mehmet ayaz

XVI. YÜZYILDAN XIX. YÜZYILA KADAR MARDİN İDARESİNDE MİLLİ AŞİRETİ VE AŞİRETİN NÜFUZ MÜCADELELERİ

noreply@blogger.com (.) — Fri, 12 Jun 2020 17:44:00 +0300

· Abdülgani Efendi'nin Kitabında Mardin İdaresinde Sürgücülülerin rolü Kısa Özet:

· Bu olaydan sonra müftünün yağmalanan malları toplanınca Sürgücü reisi Hüseyin Ağa, hapsedilen Milli beylerinin bırakılmasını tehditkâr bir mektupla Hacı Abbas Ağa’dan talep etti ve Gars ile Kîkî aşiretlerini yanına çekmeyi başardı.

· Sürgücü Hüseyin Ağa tarafından yakalanıp hapsedilen Hacı Abbas Ağa ise Hâkim Yusuf Ağa’nın Mardin’e gelmesiyle bırakılmış ve Bağdat’a valiye gönderilmiştir.

· Buraya gelen Süleyman Paşa, Sürgücü reisi Hüseyin Ağa ve Gurslı Hacı Hasan Ağa’yı idam eder.

· 1796’da Mardin hâkimliğine tekrar Necip Bey getirilir. Bağdat’tan dönerken, eski hâkimlerin âdeti üzere Firdevs’e indiği sırada, azledilen eski hâkim Bağdatlı Ali Bey’in tüfekçibaşı * olarak atadığı Şeyhizade Abdurrahim Ağa, Sürgücülü Fendi ve Savurlu Salih Bey kendilerine katılan bazı muhaliflerle Necip Bey’e karşı isyan ederler. Bu isyana karşısında hemen Nusaybin tarafına çekilen Necip Bey, durumu Bağdat valisine bildirir. Daha sonra derlediği askerlerle Sürgücüleri itaate alır. Sürgücülü Fendi ve taraftarlarını öldürdükten sonra Mardin’e yürür.

· Mehmet Sait Ağa bir iş için gittiği Koçhisar’da iken, Sürgücüler ve onlarla anlaşan Mazıdağı, Denbeliyye, Behrameki, Ömerkân Kürtleri 1815’te şehri kuşattı.

· Mehmet Sait Ağa’dan sonra yerine Yunus Ağa hâkim olmuştur. Bu hâkim Mardin’den Sürgücülerin çıkmasını istemiştir fakat bu isteği gerçekleşmediği gibi kışın başında hükümet te çalışamaz duruma gelmiştir. Bunun üzerine Yunus Ağa kaleye çıkarak Sürgücüleri topa tutmuştur ve Milli reisi Ali Ağa İbrahim ile Ömerkân ağası Halil’in yardımıyla Sürgücüleri Babu’l-cedid’ten (Yenikapı) çıkarmayı başarmıştır.34 Bunlar çıkarlarken Millilerle aralarında şiddetli bir çatışma yaşanmış, Millilerle Ömerkânlar arasında kalan Sürgücüler kendilerini Muhammedu’d-Dırar Camii’ne atmışlar ve canlarını kurtarmışlardır. Abdulgani Efendi eserinde bu çatışmalarda her iki taraftan da elli kişinin öldüğünü belirtir. Mişkinlilerin Sürgücülere yardıma gelmeleriyle Milliler ve Ömerkânlar camiden çekilmişlerdir. Böylece Sürgücüler şehri terk etmişlerdir. Sürgücü reisi Timur Ağa’nın aldığı yaralarla hayatını kaybetmesi üzerine Sürgücüler tekrar şehre saldırmış ve surları yıkmışlardır. Bu olaydan sonra Mardin hâkimi ve Dâşiler şehri terk ederek kaçmışlardır.

· Mehmet Sait Ağa, 1817 yılında üçüncü defa şehre hâkim olarak atanmış ve Bağdat valisi bazı aşiretleri cezalandırması için ona bir miktar asker vererek şehre göndermiştir. Şehre gelen Mehmet Sait Ağa, büyük küçük bütün ahaliyi itaate davet etmiştir. Bu davete Sürgücüler hariç herkes boyun eğmiştir. Sürgücüler kendilerine yardıma gelen Musul Kürt aşiretleriyle Uyûn, Berman, Tizyan köylerinde birleşmiştir ve o sırada Tizyan yakınlarında bulunan Mardin hâkimiyle, Ağustos 1818’de savaşa tutuşmuşlardır. Savaş sonunda yenilen Mehmet Sait Ağa ve askerleri toplarını, çadırlarını ve mühimmatlarını bırakarak kaçmışlardır.

· 1820 yılında Ali Ağa, daha önce tüfekçibaşı olarak atadığı Halil Ağa ile mücadele etmek zorunda kalır. Tüfekçibaşı Halil Ağa’nın Sürgücüleri ve Dâşileri Ali Ağa’nın üzerine saldırtmasıyla Ali Ağa kaleye çekilmek zorunda kalır.

· 1825’te Gurs aşireti reisi Davut Ağa, ikinci defa olarak hâkimliğe atanır. Davut Ağa çölde ve dağda meskûn olanları sindirir. Kimsenin ona güveni kalmaz ve Ömerkânlar dışındaki kabile ve halk, bu hâkimin aleyhine birleşir. Mardin halkından da şehri boşaltmalarını talep ederler. Mardinlilerin bu isteği kabul etmemesiyle, başını Milli reisi Ali İbrahim, Kîki Reisi, Gurs Muhtarı, Tay aşireti Şeyhi, Dekkuri Ağası ve Sürgücülü Eyüp Şemdin’in çektiği kalabalık bir aşiret kuvveti şehre saldırır. Olaylar büyür ve şehri kuşatanlardan çok sayıda insan ölür.

XVI. YÜZYILDAN XIX. YÜZYILA KADAR MARDİN İDARESİNDE MİLLİ AŞİRETİ VE AŞİRETİN NÜFUZ MÜCADELELERİ

Ercan GÜMÜŞ ∗ ∗
Tarih Öğretmeni, Ankara

ÖZET
Mardin, 1515 yılından sonra İdris-i Bitlisi’nin arabuluculuk faaliyetleri neticesinde Osmanlı idaresine geçmiş ve daha sonra çevredeki valiliklere bağlı olmak suretiyle Osmanlı idari yapısındaki yerini almaya başlamıştır.
1520’den sonra Mardin’in kadim aşiretlerinden olan Milli topluluğu iki kısma ayrılmış, bunlardan bir kısmı Mardin’de kalırken, diğer kısmı Urmiye civarına göç etmiştir. Bu konargöçer aşiret mensuplarının Mardin’e dönüş tarihleri 1707 yılıdır. Nitekim Osmanlı Devleti 1691–1699 yılları arasında sınırları içindeki göçebe aşiretleri iskan etme politikasını hayata geçirmiştir. Bu politikayla devlet, asayişin sağlanmasını, toprakların sürekli üretime açık kalmasını ve gidiş gelişler esnasında çıkan karışıklıkları yok etmeyi planlamıştır.
Milli aşiretinin Mardin’de idareyi ele alması çeşitli mücadeleleri de beraberinde getirmiştir. Makalenin amacı bu mücadeleleri XVII. – XIX yüzyıllar içerisinde ele almak ve 1832 Mardin isyanına değinmektir.
1835 yılından sonra merkezden gönderilen idarecilerin şehrin idaresini tamamen ele alması ile II. Mahmut’un idari alandaki reformları hayata geçirilmiştir ve erkeklerin askere alınması ile Mardin’de yeni bir dönem başlamıştır. Böylece, aşiretlerin eskisi gibi idarede söz sahibi olamadıkları yeni bir süreç de başlamıştır.
Anahtar Sözcükler: Mardin, Milli Aşireti, İskân Politikası, 1832 İsyanı

XVI. ve XVIII. YÜZYILA KADAR MİLLİ AŞİRETİ VE AŞİRETİN MARDİN’E İSKÂNI

GİRİŞ:

Milli aşiretinin nüfuz ettiği bölge geniş bir alanı kaplamakla birlikte aşiretin etkinliklerini sürdürdüğü zaman dilimi uzun bir müddeti kapsamaktadır. Aşiretin konargöçer olarak sürdürdüğü hayat tarzı, 11. yüzyıla kadar geriye götürülebilmekle birlikte, yaşamlarını sürdürdükleri saha, güneyde Rakka eyaletinden, Kuzeyde Erzurum’a, batıda Bozok sancağından, doğuda bugünkü İran sınırlarında kalan Urmiye şehrine kadar geniş bir alanı içerisine almaktadır.
Bu kadar geniş bir alan içerisinde yayılmış olan Milli aşiretinin faaliyetleri gerek mekân açısından gerek zaman açısından bu çalışmanın çok ötesindedir. Ancak çalışmanın mekân çerçevesi Mardin ve merkezini içine alacak şekilde sınırlandırılmışken zaman çerçevesi ise XVI. ve XIX. yüzyıllar arası ile sınırlandırılmıştır.
Akkoyunlular devrine kadar Milli aşiretinin idaresi, aşiretin temelini oluşturan yedi aşiret ( Aslî Milan denen yedi aşiret; Hecigan, Sinikan, Köran-Goran, Cımıkan, Khdrekan, Cebikan, Kumbinakşan) arasında dönüşümlü olarak el değiştirirken bu tarihlerden 1520 yılına kadar riyaset Khıdrekan ailesinin elinde kalmıştır. Bu riyaseti kabul etmeyen diğer aileler birbiriyle sürtüşmeye başlamış ve aşirette bir iç bölünme yaşanmıştır. Bu mücadele sonunda ikiye ayrılan Milli aşiretinin bir kısmı Mardin yöresine, diğer bir kısmı ise Viranşehir yöresine yerleşmişlerdir. Mardin’de kalanlara “Mıli Kebir” (Büyük Mıl), Viranşehir’e yerleşenlere ise “Mıli Sağir” (Küçük Mıl) denmiştir. 1
Bu isimlendirmeye eserinde yer veren bir başka yazar Ziya GÖKALP’tir. Buna göre Mıli kabilesinin esasını oluşturanlar Mardin’de bulunan ve “yedi mühür sahibi” de denen 7 aşirettir. Yazar beşinin adını zikreder ki bunlar Hızırgan (Khıdrekan), Sigan, Güran, Çemgan, Kemegan’dır. “Mardin’de bulunan Mıli aşiretinin reisliği Hızırgan ailesinin elinde bulunur ve bunlara “Mıli Kebir” denilir. Bundan da anlaşılıyor ki Viranşehir Mılisi onlardan ayrılmıştır.” 2
1520 tarihinden itibaren Milli topluluğunu oluşturan aşiretler arasından cömertliği ve kahramanlığı ile öne çıkan “Gazi Bey” her iki parçanın da ittifakıyla her iki Mıl topluluğunun reisi olarak kabul edilmiştir. Gazi Bey’den sonra kaynaklarda adı zikredilmeyen fakat “Gazioğlu” olarak bilinen oğlu aşiretin idaresini elinde tutmuştur. Kendisine tabi yedi aşiretle beraber o dönemlerde göçebe olarak yaşayan bu bey, kışın Mardin ve Viranşehir arasında, yazın ise Urmiye civarında konaklamaktadır. Bu gidiş gelişler esnasında, 1616 yılında bugün İran sınırında kalan Sermas kalesine hücum ederler. Bu olay üzerine Tebriz valisi Pir Budak, Milan topluluğuna karşı sefere çıkar. Gazioğlu durumun vahametini anlar ve dağlara çekilir. Van Beylerbeyi Mehmet Paşa’dan yardım talep eder. Mehmet Paşa’nın yardıma gelmesi ile Pir Budak’a karşı yapılan savaşı Milliler kazanır. Uzun süre Sermas ve Karnıyarık kalelerini kışlak olarak kullanırlar. Fakat sürekli olarak devam eden İran taarruzlarından bıktıklarından 1710 yılında Viranşehir yöresine gelirler. Bundan sonra yazı ve kışı burada geçirmeye başlarlar.3
Bu tarihlerde Osmanlı Devleti’nin aşiretler için uygulamaya koyduğu yeni plan, aşiretlerin iskânıdır. 1691 -1699 yılları arasında konargöçer olarak yaşayan halkı yerleşik hayata geçirmek için Osmanlı Devleti’nin sahip olduğu birçok gerekçe vardır. Bunların başında göçebelerin yaylak ve kışlaklarına giderken yerleşik halka ait tarla, mal-bahçe ve hayvanlara zarar vermesi hatta bu geçişler esnasında adam öldürmelerin bile normal hale gelmesi olarak sayılabilir. Buna örnek vermek gerekirse 1679 yılında Bozok* sancağından Milli aşiretinin geçişi esnasında doğan zararlar ve şikâyetler arşivlerdeki şikâyet defterlerine geçmiştir. Bu ve benzeri durumlar, zaten seferler sonrası harap hale gelmiş Anadolu’dan halkın kaçmasını ve topraklarını terk etmesini daha da süratlendirmiş, devleti derhal bunun önüne geçebilmek için düzenlemeler yapmaya itmiştir. Bir diğer sebep ticaret kervanlarının yollarda soyulmasıdır. Örnek olarak vermek gerekirse Sincar dağından gelen Yezidi aşiretler bu sıralarda buradan geçen yolu kullanan tüccarları büyük zararlara uğratmışlardır. Göçebe aşiretlerin bu yaşam tarzını şiddetle bastırmanın caydırıcı olmadığını anlamış olan hükümet, bu aşiretleri Anadolu’da evvelce mamur iken sonradan harap olan ve terk edilen alanlara yerleştirerek buraları imar edip yeniden ziraata açmak istemiştir. Bu dönemde Osmanlı’nın bünyesinde derin bir yara olarak duran bu sorunu çözme düşüncesi Fazıl Mustafa Paşa’dan çıkar ve bu iş için göçebe Türkmen, Kürt ve Arap aşiretleri kullanılır.4
İskân politikasının Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da yaşayan aşiretler arasında vuku bulan sorunlara ne derecede çözüm getirdiği sorusu başlı başına bir araştırma konusudur. 8 Aralık 1848 gibi geç tarihli bir arşiv belgesinde Musul valisi Tayyar Paşa’nın ölmeden önce Milli ve ùarkiyanlı aşiretlerinin havanlarına el koyarak bunları çaldığı, ölümünden sonra ise mallarından bir kısmının satılarak bu hayvanlara mukabil bahsi geçen iki aşirete ödenmesi hakkında emir verildiği, fakat Mardin’deki bazı aşiretlerin Millilerin ve ùarkiyanlıların kendilerinden mal ve hayvan çaldıkları yolundaki şikâyetleri üzerine ise Meclis-i Ahkâm-ı Adliye’nin bu satışa ve ödemelerin taksimatına dair bir karar vermeden önce Musul valisinden ve Maliye nazırından çalınan mallara ilişkin belge istemesi dikkate değer bir olaydır.5 Bu konuda daha fazla bilgi sahibi olmak isteyenler basit bir taramayla Başbakanlık Osmanlı Arşivlerinde birbiriyle sorunlu yüzlerce aşiretin çatışma, gasp, adam öldürme, hırsızlık gibi sayısız adli vakalarını anlatan belgelerle karşılaşacaktır.

I. BÖLÜM:
I. A-
XVIII. YÜZYILDA MARDİN’DE MİLLİ HÂKİMİYETİ

1647 yılında Sincar aşiretlerinin isyan etmeleri ve yolları keserek etrafa saldırmaları üzerine Mardin idaresi Bağdat’a bağlanır. Fakat bu durum 1667’de tekrar eski haline döner ve Mardin, Diyarbakır’a tâbi kılınır. Mardin’in idaresinin Diyarbakır valiliğince yürütüldüğü bu dönemlerde Milli aşiretinin Mardin idaresinde söz sahibi olması ve hâkimliği ele almaya başlaması 1704 yılına tekabül eder. Bazı eserlerde 1707 yılında Milli aşiretinin Mardin’e yerleştirildiği belirtilir ve bu “eskiden beri oturdukları Mardin nahiyesine yerleştirildiler ki bulundukları Mardin köylerinin bir kısmı onlara aitti” ifadesiyle mühimme defterleri kaynak gösterilmek suretiyle ifade edilir.6 1707 yılında
Milli Mustafa Bey, bir yıl müddetince şehri idare eder. 1708 yılında yerine idareye Deli Halil Ağa adlı bir başkası atanır. Ayrıca bu yılda Mardin’de büyük bir veba olur ve çok insan hayatını kaybeder.7 Milli Mustafa Bey 1710 ve 1711 tarihlerinde idareyi tekrar eline almıştır 8 ve bu yıldan itibaren Yakuppaşazadeler ile Milli aşireti arasında süregelen hâkimlik mücadelesi gittikçe şiddetlenerek iki taraf arasında çarpışmalara varacak boyutlara ulaşır. Diyarbakır vilayetine bağlı bulunan ve konargöçer olarak yaşayan Milli aşireti, eşkıyalık ve talan suçlamasıyla 1711 yılında Rakka valiliğine gönderilen bir fermanla Rakka’da zorunlu iskâna tabi tutulur. Ancak Rakka valisinin azli üzerine Mardin voyvodalığını * ellerinde tutan Milli İsmailoğlu Haydar ve Mustafa, aşirete “iskândan ref olundukları”na dair bir mektup yazarlar ve bunun üzerine aşiret eski yerine döner.9 Ahmet Feyzullah MİLLİ, Mustafa Bey’in Mardin hâkimliği görevini icra ederken şehrin ileri gelenlerince Osmanlı sultanına şikâyet edildiğini ve kendisini tutuklamaya gelen görevlileri atlatarak İstanbul’a doğru yola koyulduğunu anlatır. MİLLİ, daha sonra Milli Mustafa Bey’in İstanbul’da padişahla görüştürülmek şöyle dursun hapse atıldığını, burada kaldığı süre içinde hapishaneyi onardığını ve bu icraatından dolayı padişah tarafından taltif edilerek kendisine Mardin hâkimliğine ek olarak Habur’a kadar kurulan tüm kıl çadırlardan “Bec” vergisini kendisi için toplaması işinin ve 360 köyün mülk olarak verilmesinin karalaştırıldığını belirttikten sonra, Mustafa Bey’in kendisine verilen fermanla Mardin’e döndüğü ve ilk olarak kendisinin azline sebep olan ve şikâyette bulunan muhaliflerini tek tek bertaraf ettiğine değinmektedir.10 Abdulgani Efendi, bu tarihlerde Mardin’in Bağdat’a bağlandığını, 1715’te bir başka Milli reisi olan Milli Ahmet Bey’in Mardin’e hâkim tayin edildiğini ve iki yıl bu görevi sürdürdüğünü eserinin aynı bölümünde belirtir

4 Cengiz Orhonlu, Osmanlı İmparatorluğunda Aşiretlerin İskânı, İstanbul 1987, s. 39–47.
5 BOA, A. MKT. MVL, nr. 5/24.
6 Halaçoğlu, age, s. 52. –Orhonlu, age, s. 110.
7 Abdulgani Efendi, Mardin Tarihi, ( Yay. Haz: Burhan Zengin), TCBGAPBKİB 1999, s. 188.
8 Abdulgani Efendi, age, s. 188.
* Slavca bir kelime olup ağa, reis anlamına gelir. Osmanlılarda valiler ve mutasarrıflar kendi eyalet ve sancaklarında bulunan kazalara bazen voyvoda tayin ederlerdi. Voyvoda ekseriya muteber memurlar veya halkın isteğiyle mahalli ileri gelenler arasından tayin edilirdi. Bu şekilde yönetilen yerlere voyvodalık denirdi. Zamanla kaymakamlık vazifesini yürüten kişiler durumuna gelmişlerdir. Tımar ve zeamet usulünün geçerli olduğu yerlerde ise vergilerin tahsili ile uğraşmışlardır. ( Mehmet Zeki Pakalın, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, İstanbul 1971, s. 598. )
9 Halaçoğlu, age, s. 52.
10 Ahmet Feyzullah Milli, Mardin İli Millizade Ailesi Özgeçmişi ve Soyağacı, (daktilo metni) İstanbul 1993, s. 6

1735 yılında Mardin idaresinin Bağdat’a bağlı bulunduğu görülür. Mardin hâkimliğine bu yıl getirilenlerden biri Milli Abdullah Bey’dir ve görev süresi sadece sekiz gündür.11
1758, Mardin için çok zor geçen bir yıl olmuştur. Çünkü bu yıl büyük bir kıtlık yaşanmıştır. Abdülgani Efendi’ye göre halk “açlıktan çocuklarını, ölülerini yiyecek” duruma düşmüştür.12
1764 yılında Milli Muharrem Bey’in, Mardin voyvodalığından azledilen Hasan Ağa’nın yerine göreve getirilen Ömer Ağa’nın görev yerine gelişine kadar geçecek zaman zarfında geçici olarak Mardin voyvodalığa vekâlet etmesine ve bu göreve Mardin mütesellimi olarak tayin olunduğuna dair bir şeriye sicili kaydına da rastlarız.13
1764 yılında, 1780’de ve daha sonraki tarihlerde Mardin’in voyvodalarının merkezden tayin olundukları fakat bunların bazılarının buradaki halk ve aşiretlerle iyi geçinmedikleri kaynaklarda zikredilir. Bu idarecilerin azledilip yerlerine yenilerinin atandığı, bu iki tayin arasında Mardin’deki bazı kimselerin bunların yerine vekâleten idareyi ele aldıkları Nejat GÖYÜNÇ tarafından Mardin şeriye sicilleri kaynak gösterilerek belirtilmiştir. Aynı kaynaklara değinerek açıklamalarına devam eden yazar, bu yüzyıl ortalarında Milli aşireti ileri gelenlerinden bazılarının şehirde hayli nüfuz sahibi olduklarını, 1764’de Milli Muharrem Bey gibi voyvoda tayin olanlar bulunduğunu belirtir.14
1771 yılında Mardin’de taun çıktığını ve binlerce kişinin bu vebadan hayatlarını kaybettiğini Abdulgani Efendi’den “bu yılda eliyazu billâh (Allah’a sığınırız) taun çıktı ve nice mamur evleri viran eyledi.” ifadeleriyle öğrenmekteyiz.15
1777 yılı, Mardin’de idarenin Yevede Yusuf Ağa’da bulunduğu ve önemli bir karışıklığın da başlayacağı tarih olur. Müftü Ahmet Efendi ùakir ile Milli İsa Bey arasında hâkimin huzurunda bir kavga olur. Olaydan sonra huzuru terk eden bu kimselerden Müftü Efendi evine giderken, Millilerden Abdullah, İsa, Hacı Fettah, Mehmet Necip, Haydar Beyler de Ulu Camii’ne giderek halkı ve kendi taraftarlarını buraya toplarlar. Çarşıyı kilitlerler. Müftünün öldürülmesini ya da sürülmesini sağlamak için birbiriyle sözleşirler. Müftünün durumu öğrenip firar etmesiyle geride kalan mal ve mülkünü gasp ederler. Fakat aynı yılın sonunda Mardin idaresi müftünün kayınpederi olan Hacı Abbas Ağa’ya verilir. Bağdat’tan görevi almaya gelen Hacı Abbas Ağa, Nusaybin civarındayken damadıyla yapılan bu kavganın elebaşları olarak tespit ettiği ve aralarında daha önce müftülüğe tayin ettiği Milli Abdullah Bey ile Hacı Fettah Bey ve Hüseyin Bey’in de bulunduğu aşiret ileri gelenlerini hapsettirir. Bu tutuklamaların kendilerini de beklediğini anlayan İsa ve Mehmet Necip Beyler kaçarak hayatlarını kurtarırlar. Mardin’e yetişen Hacı Abbas Ağa damadının mallarını gasbetmekten sorumlu tuttuğu İbrahim Bey’i meydanda astırır. Bu olayları bize anlatan Abdulgani Efendi şöyle devam eder; “O zamanlarda merkeziyet usulü yoktu. Her türlü icraat ve siyaset bir vali veya vekilinin istibdatkarane fikrine terkedilmişti. Bu sebepten nice canlar cahil bazı valilerin Haccacca’sına olan zulümlerine kurban gitmiştir. İbrahim Bey’in hayatı Şer’i kanuna ters olarak beter düşmanlık ve kızgınlıkla ortadan kaldırıldı.” Bu olaydan sonra müftünün yağmalanan malları toplanınca Sürgücü reisi Hüseyin Ağa, hapsedilen Milli beylerinin bırakılmasını tehditkâr bir mektupla Hacı Abbas Ağa’dan talep etti ve Gars ile Kîkî aşiretlerini yanına çekmeyi başardı. Fakat Hacı Abbas Ağa’nın 1500 kişilik silahlı bir kuvvet oluşturduğunu öğrenince, durumu o sıralarda sözü dinlenen bir idareci olan ve Viranşehir’de meskûn Milli aşireti reisi Timur Paşa’ya bildirip iki taraf arasında aracı olmasını istedi.16
Burada yeri gelmişken Viranşehir’de yaşamış ve kaynaklarda “Zor Temir Paşa” olarak ta zikredilmiş olan Milli aşireti reisi Timur Paşa hakkında bilgi vermek gerekir. 1710 yılı sonunda Urmiye’den Viranşehir’e gelen Milli aşireti artık hem kışı hem de yazı burada geçirmeye başlar. Kısa sürede Osmanlı Devleti ile temasa geçen bu aşiret, etraftaki aşiretleri de yavaş yavaş kendi himayesine alır ve zamanla bölgenin tek hâkimi haline gelir. Fakat Arap ùamar ve Tay aşiretleri ile girdikleri savaşları kaybedince, İstanbul’da Osmanlı hizmetinde bulunan Gazioğlu’nun torunu Timur Bey, Viranşehir’e dönerek aşiretin başına geçer. Arap aşiretlerine karşı 26 veya 29 aşiret bu dönemde Milli aşiretine bağlanırlar ki buna “tâbi aşiretler” denir. Bu gönüllü birlikteliğin en önemli sebebi ùamar, Tay ve Anze aşiretlerinin çöllerden bölgeye kadar uzanan etkileridir. Bu aşiretler kimsesiz ve gözlerine kestirdikleri aşiret veya kabileleri talan ediyor bunun sonucunda sayısız insan hayatını kaybederken hiçbir kabilenin tek başına direnmesi söz konusu olmuyordu. Hâlbuki Milan aşiretler abrına* bağlı aşiretlere hiçbir Arap aşireti müdahale edememektedir. Milan abrına karşı girişilen genel bir saldırıya Zor Temir Paşa’nın liderliğinde sayıları 32 ila 36 arasında değişen aşiretlerin katıldığı bir savaşla cevap verilmiştir. Bu savaş sonrası Timur Paşa, ùamar ve Anze aşiretlerini Irak’a kadar sürer. Kîkan aşireti de bu sırada Arap aşiretleri tarafındadır ki Martin Van BRUİNESSEN, Arap aşiretlerle Kîkan (Kîkî) aşireti arasındaki bu ittifakın İbrahim Paşa zamanına kadar devam ettiğini belirtir.17 Timur Paşa iktidar alanını Diyarbakır’dan Halep’e, Urfa’dan Musul’a kadar genişletir. Borkkingham “Mezopotamya” adlı eserinin 293. sayfasında Zor Temir Paşa’dan şöyle bahseder; “Timur Paşa askerleri arasında haydut yaradılışlı, kabadayı, yırtıcı kimseler vardı. Hepsi askeri eğitimden geçmiş sağlam biçimde donatılmıştı. Vurgun, yağmalama yöntemlerini iyi biliyorlardı. Öyle ki Halep ve Diyarbakır valileri bile ondan çekiniyorlardı.”18

11Abdulgani Efendi, age, s. 190.
12 Abdulgani Efendi, age, s. 191.
13 K. Ziya Taş-Veysel Gürhan, 195 Nolu Mardin Şer’iye Sicili Belge Özetleri ve Mardin, İstanbul 2006, s. 42.
14 Nejat Göyünç, XVI. Yüzyılda Mardin Sancağı, Ankara 1991, s. 46.
15 Abdulgani Efendi, age, s. 192.
16 Abdulgani Efendi, age, s. 193.

Gün geçtikçe etki alanını genişleten ve halk üzerindeki baskısını artıran Timur Paşa zulüm ve işkencelere de başlar. “Uzunalçan Savaşı” olarak bilinen ve bölgede en büyük aşiret savaşlarından biri olan bu savaşta Timur Paşa, Türkmen ve Geys aşiretlerinin savaşı bırakıp kaçmasıyla galip gelir. İşi Osmanlı valilerini tehdit etme boyutuna vardıran Timur Paşa’nın otoritesi III. Selim’in hakkında çıkardığı fermanla yok olur. Eyüp KIRAN, eserinde Diyarbakır voyvodası ùehzade İbrahim Hafit’in Timur Paşa’ya gücü yetmediğinden onu İstanbul’a şikâyet ettiğini ve bu iş için görevlendirilen Bağdat valisi Süleyman Paşa’nın emrine memur edildiğini belirtir.19 Süleyman Paşa, fermanı alınca Musul’a gelir. Burada Halep valisi Mustafa Paşa, Rakka valisi Uzun İbrahim Paşa, Malatya mutasarrıfı Ruşvan Paşa kuvvetlerini birleştirerek Mardin’e varırlar. Mardin valisi görevden alındıktan sonra Ceylanpınarı düzlüğünde Timur Paşa ve Milliler muhasaraya alınır. Girişilen mücadale sonucunda Timur Paşa mağlup olup Halep’e kaçtı. Diyarbakır voyvodası İbrahim Hafit Bey, Timur Paşa’nın hazinesini emanet ettiği Moranlı Abdi’ye hücum ederek Milli Timur Paşa’nın bütün malına 31.389 altın parasına el koyar ve bunu İstanbul’a gönderir. Bu başarısıyla Paşa ünvanı alır ve Rakka valisi olur.20 Ayrıca bu olay sonucu Milli aşireti ile Diyarbakır eşraf ve yöneticileri arasında başlayacak olan amansız bir nefretin de tohumları atılmış olur. Süleyman Paşa, Milli ittifakını dağıtarak Timur Paşa’nın kardeşi Sadun Bey ve amcaoğlu Mahmut Bey’i ibret olsun diye astırdı. Aşiret liderlerini cezalandırdı. Asayişin temini için Timur Paşa’nın kardeşi İbrahim Bey’i aşiret reisliğine atadı. Bu olaydan üç sene sonra Timur Paşa, Süleyman Paşa’ya sığınarak af diledi. Süleyman Paşa da devrin siyaseti gereği padişaha müracaat edip Timur’un affını dileyerek 1793 yılında Rakka valiliğine tayinini gerçekleştirdi. Fakat buradaki halkın itirazı üzerine Sivas valiliğine atandı. Böylece bir daha aşiretinin başına dönemedi.21

Bağdat’ın idaresi 1747 – 1831 yılları arasında Gürcü asıllı memlukların elinde olmuştur. Bu sıralarda Mardin, bazı dönemleri saymazsak, sürekli olarak Bağdat valiliğine bağlı kalmıştır. Suavi AYDIN çalışmasında Salzmann’a dayanarak Milli ailesiyle Bağdat’ın yönetici Gürcü memluk ailesinin her zaman işbirliği içerisinde olduğunu ve bu iki kentin yönetici ailelerinin her zaman birbirini desteklediğini vurgular.22 Gürcü memluk ailesinden olduğu anlaşılan Süleyman Paşa’nın Milli Timur Paşa’yı affetmesi ve onu İstanbul’a önererek valilik payesi aldırması bu ilişki çerçevesinde değerlendirilmelidir.
Hacı Abbas Ağa, barış yapıldıktan sonra Hüseyin Ağa ve Gars ile Kîkî liderlerinin yanlarına gidip barış şartları gereği birkaç gün kalmıştır. Daha sonra geri dönünce ilk iş olarak esir ettiği reislerin idamını gerçekleştirmiştir. Bu durumdan, gelen şikâyet ve infialle haberdar olan Bağdat valisi, Hacı Abbas Ağa’yı azleder ve yerine sabık hâkim Yevende Yusuf Ağa’yı atayarak, beylerin ölümüne sebep olanlardan da intikam almasını tembihler. Bu haber Mardin’e ulaştığında Hacı Abbas Ağa’nın damadı Müftü Ahmet ve olaylara karışan birçok yandaşı kaçarak Kabala köyüne sığınırlar. Sürgücü Hüseyin Ağa tarafından yakalanıp hapsedilen Hacı Abbas Ağa ise Hâkim Yusuf Ağa’nın Mardin’e gelmesiyle bırakılmış ve Bağdat’a valiye gönderilmiştir. 23 Mardin şehrine evvelce yeniçeri gönderildiği, fakat çoğunluğu Kürt olan bu Yeniçerilerin ahalice kabul edilmediğinden hükümet tarafından geri çekildiği fakat 1777’de bazı kimselerin tekrar gönderilmelerini talep etmeleri üzerine İstanbul’un bunu kabul edip Mardin’e yeniçeri gönderdiğini görüyoruz.24 Yeniçerilerin Mardin’e gelmeleriyle birlikte şarap içip kötülük yaptıklarını, gençlere sarkıntılık ettiklerini, İslam dininin aralarında değersiz olduğunu nihayet itaat dairesinden çıkarak 1779’da on beşinci hâkim Ali ve haznedarını öldürmeleri ile işlerin çığırından çıktığını ve hükümetin bunları Mardin’den çıkarmak zorunda kaldığını Abdulgani Efendi tarihinden öğreniyoruz.

* Aşiretlerin bir araya gelerek oluşturdukları topluluğa abr veya berag denir. (Bkz. Bozkurt, age, s. 19.)
17 Martin Van Bruinessen, Ağa, Şeyh ve Devlet, Özge Yayınları ?, s. 230.
18 Bozkurt, age, s. 149.
19 Eyüp Kıran, Kürt Milan Aşiret Konfederasyonu, İstanbul 2003, s. 146.
20 Suavi Aydın, MARDİN Aşiret, Cemaat, Devlet, İstanbul 2000, s. 183.
21 Bozkurt, age, s. 149.
22 Aydın, age, s. 183–185.
23 Abdulgani Efendi, age, s. 192–194.

1780 yılında Milli İsa Bey, yukarıda bahsi geçen yeniçerilerce katledilen Ali Ağa’nın yerine hâkim olarak atanmıştır. İki sene boyunca yürüttüğü bu vazifeden ahalinin şikâyeti ile 1783’te alınır. 1785’te tekrar bu göreve gelir. Bağdat’tan hâkim olarak dönüşünde Nusaybin’de durur. Kardeşi Necip Bey vasıtasıyla Ömerkân’dan, Dâşiler’den topladığı askeri, tarihçi Abdüsselam Efendi’nin tekke sahibi olan ve kadılık yapan babası Ömer Efendi’yi, bazen hâkimlerin yokluğunda onlara vekâlet eden Köprülüzade Mehmet Ağa’yı ve Uzun Ali Cevri’yi öldürmek için gönderir. Bahsi geçen üç kişi evleri ansızın basılarak öldürülür. Bu sırada Abdüsselam Efendi’nin annesi kendisine yüklüdür.25
Şunu belirtmek gerekir ki bu dönemde şehir hâkimiyeti için girişilen mücadelelerin bir tarafında aşiretler dururken diğer tarafında müftü, kadı, vaiz gibi görevliler yer alır.26 İşte bu mücadelede bize gösterir ki Milli ailesi ile Mardin uleması arasındaki rekabet karşılıklı adam öldürme boyutuna vardırılmıştır.
Bu olayları müteakiben İsa Bey, 1786’ya kadar bir yıl müddetince hâkimliğe devam eder. Kendisinden sonra yerine iki hâkim daha geçer. İsa Bey, üçüncü kez 1788’de altı aylık süreyle tekrar göreve gelir. Bu gidişinden sonra dördüncü defa olmak üzere 1791’de bir daha göreve gelir. Bu yıl Bağdat valisi Süleyman Paşa, III. Selim’in emriyle Milli aşireti reisi Timur Bey’i cezalandırmak için Mardin’e gelmekle görevlendirilir. Buraya gelen Süleyman Paşa, Sürgücü reisi Hüseyin Ağa ve Gurslı Hacı Hasan Ağa’yı idam eder. Dört ay kaldıktan sonra Bağdat’a döner ve Timurlenk zamanından beri harap olan şehir surlarının tamiri işini İsa Bey’e havale eder. 1792’de tamirata başlayan İsa Bey, bu işi 3 yılda bitirir.27 İsa Bey’e surun tamiratı görevinin verilmesinden sonra Süryani patriği İğnatiyos, kardeşi Metropolit Abdullahat ve Mardin metropoliti İlyas, Süleyman Paşa’ya giderek kiliselerin ve Deyrüzzaferan’ın tamirini isterler. Paşa bu kişilere ilgi gösterip isteklerini kabul eder. Bu zamandan kalma iki yazıt, Kırklar Kilise’si ve Deyrüzzaferan’da bulunmaktadır.28
Mardin’den Bağdat’a dönüşü yolunda Süleyman Paşa 120 Yezidi’yi öldürür. Milli reisi Timur Bey, Süleyman Paşa karşısında tutunamayarak Sincar’a çekilir.29
Sincar, Milli aşireti için özel bir konuma sahip olmuştur. Nihayet İbrahim Paşa Milli’de 1909 yılında Osmanlı Devleti ve İttihat-Terakki yönetimine başkaldırıp yenilmiş ve Sincar’a kaçmak zorunda kalmıştır. Bu düşünceyi güçlendiren bir başka yazar Ziya GÖKALP’tir ve O, eserinde Milli İbrahim Paşa’nın mağlup olduktan sonra Yezidilere sığındığını ifade etmiştir.30
İsa Bey, 1793 senesinde vefat etmiş yerine kardeşi Necip Bey geçmiştir. Dört ay süren hükümeti, kendisine karşı ayaklananların Necip Bey’in taraftarı olan Milli aşireti reisini hükümet konağında öldürmeleriyle sona ermiş ve Necip Bey buradan kaçmak zorunda kalmıştır.
Necip Bey’in kaçarak hayatını kurtarmasından sonra yerine tekrar Sarı Mehmet Ağa getirildiyse de bu kişi Mardin’e sokulmadı ve halkın isteği üzerine 1796’da azledilmiştir.31
1796’da Mardin hâkimliğine tekrar Necip Bey getirilir. Bağdat’tan dönerken, eski hâkimlerin âdeti üzere Firdevs’e indiği sırada, azledilen eski hâkim Bağdatlı Ali Bey’in tüfekçibaşı * olarak atadığı Şeyhizade Abdurrahim Ağa, Sürgücülü Fendi ve Savurlu Salih Bey kendilerine katılan bazı muhaliflerle Necip Bey’e karşı isyan ederler. Bu isyana karşısında hemen Nusaybin tarafına çekilen Necip Bey, durumu Bağdat valisine bildirir. Daha sonra derlediği askerlerle Sürgücüleri itaate alır. Sürgücülü Fendi ve taraftarlarını öldürdükten sonra Mardin’e yürür. Mardin halkı şehir surlarından çıkmayıp, kırk gün boyunca direndiyse de yiyecekleri tükenince, başlarındaki musibete sebep olarak gördükleri Abdurrahim Ağa’dan yüz çevirip Necip Bey’den aman dilerler. Abdurrahim Ağa’nın teslimini şart koşan anlaşmayı kabul eden Mardinliler, böylece bu badireyi atlatmış oldular.

24 Abdulgani Efendi, age, s. 196.
25 Abdulgani Efendi, age, s. 197.
26 Aydın, age, s. 179.
27 Abdulgani Efendi, age s. 197–198.
28 Aydın, age, s. 185.
29 Abdulgani Efendi, age, s. 198.
30 Ziya Gökalp, Şaki İbrahim Destanı, İstanbul 1953, s. 15.
31 Abdulgani Efendi, age, s. 198. * ùehirdeki inzibat kuvvetinin başı ( Aydın, age, s. 179.)

Tutuklanan Abdurrahim Ağa, Bağdat’a gönderildi ve orada idam edildi. Bununla yetinmeyen Necip Bey, Dizdar Mahmut Ağa’yı, Ulu Camii hatibi Latifullah Efendi’yi, Pazarbaşı Hacı Ahmet Abrat gibi şehrin direnişinden sorumlu tuttuğu kişileri öldürdü. Şeyhizade Abdurrahim Ağa’nın evini yıkıp mallarına da el koyduktan sonra otoritesini tesis etmiş olan Necip Bey, 1797’de idareyi tamamen eline geçirmiştir. Bu seferki hükümeti dört yıl sürmüştür. Ayrıca bu dönemde 1798 yılında Mardin’de veba salgını yaşanmıştır. Necip Bey, 1800 yılında görevden azledilmiştir.32

I. B- XIX. YÜZYILDA MARDİN’DE MİLLİ AŞİRETİ

1805 tarihinde Milli Sadık Bey b. İsa Bey, Mardin hâkimi olmuştur. Sadık Bey, hâkimlik görevini yürütürken Tüfekçibaşı Hacı Mustafa b. Ali Kâhya Dâşi ile Odabaşı Hüseyin Ağa Bey b. Selim’i öldürmek isteyince bu iki kişi duruma isyan etmişlerdir ve böylece büyük bir karışıklık başlamıştır. Ömerkân Kürtlerinden bir kısmı bu kişilerin yanında yer almışlardır. Sadık Bey, Dâşilerin Fıskiyye zümresinden olan Fettah Bey’i tüfekçibaşı, Ahmet Ağa’yı da odabaşı tayin etmiştir. Sadık Bey’in hayatına kastettiği diğer iki kişi ise Dâşilerin Haruniyye kısmındandırlar. Abdulgani Efendi eserinde Daşîlerden bahsederken, bunların aslen Botanlı olduklarını fakat buraya bir kıtlık sonrası gelip yerleştiklerini, zamanla hâkimlerle iyi münasebetler neticesinde tüfekçibaşı, odabaşı, bekçilik gibi askeri ve idari mevkileri ellerine geçirdiklerini belirtir ve ekler; “Öldürülmeye razıydılar fakat azillerine tahammül edemezlerdi”.33

ine tahammül edemezlerdi”.33 Hacı Mustafa ve taraftarlarının Sadık Bey’den kaçmaları ve Fettah Bey’in göreve gelmesiyle alevlenen bu iki zümrenin kavgası, 1806’da Sadık Bey’in hâkimlikten azledilmesiyle sona ermemiştir. Fettah Bey ve taraftarları, kendilerine idarenin el değiştirdiği haberinin ulaştırılmasıyla şehri terk etmişlerse de Haruniyye fırkası buraya gelerek şehre girmek istemiş, Gurs ağası buna izin vermeyince bunlar da şehri kuşatmışlardır. Durumun Bağdat’a bildirilmesinden sonra, 1807 tarihinde Bağdat’ın yeni valisi Süleyman Paşa Dâşilerin kesin surette şehre sokulmamaları ve devlet işlerinde görevlendirilmemeleri hakkında bir emir göndermiştir.

1813 yılında Mardin hâkimi olan Mehmet Sait Ağa ikinci defa idareye geldiğinde düşmanlarını bertaraf etmeye başladı. Mehmet Sait Ağa, Milli İsmail Bey ve kardeşi Boz Bey ile Bayraktar Ömer ve Hacı Ebu Zeydi’yi diğer üç arkadaşlarıyla birlikte katlettikten sonra kafalarını Bağdat’a gönderdi. Mehmet Sait Ağa bir iş için gittiği Koçhisar’da iken, Sürgücüler ve onlarla anlaşan Mazıdağı, Denbeliyye, Behrameki, Ömerkân Kürtleri 1815’te şehri kuşattı. Amacı Dâşileri şehirden çıkarmak olan bu kuşatma, hâkimin şehre gelmesi ve bu isteği yerine getirerek Dâşileri şehirden çıkarmasıyla son bulmamıştır. Haznedar Ali Ağa b. Bozo, Tüfekçibaşı Hıdır ve yandaşları hâkimi görevinden menetmişlerdir ki Mehmet Sait Ağa uğradığı bu felaketten kaçmak suretiyle canını kurtarabilmiştir. Bağdat’a beş ay sonra sığınan hâkimin bu seferki hükmü üç yıl sürmüştür.
Mehmet Sait Ağa’dan sonra yerine Yunus Ağa hâkim olmuştur. Bu hâkim Mardin’den Sürgücülerin çıkmasını istemiştir fakat bu isteği gerçekleşmediği gibi kışın başında hükümet te çalışamaz duruma gelmiştir. Bunun üzerine Yunus Ağa kaleye çıkarak Sürgücüleri topa tutmuştur ve Milli reisi Ali Ağa İbrahim ile Ömerkân ağası Halil’in yardımıyla Sürgücüleri Babu’l-cedid’ten (Yenikapı) çıkarmayı başarmıştır.34 Bunlar çıkarlarken Millilerle aralarında şiddetli bir çatışma yaşanmış, Millilerle Ömerkânlar arasında kalan Sürgücüler kendilerini Muhammedu’d-Dırar Camii’ne atmışlar ve canlarını kurtarmışlardır. Abdulgani Efendi eserinde bu çatışmalarda her iki taraftan da elli kişinin öldüğünü belirtir. Mişkinlilerin Sürgücülere yardıma gelmeleriyle Milliler ve Ömerkânlar camiden çekilmişlerdir. Böylece Sürgücüler şehri terk etmişlerdir. Sürgücü reisi Timur Ağa’nın aldığı yaralarla hayatını kaybetmesi üzerine Sürgücüler tekrar şehre saldırmış ve surları yıkmışlardır. Bu olaydan sonra Mardin hâkimi ve Dâşiler şehri terk ederek kaçmışlardır.35

Mehmet Sait Ağa, 1817 yılında üçüncü defa şehre hâkim olarak atanmış ve Bağdat valisi bazı aşiretleri cezalandırması için ona bir miktar asker vererek şehre göndermiştir. Şehre gelen Mehmet Sait Ağa, büyük küçük bütün ahaliyi itaate davet etmiştir. Bu davete Sürgücüler hariç herkes boyun eğmiştir. Sürgücüler kendilerine yardıma gelen Musul Kürt aşiretleriyle Uyûn, Berman, Tizyan köylerinde birleşmiştir ve o sırada Tizyan yakınlarında bulunan Mardin hâkimiyle, Ağustos 1818’de savaşa tutuşmuşlardır. Savaş sonunda yenilen Mehmet Sait Ağa ve askerleri toplarını, çadırlarını ve mühimmatlarını bırakarak kaçmışlardır. Abdulgani Efendi, hezimetin sebebi olarak Millilerin Kürtlere yardım etmesini gösterir. Mehmet Sait Ağa yenilgiden Milli aşireti reisi Ali Yusuf Ağa’yı sorumlu tutup, kendisini tutuklayarak Bağdat’a gönderirse de Ali Yusuf Ağa daha sonra affedilerek geri gönderilir.36

32 Abdulgani Efendi, age, s. 199.
33 Abdulgani Efendi, age, s. 200.
34 Abdulgani Efendi, age, s. 206-207.
35 Abdulgani Efendi, age, s. 208.

1819’da Mardin hâkimi olan Ali Ağa, Milli aşireti reisi Ali Yusuf Ağa’yı reislikten azlederek yerine Ali İbrahim Ağa’yı iskânbaşı * olarak aşiretin başına atar. Ali Ağa, cezalandırmak istediği Ali Yusuf Ağa ile Koçhisar’da çatışmaya girişirse de tarafları barıştırmak isteyen bazı kimselerin araya girmesiyle, yeni tayin ettiği Ali İbrahim Ağa’yı da reislikten azleder ve yerine Ahmet Numan Ağa’yı getirerek Mardin’e döner. Ali İbrahim Ağa, Ahmet Numan Ağa’yı yakalayarak hapseder ve aşiretin riyasetini kendisi için tekrar ister. Buna mecbur kalan Mardin hâkimi, gönderdiği elbise ile idareyi tekrar ona verir.37 Sözünün ne kadar dinlendiği ve otoritesinin ne kadar kabul edildiği bir yana bu olay Mardin hâkiminin- merkezden verilen bir yetkiyle- aşiret üzerinde sahip olduğu etkiyi göstermesi açısından dikkate değerdir. Çünkü aşiretten olmayan bir devlet yetkilisi aşiret reisliğine de müdahale edebilmektedir.
1820 yılında Ali Ağa, daha önce tüfekçibaşı olarak atadığı Halil Ağa ile mücadele etmek zorunda kalır. Tüfekçibaşı Halil Ağa’nın Sürgücüleri ve Dâşileri Ali Ağa’nın üzerine saldırtmasıyla Ali Ağa kaleye çekilmek zorunda kalır. Yerine eski hâkim Hacı Hüseyin Ağa’nın oğlu Gurs ağası Davut Ağa önce vekil sonrada asil olarak göreve gelir. Davut Ağa’nın ilk işi sabık tüfekçibaşı Kasım Deyri ve kardeşini, Dâşilerin ısrarı ile öldürmek olur. Ayrıca Milli reisi Ahmet Numan’ı da yedi kişiyle beraber katleder. Bu hareketi sonucu Davut Ağa görevinden azledilirek yerine sabık voyvoda Abdulkadir Ağa gönderilir. Bu hâkim, Bağdat valisinin emri üzerine kendisine hakaret eden Dâşilerden intikamını Milli reisi Ali Yusuf Ağa’nın yardımıyla alır. Fitneye sebep oldukları iddiasıyla Dâşilerin ileri gelenlerinden dokuz kişinin başlarını 1821’de Bağdat’a gönderir. Bu korkutucu hadiseden sonra Dâşiler, Mardin’i terk etmek zorunda kalır.38
1823’ten sonra idareye gelen sabık voyvoda Bağdatlı Halil Ağa, kaçan Dâşileri geri getirtmiş, bir başka grup olan Mişkinliler ile ilişkilerini devam ettirdiyse de, iki grubu sürekli olarak birbiri karşısında kullanmıştır. Bunun sonucunda halk, hâkimin adaletten yoksun idaresinden kaçarak yerlerini terk etmiş, bir kısmı ise aşiretlere sığınmak zorunda kalmıştır. Halk bu zulümlere dayanamamış, bazı esnaflar ağır vergilerden ötürü dükkânlarını kapatmak zorunda kalmış ve nihayet hâkime başkaldırarak harbe başlamışlardır. Ahali Babu’s-Sur mahallesinde tuttukları Akili askerlerini soymuş ve Bartaliyye askerlerinin bazı ileri gelenlerini esir almıştır. Hâkim kaledeki sarayda taraftarlarıyla muhasara altına alınmıştır ki bu saray, divan toplantılarının da yapıldığı bir yer olup Milli Necip Bey tarafından gayet sağlam ve dayanaklı olarak inşa ettirilmiştir. Üç gün süren bu çarpışmalarda ahaliden otuz, askerlerden ise on kişi hayatını kaybetmiştir.39
1825’te Gurs aşireti reisi Davut Ağa, ikinci defa olarak hâkimliğe atanır. Davut Ağa çölde ve dağda meskûn olanları sindirir. Kimsenin ona güveni kalmaz ve Ömerkânlar dışındaki kabile ve halk, bu hâkimin aleyhine birleşir. Mardin halkından da şehri boşaltmalarını talep ederler. Mardinlilerin bu isteği kabul etmemesiyle, başını Milli reisi Ali İbrahim, Kîki Reisi, Gurs Muhtarı, Tay aşireti Şeyhi, Dekkuri Ağası ve Sürgücülü Eyüp Şemdin’in çektiği kalabalık bir aşiret kuvveti şehre saldırır. Olaylar büyür ve şehri kuşatanlardan çok sayıda insan ölür. Aşiretler durumu Diyarbakır valisi Ebu Lubud Mehmet Paşa’ya bildirirler. O’da araya girerek adamlarını göndermek suretiyle, Mardin hâkimi ve muhalif aşiretleri barıştırır. Bu olaydan iki ay sonra hâkim azledilir. Abdulgani Efendi bu olayları bir fitne olarak değerlendirir ve bu fitnenin sorumluluğunu Viranşehir Milli reisi Eyüp Bey b. Timur Paşa’ya yükler. O’na göre Eyüp Bey’in maksadı Mardin’in harap olması ve buradaki ahalinin evlerini Viranşehir’e kendi tarafına çekmek istemesidir.40 Bahsi geçen Eyüp Bey, Zor Timur Paşa’nın isyanından sonra aşiret reisliğine geçen İbrahim Bey’in oğludur. Çok cömert ve zengin olan Eyüp Bey bölgedeki aşiretler arasında “Üzengisi Altın Adam” (Eyyube Zengi Zerrin) olarak bilinirdi.41 Eyüp Bey, Rakka ve Diyarbakır valisi Deli Behram Paşa tarafından Milan topluluğunun reisliğine ve iskânbaşılığına getirilmiştir. Behram Paşa’nın Rakka valiliği sırasında Diyarbakır, Rakka’ya bağlanır. Deli Behram Paşa, Diyarbakır valiliği görevini devralmaya gittiğinde Diyarbakır’daki bazı eşrafın direnmesi - ki başı ùeyhzade İbrahim Hafit Paşa’nın oğlu ùeyhzade Mehmet Hafit çekmektedir - neticesinde Eyüp Bey, Behram Paşa’yı desteklemek için Millilerden oluşan bir süvari ordusuyla 1818 yılında Diyarbakır’a gelir. Behram Paşa, Milli aşiretine mensup Keleş Evdi sülalesindendir ve Eyüp Bey’in de kardeşidir. Eyüp Bey’in kardeşi Behram Paşa’nın idareyi devralmasında etkin bir görev üstlendiği anlaşılmaktadır. Bu yardımı kendisinin daha da güçlenmesine ve bölgede otoritesini tesis etmesine ortam hazırlar. Eyüp KIRAN, eserinde Eyüp Bey’in başına buyruk hareket edip bağımsızlaşma eğilimleri göstermesi üzerine, Osmanlı ordusunun üzerine gönderildiğini, daha sonra bölgedeki diğer aşiretlerin ve şehir beylerinin bölge valilerine şikâyeti neticesinde Diyarbakır Valisi Çötelizade İshak Paşa (1832–34) zamanında tutuklanıp Diyarbakır zindanına konduğunu ve burada öldüğünü belirtir.42 Abdulgani Efendi’nin Eyüp Bey’i fitne çıkaran biri olarak sunmasının sebebine gelince, Mardin halkının şehirdeki güven bunalımından kaynaklanan sorunlar neticesinde- 1823–25 yılları arasında aşiretlerle hâkimler arasında bitmek bilmeyen çatışmalar - çevredeki aşiretlere sığınmasının Eyüp Bey’e sığınmakla eş değerde olmasındandır. Çünkü bu dönemde, Eyüp Bey’in aşiretler üzerindeki etkisi ve kardeşi Behram Paşa’nın sahip olduğu nüfuz bunu doğrulamaktadır. Yani bölgede hâkimiyet kuran bu zat etki alanını Mardin’i kapsayacak şekilde genişletmiştir ve bunu yaparken “Mıli Kebir” olarak bilinen Mardin Millilerini de yanına almıştır.

36 Abdulgani Efendi, age, s. 209.
* İdareciler tarafından, yerleştirilen oymaklar ve boylar üzerine tayin edilen ve onların durumlarını iyi bilmesi gereken ve daimi bir şekilde onlarla temas kurması gereken şahıstır. Bu vazifeye atanacak kimsenin özellikle o boy ve oymaktan olmasına özen gösteriliyordu. İskânbaşılık hükümet tarafından sıkı bir şekilde kontrol edilirdi. Bu vazife eldeki kayıtlara bakılarak 1229/1814 yılına kadar geriye gidebilmektedir. (Orhonlu, age, s.52.)
37 Abdulgani Efendi, age, s. 210.
38 Abdulgani Efendi, age, s. 211.
39 Abdulgani Efendi, age, s. 212.
40 Abdulgani Efendi, age, s. 214–215.
41 Bozkurt, age, s.149.

II. BÖLÜM

II. A- 1832 MARDİN İSYANI

1832–35 yılları arasında Mardin’de önemli bir başkaldırı hareketi ortaya çıkmıştır. Minorsky “II. Mahmut’ un ıslahatlarından memnun olmayan Mardinlilerin 1832 yılında bir ayaklanma gerçekleştirdikleri ve bunun sonucunda şehrin idaresinin Kürt beylerinin eline geçtiği ve 1836 yılında Mardin’in iki kardeş tarafından idare edildiği” şeklinde değindiği olaylara N. GÖYÜNÇ de aynı bilgileri teyit etmek suretiyle eserinde değinmiştir.43

Abdulgani Efendi’nin eseri bu isyan hakkında oldukça geniş -fakat sadece siyasi olaylarbilgiler içermektedir. 1830 yılında Bağdat valisi Davut Paşa, Osmanlı Devleti’ne karşı isyan eder. Bu isyanı bastırmak için Halep valisi Ali Rıza Paşa yirmi bin askerle Bağdat üzerine sefere memur edilir. Ali Rıza Paşa, Bağdat’ı iki ay kuşattıktan sonra 1831 Eylül’ünde şehri ele geçirir. Davut Paşa’nın kellesini İstanbul’a gönderir. Seferde büyük faydasını gördüğü Diyarbakırlı Şeyhzade Osman Paşa’yı * Mir-i Miran rütbesiyle Mardin hâkimliğine atamıştır. Osman Paşa’nın hâkimliği sırasında Milli Hacı Esat Bey, Dâşilerden dört kişiyi kendi evinde öldürdü. Bu arada yedi ay sonra 1832’de Osman Paşa’nın yerine Menaminci Mehmet Ağa hâkimliğe getirildi. Bu hâkimle Milli Hacı Esat Bey arasındaki düşmanlık şiddetlendi ve Menaminci Mehmet Ağa, Hacı Esat Bey’in üzerine kaleden aşiretleri musallat ederek Hacı Esat Bey’i ve Millileri şehirden çıkarmaya çalıştı. Hacı Esat Bey, daha hızlı davranarak kaleyi ele geçirdi. 1833’teki bu olayın ardından kale iki yıl boyunca Hacı Esat Bey’in elinde kaldı. Menaminci Mehmet Ağa hâkimlikten azledildikten sonra yerine kaleyi geri alması şartıyla eski hâkim Erbilî Ahmet Ağa tekrar hâkim olarak gönderildi. Ahmet Ağa kaleyi ele geçirmek istemişse de buna teşebbüs etmekten korkmuştur. Ayrıca Hacı Esat Bey’in kız kardeşiyle de evlendiğinden bu işi yapabileceğine duyulan kuşkular artmış ve Bağdat valisi kaleyi ele geçirmek için buraya bizzat kendi kâhyası Molla Hüseyin’i göndermiştir. Molla Hüseyin, hâkim Ahmet Ağa’nın kendisine destek vermemesi sonucunda kaleyi alamadı ve Bağdat’a eli boş olarak döndü. Bunun üzerine Ahmet Ağa hâkimlikten Mayıs 1834 yılında azledildi.

42 Kıran, age, s. 149 -150.
43 Minorsky bu kardeşlerin Milli aşiretinden olduklarını tahmin ettiğini belirtirken Göyünç Minorsky’nin bu tahmininde haklı olduğunu ifade eder. (V. Minorsky, MARDİN, İA, c. VIII, s. 319. - Göyünç, age, s. 47.)
* Şeyhzade ailesi ile Milli aşireti arasında her zaman bir münakaşa olagelmiştir. Daha önce Zor Temir Paşa isyanını bastırmakla görevlendirilmiş kimseler arasında yer alan ve bu işi yaptıktan sonra Timur Paşa’nın mal varlığına el koyan kişi Diyarbakır Voyvodası Şeyhzade İbrahim Hafit Paşa’dır. Milli Deli Behram Paşa’nın Diyarbakır valiliğine gelirken karşısında direnen eşraf ve halktan bazı kimseleri ayaklandıranların başı da Şeyhzade Mehmet Hafit’tir ki bu kimseler Diyarbakır’da idareyi uzun süre ellerinde tutmuş olan Şeyhzade ailesindendirler. (Bkz. Kıran, age, s. 148 -154.)

Hacı Esat Bey, isyanında ısrarlı davranmaya devam ederken Bağdat valisi hile yoluna başvurarak Hacı Esat Bey’i hâkimliğe tayin etti ve takibine de Musul mutasarrıfı İnce Bayraktar Mehmet Paşa’yı dört bin askerle görevlendirdi. İştebliye köyüne gelerek burada çadır kuran Mehmet Paşa, askerlerinin ihtiyacını tedarik için İştebliye reisinden yiyecek istemiştir. İştebliye reisi bu isteği yerine getirmeyince Mehmet Paşa, köylerini yağmalatır ve bu kişiyi tutuklayarak İstanbul’a gönderir. Mardin kalesi önüne gelen Paşa, kalenin teslimini ister fakat bu teklif kabul görmeyince burayı muhasara ederek kaleye iki lağım attırır. İlk lağımla şehrin girişindeki birinci kapıyı, ikinci lağımla da Ocak 1835’te ikinci kapıyı havaya uçurtur. Bu esnada kış çok çetin geçtiğinden, askerlerine şehrin etrafındaki ağaçları kestirir.

Mardin’de bunlar olurken şehrin idaresi Diyarbakır’a bağlanır valiliğe de eski sadrazam Reşit Paşa getirilir. Bunun üzerine Mehmet Paşa, Bağdat’a geri döner. ùubat 1835’te Reşit Paşa, Mardin hâkimliğini Hacı Esat Bey’e verir ve kaleyi Mart 1835’te elinden alır. Kalenin muhasarası dört ay sürmüştür. Mardin’in her tarafında asayişi yoluna koyan Reşit Paşa, Haziran 1835’te Hacı Esat Bey’i azleder ve Diyarbakır’a gönderir.44

Ayrıca bu kuşatmayla ilgili olarak şu bilgide mevcuttur; “Doğu Anadolu’da ve Mardin’de düzeni sağlamakla görevlendirilen Reşit Paşa, Mardin’e geldikten sonra şehri kuşatmış ve büyük camiyi (Ulu Camii) havaya uçurduktan sonra olaylar yatışmıştır.”45

Hacı Esat Bey’in yerine hâkim olarak “Köse Paşa” diye bilinen Mehmet Bey gönderilir. Bu zatın ilk işi nüfus sayımı yapmak olmuştur. Bu işi bitirdiği zaman Eminuddin, Babu’l-cedid, Tekye, Ulu Cami, Şeyh Cabik, Şeyh Şeyhullah, Şehidiye, Kölesiyân, Latifiye, Medrese, Mişkin ve Necmeddin olmak üzere 13 mahalleden oluşan Mardin’de Müslümanlara ait 1816, Hıristiyanlara ait 1809 ve Yahudilere ait 18 evin bulunduğu ve toplamda Mardin şehir merkezindeki evlerin sayısının 3643 olduğu görülmektedir. Erkek olarak Müslümanların 2943, Nasranîlerin 3190, Yahudilerin 50 kişiden ibaret olup toplamda erkek nüfusunun 6183 olduğu görülmüştür. Bundan sonra sayımın asıl amacı olan asker alımına geçilmiştir ki Haziran ayında 2000 kişi askere alınmıştır. Yüzlerce insan bu esnada mallarını satarak ailelerine bırakmış ve kaçmışlardır.46

1832 Mardin isyanın kimler tarafından çıkarıldığı konusunda Abdulgani Efendi’nin verdiği bilgilere dayanarak diyebiliriz ki bu isyanı çıkaranlar Milli aşiretinin Mardin kolu olan Mıli Kebir reislerinden Hacı Esat Bey’dir. Yukarıda Minorsky’nin bahsettiği isyanı çıkaran ve şehri idare eden “iki kardeş”ten biri olan ve adı Minorsky tarafından belirtilmeyen diğer kişi ise Kor Ali Bey’dir ki bu kişi Hacı Esat Bey’in hâkimlikten alınması sonrasında Bulgaristan’a sürülmüştür ve daha sonra burada da bir isyana karışmıştır.47 Ayrıca bu sürgüne gönderilmeden önce Ali Bey’in Mardin civarında başka isyanlara karıştığını da görmekteyiz. Bunu kanıtlayan en önemli bilgi Mardin şeriye sicillerinde karşımıza çıkmaktadır. Bu kayıtlarda Ali Bey Mardin hükümeti tarafından 1835 yılından 1842 yılına kadar üç defa ihanetle suçlanmaktadır. Nihayet 1842 yılında İmadiye kalesinin idaresini elinde tutarken isyana giriştiği ve Asakir-i Mansure’nin kaleyi kuşatmasıyla sunulan teslim teklifini kabul etmediği fakat savaşı kaybedince Asakir-i Mansure kumandanı Musatafa Bey ve hazinedar Süleyman Ağa’dan aman dilediği ve buradan kaçtığı anlaşılmaktadır.48 Böylece aynı aileden olan ve torunu sayılan A. Feyzullah Milli’nin Bulgaristan’a gönderildiğine dair verdiği bilginin bu olaylardan çok sonra gerçekleştiği düşünülebilir.

gerçekleştiği düşünülebilir. İsyanın çıkış nedenleri ile ilgili olarak ise şunu söyleyebiliriz ki; Abdülgani Efendi’nin yukarıda Hacı Esat Bey’den sonra gelen hâkimin ilk iş olarak nüfus sayımını gerçekleştirdiği ve hemen asker alımına geçtiğine dair verdiği bilgiler tarihsel bağlamda değerlendirilirse Millilerin II. Mahmut’un yeniliklerine karşı ayaklandığı kabul edilebilir. Çünkü Osmanlı Devleti’nde bu tarih, ordunun yeniden düzenlendiği, yeniçeri ocağının kaldırıldığı ve askere en çok ihtiyaç duyulduğu yıllardır. Ayrıca Osmanlı Devleti’nin Mısır valisiyle başı hayli derttedir. Milli aşiretinin önde gelenlerinin bu yenilikleri kabul edip, aşiretin tüm erkeklerini askere vermesi kendi otoritesini kurmasını sağlayan erkek sayısındaki yüksekliğin gücüde belirlediği gerçeğiyle ters düşeceğinden bunu kabul etmeye yanaşmadıkları ve buna karşı direndikleri düşünülebilir. Yeni idari sistemin kendilerini tamamen tasfiye edeceğinden Milli aşireti ve isyanı destekleyen diğer aşiretler, yeniliklere karşı cephe almış ve ıslahatların karşısında isyan etmişlerdir denebilir.

44 Abdulgani Efendi, age, s. 218–220.
45 Yurt Ansiklopedisi, “Mardin” Maddesi, İstanbul 1983, s. 5766.
46 Abdulgani Efendi, age, s. 220.
47 Milli, age, s. 9.
48 İbrahim Özcoşar, 242 Nolu Mardin Şer’iye Sicili Belge Özetleri ve Mardin, İstanbul 2006, s.
49

II. B- İSYAN SONRASI MİLLİ AŞİRETİ VE MARDİN’DEKİ FAALİYETLERİ

1839 yılında Mısırlı İbrahim Paşa’nın ordusunun Anadolu’daki ilerleyişi sırasında Timavi b. Eyüp, Mardin’i işgal ettiyse de kısa bir süre sonra öldürülmesiyle bu işgal sona ermiştir.49 Sir Mark Sykes, Milli Timur Paşa’nın yeğeni olan Eyüp Bey’in oğlu Timavi Bey’in Kavalalı Mehmet Ali Paşa ile anlaşarak Osmanlı kuvvetlerinin Nizip’e geçmesini engellemek üzere Mardin’i sardığını ve ele geçirdiğini anlatır. Kısa süre sonra Timavi Bey çıkan çatışmada öldürülmüş ve Mısırlıların geri çekilmesinden sonra Milliler dağıtılmıştır.50
Burada dikkati çeken nokta Mıli-i Sağir denilen Viranşehir Milli aşiretinin Mardin’e direk müdahalesi ve yönetimi ele geçirmesidir. Hâlbuki önceki ilişkilerin hepsinde Viranşehir Millileri, Mardin Millilerini şehirdeki hâkimiyet mücadelelerinde desteklemiştir. Burada şu anlaşılıyor ki 1832 isyanından sonra şehirde idareyi tamamen ele geçiren merkezi otorite II. Mahmut’un hedeflediği idari ıslahatları gerçekleştirmiş ve aşiretlerin şehirdeki nüfuzunu kırmıştır. Belki de bundan dolayıdır ki Viranşehir Millileri şehir merkezinde kendilerini eskisi gibi destekleyecek yeterli sayıda aşiret mensubundan mahrum kalınca bu işi dışardan şehre gelerek ve şehri ele geçirmek suretiyle gerçekleştirmişlerdir.
1832 yılı isyanı sonrasında aşiret Mardin’de güç kaybetmiş olsa da bu durum, aşiret mensuplarının hiçbir önemli vazifeyi üstlenmedikleri anlamına gelmez ve nitekim bu dönemde Milli aşiretinden olan bazı kişilerin hala şehirde önemli vazifeleri üstlendiklerine dair bir örnek olarak Hacı Esat Beyzade Ahmet Bey gösterilebilir. Bu kişiyi Musul valisi Şerif Paşa’nın süvari binbaşılığına tayin ettiğine dair bazı kayıtlar mevcuttur.51
1839’dan sonra Mardin, Musul eyaletine bağlanmıştır. 1845’te tekrar sancak haline getirilerek 1869’da da Diyarbakır eyaletine bağlı bir sancak olarak cumhuriyetin kuruluşuna kadar idari yapısını devam ettirmiştir.52
Milli aşireti Mardin’deki otoritesini 1890’dan sonra çok farklı bir örgütlenme şekline sahip olarak kurulan Hamidiye Alaylarının teşekkülüyle devam ettirecektir. Bu konunun izahı makalemizin alanını fazlasıyla aşacağından Hamidiye Alaylarının teşekkülü ve faaliyetlerine değinmek yerine şunu belirtmek gerekir ki Mardin, aşiret alaylarının altıncı livasının merkezidir ve burada Milli aşiretinden müteşekkil 41, 42, 43, 44. alaylar bulunmaktadır.53 Aşiretin ve ayrıca 20 Hamidiye alayının idaresi ise Milli İbrahim Paşa’nın emri altındadır ve bu idare 1909 Milli aşireti isyanına kadar devam etmiştir.

SONUÇ:

MİLLİ AŞİRETİNİN MARDİN İDARESİNDEKİ FAALİYETLERİ HAKKINDA GENEL BİR DEöERLENDİRME

XVII. yüzyılın son çeyreğinde, Osmanlı Devleti’nin bugünkü Doğu Anadolu’da aşiretleri iskân etmeye başlarken aşiretlerin yerleştikleri bölgelerde nüfuzlarının hızla arttığını görmekteyiz ki bunun en güzel örneği Milli aşireti olmuştur. Nitekim Mardin şehri göz önüne alındığında görülecektir ki bahsedilen tarihten sonra Milli aşireti, hızla Mardin idaresinde etkin bir rol üstlenerek çevre köy halkı ve diğer aşiretler üstünde de hâkimiyet tesis etmeye başlamıştır.

Konargöçerlikten çıkarılıp yerleşik düzene geçirilen Milli aşiretinin Mardin şehir merkezinde (nefsinde), 1700’lü yıların başında başta voyvodalık olmak üzere müftülük gibi ulema sınıfının temsil edildiği birçok idari vazifeyi de uzunca bir süre ellerinde tuttukları görülür. Bu tarihlerde aşiretin Mardin’e iskân edildiği 1707 yılından hemen sonra aynı yıl içinde hâkimlik vazifesinin Milli Mustafa Bey tarafından bir yıl süreyle yürütüldüğünü görmekteyiz.

49 Yurt Ansiklopedisi, “Mardin” Maddesi, s. 5766.
50 Aydın, age, s. 201.
51 İbrahim Özcoşar, age, s. 68. 52 N. Göyünç, age, s. 47.
53 Bayram Kodaman, Sultan Abdulhamid Devri Doğu Anadolu Politikası, Ankara 1987, s. 54–55.

İdareyi ellerine aldıkları bu tarihten sonra Milli aşiretinin pek çok ileri geleninin İstanbul ve bağlı oldukları valiliklerle çeşitli suretlerle temasa girdiklerini ve bu temasların da onları, idareciler gözünde yeri doldurulamaz vekiller olarak görülmeleriyle sonuçlandığını anlıyoruz. Örneğin 1711 yılından sonra Milli Mustafa Bey’in İstanbul’a gitmesi ve padişahtan ferman alarak dönmesi bu düşünceyi güçlendirmektedir. Devlet tarafından verilen bu gibi vazifelerin aşiret itibarını halk nezdinde arttırdığı ve halkın aşiretin iktidarını kabulüne yanaştığını düşünebiliriz.
İstanbul ile geliştirilen bu ilişkileri kuşkusuz ki yerel valiler de görmüş ve bu da bölgede Milli aşiretinin güçlü müttefiklere sahip olması sonucunu doğurmuştur. Bu ilişkiler aynı zamanda amansız düşmanlar edinmelerine de yol açmıştır. Mardin’in idaresinin sık sık verildiği Bağdat valiliği, Milli aşireti için çok güçlü bir müttefik iken Diyarbakır valiliği ise (valiliği elinde tutan ailelere bağlı olarak) kendisiyle sık sık sorunlar yaşanan bir idari yapı olmuştur. Milli aşiretinin Bağdat’taki Gürcü asıllı memluk ailesinden çıkan valilerle sıkı ilişkiler kurduğu ve iki gücün birbirini desteklediklerinin birçok örneği bulunmakla beraber Milli Timur Paşa isyanında Süleyman Paşa’nın oynadığı rol bu düşünceye örnek olarak verilebilir. Nitekim Süleyman Paşa, Timur’u bu isyandan sonra İstanbul’a affettirip kendisine valilik ve paşalık verilmesine yardımcı olmuştur. Diyarbakır valileri ile çekişmelere sebep olan etken ise Milli aşiretinin Diyarbakır’da idareyi uzunca süre ellerinde tutan Şeyhzade ailesi ile yaşadığı çekişme ve mücadelelerdir.
Milli aşireti, Mardin şehrinin idaresini elde tutmak için girişilen savaşların hepsinde yaşanan kutuplaşmaların temsilcisi olmuştur. Bu kutuplaşma kırsal kökenli aşiretlerle şehirli aristokrat yapıyı temsil eden ulema ve idareciler arasında yaşanan bir mücadeledir. Çoğu zaman bu çarpışmalar adam öldürmelerle ve yenenin yenileni şehirden sürdüğü kavgalarla son bulmuştur.
grupla Milli aşireti arasında yaşanmayıp bazen de kendileriyle aynı örgütlenmeye sahip diğer aşiretlerle yaşanmıştır. Fakat hemen belirtmek gerekir ki bu çatışmalarda sadece Yakuppaşazadeler ile bir hâkimiyet çekişmesi yaşanmakta olup diğer suretle yapılan savaşlar hâkim ya da idarecilerin aşiretleri Milli aşireti aleyhine harekete geçirmek istemeleriyle yaşanmıştır. 1815 yılında Yunus Ağa’nın idareciliği döneminde ve 1818 yılında Mehmet Sait Ağa’nın hâkimliği esnasında ve 1823 yılında Bağdatlı Halil Ağa’nın hâkimliği esnasında aşiretlerin neredeyse birbirini kırma derecesinde giriştikleri savaşlar idarecilerin aşiretleri birbiri karşısında kullandığının birer örneği olarak gösterilebilir.
1832 Mardin İsyanı, Milli aşiretinin şehirde sahip olduğu etkiyi göstermesi bakımından dikkate değerdir, çünkü bu isyanın devam ettiği süre boyunca Bağdat valiliği ve İstanbul’dan yönlendirilen toplam 5 büyük saldırıyla isyan bastırılmak istenmişse de başarılı olunamamıştır. İsyanın elebaşı olan Hacı Esat Bey ile Ali Bey, Milli aşiretinin kendi başına buyruk iki beyidir ve bunların isyanı şehrin onlara tevdi edildiği şeklindeki aldatmacayla bastırılmıştır. İki kardeş de sahip oldukları nüfuzun etkisiyle olacak ki sürgüne gönderildikleri bölgelerde başkaldırı hareketlerine devam etmişlerdir. Bu isyanları değerlendirirken Milli aşiretinin sahip olduğu gücü görmenin ötesinde abartmanın da bir anlamı yoktur çünkü isyanın olduğu yıllarda Osmanlı Devleti’nin içinde bulunduğu durum unutulmamalıdır. Devlet bu sırada orduda, idarede, maliyede ve daha birçok idari alanda köklü değişiklikler yaşamaktadır. Ayrıca güneyde ciddi bir gaile olan Mısırlı M. Ali Paşa sorunu baş gösterirken diğer ayanların kendi başlarına buyruk davranmaları ve ayanlık sisteminin dorukta olduğu da unutulmamalıdır.
1835 yılında Mardin’de idarenin Osmanlı temsilcilerine geçmesi ve merkezin istediği reformların yapılmasıyla Mardin’de Milli aşiretinin ve diğer aşiretlerin otoritesine büyük bir darbe indirilmiştir. Yeni hâkimin ilk işi, sayım yaparak Müslüman erkekleri 5 yıl sürecek askere almak işlemi olmuştur. Çoğu kimse bu sırada malını mülkünü satarak ailelerine bırakıp kaçmak yolunu tercih etmiş ve buda çevrede meskûn aşiretleri güçlendirmiştir. Bu kaçakların çoğunun kendilerini sahiplenecek ve askerlik vazifesini kendilerine sunacakları kimseler olarak aşiret reislerini seçmiş olmalarını düşünmek mantıklı görünmektedir. İşte bu sıralarda 1839 yılında Viranşehir Millilerinin reisi olan Timavi bin Eyüp Mardin şehir merkezini ele geçirerek burada kısa bir süre idaresini kurmuşsa da Osmanlı kuvvetleriyle giriştiği bir savaşta öldürülmüştür. Timavi bin Eyüp Bey’i Mardin’i işgal etmeye iten ana saiklerden biri şehirde yüzyıllardır idareyi elinde tutan Milli aşiretinin burada eskisi gibi güçlü olamaması ve güneyde Osmanlı Devleti ve Mısır valiliği arasında çıkan savaş fırsatının iyi değerlendirilmek istenmesidir.
Dönmemekle birlikte bu tarihten sonra Milli aşiretinin büyük kısmını temsil eden Mıli Sağir’in bu yıllarda oldukça güçlendiği görülmektedir. Aşiret yapısını güçlendirdiği iddiasıyla sık sık eleştirilmiş olan Hamidiye Alayları’nın teşkiliyle Milli aşireti bölgede tekrar söz sahibi olmaya başlamıştır. Hamidiye alaylarının 6. livasının merkezi Mardin’dir ve burada 4 alay Milli aşiretinden müteşekkil olup 20 alayın kumandasını da aşiretin reisi Miralay Milli İbrahim Bey üstlenmiştir.

Mardin Tarihi ile ilgili Diğer Kitapları okumak için Tıklayın..

noreply@blogger.com (.) — Fri, 12 Jun 2020 15:06:00 +0300

'Tarihin Işığında Savur' Kitabı Yayınlandı

Dr. Zeynel Abidin Erdem'in desteği ve araştırmacı yazar Doğan Bekin'in kalemiyle yayınlanan 'Tarihin Işığında Savur' kitabı yayınlandı.

Mütia AVUKA - MARDİN - Mardin sevdalısı olarak bilinen ve tanınan, dünyanın bir çok ülkelerinde isim yapmış olan Erdem Holding Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Zeynel Abidin Erdem’in desteği ve Araştırmacı yazar Doğan Bekin’in kalemiyle yayınlanan “Tarihin Işığında Savur” adlı 434 sayfalık lüks ve ağırlığı 2 kilo 56 gram olan kitapta, en ince noktasına kadar incelendiği Savur ilçesinin tarihi yanı sıra tarihi mekanlarının tümü yer aldı.

Kitabın hazırlanması ve baskısında Dr. Zeyrnel Abidin Erdem, fotoğraf konularında Türkiye’nin önde gelen otoritelerinden Prof. Dr. Mustafa Akbulut, belge ve materyal temininde büyük emekleri geçen Erdem holding Yönetim kurulu Özel Kalem Müdüresi Güzin Turan, Abdüllatif Özbek, Avukat Beyazit Boran, Tomes Çerme, Mehmet Ökmen, Selahattin, Canan, Mehmet ve Orhan Seyfi Aras, Mehmet Ferruh Ekmen, Prof.Dr. Ayşe Can Baysal, Dr. Sevim Muharremoğlu, Emekli General Aziz Öztürk, Janel S. Quirante, eski Devlet Bakanı Cavit Kavak, Avukat Yalçın Kavak, Turgut İçinsel, Yrd. Doç. Sıddık Çalık, Topkapı sarayı Müzesi ve İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler kütüphanesi yetkilileri, IRCICA Genel Direktörü Dr. Halit Eren, IRCICA kütüphanesi uzman kütüphanesi Orhan Çolak, TBMM Kütüphaneci Serap Artuk (Cihaner), American ABCFM, Cevat Bekin, İbrahim Bekin, Yusuf Ziya Aykaç, Etem Çoşkun, Erdal Özdemir, Samet Tekin, Korkut Erkan, Merhum Birol Bedik tarafından uzun yıllar katkı yaptı.

Dr. Zeynel Abidin Erdem, kitabın önsöz sayfasında şu görüşlerine yer verdi: "Sevgili hemşerilerim, Değerli okurlar, Memleketimiz Mardin’in Savur ilçesinin tarihini ve burada yaşamış olan ailelerini anlatan TARİHİN IŞIĞINDA SAVUR kitabının hazırlanması için beş yıl süren yoğun bir çalışma yaptık.

Araştırmacı yazar Doğan Bekin, Türkiye içinde ve yurt dışındaki kütüphaneleri tek tek ziyaret ederek, doküman ve fotoğrafları derledi. Savurlu aileleri, evlerinde ve bulundukları şehirlerde ziyaret etti, hikayelerini, fotoğraflarını, arşivlerini bu kitaba aktardı.

Son derece titiz bir çalışma ve büyük emekler ile güzel eseri hazırlayan Sevgili Doğan Bekin’e şahsım, ailem; ve tüm Savur halkı adına burada hatıraları olan Savur’dan ayrılarak Türkiye’nin ve dünyanın çeşitli yerlerine gitmiş Savurlular ve onların çocukları ve torunları adına candan teşekkürlerimizi sunuyorum.

Savur’daki aile büyüklerimizi tekrar hatırlamak, onları tanımak, eşsiz tarihi, kültürel, mimari zenginliklerini, burada yaşayanların kardeşliği ve insan sevgisini en yüksekte tuttuğunu, eğitim için seferber olduklarını, devlete bağlılıklarını öğrenmek ve zaman tünelinde binlerce yıl geriye gitmenin mutluluğunu heyecanını yaşamak isteyenlerin kitabımızda kendinden bir parça bulacaklarını açık yüreklilikte söylemek istiyorum.

Bu kitap, Savur tarihinin aydınlanmasına ışık tutan kaynak bir eserdir. Tüm bilgiler, dokümanlar ve evrakları ile sabittir. Burada kimler yaşıyordu, ne işle meşguldüler, aileleri kimlerdendi? Hafızanızı yoklayıp dönüp bakmak isteğinizde karşınızda onların hikayelerini, memleket için nasıl bir emek harcadıklarını ve benzeri diğer bilgileri bulacaksınız.

Unutmamak gerekir ki, bir resim bazen kelimelerden daha çok şey anlatır. Bizler bilgilerimizi derleyip toparlarken ulaşabildiğimiz her aileye başvurduk, bize elinizdeki dokümanları, fotoğrafları gönderin, ailenizi tanıtalım, gelecek nesillere bilgilerinizi aktaralım diyerek ricada bulunduk. Yine de Savur için yıllarını veren o güzel insanların henüz ortaya çıkmamış hatıralarına ulaşmamış olabiliriz. Ama bu kasıtlı değildir. Sadece onlar hakkında hiçbir bilgiye ulaşamadığımızdandır.

Savur hakkında tanıtım ve bilgilendirme amaçlı başka kitaplar zaman zaman yayınlandı. Eser sahiplerine emekleri için teşekkür ediyoruz. Ama bazılarında henüz doğrulanmamış eksik ve hatalı bilgiler vardı. “Tarihin Işığında Savur” katibinde bulunan bilgileri kaynak almalarını ve yanlış yayınları en kısa zamanda düzetmelerini rica ediyorum.

Sizlerin de bize yazmak istediğiniz ve ikinci baskıda faydalı olabileceğini düşündüğünüz herhangi bilgi varsa lütfen esirgemeden bizlere ulaştırınız.

Bu kitabın hazırlanmasında bizlere destek olan herkese şahsim, ailem ve araştırmacı yazar Doğan Bekin adına sonsuz şükranlarımı ve en içten saygılarımızı sunarım."

Surgucum CANLI YAYIN BAĞLANTI TALİMATI

noreply@blogger.com (.) — Sat, 6 Jun 2020 19:42:00 +0300

SURGUCUM Yayınımıza Bağlanmak için aşağıdaki talimatı uygulayın.

----------------------------------------------------------------------------

1. ADIM

Yayına Bağlanmanız için size 1. resimde de görüldüğü gibi bir bağlantı LİNKİNİ size göndereceğiz ve o LİNKE tıklayacaksınız.

----------------------------------------------------------------------------

2. ADIM

Yukarıdaki LİNKE tıkladıktan sonra açılan sayfada DİSPLAY NAME boşuğuna ADINIZI ve SOYADINIZI aşağıdaki resimde de görüldüğü gibi yazdıktan sonra MAVİ BUTONA tıklayınız.

----------------------------------------------------------------------------

3. ADIM

Tebrikler yayınımıza bağlandınız.

Ön ve Arka Kameranızı değiştirmek için aşağıdaki CAM/MİC tuşuna basınız.

AZİZ SANCAR KİMDİR?

noreply@blogger.com (.) — Wed, 14 Dec 2016 13:51:00 +0300

AZİZ SANCAR KİMDİR?

Aziz Sancar, (d. 8 Eylül 1946, Savur), Türk akademisyen, biyokimyager, moleküler biyolog ve bilim insanı.

1997 yılından beri Amerika Birleşik Devletleri Kuzey Karolina Üniversitesi, Chapel Hill'de Biyokimya ve Biyofizik Bölümü'nde Sarah Graham Kenan Profesörü olarak görev yapmaktadır. ABD Ulusal Bilimler Akademisi'ne seçilen ilk ABD'li Türk olarak tanınır. Hücrelerin hasar gören DNA'ları nasıl onardığını ve genetik bilgisini koruduğunu haritalandıran araştırmaları sayesinde 2015 Nobel Kimya Ödülü'nü kazanmıştır.

Aziz Sancar’ın geliştirip ismini koyduğu “maxicell” tekniği ile buluşunu yapıp ismini koyduğu “excinuclease/excision nuclease” enzimi terimleri Oxford Biyokimya ve Moleküler Biyoloji Sözlüğü'ne girmiştir.

HAYATI

1946'da Mardin'in Savur ilçesinde, orta gelirli çiftçi ailesinin sekiz çocuğundan yedincisi olarak dünyaya geldi. İlk, orta ve lise eğitimini Mardin'de tamamladı. Lise yıllarında futbolla ilgilendi ancak son sınıfta futbolcu olmaktan vazgeçerek yüksek öğrenimine devam etmek üzere İstanbul'a gitti.

1963 yılında girdiği İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'den 1969 yılında birincilikle mezun oldu. 1969 ve 1972 yılları arasında SAVUR SÜRGÜCÜ SAĞLIK OCAĞIN'da hekimlik yaptıktan sonra bir NATO-TÜBİTAK bursu ile önce Johns Hopkins Üniversitesi, ardından Dallas Teksas Üniversitesi'ne gitti. Dallas'ta üniversitenin moleküler biyoloji programına ve Caude Rupert’ın laboratuvarına katıldı. Bu laboratuvarda Sancar, danışmanı Claud Rupert ile fotoliyaz olarak adlandırılan bir geni kolonlamış ve genetik mühendisliği ile bakterilerde çok yüksek oranlarda çoğaltmıştır. Bu genin kodladığı enzim, ultraviyole ışıkları ile haraplanan DNA'nın onarımını yapar. Bu buluş Dr. Sancar’ın önce yüksek lisans, ardından doktora derecesi (1977) almasını sağladı.

Sancar, 1977-1982 yılları arasında Yale Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde çalıştı. Bu dönemde fotoliyaz enzimi çalışmalarına ara verip nükleotid kesim onarımı araştırmaları başladı. DNA onarımı dalında doçentlik tezini tamamladı. 1997 yılından itibaren araştırmalarını Biyokimya ve biyofizik alanında yaptığı çalışmalarla tanınan Amerika Birleşik Devletleri North Carolina-Chapel Hill'de North Carolina Üniversitesi Biyokimya ve Biyofizik Bölümü'nde Sarah Graham Kenan Profesörü olarak sürdürmektedir.

DNA onarımı, hücre dizilimi, kanser tedavisi ve biyolojik saat üzerinde çalışmalarını sürdüren Sancar, 415 bilimsel makale ve 33 kitap yayınladı. Sancar kanser tedavisinde sirkadiyen saat kullanımıyla ödüller almıştır. 2001 yılında Amerikan Kimya Cemiyeti tarafından verilen Kuzey Carolina Seçkin Kimyager Ödülü'nü almaya hak kazanan Sancar, 2005 yılında bilim dünyasının en prestijli üyelikleri arasında yer alan ABD Ulusal Bilimler Akademisi’ne seçilerek bu akademiye seçilen ilk ABD'li Türk oldu. Bu ödülü aldıktan sonra, ABD'de okuyan Türk öğrencilerine yardım etmek ve Türk-Amerikan ilişkilerini geliştirmek amacıyla eşiyle birlikte Aziz&Gwen Sancar Vakfı'nı kurarak ABD'nin Kuzey Carolina eyaletinde "Carolina Türk Evi" isimli bir öğrenci misafirhanesi açtı. 2006 yılında Türkiye Bilimler Akademisi’ne asli üye olarak seçildi.

2015 Nobel kimya ödülü, Anıtkabir Müzesi
Sancar, DNA'nın onarılması ile ilgili yaptığı çalışmalardan dolayı ABD'li Paul Modrich ve İsveçli Tomas Lindahl ile birlikte 2015 Nobel Kimya Ödülü'ne layık görüldü. Bu üç araştırmacı 30 yıldan uzun süre birbirlerinden bağımsız olarak ve büyük oranda bakteri hücrelerinde çalışmaktadır.Sancar nükleotid kesim onarımı alanında buluşlar yapmış, Tomas Lindahl ve Paul Modrich ise diğer DNA onarımı mekanizmaları olan bazı kesim onarımı ve yanlış eşleşme onarımını keşfetmişlerdir. Aydınlattıkları temel mekanizmalar daha sonra insanlar dahil olmak üzere kompleks organizmalarda da gösterilmiştir. Örneğin, nükleotid kesim onarımı bozuklukları ile deri kanserleri arasında doğrudan nedensel ilişki bulunmuştur. Sancar’a, İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından verilen Nobel Kimya Ödülü Alfred Nobel’in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık'ta düzenlenen törende verildi. Ödül, İsveç Kralı XVI. Carl Gustaf tarafından takdim edildi. Sancar “beni ödüle götüren Atatürk’ün ve Türkiye Cumhuriyetinin yaptığı eğitim devrimidir. Dolayısıyla bu ödülün sahibi Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti’ni temsil eden Anıtkabir Müzesi'dir” diyerek Nobel Ödülü ile madalya ve sertifikasını Anıtkabir'e teslim etmiştir. Ödül, Anıtkabir'deki Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi'nde kendisine ayrılan özel alanda sergilenmektedir.

ÖZEL YAŞAMI

Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri çifte vatandaşlığa sahiptir. Biyokimya profesörü Gwen Boles Sancar ile evlidir.

ÖDÜLLERİ VE BAŞARILARI

* ABD Ulusal Bilim Vakfı (National Science Foundation) Genç Araştırmacı Ödülü (1984)
* Amerikan Fotobiyoloji Derneği (American Society for Photobiology) Ödülü (1990)
* ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü (National Institutes of Health) Ödülü (1995)
* TÜBİTAK Bilim Ödülü (1997)
* ABD Fen ve Sosyal Bilimler Akademisi (American Academy of Arts and Sciences) Ödülü (2004)
* ABD Ulusal Bilimler Akademisi üyesi (2005)
* TÜBA (Türkiye Bilimler Akademisi) üyesi (2006)
* Vehbi Koç Ödülü (2007)
* Nobel Kimya Ödülü (2015)

Kaynak:
https://tr.wikipedia.org/wiki/Aziz_Sancar

Bu Nobel Türkiye’nin

noreply@blogger.com (.) — Wed, 14 Dec 2016 13:38:00 +0300

Nobel Kimya Ödülü’ne layık görülen Prof. Dr. Aziz Sancar, “Ben bu ödülü memleketime ve Cumhuriyet devrinin başlattığı eğitime borçluyum” dedi ve ekledi: “Genç beyinlere tavsiyem, hiç yılmasınlar, dış ülkelere gitsinler, çalışsınlar fakat benim yaptığımı yapmayıp, Türkiye’ye dönsünler!”

İsveç Kraliyet Bilim Akademisi’nin Nobel Kimya Ödülü’ne layık gördüğü Prof. Dr. Aziz Sancar, kendisini Nobel’e götüren sürecin temel harcının ABD’de değil, Türkiye’de atıldığını belirtti.

Halen Chapel Hill kasabasındaki Kuzey Carolina Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyokimya ve Biyofizik Bölümü’nde çalışmalarını sürdüren Sancar’ın Nobel’e giden hayat hikâyesi oldukça ilginç kesitler taşıyor. Hasar gören DNA’nın onarımıyla ilgili mekanizmaları ortaya çıkaran çalışmasıyla bu büyük ödüle layık görülen 69 yaşındaki Sancar, “Sağ olsunlar, annem-babam okumaya büyük önem verirdi” diyerek ailesini hürmetle anıyor. Bilimsel araştırmalar yapmaya daha İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’ndeyken merak saldığını söyleyen ve doktora için 1977’de yurtdışına giden Sancar’a göre, kendisini Nobel’e götüren sürecin temelleri buna rağmen aslında ABD’de değil, Türkiye’de atıldı. Sancar, bunu şu sözlerle dile getiriyor:

‘TEMELİ VEREN TÜRKİYE’

“Biz genelde memleketimizi tenkit etmeyi severiz. Fakat bizim memlekette çok güzel bir eğitim var. Türkiye’de ilkokulumuz, ortaokulumuz, lisemiz, üniversitelerimiz bedavadır. Bana bu imkânlar sağlandı. Türkiye’de üniversitede okurken, orada gördüğüm eğitim, buradaki üniversitelerin seviyesindeydi. Türkiye bizlere çok güzel eğitim sağlıyor. Bunu Amerika’da yapamazsınız. O bakımdan ben bu ödülü memleketime ve Cumhuriyet devrinin başlattığı eğitime borçluyum. Ben buraya geldim başarılı oldum ama bana bu temeli veren Türkiye’deki eğitimdi. Ben buraya 1974’te geldim, o geldiğim dönemde Türkiye’nin bugünkü imkânları yoktu. Fakat Türkiye beni hazırlamıştı. Buraya geldiğimde araştırma yapabilecek düzeydim.”

‘GENÇLER, ÜLKENİZE DÖNÜN’

Genç beyinlere “hiç yılmamaları” tavsiyesinde bulunan Sancar, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Dış ülkelere gitsinler, oraları görsünler, çalışsınlar fakat benim yaptığımı yapmasınlar. Türkiye’ye dönsünler. Ben dönemezdim. Askerliği yaptıktan sonra Dicle Üniversitesi’nde bir hekimle görüştüm, oradaki imkânlara baktım, sadece Dicle Üniversitesi’nde değil Hacettepe’de bile, o dönem istediğim araştırmaları yapamazdım. O nedenle dönmedim. Ama şimdi Türkiye çok değişti. Tavsiyem, evet buraya gelin, burayı görün ama sonra Türkiye’ye dönün.”

‘TÜRKİYE 10 YILDA AVRUPA’YI YAKALAR’

Türkİye’de çok yetenekli bilim insanları bulunduğuna işaret eden, Avrupa ve Amerika’da başka çok başarılı, pırıl pırıl Türk bilim insanları da bulunduğunu belirten Prof. Dr. Aziz Sancar, şöyle konuşuyor: “Türkiye devleti bilime büyük yatırım yapıyor. O bakımdan ben ümitliyim. Gelecek 10 yıl içinde sanırım Avrupa düzeyine yakın oluruz. Amerika’da Nobel ödülü alabilecek düzeyde araştırmalar yapan insanlarımız var. İnşallah onlar da kazanırlar. Ümitliyim, inşallah başka Nobel ödülleri alanlarımız olur.”

‘KOCAM ABD İÇİN MÜTHİŞ ÖRNEK’

SANCAR’ın eşi Gwen Sancar ise, konuya bir göçmenin başarı hikâyesi olarak bakıyor. Gwen Sancar, “Eşimin başarısı, bu ülkeye gelen göçmenlerin ne yapabileceği, nasıl katkı sunabileceği noktasında müthiş bir örnek. Göçmenlerin ABD’de bilime, dünya bilimine katabileceklerini göstermek açısından bu büyük bir olay” diye yorumluyor.

‘TÜRK’ÜM O KADAR’

Kendisine birçok medya kuruluşundan ulaştıklarını ve bundan memnuniyet duyduğunu belirten Sancar, ancak bazı sorulardan ve sosyal medyada kökenine ilişkin yorumlardan rahatsızlık duyduğunu dile getirdi. İngiliz yayın kuruluşu BBC’nin aradığını aktaran Sancar, “Sordukları ilk soru ‘Arap mısınız, kısmen mi Türk’sünüz’ oldu. ‘Arapça ve Kürtçe konuşmuyorum, ben Türk’üm’ dedim. Güneydoğulu olunca bundan kaçamıyorsunuz ama kendimi öyle biliyorum, BBC’ye de söyledim size de öyle söylüyorum” diye konuştu.

CUMHURBAŞKANI TEBRİK ETTİ

CUMHURBAŞKANI Recep Tayyip Erdoğan, Prof. Dr. Aziz Sancar'ı telefonla arayarak tebrik etti. Erdoğan, Sancar’a bundan sonraki ilmi çalışmalarında da başarılar dilerken, Sancar ise Cumhurbaşkanı’na nezaketinden dolayı teşekkürlerini sundu.

HOCA SAVUR’DA ZATEN EFSANE

Prof. Dr. Aziz Sancar’ın Nobel Kimya Ödülü’nü kazanması memleketi, Mardin’in Savur ilçesinde büyük mutlulukla karşılandı. Savurlular şimdi “gurur kaynağımız” dedikleri Sancar’ı bağırlarına basmak için ağırlamayı bekliyor.

Mardin’in Savur ilçesi bayram yeri gibi. Prof. Dr. Aziz Sancar’ın 2015 Nobel Kimya Ödülü’nü konuşuyor herkes; evde, çarşıda, kahvede. Tüm ilçe diyor ki, “Evladımız, kardeşimiz, arkadaşımızdır. Toprağımızın insanı, gurur kaynağımızdır.” Aziz Sancar’ı bağırlarına basmak için Savur’a bekliyorlar. Nobel alması hiçbirini şaşırtmamış. Ta, 40 yıl önce ilk görev yeri Savur’a bağlı Sürgücü Bucağı Sağlık Ocağı’nda çalışırken efsane olmuş. Malzeme yetersizliğine rağmen yaptığı ameliyatlarla çok hayat kurtarmış.

KİTAPLARI ODASINDA

Aziz Sancar’ın doğup büyüdüğü evdeyiz. Kuzeni HDP Mardin Milletvekili Prof. Dr. Mithat Sancar, adını Aziz Sancar’ın babasından alan yeğeni Abdülgani ve eşi Mehtap Sancar, kuzeni Emine Sancar ile çocukluk arkadaşları Nezir Yavuz, Muhsin Ayaz, komşusu Hamide Erol bizi sevinçle karşılıyorlar. Mardin taşından yapılmış evi, Aziz Sancar’ın babası Abdülgani Bey yapmış. Doğduğu ve ders çalıştığı odada ders kitapları duruyor. Hepsi, “Gurur duyuyoruz. Kürt, Türk, Arap fark etmez” deyince Abdülgani Sancar, duvardaki bayrağı işaret edip “Biz Türk’üz, anadilimiz Arapça” diyor.
Mithat Sancar, konuşuyor: “Savur’da Kürt-Arap ayrımı yoktur, Bajari-Gundi yani şehirli-köylü ayrımı vardır. Araplara Bajari denir. Ailemiz gibi Aziz Bey de Bajari yani şehirlidir. Araplar da Kürtlere Gundi yani köylü der.”
Aziz Sancar’ın etnik kimliğinin araştırılıp tartışılmasını ayıplıyor. “Aziz Bey duysa çok üzülür. Anadili Arapça olsa da toprağımızın insanı demek doğru olur. Zaten göç nedeniyle köylü-şehirli ayırımı da ortadan kalktı.”

GWEN, GÜVEN YENGE OLMUŞ

Orta yaş üstündeki Savurlular, Aziz Sancar’ın ortaokul ve lise yıllarından itibaren ne kadar çalışkan olduğunu anlatıyorlar. Bir kısmı, “O kadar çok ders çalışıp kitap okurdu ki gençliğini yaşayamadı” diyor. Savurspor’dan arkadaşı Edip Özsoy, “Hakiki kaleciydi. Pehlivan gibiydi. Televizyonda gördüm, yaşlanmıştı.” Kuzeni Emine Sancar ise “Güven Yenge (Aziz Sancar’ın ABD’li eşi Gwen’i kastediyor) bir gelişinde bize anlatmıştı. İlim, fen için çocuk istememiş. Bu yüzden çocukları olmamış.”

ÇALIŞKANA DOLAR FONU

Savurlular, gururla diyorlar ki, “Sancar, ünlü bir bilim adamı olsa da asla unutmadı halkını. Aslını inkâr etmedi.” Savur Lisesi’nde çalışkan öğrencilere dolar üzerinden fon ayırdığını söylüyorlar.
Komşusu Hamide Erol: “Aziz Bey’in adını duyunca heyecanlanmamak mümkün mü? Ben dâhil yüzlerce Savurluyu evinde tedavi etti, derdine derman oldu.”

‘AZİZ HEP ÇALIŞTI’

ARKADAŞLARINDAN Muhsin Ayaz anlatıyor: “Gençliğimizde biz eğlenirken Aziz uyku nedir bilmeden ders çalıştı. İstediği fakülteyi seçecek derecesi varken tıp tercih etti. Şimdi gurur duyuyoruz ama keşke Türkiye yetiştirdiği bu beyne sahip çıksaydı, ABD almasaydı. Neden aynı imkânlar Türkiye’de yok? Neyse ki bütün insanlığın derdi kansere karşı buluş yaptı. Bundan daha büyük hizmet, gurur ne olabilir?”

DEVLETE HER KADEMEDE HİZMET ETTİLER

Aziz Sancar’ın amcası, 1937’de Savur Belediye Başkanlığı da yapan Şevket Sancar, 1932’de genç Türkiye Cumhuriyeti zamanı, Almanya’dan ‘Savur Tayyaresi’ olarak bilinen savaş uçağı ‘Yunkers’lerden bir tane satın alıp THK’ya bağışlayanlar arasında.
Sancar’ın babası Abdülgani Sancar çiftçi. Annesi Meryem Sancar, ev kadını. 8 öz, üç üvey kardeş. Aziz Sancar, kardeşlerin 7’ncisi.

En büyük ağabeyi Kenan Sancar, 1985’te Diyarbakır Jandarma Bölge Komutanı, emekli tuğgeneral. Kurmay olmadığı halde Tuğgeneral olan ender albaylardan.

Ağabeyi Tahir Sancar, emekli Yarbay. Küçük kardeşi Hasan Sancar, makine mühendisi.

Ablaları Yıldız, Edibe, Seyran Sancar ev kadınları.

Ağabeyi Orhan Sancar, emekli işçi.

‘AZİZ YAKINDA KANSERE DE ÇARE BULUR’

MARDİNLİ Prof. Dr. Aziz Sancar'ın Nobel Ödülü'nü alması, İzmir'in Seferihisar İlçesi'nde yaşayan ağabeyi emekli Tuğgeneral Kenan Sancar'a da büyük sevinç yaşattı.Kenan Sancar (83) şunları anlattı:
"Ben subay olduktan sonra Aziz'i Ankara’ya yanıma aldım. İlkokul üçüncü sınıftan itibaren yanımda okudu. Ortaokul ve lise eğitimini tekrar Savur'da yaptı. Böyle bir başarı elde edeceği zaten belliydi. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'ni dereceyle bitirdikten sonra Mardin'e döndü. Savur'un köyünde iki yıl sağlık ocağında doktorluk yaptı. Burada hasta köylüler için Kürtçe öğrendi."

‘ÖNCE REDDETTİ’

Yaklaşık iki yıl Mardin Savur'da kaldıktan sonra TÜBİTAK'ın bursuyla kardeşinin ABD'ye gittiğini anlatan Kenan Sancar, kardeşinin en son bir ay önce eşiyle Seferihisar'a yanına geldiğini de anlatan Kenan Sancar, o günkü sohbetlerini de şöyle anlattı:
"Bilim çalışmalarıyla ilgili fazla bir konuşma da yapmadı. Sadece isminin Nobel için geçtiğini söyledi. Bu kadar önemli bir olayı, 'bakalım ne olacak' sözleriyle, geçiştirdi. Kansere karşı bilimsel araştırmalarını sorunca, ‘Bir bomba patlatabiliriz’ dedi. Onunla gurur duyuyorum. Kanser tedavisi için de kendisinden bir başarı bekliyorum. Aziz kısa zamanda ona da bir çare bulacaktır. Bizim için onun başarılı olması, özel bir durum değil çünkü kendisi dünyadaki üç önemli isimden birisidir."

Kaynak:
http://www.hurriyet.com.tr/bu-nobel-turkiyenin-30267911

MARDİN'DEN HABERLER Ocak 2011

noreply@blogger.com (.) — Sat, 15 Sep 2012 23:59:00 +0300

Sürgücü Beldemizin Sorunları 2012

Adliye Koridorlarından Sergi Salonuna .(30.12.2010)

Yeni Sürgücü Sağlık Ocağı 2011 yılının ilk aylarında hizmet verecek.(26.12.2010)

Ressam Mahmut ADANIR'IN RETROSPEKTİF RESİM SERGİSİ ne yoğun ilgi.(26.12.2010)

Çorumdan MYO dan Sürgücü Çok Programlı Lisesine Dostluk Köprüsü.(26.12.2010)

Çorum Meslek Yüksek Okulundan Sürgücü Lisesine Kitap Bağışı(26.12.2010)

Sürgücü Beldesinde ‘Kent Park’ projesi hayata geçiyor(26.12.2010)

Sürgücü Belediyesi Kent Park Projesi için uygun yer bulma arayışına girdi.(18.09.2010)

Sürgücü Videolarını En Yüksek kalitede Facebook Sayfamızda izleyebilirsiniz.(18.09.2010)

Sitemizdeki Fotoğrafları ve Videoları sorunsuz izleyebilmek için tek ÇÖZÜM.(15.08.2010)

Vefatının 6. yıldönümünde H. Seyfeddin AYAZ'ı rahmetle anıyoruz.(29.06.2010)

Sürgücü Belediye Başkanımız Sayın Fikri ÖKMEN’in babası vefat etti.(21.06.2010)

Amcamız Mele Maruf CAYNAK, Kalp krizinden hayatını kaybetti.(20.06.2010)

Batman Turizm Derneği'nden Mehmet Masum Süer'e plaket.(20.06.2010)

Mehmet Masum SÜER, Büyük ilgi gören Batman Sergisini Değerlendirdi.(20.06.2010)

Batman Çağdaş gazetesi Yazarı, Masum SÜER' in Sergisini Yorumladı.(20.06.2010)

Hemşehrimiz Mehmet Masum Süer'den Batmanda HasanKeyf Sergisi.(17.05.2010)

Tek Yön Uygulamasına Vatandaş İsyanı.(08.05.2010)

Ezgi Kardeşlerinin Derdine Düştü.(08.05.2010)

Midyat'ta Mardin Life Rüzgari.(08.05.2010)

Bilişim Teknoloji'si İnkılap'ta.(08.05.2010)

Belediyespor'da Hedef 3. Lig.(08.05.2010)

Ulya'nın müthiş serüvenleri.(08.05.2010)

Mardin'e zaman yolculuğu.(08.05.2010)

Üç Dilde Mevlüt Okundu.(08.05.2010)

Sürgücüde, Arasan Alabalık ve Aile Çay Bahçesi hizmete girdi.(27.04.2010)

Sürgücü İlköğretim Okulu 23 Nisan 2010 Etkinikleri.(27.04.2010)

Fosfat Fabrikasını Kapattık, Her Yıl İthalat Yapıyoruz.(25.04.2010)

Dünyanın En Uzun Adamının Belgeseli Çekiliyor.(25.04.2010)

Neden çabuk yorulduğunuzu biliyor musunuz?.(25.04.2010)

Anne sütü 40 çeşit kanser hücresini öldürüyor.(25.04.2010)

Milli Piyango Çekilişi Mardin'de yapılacak.(25.04.2010)

Gülben Ergen Mardin'de okul yaptırıyor.(25.04.2010)

Mardin'de Turizm Yatırımları Artıyor.(25.04.2010)

Mardin’de Öykü Atelyesi Çalışması.(25.04.2010)

Danirmarka'nın Yunuslara Vahşeti.(25.04.2010)

'Bıttım sabunu' lüks otellere girdi.(25.04.2010)

Bilge Köyü'nde Buruk Bayram.(25.04.2010)

Medresede ilk ders heyecanı.(25.04.2010)

1936 verileri ve 1956 değişiklikleriyle Yerleşim Birimleri Haritası.(13.04.2010)

Türkiye'nin En Büyük Fosfat Rezervi 17 Yıldır Atıl durumda.(10.04.2010)

Bakırköy Musiki Vakfı Korosu Mardinlileri Büyüledi.(10.04.2010)

Peygamber Sevdalıları Mardin'de Salona Sığmadı.(10.04.2010)

MÜSİAD’ın Kan Bağışı Kampanyasına Büyük İlgi.(10.04.2010)

Kızıltepeli Öğrenciler Sınav Yerlerine Uğurlandı.(10.04.2010)

Mardinliler TTNET Avantajlarıyla Buluşuyor!.(10.04.2010)

TRT'nin Arapça Kanılına Mardin'den Övgü.(10.04.2010)

Mardin'de Zeytin ve zeytin yağı üretimi.(10.04.2010)

Kanalizasyon suyu içilebilir hale gelir mi.(10.04.2010)

Ömerli'de pens teli üretimine başlandı.(10.04.2010)

Derinsu Köyü, yeni okuluna kavuştu.(10.04.2010)

Yüksel den öğrencilere YGS Mesajı.(10.04.2010)

Beyaz Peynir Bereketi Yaşanıyor.(10.04.2010)

DİKA vatandaşın ayağına gidiyor.(10.04.2010)

Meşenin yaşam hırsı.(10.04.2010)

Kızıltepe Teknik Ve Endüstri Meslek Lisesinin Büyük Başarısı.(04.04.2010)

İşadamı Mehmet Konuş’un Yaptıracağı Okulun Temeli Atıldı.(04.04.2010)

“Mardin Okuyor” Kampanyası İle Çocuklar Okumayı Sevdi.(04.04.2010)

ÖSYM'nin mağdur ettiği öğrencilere Belediye sahip çıktı.(04.04.2010)

Kızıltepeli gençler üniversite sınavına Kıbrıs'ta girecek!.(04.04.2010)

Kansere karşı, fast food'a 18 yaş sınırı getirilsin önerisi.(04.04.2010)

Mardin Valiliği’nden Tarihe Işık Tutacak Bir Eser.(04.04.2010)

Mardin'de Geleceğin Tiyatrocuları Yetişecek.(04.04.2010)

Meclis Araştırma Komisyonu Midyat'ta.(04.04.2010)

Kaymakamdan Halk Eğitime Ziyaret.(04.04.2010)

Ayanoğlu`na şükran plaketi.(04.04.2010)

İnkılap'ta bilişim bayramı.(04.04.2010)

Haberlerden Seçmeler:

Descanse En Paz...On-Lin.(17.08.2009)

On-line cemetery serves town.(14.8.2009)

Hemşehrimiz Yusuf ERDEM Avrupa Parlamentosu Milletvekilliği Aday Adayı.08.04.2009)

Diyarbakır'dan İnşaatla Çıktı, 100 Milyon Dolara 'Outlet İtalyan' Yapacak.(12.10.2008)

İnternetten e-Fatihayı en çok Gurbetçiler sevdi..........(24.09.2008)

Kanın Gizli Tarihi REŞO KURİ Kitabı - Adnan FIRAT...(23.09.2008)

Nimet GÜL'ü genç yaşta kan kanserinden kaybettik.(23.09.2008)

Kızıltepe'li Şakir ALDEMİR, Hayatını Kaybetti......(21.09.2008)

Sürgücü Lisesi'nde Öğretmen Yetersizliğinden ...(12.09.2008)

Sürgücü Beldesi, SADEBAL Ailesi için yasta......(12.08.2008)

Sürgücü Treni, Mardin Life Dergisi'nin 2....(11.06.2008)

Mardin Life Dergisi yayınına başladı.......(06.02.2008)

Mardinli Çocuklar bayramı erken kutladı.(10.10.2007)

İnternetten Online Fatiha Dönemi...(24.09.2007)

SÜRGÜCÜ BELDEMİZİN SORUNLARI

noreply@blogger.com (.) — Sat, 15 Sep 2012 02:30:00 +0300

Bir şehrin içinde yaşayan belki alıştığından mı belki bakış açısının ve algılama körelmesinden mi o yerle ilgili olumlu ya da olumsuz durumları algılayamıyor. Bu sebeple yanlışları ve doğruları görüpte tespitler yapması imkansız oluyor. Nasıl ki bir resme uzaktan bakılınca güzel veya çirkin olduğu anlaşılıyorsa. Bir şehrin olumsuz yanları ancak dışarıdan gelen biri daha iyi görüp doğru tespitler yapması mümkün oluyor.
Bahsetmek istediğim olumsuzluklar Midyat ilçemiz hariç, başta Mardin merkez olmak üzere bütün ilçe ve beldelerimizde mevcuttur. Belde ve ilçelerimizde ileriye gidiş değil de geriye dönüş var adeta. Bu olumsuz durumu hem alt yapıda, hemde çarpık yapılaşmalarda, gerekse tarihi ve doğal güzelliklerinin yok olması noktasında her ilçe ve beldede görebilmeniz mümkündür. Aslında hepimiz bu olumsuzlukları görebiliyoruz. Ama ya cesaret edip de dile getiremiyoruz. Ya da tek duyarlı ben miyim diye işin içinden sıvışıp kaçıyoruz.

Memleketime 1500 km lik uzakta olmama rağmen 10 yıldan fazla zamandır Sürgücü Beldemizin sorunlarını dile getirmek ve onların çözülmesi için Surgucum u kurdum. Zamanında bu site için çok şevkle ve heyecanla çalıştım. Ancak 2010 dan sonra her şeyin gitgide geriye doğru gittiğini görünce bunu bırakmak zorunda kaldım. Çünkü hiç bir fedakârlık heyecansız ve şevksiz olmuyor. Sürgücü Beldemizde tespit ettiğim bu olumsuzluklardan bazılarını burada kısaca sıralayacağım.

1- Savurun ilçesinin en güzel derelerinden ve bir kaç köye hayat veren Sürgücü Çayına 2010 senesinde belediye kanalizasyon suyunu akıttı. Bu nedenle Sürgücü çayı artık bir kilometre öteden bile pis pis kokmaktadır. Bırakın insanların o dereden su içmeyi, tarlaların o su ile sulanması bile sakıncalıdır. Derede artık bir tane bile balık göremezsiniz. İleride başta sıtma ve kolera gibi hastalıkların bu çayın geçtiği köylerden baş göstermesi an meselesi.

2-Sürgücü Beldesinde 2 yıldır kilit taş üretim atölyesi kurulmasına rağmen şimdiye kadar Sürgücünün hiç bir sokağına bir adet kilit taşı döşenmiş değildir. Sürgücünün tüm yolları sokakları yazın beyaz toprak ve tozdan geçilmiyor. Kışın ise her taraf adeta çamur deryasını andırıyor.

3-Bırakın sokakları caddeler ve sokaklar bile hayvan gübresinden geçilmiyor. Eski okulun bahçesi yani öğretmen lojmanları çöpten ve pislikten geçilmiyor.

4-Sürgücünün Tarihi mekânlarından Pir İsa Türbesi onarım adı altından içi dışı siyah çimento ile sıvandı. Şu anda burası için Tarihi bina demeye bin şahit lazım.

5-Geçmişte Mardinin siyasi hayatının önemli aktörlerinden Fendi Ağanın oğlu İsa ağa tarafından yaptırılan 200 Yıllık bir geçmişe sahip olan tarihi ve su değirmeni kesme taşları yağmalayanlar tarafından yarısı yıkılmıştır. Bunun onarılması için bir Allahın kulu sahip çıkmamaktadır.
6-Gene aynı şekilde 1920 li yılların Mardinin sayılı siyasi ve iktisadi aktörlerinden Ahmet Ağa tarafından yaptırılan Tarihi kasırlar, Yazlık kasır, Tarihi hamam ve Tarihi köprü bakımsızlıktan ve kötü kullanımdan dolayı yıkılmak üzere. Restore edileceği günleri bekliyor.

7-2010 yılında eski İlçe Milli Eğitim Müdürümüz Mehmet Aslan bey öğrenci fazlalığı nedeniyle yetersiz olan Sürgücü İlköğretim okuluna ek bir İlköğretim okulu yapmak için bir yıl boyunca okul alanı için arsa aradı ama bir Allahın kulu arsasını ya satmadı yada satan da fahiş fiyat istediğinden bu girişimden vazgeçildi.

8-Geçmişten beri Beldemizin ortak malları olan meydanlara, caddelere ve sokaklara yönelik işgaller devam etmektedir. Beldede mevcut bir imar planı olmasına rağmen isteyen belediyeden izin almadan istediği yere betondan 4 katlı ev yapmaktadır. Buda Mardin’e özgü mimari hukukuna özgü pencere hukuku diye tabir edilen kurala riayet edilmemektedir. Yeni betondan yapılmış evler tarihi binaların önünü kapatmış bulunmaktadır.

9-3 yıl önce Sürgücünün aşağı Mahallesindeki Caminin yanında taziye evi ve kuran kursu yapımı için bir iş adamımız arsa aldı. Sözde bir yıl içinde buranın inşaatına başlanacaktı. Ama kaç yıldır ne soran var nede ilgilenen var bu konuyla ilgili.

10-Sürgücü Beldemizin başta Türkiye olmak üzere dünyaya açıldığı iki kapısı var. Oda biri Mardin biri Diyarbakır dır. Sürgücüden bu iki şehre belde halkının ulaşımı köy minibüsleri ile sağlanıyor. Normalde beldeden her gün her bir şehir için iki minibüslük yolcu olmasına rağmen tek minibüsle ulaşım sağlanıyor. Böyle olunca da gidiş veya dönüşlerde yolcular minibüsün içinde adeta balık istifi gibi yolculuk yapıyor. Balık istifi yolculuk yapanlar gene şanslı olanlar. Çünkü yer bulamadığı için Diyarbakır veya Mardin de kalmak zorunda kalanlar da cabası. Aslında belediye Savur ilçemiz için yaptığı gibi yarım otobüslerle Mardin veya Diyarbakır’a ulaşımı sağlaması gerekir.

Bütün bu saydığım belli başlı sorunları aslında herkes görüyor ve herkes biliyor. Ama çözüm noktasından kimse herhangi bir girişimde bulunmuyor. Herkes topu belediyeye atıyor, belki kendilerince haklılar ama en önemlisi Milletvekillerimiz bile neredeyse her hafta siyasi propaganda yapmak için Beldemize geldikleri halde olup biten ile ilgili hiçbir girişimde bulunmuyorlar. Bir milletvekilimiz dahi bu halk niçin bu toz dumana bu çamura maruz kalıyor diye tek kelime etmiyor.
Mehmet AYAZ
Surgucum

SÜRGÜCÜ'DEN HABERLER 2009

noreply@blogger.com (.) — Sat, 6 Aug 2011 21:06:00 +0300

2009 HABERLERİ - 2008 HABERLERİ - 2007 HABERLERİ - 2006 HABERLERİ - 2005...2000 HABERLERİ
---------------------------------------------------------------------------------------------

Genç MÜSİAD, Sürgücü İlköğretim Okulu'na Bilişim Sınıfı Açtı.(23.01.2011)

Mehmet Masum Süer'in Fotoğrafları Uluslararası bir Dergide günün fotoğrafları seçildi.(31.12.2010)

Adliye Koridorlarından Sergi Salonuna .(30.12.2010)

Yeni Sürgücü Sağlık Ocağı 2011 yılının ilk aylarında hizmet verecek.(26.12.2010)

Ressam Mahmut ADANIR'IN RETROSPEKTİF RESİM SERGİSİ ne yoğun ilgi.(26.12.2010)

Çorumdan MYO dan Sürgücü Çok Programlı Lisesine Dostluk Köprüsü.(26.12.2010)

Çorum Meslek Yüksek Okulundan Sürgücü Lisesine Kitap Bağışı(26.12.2010)

Sürgücü Beldesinde ‘Kent Park’ projesi hayata geçiyor(26.12.2010)

Sürgücü Belediyesi Kent Park Projesi için uygun yer bulma arayışına girdi.(18.09.2010)

Sürgücü Videolarını En Yüksek kalitede Facebook Sayfamızda izleyebilirsiniz.(18.09.2010)

Sitemizdeki Fotoğrafları ve Videoları sorunsuz izleyebilmek için tek ÇÖZÜM.(15.08.2010)

Vefatının 6. yıldönümünde H. Seyfeddin AYAZ'ı rahmetle anıyoruz.(29.06.2010)

Sürgücü Belediye Başkanımız Sayın Fikri ÖKMEN’in babası vefat etti.(21.06.2010)

Amcamız Mele Maruf CAYNAK, Kalp krizinden hayatını kaybetti.(20.06.2010)

Sürgücü Belediyesi 2009 Halk Toplantıları - VİDEO 4 BÖLÜM.(20.06.2010)

Batman Turizm Derneği'nden Mehmet Masum Süer'e plaket.(20.06.2010)

Mehmet Masum SÜER, Büyük ilgi gören Batman Sergisini Değerlendirdi.(20.06.2010)

Batman Çağdaş gazetesi Yazarı, Masum SÜER' in Sergisini Yorumladı.(20.06.2010)

Hemşehrimiz Mehmet Masum Süer'den Batmanda HasanKeyf Sergisi.(17.05.2010)

Sürgücüde, Arasan Alabalık ve Aile Çay Bahçesi hizmete girdi.(27.04.2010)

Sürgücü İlköğretim Okulu 23 Nisan 2010 Etkinikleri.(27.04.2010)

Sürgücü Beldesi, 20 yıl sonra tekrar PTT acentasına kavuşuyor.(27.02.2010)

40 yıl önce Sürgücü de Nüfus Müdürlüğü Hizmet Veriyordu.(27.02.2010)

Hemşehrimiz M. Masum Süer'in fotoğrafları Hasankeyf takviminde.(24.01.2010)

Sürgücü Çok Programlı Lisesi'nin Web Sayfası Hizmete Girdi.(23.01.2010)

Ne demek Mardinizm? yazısı Mardinlife.com da.(17.01.2010)

İletişimde Hangisi? Mektup mu, E-mail mi, yoksa Facebook mu?.(02.01.2010)

Sürgücü İlköğretim Okulunda Yerli Malı Haftası Kutlmaları.(26.12.2009)

Sürgücü de Yeni Yıl Kutlamaları & Roj u Şeva Ser Salé.(26.12.2009)

Fotoğraf Sanatçısı Mehmet Masum SÜER'in Fotoğrafına büyük ilgi.(18.11.2009)

Ramazan ERGİN, TRT 6 Şeş'in Keskesor Programına Konuk Oldu.(02.11.2009)

Sürgücü, Dengızan ve Kırkdirek de Çekilen Büyü Filmi.(29.10.2009)

Yazar Ramazan ERGİN’in web sayfası, yayın hayatına başladı.(29.10.2009)

Ressam Mahmut ADANIR'ın sanatsal çalışmaları artık internette.(18.10.2009)

2009 SBS Sınavında Sevda ÖKMEN Mardin'in Gururu oldu.(18.10.2009)

Hemşehrimiz Mehmet Masum Süer’den yeni bir kitap.(11.09.2009)

İstanbuldaki Sürgücülüler Hangi Meslek ile Meşguldürler?.(08.10.2009)

Sitemizdeki yazılarına 9 ay önce ara veren, Şükrü ADANIR'dan mesaj var.(04.10.2009)

Sürgücü'nün Nemrut ve Ramses Tapınaklarını andıran Kutsal dağları.(29.09.2009)

Bu resim neleri anlatır? Neleri anlatmaz ki?.(28.09.2009)

2009 Sürgücü, Savur, Mardin, Kızıltepe, Bismil, Gezisi ve İzlenimlerim.(19.09.2009)

30 Yıllık Sağlık Ocağı Bakımsızlıktan Ahıra Dönüştü.(19.09.2009)

Sağlık Ocağıydı Ahır Oldu.(19.09.2009)

2009 da Sürgücü Beldesinde Çekilen Videolar (Ropörtajlar, Geziler).(15.09.2009)

Sürgücü Beldesinde, Belde içi Ana Yollar 20 m eninde genişliyor.(14.09.2009)

Mehmet Masum Süer'in, Hasankeyf için kurduğu Site 10. Yaşına Girdi.(13.09.2009)

http://mehmetayaz.blogspot.com/2009/09/wwwsurgucumcom-u-sadece-turkiye-degil.html

Sürgücü de, Bir Zamanlar Şeyh Ahmet Şenlikleri vardı.(13.09.2009)

Gerçek Dostluklar üzerine Yazılmış bir kaç yazı.

Sürgücü Beldesini, idare edecek Belediye Başkanı'nın Kriterleri ne olmalı.(12.09.2009)

Sürgücü den Yansımalar.(11.09.2009)

Yeni İmar Planıyla Sürgücüdeki Sokak, Cadde ve Meydan İşgalleri Son buluyor.(30.08.2009)

Sürgücü Beldesi'nin kaderi değişiyor. 100 Yıllık sorunlar gideriliyor.(30.08.2009)

Sürgücü için 2009 Yılı Namaz Vakitleri ve İmsakiye.(29.08.2009)

Sürgücü Belediyesinden 200 Muhtaç aileye Gıda Yardımı.(24.08.2009)

Sürgücü Belediye Başkanı Fikri ÖKMEN İle Ropörtaj (VİDEO).(16.08.2009)

Mezarlıkta Fatiha dönemi internete taşındı.(12.08.2009)

Sürgücü de Şeyh Pir İsa Türbesinin Restorasyonu Gerçekleştirildi.(09.08.2009)

Sürgücü Beldesinde, "1. Sürgücü Kayısı Festivali" Sona Erdi.(06.07.2009)

Mehmet AYAZ: Mayami'den değil, Mardin'den ev al.(19.06.2009)

Mehmet Masum SÜER’e Başkan Osman BAYDEMİR’den Plaket.(02.06.2009)

Sürgücülüler, UZAY'a Çıkar mı?.(25.05.2009)

Sürgücü Beldesi Sonunda (Vitamin) Eczanesine Kavuştu.(24.05.2009)

Sürgücü Eski Belediye Başkanı Zeyniye ÖNER'in Tedavisi Sürüyor.(04.05.2009)

17. Geleneksel Mimar Sinan Resim Yarışması Sonuçları Açıklandı.(04.05.2009)

Sürgücü Beldesi'nde Tapu Kadastro Çalışmalarına Başladı.(03.05.2009)

Sürgücü Beldesi Belediye Başkanı Fikri ÖKMEN Göreve Başladı.(11.04.2009)

Sürgücü Belediye Başkanlığını DTP li Fikri ÖKMEN 1002 Oyla Kazandı.(29.03.2009)

Sürgücü ve Çevre köylerini Google uydu haritasında görebilirsiniz.(15.03.2009)

H.Bahrin YEŞİLYAPRAK, İzmir'de Hakk'ın Rahmetine Kavuştu.(10.03.2009)

Sürgücü Belediye Başkan Adayı Sayın Fikri ÖKMEN ile Ropörtaj.(21.02.2009)

Çağdaş Müzik Grubu Mardin Ezgilerini İstanbul'a Getirdi...(13.02.2009)

Sürgücü Beldesi'nin Belediye Başkan Adayları Belli Oldu.(31.01.2009)

Sürgücü Belediye Başkanı Zeyniye ÖNER, İsrail Saldırılarını Kınadı.(19.01.2009)

Sürgücü Belediye Başkanı Zeyniye ÖNER, geçen 5 yılın değerlendirmesini yaptı.(03.01.2009)

--------------------------------------------------------------------------------------------

2009 HABERLERİ - 2008 HABERLERİ - 2007 HABERLERİ - 2006 HABERLERİ - 2005...2000 HABERLERİ

------------------------------------------------------------------------------------------------
ZİYARETÇİLERİMİZE:
Siz de Sürgücü beldemiz ile ilgili haber göndermek istiyorsanız; haber metninizi okunaklı bir şekilde yazıp surgucum@mynet.com veya surgucum@hotmail.com e-mail adreslerimize gönderebilirsiniz. Ayrıca basında çıkan Sürgücü ile ilgili haberleri bize bildirirseniz sitemizde yayınlarız. Mehmet AYAZ İstanbul

Abdusselam Efendi’nin Mardin Tarihi - HAZIRLAYANIN ÖNSÖZÜ

noreply@blogger.com (.) — Fri, 5 Aug 2011 22:55:00 +0300

HAZIRLAYANIN ÖNSÖZÜ

Bu kitap 1789-1843 yılları arasında yaşamış olan Abdüsselam bin Ömer el-Mardini tarafından hazırlanmış ve İbrahim Muhammedi eş-Şerbani tarafından kaleme alınmış olan Ümmü’l İber adlı Arapça dilinde yazılmış yazma eserin Türkçe tercümesidir. Kitabın orijinal nüshası Kahire’de “Dar al-Kutub al-Mısriyya’da 813 Tarih numarasıyla kayıtlıdır. Bu kitabın kopyasını ABD’de Saint Louis Üniversitesi Tarih bölümünde Öğretim Üyesi olan Mardinli hemşerimiz Dr. Hayrettin YÜCESOY’dan temin ettik. Kendisine müteşekkiriz.
174 varaktan oluşan bu orijinal yazma eser temiz, okunaklı ve sade bir dille kaleme alınmıştır. Konu başlıkları ise farklı mürekkeple yazılmıştır.

Abdüsselam Efendi kitabını dünya tarihi şeklinde hazırlamıştır. Hz.Adem’den başlayarak kısaca peygamberlerin tarihi hakkında bilgileri verdikten sonra İran tarihi, İslam tarihi, Raşid Halifeler dönemi tarihi, Emeviler, Abbasiler, Selçuklular, Moğollar ve Timur olayları hakkında kronolojik bir sıralamayla ele almıştır. Ardından Osmanlı dönemini yazarak bazı olayları detaylı olarak kaleme almıştır. Napolyon’un Mısıra gelişini, Mısır, İran ve Irak’taki bazı olaylara kısa da olsa değinmiştir. Mardin ile etkileşim içinde olan Bağdat’ın kısa bir siyasi tarihini, hükümdar ve hanedan isimlerini yazmıştır. Abdüsselem Efendi “Ümmü’l İber” adlı bu kitabının son bölümünü ise Mardin tarihine ayırmıştır. Elinizdeki bu kitap Mardin tarihinin ele alındığı bölümün tercümesinden ibarettir.

Abdüsselem Efendi bu kitapta Mardin kelimesinin menşeinden başlayarak, insanların burayı nasıl yerleşim yeri yaptığını anlatır. Daha sonra Mardin’in hangi hükümdarlar arasında nasıl el değiştirdiğine değinir. Mardin’de şehir içi çatışmaları, aşiret çatışmalarını, yönetici değisimlerini, salgın hastalıkları, savaşı ve barış zamanlarını tasvir ederek ekonomik siyasal ve sosyal tarih hakkında ipuçları sunar. Bu olayları yazarken kendisi gibi Mardin’de müftü olan babasının da bu çatışmalarda öldürüldüğünü yazardan öğreniyoruz. Eserinde -müftü olmasına rağmen- bazı kesimlere karşı kullandığı sert ifadelerin kaynağının altında bu duygunun hakim olduğunu tahmin ediyoruz.

Yine Mardin’in Osmanlı döneminde İstanbul, Bağdat, Diyarbakır gibi güç merkezlerinden uzakta olmasına rağmen halkın buralardaki olaylardan nasıl etkilendiğini onların sosyal, ekonomik ve siyasal hayatlarını nasıl değiştirdiğini öğrenerek imparatorluğun bölgedeki hakimiyetinin durumu hakkında tahmini ipuçları vermektedir.

Mardin’in Osmanlıların eline geçmesinden sonra Mardin yönetcilerinin isim ve görev tarihlerini vermektedir. 19. yüzyılın yarısından sonraki olayları ayrıntılı olarak vererek aşiret ilişkilerini, çatışmalarını, içerdiği isim, tarih ve olaylar bu dönemin değerlendirilmesi için önemli bir kaynak olacağı kanaatindeyim. Bu eserin gün yüzüne çıkmasında büyük çabaları olan ve kitabın hazırlanmasında ve düzeltmelerde yardımcı olan değerli arkadaşım Dr. İbrahim ÖZCOŞAR’a şükranlarımı sunuyorum. Ayrıca Kitabın yazımında yardımcı olan sevgili eşime ve arkadaşlarıma teşekkür ediyorum.

Hüseyin Haşimi Güneş

Genç MÜSİAD, Sürgücü İlköğretim Okulu'na Bilişim Sınıfı Açtı

noreply@blogger.com (.) — Sun, 23 Jan 2011 18:54:00 +0200

Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği Gençlik Kurulu, Mardin’in Savur İlçesine bağlı Sürgücü İlköğretim Okuluna Bilişim Sınıfı açıldı.

Bilişim sınıfının açılış törenine Savur Kaymakamı Vehbi Bakır, MÜSİAD Gençlik Kurulu Başkanı Fatih Uysan, MÜSİAD Sektör Kurulları Başkanı Hikmet Köse, Sürgücü Belediye Başkanı Fikri Ökmen, Savur İlçe Milli Eğitim Müdürü Mehmet Aslan, MÜSİAD Mardin Şube Başkanı Kazım Aksoy, MÜSİAD Gençlik Kurulu Sektör KurBilgisayarlarla donatılan Bilişim sınıfının açılış törenine Savur Kaymakamı Vehbi Bakır ve Sürgücü Belediye Başkanı’nın yanı sıra MÜSİAD Mardin Şube Başkanı Kazım Aksoy ile MÜSİAD Merkez Yönetim Kurulu üyesi Hikmet Köse, MÜSİAD Gençlik Kurulu Başkanı fatih Uysan, MÜSİAD Genel Merkez Sektör Kurulu Üyeleri Turan Yalçın, Ömer Ayberg Cengiz, Harun Barış Bulut ve Nihat Al, MÜSİAD Gençlik Kurulu Sektör Kurulu Başkanı Serkan Aksoy, Başkan Yrd. Halil Zahid Bingöl ve Genel Koordinatör Hakan Demir ve daha birçok davetli ve basın mensubu hazır bulundu.

MÜSİAD BU DAVRANIŞI İLE ÖRNEK OLMUŞTUR
Sürgücü İlköğretim Okulunda misafirlere verilen yemeğin ardında açılış konuşmasını yapan Savur Kaymakamı Vehbi Bakır, “Sürgücü İlköğretim Okuluna yapılan bu hizmetten dolayı MÜSİAD camiasına teşekkür ediyorum. Burada asıl amaç kamu kaynaklarının yerinde kullanılmasıdır. Bizler hep sorunları konuşuyoruz, ama çözüm üretmiyoruz. MÜSİAD bu örnek davranışı ile bilişim sorununa el atmıştır, az da olsa katkıda bulunmuştur. Köylere, okullara yol yapmak ne kadar önemli ise, bundan sonrasını da önemsemek gerekir. İşte bu alanda MÜSİAD’ın desteğinden dolayı tekrar teşekkür ediyorum” açıklamasında bulundu.

KALKINMANIN YOLU EĞİTİM VE BİLİŞİMDEN GEÇER

Kaymakam Vehbi Bakır’ın ardından söz alan MÜSİAD Genel Merkez Yönetim Kurulu üyesi Hikmet Köse de, “MÜSİAD olarak eğitime ve bilişime çok önem verdiklerini, kalkınmanın eğitimden geçtiğini, bu tür projelerin devan etmesi gerektiğini, ayrıca Mardin ve Sürgücü’de bulunmaktan mutlu olduklarını” belirtti.

BİLİŞİNE YÖNELİK HİZMETLERİMİZ ARTARAK DEVAM EDECEKTİR

MÜSİAD Gençlik Kurulu Başkanı Fatih Uysan ise yaptığı kısa konuşmasında, “MÜSİAD Gençlik Kurulu olarak amaçlarının gençler arasında bilişim bilincini oluşturmak olduğunu, gelecek nesillere de güzel bir miras bırakmak istediklerini, bilişime yönelik projelerinin artarak devam edeceğini, oluşturulan bilişim sınıfının Sürgücü halkı ve öğrencileri için hayırlı olmasını temenni ettiğini” ifade etti.

Bilişim sınıfının açılış konuşmalarından sonra Savur Kaymakamının MÜSİAD Gençlik Kurulu Başkanı Fatih Uysan’a plaket verdi.

Açılış töreni ve protokol konuşmalarının bitiminde hep birlikte çekilen hatıra fotoğrafı ile yapılan etkinlik sona erdi.

Ulu Başkanı Serkan Aksoy katıldı.

Açılış töreninde konuşan Savur Kaymakamı Vehbi Bakır, Güneydoğu'nun eğitim düzeyini yükseltmek için bu tür faaliyetlerin çok önemli olduğunu söyledi.

Hemşehrimiz Mehmet Masum Süer'in Fotoğrafları Uluslararası bir Dergide günün fotoğrafları seçildi

noreply@blogger.com (.) — Fri, 31 Dec 2010 20:07:00 +0200

Son yıllarda Bölgemizde çektiği fantastik fotoğraflarla dikkatleri üzerine çeken Mardin Sürgücülü fotoğraf sanatçısı ve gazeteci Mehmet Masum Süer’in iki fotoğrafı, uluslararası fotoğraf dergisi Light and Compositionda iki gün üst üste ‘Günün Fotoğrafı’ seçildi. Süer’in ödüllendirilen fotoğraflarından birinin adı ‘Botan Bebekleri-Botan Babies.’

Başta Hasankeyf olmak üzere Amed, Mardin ve Wan’dan çektiği fotoğraflarla dikkatleri çeken ve fotoğrafları takvim, kartpostal, turizm rehberi, bazı gazete ve dergilerde yayınlanan Fotoğraf sanatçısı Mehmet Masum Süer’in fotoğrafları, uluslararası fotoğraf çevrelerinde de ilgiyle izleniyor. ABD’de yayınlanan ve editörlüğünü dünyanın dört bir yanından ülkelerden ünlü fotoğrafçıların yaptığı Light and Composition dergisinde, Süer’in, Amed’deki tarihi Hasan Paşa Hanı’ndan çektiği ‘Diyarbakır’dan Oryantal Oda’ adlı fotoğrafı, 22 Aralık 2010 ve ardından da 23 Aralık 2010 günü de Hasankeyf’te çektiği ‘Botan Bebekleri’ adlı fotoğrafları ‘Günün Fotoğrafı’ olarak ilan edildi. ‘Botan Bebekleri’ fotoğrafında, Batman’da özel olarak üretilen ve son yıllarda Hasankeyf yöresini gezmeye gelen turistlerin büyük ilgisini çeken, Botan yöresi giysileri içindeki çocuk, kadın ve erkek biblolarını konu edinmiş. Sanatçının ‘Günbatımında Diyarbakır Surları’ adlı çalışması da 17 Ekim 2010 günü ‘Günün Fotoğrafı’ seçilmişti.

Kültürel değerleri belgeliyor

Mehmet Masum Süer, çok uzun yıllar muhabirlik yaptığını ve bu süreçte fotoğraf da çektiğini belirterek, gazetecilikten belgesel fotoğrafa yönelmesinin öyküsünü şöyle anlatıyor: "Gazetecilikten gelen bu fotoğrafçılık deneyimi ve birikimimi, son 5-6 yıldır profesyonel ekipmanla belgesel ve tanıtım fotoğrafçılığı için kullanmaya başladım. Yöremizin tarihi ve kültürel değerlerini fotoğraflayıp hem belgeliyor hem de dünyaya tanıtıyorum. Genellikle tarihi yapılar üzerinde çalışıyorum. Ayrıca kültürel değerleri de belgeliyorum. Belgesel çalışıyorum ancak aynı zamanda estetiği gözardı etmeden çekimlerimde renk, ışık ve kompozisyona önem veriyorum. Fotoğraflarımın birçok yerde yayınlanması ve ilgi görmesi beni mutlu ediyor ve gelecek için güç veriyor.“

Fotoğrafları turizm rehberlerinde

Süer’in fotoğrafları başta Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve Güneydoğu Anadolu Belediyeler Birliği’nin Türkçe ve İngilizce bastırdığı ‘Doğu ve Güneydoğu’ya Farklı Bakış’ adlı turizm rehberinin kapağında ve Amed ile Hasankeyf bölümlerinde; Amed’de düzenlenen Mezopotamya Tıp Günleri Kongresi’ne katılan konuklar için üç dilde hazırlanan, yazar Şeyhmus Diken’in yazdığı ‘Diyarbakır El Sallıyor’ kitabında; Hasankeyf’i Yaşatma Girişimi’nin 2010 yılı takviminde, Güneydoğu Anadolu Belediyeler Birliği’nin ve Wan belediyesi’nin 2011 yılı takvimlerinde olmak üzere değişik yayınlarda yer alıyor.

Bu yılın mayıs ayında Batman’da belediye ile diğer bazı kuruluşların da katkısıyla ilk sergisini açan Süer, çalışmalarından dolayı, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir ile Batman Turizm Derneği tarafından plaketle ödüllendirildi. Uzun yıllar Erzurum ve Amed’de değişik gazete ve haber ajanslarında muhabir, yazar, editör ve temsilcilik yapan Mehmet Masum Süer, 1981 yılında Amed’de ‘Olay’ adlı haftalık bir gazete ve dergi yayımladı. Son yıllarda tarihi ve kültürel konularda araştırmalar yapıyor. Türkiye’de yayınlanan aylık PhotoWorld dergisinin Amed temsilciliğini sürdüren Süer, aynı zamanda internet ortamında Hasankeyf ile ilgili olarak 15 yıldan beri Hasankeyf’i dünyaya tanıtan www.hasankeyf.itgo.com web sitesinin de sahibi.

GÜNÜN FOTOĞRAFI SEÇİLEN RESİMLER

Botan Babies from Hasankeyf

From Hasankeyf, womens and babys with Kurdish national dress. Called them Babies of Botan. Botan is the name of a region. Hasankeyf is a small town which had a thousand years past in Batman in the southeast of Turkey. Many valuable historical and cultural works and a thousand historical caves in this town will be under the water of the Dam of Ilisu. Kurds an old people living in Turkey and the Middle East. Tourists who visited county is buying this babies.

After sunset Castle of Diyarbakir

Diyarbakir is a city on the southeast of the Turkey. The city I live, is known with a long and historic walls. Walls of Diyarbakir are more than five kilometers long, among the longest of medieval fortifications; only the Great Wall of China is longer. It is constructed of imposing masonry in black basalt (a stone of local origin), and had along its circuit more than 75 towers, only six remain standing. There are four original gates in the wall and it has a history of over two thousand years.

Oriental room from Diyarbakir

Oriental room of a cafe from Hasanpasha Han. The Hasan Pasha Han in city of Diyarbakir in Turkey. Han, which highly impressed Western travellers with its 17th century opulence, its underground stables that could accommodate 500 horses, its lovely pool, and its jewellers, knifemakers and bootmakers, was built in 1573 A.D. Hasan Pasha Han in today very nice a touristic resting place.

Adliye Koridorlarından Sergi Salonuna

noreply@blogger.com (.) — Thu, 30 Dec 2010 21:28:00 +0200

Adana Adliyesi’nde 25 yıldır görev yapan Vesayet Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü Mahmut Adanır, 45 tablodan oluşan eserlerini sergiliyor.

Hacı Ömer Sabancı Kültür Sitesi Güzel Sanatlar Galerisi’nde serginin açılışına katılanların çoğunluğunu avukatlar oluşturdu.

Sergiyi Milli Takım eski Teknik Direktörlerinden Serpil Hamdi Tüzün de gezdi. Adana İdmanyurdu Başkanı Avukat M.Ali Akgül, Teknik Direktör Teyfik Işık, kaleci Gülizar ile milli sporculardan Aslı da Vesayet Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü Mahmut Adanır’ın sergisini gezdi.

Mahmut Adanır, 25 yıldır adliyede çeşitli görevlerde bulunduğunu, halen Vesayet Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüğü görevini yürüttüğünü söyledi. Retroskopik bir sergi açtığını ifade eden Adanır, "Sergimi sanatseverler 31 Aralık akşamına kadar izleyebilecek. Toplam 45 tablom yer alıyor" dedi.

İlgili Haber Linkleri:
http://www.medya73.com

http://www.adanaulus.com

http://www.sondakika.com

http://www.haberkapisi.com

http://www.kampusum.net

http://www.nethabercilik.com

Haberin Detayı:
Ressam Mahmut ADANIR'IN RETROSPEKTİF RESİM SERGİSİ ne yoğun ilgi

Ressam Mahmut ADANIR'IN RETROSPEKTİF RESİM SERGİSİ ne yoğun ilgi

noreply@blogger.com (.) — Sun, 26 Dec 2010 14:39:00 +0200

RESSAM MAHMUT ADANIR'IN RETROSPEKTİF RESİM SERGİSİ 13. KARE ULUSLARARASI SANAT FESTİVALİ KAPSAMINDA 17 Aralık 2010 Cuma günü ADANA Sabancı Devlet Güzel Sanatlar Galerisinde Sanatseverlerle buluştu.

Sanatçı 1960 yılında Mardin’in Savur İlçesinin Sürgücü köyünde doğdu. İlk ve orta öğrenimini burada tamamladı.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Adalet Yüksek okulundan mezun oldu. 1986 yılında Adana Devlet Güzel Sanatlar Galerisi’nde Ahmet Hamdi Akata ve Mustafa Dulda Atölyesinde resim çalışmalarına başladı. Uzun bir eğitim sonrası Kültür Bakanlığı’ndan sertifika aldı.

1990 da AÇS resim yarışmasında ve “Çukurova Öğle Sıcaktı” adlı eseriyle MANSİYON ödülü aldı.

1995-1996 da yine aynı kurumun düzenlediği resim yarışmasında iki kez eserleri sergilenmeye değer görüldü. 1994-1996 Adana Ressamlar Derneği Yönetim Kurulunda Genel Sekreterlik görevinde bulundu.

1994-2002 yılları arasında 6 kişisel sergi açtı. 1994-2003 Yurt içinde çok sayıda karma grup sergilerine katıldı.

Halen çalışmalarını Köprü Sanatta ki atölyesinde devam eden ADANIR, evli ve 2 çocuk babasıdır.

İletişim: www.mahmutadanır.com

Yeni Sürgücü Sağlık Ocağı 2011 yılının ilk aylarında hizmet verecek

noreply@blogger.com (.) — Sun, 26 Dec 2010 14:07:00 +0200

Yeni inşaatı biten ve 2011 yılının ilk aylarında hizmete girecek olan Sürgücü Sağlık Ocağının Sürgücü Beldesi ve çevre köylerine hayırlı uğurlu olsun.

Çorumdan MYO dan Sürgücü Çok Programlı Lisesine Dostluk Köprüsü

noreply@blogger.com (.) — Sun, 26 Dec 2010 14:03:00 +0200

Hitit Üniversitesi Çorum Meslek Yüksek Okulu tarafından Mardin’in Savur ilçesinde faaliyet gösteren Sürgücü Çok Programlı Lisesi’ne kitap bağışında bulunularak örnek bir davranışa imza atıldı.

MYO’DAN MARDİN’E KİTAP BAĞIŞI

Çorumlu olan ve bu lisede İngilizce öğretmeni olarak görev yapan Anıl özortakçı’nın okulun kitap eksiği olduğunu bildirmesi üzerine harekete geçen Meslek Yüksek Okulu öğretim Görevlileri Tuğba Gülen ve Selma Taşdemir tarafından 1-15 Mart 2010 tarihleri arasında düzenlenen “Kitap Bağış Kampanyası” sona erdi. Kampanya kapsamında toplanan kitaplar da önceki gün Mardin Savur Sürgücü çok Programı Lisesi’ne yollanmak üzere yola çıkarıldı.
üniversite yönetiminin de önemseyerek destek verdiği kampanya kapsamında Güneydoğu’daki eğitime az da olsa destek verildiği belirtildi. Kampanyada üniversiteye hazırlık kitapları başta olmak üzere lise öğrencilerine hitap eden üniversiteye hazırlık dergileri, testleri, kitapları, romanlar ve hikaye kitaplarının bulunduğu öğrenildi.

Türkiye’deki eğitim-öğretime verdiği önemi bu kampanya ile ortaya koyan Hitit üniversitesi yönetimi, kampanyayı yürüten öğretim Görevlileri Tuğba Gülen ve Selma Daşdemir ile kampanyanın başlaması için girişimde bulunan Anıl özortakçı’ya teşekkür etti.

Çorum Meslek Yüksek Okulundan Sürgücü Çok Programlı Lisesine Kitap Bağışı

noreply@blogger.com (.) — Sun, 26 Dec 2010 14:01:00 +0200

Hitit Üniversitesi Çorum Meslek Yüksek Okulu, Mardinli öğrenciler için kitap kampanyası başlattı.
Öğretim Görevlileri Tuğba Gülen ve Selma Daşdemir rehberliğinde düzenlenen kampanya çerçevesinde toplanacak kitaplar, Mardin’in Savur Sürgücü Çok Programlı Lisesi’nde kurulan kütüphaneye bağışlanacak.

15 Mart 2010 tarihine kadar devam edecek kampanya ile ilgili hazırlanan duyuruda, Hitit Üniversitesi bünyesinde yürütülen kampanyaya destek vermek isteyenlerin kitap bağışlarının beklendiği kaydedildi.

Gönüllü öğrencilerden kampanyaya destek

İşletme Finansman Bölümü öğrencileri Adem Uysal, Hasan Ateş, Mehmet Güner, Nurettin Aktaş, Yunus Çorlu ve Muhasebe Bölümü öğrencilerinden Seyhan Çelik ve Dilek Şirin’in gönüllü olarak görev aldığı kampanya çerçevesinde şimdiye kadar 350’yi aşkın kitap toplandığı bildirildi.
Kampanya danilinde üniversiteye hazırlık yayınları başta olmak üzere, lise öğrencilerine hitap eden kitap, ansiklopedi ve süreli yayınların kabul edildiği hatırlatılırken bağışlanan kitapların çok fazla yıpranmamış olmasına dikkat edilmesi istendi.

Kampanyaya katkı vermek isteyen herkesin, ellerindeki kitapları Hitit Üniversitesi Meslek Yüksek Okulu’na ulaştırabileceği belirtilirken toplanan kitapların ilerleyen tarihlerde Mardin’e yollanacağı açıklandı.

Çorum’dan Mardin’e gönül köprüsü oluşturan kampanya ile ilgili detaylı bilginin, Meslek Yüksek Okulu’nun 223 08 00 (Dahili 3385-3406) numaralı iletişim hattından alınabileceği ifade edildi.

Sürgücü Beldesinde ‘Kent Park’ projesi hayata geçiyor

noreply@blogger.com (.) — Sun, 26 Dec 2010 13:53:00 +0200

MARDİN’in Savur (Stewr) İlçesi’ne bağlı Sürgücü (Ewêna) Beldesi’nin BDP’li belediyesi, daha yaşanabilir bir kent için “Kent Park Projesi”ni hayata geçiriyor.

Belde merkezinden bütün mahallelere kadar gerçekleştirilen kilitli parke taşı döşemeleri çalışmalarını sürdüren belediye, şimdi de kilitli parke taşı şantiyesini hizmete açtı. Kilitli parke taşı imalatına başlayan belediye, ayrıca beldede Sürgücü Sağlık Ocağı’nın açılması için 4 bin metrelik arsayı hibe etti. Belediye, çalışmaları kapsamında daha iyi bir hizmet sunmak için kısa damperli bir kamyon aldırdı.

Sürgücü belediyesi, “Kent Park Projesini” hayata geçirmeye hazırlanırken, bu proje kapsamında 16 bin metre arsa satın aldı. Belediye Başkanı Fikri Ökmen, göreve geldiklerinden bu yana sürekli hizmet ettiklerini ve beldelerinin bir model olması için çalışmalara ara vermeden sürdürdüklerini söyledi. Ökmen, Kent Park Projesi’ni hayata geçirmek amacıyla kamulaştırma yöntemiyle projeye başladıklarını ifade ederek, “Projemiz kapsamında bir adet Voleybol ve Basketbol sahaları olacak. Ayrıca bu proje ile birlikte bir piknik alanı oluşturuyoruz. Bir çocuk parkını da bu proje kapsamına aldık. Beldemizde bir yürüyüş pisti bulunmadığı için yine bu projeye dahil ettik. Amacımız kentimizi yaşanabilir bir kent yapmaktır” dedi.

KARACİĞER KANSERİ: İntrahepatik kolanjiosellüler karsinom :

noreply@blogger.com (.) — Thu, 23 Sep 2010 23:25:00 +0300

İntrahepatik kolanjiosellüler karsinom :
Karaciğer içi safra kanallarının kanseridir. Karaciğer içi safra kanallarının herhangi bir yerinde oluşabilir. Karaciğerin hilusu veya periferik kısımlarında gelişebilir. Karaciğer primer tümörlerinin % 8-25′ini oluşturur.

Etyoloji : Nedeni büyük ölçüde bilinmemektedir. Hastaların % 10′unda tümör şu etmenlerle

ilişkilidir: Kronik ülseratif kolit (tipik olarak primer sklerozan kolanjit ile birlikte oluşur), Caroli hastalığı (idiopatik intrahepatik safra kanalları genişlemesi), konjenital hepatik fibrozis, klonorşiazis, opistorşiazis, hemokromatozis, thorotrast uygulanması, vs. Bu tip kanserlilerin %10′unda siroz vardır. Ancak intrahepatik kolanjiokarsinom’un Hepatit B ile hiçbir ilişkisi yoktur.

Klinik bulguları : Karın ağrısı, halsizlik, ateş ve kilo kaybı olur. Tipik olarak 50-70 yaşlarında görülür.

Tanı : Ultrason, BT, ALP artışı ve biopsi (patolojik tanı).

Tedavi ve prognoz: Hastaların çoğu tanı konulduktan sonra en fazla 1 yıl yaşar. Tümör çıkartılırsa bu süre biraz daha uzayabilir.

Metastaz : % 75 olguda metastaz olur. En çok lenf ganglionlarına, periton yüzeylerine ve akciğere metastaz yapar.

SÜRGÜCÜ BELEDİYESİ KENT PARK PROJESİ İÇİN UYGUN YER ARAYIŞINDA

noreply@blogger.com (.) — Sat, 18 Sep 2010 15:25:00 +0300

Sürgücü Belediye Başkanlığının hazırladığı ve DİKA (Dicle Kalkınma Ajansına) ya sunduğu Kent Park Projesi DİKA tarafından onaylandı. Bu kapsamda Sürgücü Belediyesi DİKA dan alınacak yaklaşık 200.000 TL lik hibe ile bu çok amaçlı parkı hayata geçirecek. Belediye bu amaçla ilk etapta uygun yer bulabilmek için arayışa girmiş bulunmaktadır.

Bu parkın amacı şöyle özetlenmiş durumda. Sürgücü Beldesinde doğa ve çevre ile uyumlu bir kent parkı oluşturmak için oyun alanları, spor olanağı bulunmayan çocuklar için spor alanları, evinden dışarıya çıkmayan kadınlar için piknik olanağı, çalışan erkekler için dinlenme olanağı sunarak kadın, erkek, gençler ve çocukların bir arada eğlenme ve dinlenmelerine imkân vermek, özellikle çocuk ve gençlerin sporu meslek olarak yapmayı seçmesine katkıda bulunmak, çocukları ve gençleri sokaktan kurtararak bedenen ve ruhen daha sağlıklı yetişmelerine katkıda bulunmak. Hedef 0-12 yaş arasında 950 çocuk ve 12-21 yaş arası 1800 gençtir.

Avanprojesi hazır olan Kent Parkı uygulama projesinin özel sektöre hazırlattırılması için ihale hazırlıklarının yapılarak, ihalenin yapılması bu kapsamda İmar planında park alanı olarak belirlenmiş olan 4500 m2 lik alanda
a. Çocuk oyun alanları,
b. Gençler ve çocuklar için 1 adat basket ve 1 adet voleybol sahası,
c. Piknik alanları, (Çeşme, Mangal nişleri, Piknik masaları)
d. Üçer kabinli kadın ve erkek wc binası,
e. 3 Adet yağmur barınağı,
f. Çevre koruma amaçlı çit,
g. Yürürüş yolları,
h. Havuz,

SURGUCUM DAN 1 ÖNERİ

SÜRGÜCÜ BELEDİYESİNİN YAPACAĞI KENT PARK İÇİN EN GÜZEL YER DEŞTELEY DİR.

Burası İsa, Mustafa ve Ahmet ŞEN arazileridir. Burası Deştelénin göbeğindedir. Ve her yere en yakın yerdir.

İŞTE 10 NEDEN

1.Yazlık Köşk (Yazlık Köşk ileride onarılarak tarihi konumu nedeniyle belde misafirhanesi olarak hizmete sokulabilir)
2.Kanya Azim Çeşmesi (Kanya Azim Çeşmesi ve çevresi ileride istimlâk edilerek mesire alanı olarak düzenlenebilir)
3.Erkekler Çeşmesi, (Kanya Méran) Kanya Méran restore edilerek eski önemli konumuna kavuşturulabilir.
4.Tarihi Taş Köprü (İleride tarihi bir mekan olarak Cafe benzeri bir yer olarak hizmete sokulabilir)
5.Sürgücü Deresi (Tarihi taş köprünün 200 metre aşağısında bir bent inşa edilip, insanların yazın yüzme ihtiyacı sağlanabilir. Yada bu gölet kültür balığı yetiştiriciliği amacıyla hizmete sokulabilir)
6.Tarihi Su Değirmeni (Sürgücündeki tarihi eserler koruma ve ilelebet yaşatmak amacıyla daha da yıkılması engelleyip bir proje kapsamında restorasyonu yapılabilir)
7. Tarihi Mérga İso (Burası ileride eskisi gibi düzenlenerek mesire alanı olarak faaliyete sokulabilir.)
8.Sürgücü Futbol Sahası (Çevre ilçe ve Beldeler ile yapılacak Futbol musabakaları sonrası burada dinlenmek için burası büyük önem kazanmaktadır.)
9.Eski Sağlık Ocağı (Eski sağlık ocağı Belediyenin özel mülkü haline getirilerek. Belediye İktisadi işletmesi kapsamında belediyeye gelir getirici konaklama yeri (dayalı döşeli) olarak düzenlenebilir. Yıllardır Sürgücüden uzakta kalan ve ailece bir haftalığına beldemizde kalmak isteyen misafir aileler için buranın bu amaçla hizmete sokulması belde için en büyük hizmettir.)
10.Şeyh Fakir Balıklı Göl (Şeyh Fakir Balıklı gölde birçok temel ihtiyaç ve eksiklik bulunması nedeniyle Kent Parkın bu bölgede yapılması oranında tüm ihtiyaçlarını giderecektir. Ayrıca uzun vadede Şeyh Fakir Balıklı Gölün çevresindeki araziler satın alınarak hazırlanacak bir proje ile Urfadaki Balıklı göle benzer konuma getirilmesi sağlanabilir. Böylece beldemizin İnanç turizmi kapsamında bölgenin gözdesi haline getirilebilir.)
Mehmet AYAZ
Surgucum
.
.

SÜRGÜCÜ VİDEOLARINI EN YÜKSEK KALİTEDE FACEBOOK VİDEO SAYFAMIZDA ZLEYİN

noreply@blogger.com (.) — Sat, 18 Sep 2010 13:10:00 +0300

SAVUR TARİHİ

noreply@blogger.com (.) — Tue, 27 Jul 2010 21:21:00 +0300

Savur Mezopotamyanın kuzeyinde yer alır. Doğusunda Şırnak, batısında Şanlıurfa il sınırı, kuzeyinde Diyarbakır, güneyinde ise Mardin bulunmaktadır.
Asur Kralının (İ.Ö. 1300) kuzey Suriyenin büyük bölümünü aldığı seferde Şaru kentinden söz edilmektedir. Bu kentin Savur olduğu ileri sürülmektedir.

II. Surnasirpal M.Ö . 883 - 859 yıllarında Şaru kentinde isyan çıktığını ve Habur a doğru yayıldığını saptamış ve Şaru ya gittiği araştırmacılarca da doğrulanmıştır.
Bizanslıların Tur Abidinde yaptıkları imarlar sırasında Sauras olarak anılmış olup Bizanslılardan sonra Sasaniler dönemi içersinde Staor olarak anılmıştır. Savur u içine alan kuzey Mezopotamya nın ilk tanınan halkı Huriler dir. M.Ö 1300 yıllarında Asur kralı Adat Nirari nin kuzey Suriye yi aldığı savaşta Şaru (savur)kentinden söz edilmektedir. Tur Abidini de savur geçidi yoluyla almıştır.

Asurlular döneminde Savur dan Musul a kavak ticareti yapılmaktaydı. Kavaklar Dicle ırmağına taşındıktan sonra şişirilen deri tuluklar üzerine istif edilerek Hasan Kaf li (hasankeyf) usta salcılar yönetiminde Musul a götürülüp pazarlanırdı.Bu iş Savurlulara yüklü miktarda para kazandırmaktaydı Günümüzde gelişmiş olsa da halen yapılmaktadır. Savurun büyük gelir kaynağı arasında ilklerde yer almaktadır.

Pers dönemi M.Ö. 7 yüzyılda Persia adının verdiği körfezin doğusunda eyaletin adıdır. Pers handan Ahamenidlerin yönetimi altındalar. Artan Med baskısı nedeniyle ile dağlara çekilip varlıklarını gizlemişlerdir. Kral Kinus 529-559 büyük babası Med kralı Key Astiyağı tahttan indirerek Pers devletini kurdu.

Yüzyıllardır orta doğu ve Savurun da içinde bulunduğu bölgeyi etkileyen; özellikle Roma-Sasani çekişmesin de etkinliğini duyuracak Pers imparatorluğunun Menli Kirosun Babilde sürgündeki Yahudileri serbest bırakmasını istedi. Kirosun Yahudilere gösterdiği bu lütuf ilerde Romalıların egemenlikleri altındaki Musevilere şüpheyle bakmalarına neden olacaktır. Esaretten kurtulan Yahudilerin birinci kısmı Suriye ye ve yukarı Mezopotamya ya yerleştiler.

Portlar : M.Ö. 247 yılında Arşak adında biri Yunanlılara başkaldırarak çıktığı bölgede Portlar adında bir devlet kuruldu. Portlar siyasi bağımsızlıklarını genişleterek büyük bir güç olarak Romalılara rakip oldular. Medlere saldırarak Fırat ve Dicle arasındaki bölgeyi ellerine geçirdiler. M.Ö.160-139 tarihi arasında birinci Mitridot, Fırat kıyılarına kadar Savur bölgesini ve tüm Mezopotamya yı Port ülkesine kattı.

Romalı komutan Lukallas 68 yılında Tiğranın eski başkenti Arteksata almak üzere Malaz kent bölgesine yürüdü. Kışın yaklaşması nedeniyle Romalılar Mezopotamya ya inerek Tiranın elinde olan Nisibis i (Nusaybin) kuşattı. Kent tuğlalarla örülü iki surla çevriliydi. Tiğranın kardeşi Vali Guros iç kaleye çekildi ancak çatışmadan sonra teslim oldu.

Romadaki çıkarlarını korumak için Pompeyusla anlaştı büyük bir tazminat karşılığında yurdunda kaldı. Pompeyus Romaya döndükten sonra Konsül Makus Karasus suriye ye geldi. Port devletini yıkmak üzere Urfanın abgar krallığı bölgesine girdi. Karhe (harran) yöresinde Port kralı 1.Ordun ordusu tarafından kuşatılarak birlikleri yok edildi üç gün sonrada kendisi öldürülünce Suriye Diyarbakır ve Savurun da aralarında bulunduğu bütün bölge Abgar krallığının egemenliğinde kaldı. Yazıtlar Aramilerin M.Ö.14 yüzyılda Suriyenin doğusunda yaşadıklarını göstermektedir. Muat kendilerine Kalderiler tarafından verilmiştir.

M.Ö. 1180 yılında Hitit İmparatorunun yıkılışından sonra yeni Hitit krallığı, Mısırlıları hırpalayarak kuzey Suriye den Ürdün e kadar olan bölgeye yerleşmişlerdir. Şam, Hama, Sovba, Tedmor , Amman ve Edom da askeri ve siyasi olarak oldukça zayıf prenslikler kurdular ve saldırlar altında yarı göçebe olarak yaşadılar.

Yahudiler Hz. Musa aracılığıyla Mısır tutsaklığından kurtularak Kudüs e yerleştiler. Babil kralı Mebukadnazarın Filistin i ele geçirmesiyle başlayan Babil tutsaklığından Pers imparatoru Medli Kuros tarafından kurtarılmalarına değin çeşitli boylarla olan ilişkileri siyasi tarihinde olduğu kadar dinsel anlayışlarında parçalamaya yol açmış ve doğal olarak ortaya yeni mezheplerle tarikatlar çıkmıştır. Karailer, Faraziler, Saddukiler, Eseliler ve Katipler gibi Roma egemenliği altındaki geniş topraklar üzerinde çok tanrılı devlet dinleri yanı sıra halk arasında gizli inançlar vardır. Romalıların Yahudilere karşı yürüttüğü sert mücadele putperest kökenli Hıristiyanların Roma ya karşı olmaları nedeniyle rahat gelişmelerini dağladı. Yahudi kökenli Hıristiyanlarla mücadele ederek 200 yıl içinde onları eritmeye çalıştı. Hıristiyanlığın Savurun bulunduğu Mezopotamya ya yayılmasında Süryanice, Urhai, sonradan Osrhoene ve Odessa denilen Şanlıurfa önemli bir yer tutar.

I. Şapur (241-272) yıllarında Roma imparatoru Gordianusa yenildi. Roma Sasanilerin elinde olan Harran ve Nusaybin i geri aldılar. I. Şapur 272 yılındaki ölümünden sonra yerine I. Hürmüz daha sonra sırasıyla; I.Behram, II. Behram kral oldular. II.Behram döneminde Romalılar ve Sasanilerin aralarındaki barış bozuldu.Çıkan savaşta Sasaniler tekrar yenildi. Barış yapıldıysa da barış korunamadı
303-310 yılları arasında krallık yapan II. Ürmua un ölümü üzerine henüz annesinin karnında olan II. Şapur kral ilan edildi. Doğup büyüdükten sonra yetenekli biri olarak tanınırdı . II. Şapur 359 yılında Diyarbakır ı kuşattı ve 73 gün sonra ele geçirdi. Sasaniler 30 bin ölü verdiler. Aralarında Savurun bulunduğu Diyarbakır ve çevresi Romalılar ve Sasaniler arasında el değiştirdi.
M.S. 607 yılına kadar Roma ve Sasaniler savaşı sürdü. Halife Ömer den sonra İslam Orduları İran üzerine yürüdü, Üstünlük Araplara geçti ve böylelikle Sasani yönetimi M.S. 645 yılında sona erdi. Savur tarihinin en görkemli dönemi kral Şapur dönemidir. Böylelikle Staor adı da Kral Şapur dan gelmektedir. Söz konusu Staore Staorun yeri anlamına gelmektedir.
Roma İran çekişmelerinde Araplar kuzey Mezopotamya ya ve de Savurun aralarında bulunduğu bölgeye sık sık girip çıkmışlardır.
Düzenli Arap egemenliği Sasani hanedanlığı çöküşünden sonra başladı. Müslüman Araplar Dicle Irmağını geçtiklerinde ilkeleri olarak tamamen Kerdanilerle tanıştılar. Bu ilkeler Nasturi Merhabinin ilkeleriydi. Müslüman Araplar Marturilere hoşgörülü şekilde yaklaştılar.
Hz. Muhammed (S.A.V)kendi etkiliğini sağladıktan ve yönetimini pekiştirdikten sonra ilk olarak bir antlaşma yaptı. Müslüman Arapların daha kuzeye yani Savurun coğrafya olarak bulunduğu bölgeye gelişleri Halife Ömer dönemindedir. M.S. 634 644 yılları arasında halife olan, H.z.Ömer in İslamiyeti kuzeye yaymak için görevlendirdiği İslam ordusu, Roma İmparatoru; Perakliusun ordusunu Yarmak savaşında yenerek Suriye yi aldı. İad Bin Ganem M.S. 639 yılında beraberinde Halid Bin Velid, Muaz Bin Caber, Said Bin Zayed gibi komutanlarla; Mardin, Habur, Cizre, Nusaybin, Hasankeyf, Kızıltepe, Savur, Mayafarikini savaşsız olarak ele geçirdi.
O dönemler, Abdulselam Oğullarından Medar Bin Nezar ın kardeşi, Rabia nedeniyle Mardin den Habura Rakka dan Siirt e kadar olan Mezopotamya ya Diyarı Rabia denilmekteydi. Savur, Mardin ve yöresi; M.S. 990 yılında Abu Ali Bin Hasan Mervan tarafından Mervani ler ülkesine katıldı.
Etkinliğini günümüze değin sürdürecek olan bölgede neden olduğu değişmelere geç-meden, Ortadoğu ve Avrupa ya uzanan İslam imparatorluğunun merkezi bölgedeki ekonomik siyasi ve toplumsal durumunu incelemek, sonraki gelişmeleri kavramada yardımcı olacaktır.
İslam imparatorluğunda bir önceki yüzyılda başlayan iç çöküntü II.yüzyılda daha belirgin bir hal aldı. Bir süre özerk bölgeler hanedanlığına bölünen imparatorluk İslami otoriteyi teslim eden imparator halife tarafından yönetilmiyordu.

İran dan Mısıra kadar olan bölge Şii Generaller ve Aristokların elindeydi. 11.Yüzyıl ortalarına doğru dışardan gelen saldırılar imparatorluğunun ne denli zayıfladığını ortaya koyuyordu. İspanya ve Sicilya da Hıristiyanların önemli bölgelerini ele geçirdiler. Haçlılar yakın doğu olarak bilinen bölgeye girdiler. Bu dönemde göçebe Türklerin çocukları alınıp Memlüklüler tarafından devlet yönetimi ve askerlikte görevlendirilirlerdi. Orduda Türk askerler arttıkça o arada da Arap ve İranlılar azalıyorlardı. İslam sınırının ötesinde de 200.000 çadırı geçen Karahanlılar M.S 960 yılında topluca Müslüman oldular.

1089 yılında vezirlikten alınan baba oğul (Fahrulddevle ve Amiddevle) İsfahan a çağrıldılar. Gördükleri ilgi üzerine Mervani oğullarını ortadan kaldırmaları konusunda Sultan Melik Şah ı ikna etmeyi başardılar. Fahrulddevle Melik Şahın komutanlarından Altuk Beyin ordusuyla Diyarbakır bölgesine girdi. Amid ve Meyyo Farikin kuşatıldı. Kuşatmadan önce Mervani Mansur bazı önlemler almak üzere Cizreye gitmişti. Uzun ve entrika dolu kuşat-madan sonra her iki kent teslim oldu. Melik şaha ulaşmasına rağmen Mervani Emeri ülkesini kurtaramadı. Böylece 1085 Savur diğer bölge kentleri gibi Selçuklular egemenliğine girdi.

1104 Yılında Haçlılar Cebeli Akar ve Suruç a saldırdı. Eminuddin çökmüş Nuseybini çöküşten kurtarmak için yola çıkmış olan Yakut ta yoldayken ölmüştü. Yerine Mardin e kardeşi Ali Altuk egemen olmak istediyse de amcası Eminuddin buna engel oldu. Yerine Cebeliyi (Midyat) verdi.

1105 Yılında Eminuddin; Şam ve Trablus u kuşatan Haçlılar üzerine yürürken yolda ölünce, Bağdat tan gelen Necmeddin Ilgaz, Hasan Keyf ve Mardin i ele geçirdi. Bu bölge durmaksızın el değiştirdi.

1133 Yılında Musul Emiri Zengi ile Mardin Emiri Artukoğlu, Hüsameddin Temurtaş la anlaşarak Hasan Keyf Emiri Davut a saldırdılar. Amid önlerinde karargah kurmuş olan Davut, kaleye sığındı. Yapılan 1 günlük savaşta yenilerek kaçtı. Oğlu Süleyman Zengi ise tutsak oldu. Amid önünden uzaklaşan iki emir, Davut a ait olan Mardin yakınındaki Çavra (Savur) kalesini kuşattılar. Zengi kaleyi ele geçirerek Artuklulara verdi.

1258 Yılında Mardin üzerine yürüyen Mogol Hülaguyu Nuseybin de Ahmad Nasruddin Artuk Arslan karşıladı.Yenilince Mardin kalesine çekildi Hülagunun oğlu Yaşmut Mardin i kuşatırken Necmeddin Gazi öldü. Yerini Melik El Muzaffer Kara Aslan aldı. Muzaffer Kara Aslan hükümdar olunca (1258) Mogol egemenliğini kabul etti ve Hulagu adına para bastırdı. Mısır ve Suriye egemenliği biten ve kendisine sığınan son Eyyubi ye Savur Kalesini verdi. Ancak burada kalmayarak Hasan Keyf e geçti.

1394 yılında Timur Mardin e yürüdü. Mardin e geldi ve hemen kuşattı. Çevreyi yakıp yıkmaya koyuldu.Sultan İsa,Timur a bağlılığını bildirdiyse de askerlerin kente saldırı düzenlemesi üzerine zincir vurularak İran daki Sultaniye ye götürüldü ve hapis edildi. Timur tarafından Mardin ve bölgesinin fethi ile görevlendirilen Kara Yörük Osman Bey,Artuklular için sürekli tehdit oluşturdu.
Osman Bey bir ordu hazırlayarak bölgede bulunan Savur Kalesi ni aldı. 1405 yılında Timur un ölümünden sonra Şam yöresindeki dağınık Türkmenlerle birlikte Mardin dolaylarına gelen Kara Yusuf, Sultan İsa tarafından iyi bir şekilde karşılandı. Hamile olan eşi Kara Koyunlu Hanedanının en tanınmışı olan Cihan Şah,Mardin de doğdu.

1417 yılında Kara Yusuf un Kahta ya yakın bir bölgede Kara Yörük e saldırdı. Ordusunun bir bölüğü Minşar Kalesi altındaki Kürt obalarını yağmaladı. Kara Yörük bozguna uğradı.Mardin in Kuzeydoğusundaki Savur Kalesi Kara Yusuf a teslim edildi. Kara Koyunlu Egemenliği Mardin ve Savur da 1432 yılına kadar sürdü.Bu tarihte Kara Yörük Osman yöreyi Kara Koyunlu Muhafız Emir Nasır dan aldı.

1515 yılında Bıyıklı Mehmet Paşa, Mardin kuşatmasında çok az sayıda asker bırakarak Mısır üzerine yürümekte olan Yavuz Sultan Selim e katıldı. Mercidabık Savaşında Halep Osmanlıların eline geçince, Bıyıklı Mehmet Paşa birlikleri ile tekrar Mardin e dönerek kuşatmayı güçlendirdi. Mardin Kalesini ele geçirmesinden sonra Sasonlu Mehmet Bey, Davut Bey ve Kürt egemenleri Malik Halit Eyyubinin de girişimi ile savaşılmadan Savur Kalesi alındı. Savur un Osmanlılar tarafından alınması haberi Yavuz Sultan Selim e Şam dan Mısır a hareketi sırasında 15 Aralık 1516 tarihinde iletildi.

1518 yıllarında Mardin Kalesi fethedildikten sonra Liva (Sancak) haline getirilerek Diyarbakır a bağlandı. 1526 yılı icmal defterinde Savur, Mardin e bağlı bir yer olarak gösterilmekte ve Tanrı Kulu Yusuf adlı kişinin uhdesine verildiği belirtilmektedir. Bu yıllarda Mardin Sancağı içerisinde en önemli üç yerleşim yerinden biride Savur dur. Bununla beraber Savur a bağlı köylerin dördü Hıristiyan, diğerleri ise Müslüman inancına sahiptir. 65.8 i Müslüman, 34,2 si Hıristiyanlarındır.
Savur un 1530 da bir kaza haline getirildiği ve 1540 yılında da Amid e (Diyarbakır) bağlandığı görülmektedir. Aynı yılda Kethüda adında bir kişinin yönetiminde 17 hane 1 Mücerred nüfusa sahip Buzulay Türkmen grubunun ilahi köyüne yerleştiği görülmektedir. Zamanla düzen yozlaşıp gelir azalınca Beyler Beyi , Savaşa yeterli asker çıkarabilmek ve barışta düzeni koruyabilmek için, Besledikleri askerle Sekban (ordu) sarıcların sayısını arttırmak zorunda kaldılar. Bu nedenle vergi almaya başladılar. Savurun Kadısından (hakim) iki bin kile (tahıl ölçeği) arpa, beş yüz kile un, iki yüz Batman yağ yollanmasını istediler.

1840 yılında Diyarbakır eyaleti arasında bulunan Savur ve Midyattında bulunduğu 41 idari bölümden oluşmaktadır. 18.y.y. Mardin Egemenliği için aşiretlerinde katıldığı yoğun mücadeler oldu. Bu mücadelede Savurlu Hüseyin Beyde önemli rol oynadı. Çekişmenin yoğunlaşarak Mardin dışına taşması ve bazı kanlı yağmalara dönüşmesi üzerine bazı idamlar zorunlu kılındı. Sürgücülü Hüseyin Ağa ve Gurslu Hüseyin Ağa, Süleyman Paşa tarafından Mardin de astırıldı.
Milli Necip Bey in Bağdat tarafından Voyvoda olarak atanması üzerine , Tüfekçi Başı Abdulrahim, Savurlu Salih Bey ve Sürgücülü Fendi birleşerek karşı cephe oluşturuldu. Bu çekişmeler daha sonraları Daşi, Milli aşiretleri birleşmesine karşı bir güç haline gelen, Mardin Egemenliği çekişmesine dönüştü. Diyarbakır Eyaletinin Tanzimat kapsamına alınmasıyla Osmanlı Merkezi yeni karar ve önlemlerle bölgedeki egemenliği uygulamada bir aşama sağladı Ancak Tanzimat uygulamaları istenilen sonucu vermedi.

1884 yılından beri ilçe merkezi Savur olmakla birlikte, kayıtlarda tüm ilçe Avine diye geçmektedir. Örneğin Salnameler 5.cilt, 66.sayfada Savur la ilgili Avine kazasının Kaymakamı olan Savur kasabasının bu havası çok güzeldir. Müta Addid bahçeleri vardır. Bu bahçelerde kesretle kavak ağacı ve kabuğu pek yufka ceviz yeşerir. Aynı salnamenin 5.cildinin 204.sahifesinde de Midyat ın Garp Mardin in Şimal Cihetinde 20083 kilometre murabbai arazi ile 1 kasaba, 3 nahiye, 94 Karve ( 92 Müslim, 1 gayrimüslim, 3 muhtelif ) ve 2487 nüfus havidir. Merkezi kaza Savur ismiyle musamma olup masis dışında, Nebe an eden iki küçük çayın mültekasında vakidir. Bu çaylar 45 kilometre tül-i ceryani den sonra birleşip sayhan namına alarak, Dicle nehrine mahsup olur. Kasaba 500 handen mürekkep olup 1 cami-i şerif, 3 Hıristiyan mabedi, 1 Ruşdi, 1 iptidai, 4 Sıbyan, 1 Hıristiyan mekatibini havidir. Kasabanın etrafı zengin bahçeleri muhattır. Savur dan 14 saat mesafede, Avine (Sürgücü) ve Midyat Kazaları hududuna karıp bir mevkide vaki olan Hasankeyf Karyesi civarında, Dicle üzerinde bir gözü cesim ve musanna 1 köprü varsa da Mümiri zamanla harap olmuştur. Bu karyenin haneleri umumiyetle oyulmuş sahraların derininde inşa olunmuştur.

I.Dünya savaşı sırasında Savur diğer işgal dışı yerler gibi göçmen akınına uğrayarak , Kıtlığı ve açlığı yaşadı.Göçmenlerin, Rus askerlerinden çok ermeni saldırılarından korunmak için yerlerinden kaçan, Müslüman unsurlardan oluştukları günümüzde yaşlı insanlar tarafından anlatılmaktadır.

1919 İttihat ve Terakki Cemiyetinin denetiminde olduğu bilinen ve ne zaman kimler tarafından kurulduğu saptanamayan,Türk ocağı 1920 yılında devlet tarafından desteklenmektedir.Valilik bütçesinden, Savur Türk Ocağına 500 lira ayrılmıştır.

1928 Yılında umumi müfettişlik faaliyete geçtiğinde RESMİ açıklamalara göre, Bölgenin asayişini bozan çeteler; Ömergahlı Ahmed Süleyman Çetesi 30 mevcutlu olup, Mardinin Savur kazasıyla kısmen, Nusaybin kazası dahilinde faaliyette bulunmaktadır. Osman Çetesi 18 mevcutlu olup, Savur kazası civarında şekavet faaliyetinde bulunmakta ve takip ve Tanziyik karşısında, Suriye ye geçerek, Haco Romanlı Emin ve Şey Said in oğulları ile temasa geçerek siyasi mahiyet kazanıp zaman zaman bölgelerinde şekavette devam etmektedir. Bu tarihlerde çeteler artarak baş göstermekteydi. Sayıları artan gruplar Genel Kurmay Başkanlığına kadar iletilmiştir.

Genel Kurmay buna karşılık (7.kolordu) 25-26. MAYIS 1930 gecesi harekatı üç koldan yürüttü.Çıkan çarpışmada asilerin 3 ölü,3 yaralı verdiği,ayrıca 29 kişinin de dağlara firar ettiği belirtilmiştir. 3 Hazirana kadar devam eden arama ve taramada bölgeden, 281 Silah alındı.3 Hazirandan sonra köylerine dönmeye başlayan silahlı asiler, üzerlerine gidilmeyerek konunun idari makamlarla halledilmesini, İbrahim Tali Bey Mardin valisi ve katılan birliklere teşekkür ederek harekata son verdi.

PİR İSA VİDEO

noreply@blogger.com (.) — Mon, 19 Jul 2010 19:57:00 +0300

Sürgücü Belediye Başkanımız Sayın Fikri ÖKMEN’in babası vefat etti

noreply@blogger.com (.) — Mon, 21 Jun 2010 11:44:00 +0300

Sürgücü Belediye Başkanımız Sayın Fikri ÖKMEN’in babası Hacı Sulhan ÖKMEN, on gündür tedavi gördüğü Mardin Özel Park Hastanesinde 21 Haziran 2010 sabah Saat 03:00 sularında hayatını kaybetti. Merhumun cenazesi aynı gün Sürgücü Beldesi aile mezarlığında defnedilmiştir.

BELEDİYE BAŞKANIMIZ SAYIN FİKRİ ÖKMEN’E BAŞ SAĞLIĞI DİLİYORUZ

Belediye Başkanımız Fikri ÖKMEN’in merhum babasına Allah'tan rahmet diler, kederli ailesi ve tüm yakınlarına baş sağlığı diliyoruz.

Mehmet AYAZ

Surgucum

Amcamız Mele Maruf CAYNAK, Kalp krizinden hayatını kaybetti

noreply@blogger.com (.) — Sun, 20 Jun 2010 21:49:00 +0300

Sevgili amcamız ve Bölgemiz Medreselerinin yetiştirdiği sayılı din alimlerinden Mele Maruf CAYNAK 19 Haziran 2010 Saat 01:00 da ikamet ettiği Diyarbakır'ın Bismil ilçesinde geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetmiştir. Canazesi aynı Gün Aktepe Köyü mezarlığında defnedilmiştir.
Sevgili amcamıza Allah'tan rahmet diler, kederli ailesi ve tüm akrabalarımıza baş sağlığı diliyorum.
Mehmet AYAZ

Edip AYAZ ve amcamız Mele Maruf CAYNAK
2004 Sürgücü Seyfeddin AYAZ'ın taziye çadırı

SÜRGÜCÜ BELEDİYESİ HALK TOPLANTILARI , ROPÖRTAJLAR - VİDEO

noreply@blogger.com (.) — Sun, 20 Jun 2010 21:27:00 +0300

Sürgücü Belediye Başkanı Fikri ÖKMEN, Sürgücü Halkıyla Sürgücünün temel sorunlarıyla ilgili değerlendirme toplantısı yapıyor.

Sitemizin Video Bölümü Teknik arıza nedeniyle hizmet dışı olduğundan videoları Facebook taki sayfamıza ekledik. İzlemek için bu Linke tıklayın
.
.