tag:blogger.com,1999:blog-36911923038696279582026-10-11T12:29:55.973+03:00filozoflar, felsefe nedir, özlü sözler, düşündüren sözler, felsefe makaleleri, felsefi sözleri, felsefe hakkında bilgi, ünlü düşünürler, aforizmalar, ilk çağ felsefesi, orta çağ felsefesi, felsefi yazılarUnknownnoreply@blogger.comBlogger2095125tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-88145119476186531052025-10-30T13:29:00.001+03:002025-10-30T13:30:36.411+03:00

 Prof.dr  Doğu Ergil Cumhuriyet yönetimini benimsememizin üzerinden 102 yıl geçmiş. Kutluyorum. Bu vesileyle birkaç tespit yapmak istiyorum. İlki cumhuriyet öncesi dönemden çıkardığımız dersler. Bize, okulda “Mazlum milletlerin ilk kurtuluş savaşını veren ulus” olduğumuzu öğrettiler. Sonra, I. Dünya Savaşına bir imparatorluk olarak girdiğimizi, Osmanlı ordularının I. Dünya Savaşında

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-57009457111507385462025-09-04T23:59:00.002+03:002025-10-08T23:19:02.231+03:00

 Soru aslında çok basit ama çetrefilli; Para bir insanın hangi ahlaki normlarını zedeler? Dünyanın merkezinde yer alan bir metanın tüm insanlığı peşinden sürüklemesi, dizayn etmesi herşeyi belirlemesi ne kadar doğru? Ve işte en kritik soru; Eğer yeryüzünde para olmasaydı, hayat nasıl olurdu?Para sadece ekonomik bir araç değil; ahlaki, sosyal ve hatta varoluşsal yönleri olan bir olgu.

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-8035295680946485562025-09-04T17:02:00.001+03:002025-09-04T17:02:28.098+03:00

 Eminim ki bir çoğunuz, başlıktaki sorunun cevabını merak ediyorsunuzdur. Başka bir açıdan soracak olursak; Ultra zenginler, yeteri kadar paraları oldukları halde neden hep daha fazla kazanma hırsı içindeler. Güç istenci bir noktadan sonra paranın yerini mi alıyor? Para, güçlü olmak için bir araca mı dönüşüyor? Güçlü olmak, başkalarına hükmetmek zevk verir hale mi geliyor veya

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-9554647755357089762025-09-03T12:44:00.004+03:002025-09-03T12:44:57.026+03:00

 Hegel ve Marx, mülkiyet meselesine birbirine tamamen zıt felsefi temellerden yaklaşsalar da, Marx'ın düşüncesi Hegel'i "ayakları üzerine oturtma" çabasıyla derinden bir diyalog içindedir.1. Georg Wilhelm Friedrich Hegel: Mülkiyet Özgürlüğün ve Tinin GerçekleşmesidirHegel için mülkiyet, bireyin özgürlüğünün dış dünyada somutlaşmış halidir. Onun felsefesinde mülkiyet, esas olarak hukuk

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-16466396340993803302025-09-01T13:48:00.001+03:002025-09-01T13:48:10.071+03:00

 Parmenides’in 8 Hipotezi (kısaca) Hipotez 1 – Eğer “Bir” varsa: “Bir” yalnızca kendisidir, hiçbir niteliği yoktur, ne zamanda ne mekânda bulunur. Tanımlanamaz. → Yani “Bir” mutlak soyutluk, saf birliktir. Hipotez 2 – Eğer “Bir” varsa, diğerleriyle ilişkili olarak: “Bir”, hem birdir hem çoktur; hem vardır hem yoktur; hem değişir hem değişmez. → Burada paradoks başlar: Varlık ve yokluk

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-11764628442780882022025-08-31T14:16:00.000+03:002025-08-31T14:21:02.874+03:00

 Simülasyon Evreni hipotezi ile Immanuel Kant'ın numen dünyası kavramı, ilk bakışta şaşırtıcı derecede benzer görünen ancak temelden çok farklı iki fikirdir. Her ikisi de algıladığımız gerçekliğin "nihai" gerçeklik olmayabileceğini öne sürer, ancak bu sonuca farklı yollardan ve farklı gerekçelerle varırlar.İşte bu iki kavram arasındaki temel benzerlikler ve farklar:Simülasyon Evreni Hipotezi

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-87163551747379512372025-08-31T12:21:00.001+03:002025-08-31T12:27:35.100+03:00

 1. Kontrol Mümkün mü? Psikolojik / Sosyal Etki Üzerinden: Yapay zekâ şimdiden sosyal medyada hangi içerikleri göreceğimizi, hangi müzikleri dinleyeceğimizi, hatta hangi ürünleri satın alacağımızı yönlendirebiliyor. Bu doğrudan bir “bilinç kontrolü” değil, fakat düşünce ve tercih yönlendirmesi. Nörobilimsel Etkileşim: Gelecekte yapay zekâ ile beyin–bilgisayar arayüzleri birleşirse,

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-38353588204305223772025-08-29T17:36:00.000+03:002025-08-31T12:29:24.916+03:00

 Kantçı ve Marksist ahlak anlayışları, felsefe tarihinin en temel ve birbirine en zıt iki etik yaklaşımını temsil eder. Biri soyut, evrensel ve bireyci bir temelden yola çıkarken, diğeri somut, tarihsel ve toplumsal bir temelden hareket eder.Aşağıda bu iki ahlak anlayışının temel özellikleri, karşılaştırmalı bir tablo ve temel farkları detaylı olarak sunulmuştur.1. Kantçı Ahlak Anlayışı (

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-82511980135824357432025-08-29T12:42:00.003+03:002025-08-29T12:42:42.931+03:00

 Kara madde nedir? Gözlemlediğimiz evrenin %85’ine yakını kütle bakımından "görünmeyen" bir şeyden oluşuyor. Buna kara madde diyoruz. Bu madde ışık yaymıyor, ışığı soğurmuyor, yani elektromanyetik dalgalarla etkileşmiyor. Bu yüzden doğrudan göremiyoruz. Varlığını yerçekimi etkilerinden anlıyoruz. Mesela: Galaksilerin dönme hızları, sadece görünür maddeyle açıklanamayacak kadar yüksek

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-88764092217287788042025-08-27T12:01:00.001+03:002025-08-27T12:01:41.910+03:00

 Türkiye'de Filozoflar Neden Ülke Sorunlarına Sistematik Bir Çözüm Sunamıyor?Türkiye'de felsefenin, ülkenin karmaşık ve çok katmanlı sorunlarına neden sistematik ve bütüncül bir tanı koyup kapsamlı bir çözüm üretemediği sorusu, entelektüel camiada sıkça dile getirilen ve kökleri derinde olan bir meseledir. Bu durumun tek bir cevabı olmamakla birlikte, tarihsel, akademik, sosyo-politik ve

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-87483248505489725022023-09-03T11:29:00.003+03:002023-09-03T11:29:16.128+03:00

İlker Cihan BİNERProf. Dr. Çetin Balanuye, gündelik hayata ve bedenli varlığımıza nüfuz eden etik, politik, ontolojik ve estetik katmanlara dağılan felsefi sorunları, kaleme aldığı Naturans serisi ve ‘Spinoza: Yeni Bir Hakikat İfadesi’ kitapları üzerinden yanıtlıyor.‘Hayata hangi konumlardan bakıyoruz?’ veya ‘Nasıl yaşıyoruz?’ gibi soruları sorarken yaratıcı akışlar oluşturmak aynı zamanda

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-15964254357455770322021-10-17T12:20:00.004+03:002021-10-17T12:20:35.955+03:00

  Homeros’un ilk filozof olduğunu söyleyen Aristoteles bu savında haklıdır; çünkü Homeros bir dünya görüşünün habercisi, dünya ve hayatın bir yorumcusudur. Şüphesiz, Homeros’un kullandığı şekil bir şiir şekli, bir bilim - öncesi şeklidir. Burada bir de İlias — aşağı yukarı İs. ö. 750 de bitmiştir — ile Odysseia — bitişi aşağı yukarı İs. ö. 700 — arasındaki hem motiflerde hem de

Unknownnoreply@blogger.com3tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-40241482474455098772021-04-07T12:44:00.001+03:002021-04-07T12:47:49.238+03:00

Joseph M. KITAGAWA Çev.: Aliye ÇINAR Derken gözlerini açtılar ve çıplak olduklarını fark ettiler, beraber incir yapraklarıyla örtündüler. Ve onlar, Rab Tanrı’nın ayak sesini işittiler.... Adam ve karısı Tanrı’nın huzurundan bahçedeki ağaçların arasına gizlendi. Fakat Tanrı adamı çağırdı ve “Neredesiniz” ? dedi. Pek çok Hıristiyan perspektifinden, Hıristiyanlığın çeşitli kollarının birliği ya

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-17339589843758242252021-03-04T08:15:00.001+03:002021-03-04T08:15:43.223+03:00

Eflatun'un ma'kul ve ideal varlığa ait derin görüşünü gerçeğe ait incelemelerle birleştiren Aristo ilk defa ilim felsefesinin temellerini kurmuştu. O zamandan beri (24 asır) insanlık bu büyük yolun üzerinde düzeltmeler yaparak ilerliyor. Aristo mantığının yetmezliği, eksikleri görüldü. Fakat düşüncenin temel kategorileri değerini muhafaza etti. Şu kadar var ki büyük filozofun çizdiği plan

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-18633699300763798182021-01-23T15:11:00.001+03:002021-01-23T15:11:30.377+03:00

16. yüzyılın ortasında altı kişiden oluşan bir İngiliz filozoflar grubu Hobbes ve Descartes'a karşıt bir konumda duruyorlardı. En önemlisi Ralph Cudworth ( 16 17-1688) olan beşi Cambridge Emmanuel College'dan, altıncı kişi Henry More ( 16 14- 1687) da Cudworth'un otuz yıldır hocalık yaptığı Cambridge Christ College'dan mezun olmuştu. Gruptakilerin hepsi de Platon, Plotinus ve onların erken dönem

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-39129201434117752172021-01-12T12:18:00.004+03:002021-01-12T13:32:24.382+03:00

  Kısa Yaşam ÖyküsüRoma tarihinin en çalkantılı döneminde yaşayan Cicero, Roma’mn yaklaşık 100 km. güneyindeki Arpinum’da, atlı sınıfından varlıklı bir ailenin ilk çocuğu olarak İÖ 3 Ocak 106 tarihinde dünyaya gelir. Roma’nın kaderini değiştiren Iulius Caesar’dan altı yaş büyüktür. Cicero’nun ilk çocukluk yılları Germanialı ve Gallialı kavimlere karşı yürütülen savaşların yaşandığı

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-85861675366045012622021-01-12T12:17:00.005+03:002021-01-12T13:33:27.944+03:00

Bunun yanı sıra Eski Yunan ve Roma toplumlarında gelenekselleşmiş bir tanrı düşüncesi de vardır. Özellikle Homeros ve Hesiodos’un eserlerinde filizlenen insanbiçimli tanrı anlayışı Yunan edebiyatında ve dolayısıyla toplum yaşamında etkindir. Bu insanbiçimli tanrılara, insanlara özgü tüm özellikler atfedilmiştir, hatta bu yüzden tanrılar da insanlar gibi hata yapabilirler, tutku ve arzularına ket

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-85660134129607416082021-01-12T12:16:00.002+03:002021-01-12T13:35:03.239+03:00

Clitomachus’un ölümünden sonra okulun başına geçen Larissalı Philo ile Academia, Dördüncü dönemine girer. Bu dönemde Philo’nun öncülüğünde Eski Academia ile Yeni Academia öğretilerini uzlaştırma yönünde bir çaba sergilenir. Kendinden önceki filozofların bilgi kuramıyla ilgili olarak, Stoacıların getirdikleri ölçütlere karşı çıkmakla birlikte bilginin olabilirliğini reddetmediklerini ve özellikle

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-90857858760899987652020-12-02T12:05:00.002+03:002020-12-19T10:39:43.915+03:00

 Marksist düşünceye, merkezi Avrupa’da, Ortodoks olmayan bir tarzda ve daha ziyade felsefe üzerinden katkı yapmış olan bir başka Alman filozofudur. Batı’da önde gelen Marksist filozoflardan biri olarak bilinir; fakat onun kültürel mirasında veya düşünsel birikiminde, Marksist felsefeye ek olarak, klasik Alman düşüncesinin, Yahudi mistisizminin ve Yeni-Platonculuğun bulunduğu yine herkes

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-64527353012398247702020-12-01T13:30:00.000+03:002020-12-01T13:30:36.102+03:00

 Felsefe, hakkında en fazla yanlış anlaşılmanın olduğu alanlardan biridir. Özellikle günümüzde felsefenin prestiji gerek akademisyenlerin genel kitleye erişmekle uğraşmaması, gerekse felsefe dışından eleştirmenlerin söyledikleri nedeniyle zedelenmektedir. Bu yazıda felsefeye dair bazı yanlış anlaşılmaları açıklığa kavuşturmanın yanı sıra alana yeni girecek kişiler için de felsefeyi tanıtmayı

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-60714091385958925912020-12-01T13:01:00.001+03:002020-12-12T13:30:29.232+03:00

 1. ÇağrıUyumama izin verin, çünkü ruhum sevgiyle arınıyor. Dinlenmeme izin verin, çünkü ruhum gece ve gündüzlerden nasibini aldı. Mumları tutuşturun, yatağımın etrafında tütsü yakın ve bedenimin üstünü gül ve yasemin yapraklarıyla örtün. Sığla ile saçlarımı mumyalayın, ayaklarıma parfüm serperek, ardından ölümün alnıma yazdıklarını okuyun.Uykunun kollarında dinlenmeme izin verin, çünkü açık

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-52415570469206967192020-11-29T17:06:00.000+03:002020-11-29T17:06:05.550+03:00

 Bilim de bütün diğer girişim ve çabalarımız gibi, açık veya üstü örtük birtakım temel inançlara dayanır. Varsayım denen bu inançlarımız düşünme ve hareketlerimizin temelde yatan gerekçelerini teşkil eder. Örneğin, sabahleyin rastladığımız bir kimseye «günaydın» dememiz gibi son derece basit bir davranışın bile dayandığı bir varsayım vardır. Hitap ettiğimiz kişinin Türkçe bildiğini farzetmiş

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-11760718973579668492020-11-25T13:47:00.002+03:002020-11-25T13:47:36.461+03:00

Bütün filozoflar ve filologlar, eski gentillerin hikmeti hakkında araştırmalarına, aptal ve korkunç vahşiler olan bu ilk insanlardan başlamış olmalıdırlar. Yani, yukarıda değindiğimiz gibi tam anlamıyla devlerden başlamışlardır (Peder Boulduc, De ecclesia ante Legem adlı eserinde der ki, Kutsal Kitap’a göre, bu devlerin isimleri dindar, saygıdeğer, şerefli insanlara işaret eder. Fakat bu, sadece,

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-89474986633168771232020-11-17T14:17:00.000+03:002020-11-17T14:17:12.069+03:00

Yaşam biçimleri ve dünya görüşleri, çevreleri, özellikle birlikte yaşadıkları kişiler tarafından iyi karşılanmayanların pek azı mutlu olabilir. Çağımızda toplumlar ahlakları ve inançları bakımından çok farklı gruplara ayrılmış bulunmaktadır. Bu durum reformla başlamıştır. (Rönesans'la başlamıştır da denilebilir) ve giderek daha belirgin bir farklılık oluşmuştur. Sadece dinsel inançları bakımından

Unknownnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3691192303869627958.post-52981548848150813942020-11-13T13:30:00.003+03:002020-11-13T13:30:45.081+03:00

Poetika, Aristoteles’den elimize eksik, öyle ki kimi bölümleri parçalar halinde geçmiş bir kitap olmakla birlikte, düşünce tarihinin tanıdığı sanat olayını araştıran ilk, ilk olduğu kadar da önemli bir eserdir. Gerçi, Aristoteles’den önce hocası Platon’un gerek Büyük Hippias, Symposion, Phaidros gerekse Politeia adh diyaloglarında sanat ile güzellik üzerine önemli

Unknownnoreply@blogger.com0