộn áo quan hay có vết rách, cào nào (Tiến sĩ Jackson của cơ quan Nasa và Moroni cố gắng giải thích tại sao tấm vải Turin lại có hình người).

Đây là một trong những tài liệu tìm hiểu và kết luận về sự sống lại của Chúa Giêsu, đồng thời những lời rao giảng của thánh Phaolô, của các tông đồ Chúa Giêsu, và nhất là của Gioan, người tông đồ Chúa yêu đã từng nằm vào ngực Chúa Giêsu để nghe tiếng thổn thức của con tim Chúa trước giờ chết (Ga 21,24), chúng ta càng thêm tin tưởng và mạnh dạn tuyên xưng và loan báo cho mọi người, hầu ngày càng có thêm số những người nhờ chúng ta mà tin vào Đức Giêsu Kitô phục sinh.

THỨ BẢY

1Cr 15,35-37.42-49; Lc 4,8-15

Hôm nay chúng ta len lỏi vào đám đông dân chúng tề tụ quanh Chúa Giêsu để nghe Chúa giảng dạy ví dụ về người gieo giống. Và những lời giải thích ví dụ của Chúa Giêsu sẽ đặt lại cho mỗi người chúng ta một vấn nạn: tôi là hạng người nào khi đón nhận hạt giống Tin Mừng, đón nhận Lời Thiên Chúa?

Nhưng, trước hết chúng ta cũng muốn đặt lại vấn đề: tại sao khi đi gieo giống, người gieo lại không tìm một mảnh đất tốt màu mỡ phì nhiêu để hạt lúa sẽ chắc chắn mọc lên tươi tốt? Phải chăng người gieo giống đã quá bất cẩn khi để hạt thì rơi ở dọc đường, hạt rơi bên đá, hạt lại rơi vào bụi gai? Nếu quả thực người ấy là một người gieo giống chuyên môn thì phải có ít nhiều kinh nghiệm để chọn đất tốt chứ! Thật ra, đó chỉ là ý Thiên Chúa, Người cho mặt trời mọc lên trên kẻ dữ và người lành, và làm mưa trên người ngay và kẻ ác (x. Mt 5,45). Bởi đó mà thánh Augustinô đã nói một câu bất hủ: “Khi tạo dựng con người Thiên Chúa không cần hỏi ý kiến họ, nhưng để cứu rỗi con người, Thiên Chúa lại ban cho họ một sự tự do, và Người không muốn can thiệp vào sự tự do ấy”. Bởi đó, Thiên Chúa không tuyển lựa cách đặc biệt một mảnh đất màu mỡ, những tâm hồn hết sức đạo đức mà loại trừ những tâm hồn tội lỗi, vì Thiên Chúa không đến để kêu gọi người công chính mà là những kẻ tội lỗi (x. Mt 9,13b), chính vì thế mà sau khi sống lại, Chúa Giêsu hiện ra với nhóm Mười Một và nói với họ: “Hãy đi khắp cả thiên hạ, rao giảng Tin Mừng cho mọi loài thụ tạo” (Mc 16,15), nghĩa là đi khắp nơi, khắp cùng bờ cõi trái đất, và rao giảng cho mọi người không loại trừ ai. Như vậy, là Thiên Chúa đã chủ ý gieo hạt giống ở khắp nơi, cho mọi miên, còn hậu quả mọi giai đoạn biến thái của hạt giống là tùy ở chúng ta, tùy ở sự đón nhận và làm nẩy nở của mỗi người.

Mảnh đất tâm hồn chúng ta đã được Thiên Chúa gieo mầm hạt giống tốt, tuy nhiên chúng ta đã làm gì cho những hạt giống ấy?

Một văn sĩ kể lại giấc mơ của ông: một hôm tôi mơ thấy được vào Thiên Đàng và đứng trước cửa tiệm có nhãn hiệu: cửa tiệm Hồng Ân. Tò mò vì cái nhãn hiệu ấy tôi tiến đến thì được một Thiên Thần cho biết ở đây bán tất cả mọi điều thiện hảo của Thiên Chúa. Tôi đứng lại để kiểm xem trong túi còn được bao nhiêu tiền, song Thiên Thần lại nói: Hồng Ân của Thiên Chúa chỉ cho nhưng không. Tôi rảo quanh để xem thì thấy nơi đây là những thứ hoa của tình yêu, kia là lọ chứa niềm tin, góc nọ là gian hàng của hy vọng và ơn cứu rỗi.

Tôi tiến đến nói với vị Thiên Thần: “Xin gói cho tôi tình yêu của Thiên Chúa, và sự tha thứ càng nhiều càng tốt, một ít hy vọng cùng với ơn cứu rỗi”.

Thấy vị Thiên Thần đi gói đầy đủ, tôi chờ đợi và nghĩ rằng mình sẽ khệ nệ khiêng một gói thật to, nhưng lạ thay, làm thế nào vị Thiên Thần đã gói lại thành một gói thật nhỏ, nhỏ đi bằng một quả tim của tôi thôi. Và Thiên Thần mỉm cười nói với tôi: “Bạn à! Cửa tiệm Hồng Ân của Thiên Chúa không bán hoa quả mà chỉ bán hạt giống mà thôi”.

Thật vậy, hoa quả của Thiên Chúa lại đang chờ để nhận lại từ tay chúng ta.

50 câu hỏi về Đức Giêsu - 35. Giải thích thế nào về sự Phục Sinh của Đức Giêsu?

noreply@blogger.com (Unknown) — Mon, 14 Sep 2026 01:48:03 +0000

50 CÂU HỎI VỀ ĐỨC GIÊSU

50 câu hỏi này xuất phát từ ý định của một nhóm chuyên gia thuộc Khoa Thần học của Đại học Navarra (các Giáo sư Juan Chapa, Francisco Varo và những người khác) đã biên soạn một số tài liệu được xuất bản trong cuốn “50 preguntas sobre Jesús” do nhà xuất bản Rialp Madrid.

35. Giải thích thế nào về sự Phục Sinh của Đức Giêsu?

Sự Phục Sinh của Đức Kitô là một biến cố có thật, được biểu lộ qua những kiểm chứng lịch sử. Các Tông đồ đã làm chứng về những gì các ngài đã thấy và đã nghe. Vào khoảng năm 57, thánh Phaolô viết cho các tín hữu Côrintô: “Trước hết, tôi đã truyền lại cho anh em điều mà chính tôi đã lãnh nhận, đó là: Đức Kitô đã chết vì tội lỗi chúng ta, đúng như lời Kinh Thánh; Người đã được mai táng, và ngày thứ ba đã trỗi dậy, đúng như lời Kinh Thánh; Người đã hiện ra với ông Kêpha, rồi với Nhóm Mười Hai” (1 Cr 15,3-5).

Khi tiếp cận những sự kiện này để tìm kiếm sự thật về những gì đã xảy ra, một cách khách quan nhất có thể, một câu hỏi có thể nảy sinh: lời khẳng định Đức Giêsu đã sống lại bắt nguồn từ đâu? Đó có phải là một sự xuyên tạc thực tại nhằm tạo ra tiếng vang không tưởng trong lịch sử nhân loại, hay đó là một sự kiện có thật, tiếp tục khiến chúng ta kinh ngạc và khó tin, giống như đã từng khiến các môn đệ của Chúa sửng sốt vào thời ấy?

Chúng ta có thể tìm kiếm một câu trả lời hợp lý cho những câu hỏi này bằng cách khảo sát xem thời ấy người ta quan niệm thế nào về sự sống sau cái chết, từ đó đánh giá liệu ý tưởng về cuộc phục sinh như điều họ đã thuật lại có khả năng hợp lý trong khuôn khổ tư tưởng của họ hay không.

Trước hết, trong thế giới Hy Lạp có những quan niệm đề cập đến sự sống sau cái chết, nhưng với một số đặc điểm riêng biệt. Âm phủ (Hades), một chủ đề thường xuyên xuất hiện ngay trong các sử thi của Hômêrô – là nơi cư ngụ của người chết, một thế giới của những bóng ma, tựa như ký ức mờ nhạt về nơi cư ngụ của những người sống. Tuy nhiên, Hômêrô chưa bao giờ hình dung rằng trong thực tế con người có thể trở về từ Âm phủ.

Với một góc nhìn khác, Platon đã suy tư về sự luân hồi, nhưng ông không nghĩ rằng một thân xác đã chết được hồi sinh là điều có thật. Nói cách khác, mặc dù đôi khi người ta nói đến sự sống sau cái chết, nhưng ý tưởng về sự phục sinh thì chưa bao giờ được nghĩ tới, nghĩa là nói đến sự trở lại cuộc sống thể xác trong thế giới hiện tại của một ai đó.

Trong Do Thái giáo, tình hình vừa có phần khác biệt nhưng cũng có những điểm tương đồng. Âm phủ (Sheol) mà Cựu Ước và các bản văn Do Thái cổ nói đến không khác nhiều so với Âm phủ (Hades) của Hômêrô. Ở đó, con người như đang ngủ. Tuy nhiên, khác với quan niệm Hy Lạp, nơi đây có những cánh cửa mở ra cho niềm hy vọng. Đức Chúa là Thiên Chúa duy nhất, Thiên Chúa của cả người sống lẫn kẻ chết, có quyền năng trên cả dương gian lẫn trong Âm phủ. Vì thế, chiến thắng trên sự chết là điều có thể xảy ra.

Trong truyền thống Do Thái, người ta thấy xuất hiện một số niềm tin về sự phục sinh nào đó, ít nhất là đối với một số người. Đồng thời, người ta cũng mong đợi Đấng Mêsia xuất hiện, nhưng cả hai biến cố này lại không gắn kết với nhau. Đối với bất cứ người Do Thái nào sống cùng thời với Đức Giêsu, trên nguyên tắc, đây là hai vấn đề thần học thuộc hai bình diện rất khác nhau. Người ta tin rằng Đấng Mêsia sẽ đánh bại mọi kẻ thù của Đức Chúa, sẽ tái thiết việc phụng tự trong Đền Thờ với tất cả vẻ huy hoàng và tinh tuyền của nó, đồng thời thiết lập quyền thống trị của Đức Chúa trên thế gian. Tuy nhiên, họ chưa bao giờ nghĩ rằng Đấng Mêsia sẽ sống lại sau khi chết: đó là điều chưa bao giờ xuất hiện trong trí tưởng tượng của một người Do Thái đạo đức và am tường Luật Chúa.

Do đó, việc đánh cắp thi hài của Đức Giêsu rồi bịa ra rằng Người đã sống lại với chính thân xác ấy để chứng minh Người là Đấng Mêsia là một điều không thể hình dung được.

Theo trình thuật của sách Công vụ Tông đồ, vào ngày lễ Ngũ Tuần, thánh Phêrô tuyên bố rằng: “Thiên Chúa đã làm cho Người sống lại, giải thoát Người khỏi những đau khổ của cái chết”, và từ đó ngài kết luận: “Vậy toàn thể nhà Israel phải biết chắc điều này: Đức Giêsu mà anh em đã treo trên thập giá, Thiên Chúa đã đặt Người làm Đức Chúa và làm Đấng Kitô” (Cv 2,24.36).

Lời giải thích cho những khẳng định ấy chính là : các Tông đồ đã chứng kiến một điều mà trước đó các ngài chưa bao giờ có thể nghĩ ra. Và mặc cho những bối rối của bản thân cũng những lời nhạo báng mà các ngài tin chắc sẽ phải hứng chịu, các ngài vẫn thấy mình có bổn phận phải làm chứng về điều mình đã chứng kiến.

G. Võ Tá Hoàng

Chuyển ngữ từ 50 domande su Gesù

Xem những bài cùng chủ đề

50 câu hỏi về Đức Giêsu - Dẫn nhập
1. Chúng ta biết gì về Đức Giêsu Nazarét
2. Có những nguồn tài liệu cổ xưa, ngoài Kitô giáo, nói về Đức Giêsu không?
3. Việc nghiên cứu nhân vật Giêsu lịch sử hiện nay như thế nào
4. Đức Giêsu sinh ra ở Bêlem hay Nazarét?
5. Đức Giêsu được sinh ra như thế nào?
6. Sự đồng trinh của Đức Maria có ý nghĩa gì?
7. Ngôi sao Bêlem
8. Tại sao chúng ta mừng lễ Giáng Sinh vào ngày 25 tháng 12?
9. Cuộc thảm sát các trẻ thơ vô tội
10. Đức Giêsu có anh chị em không?
11. Thánh Giuse có kết hôn lần thứ hai không?
12. Đức Giêsu nói ngôn ngữ nào?
13. Đức Giêsu độc thân, đã kết hôn hay góa vợ?
14. Đức Giêsu có phải là môn đệ của Gioan Tẩy Giả không?
15. Gioan Tẩy Giả có ảnh hưởng gì đến Đức Giêsu?
16. Pharisêu, Sađốc, Esseni, Zêlốt, họ là ai?
17. Các bản viết tay Qumran là gì?
18. Đức Giêsu có thái độ nào đối với các thực hành sám hối?
19. Đức Giêsu có những quan điểm chính trị nào?
20. Mối tương quan giữa Đức Giêsu với Đế quốc Rôma như thế nào?
21. Mười hai Tông đồ là những ai?
22. Những người nữ theo Đức Giêsu đóng vai trò gì?
23. Maria Mađalêna là ai?
24. Mối quan hệ giữa Đức Giêsu và Maria Mađalêna là gì?
25. Mối quan hệ giữa Phêrô và Maria Mađalêna là gì?
26. Làm sao để giải thích các phép lạ của Chúa Giêsu?
27. Đức Giêsu có thực sự muốn thành lập một Giáo hội không?
28. Điều gì đã xảy ra trong Bữa Tiệc Ly?
29. Chén Thánh (tiệc ly) là gì? Và nó có liên hệ gì với Chén Thánh trong phụng vụ
30. Thượng Hội Đồng Do Thái là gì?
31. Caipha là ai?

32. Phongxiô Philatô là ai?

33. Đức Giêsu đã chết như thế nào?

34. Ông Giuse thành Arimathê là ai?

35. Giải thích thế nào về sự Phục Sinh của Đức Giêsu?

Tha thứ từ tận đáy lòng - Chúa nhật 24 thường niên, A

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 12 Sep 2026 04:30:59 +0000

Ngay từ đầu đoạn Tin Mừng, Phêrô cố gây ấn tượng với Chúa Giêsu khi đề nghị tha thứ cho người anh em mình đến bảy lần. Đáp lại, Chúa nâng đòi hỏi ấy lên một mức cao hơn: Người bảo Phêrô phải luôn luôn tha thứ, không đếm số lần. Trong lịch sử gần đây, bi kịch của quan niệm “mắt đền mắt, răng đền răng” vẫn tiếp diễn tại Thánh Địa và nhiều nơi khác, nơi người ta đang phải trải qua vòng xoáy của những cuộc xung đột tái diễn và sự thù nghịch dai dẳng.

Khi suy nghĩ về chủ đề tha thứ Kitô giáo, chúng ta có thể lưu ý một vài điểm sau đây.

Trước hết, lý do chúng ta cần học cách tha thứ cho người khác là vì chính chúng ta là những người mắc nợ Thiên Chúa. Khi đọc kinh Lạy Cha, chúng ta xin Thiên Chúa tha thứ tội lỗi cho mình như chúng ta tha thứ cho những người xúc phạm đến chúng ta. Nếu nghĩ đến việc đôi khi chúng ta chậm chạp hoặc không muốn tha thứ cho người khác, có lẽ chúng ta cũng nên tự hỏi: chúng ta có thực sự muốn Thiên Chúa tha thứ cho mình theo cách mà đôi khi chính chúng ta lại không chịu tha thứ cho người khác hay không?

Hơn nữa, sự tha thứ Kitô giáo chỉ có thể trở thành hiện thực khi chúng ta cậy dựa vào ân sủng của Chúa để thực thi lòng thương xót. Mỗi khi cảm thấy khó tha thứ, điều thiết yếu là chúng ta phải để mình bước vào logic của Lòng Thương Xót Chúa.

Trong những lần hiện ra với thánh Faustina, Chúa nhắc nhở chúng ta rằng tội lỗi càng lớn thì người tội lỗi càng cần đến lòng thương xót của Thiên Chúa. Điều này hoàn toàn trái ngược với logic của một hệ thống công lý pháp lý vốn luôn mang tính trừng phạt đối với những hành vi vi phạm.

Sự tha thứ đích thực của Kitô giáo không phát xuất từ chính chúng ta, nó đến từ Chúa, Đấng mời gọi chúng ta tham dự vào nguồn thần dược của Người.

Thứ hai, chúng ta có thể tự hỏi: phải chăng chúng ta được mời gọi “tha thứ và quên đi”? Có rất nhiều nhà tư tưởng mời gọi chúng ta làm như vậy. Thế nhưng, Thiên Chúa không làm như thế!

Lòng thương xót Kitô giáo làm dịu sự nghiêm khắc của công lý, nhưng không vì thế mà bỏ qua những đòi hỏi chính đáng của công lý.

Trong dụ ngôn, ông chủ của các đầy tớ, tượng trưng cho Chúa Cha, đã tha nợ cho tên đầy tớ độc ác, nhưng ông không quên món nợ trước đây của hắn khi biết rằng chính người đầy tớ ấy lại không chịu tha cho một người bạn mắc nợ mình ít hơn rất nhiều.

Luyện ngục là một bằng chứng cho thấy Thiên Chúa tha thứ cho chúng ta khi không để chúng ta phải sa hỏa ngục, nhưng Người cũng không quên rằng chúng ta còn phải đền bù những hậu quả do tội lỗi trong quá khứ gây ra và phải được thanh luyện khỏi sự quyến luyến đối với những tội lỗi ấy. Đó là một phần của sự thanh luyện mà chúng ta phải trả giá trong luyện ngục.

Thứ ba, chúng ta nhận thấy có những hình thức tha thứ tương đối dễ dàng: bỏ qua những khuyết điểm của người khác hoặc không chấp nhất một lời nói gây tổn thương nhất thời.

Nhưng cũng có những hình thức tha thứ khó khăn hơn rất nhiều: tha thứ cho những người đã làm chúng ta tổn thương sâu sắc nhưng lại không nhận ra tội lỗi của mình, thậm chí không nhận thấy rằng họ cần phải xin lỗi; hoặc tha thứ cho những người đã phạm những tội ác nghiêm trọng đối với chúng ta hay những người thân yêu của chúng ta.

Và trong khi chúng ta tìm kiếm sự công bằng và công lý có khả năng dẫn đến hòa bình, ngay cả đôi lúc điều đó có thể bao hàm xung đột vũ trang để bảo đảm an ninh, chúng ta vẫn phải cố gắng vượt lên trên não trạng “mắt đền mắt, răng đền răng.”

Chúa luôn mời gọi chúng ta hướng đến chân trời luân lý của những người kiến tạo hòa bình, những người được Người ca ngợi trong các Mối Phúc.

Sau cùng, chúng ta nhớ rằng mệnh lệnh của Chúa là phải tha thứ cho những người xúc phạm đến chúng ta “từ tận đáy lòng”. Điều này rất quan trọng.

Trong một số trường hợp, việc trực tiếp hòa giải với một người nào đó là điều không thể. Có thể người ấy đã qua đời. Có thể họ đang ở trong tù và rất khó liên lạc. Có thể họ là một mối nguy hiểm đối với chúng ta, về thể lý hoặc tinh thần. Hoặc cũng có thể tồn tại một trở ngại không thể vượt qua nào khác khiến việc hòa giải trực tiếp không thể thực hiện được.

Nhưng ngay cả trong những trường hợp ấy, chúng ta vẫn có thể tha thứ cho họ từ tận đáy lòng, cho dù chúng ta không bao giờ có cơ hội trực tiếp nói với họ lời tha thứ.

Cuối cùng, chúng ta biết rằng sự tha thứ đích thực là điều có thể thực hiện được trong Đức Kitô và nhờ Đức Kitô.

Tha thứ không chỉ là một món quà chúng ta trao cho người khác khi cần phải tha thứ cho họ; đó cũng là món quà chúng ta trao cho chính mình.

Ước gì chúng ta luôn hướng tới Mối Phúc mà Chúa đã hứa: “Phúc thay ai xót thương người, vì họ sẽ được Thiên Chúa xót thương.”

Ước gì chúng ta trở thành những người biết xót thương, để được đón nhận lòng thương xót sâu xa và bền vững của Chúa, trong cuộc đời này và trong cuộc sống mai sau.

Tình yêu là một lời “xin vâng” cho suốt cuộc đời

noreply@blogger.com (Unknown) — Fri, 11 Sep 2026 04:25:24 +0000

Đức Lêô XIV: Tình yêu là một lời “xin vâng” cho suốt cuộc đời

EWTN Italia “Tình yêu không phải là một cảm xúc chóng qua và nhất thời. Tình yêu còn hơn thế rất nhiều: đó là một lời ‘xin vâng’ sâu xa dành cho người kia, là một quyết định, một hành trình và một giao ước kéo dài suốt đời.”

Đó là lời Đức Giáo hoàng Lêô XIV dành cho những người trẻ đang chuẩn bị bước vào đời sống hôn nhân, trong lời tựa cho ấn bản mới bằng tiếng Tây Ban Nha của YouCat. Amore per sempre (YouCat. Yêu thương luôn mãi), dự kiến được phát hành vào tháng 11/2026.

Được dựng nên để yêu thương

Theo Đức Giáo hoàng, nơi sâu thẳm tâm hồn con người luôn có một khát vọng hướng về một tình yêu chân thật và bền vững. “Trái tim các con khao khát tình yêu. Một tình yêu sâu sắc, nồng nàn và bền vững”, ngài viết, đồng thời nhấn mạnh rằng chính khát vọng ấy “là dấu chỉ cho thấy các con được dựng nên để yêu thương”.

Tuy nhiên, tình yêu đích thực không thể chỉ dừng lại ở cảm xúc. Tình yêu có thể đến “như một mũi tên”, mãnh liệt và bất ngờ, nhưng chỉ thực sự trở thành tình yêu khi nó được biến thành một sự lựa chọn, lòng chung thủy, một hành trình cùng nhau và sự trao hiến chính mình.

Chính trong hành trình ấy, tình yêu của con người có thể trở thành nơi Thiên Chúa hiện diện và hoạt động. “Chính Thiên Chúa có thể hiện diện trong tình yêu của con người và biến đổi tình yêu ấy”, đến mức ban cho chúng ta khả năng yêu như chính Người đã yêu: biết phục vụ, quảng đại trao hiến chính mình và, khi cần thiết, biết tha thứ.

Hôn nhân phản chiếu tình yêu Đức Kitô dành cho Hội Thánh

Từ tình yêu, Đức Lêô XIV hướng người trẻ đến chiều sâu của mầu nhiệm hôn nhân. Ngài cho biết, hôn nhân không chỉ là sự kết hợp giữa hai người, nhưng nơi sự trao hiến của họ còn phản chiếu một thực tại lớn lao hơn.

Đức Giáo hoàng viết: “Khi một người nam và một người nữ hoàn toàn trao hiến cho nhau trong tình yêu, Thiên Chúa trở nên sống động giữa họ. Lòng chung thủy, sự tha thứ và cuộc chiến đấu hằng ngày của họ để hướng tới điều thiện là sự phản chiếu tình yêu của Đức Kitô dành cho Hội Thánh của Người.”

Bởi thế, những mối tương quan sâu sắc được xây dựng trên sự tin tưởng lẫn nhau và trên lời “mãi mãi” đang đập nhịp trong mỗi ơn gọi.

Đức Giáo hoàng đặt ra một sự đảo ngược rất căn bản trong cách nhìn về tình yêu. Câu hỏi quyết định không phải là: “Tôi sẽ nhận được gì?” nhưng là: “Tôi có thể yêu như Đức Kitô đã yêu bằng cách nào?” Đó là bước chuyển từ việc tìm kiếm điều mình có thể nhận được nơi người khác sang việc học biết trao hiến chính mình.

Đừng sợ “tình yêu lớn lao”

Vì thế, Đức Lêô XIV mời gọi những người trẻ đừng sợ chiều sâu của “tình yêu lớn lao” mà họ được mời gọi sống. Tình yêu ấy đủ mạnh để vượt qua những khó khăn và đủ lớn để nâng đỡ con người trong suốt cuộc đời. Đó “không phải là một tình yêu hoàn hảo, nhưng lớn lên dưới ánh sáng đức tin”.

Tình yêu ấy cũng là hồng ân của Thiên Chúa, chứ không phải điều con người có thể tự mình tạo nên. Khác với một tình yêu bị che phủ bởi những ham muốn ích kỷ, tình yêu Kitô giáo mang những đặc tính mà thánh Phaolô đã diễn tả: vô vị lợi, kiên nhẫn và nhân hậu.

Và để hiểu tình yêu ấy cách trọn vẹn nhất, Đức Giáo hoàng hướng ánh mắt người trẻ về Thập giá Đức Kitô. Chính nơi Thập giá, người Kitô hữu nhận ra hình ảnh cao cả nhất của tình yêu đích thực: Đức Kitô yêu chúng ta đến mức sẵn sàng hiến mạng sống vì chúng ta.

Theo Đức Lêô XIV, đó chính là: “DNA của Kitô giáo.”

Một lời “xin vâng” cho cả cuộc đời

Đức Giáo hoàng cũng đặc biệt đánh giá cao những chứng từ của người trẻ đến từ hơn 30 quốc gia được trình bày trong YouCat. Amore per sempre. Những kinh nghiệm ấy cho thấy lý tưởng mà Đức Kitô mời gọi người trẻ bước vào không phải là một điều xa vời, nhưng là một kho tàng đầy sức hấp dẫn, mở lòng con người hướng đến một dự phóng lớn lao hơn bất cứ giấc mơ thuần túy nhân loại nào.

Đức Lêô XIV gửi đến những người trẻ đang chuẩn bị bước vào đời sống hôn nhân một lời mời gọi: đừng sợ trao hiến chính mình và đừng sợ lời cam kết trọn đời. Hãy can đảm thưa một lời “xin vâng” không chỉ có giá trị trong một ngày, nhưng cho suốt cả cuộc đời; một lời “xin vâng”, giống như tình yêu của Thiên Chúa, không mệt mỏi và luôn trung tín.

Và Đức Giáo hoàng cầu chúc những người trẻ có thể đáp lại “với lòng tín thác và sự can đảm” điều mà ngài gọi là: “Ơn gọi đẹp nhất trong mọi ơn gọi: ơn gọi yêu thương.”

Lời tựa của Đức Giáo hoàng Lêô XIV cho ấn bản mới bằng tiếng Tây Ban Nha của YouCat. Amore per sempre, được EWTN Italia/ACI thuật lại ngày 09/09/2026. Ấn bản mới dự kiến phát hành vào tháng 11/2026.

G. Võ Tá Hoàng

EWTN Italia

Những điều người công giáo nên biết về thánh Têrêsa Calcutta

noreply@blogger.com (Unknown) — Sun, 06 Sep 2026 01:05:37 +0000

Ngày 05/09, chúng ta mừng kính Thánh Têrêsa Calcutta, một biểu tượng rạng ngời của lòng thương xót dịu dàng của Thiên Chúa. Với tình yêu không mệt mỏi, ngài đã làm dịu cơn khát của Chúa Giêsu nơi những người đau khổ.

Suốt cuộc đời, ngài đã sống bên cạnh những người bé mọn nhất, những người đau bệnh, những người hấp hối, những ai bị bỏ rơi và những người dường như không còn gì để đóng góp cho thế giới này. Và chính vì thế, sứ điệp của ngài về sự sống vẫn còn mạnh mẽ biết bao: Mọi sự sống đều có giá trị. Không phải vì sự sống ấy khỏe mạnh, hữu ích, được mong muốn hay không có đau khổ. Sự sống có giá trị đơn giản bởi vì đó là sự sống, là hồng ân của Thiên Chúa.

Thánh Têrêsa Calcutta cũng đã can đảm bảo vệ cả những sự sống mong manh nhất: những sự sống chưa thể lên tiếng, cũng như những sự sống đang ở cuối hành trình trần thế và có nguy cơ bị coi là một gánh nặng.

Trong một thời đại mà nhiều khi chính con người chúng ta lại tự quyết định sự sống nào xứng đáng được đón nhận, gìn giữ hay tiếp tục, chứng tá của ngài nhắc nhở chúng ta về một sự thật đơn sơ nhưng cũng đầy thách thức: Sự sống không bao giờ đánh mất phẩm giá của mình.

Từ khởi đầu cho đến khi kết thúc theo quy luật tự nhiên, mỗi con người đều xứng đáng được yêu thương, chăm sóc và tôn trọng.

Mẹ Têrêsa dạy chúng ta rằng, để tạo nên sự khác biệt, chúng ta không nhất thiết phải thực hiện những điều vĩ đại, nhưng hãy làm “những việc nhỏ bé với một tình yêu lớn lao”.

Nguyện xin lời chuyển cầu của Thánh Têrêsa Calcutta thúc đẩy chúng ta biết vươn tay đến với những người cô đơn, mang lại phẩm giá cho những ai đang đau khổ, và trở nên đôi tay, đôi chân của Chúa Giêsu trong đời sống hằng ngày của chúng ta.

Lạy Thánh Têrêsa Calcutta, xin giúp chúng con biết nhận ra khuôn mặt của Chúa Giêsu, đặc biệt nơi những sự sống mong manh và không có khả năng tự bảo vệ mình.

Tiểu sử ngắn

Tên khai sinh và những dấu mốc quan trọng: Thánh Têrêsa Calcutta sinh năm 1910 với tên gọi Agnes Gonxha Bojaxhiu; thành lập Hội Dòng Thừa Sai Bác Ái vào năm 1950 và qua đời ngày 5 tháng 9 năm 1997.

“Tiếng gọi trong tiếng gọi”: Năm 1946, khi còn là một nữ tu Dòng Loreto, ngài đã nhận được một “tiếng gọi trong tiếng gọi” – một lời mời gọi của Thiên Chúa thúc giục ngài rời khỏi tu viện để sống và phục vụ giữa những người nghèo khổ nhất trong các khu ổ chuột.

Khởi đầu trong nghèo khó: Ngài bắt đầu công việc tại Calcutta mà không có nguồn thu nhập nào, đôi khi phải đi xin thức ăn để cảm nhận và thấu hiểu nỗi đau khổ của những người mà ngài phục vụ.

Sứ mạng lan rộng khắp thế giới: Hội Dòng do ngài sáng lập đã phát triển trên toàn thế giới, đặc biệt chú trọng đến việc thăm viếng và chăm sóc người bệnh tại nhà, cũng như đón nhận những người bị bỏ rơi và hấp hối, để họ có thể ra đi trong phẩm giá.

G. Võ Tá Hoàng

Sửa lỗi huynh đệ - Chúa nhật 23 thường niên, A

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 05 Sep 2026 08:30:59 +0000

CHÚA NHẬT XXIII THƯỜNG NIÊN

Ez 33,7–9; Tv 95,1–2.6–7.8–9; Rm 13,8–10; Mt 18,15–20

Đoạn Tin Mừng của Chúa nhật 23 Thường niên này trình bày cho chúng ta một điều khá khó chịu: nguyên tắc sửa lỗi huynh đệ. Sửa lỗi huynh đệ là nghệ thuật, theo tinh thần bác ái, sửa chữa hoặc khiển trách một người khác về tội lỗi của họ, đồng thời giúp họ hướng đến sự hoán cải. Điều này đi ngược lại với nền văn hóa quá đề cao chủ nghĩa cá nhân của chúng ta, vốn thường khuyên người ta: “Hãy lo chuyện của mình” hoặc “Đừng can thiệp vào việc không thuộc phạm vi của mình”. Trái lại, sửa lỗi huynh đệ giả định rằng chúng ta có trách nhiệm đối với nhau (và quả thực là như vậy!). Chúng ta cần lưu ý một số khía cạnh quan trọng của nghệ thuật này:

Thứ nhất, chúng ta phải thực hiện việc sửa lỗi huynh đệ. Dù điều đó có thể khiến chúng ta không thoải mái, nhưng nó vẫn là một biểu hiện của đức bác ái. Bài đọc thứ nhất trích sách Êdêkien nói rõ rằng nếu chúng ta không khuyên can một kẻ gian ác từ bỏ đường lối của mình, kẻ gian ác ấy sẽ chết, nhưng Thiên Chúa sẽ quy trách nhiệm cho chúng ta về cái chết của người ấy. Ngược lại, nếu chúng ta cố gắng khuyên can một kẻ gian ác từ bỏ đường lối xấu xa của họ mà họ vẫn không chịu nghe, thì kẻ gian ác ấy chắc chắn sẽ chết, nhưng chúng ta sẽ được cứu. Vì thế, không ai có thể viện cớ để từ chối việc sửa lỗi huynh đệ, như thể nói rằng: “Đó không phải việc của tôi. Tôi sẽ không can thiệp”. Chúng ta có trách nhiệm đối với nhau, bởi vì tất cả chúng ta đều là những chi thể của cùng một Thân Thể Đức Kitô. Theo lời Êdêkien, làm ngơ hoặc bỏ qua tội lỗi của người khác có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng!

Thứ hai, việc sửa lỗi huynh đệ phải liên quan đến tội lỗi. Sửa lỗi huynh đệ không áp dụng đối với những sở thích hay điều chúng ta ưa thích, nhưng đối với tội lỗi. Đức Giêsu nói: “Nếu người anh em của anh trót phạm tội..”.. Chúng ta dễ rơi vào cám dỗ sửa lỗi cho ai đó dưới danh nghĩa sửa lỗi huynh đệ, trong khi trên thực tế, điều họ làm chẳng có gì là tội lỗi. Tuy nhiên, chúng ta cũng không nên đi quá xa đến mức bỏ qua những hành động cho thấy sự thiếu khôn ngoan, thiếu thận trọng. Xét cho cùng, sự khôn ngoan thận trọng là một nhân đức, và hành vi thiếu thận trọng có thể trở thành tội lỗi. Hơn nữa, việc sửa lỗi huynh đệ vẫn luôn thích hợp khi liên quan đến những điều như vi phạm phép lịch sự. Khi nhận thấy một hành vi thô lỗ, cộc cằn (thường gắn liền với sự thiếu bác ái), mỗi người hoàn toàn có quyền và bổn phận lên tiếng về hành vi ấy một cách nhân hậu và yêu thương.

Thứ ba, nghệ thuật sửa lỗi huynh đệ phải được thực hiện với sự tôn trọng. Không chỉ việc sửa lỗi phải được thực hiện trong tinh thần bác ái, đoạn Tin Mừng còn cảnh báo rằng việc ấy cần được thực hiện cách kín đáo, riêng tư. Điều này bảo vệ danh dự của người phạm lỗi và tránh làm họ thêm xấu hổ. Nếu cách đó không đem lại kết quả, khi ấy có thể mời thêm những người khác tham gia để cùng giúp sửa lỗi. Nếu vẫn không đủ, vấn đề nên được trình lên Hội Thánh, và nếu điều đó vẫn không đem lại kết quả, người ấy có thể bị Hội Thánh áp dụng một hình phạt, có thể bao gồm hình phạt vạ tuyệt thông.

Ở đây cần lưu ý rằng vạ tuyệt thông là một hình phạt mang tính chữa trị. Mục đích của nó là chữa lành và phục hồi người tội lỗi. Truyền thông thường mô tả vạ tuyệt thông như một hình thức “án tử hình” của Công giáo. Không phải như vậy. Khi một người bị vạ tuyệt thông, họ được dành thời gian để sám hối. Nếu họ từ chối, họ bị ngăn cản lãnh nhận các bí tích, bởi vì việc họ tham dự các bí tích sẽ gây gương xấu cho những người Công giáo đang tuân giữ giáo huấn của Đức Kitô, đồng thời gây nguy hiểm cho linh hồn của chính người đang bị vạ tuyệt thông. Tuy nhiên, ngay cả một người bị vạ tuyệt thông vẫn luôn có thể trở về với Hội Thánh nếu họ thực hiện việc đền tội và bồi thường thích đáng.

Thánh Phaolô nhắc nhở chúng ta: “Đã yêu thương thì không làm hại người đồng loại ; yêu thương là chu toàn Lề Luật vậy”. Khi được thực hiện đúng cách và trong tinh thần bác ái, sửa lỗi huynh đệ là một dạng tình yêu nghiêm khắc, nhưng vẫn là tình yêu. Trong các tác phẩm của thánh Tôma Aquinô, tình yêu được định nghĩa là “muốn điều tốt cho người khác, vì họ là người khác”. Cho phép những người tội lỗi tiếp tục sống trong đường lối xấu xa của họ không phải là một hành vi yêu thương. Đối diện với người tội lỗi trong khi nhìn nhận chính sự tội lỗi của mình, và có can đảm giúp người ấy tiến đến sự sám hối và hoán cải, đó mới là một tình yêu mang tính anh hùng.

Có hai người bạn cùng đi đường. Một người nhìn thấy trên khuôn mặt bạn mình có một vết bẩn. Anh có ba lựa chọn.

Một là không nói gì, vì nghĩ: “Mặt của anh ấy, đâu phải việc của tôi.”

Hai là đứng giữa đám đông và nói lớn: “Này, mặt anh bẩn quá!” Anh đã nói đúng sự thật, nhưng lại làm bạn mình xấu hổ.

Ba là nhẹ nhàng kéo người bạn sang một bên và nói nhỏ: “Trên mặt anh có một vết bẩn, lau đi một chút nhé.”

Tin Mừng hôm nay không dạy chúng ta nhắm mắt trước lỗi lầm của anh em. Nhưng Tin Mừng cũng không cho phép chúng ta dùng lỗi lầm của họ để xét đoán, hạ nhục hay kể lại cho người khác. Đức Giêsu dạy một con đường khó hơn: nhìn thấy sự thật, nói sự thật, nhưng nói trong tình yêu.

Ai sẽ là những Hồng y đầu tiên dưới triều đại Giáo hoàng Lêô XIV ?

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 05 Sep 2026 00:25:28 +0000

Theo một phân tích của National Catholic Register, Công nghị Hồng y đầu tiên của triều đại giáo hoàng mới có thể cho thấy nhiều điều về hướng đi mà Đức Lêô XIV muốn dành cho Giáo hội.

Hiện nay, Hồng y đoàn có 116 Hồng y cử tri, chỉ thấp hơn một chút so với giới hạn truyền thống là 120 vị. Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm 2027, sẽ có thêm 12 Hồng y tròn 80 tuổi, qua đó mở ra chỗ cho những bổ nhiệm mới.

Trong số những nhân vật và các tòa giám mục đáng chú ý có những vị thuộc Giáo triều Rôma, như Đức Tổng Giám mục Filippo Iannone và Đức Tổng Giám mục Anthony Randazzo, bên cạnh các tổng giáo phận lớn như Milano, Paris, Chicago, New York và Bruxelles.

Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở việc ai sẽ nhận được mũ đỏ Hồng y.

Những lựa chọn đầu tiên của Đức Lêô XIV có thể cho thấy liệu ngài có ý định tiếp tục đường hướng của Đức Giáo hoàng Phanxicô, tiến hành một sự điều chỉnh từng bước, hay mở ra một giai đoạn mới trong việc điều hành Giáo hội.

Tính hiệp hành, phụng vụ, di dân và học thuyết xã hội Công giáo là một số chủ đề mà Hồng y đoàn mới có thể tạo ảnh hưởng trong những năm tới.

Bởi mỗi chiếc mũ đỏ Hồng y mới không chỉ là sự ghi nhận dành cho một cá nhân; đó còn là một dấu hiệu về tương lai của Giáo hội và về thành phần cử tri mà một ngày nào đó sẽ được triệu tập để chọn vị Giáo hoàng kế tiếp.

Hoàng Bình Vương

147 tân giám mục về Rôma tham dự khóa thường huấn tại Vatican

noreply@blogger.com (Unknown) — Fri, 04 Sep 2026 15:05:07 +0000

Từ ngày 2 đến 10 tháng 9, Vatican tổ chức khóa đào tạo thường niên dành cho các giám mục mới được bổ nhiệm, quy tụ 147 vị đến từ năm châu lục. Chương trình nhằm củng cố sự hiệp thông trong Giáo hội và cung cấp những định hướng thực tiễn cho việc thi hành sứ vụ giám mục.

Khóa thường huấn này đã trở thành một sinh hoạt quen thuộc trong lịch hoạt động của Giáo hội kể từ năm 2000, khi được Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II khởi xướng. Truyền thông Vatican mô tả đây như một “chương trình cao học” cô đọng dành cho các tân giám mục, tạo cơ hội để các mục tử đến từ nhiều bối cảnh văn hóa, xã hội và Giáo hội khác nhau chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời được hướng dẫn về việc điều hành các Giáo hội địa phương.

Các tham dự viên năm nay đến từ nhiều quốc gia thuộc châu Phi, châu Á, châu Đại Dương và châu Mỹ Latinh, trong đó có 2 giám mục Việt Nam.

Trong số 147 tham dự viên, 98 vị theo chương trình do Bộ Giám mục tổ chức với chủ đề: “Trong Đức Kitô, những người gìn giữ Magnifica Humanitas trong thời đại biến đổi.” 49 vị còn lại tham dự khóa học của Bộ Loan báo Tin Mừng với chủ đề: “Những người phục vụ sự hiệp thông trong Giáo hội.”

Cả hai chương trình kết hợp các bài thuyết trình, cử hành phụng vụ, gặp gỡ huynh đệ và các phiên làm việc với sự tham gia của nhiều hồng y, tổng giám mục và các quan chức cấp cao của Giáo triều Rôma.

Những thách đố của sứ vụ giám mục

Nội dung khóa học đề cập đến nhiều vấn đề quan trọng trong đời sống Giáo hội hiện nay như phụng vụ, loan báo Tin Mừng, bảo vệ trẻ vị thành niên, quản trị tài chính, tính minh bạch, đào tạo linh mục, tính hiệp hành, đối thoại liên tôn và việc xử lý những khủng hoảng liên quan đến hàng giáo sĩ.

Trong chương trình của Bộ Giám mục, Đức Hồng y Claudio Gugerotti, Tổng trưởng Bộ các Giáo hội Đông phương, trình bày về sứ vụ giám mục; Đức Tổng Giám mục Vittorio Viola, Tổng Thư ký Bộ Phụng tự và Kỷ luật các Bí tích, đề cập đến những vấn đề phụng vụ.

Ngày 4 tháng 9, Đức Tổng Giám mục Luis Javier Argüello García, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha, suy tư về sứ mạng của giám mục trong gia đình và xã hội. Cùng ngày, Đức Tổng Giám mục Thibault Verny, Chủ tịch Ủy ban Tòa Thánh về Bảo vệ Trẻ vị thành niên, trình bày về việc phòng ngừa và xử lý các trường hợp lạm dụng.

Đức Hồng y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, nói về vai trò của Tòa Thánh trong thế giới toàn cầu hóa và những nỗ lực thúc đẩy hòa bình. Đức Hồng y José Tolentino de Mendonça, Tổng trưởng Bộ Văn hóa và Giáo dục, phân tích những biến đổi văn hóa đang định hình thế giới đương đại.

Một nội dung khác liên quan đến các quy định và nền tảng thần học của việc giữ bí mật trong Giáo hội, đặc biệt là ấn tín bí tích Hòa Giải.

Truyền giáo, hội nhập văn hóa và đối thoại

Đối với các giám mục thuộc những vùng truyền giáo, chương trình do Bộ Loan báo Tin Mừng tổ chức tập trung vào những thách đố đặc thù như chủ nghĩa bộ tộc, phân biệt đẳng cấp, phân biệt chủng tộc, đời sống thánh hiến, kỷ luật giáo sĩ, quản trị tài sản Giáo hội và các vấn đề mục vụ tại các Giáo hội truyền giáo.

Đức Hồng y Luis Antonio Tagle đảm nhận vai trò chủ trì chương trình. Các phiên làm việc cũng dành sự chú ý đặc biệt đến đức tin và hội nhập văn hóa, đối thoại liên tôn, phụng vụ tại những vùng loan báo Tin Mừng lần đầu, cũng như sự xuất hiện của các giáo phái và phong trào tôn giáo mới.

Quản trị Giáo hội và giáo luật

Một phần quan trọng của khóa thường huấn dành cho những vấn đề pháp lý trong việc quản trị giáo phận.

Các tham dự viên được hướng dẫn về các cơ cấu hiệp thông và cộng tác trong giáo phận, hoạt động của các tòa án Giáo hội, cũng như cách xử lý những trường hợp liên quan đến delicta graviora, tức những tội phạm nghiêm trọng nhất thuộc thẩm quyền xét xử của Giáo hội.

Chương trình cũng đề cập đến việc đồng hành mục vụ và đào tạo giáo dân, nhấn mạnh trách nhiệm của giám mục trong việc xây dựng một Giáo hội hiệp thông và tham gia.

Hành hương Assisi và gặp gỡ Đức Giáo hoàng

Các tham dự viên có cơ hội hành hương Assisi nhân dịp kỷ niệm 800 năm ngày qua đời của Thánh Phanxicô.

Từ ngày 7 tháng 9, các giám mục của cả hai chương trình sẽ cùng tham dự những phiên họp chung tại Đại học Giáo hoàng Urbaniana. Đây là năm thứ ba liên tiếp hình thức này được tổ chức nhằm thúc đẩy tình huynh đệ và trao đổi kinh nghiệm giữa các giám mục đến từ những hoàn cảnh mục vụ rất khác nhau.

Một trong những chủ đề được thảo luận là Thông điệp Magnifica Humanitas của Đức Giáo hoàng Lêô XIV. Các tham dự viên cũng được nghe những suy tư về Giáo hội học hiệp hành, mối tương quan giữa các Giáo hội địa phương với Tòa Thánh, việc đào tạo linh mục và trách nhiệm bảo vệ trẻ vị thành niên cùng những người dễ bị tổn thương.

Ngày 8 tháng 9, lễ Sinh nhật Đức Trinh Nữ Maria, các tân giám mục sẽ tham dự Thánh lễ tại Vương cung Thánh đường Đức Bà Cả.

Khóa thường huấn sẽ kết thúc ngày 10 tháng 9 với Thánh lễ tại Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô, sau đó các giám mục sẽ được Đức Giáo hoàng Lêô XIV tiếp kiến.

Cuộc gặp gỡ với Đức Thánh Cha sẽ khép lại những ngày đào tạo, cầu nguyện và sống tình huynh đệ, trước khi các tân giám mục trở về các Giáo hội địa phương để tiếp tục thi hành sứ vụ đã được trao phó.

Hoàng Bình Vương

Bảy cử chỉ giúp duy trì mối tương quan vợ chồng

noreply@blogger.com (Unknown) — Fri, 04 Sep 2026 03:05:37 +0000

Karen Hutch

Quan tâm đến những điều nhỏ bé trong hôn nhân là điều không thể thiếu. Vì thế, chúng tôi xin chia sẻ với bạn một số điểm giúp các đôi vợ chồng duy trì một mối tương quan lành mạnh.

Giữa nhịp sống thường nhật, công việc và con cái, mối tương quan vợ chồng có thể dần thay đổi. Nhưng đâu là bí quyết để duy trì mối tương quan vợ chồng trước những đổi thay của cuộc sống? Điều tạo nên sự khác biệt và củng cố tình nghĩa vợ chồng chính là những cử chỉ nhỏ bé mỗi ngày.

Những gợi ý sau đây có thể giúp bạn chăm sóc đời sống hôn nhân của mình ngay giữa những bận rộn mà không đánh mất giá trị cốt lõi của hôn nhân.

1. Hàn gắn bằng tình yêu

Thông thường, chúng ta luôn muốn mình là người đúng và đó lại là một trong những nguyên nhân chính gây ra xung đột trong mọi mối quan hệ. Bất đồng là điều khó tránh khỏi, tuy nhiên, những đôi vợ chồng hạnh phúc nhất không hẳn là những đôi ít tranh cãi nhất, mà họ biết cách làm hòa và gạt lòng tự ái sang một bên.

2. Chia sẻ thay vì dồn nén

Có những người thường chọn cách né tránh và giữ lại trong lòng những điều khiến mình khó chịu hoặc tổn thương chỉ để tránh những vấn đề rắc rối. Thế nhưng, những điều ấy tích tụ theo thời gian cho đến khi người ta không còn có thể chịu đựng được nữa, từ đó dẫn đến xung đột lớn hơn trong mối quan hệ, kéo theo giận dữ và tranh cãi.

Vì thế, việc trao đổi với nhau một cách chân thành và đúng mực là điều hết sức quan trọng. Dù một vấn đề có vẻ nhỏ bé hay tưởng như không đáng kể, nếu nó có ý nghĩa đối với một người thì cũng quan trọng với cả hai.

3. Biết ơn người bạn đời

Một hành động nhỏ nhưng lại có thể tạo nên ảnh hưởng rất lớn. Hãy cảm ơn người bạn đời vì bữa ăn, vì đã đón con ở trường, vì đã mang rác đi đổ, hay đơn giản vì một món quà hay một điều nhỏ bé mà người này dành cho người kia. Bằng cách này, mỗi người sẽ cảm nhận rằng mình được trân trọng. Cho dù đó chỉ là những thói quen hằng ngày, một lời cảm ơn vẫn luôn có ý nghĩa, bởi tất cả đều được thực hiện từ tình yêu dành cho nhau.

4. Xin lỗi khi cần thiết

Không ai trong chúng ta hoàn hảo và ai cũng có thể mắc sai lầm. Vì thế, điều cần thiết là biết nhận ra khi mình đã làm điều gì đó chưa đúng.

Bạn có thể dành cho mình một chút thời gian để bình tâm, suy nghĩ, rồi đến gần người bạn đời và chân thành xin lỗi. Cử chỉ ấy giúp chúng ta trở nên khiêm tốn hơn, đồng thời cũng làm cho mối tương quan vợ chồng thêm bền chặt.

5. Gần gũi về cảm xúc

Có nhiều cách để tạo nên sự thân mật vợ chồng, và một trong những điều rất quan trọng chính là sự gần gũi về cảm xúc.

Giữa cuộc sống đầy bận rộn, hãy dành những khoảng thời gian riêng cho nhau mà không bị phân tâm bởi điều gì khác. Chẳng hạn, trước khi đi ngủ, vợ chồng có thể trò chuyện với nhau về những gì mình đang cảm nhận, những điều mình cần và những gì cả hai cùng mong muốn. Nhờ đó, mỗi người cảm thấy mình được lắng nghe và đồng thời quan tâm đến người kia hơn.

6. Những cử chỉ âu yếm

Một cái ôm hay một nụ hôn khi gặp lại nhau sau giờ làm việc, nắm tay nhau hoặc một tin nhắn yêu thương giữa ngày đều là những lời nhắc nhở hai người rằng tình yêu vẫn luôn hiện diện, vượt lên trên những bổn phận thường ngày.

7. Cùng nhau cầu nguyện

Hãy dành một khoảng thời gian trong ngày để cùng nhau cầu nguyện. Đó có thể chỉ là một lời nguyện ngắn, hoặc cùng nhau đến viếng Thánh Thể, nhớ đến Thiên Chúa, Đấng từng ngày củng cố đời sống hôn nhân và luôn ban cho họ những ơn cần thiết để cùng nhau vượt qua những khó khăn.

Để duy trì một cuộc hôn nhân bền vững, không nhất thiết phải thực hiện những điều phi thường hay tạo ra những thay đổi lớn lao sau một đêm. Sức mạnh thực sự của hôn nhân được xây dựng từng ngày, bằng những cử chỉ nhỏ bé của lòng biết ơn, sự lắng nghe và thấu cảm. Khi những thói quen tốt đẹp ấy trở thành một phần của đời sống thường nhật, chúng không chỉ giúp vợ chồng tránh được những tổn thương không cần thiết, mà còn giúp họ làm mới lại lời cam kết yêu thương và gắn bó trong hành trình cùng nhau bước theo năm tháng.

G. Võ Tá Hoàng

https://es.aleteia.org/

Tòa thánh công bố văn kiện chăm sóc Ngôi nhà chung của chúng ta

noreply@blogger.com (Unknown) — Thu, 03 Sep 2026 00:11:53 +0000

Sáng thứ Tư ngày 2 tháng 9, với sự phê chuẩn của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, Ủy ban Thần học Quốc tế (CTI) đã công bố văn kiện mang tựa đề: “Chăm sóc Ngôi nhà chung của chúng ta – Một sự đáp trả có trách nhiệm và huynh đệ đối với Thiên Chúa Ba Ngôi”. Là kết quả của quá trình suy tư diễn ra từ năm 2022 đến năm 2025, văn kiện đề xuất một câu trả lời của Kitô giáo trước cuộc khủng hoảng sinh thái và xã hội, vốn được mô tả là “thiển cận và mang tính tự sát”.

Được chia thành ba chương, văn kiện nhắc lại rằng công trình Sáng tạo mang dấu ấn của Thiên Chúa Ba Ngôi và “mọi sự đều có mối liên hệ với nhau”. Trong cuộc đối thoại với khoa học, đức tin mang lại một câu trả lời về ý nghĩa của sự hiện hữu: mọi sự đều được Thiên Chúa kêu gọi bước vào sự sống.

Khi tái khẳng định rằng con người được tạo dựng theo hình ảnh và họa ảnh của Thiên Chúa, Ủy ban nhấn mạnh rằng những khác biệt về sắc tộc, giới tính, văn hóa hay địa vị xã hội không thể là lý do để biện minh cho sự phân biệt đối xử. Trước tình trạng suy giảm đa dạng sinh học, ô nhiễm, chất lượng nguồn nước ngày càng xuống cấp, chiến tranh và những hậu quả của chúng đối với người nghèo, văn kiện kêu gọi một “cuộc hoán cải sinh thái”, không chỉ bao gồm các giải pháp kỹ thuật mà còn đòi hỏi sự thay đổi trong các giá trị và lối sống.

Ủy ban đề nghị nói đến “tội chống lại công trình Sáng tạo và chống lại Đấng Tạo Hóa”, bởi vì việc hủy hoại môi trường cũng có nghĩa là khước từ ý định của Thiên Chúa. Câu trả lời của Kitô giáo tránh cả chủ nghĩa nhân loại trung tâm mang tính khai thác, vốn coi con người là chủ nhân tuyệt đối của thiên nhiên, lẫn chủ nghĩa sinh thái trung tâm, vốn tuyệt đối hóa thiên nhiên. Con người được mời gọi trở thành “người quản lý và người phục vụ công trình Sáng tạo”, ơn gọi này tìm thấy nơi Bí tích Thánh Thể một “trường học sinh thái”.

Văn kiện mời gọi thực hành sự tiết độ trong tiêu dùng, bởi “mỗi hành vi mua sắm đều là một hành vi mang tính luân lý”, sống bền vững, tôn trọng sự sống, khước từ chiến tranh và lắng nghe tiếng kêu của Trái Đất, vốn không thể tách rời tiếng kêu của người nghèo. Văn kiện cũng nhấn mạnh đến đích đến phổ quát của của cải, trách nhiệm đối với các thế hệ tương lai và sự cộng tác giữa các tôn giáo trong việc chăm sóc Ngôi nhà chung.

Trong phần kết luận, Ủy ban Thần học tái khẳng định rằng vấn đề sinh thái cũng là một vấn đề thần học: cách thức chúng ta chăm sóc công trình Sáng tạo sẽ định hình mối tương quan của chúng ta với Thiên Chúa. Lấy cảm hứng từ Thánh Phanxicô Assisi, văn kiện kêu gọi một “bước chuyển hướng sinh thái”, đồng thời nhắc nhớ rằng, mặc dù cuộc khủng hoảng đang hết sức nghiêm trọng, niềm hy vọng vẫn luôn tồn tại nơi Đấng làm cho “muôn vật đổi mới”.

G. Võ Tá Hoàng

Vatican news

Không phải lúc nào cũng dễ dàng đón nhận đường lối của Thiên Chúa

noreply@blogger.com (Unknown) — Mon, 31 Aug 2026 01:13:36 +0000

“Không phải lúc nào cũng dễ dàng để hiểu và đón nhận những đường lối của Thiên Chúa, nhất là khi những đường lối ấy quá khác xa với đường lối của chúng ta.”

Trong buổi đọc kinh Truyền Tin hôm nay, Chúa nhật 30/08, tại Castel Gandolfo, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã suy tư về đoạn Tin Mừng trong đó Chúa Giêsu loan báo cho các môn đệ cuộc Thương Khó, cái chết và sự Phục Sinh của Người. Điều này đã khiến thánh Phêrô phản ứng, bởi vào thời điểm ấy, ông chưa thể chấp nhận một con đường khác xa với những mong đợi của mình. Theo Đức Lêô XIV, phản ứng ấy xuất phát từ một tình yêu chân thành, nhưng cũng cho thấy sự khó khăn trong việc đón nhận thánh ý Thiên Chúa.

Đức Thánh Cha nhắc rằng, khi những kế hoạch của Thiên Chúa không trùng hợp với những gì chúng ta mong đợi, cũng có thể nảy sinh trong chúng ta những cám dỗ nghĩ rằng Chúa đã sai lầm, không lắng nghe hoặc không quan tâm đến chúng ta. Tuy nhiên, chính thánh Phêrô lại dạy chúng ta đừng bao giờ ngừng đối thoại với Thiên Chúa, ngay cả khi chúng ta gặp khó khăn trong việc hiểu điều Người đòi hỏi nơi chúng ta.

Vì thế, Đức Lêô XIV mời gọi chúng ta đừng phán xét cách Thiên Chúa hành động, nhưng hãy khiêm tốn lắng nghe Người trong lời cầu nguyện, học cách đón nhận cả những điều không tương ứng với những mong đợi của chúng ta. Chúa Giêsu đã mời gọi các môn đệ từ bỏ chính mình, vác thập giá và bước theo Người, và sau này, thánh Phêrô đã đón nhận con đường ấy và trung thành cho đến khi chịu tử đạo.

Cuối cùng, Đức Thánh Cha mời gọi mọi người xin cho mình có được sự chân thành của thánh Phêrô để thưa chuyện với Thiên Chúa ngay cả giữa những lúc hoang mang, đồng thời có được sự ngoan ngoãn cần thiết để đón nhận những gì Người yêu cầu. Ngài phó thác ý nguyện này cho Đức Maria, Đấng luôn vâng phục thánh ý Thiên Chúa và kiên vững đứng bên thập giá của Con mình là Đức Giêsu Kitô.

Sau khi đọc kinh Truyền Tin, Đức Giáo hoàng Lêô XIV hướng về các quốc gia Haiti, Nepal và Tây Tạng, đồng thời một lần nữa mời gọi mọi người cầu nguyện cho hòa bình.

Hướng về Haiti, Đức Thánh Cha bày tỏ sự gần gũi với các nạn nhân và thân nhân của họ sau vụ thảm sát tại Kenscoff, vùng ngoại ô Port-au-Prince, nơi một nhóm người có vũ trang tấn công khiến ít nhất 47 người thiệt mạng và 22 người bị thương. Trong số các nạn nhân được cho là có cả trẻ em, đồng thời nhiều người khác đã bị bắt cóc. Đức Giáo hoàng kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho tất cả các con tin và thúc giục những người có trách nhiệm phải có những cam kết cụ thể nhằm bảo đảm an ninh cho người dân và chấm dứt mọi hình thức bạo lực.

Đức Lêô XIV cũng nhắc đến Nepal và Tây Tạng, những nơi đang bị ảnh hưởng bởi trận lũ lụt tàn khốc. Ngài bảo đảm lời cầu nguyện của mình dành cho các nạn nhân, những người bị thương, mất tích, các gia đình và lực lượng cứu hộ, đồng thời bày tỏ hy vọng rằng tình liên đới của cộng đồng quốc tế có thể giúp xoa dịu những đau khổ và mang đến sự trợ giúp cần thiết cho các cộng đồng dân cư bị ảnh hưởng.

Cuối cùng, Đức Giáo hoàng nhắc đến Ngày Thế giới Cầu nguyện cho việc Chăm sóc Công trình Sáng tạo, sẽ được cử hành vào thứ Ba, ngày 1 tháng 9, đồng thời mời gọi mọi người cầu nguyện và tái khẳng định cam kết bảo vệ ngôi nhà chung.

G. Võ Tá Hoàng

Một góc nhìn lịch sử về cải tổ thánh nhạc từ Giáo hoàng Piô X

noreply@blogger.com (Unknown) — Wed, 26 Aug 2026 09:15:40 +0000

MỘT GÓC NHÌN LỊCH SỬ VỀ CẢI TỔ THÁNH NHẠC

Từ Đức Giáo hoàng Piô X đến Công đồng Vatican II

G. Võ Tá Hoàng

Nhân ngày kính Thánh Piô X

Ngày 21 tháng 8, phụng vụ kính nhớ Thánh Piô X (1835–1914), vị Giáo hoàng có vai trò đặc biệt trong lịch sử canh tân phụng vụ và Thánh nhạc đầu thế kỷ XX. Khi nhắc đến ngài, người ta thường nghĩ ngay đến Tự sắc Tra le Sollecitudini, được ban hành ngày 22 tháng 11 năm 1903 và trở thành một trong những văn kiện quan trọng nhất về Thánh nhạc trong thời hiện đại.

Tuy nhiên, cuộc cải tổ Thánh nhạc của Giáo hội Công giáo không bắt đầu đột ngột với Đức Piô X, cũng không thể được giải thích đơn giản như một phản ứng chống lại âm nhạc thế tục trong nhà thờ. Đó là kết quả của một tiến trình lâu dài, trong đó nhiều dòng chảy cùng gặp nhau: nỗ lực phân biệt âm nhạc phụng vụ với phong cách sân khấu, phục hồi bình ca Grêgôriô, tái khám phá nền đa âm cổ điển, nghiên cứu các nguồn phụng vụ cổ và cuối cùng là sự phát triển của thần học ngày càng sâu sắc hơn về chính bản chất của phụng vụ.

Nhìn trong toàn bộ tiến trình ấy, Đức Piô X không phải là điểm khởi đầu tuyệt đối, nhưng là một bước ngoặt quyết định, nơi nhiều nỗ lực cải tổ của thế kỷ XIX được tiếp nhận, hệ thống hóa và nâng lên thành những nguyên tắc có giá trị Huấn quyền và kỷ luật cho toàn thể Giáo hội.

1. Giáo hoàng Bênêđictô XIV và Annus Qui Hunc

Trong thế kỷ XVIII, ranh giới giữa âm nhạc phụng vụ và âm nhạc sân khấu tại nhiều nơi ngày càng trở nên mong manh. Trong nhiều môi trường Công giáo châu Âu, ngôn ngữ âm nhạc phụng vụ ngày càng tiếp xúc mạnh với những phong cách đang thịnh hành trong đời sống âm nhạc đương thời, đặc biệt là opera. Kỹ thuật thanh nhạc hoa mỹ, lối trình diễn hướng tới hiệu quả, những hình thức mang tính sân khấu và một số cách sử dụng nhạc cụ đặt ra câu hỏi về sự khác biệt giữa âm nhạc phục vụ phụng tự và âm nhạc nhằm thưởng thức nghệ thuật.

Trong thông điệp Annus qui hunc ngày 19 tháng 2 năm 1749[1], Đức Bênêđictô XIV dành một phần đáng kể để bàn về âm nhạc phụng vụ. Ngài khẳng định: Không ai không lên án việc đưa lối ca hát kịch nghệ vào nhà thờ, và ai nấy đều khao khát có sự phân định rõ ràng giữa thánh ca Giáo hội và âm nhạc thế tục trên sân khấu.

Đức Bênêđictô XIV không phủ nhận nhạc đa âm hay việc sử dụng nhạc cụ như một nguyên tắc tuyệt đối, nhưng yêu cầu âm nhạc khi sử dụng trong nhà thờ phải tránh tính chất phàm tục, thế tục hoặc sân khấu. Ngài đặc biệt nhấn mạnh rằng trong âm nhạc phụng vụ, lời ca phải rõ và dễ hiểu, bởi âm nhạc phải hướng tâm hồn người nghe tới lòng đạo đức chứ không chỉ gây khoái cảm thẩm mỹ.

Đây là một điểm quan trọng về mặt lịch sử. Vấn đề không phải Giáo hội chống lại nghệ thuật hay chống lại sự phát triển của ngôn ngữ âm nhạc, nhưng là xác định âm nhạc phải đảm nhận chức năng nào khi đi vào không gian phụng vụ. Nói cách khác, câu hỏi đã được đặt ra từ rất sớm: Âm nhạc phục vụ phụng vụ, hay phụng vụ trở thành cơ hội cho âm nhạc trình diễn?

Can thiệp của Bênêđictô XIV chưa tạo nên ngay một cuộc cải tổ rộng khắp. Trong thế kỷ XIX, ảnh hưởng của phong cách opera đối với âm nhạc phụng vụ vẫn rất mạnh tại nhiều quốc gia, đặc biệt trong những vùng chịu ảnh hưởng của truyền thống opera Ý. Điều này không chỉ diễn ra qua việc sáng tác những tác phẩm sử dụng ngôn ngữ và những quy ước đang thịnh hành trong nhạc kịch opera, mà đôi khi người ta còn đưa thẳng các aria của opera vào nhà thờ rồi thay đổi lời ca. Một aria trữ tình có thể biến thành một bài Tantum ergo, và cứ thế. Chính bối cảnh đó giúp chủng ta hiểu được tại sao có sự xuất hiện của những phong trào phục hồi trong thế kỷ XIX.

2. Dom Prosper Guéranger và Solesmes

Bước sang thế kỷ XIX, một dòng chảy khác xuất hiện từ cuộc phục hưng đời sống đan tu và phụng vụ tại Pháp, đặc biệt gắn liền với Dom Prosper Guéranger (1805–1875) và Đan viện Solesmes.

Công trình của Guéranger trước hết hướng tới việc phục hồi đời sống đan tu Biển Đức, phụng vụ Rôma và ý thức về phụng vụ như lời cầu nguyện của Hội thánh. Từ môi trường này, Solesmes dần trở thành một trung tâm đặc biệt quan trọng trong việc nghiên cứu và phục hồi bình ca Grêgôriô, vốn khi ấy được xem đang trong tình trạng suy thoái.

Sau Guéranger, các nhà nghiên cứu như Dom Joseph Pothier (1835–1923) và Dom André Mocquereau (1849–1930) đóng vai trò nổi bật trong nghiên cứu các thủ bản, giai điệu và tiết tấu Bình ca Grêgôriô. Nhờ đó, việc phục hồi bình ca không còn chỉ là vấn đề thị hiếu âm nhạc, nhưng gắn với một phong trào rộng lớn hơn nhằm trở về với các nguồn phụng vụ của truyền thống Rôma.

Ảnh hưởng của Solesmes vượt khỏi nước Pháp và trở thành một trong những nguồn lực quan trọng chuẩn bị cho cuộc cải tổ thánh nhạc đầu thế kỷ XX.

3. Phong trào Cecilia

Song song với Solesmes, thế kỷ XIX chứng kiến sự phát triển của Phong trào Cecilia, đặc biệt tại các vùng nói tiếng Đức. Một gương mặt tiêu biểu là linh mục Franz Xaver Witt (1834–1888), được xem là người thành lập Hiệp hội Cecilia vào năm 1868, và trở thành vị lãnh đạo đầu tiên của tổ chức này.

Phong trào Cecilia tìm cách nâng cao phẩm chất của thánh nhạc bằng việc cổ võ bình ca Grêgôriô, phục hồi nhạc đa âm cổ điển, đặc biệt truyền thống gắn với Palestrina; cải thiện việc đào tạo ca đoàn và nhạc sĩ công giáo, đồng thời chống lại những yếu tố sân khấu được xem là không phù hợp với phụng vụ.

Tuy nhiên, không nên giản lược phong trào Cecilia thành một thái độ chỉ muốn quay trở lại quá khứ mà loại trừ những tác phẩm hiện đại. Vấn đề căn bản mà phong trào đặt ra là bản sắc của thánh nhạc: đâu là những phẩm chất khiến một tác phẩm nghệ thuật có thể thực sự phục vụ phụng vụ?

Đây là một nguyên tắc hết sức quan trọng, bởi chính Thánh Giáo hoàng Piô X sau này cũng không tuyệt đối loại trừ âm nhạc hiện đại. Ngài đòi hỏi âm nhạc hiện đại, khi được sử dụng trong phụng vụ, phải tôn trọng bản chất và những đòi hỏi của thánh nhạc. Chính câu hỏi ấy sẽ được Đức Piô X hệ thống hóa rõ ràng hơn vào năm 1903.

4. Angelo De Santi: từ phong trào cải cách đến huấn quyền

Trong giai đoạn trực tiếp chuẩn bị cho cuộc cải tổ dưới triều Giáo hoàng Piô X, một nhân vật cần đặc biệt nhắc tới là một linh mục Dòng Tên, Angelo De Santi (1847–1922)[2].

Thông qua hoạt động nghiên cứu, vận động và những bài viết, đặc biệt trên La Civiltà Cattolica, De Santi cổ võ mạnh mẽ việc cải tổ thánh nhạc. Ngài phê phán tình trạng âm nhạc phụng vụ chịu ảnh hưởng quá mạnh của sân khấu và opera, đồng thời ủng hộ việc phục hồi bình ca Grêgôriô và nhạc đa âm cổ điển.

De Santi có mối quan hệ với Giuseppe Sarto, khi ấy là Giám mục Mantova rồi Thượng phụ Venezia, và thuộc số những nhân vật có ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường tư tưởng dẫn tới Tra le sollecitudini. Điều này cho thấy văn kiện năm 1903 không xuất hiện trong khoảng trống lịch sử. Nó tiếp nhận một quá trình nghiên cứu, tranh luận và vận động cải tổ đã diễn ra trong nhiều thập niên trước đó.

5. Thánh Giáo hoàng Piô X: từ kinh nghiệm mục vụ đến cuộc cải tổ

Giuseppe Sarto đã quan tâm đến phụng vụ và Thánh nhạc từ trước khi trở thành Giáo hoàng. Sau khi được bầu làm Giáo hoàng vào ngày 4 tháng 8 năm 1903 với tông hiệu Piô X, chỉ vài tháng sau, ngày 22 tháng 11 năm 1903, ngài ban hành Tự sắc Tra le sollecitudini. Việc văn kiện xuất hiện ngay từ những tháng đầu triều đại cho thấy Thánh nhạc giữ một vị trí đáng kể trong chương trình cải tổ của vị Giáo hoàng mang khẩu hiệu “Instaurare omnia in Christo” - Canh tân mọi sự trong Đức Kitô.

Đức Piô X không muốn Tra le sollecitudini chỉ được hiểu như một bản hướng dẫn về thẩm mỹ âm nhạc mà còn muốn cho nó một hiệu lực pháp lý rất mạnh mẽ. Cuối văn kiện, ngài tuyên bố những quy định này phải được đón nhận như một “bộ luật pháp lý về Thánh nhạc”, và phải được nghiêm túc tuân giữ.

Qua Tự sắc Tra le sollecitudini, Đức Piô X muốn thiết lập kỷ luật đối với thánh nhạc diễn ra trong các nhà thờ, đồng thời nêu lên một số phẩm tính mà thánh nhạc đích thực cần phải có: tính thánh thiện, tính nghệ thuật trong hình thức và tính phổ quát.

Đức Giáo hoàng đề nghị thánh ca Grêgôriô như mẫu mực cao nhất của âm nhạc phụng vụ, tiếp đến là nền đa âm thời phục hưng, nhưng ngài không đóng cửa đối với những thể loại âm nhạc khác, miễn là chúng tôn trọng những đặc tính thiết yếu của thánh nhạc.

Quan trọng hơn, Tra le sollecitudini không chỉ nói về phong cách âm nhạc mà còn khẳng định Thánh nhạc là thành phần toàn vẹn của phụng vụ trọng thể, cùng chia sẻ mục đích chung của phụng vụ: vinh danh Thiên Chúa và thánh hóa, xây dựng các tín hữu.

Một điểm đặc biệt quan trọng thường bị bỏ quên là ngay trong phần mở đầu của Tự sắc Tra le sollecitudini, Đức Piô X đã nói đến việc “tham gia tích cực” của cộng đoàn tín hữu vào các mầu nhiệm thánh và lời cầu nguyện công khai, long trọng của Hội Thánh. Vì thế, xét về mặt lịch sử, thuật ngữ “tham dự tích cực” đã hiện diện rõ ràng trong Huấn quyền của Piô X trước cả Phong trào Phụng vụ thế kỷ XX và Vatican II.

Ảnh hưởng của Tra le sollecitudini rất đáng kể và trở thành một trong những động lực quan trọng của công cuộc canh tân phụng vụ đầu thế kỷ XX. Trong cùng bối cảnh ấy, Phong trào Phụng vụ bước sang một giai đoạn mới, đặc biệt với Lambert Beauduin, khi vấn đề canh tân được mở rộng mạnh mẽ sang chiều kích mục vụ và sự tham dự của cộng đoàn.

6. Lambert Beauduin: từ phục hồi phụng vụ đến phụng vụ mục vụ

Một bước ngoặt quan trọng của đầu thế kỷ XX gắn với đan sĩ Biển Đức, người Bỉ, Lambert Beauduin (1873–1960).

Nếu Guéranger đặt nền móng cho việc phục hồi phụng vụ Rôma và đời sống phụng vụ trong môi trường đan tu, thì Beauduin góp phần đưa công cuộc canh tân sang bình diện mục vụ và sự tham dự của cộng đoàn. Đặc biệt từ những hoạt động gắn với Đại hội Công giáo tại Malines năm 1909, Beauduin cổ võ việc đưa phụng vụ trở lại trung tâm đời sống Kitô hữu và giúp tín hữu hiểu, yêu mến và tham dự phụng vụ.

Từ đây, câu hỏi không còn chỉ là: “Loại âm nhạc nào được phép sử dụng trong nhà thờ?”, nhưng được mở rộng ra: Phụng vụ là gì? Ai là chủ thể cử hành? Người tín hữu tham dự thế nào? Và âm nhạc thực hiện chức năng gì trong hành động phụng vụ ấy?

Đây là một bước chuyển quan trọng: vấn đề Thánh nhạc dần được đặt vào trong một nền thần học rộng lớn hơn về chính hành động phụng vụ của Hội Thánh.

7. Giáo hoàng Piô XI: thánh nhạc và sự tham dự của dân Chúa

Một mắt xích không thể bỏ qua giữa Giáo hoàng Piô X và Công đồng Vatican II chính là Đức Piô XI. Trong Tông hiến Divini Cultus ngày 20 tháng 12 năm 1928, Đức Piô XI tiếp tục chương trình phục hồi Bình ca và Thánh nhạc của Thánh Giáo hoàng Piô X, nhưng đồng thời nhấn mạnh rõ hơn về sự tham dự của tín hữu.

Để các tín hữu tham dự tích cực hơn vào việc phụng thờ Thiên Chúa, ngài yêu cầu “nhạc bình ca - trong những phần thuộc về cộng đoàn – phải được trả lại cho cộng đoàn”. Ngài nói thêm: “Điều tuyệt đối cần thiết là các tín hữu không tham dự các nghi lễ thánh như những người xa lạ hay những khán giả câm lặng”, nhưng họ phải thực sự thấm nhuần vẻ đẹp của phụng vụ và kết hợp tiếng hát của mình với tiếng của linh mục hoặc ca đoàn.

Ở đây, mối liên hệ giữa Thánh nhạc – phụng vụ – sự tham dự của cộng đoàn trở nên ngày càng rõ rệt trong Huấn quyền.

8. Phong trào phụng vụ với Casel, Guardini, Parsch và Jungmann

Trong những thập niên tiếp theo, phong trào phụng vụ phát triển tại nhiều quốc gia châu Âu. Các nghiên cứu về Lịch sử Phụng vụ, Giáo phụ, Kinh Thánh, Giáo hội học, Thần học Bí tích và Mục vụ ngày càng hội tụ. Nhưng từ Giáo hoàng Piô X đến Công đồng Vatican II không phải là một con đường tắp. Đó là thời kỳ của nhiều trường phái, phương pháp nghiên cứu, tranh luận thần học và sự phân định của Huấn quyền.

Trong môi trường này nổi bật một số nhân vật:

- Odo Casel (1886–1948) qua tác phẩm Das christliche Kultmysterium[3], nhấn mạnh chiều kích mầu nhiệm của phụng vụ và sự hiện diện hữu hiệu của mầu nhiệm cứu độ trong việc cử hành.

- Romano Guardini (1885–1968), đặc biệt qua Vom Geist der Liturgie[4] (1918), góp phần hình thành một ý thức mới về phụng vụ như hành động của Hội Thánh chứ không đơn thuần là lòng đạo đức cá nhân.

- Pius Parsch (1884–1954) góp phần đưa phong trào phụng vụ từ các đan viện và môi trường học thuật đến gần giáo xứ và giáo dân, đặc biệt bằng việc nối kết Kinh Thánh với phụng vụ.

- Josef Andreas Jungmann, SJ (1889–1975), đặc biệt qua Missarum Sollemnia (1948), nghiên cứu lịch sử hình thành và phát triển của Thánh lễ Rôma, góp phần đáng kể đến tư duy cải tổ phụng vụ thế kỷ XX.

Chính trong bối cảnh này, vấn đề thánh nhạc ngày càng được đặt bên trong lịch sử và thần học của phụng vụ. Âm nhạc không chỉ được xét theo vẻ đẹp nghệ thuật hoặc phong cách thánh thiêng, nhưng ngày càng được khảo sát theo mối tương quan với bản văn, nghi lễ, thừa tác vụ và cộng đoàn đang cử hành.

9. Giáo hoàng Piô XII: một nhịp cầu kết nối tới Vatican II

Nếu Giáo hoàng Piô XI là một mắt xích quan trọng, thì Giáo hoàng Piô XII có thể được xem là một trong những nhịp cầu huấn quyền trực tiếp nhất dẫn tới Vatican II.

Dưới thời Giáo hoàng Piô XII, nhiều văn kiện và cải tổ quan trọng đã được ban hành, nổi bật là Mediator Dei (1947), Musicae Sacrae Disciplina (1955), Huấn thị De Musica Sacra et Sacra Liturgia (1958), cùng với những cải tổ phụng vụ Tuần Thánh trong thập niên 1950.

Thông điệp Mediator Dei, ban hành ngày 20 tháng 11 năm 1947, là một trong những văn kiện huấn quyền quan trọng nhất về phụng vụ trong thế kỷ XX. Ngay đầu văn kiện, Đức Piô XII nhìn nhận sự phát triển đáng kể của việc nghiên cứu và canh tân phụng vụ từ cuối thế kỷ XIX, đặc biệt nhắc đến đóng góp của các đan viện Biển Đức. Ngài ghi nhận những thành quả của phong trào trong nghiên cứu khoa học cũng như đời sống thiêng liêng của tín hữu.

Tuy nhiên, Piô XII không tiếp nhận phong trào một cách thiếu phân định. Ngài đón nhận những thành quả chính đáng của Phong trào Phụng vụ, đồng thời nhấn mạnh sự tham dự của tín hữu và cảnh giác trước khuynh hướng phục cổ cực đoan - tuyệt đối hóa những hình thức cổ xưa chỉ vì chúng cổ xưa.

Với Musicae Sacrae Disciplina (1955), Đức Piô XII tái khẳng định những nguyên tắc căn bản của Thánh Piô X, đồng thời xem xét chúng trong ánh sáng của kinh nghiệm mục vụ và những tiến bộ của nghiên cứu âm nhạc. Văn kiện tiếp tục bảo vệ vị trí của bình ca Grêgôriô và nhạc đa âm, nhưng đồng thời mở rộng viễn tượng đối với các sáng tác mới, thánh ca bình dân, sự tham dự của tín hữu và truyền thống âm nhạc bản địa, đặc biệt trong các miền truyền giáo.

Một bước quan trọng dưới triều Đức Piô XII là Huấn thị De Musica Sacra et Sacra Liturgia, do Thánh Bộ Nghi lễ ban hành ngày 3 tháng 9 năm 1958, nhằm cụ thể hóa những nguyên tắc của Mediator Dei (1947) và Musicae Sacrae Disciplina (1955).

Văn kiện mang tính quy phạm và thực hành, đề cập cụ thể đến bình ca Grêgôriô, thánh ca đa âm, thánh ca bình dân, organ và các nhạc cụ, ca đoàn, cũng như vai trò của các thành phần trong việc cử hành phụng vụ.

Đặc biệt, Huấn thị nhấn mạnh đến sự tham dự của tín hữu, khẳng định rằng Thánh lễ tự bản chất đòi hỏi mọi người hiện diện tham dự theo cách thức riêng của mình. Sự tham dự ấy bao gồm chiều kích nội tâm, những biểu hiện bên ngoài qua cử chỉ, lời đáp, lời cầu nguyện và tiếng hát, đồng thời đạt tới sự viên mãn hơn qua việc hiệp lễ. Trong Thánh lễ hát, tín hữu được khuyến khích tham gia các câu đáp, các phần thích hợp của Thường lễ và cả một số phần hát khác.

Huấn thị cũng phân định vai trò của chủ tế, các thừa tác viên, ca đoàn và cộng đoàn: tham dự tích cực không có nghĩa mọi người phải làm mọi việc, nhưng mỗi thành phần thực hiện đúng phần thuộc về mình trong một hành động phụng vụ chung.

Với De Musica Sacra et Sacra Liturgia Thánh nhạc ngày càng được đặt trong một phạm vi rộng hơn là sự tham dự của cộng đoàn và chức năng của âm nhạc trong chính hành động phụng vụ.

10. Công đồng Vatican II và Hiến chế Phụng vụ Thánh (Sacrosanctum Concilium)

Ngày 4 tháng 12 năm 1963, Công đồng Vatican II ban hành Hiến chế về Phụng vụ Thánh (Sacrosanctum Concilium). Chương VI, các số 112–121, được dành riêng cho Thánh nhạc.

Đáng chú ý, chính Công đồng nhắc đến các Giáo hoàng thời cận đại, “dẫn đầu là Thánh Piô X”, những vị đã làm sáng tỏ hơn chức năng thừa tác của Thánh nhạc trong việc phụng sự Thiên Chúa.

Một nguyên tắc của Tra le sollecitudini được tiếp nhận và đặt vào một tổng hợp thần học rộng hơn: Thánh nhạc không tồn tại vì chính nó, nhưng phục vụ mục đích của phụng vụ và thuộc về chính hành động phụng vụ. Vì thế, số 112 đưa ra một tiêu chuẩn căn bản: Thánh nhạc càng thánh thiện khi càng gắn chặt với hành động phụng vụ.

Số 113 nhấn mạnh rằng việc cử hành phụng vụ mang một hình thức cao quý hơn khi các nghi lễ được cử hành long trọng bằng lời ca tiếng hát, với các thừa tác viên thánh và sự tham dự tích cực của dân chúng.

Số 114 đồng thời yêu cầu bảo tồn và phát triển kho tàng Thánh nhạc, cổ võ các ca đoàn, nhưng luôn bảo đảm rằng toàn thể cộng đoàn tín hữu có thể thực hiện phần tham dự thuộc về mình.

Số 116 tiếp tục xác nhận: “Hội Thánh nhìn nhận bình ca Grêgôriô là lối hát riêng của phụng vụ Rôma; vì thế, bình ca phải chiếm địa vị hàng đầu trong các hành động phụng vụ”. Đồng thời, Công đồng nói rõ rằng những hình thức ca hát khác, đặc biệt thánh ca đa âm, không bị loại trừ nếu phù hợp với tinh thần của hành động phụng vụ.

Như vậy, Vatican II không loại bỏ những nguyên tắc căn bản của cuộc cải tổ Thánh nhạc trước đó, nhưng tiếp nhận và đặt chúng trong một viễn tượng phụng vụ rộng lớn hơn: bảo tồn kho tàng Thánh nhạc, duy trì vị trí đặc biệt của bình ca Grêgôriô, nhìn nhận những hình thức âm nhạc khác, đồng thời nhấn mạnh chức năng thừa tác của âm nhạc và sự tham dự tích cực của toàn thể cộng đoàn cử hành.

KẾT LUẬN

Nhìn lại toàn bộ tiến trình, chúng ta thấy lịch sử cải tổ thánh nhạc phụng vụ không chỉ bắt đầu với Đức Piô X, nhưng đúng hơn, lịch sử này được hình thành bởi nhiều dòng chảy cùng tác động lẫn nhau.

Từ Bênêđictô XIV, Giáo hội đã đặt vấn đề phân biệt âm nhạc phụng vụ với phong cách sân khấu. Guéranger và Solesmes đưa việc phục hồi bình ca Grêgôriô vào trong một cuộc trở về rộng lớn hơn với nguồn mạch phụng vụ. Phong trào Cecilia tìm cách phục hồi phẩm giá của âm nhạc trong phụng vụ. Angelo De Santi đưa nhiều lý tưởng cải tổ ấy vào môi trường trực tiếp chuẩn bị cho Đức Piô X.

Với Tra le sollecitudini, Đức Piô X tạo nên một bước ngoặt: Thánh nhạc được xác định bằng những phẩm tính rõ ràng, được liên kết với mục đích của phụng vụ và với sự tham dự tích cực của tín hữu.

Beauduin và Phong trào Phụng vụ sau đó mở rộng vấn đề từ cải tổ âm nhạc sang canh tân chính đời sống phụng vụ.

Đức Piô XI và đặc biệt Đức Piô XII tiếp nhận, phát triển và phân định tiến trình ấy trong Huấn quyền. Đồng thời, Casel, Guardini, Parsch và Jungmann cung cấp những nền tảng thần học, lịch sử và mục vụ mới.

Cuối cùng, Công đồng Vatican II tiếp nhận nhiều thành quả của tiến trình này và đặt chúng trong một tổng hợp thần học rộng lớn hơn qua Sacrosanctum Concilium. Thánh nhạc không còn chỉ được xem xét dưới câu hỏi “âm nhạc nào thích hợp để sử dụng trong phụng vụ?”, nhưng ngày càng được hiểu từ một câu hỏi sâu xa hơn: âm nhạc thực hiện chức năng nào trong hành động phụng vụ của Đức Kitô và Hội Thánh đang cử hành? Chính trong viễn tượng ấy, Công đồng liên kết Thánh nhạc với mục đích của phụng vụ, chức năng thừa tác của âm nhạc và sự tham dự tích cực của toàn thể cộng đoàn.

Do đó, cuộc cải tổ của Thánh Piô X không phải điểm khởi đầu tuyệt đối, cũng không phải điểm kết thúc, nhưng là một bước ngoặt có tính quyết định trong lịch sử Thánh nhạc Công giáo hiện đại, góp phần quan trọng vào tiến trình canh tân phụng vụ của thế kỷ XX và cuối cùng được tiếp nhận, đào sâu trong tổng hợp của Vatican II.

Tuy nhiên, Vatican II cũng không phải điểm kết thúc của tiến trình ấy. Sau Công đồng, vấn đề chuyển sang một giai đoạn mới: tiếp nhận và thực thi cuộc canh tân, trong đó Giáo hội tiếp tục tìm kiếm sự quân bình giữa gia sản truyền thống và sáng tạo mới, sự tham dự của cộng đoàn và phẩm chất nghệ thuật, tính phổ quát của phụng vụ và hội nhập văn hóa.

---------------

[1] Enciclica Annus Qui Hunc (19 febbraio 1749)

[2] DE SANTI, Angelo - Enciclopedia - Treccani

[3] CASEL, Odo, Das christliche Kultmysterium, Regensburg, Friedrich Pustet, 1932

[4] GUARDINI, Romano, Vom Geist der Liturgie, Freiburg im Breisgau, 1918

++++++++++++

Tài liệu tham khảo chính

1. BÊNÊĐICTÔ XIV, Annus qui hunc, 19.02.1749.

2. PIÔ X, Tra le sollecitudini, 22.11.1903.

3. PIÔ XI, Divini Cultus, 20.12.1928.

4. PIÔ XII, Mediator Dei, 20.11.1947.

5. PIÔ XII, Musicae Sacrae Disciplina, 25.12.1955.

6. THÁNH BỘ NGHI LỄ, De Musica Sacra et Sacra Liturgia, 03.09.1958.

7. CÔNG ĐỒNG VATICAN II, Sacrosanctum Concilium, 04.12.1963, số, 112–121.

8. J. A. JUNGMANN, Missarum Sollemnia. Eine genetische Erklärung der römischen Messe, Wien, 1948.

9. ROMANO GUARDINI, Vom Geist der Liturgie, Freiburg, 1918.

Bản gốc từ Internet

https://www.vatican.va/content/benedictus-xiv/it/documents/enciclica--i-annus-qui-hunc--i---19-febbraio-1749--nell--8217-im.html

https://www.vatican.va/content/pius-x/it/motu_proprio/documents/hf_p-x_motu-proprio_19031122_sollecitudini.html

https://www.vatican.va/content/pius-xi/la/apost_constitutions/documents/hf_p-xi_apc_19281220_divini-cultus-sanctitatem.html

https://www.vatican.va/content/pius-xii/en/encyclicals/documents/hf_p-xii_enc_20111947_mediator-dei.html

https://www.vatican.va/content/pius-xii/it/encyclicals/documents/hf_p-xii_enc_25121955_musicae-sacrae.html

https://win.organieorganisti.it/InstructioDeMusicaSacra.htm

https://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_const_19631204_sacrosanctum-concilium_en.html

Vị linh mục 100 tuổi giải thích về thiên đàng

noreply@blogger.com (Unknown) — Mon, 24 Aug 2026 01:55:26 +0000

Cha Ricardo Bello Mato, một linh mục người Tây Ban Nha vừa mừng sinh nhật lần thứ 100, đã chia sẻ cách ngài hình dung về Thiên Đàng sau hơn bảy thập niên thi hành sứ vụ linh mục. Ngài nói:

“Nơi đây giống như một mái nhà quây quần bên Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Đối với tôi, Thiên Đàng là một nơi tràn ngập sự bao la vô tận của Thiên Chúa, nơi những người con của Ngài cùng chung sống, chiêm ngắm trong vũ trụ sức mạnh sáng tạo và kỳ diệu của Thiên Chúa”.

Được thụ phong linh mục năm 1955, cha Bello khẳng định rằng việc hiến dâng cuộc đời cho sứ vụ là điều hoàn toàn xứng đáng. Ngài nói: “Đối với tôi thì đúng như vậy, đặc biệt khi nhớ lại ngày được truyền chức phó tế và thánh lễ đầu tiên, khi cử hành tôi thấy mình “bất xứng và giới hạn”.

Trong suốt cuộc đời, ngài đã phải đối diện với nhiều khó khăn, nhưng khẳng định rằng mình luôn cố gắng đón nhận và mang vác những thập giá ấy cách tốt đẹp.

Sinh năm 1926 tại Cances, ngài lớn lên trong một gia đình Công giáo đông con và trải qua những hậu quả của cuộc Nội chiến Tây Ban Nha. Năm 1943, ngài vào chủng viện và phục vụ tại nhiều giáo xứ khác nhau, đồng hành với rất nhiều người. Có thời điểm ngài còn dự định sang châu Mỹ, nhưng cuối cùng vẫn ở lại Tây Ban Nha. Ngài nhớ lại: “Chúa Thánh Thần đã giữ tôi ở đó và không buông tôi ra”.

Trong những năm cuối đời, khi dành phần lớn thời gian cho việc cầu nguyện, đồng hành và viết lách, vị linh mục nhìn lại cuộc đời dài lâu của mình với lòng biết ơn và vẫn đặt trọn niềm hy vọng vào điều mà Thiên Đàng có ý nghĩa đối với ngài: được sống muôn đời trong sự hiện diện của Thiên Chúa.

G. Võ Tá Hoàng

Người ta nói Con Người là ai? Chúa nhật 21 Thường niên

noreply@blogger.com (Unknown) — Sun, 23 Aug 2026 07:30:21 +0000

Người ta nói Con Người là ai? Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?

Kể từ khi xuất hiện trên trần gian, Đức Giêsu luôn là một mầu nhiệm gây băn khoăn đối với con người. Đức Giêsu là ai? Không một ai, dù có tỏ ra lơ đãng hay thờ ơ đến đâu, có thể thoát khỏi câu hỏi này trong suốt cuộc đời mình.

Trong đoạn Tin Mừng vừa được đọc, chính Đức Giêsu đặt ra câu hỏi ấy, và dường như Người muốn nói với chúng ta rằng: một chuyện là đi nghe “người ta”, tức những dư luận đang lưu hành, và một chuyện khác là đi tìm câu trả lời nơi các Tông đồ của Chúa, tức là nơi Giáo Hội.

Thế gian đưa ra cho chúng ta câu trả lời bằng sự đa dạng của các ý kiến và sự hỗn độn: “Người này... người khác... người khác nữa”. Còn Giáo Hội, qua miệng Phêrô, đưa ra cho chúng ta câu trả lời là sự thật, một sự thật luôn chỉ có một và luôn tồn tại như vậy qua các thế kỷ.

Đức Giêsu là ai? Một thiên tài đã trước hết mọi người nhận ra những đòi hỏi về công lý và tình yêu vốn ở trong lòng con người, hay là một kẻ điên đã đi đến chỗ tưởng mình là Con Thiên Chúa? Một bậc thầy vĩ đại về cuộc sống, hay một nhà cách mạng thất bại? Một người quá cố vĩ đại để tưởng niệm, nhưng không thể cứu chúng ta vì Người đã chết và không còn sống nữa, hay thậm chí là một kẻ cuồng tín đã đòi các môn đệ yêu mến mình hơn cả cha và mẹ?

CÂU TRẢ LỜI DUY NHẤT ĐÍCH THỰC VÀ THỎA ĐÁNG ĐẾN TỪ GIÁO HỘI

Giữa Babel của tất cả những giả thuyết ấy, câu trả lời của Phêrô nổi bật lên, đơn sơ và làm thỏa mãn: “Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống”.

Đấng Kitô, nghĩa là Đấng Mêsia, Đấng mà con người đã luôn mong đợi; Đấng là đối tượng của nỗi khát vọng, có khi vô thức, nơi mọi tâm hồn con người không từ bỏ việc suy tư; Đấng đã được Thiên Chúa sai đến với chúng ta để đưa chúng ta trở về với Thiên Chúa.

Người không phải là một người được con người lựa chọn để giải thích những khát vọng của họ; Người được Thiên Chúa sai đến để mặc khải con người cho chính con người và dẫn đưa con người đến vận mệnh đã được Thiên Chúa hoạch định cho họ.

Con Thiên Chúa hằng sống, vì thế, Người được sai đến với chúng ta không phải từ một thần linh trừu tượng và xa xôi, một vô tận lạnh lùng và dửng dưng, nhưng từ Thiên Chúa hằng sống, nghĩa là Thiên Chúa đang sống và ban sự sống, Thiên Chúa là trung tâm và ý nghĩa của cuộc hiện hữu này của chúng ta, một cuộc hiện hữu thường xem ra trống rỗng, vô nghĩa, phi lý, chính vì chúng ta không còn biết quy hướng nó về Thiên Chúa hằng sống.

Con Thiên Chúa hằng sống, vì thế sự sống là của Người. Người có chính sự sống mà Đấng Tạo Hóa vũ trụ sở hữu. Vì thế, chính Người cũng luôn sống mãi, đến nỗi dù sự chết đã có thể cách mầu nhiệm chộp bắt Người, nó đã không thể giữ Người lại. Người đã sống lại và hôm nay Người đang sống.

Xét cho kỹ, trong câu trả lời của Phêrô đã bao hàm một lời tuyên xưng đức tin và một lời ngôn sứ: đức tin vào thần tính của Đức Giêsu và lời tiên báo về sự phục sinh của Người.

Nhưng câu trả lời của Đức Giêsu cũng tràn đầy ánh sáng và cần được suy niệm. Đức Giêsu nói với Phêrô: “Phúc cho anh!” Phúc không phải vì anh đã nói về Đức Kitô, nhưng vì anh đã nhận ra mầu nhiệm của Đức Kitô. Bởi vì nói về Đức Giêsu không phải là điều đem lại ơn cứu độ. Điều đem lại ơn cứu độ là nắm bắt mầu nhiệm sự sống của Người bằng sự gắn bó chân thành và đầy kinh ngạc của toàn thể con người chúng ta.

“Không phải phàm nhân mặc khải cho anh điều ấy”: không một phương tiện nhân loại nào có thể đưa đến kiểu nhận biết này, một sự nhận biết cứu độ. Không phải sự tinh tế của những lập luận, cũng không phải sự uyên bác của những nghiên cứu lịch sử hay những cuộc tranh luận sôi nổi có thể dẫn chúng ta đến sự nhận biết sống động và biến đổi này về Chúa Giêsu, nhưng chỉ có hồng ân của Chúa Cha, hồng ân đức tin mà Chúa Cha ban cho người không khép lòng mình lại để khỏi được cứu độ.

NẾU GIÁO HỘI THUỘC VỀ ĐỨC KITÔ, THÌ KHÔNG MỘT QUYỀN LỰC NHÂN LOẠI NÀO CÓ THỂ TIÊU DIỆT GIÁO HỘI

“Trên đá này, Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy”. Câu trả lời của Đức Giêsu ở đây giống như một bước ngoặt đột ngột, và lần đầu tiên từ môi miệng Người xuất hiện từ “Hội Thánh”.

Từ ấy xuất hiện trong một câu nói đã mặc khải tình yêu: “Hội Thánh của Thầy”. Như thể Người muốn nói rằng chỉ trong Hội Thánh của Người, chứ không phải trong bất kỳ tập hợp tôn giáo nào, chúng ta mới có bảo đảm để thực sự tìm được sự nhận biết Đức Kitô, và vì thế tìm được ơn cứu độ.

Hội Thánh của Thầy: Hội Thánh thuộc về Người, và không ai có thể cướp Hội Thánh khỏi Người. Hội Thánh thuộc về Người, và không thể vuột khỏi tay Người mà rơi vào sai lạc. Hội Thánh thuộc về Người, và không ai có thể xúc phạm hay hạ nhục Hội Thánh mà không phải trả giá.

“Các cửa địa ngục sẽ không thắng nổi”. Nghĩa là quyền lực của hỏa ngục, thứ đang hoạt động trong thế giới này và rình rập mọi hình thức của sự thiện, sẽ không thể thống trị Hội Thánh.

Nhờ lời hứa này, Hội Thánh là điều mạnh mẽ nhất trên thế giới; và Hội Thánh lại được xây dựng trên điều yếu đuối nhất, tức là sự mong manh của một con người. Hội Thánh được xây dựng trên Phêrô, Đấng sống nơi người kế vị mình là Giám mục Rôma, một con người yếu đuối đến mức bất kỳ kẻ sát nhân nào cũng có thể dễ dàng hạ sát, nhưng luôn có sức mạnh của Thiên Chúa ở cùng.

“Ở đâu có Phêrô, ở đó có Hội Thánh”, thánh Ambrôsiô đã nói như thế, khi giải thích bằng sự tài tình quen thuộc của ngài những lời của Đức Giêsu.

Những lời của Đức Giêsu phải được đón nhận cách nghiêm túc. Ai tìm cách xây dựng ở bên ngoài nền đá này thì không thuộc về Tin Mừng của Đức Kitô, và ngôi nhà của người ấy là ngôi nhà được xây trên cát.

Phẩm giá con người và trí tuệ nhân tạo: những thách đố

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 22 Aug 2026 03:22:01 +0000

“Phẩm giá con người và trí tuệ nhân tạo: những thách đố, cơ hội và sự kiểm soát” – đó là chủ đề trọng tâm của Cuộc gặp gỡ thường niên lần thứ XVII với Mạng lưới các Nhà lập pháp Công giáo Quốc tế (International Catholic Legislators Network). Trong bài diễn văn, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đề cập đến một chủ đề quan trọng trong triều đại giáo hoàng của ngài: đạo đức và trí tuệ nhân tạo (AI).

Đức Giáo hoàng một lần nữa chỉ ra trí tuệ nhân tạo là một trong những thách đố mang tính quyết định nhất của thời đại chúng ta: không chỉ là tự hỏi công nghệ có khả năng làm được những gì, mà còn phải đặt câu hỏi đâu là điều đúng đắn cần làm, để công nghệ luôn phục vụ con người và công ích.

Nói với các thành viên Công giáo, Đức Giáo hoàng nhắc lại rằng ơn gọi của họ đặt họ vào trung tâm của trách nhiệm này. Nhiệm vụ của họ không phải là kìm hãm sự đổi mới, nhưng là định hướng sự đổi mới bằng sự khôn ngoan, thông qua những đạo luật có khả năng bảo vệ phẩm giá con người, các quyền căn bản, tính minh bạch, tự do và các thể chế dân chủ.

Đức Lêô XIV sau đó cảnh báo về những nguy cơ xuất hiện các hình thức thống trị và lệ thuộc mới do AI tạo ra, đồng thời kêu gọi xây dựng những khuôn khổ pháp lý vững chắc, các hệ thống kiểm soát độc lập và một cơ chế quản trị nhằm ngăn chặn mọi hình thức chủ nghĩa thực dân về công nghệ, kinh tế hoặc ý thức hệ.

Trước một nền văn hóa dựa trên quyền lực và sự kiểm soát, Giáo hội đề xuất một con đường khác, đó là “nền văn minh tình yêu”: một xã hội có khả năng quản trị công nghệ bằng sự khôn ngoan, đồng thời vun đắp lòng bác ái, sự cảm thông và tinh thần trách nhiệm.

Trong lời kêu gọi cuối cùng, Đức Giáo hoàng khuyến khích các nhà lập pháp thúc đẩy những chính sách nâng đỡ hôn nhân và gia đình, hỗ trợ các bậc cha mẹ trong sứ mạng giáo dục, đồng thời giúp người trẻ có thể nhìn về tương lai với niềm tin tưởng.

G. Võ Tá Hoàng

Trí tuệ nhân tạo: một tri thức bị cắt xén và thiên lệch

noreply@blogger.com (Unknown) — Thu, 20 Aug 2026 04:01:48 +0000

TRÍ TUỆ NHÂN TẠO: MỘT TRI THỨC BỊ CẮT XÉN VÀ THIÊN LỆCH

Ghi chú gần đây của Ủy ban Thần học Quốc tế giải thích rằng nếu tri thức được giao phó hoàn toàn cho trí tuệ nhân tạo, thì tri thức ấy không những không đầy đủ mà còn sai lệch.

Tác giả: Tommaso Scandroglio

Chúng ta trở lại phân tích bản ghi chú ngày 4 tháng 3 vừa qua của Ủy ban Thần học Quốc tế, mang tựa đề Quo vadis, humanitas? Suy tư về nhân học Kitô giáo trước một số viễn cảnh đối với tương lai của con người. Ít nhất trong hai đoạn, bản ghi chú đặt dưới lăng kính xem xét mối tương quan giữa tri thức và trí tuệ nhân tạo.

Số 41 đề cập: “Một kiểu tri thức và tư duy tính toán gạt bỏ trí tuệ vốn sống qua thân xác và gắn liền với bối cảnh hiện sinh, cũng như khước từ một loại hình tri thức mang tính tương quan được lưu truyền qua các thế hệ thông qua quá trình giáo dục vốn kiến tạo nên bản sắc, cũng như định hình ý nghĩa cho vận mệnh và vai trò của con người trong thế giới, thì đó là một mối đe dọa đối với thiện ích chân thực của nhân loại”.

Văn kiện nói đến một “kiểu tri thức phi thể xác, không có giới hạn, không có những mối liên hệ và không có ý thức luân lý”.

Bản ghi chú cảnh báo về một nguy cơ: nếu tri thức được giao phó hoàn toàn cho trí tuệ nhân tạo, thì loại hình tri thức ấy không những không toàn vẹn, mà còn mang tính ngụy tạo. Không toàn vẹn, bởi vì nó thiếu đi thứ tri thức được hình thành qua những câu chuyện ông bà kể cho cháu, những câu chuyện cổ tích trước giờ đi ngủ, bài giảng trực tiếp giữa thầy và trò, những tâm tư giữa bạn bè với nhau. Nói chính xác hơn nữa, chúng ta có thể nói rằng đó là một tri thức không đầy đủ, bởi nó đã bị cắt bỏ khỏi thứ tri thức vốn nảy sinh từ những tương quan liên vị, từ những ánh mắt, cái ôm, niềm vui và đau khổ, cũng như kinh nghiệm sống.

Nhắc lại một số diễn đạt trong văn kiện, loại hình tri thức mà trí tuệ nhân tạo đưa ra do đó là một thứ tri thức phi thể xác và phi tương quan. Khi ấy, nó sẽ là một sự nhận thức xa rời thực tế, trừu tượng và vì thế, tự bản chất không có giới hạn nào về thời gian, không gian hay nguồn lực. Đó là dạng tri thức tuyệt đối hóa do đã tách đứt khỏi thực tại.

Tri thức ấy còn trở nên sai lệch bởi vì nó phi nhân, đúng là nhân tạo, khiên cưỡng và tách rời khỏi một hữu thể có thân xác, trái tim và linh hồn. Vì thế, con người không phải là một hữu thể hai chiều như màn hình điện thoại thông minh, mà là một hữu thể ba chiều nhờ gắn liền với thực tại vững chắc, khác hẳn với sự mơ hồ phi vật chất của các thuật toán đang vận hành trí tuệ nhân tạo.

Do đó, trí tuệ nhân tạo không nhận biết phần sâu thẳm nhất của con người và vì thế không biết trả lời những câu hỏi thâm sâu nhất của con người, cũng không biết định hướng những lựa chọn hướng tới vận mệnh của chính họ. Và chắc chắn chúng ta cũng không mong muốn một ngày nào đó nó có thể vượt qua những ranh giới ấy.

Thế nhưng rất nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, lại tự lừa mị bản thân khi tìm đến trí tuệ nhân tạo để chất vấn về những bi kịch và khát vọng của đời mình, như thể công nghệ này là một sấm ngôn, một chuyên gia tâm lý, một người bạn tri kỷ, hay thậm chí là Thiên Chúa. Họ đòi hỏi ở trí tuệ nhân tạo điều mà nó vĩnh viễn không bao giờ có thể trao ban.

Ở một đoạn khác, bản ghi chú tiếp tục phân tích mối tương quan giữa tri thức và trí tuệ nhân tạo: “Mối nguy lớn nhất chính là việc thu hẹp chân trời tri thức của con người, bằng cách khoanh vùng nó trong những hình thức hiểu biết tương thích với khả năng xử lý của trí tuệ nhân tạo, gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đối với môi trường giáo dục (trong trường phổ thông và các đại học). Những câu hỏi về ý nghĩa và những vấn đề đạo đức có thể bị loại bỏ vì bị coi là không thích đáng; tương tự, cả những vấn đề triết học (hữu thể học) và thần học cũng có thể bị loại trừ. Như thế, trí tuệ nhân tạo, trên thực tế, có thể nghiễm nhiên định đoạt những gì con người được phép biết, đồng thời đẩy những vấn đề khác vào phạm vi chủ quan hoặc coi chúng chỉ là những vấn đề thuộc sở thích cá nhân” (số 46). Đây chính là vấn đề liên quan đến các nguồn dữ liệu mà trí tuệ nhân tạo được huấn luyện, nhằm có thể trả lời những câu hỏi của chúng ta.

Các chatbot, tức những phần mềm mô phỏng cuộc trò chuyện của con người, phần lớn lấy dữ liệu từ Internet. Những loại trí tuệ nhân tạo khác cũng được huấn luyện bằng các dữ liệu khoa học và kỹ thuật. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận của trí tuệ nhân tạo rất hạn chế đối với nguồn tri thức căn bản nhất của nhân loại: các văn bản in giấy.

Suốt hàng thiên niên kỷ, tri thức được lưu truyền chủ yếu thông qua chữ viết, và ngay cả ngày nay, phần lớn kho tàng tri thức ấy vẫn đang được lưu giữ trong sách vở, tạp chí, báo chí, ấn phẩm…. Trí tuệ nhân tạo hầu như không thể trực tiếp tiếp cận kho tàng này. Nó chỉ có thể tiếp cận gián tiếp thông qua các bản tóm lược hoặc các bài bình luận phản biện. Nhưng đó suy cho cùng cũng chỉ là những bản tóm tắt và các ý kiến. Vì thế, nguy cơ nằm ở chỗ: nếu vì mục đích học tập, công việc hay sở thích cá nhân mà chúng ta chỉ tham khảo trí tuệ nhân tạo, thì nó sẽ đào tạo và cung cấp thông tin cho chúng ta theo một cách phiến diện, bỏ qua kho tàng tri thức nhân loại khổng lồ được lưu giữ trên giấy. Khi ấy, thế giới duy nhất tồn tại đối với chúng ta sẽ là thế giới được trí tuệ nhân tạo mô tả.

Không chỉ có thế, trí tuệ nhân tạo cũng không phải là một công cụ trung lập về mặt đạo đức. Theo tác giả, điều này đúng ít nhất vì hai lý do.

Thứ nhất, các nội dung do trí tuệ nhân tạo cung cấp đã được sàng lọc ngay từ gốc. Nói cách khác, các nhà phát triển và chính xác hơn là các ông chủ tập đoàn Big Tech đều mang một định hướng đạo đức rõ rệt, đó là khuynh hướng tự do. Dấu ấn đạo đức này được in vào những câu trả lời mà trí tuệ nhân tạo cung cấp.

Thứ hai, các trợ lý ảo dựa trên trí tuệ nhân tạo tạo sinh, chẳng hạn như ChatGPT, khai thác câu trả lời trực tiếp từ không gian mạng. Mà những thông tin, nhận định và bình luận tồn tại trên mạng cũng mang một khuynh hướng chủ đạo: đó là tinh thần tự do, tiến bộ, thực dụng và chủ quan. Hãy thử kiểm chứng ChatGPT về những chủ đề nhạy cảm như phá thai hay đồng tính, bạn sẽ thấy ngay bằng chứng.

Tóm lại, mối nguy hiểm lớn nhất mà văn kiện cảnh báo — giữa muôn vàn rủi ro khác — chính là việc chúng ta giao phó hoàn toàn đôi tay, đôi chân và nhất là khối óc của mình cho trí tuệ nhân tạo, vì tin rằng nó toàn tri, dù thực tế không phải, và trung lập tuyệt đối, dù sự thật chẳng phải vậy. Đó sẽ là một hành vi tín nhiệm có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho toàn thể nhân loại.

G. Võ Tá Hoàng

Link https://www.bastabugie.it/

Làm thế nào để có một gia đình thánh thiện?

noreply@blogger.com (Unknown) — Tue, 18 Aug 2026 00:24:21 +0000

“Làm thế nào để có một gia đình thánh thiện?” Một đôi vợ chồng đặt câu hỏi với Đức Giáo hoàng Lêô XIV và nhận được một lời khuyên tuyệt vời

Từ một câu hỏi đơn sơ đã nhận được nơi Đức Giáo hoàng Lêô XIV một câu trả lời ngắn gọn, nhưng tóm lược con đường mà một gia đình có thể bước đi để lớn lên trong đức tin.

Trong một video được Danielly Faria, thuộc tài khoản Instagram @danisacramor, chia sẻ trên Instagram, người chồng của cô đã hỏi Đức Thánh Cha rằng ngài có thể đưa ra lời khuyên nào cho những người mong muốn xây dựng một gia đình thánh thiện.

Đức Thánh Cha trực tiếp trả lời: “Hãy phó thác tất cả trong tay Thiên Chúa. Hãy cầu nguyện thật nhiều, lần chuỗi Mân Côi, tham dự Thánh lễ, lãnh nhận các Bí tích và kiên nhẫn thật nhiều, xin hãy nhớ như vậy.”

Chỉ bằng vài lời ngắn gọn, Đức Lêô XIV đã nhấn mạnh một số trụ cột của đời sống Kitô hữu: hoàn toàn tín thác vào Thiên Chúa, kiên trì trong cầu nguyện, lần chuỗi Mân Côi, tham dự Thánh lễ và lãnh nhận các Bí tích. Và cùng với tất cả những điều ấy, cần phải có sự kiên nhẫn.

Có thể đó là một lời khuyên đơn giản, nhưng đưa vào thực hành thì không dễ. Sự thánh thiện được sống trong đời thường: trong lời cầu nguyện mỗi ngày, trong sự trung thành với Thiên Chúa, ngay cả trong những lúc hoa trái từ những cố gắng của chúng ta vẫn chưa đến.

Chính vì thế, lời khuyên cuối cùng của Đức Giáo hoàng đặc biệt quan trọng: hãy kiên nhẫn thật nhiều: Kiên nhẫn với Thiên Chúa; Kiên nhẫn với người khác; và cũng kiên nhẫn với chính mình.

Lời khuyên của Đức Giáo hoàng Lêô XIV hướng đến một điều thiết yếu: hãy phó thác tất cả trong tay Thiên Chúa và luôn ở lại gần Người.

G. Võ Tá Hoàng

Churchpop

Suy niệm mỗi ngày, tuần 20 thường niên, năm chẵn

noreply@blogger.com (Unknown) — Mon, 17 Aug 2026 13:29:46 +0000

TUẦN XX

THỨ HAI

Ed 24,15-24; Mt 19,16-22

Làm nô lệ cho tiền bạc là một trong những nguy hiểm của sự giàu có. Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu còn đi xa hơn nữa trong việc nêu lên những nguy hiểm khác về sự nhiều tiền lắm bạc.

Ngược với tâm thức của đa số người Do Thái thời bấy giờ quan niệm rằng của cải vật chất là phần thưởng Chúa trao ban cho người công chính. Những người giàu là những kẻ đạo đức tốt lành, được Thiên Chúa chúc phúc. Vì thế, họ đã đừng kề cửa Thiên Đàng rồi. Nhưng Chúa Giêsu đã nêu lên những nguy hiểm của sự giàu có: nó có thể cản trở con người trên đường về quê thật. Bởi lẽ muốn hành trình mau chóng và nhẹ nhàng, khách lữ hành phải ăn mặc gọn gàng, phải mang hành trang thật nhẹ, mà những người có quá nhiều của cải lại thích mang theo tất cả. Nhất là sự giàu có làm cho cái “tôi” của họ trở nên quá to lớn, cái kiêu hãnh của họ trở nên quá cao ngạo. Cái quan niệm sai lầm của họ: “có tiền mua tiên cũng được” không ai có thể sửa chữa được. Cái căn bệnh xem tiền như “núm ruột” của họ vô phương cứu chữa.

Với cái hành trang vai mang túi bạc kè kè ấy, với cái thái độ xem mình là người quan trọng, xem mình là cái rốn của vũ trụ ấy, thì làm sao mà họ có thể sống đẹp lòng người và thuận ý trời được. vì thế, Đức Giêsu so sánh họ như những con lạc đà muốn chui qua lỗ kim.

Trong thời kỳ kinh tế khó khăn, chạy ăn từng bữa của ngày hôm nay, chúng ta có cảm tưởng như Lời Chúa hôm nay nói với người khác, nói đến những dân sống ở các nước khác. nhưng dù ít dù nhiều, tiền bạc ở trong hoàn cảnh nào cũng là một cơn cám dỗ có thể làm hạ giá nhân phẩm con người, có thể làm sứt mẻ tình nghĩa vợ chồng, anh em chòm xóm, và có thể làm con người bán rẻ lương tâm.

Để tránh nguy cơ này, Chúa Giêsu dạy chúng ta hãy có tinh thần từ bỏ, hãy tập đặt cho thật rõ ràng bậc thang giá trị và quyết chí hành động theo đó.

Tất cả những ai đức tin vào Thiên Chúa, đặt tình yêu Thiên Chúa và tha nhân lên trên những bậc thang cao nhất trong cuộc sống, đều được kinh nghiệm Lời Chúa hứa luôn trở thành sự thật: “Ai bỏ nhà cửa, anh em chị em, cha mẹ vợ con ruộng đất vì danh Ta, sẽ được thưởng gấp trăm” và những kẻ ấy có lý để hy vọng vào phần sau của lời hứa “sẽ được sống đời đời” cũng sẽ được thực hiện nơi đích điểm của cuộc hành trình dương thế của họ.

THỨ BA

Ed 28,1-10; Mt 19,23-30

Khi nói rằng người giàu khó vào Nước Thiên Đàng, chắc hẳn Chúa Giêsu không muốn kết án người giàu có. Vì bên bàn tiệc Nước Trời của Ngài vẫn còn sự hiện diện của các người giàu có: Ba Đạo Sĩ Phương Đông, Giakêu, Giuse Arimathia…họ chắc chắn không phải là những người nghèo.

Thế nhưng, “con lạc đà chui qua lỗ kim còn dễ hơn người giàu vào Nước Thiên Chúa”: vì của cải và sự giàu sang đã dựng nên một bức tường vây kín lấy người giàu có. Nhìn vào đâu họ cũng chỉ thấy của cải và tiền bạc. Phê phán dựa trên sự giàu sang, đánh giá trên tiêu chuẩn tiền bạc của cải đã làm cho cuộc sống họ tắc nghẽn, đầu óc đầy lo lắng tính toán, con tim chai cứng và bàn tay nắm chặt.

Người phú hộ phải ở trong lửa hồng, không phải vì ông giàu có, nhưng vì ông đã đóng chặt cửa lòng trước Lazarô. Thiên Chúa không cấm người phú hộ ăn uống tiệc tùng, nhưng Chúa không thể chấp nhận những kẻ ngày ngày yến tiệc, trong lúc bên cạnh họ, lắm người đang đói khát, nằm chờ chút phần ăn bố thí.

Của cải làm mờ đục lương tri, không những chúng ngăn chặn không cho thấy đồng loại mà còn cản ngăn không cho phép tìm đến với Thiên Chúa. chúng tạo nên cho con người một hình thái an toàn giả tạo như toan tính của người phú hộ đi xây cất kho lẫm cho mình: “Hồn ơi, mình bây giờ ê hề của cải, dư xài nhiều năm. Thôi cứ nghỉ ngơi ăn uống vui chơi cho thoải mái”.

Những nguồn hạnh phúc tạm bợ này lại dần dần ngự trị trong tâm hồn con người, khiến họ không còn nhớ đến Thiên Chúa. Của cải ở đâu, lòng trí ở đó. Chúa tể của họ bây giờ là sự giàu sang. Của cải đời này thực tế hơn là một Thiên Chúa đang xa xôi nào đó. Và mơ ước thực tế này luôn là cám dỗ đối với con người.

Thánh Phêrô không dằn được tò mò khi ông lên tiếng hỏi Chúa Giêsu về phần thưởng dành cho những kẻ đã bỏ hết của cải thực tế này mà theo Ngài. Câu trả lời của Chúa Giêsu là một đoan chắc cho các tông đồ và những kẻ biết sẵn sàng từ bỏ của cải vì Ngài và vì Tin Mừng. Nếu của cải không còn là bức tường ngăn cách giữa con người với Thiên Chúa, hoặc giữa con người với nhau. Nếu con người biết dùng của cải để làm nhịp cầu nối liền với Thiên Chúa và anh em, thì chắc chắn của cải cũng vẫn được Thiên Chúa chúc phúc. Chúng là nguồn vốn đầu tư cho gia tài Thiên Quốc.

Tuy nhiên đây không phải là điều dễ thực hiện nếu không có sự hướng dẫn của Thiên Chúa. Dưới sự hướng dẫn của Thiên Chúa, con người sẽ tìm được đâu là kho tàng đích thực, con người sẽ sẵn sàng từ bỏ tất cả để đánh đổi lấy kho tàng ấy, vì của cải ở đâu thì lòng trí ở đó.

Ước mong rằng qua lời đoan hứa của Chúa Giêsu trong bài Tin Mừng hôm nay, và với sự hướng dẫn của Thánh Thần, mỗi người trong chúng ta sẽ biết làm giàu cho chính mình, không phải bằng gia tài hay hư nát ở đời này, nhưng với kho báu vô tận trên Nước Trời.

THỨ TƯ

Ed 34,1-11; Mt 20,1-16

Gợi ý 1:

Ở nước Do Thái, mỗi khi đến mùa làm vườn bho, có rất nhiều người đứng đầy ngoài phố xá. Họ không phải là những người đi dạo phố cho vui, họ là những nông dân nghèo túng, đang cần tiền để lo cho gia đình. Họ cố gắng đứng đợi ngoài phố, họa may có người nào thuê mình làm, còn hơn là phải về nhà, thấy cảnh túng thiếu của con cái nheo nhóc.

Người chủ vườn nho thấy ngày chóng qua, ông cần phải hái nho cho kịp thời vụ nên cho lệnh thuê thêm người làm vườn càng nhiều càng tốt. Càng về chiều, số người lại càng thêm đông. Một đồng là lương chính thức để trả cho mỗi người làm một ngày. Các người công nhân đến từ sáng sớm đã hăng hái làm việc với số lương hậu này. Họ chỉ thay đổi tâm tình, từ bằng lòng đến bất mãn, khi thấy những kẻ đến muộn cũng được trả công một đông như họ. Chính ra họ phải chia vui với những người bạn đến sau, vì ông chủ tốt bụng, rộng rãi trả một đồng.

Nhìn theo lý thuyết xã hội Công Giáo ngày nay, chúng ta phải ca tụng người chủ vườn có đầu óc xã hội tân tiến, vì ông đã phát lương theo tiêu chuẩn nhu cầu thiết yêu của người thợ, chứ không theo chuẩn sức lao động cứng nhắc. Quả thật là một ông chủ đáng khen.

Khởi đầu, khi Chúa Giêsu kể dụ ngôn người chủ vườn, là để trả lời cho những kẻ chỉ trích Ngài, vì Ngài đã mất rất nhiều thời giờ với những kẻ hà tiện tội lỗi. Chúa Giêsu ít để ý tới thành phần cao cấp đáng nể trong xã hội. Ơn cứu độ được đem đến cho mọi người một cách quảng đại, chứ đâu phải chỉ cho những người tốt lành, những người công chính. Nhưng sau này, khi dụ ngôn được truyền miệng, kể lại trong thời Giáo Hội sơ khai, thì câu cuối cùng là: “Kẻ sau hết sẽ nên trước hết”, được chỉ vào dân Do Thái đã từ chối ơn cứu độ và việc dân ngoại theo đạo muôn màng.

Trong Giáo Hội không có đặc ân thâm niên. Những người lãnh đạo và giáo hữu trung thành giữ đạo chính chắn lâu năm cần đặc biệt lưu ý về điểm này để khỏi rơi vào tội kiêu căng, tưởng mình là con chính tông của Chúa. Bệnh kiêu căng sẽ làm cho lỗ tai trở nên điếc, không còn nghe được tiếng Chúa kêu gọi thống hối mỗi ngày.

Chúa Giêsu đến thế gian để bắt nhịp cầu giữa hai con đường hành động: theo kiểu con người và theo kiểu của Thiên Chúa. Đừng nhìn người khác được may mắn với cặp mắt ganh tị, nhưng hãy nhìn với cặp mắt chia vui.

Gợi ý 2:

Nghe qua bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta thấy dường như mình có thể cảm thông với tâm trạng của đám thợ đã phải đổ mồ hôi, phơi nắng dầm sương suốt cả ngày trời,mà chỉ lãnh công thợ bằng với lũ đến làm vào giờ sau cùng. Đây có thể là phản ứng, là thái độ của tất cả mỗi một người chúng ta trước lối cư xử xem ra bất công ấy, vậy Thiên Chúa của chúng ta được thánh Matthêu diễn tả bằng hình ảnh ông chủ vườn nho lại là một Thiên Chúa thiếu công bình, một Thiên Chúa thiên tư tây vị như thế sao?

Để trả lời vấn nạn trên, chúng ta hãy đọc lại từ đâu đoạn Tin Mừng. Trước hết chúng ta dừng lại ở câu: “Ngay vừa tảng sáng, ông chủ đã ra thuê thợ cho vườn nho của mình…”. Tảng sáng nghĩa là vừa hừng sáng, là chưa sáng hẳn, thì ông chủ đã ra đi. Tại sao ông lại phải hối hả, gấp gáp vậy? Phải chăng vườn nho của ông đã chín mùi, nếu không vội vàngnó sẽ ra hư thối? Thế sao ông không biết chuẩn bị trước mà lại để đến giờ này? Hay bao lâu nay ông không tìm ra được người làm? Trở lại câu: vừa tảng sáng, chúng ta đã thấy ngay chẳng phải vì lâu nay không tìm ra người làm mà là có rất nhiều, rất nhiều cần có việc làm, họ đã chờ sẵn bất kể giờ giấc để được gọi vào làm, thế nên ngay từ tảng sáng ông vừa ra đi thì đã gọi được thợ vào làm vườn nho, và như vậy có nghĩa là ông biết trước được nhu cầu của họ và lòng ông đã chẳng sao xuyến đến nỗi thúc ông phải hối ha, gấp gáp vậy sao? Rồi cách nhau những giờ tiếp sau đó, ông lại vẫn ra đi thu nạp tất cả những người vô công rỗi nghề giữa chợ vào làm vườn nho của ông cho đến giờ chót, giờ thứ 11, và như vậy là vào bất cứ giờ nào cũng có những kẻ đang chờ đợi được gọi vào làm, vì khi ông hỏi họ, sao vô công rỗi nghề thế? Họ đáp: “Không có ai thuê chúng tôi cả”. Họ không được thuê hay người ta biết họ vô dụng? Thế nhưng ông không thắc mắc, ông đã dẫn vào vườn nho của ông tất cả và trả công cho họ đầy đủ như giá đã thỏa thuận với những người ban đầu, ông điên ư? Sao lại vung vãi tiền một cách thiếu tính toán đến thế? Thật ra ông chủ đây chính là Thiên Chúa, và chỉ có Thiên Chúa mới có được một lòng nhân từ đi quá sự công bình, và quả thực “điều mà nơi loài người là không thể được thì đều có thể nơi Thiên Chúa” (Mt 19,26), và vì là loài người nên chúng ta vẫn luôn dõi mắt đến người anh em chung quanh, không phải để ân cần cảm thông chia sẻ những nỗi thống khổ, những thiếu thốn, những giọt nước mắt với họ mà là để soi mói, bới móc, ganh tị với những may mắn, những hạnh phúc bất ngờ, những ân huệ hỏ nhoi của họ để rồi kêu ca trách cứ Thiên Chúa, đang khi Người lại là một Thiên Chúa giàu lòng từ bi, nhân hậu, huệ ái, bao dung, Người luôn đi bước trước để tìm hiểu, để yêu thương chúng ta khi chúng ta còn là tội nhân, khi chúng ta còn chưa biết Người, Thiên Chúa như vị mục tử tốt lành như lời Người đã phán qua miệng tiên tri Êgiêkiel: “Chính Ta sẽ tìm kiếm chiên của Ta, và Ta sẽ chăm nom đến chúng” (Ed 34,11).

Hiểu được điều đó chúng ta cầu xin Chúa cho chúng ta luôn biết đón nhận anh em bằng cặp mắt cảm thông, bằng nụ cười gần gũi hồn nhiên, biết chia sẻ những đau khổ thử thách của anh em, nhưng không bao giờ biết ganh tị với những hồng ân, những ơn lành anh em có, để Chúa cũng không bao giờ nói với chúng ta: “Này bạn, bạn khó chịu vì Ta tốt lành sao, Ta không có quyền tự do ban phát tình yêu của Ta sao?”.

THỨ NĂM

Ed 36,23-28; Mt 22,1-14

Bài đọc I hôm nay làm cho chúng ta thấy phấn khởi bởi lời hứa của Thiên Chúa cho dân Israel đã được thực hiện cho chúng ta, những kẻ đã được Thần Khí đổi mới từ bí tích Rửa tội bằng nước và Thánh Thần. Thế nhưng, chúng ta đã đáp trả thế nào, và có xứng đáng với ơn gọi cao quí đó không?

Chúng ta hãy đọc kỹ bài Tin Mừng được thánh Matthêu mô tả về Nước Trời bằng hình ảnh một bữa tiệc cưới nhà vua tổ chức cho Hoàng tử. Sau ví dụ ông chủ vườn nho tốt lành, thánh Matthêu hôm nay muốn nâng cao ngôi vị nên lại dùng hình ảnh nhà vua để đề cao tầm quan trọng của mối quan hệ. Chúng ta không lạ gì những bữa tiệc và tính chất của nó: vui mừng. Và dĩ nhiên những người được mời phải có tương quan mật thiết với gia chủ, và đó cũng chính là niêm vinh hạnh cho kẻ được mời. Ở đây niềm vinh hạnh còn lớn hơn vì gia chủ là đức vua. Thế nhưng, lạ thay mọi người được mời đều không them đến, họ xem thương quốc vương. Ngày xưa, đã có những chuyện kể nhà vua có quyền ra lệnh tru di tam tộc cho kẻ xúc phạm đến nhà vua; ấy thế mà ở đây vua lại nhẫn nại sai đầy tớ đến nói với khách: “Tiệc đã sẵn, hãy đến”; nhưng họ vẫn không màng, lại còn đối xử tàn tệ với gia nhân của nhà vua. Chúng ta đã biết đức vua đây chính là Thiên Chúa, và khách được mời là chúng ta, và còn lạ gì những lầm chúng ta khước từ lời mời gọi đến với Chúa, sống kết hiệp với Chúa, những lần chúng ta đang tâm làm mất lòng Chúa, nhưng Chúa vẫn mời gọi, đôi tay Chúa trên thánh giá vẫn giang rộng để chờ đợi chúng ta. Chúa vẫn mang lấy hình ảnh của một linh mục nơi tòa giải tội để đón mời chúng ta một lần trở lại.

Sau cùng, chẳng đừng được, vì kẻ được mời đã không đáng dự (cứ nhìn con số thống kê về tín hữu Công Giáo khắp hoàn cầu chỉ chiếm một con số nhỏ nhoi thì biết) vua cho các đầy tớ ra khắp các nẻo đường gặp bất cứ ai cũng mời vào, và phòng tiệc cưới đã đầy khách. Điều này chẳng làm chúng ta ưu tư và đau khổ sao? Thiên Chúa, Người yêu thương mà chọn chúng ta giữa bao người, thế mà chúng ta một cách nào đó đã bao lần luôn từ chối Người, làm đau lòng Người. Và khi phòng tiệc đã đầy, vua đi vào coi khách dự tiệc, một người không có y phục lễ cưới, không thể tha thứ được vua đã cho người đuổi y ra chốn tối tăm, nơi chỉ có khóc lóc và nghiến răng. Điều này làm cho chúng ta phải lo lắng, y phục lễ cưới là gì, và làm sao có sẵn khi người ấy bị gọi vào một cách bất ngờ? Phải chăng là những chuẩn bị tâm hồn ngay từ bây giờ trong mỗi giây phút của cuộc đời, khởi sự từ những sinh hoạt hằng ngày, nghĩa là luôn ở trong tư thế sẵn sàng và tỉnh thức để bất cứ giờ nào Chúa đến, bất cứ giờ nào Người gọi chúng ta cũng sẵn sàng và y phục tươm tất.

Ước chi mỗi người chúng ta luôn biết chuẩn bị cho mình chiếc áo cưới để sẵn khi được mời. Nhưng tự mình làm sao chúng ta có thể hoàn tất sự chuẩn bị ấy nếu không biết cậy trông và liên kết với Đức Giêsu Kitô, mà Đức Giêsu Kitô chúng ta sẽ tìm ở đâu nếu không đến với bàn tiệc Thánh Thể, là nơi khai mạc và là hình bóng của bàn tiệc Thiến Quốc, để chúng ta xứng đáng là dân con, và Chúa là Thiên Chúa của chúng ta.

THỨ SÁU

Ed 37,1-14; Mt 22,34-40

Người ta chỉ có thể được một người con sống nếu nhịp tim người ấy còn đập, và người ta đã dùng hình ảnh trái tim để biểu thị cho tình yêu, lẽ tất nhiên vì tim còn đập là còn sống mà chỉ có sống mới có thể yêu.

Bài đọc I hôm nay cho chúng ta thấy Thiên Chúa đã làm cho kẻ chết được hồi sinh nhờ Thần Khí Người, cho họ được trở nên con người sống, con người bằng đa bằng thịt để họ sẽ biết Người là Thiên Chúa. Mỗi người chúng ta cũng đã được tái sinh bởi nước và Thánh Thần nơi bí tích Rửa tội. Chính Đức Kitô phục sinh cũng ban cho chúng ta sự sống và là sự sống đời đời, nên Chúa luôn hướng dẫn chúng ta đi theo con đường của sự sống. Hãy biết yêu, yêu Thiên Chúa và yêu anh em.

Chúng ta đã biết biệt phái và luật sĩ là những người được gọi là thông luật, là những người am tường và dạy người ta tuân giữ các giới luật, dĩ nhiên họ đã quá rõ bản thập giới của Môsê được tóm gọn trong hai điều: mến Chúa và yêu người,nhưng họ luôn luôn muốn tìm những sơ hở của Chúa Giêsu để bắt bẻ Ngài, nên hôm nay một luật sĩ đến hỏi thử Chúa Giêsu: “Thưa Thầy, giới răn nào lớn nhất trong lề luật?”. Chúa Giêsu đáp: “Hãy yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn, và yêu mến đồng loại như chính mình, toàn thể lề luật đều quy vào hai giới răn ấy”. Chúa Giêsu đã không nói điều gì mới mẻ hơn luật của họ, vì Ngài đã từng nói: “Ta không đến để bãi bỏ, nhưng để kiện toàn lề luật” (Mt 5,17), nghĩa là Ngài canh tân mà hoàn bị luật cũ, thế nên Chúa Giêsu đã tuyên bố: “Ta ban cho các ngươi một điều răn mới là hãy yêu thương nhau, để mọi người nhờ đó mà biết các ngươi là môn đệ Ta” (Ga 13,34-35), bởi vì Thiên Chúa là tình yêu (1Ga 4,8).

Chúa Giêsu là tác phẩm của tình yêu Thiên Chúa, và Thiên Chúa yêu thương con người là hình ảnh của Người (St 1,27) mà Người đã cho Đức Giêsu nhập thế và nhập thể để đem tình yêu của Thiên Chúa đến cho con người, và để bày tỏ tình yêu ấy Đức Giêsu đã vâng phục Thiên Chúa Cha mà chịu chết trên thập giá, và chính trên thập giá ấy Ngài đã đổ máu và nước ra để cứu chuộc chúng ta, để phát sinh Giáo Hội và bí tích, để máu và nước ấy đem lại sự sống mới cho chúng ta.

Khi làm cho những đống xương khô được hồi sinh trong bài sách Êgiêkiel, Thiên Chúa đã muốn cho họ sống để họ sẽ biết Người là Thiên Chúa. từ biết trong Thánh Kinh có nghĩa là kết hiệp mật thiết, là sống thật, là cảm nghiệm điều ấy, vậy chúng ta đã được sống bởi sự sống của Đức Giêsu Kitô, và hơn thế nữa, chúng ta đã mang lấy hình ảnh Thiên Chúa, mà Thiên Chúa là tình yêu, chúng ta phải cũng trở nên giống Người, không gì khác hơn là chúng ta hãy nghe lời Chúa Giêsu mà yêu mến Thiên Chúa và yêu thương nhau, vì chúng ta đã được Thiên Chúa chuẩn bị và ban cho quả tim bằng thịt, để mỗi nhịp đập của trái tim là một tiếng gọi yêu thương, mà yêu thương trước hết là mọi người chúng ta gặp gỡ trong quan hệ hằng ngày, vì thánh Gioan, tông đồ Chúa yêu đã khẳng định trong bức thư thứ nhất của ngài: “Nếu ai nói: tôi yêu mến Thiên Chúa mà lại ghét anh em mình thì nó là kẻ nói dối, vì kẻ không yêu mến người anh em mà nó thấy đó, tất không thể yêu mến Thiên Chúa, Đấng nó không thấy”. (1Ga 4,20).

THỨ BẢY

Ed 43,1-7a; Mt 23,1-12

Chủ đề của đoạn Tin Mừng hôm nay được thánh Matthêu gọi là biệt phái giả hình và hư danh. Thế nhưng, nếu chúng ta thật lòng tìm hiểu bằng con mắt đức tin, chúng ta sẽ nhận thấy rằng bài Tin Mừng này dường như nói với chính chúng ta, cho riêng chúng ta, hay nói khác đi mỗi người chúng ta đều có thể là những ký lục, những biệt phái giả hình kia vậy.

Cứ sự thường, xét về mặt tâm lý thì ai cũng thích được khen ngợi, được đề cao và chính cái tâm lý ấy mà trong mọi câu chuyện vô tình hay hữu ý, một cách nào đó không nhiều thì ít chúng ta cũng tự đưa cái tôi của mình lên nếu là chuyện đó người ta không chứng kiến, còn nếu họ biết thì chúng ta chờ đợi một lời khen ở nơi họ, cho dù đó là những việc đạo đức trăm phần trăm, điều đó có nghĩa là luôn luôn chúng ta vẫn muốn để cho tay trái biết việc của tay phải làm (Mt 6,3). Hoặc chúng ta có thể tuôn ra với mọi người những lời khuyên, những bài giáo lý thuộc lòng, những câu Thánh Kinh có ý nghĩa, nhưng chính chúng ta, có thể chẳng bao giờ chúng ta thử áp dụng, thử sống đạo, nói chung chúng ta chỉ dễ nói mà khó làm, chúng ta chỉ giữ đạo mà thiếu sống đạo, đang khi đó xã hội hằng ngày vẫn chờ đợi một sự dấn thân tích cực hơn là những lời giảng đạo khô khan, một người nào đó có lý khi nói một câu bất hủ: “A good example Isaia the best sermen” (nên làm gương tốt hơn là những lời giảng đạo); hay câu khác: “Chiếc áo không làm nên thầy tu”.

Lời nói của Chúa Giêsu trong bài Tin Mừng hôm qua như còn vang vọng và nhắc nhở chúng ta: hãy yêu mến Thiên Chúa và phải yêu mến đồng loại ngươi như chính mình ngươi. Ở đây, Chúa Giêsu không dùng tiếng anh em mà là “đồng loại”. Đồng loại là gì? Là cùng loài với nhau, như vậy trước khi là anh em thì chúng ta đã là cùng loại, nghĩa là không chờ đến khi là anh em mới phải yêu nhau mà phải yêu mến nhau vì biết mình cùng loài với nhau; hay nói cách khác: hãy biết yêu thương nhau chí ít thì cũng vì tình người trước khi trở nên anh em trong niềm tin. Trong suốt ba năm giảng đạo chung cuộc của Chúa Giêsu, Ngài cũng chỉ dạy người ta điều này, và để bài dạy của Chúa Giêsu được cụ thể, Ngài đã chấp nhận chịu đau khổ và chịu chết cho mọi người, không có tình yêu nào lớn hơn là kẻ đã thí mạng sống mình vì bạn hữu (x. Ga 15,13). Chúa Giêsu không tuyên bố thí mạng mình cho dân Do Thái, hay cho Gioan tông đồ Chúa yêu, hoặc cho riêng người Kitô hữu, mà là cho bạn hữu, cho loài người mà đã hơn 30 năm mà Chúa Giêsu cũng đã mang kiếp làm người.

Ước chi âm vang của lời Chúa Giêsu: “Các con hãy yêu thương nhau, để mọi người nhận biết các copn là môn đệ của Thầy” (Ga 13,35), sẽ là kim chỉ nam giúp chúng ta sống đạo đích thực hầu mọi người nhìn vào đời sống của chúng ta mà nhận ra khuôn mặt của Giáo Hội hiền thê của Đức Giêsu Kitô mà tìm đến nương náu.

Việc đền tội có ích lợi gì? Tại sao Thiên Chúa lại vui thích khi chúng ta từ bỏ và hy sinh?

noreply@blogger.com (Unknown) — Mon, 17 Aug 2026 04:27:15 +0000

Hỏi: Theo luân lý Kitô giáo, việc đền tội có ích lợi gì? Tại sao Thiên Chúa lại vui thích khi chúng ta từ bỏ và hy sinh?

Cha Gianni Cioli, giảng viên Thần học Luân lý, trả lời

Điều làm tôi chú ý là cách nhìn về việc đền tội như một tập hợp những từ bỏ và hy sinh mà Thiên Chúa vui thích vì chính nó. Nếu đó thực sự là ý nghĩa của việc đền tội, tôi hoàn toàn có thể cảm thông cho sự khó chịu của độc giả: một ý tưởng như vậy sẽ giả định một hình ảnh gần như tàn nhẫn về Thiên Chúa, hoàn toàn xa lạ với Phúc âm, vốn là khơi nguồn Tin Vui.

Quả thật, cách nhìn này có thể bắt nguồn từ một số quan niệm về việc đền tội vốn đã bị đẩy đến cực đoan, trong một vài giai đoạn của lịch sử Kitô giáo, khi gần như chỉ nhấn mạnh chiều kích trừng phạt của hình án dành cho tội lỗi. Đây là một cách giản lược, phần lớn gắn liền với những cách giải thích về cái chết của Chúa Giêsu trên thập giá chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các phạm trù pháp lý thời Trung cổ, chẳng hạn như lý thuyết về sự đền bù thay thế.

Đối với những giới hạn này của thần học, Joseph Ratzinger, trước khi trở thành Giáo hoàng Bênêđictô XVI, đã viết những trang rất sáng tỏ, cho thấy rằng thập giá không nên được hiểu theo nghĩa một sự bù đắp mang tính pháp lý, nhưng như sự biểu lộ cao cả nhất của tình yêu tự hiến và chữa lành.

Chính để vượt qua những cách giải thích mang tính trừng phạt này, chúng ta cần phải trở về với ý nghĩa nguyên thủy của việc đền tội, điều mà truyền thống Kitô giáo ban đầu hiểu như một hành trình chữa lành. Việc đền tội không phải là một hành vi ngược đãi bản thân mà Thiên Chúa đòi hỏi, nhưng là một phương dược: một tiến trình trị liệu chữa lành những vết thương do tội lỗi gây ra và trả lại cho con người sự tự do đích thực.

Trước hết, đó là sự chữa lành khỏi những hậu quả của tội lỗi, bởi tự bản chất, tội lỗi có xu hướng tạo ra nơi người phạm tội một tình trạng lệ thuộc, làm giới hạn nghiêm trọng sự tự do. Việc đền tội, - dĩ nhiên cũng được hiểu như một thái độ sẵn sàng từ bỏ một cách hợp lý những gì gây hại cho chúng ta, hoặc đẩy chúng ta rơi vào những hình thức lệ thuộc, ví dụ như, việc sử dụng internet một cách cưỡng bức, - có mục đích làm cho chúng ta tự do hơn, mạnh mẽ hơn về mặt nhân đức và có khả năng chống lại những quyến rũ của tội lỗi, và do đó, có khả năng yêu thương lớn hơn. Từ quan điểm này, chúng ta cũng có thể đồng ý với ý tưởng rằng Thiên Chúa có thể vui thích trước những từ bỏ của chúng ta, nhưng đó là bởi vì Người yêu thương chúng ta, muốn chúng ta được chữa lành và muốn chúng ta có khả năng yêu thương thực sự.

Tuy nhiên, cần phải nói thêm rằng việc tái khám phá chiều kích chữa lành của việc đền tội không có nghĩa là làm giảm giá trị đền bù của nó. Trái lại, việc đền tội chỉ thực sự chân thật khi hối nhân nhận lấy trách nhiệm về điều xấu mình đã làm và cố gắng, trong mức độ có thể, sửa chữa những tổn thương đã gây ra cho người khác. Việc chữa lành thiêng liêng cũng là một hành vi công bằng đối với những người đã phải chịu đau khổ. Chúng ta hãy nghĩ đến những nạn nhân trực tiếp của tội lỗi (chẳng hạn như những người bị vu khống, ngược đãi, lừa đảo hoặc bị lạm dụng dưới bất cứ hình thức nào), cũng như xã hội loài người và Giáo hội, vốn luôn phải gánh chịu những hậu quả của tội lỗi (kể cả những tội thiếu sót); hãy nghĩ đến môi trường và, sau cùng nhưng không kém phần quan trọng, chính là Thiên Chúa, Đấng mặc dù luôn sẵn lòng tha thứ cho chúng ta, vẫn muốn chúng ta sẵn sàng sửa chữa điều xấu đã gây ra. Tôi cho rằng đây chính là khía cạnh chân thực của quan niệm thời Trung cổ mà chúng ta không nên bỏ qua.

Sau cùng, theo luân lý Kitô giáo, việc đền tội có mục đích chữa lành tâm hồn và tái xây dựng những gì tội lỗi đã làm tổn thương. Đó không phải là một hy sinh mà Thiên Chúa đòi hỏi để được thỏa mãn, nhưng là một hành trình Thiên Chúa ban cho chúng ta để chúng ta có thể trở lại thành những con người tự do, có trách nhiệm và có khả năng yêu thương. Nếu Thiên Chúa “vui thích” trước những từ bỏ của chúng ta, thì chỉ bởi vì Người nhìn thấy nơi đó những dấu chỉ của sự chữa lành của chúng ta và của sự dấn thân sửa chữa điều xấu mà chúng ta đã gây ra. Việc đền tội không phải là một cái giá phải trả, nhưng là một hành vi của sự thật và tình yêu, đưa chúng ta trở về với chính mình, với tha nhân và với Thiên Chúa.

G. Võ Tá Hoàng

Link gốc https://www.toscanaoggi.it

Không ai được định phần chỉ để nhận được những mảnh vụn

noreply@blogger.com (Unknown) — Mon, 17 Aug 2026 00:54:34 +0000

Trong buổi đọc Kinh Truyền Tin sáng Chúa nhật, ngày 16 tháng 8, Đức Giáo hoàng Lêô XIV mời gọi chúng ta chiêm ngắm đức tin của người phụ nữ Canaan: một người phụ nữ không bỏ cuộc, kiên trì trong sự khiêm nhường và đặt trọn niềm hy vọng nơi Chúa Giêsu vì tình yêu dành cho con gái mình.

Mặc dù không thuộc dân của Chúa và sống tại một vùng đất xa lạ, bà vẫn kiên trì tìm cách nói chuyện với Chúa Giêsu, mong cho con gái của mình đang bị ma quỉ hành hạ được bình an.

Các môn đệ xem bà như một người gây phiền toái, và chính Chúa Giêsu ban đầu cũng không đáp lại những lời cầu xin của bà. Tuy nhiên, cho đến khi, một điều bất ngờ đã xảy ra: Chúa Giêsu để cho mình được đánh động bởi những gì Người nhìn thấy và nghe được. Cuối cùng, Người nói: “Này bà, lòng tin của bà mạnh thật! Bà muốn sao thì sẽ được vậy.”

“Nhờ đức tin của người phụ nữ ấy, chúng ta học được rằng bàn tiệc của Thiên Chúa được dọn sẵn cho tất cả mọi người và không một ai được định phần chỉ để nhận những “mảnh vụn”: tất cả chúng ta đều có một chỗ nơi bàn tiệc của Chúa Cha. Dưới ánh sáng của đức tin này, những bất bình đẳng, những phân biệt đối xử và những rào cản chà đạp phẩm giá của biết bao người con của Thiên Chúa trở nên không thể chấp nhận được.”

Sau Kinh Truyền Tin, Đức Lêô XIV cũng một lần nữa kêu gọi chấm dứt bạo lực đối với người dân Palestine và thúc giục mọi bên tiến tới một nền hòa bình công bằng và bền vững.

Xin Đức Maria dạy chúng ta biết nhìn thế giới bằng ánh mắt của Thiên Chúa, không bao giờ đánh mất niềm hy vọng và luôn hành động với lòng bác ái.

G. Võ Tá Hoàng

Đức Lêô XIV nhắn nhủ các linh mục: hãy trung thành với các quy định của thánh lễ

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 15 Aug 2026 15:59:08 +0000

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nhắn nhủ các linh mục: hãy trung thành với các quy định của thánh lễ

Trong một lá thư mới gửi Đức Hồng y Arthur Roche, Đức Giáo hoàng kêu gọi lòng tôn kính, sự trung thành và việc đào tạo phụng vụ sâu xa hơn.

1. Thông điệp gửi đến vị đứng đầu Bộ Phụng tự của Vatican

Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã gửi thư cho Đức Hồng y Arthur Roche, Tổng trưởng Bộ Phụng tự và Kỷ luật các Bí tích, trong đó ngài nhấn mạnh sự cần thiết để các linh mục trung thành tôn trọng các nghi thức phụng vụ của Giáo hội.

Lá thư được công bố vào thứ Sáu, ngày 14 tháng 8, trong thời gian Đức Hồng y Roche tham dự một hội nghị về đào tạo phụng vụ do Vatican tổ chức tại Đan viện Biển Đức Mount Angel, bang Oregon, Hoa Kỳ.

2. Đào tạo dành cho linh mục và giáo dân

Đức Giáo hoàng Lêô XIV đặc biệt lưu ý đến các nghi thức được ban hành dưới thời Thánh Giáo hoàng Phaolô VI và Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, đồng thời khẳng định rằng những người chuẩn bị và cử hành phụng vụ – đặc biệt là các linh mục – phải tiếp cận các nghi thức ấy với lòng tôn kính và sự trung thành.

Ngài viết: “Điều thiết yếu là sự tôn trọng này phải phát xuất từ thái độ nội tâm cởi mở và tín thác vào Thiên Chúa, biểu lộ sự khiêm nhường trước sự cao cả của Người và lòng trung thành chân thành đối với sự hiệp thông trong Giáo hội”.

Đức Giáo hoàng cũng nhấn mạnh rằng việc đào tạo phụng vụ không được kết thúc sau thời gian ở chủng viện hoặc sau chương trình giáo lý.

Trích dẫn Tông thư Desiderio Desideravi của Đức Giáo hoàng Phanxicô, ngài kêu gọi việc đào tạo thường xuyên dành cho cả giáo sĩ lẫn giáo dân, đồng thời khuyến khích các vị lãnh đạo trong Giáo hội tìm kiếm những “con đường cụ thể để đào tạo phụng vụ ở mọi cấp độ trong Thân Thể Đức Kitô”.

Đối với Đức Giáo hoàng Lêô XIV, mục tiêu không chỉ là biết các quy định của phụng vụ, nhưng còn phải đi sâu hơn vào điều Giáo hội đang thực hiện khi cử hành việc thờ phượng.

Ngài đặc biệt chỉ ra chính Thánh lễ Chúa nhật như một môi trường đào tạo, đồng thời nói rằng người Công giáo cần ngày càng hiểu sâu biết hơn về ars celebrandi – nghệ thuật cử hành phụng vụ – được thể hiện không chỉ nơi vị linh mục mà còn nơi toàn thể cộng đoàn phụng vụ.

3. “Được đào tạo cho phụng vụ và bởi chính phụng vụ”

“Nhờ một nền đào tạo thích hợp và việc cử hành phụng vụ với lòng tôn kính, người Công giáo sẽ được đào tạo vừa cho phụng vụ, vừa bởi chính phụng vụ.”

Lá thư được đưa ra trong bối cảnh Đức Giáo hoàng Lêô XIV tiếp tục công khai đề cập đến đời sống phụng vụ của Giáo hội và Hiến chế Sacrosanctum Concilium của Công đồng Vaticanô II trong loạt bài giáo lý tại các buổi Tiếp kiến chung.

4. “Không gì có thể thay thế Thánh lễ Chúa nhật”

Chỉ hai ngày trước đó, trong buổi Tiếp kiến chung ngày 12 tháng 8, Đức Giáo hoàng đã nhắc nhở các tín hữu Công giáo rằng: việc tham dự thánh lễ trực tuyến không thể thay thế cho việc cộng đoàn thực sự quy tụ và hiện diện trực tiếp để cử hành Thánh lễ Chúa nhật.

Nhìn chung, những phát biểu gần đây của Đức Giáo hoàng nhấn mạnh bốn điểm quan trọng: trung thành trong việc cử hành, thờ phượng với lòng tôn kính, đào tạo phụng vụ sâu xa hơn và sự cần thiết phải thực sự hiện diện khi cử hành Thánh Thể.

Điểm đáng chú ý trong toàn bộ nội dung này là Đức Lêô XIV không chỉ đặt vấn đề ở bình diện “tuân thủ chữ đỏ”. Ngài nối kết ba chiều kích với nhau: trung thành với nghi thức – thái độ nội tâm – đào tạo phụng vụ. Vì thế, ars celebrandi không đơn thuần là “làm đúng nghi thức”, mà là để chính cách cử hành trung thành và cung kính trở thành một trường học đức tin cho cả linh mục lẫn cộng đoàn.

G. Võ Tá Hoàng

chuyển ngữ từ Inst.EWTN News

5 chìa khóa về tín điều Đức Maria Hồn Xác Lên Trời

noreply@blogger.com (Unknown) — Sat, 15 Aug 2026 00:17:35 +0000

5 CHÌA KHÓA GIÚP HIỂU RÕ HƠN VỀ TÍN ĐIỀU ĐỨC TRINH NỮ MARIA HỒN XÁC LÊN TRỜI

1. Tín điều là gì?

Tín điều là một chân lý đức tin tuyệt đối, dứt khoát, bất khả ngộ, không thể thay đổi và không thể nghi ngờ, được Thiên Chúa mặc khải qua Kinh Thánh hoặc Thánh Truyền.

Để một chân lý trở thành tín điều, chân lý ấy phải được Giáo hội Công giáo trực tiếp công bố cho các tín hữu như một phần thuộc về đức tin và giáo lý của họ.

2. Tín điều Đức Trinh Nữ Maria Hồn Xác Lên Trời

Lễ trọng Đức Trinh Nữ Maria Hồn Xác Lên Trời cử hành việc Đức Maria, vào cuối cuộc đời trần thế, đã được đưa lên trời cả hồn lẫn xác. Đây là một đặc ân độc nhất được ban cho Mẹ trước cuộc phục sinh sau hết.

Không nên nhầm lẫn việc Đức Maria Hồn Xác Lên Trời với việc Chúa Giêsu lên trời.

Tín điều này cũng được Giáo hội Chính thống công nhận.

3. Việc công bố tín điều

Bắt đầu từ năm 1849, nhiều thỉnh nguyện đã được gửi đến Tòa Thánh, xin công bố việc Đức Trinh Nữ Maria Hồn Xác Lên Trời là một giáo lý đức tin.

Chính Đức Giáo hoàng Piô XII, vào ngày 1 tháng 11 năm 1950, đã ban hành Tông hiến Munificentissimus Deus, tuyên bố việc Đức Trinh Nữ Maria Hồn Xác Lên Trời là một tín điều đức tin.

4. Tầm quan trọng của việc Đức Trinh Nữ Maria Hồn Xác Lên Trời

Mầu nhiệm Đức Maria Hồn Xác Lên Trời cử hành việc Mẹ rời khỏi cuộc đời trần thế và được đưa lên trời cả hồn lẫn xác.

Theo Giáo lý Hội Thánh Công giáo, đây là sự tham dự độc nhất vô nhị vào cuộc Phục Sinh của Đức Kitô, đồng thời báo trước cuộc phục sinh của tất cả các Kitô hữu.

Đức Maria, Đấng đã được vinh hiển, là dấu chỉ hy vọng cho cuộc phục sinh tương lai của chúng ta.

5. Đức Maria an giấc hay qua đời?

Kinh Thánh không cung cấp chi tiết nào về những năm cuối đời của Đức Maria trên trần thế, từ lễ Ngũ Tuần cho đến khi Mẹ được đưa về trời. Chúng ta chỉ biết rằng Chúa Giêsu đã trao phó Đức Trinh Nữ Maria cho thánh Gioan.

Khi công bố tín điều Đức Maria Hồn Xác Lên Trời, Đức Piô XII không muốn xác định liệu Đức Trinh Nữ đã qua đời rồi lập tức được phục sinh, hay Mẹ được đưa thẳng về trời.