Ανατολική Ακτή Αττικής Νέα - Anatoliki Akti Attikis News

Έως και το 75% των ατόμων άνω των 65 ετών αναφέρει διαταραχές ύπνου

2026-03-08T19:25:00.001+02:00

Photo: Shutterstock
Ξαπλώνετε, αλλά δε σας παίρνει ο ύπνος. Μπορεί να αποκοιμηθείτε, αλλά να ξυπνήσετε στη μέση της νύχτας και να μείνετε ξάγρυπνοι για ώρες. Καθώς τα χρόνια περνούν, πολλοί διαπιστώνουν

ότι ο ύπνος τους γίνεται πιο ελαφρύς, διακεκομμένος ή λιγότερο αναζωογονητικός. Σύμφωνα με την British Geriatrics Society, περίπου το 40% των ατόμων ηλικίας 65 ετών και άνω αντιμετωπίζει τακτικά αϋπνία, ενώ έως και το 75% αναφέρει κάποια διαταραχή ύπνου. Ωστόσο, οι ειδικοί επιμένουν ότι η κακή ποιότητα ύπνου δεν αποτελεί αναπόφευκτη συνέπεια της γήρανσης.

«Ο ύπνος σας δεν χρειάζεται να αλλάξει στα 60 ή στα 70 σας», τονίζει ο καθηγητής Jason Ellis, διευθυντής του Κέντρου Έρευνας Ύπνου στο Πανεπιστήμιο Northumbria. Όπως εξηγεί, σε αυτή τη φάση της ζωής αυξάνονται οι παράγοντες που καθιστούν τον οργανισμό πιο ευάλωτο στις διαταραχές – όμως η ευπάθεια δεν σημαίνει μοιραία επιδείνωση.

Στο ίδιο μήκος κύματος, η Lisa Artis, αναπληρώτρια διευθύνουσα σύμβουλος του οργανισμού The Sleep Charity, υπογραμμίζει πως, παρ’ ότι τα πρότυπα ύπνου μεταβάλλονται με την ηλικία, οι επίμονες δυσκολίες δεν θα πρέπει να θεωρούνται «φυσιολογικές» και να γίνονται αποδεκτές χωρίς αναζήτηση λύσης.

Οι αυξανόμενες ευπάθειες μετά τα 60

Μετά την έκτη δεκαετία της ζωής, συσσωρεύονται βιολογικοί και ψυχοκοινωνικοί παράγοντες που επηρεάζουν τον ύπνο. Χρόνιες παθήσεις, πόνος, φαρμακευτικές αγωγές, αύξηση βάρους και αναπνευστικά προβλήματα μπορούν να διαταράξουν τη νυχτερινή ανάπαυση. Παράλληλα, οι αλλαγές στον τρόπο ζωής –όπως η συνταξιοδότηση ή η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου– επηρεάζουν τις καθημερινές ρουτίνες και αυξάνουν το άγχος.

Οι γυναίκες έχουν να αντιμετωπίσουν μία επιπλέον πρόκληση – την εμμηνόπαυση. Η μείωση των οιστρογόνων και της προγεστερόνης, ορμονών που συμβάλλουν στη ρύθμιση της αναπνοής και της θερμοκρασίας του σώματος, μπορεί να οδηγήσει σε συχνότερες αφυπνίσεις και πιο διακεκομμένο ύπνο.

Η βιολογία του ύπνου αλλάζει νωρίς

Οι μεταβολές, ωστόσο, δεν ξεκινούν στα 60. Η παραγωγή μελατονίνης -της ορμόνης που ρυθμίζει τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης– αρχίζει να μειώνεται ήδη μετά την εφηβεία. Από τα μέσα της δεκαετίας των 20, ο βαθύς, αργός ύπνος –η φάση που είναι κρίσιμη για τη σωματική αποκατάσταση- αρχίζει σταδιακά να περιορίζεται.

Έτσι, όταν κάποιος φτάνει στα 60, η «αρχιτεκτονική» του ύπνου είναι διαφορετική και λιγότερο σταθερή. Παρ’ όλα αυτά, οι ανάγκες παραμένουν σχεδόν ίδιες: Οι περισσότεροι ενήλικες εξακολουθούν να χρειάζονται 7-9 ώρες ύπνου κάθε βράδυ, ακόμη κι αν η ποιότητά του έχει μεταβληθεί.

Το βιολογικό ρολόι μετατοπίζεται

Η γήρανση επηρεάζει επίσης τον κιρκάδιο ρυθμό – το εσωτερικό «ρολόι» που καθορίζει πότε νιώθουμε νυσταγμένοι και πότε σε εγρήγορση. Αρκετοί ηλικιωμένοι βιώνουν τη λεγόμενη «πρόωρη φάση»: Νυστάζουν νωρίτερα το βράδυ και ξυπνούν πιο νωρίς το πρωί. Η περιορισμένη έκθεση στο φυσικό φως, η μειωμένη σωματική δραστηριότητα και οι αλλαγές στη λειτουργία του εγκεφάλου ενισχύουν αυτή τη μετατόπιση.

Πιο ελαφρύς και κατακερματισμένος ύπνος

Καθώς ο βαθύς ύπνος περιορίζεται, τα ελαφρύτερα στάδια κυριαρχούν. Αυτό σημαίνει ότι οι ηλικιωμένοι είναι πιο ευαίσθητοι σε θορύβους, φως ή σωματική δυσφορία. Οι συχνές νυχτερινές αφυπνίσεις μπορεί να οδηγήσουν σε άγχος σχετικά με τον ίδιο τον ύπνο, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο αϋπνίας.

Ο ρόλος της συνταξιοδότησης

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής μετά τη συνταξιοδότηση μπορούν επίσης να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο. Κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής ζωής, τα καθημερινά προγράμματα -ξυπνητήρια, ώρες γευμάτων, μετακινήσεις, κοινωνικές συναναστροφές- δημιουργούν έναν δομημένο ρυθμό, που υποστηρίζει σταθερά πρότυπα ύπνου. Η συνταξιοδότηση συχνά καταργεί αυτή τη δομή. Χωρίς σταθερές ώρες αφύπνισης και καθημερινές ρουτίνες, ο ύπνος μπορεί να γίνει πιο ακανόνιστος. Οι έρευνες, ωστόσο, υποδηλώνουν ότι ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου είναι εξίσου σημαντικό με τη συνολική διάρκειά του.

Πότε να αναζητήσετε βοήθεια

Οι περιστασιακές αλλαγές στον ύπνο είναι φυσιολογικές. Το βασικό ερώτημα, σύμφωνα με τον δρ. Ellis, είναι αν η διαταραχή του ύπνου επηρεάζει την καθημερινότητά σας. «Πώς αισθάνεστε κατά τη διάρκεια της ημέρας; Ο ύπνος επηρεάζει την απόδοσή σας ή την ικανότητά σας να λειτουργείτε;» ρωτάει. «Αν ναι, αυτό είναι κάτι που πρέπει να συζητήσετε με τον γιατρό σας».

Η αντιμετώπιση δεν σημαίνει απαραίτητα φάρμακα. Η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία (CBT-I) αποτελεί συχνά θεραπεία πρώτης γραμμής, ενώ, σε περιπτώσεις υπνικής άπνοιας, η θεραπεία με συσκευή θετικής πίεσης αεραγωγών (CPAP) μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική.

Μικρές αλλαγές, ουσιαστικό αποτέλεσμα

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι απλές, πρακτικές παρεμβάσεις μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα του ύπνου:

Σταθερές ώρες ύπνου και αφύπνισης
Καθημερινή έκθεση στο φυσικό φως
Τακτική σωματική δραστηριότητα
Περιορισμός των μεσημεριανών ύπνων
Ήρεμο, σκοτεινό και άνετο περιβάλλον στο υπνοδωμάτιο

Ο καλός ύπνος παραμένει θεμέλιο της σωματικής υγείας, της γνωστικής λειτουργίας και της ψυχικής ευεξίας σε κάθε ηλικία. Η γήρανση μπορεί να φέρνει αλλαγές – όμως αυτό δε συνεπάγεται ότι πρέπει να ξεχάσετε για πάντα τις ξεκούραστες νύχτες.

Έντερο: Τι να τρώτε για να λειτουργεί σωστά – Πέντε τροφές που «απαγορεύονται»

2026-03-08T19:23:00.001+02:00

Το Εθνικό Ινστιτούτο Διαβήτη, Πεπτικών και Νεφρικών Παθήσεων των ΗΠΑ εξηγεί μέσω της ιστοσελίδας του τις «καλές» και τις «κακές» διατροφικές συνήθειες για την λειτουργία του εντέρου και την αποφυγή της δυσκοιλιότητας.

Πολύ συχνά, οι διατροφικές μας επιλογές ταλαιπωρούν το έντερο, ένα από τα σημαντικότερα όργανα για τη εύρυθμη λειτουργία του οργανισμού αλλά και την ψυχική υγεία.

Οι ειδικοί προσφέρουν πολύτιμες συμβουλές σχετικά με το πώς μπορούμε μέσω της διατροφής να προφυλάξουμε το έντερο, οι οποίες συνοψίζονται στην προτροπή για κατανάλωση πολλών φυτικών ινών και υγρών ώστε να βοηθήσουν τις ίνες να δράσουν.

Τι πρέπει να τρώτε

Οι ενήλικες χρειάζονται περί τα 25 με 31 γρ. φυτικών ινών ημερησίως, αναλόγως την ηλικία και το φύλο. Για κάποιον που δεν έχει συνηθίσει σε τρόφιμα πλούσια σε ίνες, η προσθήκη τους στο διατροφικό του πρόγραμμα πρέπει να γίνει σταδιακά ώστε να ο οργανισμός να προσαρμοστεί. Πιθανώς να κριθεί απαραίτητη η ειδική γνώμη ενός διατροφολόγου ώστε να ετοιμάσει το κατάλληλο πρόγραμμα.

Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες:

τρόφιμα ολικής άλεσης (όπως μαύρο ψωμί και ζυμαρικά ολικής άλεσης)
δημητριακά (βρώμη, πίτουρο κ.α.)
όσπρια (φακές, φασόλια, σόγια και ρεβίθια)
φρούτα (π.χ. μούρα, μήλα με τη φλούδα, πορτοκάλια και αχλάδια)
λαχανικά (καρότα, μπρόκολο, αρακάς, πράσινα φυλλώδη λαχανικά κ.α.)
ξηροί καρποί (αμύγδαλα, φιστίκια, πεκάν κ.α.)

Δεν πρέπει να παραλείπεται η αυξημένη κατανάλωση υγρών όπως νερό, φυσικοί χυμοί φρούτων και λαχανικών, υδαρείς σούπες προς διευκόλυνση της εντερικής λειτουργίας.

Επιπλέον, με την πρόληψη υγρών αποφεύγεται η αφυδάτωση με τις συνακόλουθες αρνητικές συνέπειες για το έντερο αλλά και τη συνολική υγεία. Κάποιος διατροφολόγος μπορεί να σας καθοδηγήσει σχετικά με την ποσότητα υγρών που χρειάζεστε σύμφωνα με το βάρος, την υγεία, τη συχνότητα σωματικής δραστηριότητας και το περιβάλλον που ζείτε.

Τι πρέπει να αποφεύγετε

Αποφύγετε τροφές φτωχές σε φυτικές ίνες όπως: πατατάκια

πρόχειρο φαγητό (fast food)
κρέας
σνακς και προπαρασκευασμένα γεύματα
επεξεργασμένα τρόφιμα όπως burgers ή γεύματα που ετοιμάζονται στα μικροκύματα

Τι ισχύει για τα ιστορικά αυτοκίνητα στην Ελλάδα

2026-03-08T19:21:00.002+02:00

Μπορούν τελικά τα κλασικά αυτοκίνητα να κυκλοφορούν ελεύθερα στους ελληνικούς δρόμους; Η ισχύουσα νομοθεσία δίνει ξεκάθαρες απαντήσεις, βάζοντας τέλος σε μύθους και παρερμηνείες που επιμένουν εδώ και χρόνια.
Η συζήτηση γύρω από τα ιστορικά – ή αλλιώς κλασικά – αυτοκίνητα έχει αναζωπυρωθεί τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω των αλλαγών στο θεσμικό πλαίσιο. Πολλοί πιστεύουν ότι πλέον κυκλοφορούν χωρίς κανέναν περιορισμό. Η αλήθεια, ωστόσο, είναι πιο συγκεκριμένη: η ελεύθερη κυκλοφορία επιτρέπεται, αλλά μόνο υπό προϋποθέσεις.

Για να αναγνωριστεί επίσημα ένα όχημα ως ιστορικό, πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια (ηλικία, αυθεντικότητα, καλή κατάσταση) και να ταξινομηθεί ως ιστορικό με κρατικές πινακίδες. Η διαδικασία προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία (Ν. 4850/2021 (τέθηκε σε ισχύ από 3/4/2023) και σχετικές υπουργικές αποφάσεις) και συνοδεύεται από τεχνικό έλεγχο, ασφάλιση και καταβολή τελών.

Σημαντικό είναι ότι δεν αρκεί απλώς η παλαιότητα. Ένα παλιό αυτοκίνητο χωρίς επίσημη ιστορική ταξινόμηση θεωρείται κανονικό όχημα και υπόκειται σε όλους τους γενικούς περιορισμούς.

Κυκλοφορούν ελεύθερα στους δρόμους;

Τα ιστορικά αυτοκίνητα με κρατικές πινακίδες μπορούν να κυκλοφορούν κανονικά, χωρίς χρονικούς ή γεωγραφικούς περιορισμούς, όπως ίσχυε στο παρελθόν. Έχουν καταργηθεί οι παλιές ρυθμίσεις που επέτρεπαν τη χρήση τους μόνο σε εκδηλώσεις ή σε συγκεκριμένες ημέρες.

Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν καθημερινά, αρκεί να τηρούνται όλες οι βασικές υποχρεώσεις: ισχύουσα ασφάλιση
περιοδικός τεχνικός έλεγχος (ΚΤΕΟ)
καταβολή των προβλεπόμενων τελών κυκλοφορίας

Τι ισχύει με τα τέλη και τη φορολογία

Τα ιστορικά αυτοκίνητα δεν απαλλάσσονται αυτομάτως από τα τέλη κυκλοφορίας. Υπάρχει ειδική κλίμακα, συνήθως χαμηλότερη από τα συμβατικά οχήματα, ενώ πλήρης απαλλαγή προβλέπεται μόνο για αυτοκίνητα πολύ μεγάλης ηλικίας (άνω των 45 ετών).

Παράλληλα, δεν ισχύει πλέον γενική εξαίρεση από τα τεκμήρια διαβίωσης, κάτι που επίσης συχνά παρερμηνεύεται.

Τι δεν ισχύει πια Δεν ισχύουν περιορισμοί τύπου «μόνο Κυριακές» ή «μόνο για εκδηλώσεις»
Δεν επιτρέπεται κυκλοφορία χωρίς ΚΤΕΟ ή ασφάλιση λόγω παλαιότητας
Δεν θεωρείται ιστορικό κάθε παλιό αυτοκίνητο χωρίς επίσημη ταξινόμηση

Εν κατακλείδι

Τα ιστορικά αυτοκίνητα μπορούν σήμερα να κυκλοφορούν νόμιμα και ελεύθερα στην Ελλάδα, αλλά μόνο εφόσον έχουν ενταχθεί στο επίσημο καθεστώς ιστορικών οχημάτων και πληρούν όλες τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις. Η εποχή των αυστηρών απαγορεύσεων έχει περάσει, όχι όμως και η ανάγκη για τήρηση των κανόνων.

Με άλλα λόγια, η απόλαυση ενός κλασικού αυτοκινήτου στον δρόμο είναι πλέον εφικτή, αρκεί να γίνεται σωστά και νόμιμα.

Οι 10 πιο θανατηφόροι ιοί στον κόσμο που μεταδίδονται από ζώα – Η λύσσα στην κορυφή

2026-03-08T19:19:00.002+02:00

Ορισμένοι ιοί εξαπλώνονται εύκολα, μολύνουν εκατομμύρια αλλά δεν είναι τόσο θανατηφόροι. Άλλοι εμφανίζονται σπανιότερα, αλλά όταν «χτυπήσουν» έχουν δυσανάλογα βαριές συνέπειες.

Ένας πρακτικός τρόπος να αποτυπωθεί αυτή η διαφορά είναι ο δείκτης θνητότητας μεταξύ των κρουσμάτων (case fatality rate – CFR), δηλαδή το ποσοστό των μολυσμένων που πεθαίνουν από την ασθένεια.

Σε αυτή τη λογική βασίζεται σχετική κατάταξη του Visual Capitalist των 10 πιο θανατηφόρων ιών που προέρχονται από ζώα, με τη λύσσα να βρίσκεται στην κορυφή.

Λύσσα: Σχεδόν 100% θανατηφόρα, όταν εκδηλωθούν συμπτώματα

Η λύσσα εξακολουθεί να κοστίζει περίπου 59.000 ζωές ετησίως, κυρίως στην Αφρική και τη Νοτιοανατολική Ασία. Μεταδίδεται κατά κύριο λόγο μέσω του σάλιου μολυσμένων ζώων, ειδικά σκύλων. Ωστόσο, η λύσσα προλαμβάνεται. Ο εμβολιασμός και – κυρίως – η έγκαιρη θεραπεία μετά από έκθεση μπορούν να αποτρέψουν την εξέλιξη της νόσου. Εκεί, όμως, εντοπίζεται και το πρόβλημα: σε αρκετές περιοχές η πρόσβαση στη μετέπειτα φροντίδα δεν είναι δεδομένη, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι θάνατοι που θα μπορούσαν να αποφευχθούν.

Αιμορραγικοί πυρετοί: Έμπολα, Marburg, Κριμαίας-Κονγκό

Αρκετοί ιοί της κατάταξης ανήκουν στους λεγόμενους αιμορραγικούς πυρετούς, δηλαδή λοιμώξεις που μπορεί να οδηγήσουν σε βαριά συστηματική νόσο, αιμορραγικές επιπλοκές και ανεπάρκεια οργάνων. Ο ιός Έμπολα και ο ιός Marburg εμφανίζουν συχνά ποσοστό θνησιμότητας γύρω στο 50%, με κρούσματα κυρίως στην Κεντρική και Υποσαχάρια Αφρική. Η επιδημία Έμπολα στη Δυτική Αφρική (2014-2016) έφερε το θέμα στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας ετοιμότητας, με πάνω από 11.000 θανάτους.

Ο αιμορραγικός πυρετός Κριμαίας-Κονγκό (CCHF) είναι γεωγραφικά πιο «απλωμένος» (Ευρώπη, Ασία και Αφρική), μεταδίδεται κυρίως μέσω τσιμπουριών ή επαφής με μολυσμένα ζώα, και το ποσοστό θνησιμότητας κυμαίνεται από 10% έως 40%, με 1.000-2.000 θανάτους ετησίως.

Ένα κοινό μοτίβο στους πιο θανατηφόρους ιούς είναι η προέλευση, καθώς η μετάδοση πραγματοποιείται από τα ζώα στον άνθρωπο: Νυχτερίδες έχουν συνδεθεί με ιούς όπως Nipah και Marburg.

Τρωκτικά έχουν συσχετιστεί με τον ιό Lujo.
Οι καμήλες θεωρούνται ο βασικός ζωικός ξενιστής για τον MERS-CoV, που πρωτοεντοπίστηκε στη Σαουδική Αραβία το 2012.

Τέλος, η γρίπη των πτηνών (H5N1) είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ιού που δεν μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά έχει υψηλό ποσοστό θνησιμότητας μεταξύ των επιβεβαιωμένων ανθρώπινων κρουσμάτων (συχνά γύρω στο 50%). Γι’ αυτό, οι υγειονομικές αρχές διεθνώς διατηρούν αυξημένη επιτήρηση.

Photo: Visual Capitalist | Ranked: The World’s 10 Deadliest Viruses by Fatality Rate

Η πυραμίδα της απάτης με τα κρυπτονομίσματα: Ο Ιταλός leader στο Ντουμπάι

2026-03-08T19:17:00.002+02:00

Περίπου 15 εκατομμύρια ευρώ κατάφεραν να αποκομίσουν από τη δράση τους τα μέλη της εγκληματικής οργάνωσης που προσέγγιζαν ανυποψίαστους πολίτες και υπόσχονταν

κερδοφόρες επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα.

Όπως προέκυψε από την έρευνα των στελεχών του ελληνικού FBI, οι κατηγορούμενοι διαβεβαίωναν τα θύματά τους ότι θα είχαν υψηλές αποδόσεις επί των κεφαλαίων που «επένδυαν» (σχεδόν με μηδενικό ρίσκο), ενώ τους πρόβαλαν τη ψευδή δέσμευση ότι μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να εκταμιεύσουν τα χρήματά τους.

Παράλληλα, είχαν δημιουργήσεις κλειστές ομάδες συνομιλιών (π.χ. Telegram) μέσω των οποίων ενημέρωναν τα θύματα για την εξέλιξη της επένδυσης, με στόχο τη διαμόρφωση ψευδούς νομιμοφάνειας της επιχειρηματικής δραστηριότητας και την ενίσχυση της ψευδαίσθησης ότι η επένδυση είναι ευρέως γνωστή, αποδεκτή και αναπτυσσόμενη.

Επιπλέον παρουσιάζονταν ως καθοδηγητές/leaders ομάδων ατόμων που έχουν ήδη επενδύσει στις πλατφόρμες, επιχειρώντας με τον τρόπο αυτό να προσδώσουν κύρος και αξιοπιστία στο επενδυτικό σχήμα και παρείχαν επενδυτικές συμβουλές σε κρυπτοστοιχεία στους παθόντες. Επίσης διοργάνωναν εκπαιδευτικά σεμινάρια σχετικά με επενδυτικά προγράμματα, χωρίς να διαθέτουν την απαιτούμενη πιστοποίηση παροχής επενδυτικών υπηρεσιών από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

Συγκεκριμένα υποστήριζαν ψευδώς ότι κατείχαν υψηλή τεχνογνωσία και σημαντικά κέρδη από τις επενδύσεις τους, με σκοπό να ενισχύσουν την αξιοπιστία τους και να πείσουν τα θύματα για την ασφάλεια και κερδοφορία των επενδυτικών προγραμμάτων που προωθούσαν. Προς επίρρωση τούτου αναρτούσαν στα social media εικόνες πολυτελούς διαβίωσης (πολυτελή οχήματα, ταξίδια, κ.λπ.), με στόχο να ασκήσουν θετική ψυχολογική επίδραση και να πείσουν τα υποψήφια θύματα ότι η επένδυση αποφέρει σημαντικά και άμεσα οικονομικά οφέλη.

Ενίοτε βέβαια έκαναν και χρήση κειμένων disclaimers – αποποίησης ευθυνών, πριν από τις παρουσιάσεις, όπου προειδοποιούσαν για ρίσκα, υποσχόμενοι ωστόσο μεγάλα και άμεσα κέρδη.

Απάτη σε σχήμα «Πυραμίδα» Από την έρευνα διαπιστώθηκε πως το σχήμα της απάτης ήταν πυραμιδικό. Συγκεκριμένα, τα μέλη της οργάνωσης, εκμεταλλευόμενοι την άγνοια και την ελλιπή γνώση των υποψήφιων επενδυτών γύρω από το αντικείμενο αυτό, κατήρτισαν μια «Πυραμιδική Δομή Λειτουργίας» (ponzi scheme), στην οποία ενέταξαν το αναγκαίο για τη λειτουργία της οργάνωσης αριθμό μελών, με σκοπό τον εντοπισμό υποψηφίων θυμάτων μέσω του κοινωνικού δικτύου εκάστου μέλους, τα οποία θα επένδυαν σε αυτό χρηματικά κεφάλαια, με την προσδοκία κερδοφορίας της επένδυσης τους.

Στόχος ήταν η συνεχής και αυξανόμενη εγγραφή νέων μελών και άρα η αυξανόμενη ροή εισερχόμενων χρηματικών ποσών στην εγκληματική οργάνωση. Προς τούτο, τα αρχηγικά μέλη κατεύθυναν τα βασικά επιχειρησιακά μέλη, ώστε να δραστηριοποιούνται αξιοποιώντας πολυεπίπεδα τις επαφές τους στη διαδικασία στρατολόγησης. Τα μέλη της οργάνωσης, είχαν πλήρη γνώση του σκοπού της οργάνωσης και συνειδητή συμμετοχή στη δομή και λειτουργία της, συντάσσοντας και υπογράφοντας Ιδιωτικά Συμφωνητικά Εμπιστευτικότητας (Non Disclosure Agreement).

Περαιτέρω, τα μέλη κατανέμονταν σε 21 διαφορετικές βαθμίδες, κατέχοντας αντίστοιχους τίτλους όπως «ambassador», «leader», «founder’s council», ενώ αποκόμιζαν εισόδημα/ανταμοιβές (referral, bonus) από την προσέλκυση συμμετοχής των νέων μελών.

Οι «επενδυτές», βασιζόμενοι σε παραπλανητικές δηλώσεις και διαβεβαιώσεις για κερδοφορία, πείθονταν να τοποθετήσουν κεφάλαια στο σύστημα, αφού τους δημιούργησαν την πλάνη ότι τα κρυπτονομίσματα ήταν αξιόπιστα, ότι το κεφάλαιο τους ήταν ασφαλές και ότι οι αποδόσεις ήταν εγγυημένες. Στην πραγματικότητα δεν επρόκειτο για αγορά κρυπτονομισμάτων αλλά για tokens (ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία που λειτουργούν σε ένα υπάρχον blockchain), τα οποία στερούνταν ανταλλακτικής αξίας και δεν είχαν καμία χρησιμότητα εκτός του κλειστού οικοσυστήματος των εταιρειών που τα εξέδωσαν.

Τα χρηματικά ποσά που εισπράττονταν από τα θύματα μεταφέρονταν αρχικά σε ανώνυμες δημόσιες διευθύνσεις κρυπτονομισμάτων, οι οποίες λειτουργούσαν ως ενδιάμεσοι κόμβοι συγκέντρωσης κεφαλαίων. Στη συνέχεια πραγματοποιούνταν διαμοιρασμός μικρών ποσών προς διευθύνσεις ανταλλακτηρίων (exchanges), ενώ ταυτόχρονα μεγαλύτερα ποσά μεταφέρονταν σε άλλες, μη επισημασμένες διευθύνσεις του εκάστοτε δικτύου - πλατφόρμας. Η ανωνυμία που προσφέρουν οι διευθύνσεις κρυπτονομισμάτων αποτελεί βασικό εμπόδιο στην ταυτοποίηση δραστών που εμπλέκονται σε παράνομες δραστηριότητες, καθώς μία διεύθυνση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αποστολή ή λήψη κεφαλαίων χωρίς να περιέχει άμεσα στοιχεία ταυτότητας του κατόχου της.

Στο Ντουμπάι ο αρχηγός

Ως αρχηγός της οργάνωσης εμφανίζεται ένας 36χρονος Ιταλός, ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, φέρεται να βρίσκεται στο Ντουμπάι. Ο Ιταλός, μαζί με ακόμη τρία άτομα, αποτελούσαν τον κεντρικό πυρήνα της ομάδας.

Μάλιστα είχαν καταρτίσει σχετικό πρόγραμμα εκπαίδευσης 90 ημερών για στρατολόγηση παθόντων, εκπαιδεύοντας τα υφιστάμενη μέλη σε ακαδημίες. Διοργάνωναν και συμμετείχαν σε event, παρουσιάσεις, ομιλίες και άλλες δράσεις του απατηλού σχήματος στο διαδίκτυο, σε ξενοδοχεία κ.α. χώρους συνεδριάσεων.

Υψηλά στην κλίμακα της ιεραρχίας τοποθετούνται ακόμη τρεις άνδρες, οι οποίοι ελάμβαναν οδηγίες μόνο από τον ηγετικό πυρήνα και συντόνιζαν τα καθήκοντα και τις δράσεις των λοιπών μελών της οργάνωσης. Είχαν επιφορτιστεί με τον ρόλο της συστηματικής στρατολόγησης θυμάτων, συμμετείχαν επίσης σε event – παρουσιάσεις και ομιλίες, έδιναν επενδυτικές συμβουλές στους παθόντες σε zoom και ομιλίες και έκαναν promotion νέων πακέτων της απατηλών εταιρικών σχημάτων.

Για την υπόθεση έχουν συλληφθεί 12 άτομα ενώ, συνολικά οι εμπλεκόμενοι, ανέρχονται σε 18.

To 80% των γυναικών δηλώνει ότι έχει βιώσει burnout στην εργασία

2026-03-08T19:14:00.002+02:00

Οκτώ στις δέκα γυναίκες έχουν βιώσει επαγγελματική εξουθένωση (burnout), σύμφωνα με την έρευνα «Her Work. Her Voice» της Deloitte Ελλάδος.
Η έρευνα, με 1.200 συμμετοχές, αναδεικνύει ότι η αίσθηση συμπερίληψης μειώνεται όσο προχωρά η καριέρα.
Περισσότερες από τις μισές γυναίκες περιγράφουν τον φόρτο εργασίας τους ως υπερβολικό, ενώ σχεδόν οι μισές έχουν ευθύνες φροντίδας.
Το 51% των γυναικών έχει βιώσει περιθωριοποιητικές ή παρενοχλητικές συμπεριφορές στον χώρο εργασίας.
Η παραμονή των γυναικών στον οργανισμό τους συνδέεται με ανταγωνιστικές αποδοχές, αναγνώριση, ευκαιρίες εξέλιξης και υποστηρικτική ηγεσία. Οι 8 στις 10 γυναίκες δηλώνουν ότι έχουν βιώσει burnout στην εργασία, σύμφωνα με την έρευνα «Her Work. Her Voice» που δημοσίευσε η Deloitte Ελλάδος. Πρόκειται για την πρώτη πανελλαδική καταγραφή που υλοποίησε η Deloitte Ελλάδος για την εργασιακή εμπειρία των γυναικών, με 1.200 συμμετοχές.

Τα ευρήματα αναδεικνύουν τόσο την πρόοδο που έχει συντελεστεί όσο και τις διαρθρωτικές προκλήσεις που παραμένουν, προσφέροντας μια τεκμηριωμένη βάση για περαιτέρω συζήτηση και στοχευμένες παρεμβάσεις από οργανισμούς και θεσμικούς φορείς.

Αναλυτικότερα, παρότι το 87% των γυναικών δηλώνει ότι νιώθει σε κάποιο βαθμό συμπερίληψη, η εικόνα αυτή μεταβάλλεται όσο η καριέρα προχωρά. Στο ξεκίνημα της εργασιακής διαδρομής τους, οι συμμετέχουσες στην έρευνα εμφανίζονται ιδιαίτερα αισιόδοξες για τις προοπτικές ανέλιξης. Ωστόσο, η εμπιστοσύνη στην ισότητα των ευκαιριών διαβρώνεται σταδιακά. Η συσσώρευση ευθυνών - επαγγελματικών και οικογενειακών - και ο αυξανόμενος φόρτος εργασίας επηρεάζει την επαγγελματική εμπειρία ανάλογα με το ηλικιακό στάδιο.

Παρά τη θετική συνολική εικόνα, η επαγγελματική εξουθένωση αναδεικνύεται ως μία από τις πιο έντονες πραγματικότητες: το 80% των γυναικών δηλώνει ότι έχει βιώσει burnout, με τα ποσοστά να εντείνονται στα μεσαία και τα μεταγενέστερα στάδια της καριέρας.

Ζητούμενο η ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής

Περισσότερες από τις μισές συμμετέχουσες περιγράφουν τον φόρτο εργασίας τους ως κατά περιόδους υπερβολικό ή δυσκολότερα διαχειρίσιμο, ενώ σχεδόν οι μισές έχουν ευθύνες φροντίδας. Παρότι το 54% δηλώνει ότι οι ευθύνες αυτές δεν τους έχουν επηρεάσει στην καριέρα τους, το 42% των συμμετεχουσών συνολικά αναφέρει ότι έχουν λειτουργήσει αρνητικά για τις επαγγελματικές τους ευκαιρίες - με την τάση αυτή να είναι πιο έντονη στις ηλικίες 37-44 - γεγονός που αναδεικνύει τη σύνδεση μεταξύ φροντίδας και επαγγελματικής εξέλιξης.

Η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής (work-life balance) αποτελεί μια ζητούμενη αλλά ακόμη μερική κατάκτηση για την πλειονότητα των γυναικών. Παρά τη σταδιακή βελτίωση των συνθηκών, μόλις το ένα τρίτο των συμμετεχουσών δηλώνει ικανοποιημένο από τα τρέχοντα επίπεδα ισορροπίας. Ωστόσο, καταγράφεται μια θετική τάση ως προς την αποδοχή της ευέλικτης εργασίας και του δικαιώματος στην αποσύνδεση, τα οποία αναγνωρίζονται πλέον ως οργανικά και νόμιμα στοιχεία της σύγχρονης εργασιακής πραγματικότητας.

Το πλέον αξιοσημείωτο εύρημα αφορά στο γεγονός ότι η παροχή ευέλικτων μορφών εργασίας δεν διασφαλίζει αυτόματα την ισορροπία. Η μελέτη αναδεικνύει ότι το κλειδί για την ευημερία των εργαζομένων γυναικών δεν βρίσκεται μόνο στην πρόσβαση σε ευέλικτες επιλογές, αλλά στον τρόπο με τον οποίο αυτές συνδυάζονται με την ένταση του φόρτου εργασίας και τις καθημερινές απαιτήσεις του εργασιακού περιβάλλοντος.

Το 51% έχει βιώσεις περιθωριοποιητικές ή παρενοχλητικές συμπεριφορές
Το 51% των γυναικών δηλώνει ότι έχει βιώσει περιθωριοποιητικές ή παρενοχλητικές συμπεριφορές στον χώρο εργασίας. Το φαινόμενο δεν γνωρίζει ηλικιακά όρια, αν και εμφανίζεται συχνότερα στα πρώτα και τα μεσαία στάδια της καριέρας.

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι τα περισσότερα περιστατικά δεν καταγγέλλονται. Ο φόβος των αντιποίνων και η κανονικοποίηση τέτοιων συμπεριφορών δείχνουν ότι η πραγματική έκταση του προβλήματος είναι πολύ μεγαλύτερη από την καταγεγραμμένη.

Η πρόθεση των γυναικών να παραμείνουν στον οργανισμό τους συνδέεται σταθερά, ανεξαρτήτως ηλικίας, με συγκεκριμένους παράγοντες: τις ανταγωνιστικές αποδοχές και παροχές, την αναγνώριση της προσφοράς, τις ευκαιρίες επαγγελματικής εξέλιξης, την υποστηρικτική ηγεσία και την υγιή εταιρική κουλτούρα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σε επίπεδο συνολικής ικανοποίησης από το εργασιακό περιβάλλον, το 43% των γυναικών δηλώνει ικανοποιημένο και το 15% πολύ ικανοποιημένο, ενώ το 25% διατηρεί ουδέτερη στάση. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει ότι, παρά τις προκλήσεις που καταγράφονται, η εργασιακή εμπειρία διαμορφώνεται από ένα σύνθετο σύνολο παραγόντων που επηρεάζουν διαφορετικά κάθε στάδιο της επαγγελματικής πορείας.

Η Αναλία Κόκκορη, Partner, People and Purpose Leader της Deloitte Ελλάδος, σημείωσε σχετικά: «Η έρευνα Her Work. Her Voice αποτυπώνει μια σύνθετη και πολυεπίπεδη πραγματικότητα. Από τη μία, καταγράφεται πρόοδος ως προς τη συμπερίληψη και την αναγνώριση της σημασίας του well-being. Από την άλλη, τα υψηλά ποσοστά επαγγελματικής εξουθένωσης και η επίδραση των ευθυνών φροντίδας επιβεβαιώνουν ότι η συζήτηση για την ισότητα στον χώρο εργασίας χρειάζεται να εστιάσει ακόμη περισσότερο στην καθημερινότητα και τις πρακτικές υποστήριξης των γυναικών σε όλα τα στάδια της επαγγελματικής τους διαδρομής».

Ομολογία ενοχής στη δίκη για το σκάνδαλο των «Panama Papers» που ξεκίνησε στη Γερμανία

2026-03-08T19:12:00.002+02:00

Δέκα χρόνια πέρασαν από τις αποκαλύψεις για το διεθνές σκάνδαλο «Panama Papers», με επίκεντρο το δικηγορικό γραφείο Mossack Fonseca που κατηγορήθηκε για ξέπλυμα χρήματος και φοροδιαφυγή μέσα από εταιρείες-βιτρίνα σε όλον τον κόσμο για λογαριασμό πολλών «πλούσιων και ισχυρών». Την Τετάρτη άρχισε στην Κολωνία η δίκη για τη γερμανική πτυχή της υπόθεσης.

Οι πρωταγωνιστές της υπόθεσης

Ρόλο στην υπόθεση φαίνεται να διαδραματίζει ο 56χρονος Ελβετός Κρίστοφ Τσόλινγκερ, επί δεκαετία συνιδιοκτήτης του εν λόγω δικηγορικού γραφείου, ο οποίος διαθέτει και διαβατήριο Παναμά. Σήμερα διαμένει στην Ελβετία και ασχολείται με αγοραπωλησίες ακινήτων. Το δικηγορικό γραφείο Mossack Fonseca έχει κλείσει από το 2018.

Ο άλλοτε συνέταιρος του Τσόλινγκερ, ο Γερμανός Γιούργκεν Μόσακ, ζει στον Παναμά. Ένας τρίτος συνέταιρος, ο Ραμόν Φονσέκα, απεβίωσε το 2024. Παλαιότερα ο Μόσακ είχε παραπεμφθεί σε δίκη στον Παναμά, μαζί με άλλους 27 υπόπτους, με την αρμόδια Εισαγγελέα να ζητεί ποινή κάθειρξης 12 ετών, τη βαρύτερη ποινή που προβλέπει η νομοθεσία. Και οι 28 κατηγορούμενοι αθωώθηκαν, καθώς το δικαστήριο έκρινε ότι με τα στοιχεία που προκομίστηκαν δεν ήταν δυνατόν να εξακριβωθεί πέραν πάσης αμφιβολίας η ενοχή τους.

Προνομιακή σχέση με το καθεστώς Άσαντ;

Στη δίκη που άρχισε την Τετάρτη στην Κολωνία η Εισαγγελία κατηγορεί τον Κρίστοφ Τσόλινγκερ για «συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση» και συνέργεια σε φοροδιαφυγή. Ο ίδιος, μέσω των δικηγόρων του, αρνήθηκε την ενοχή του για την πρώτη κατηγορία, αλλά την αποδέχθηκε ως προς τη δεύτερη, ενώ ομολόγησε ότι «ενήργησε με ενδεχόμενο δόλο». Οι αρχές εκτιμούν ότι μόνο στη Γερμανία το ποσό της φοροδιαφυγής ξεπερνά τα 13 εκατομμύρια ευρώ.

Σύμφωνα πάντως με το τηλεοπτικό δικτυο ZDF, ο Τσόλινγκερ υποστηρίζει ότι η συμμετοχή του στην υπόθεση περιοριζόταν σε διαδικαστικά θέματα και ότι δεν συμμετείχε στην ίδρυση και διαχείριση εταιρειών που λειτουργούν ως «βιτρίνα», ούτε είχε κατά κανόνα απευθείας επαφή με τους επώνυμους πελάτες του δικηγορικού γραφείου.

Από τα έγγραφα που διέρρευσαν στο σκάνδαλο «Panama Papers» προκύπτει ωστόσο μία διαφορετική εικόνα, σύμφωνα με την οποία ο Τσόλινγκερ φέρεται να έχει δώσει έγκριση για συναλλαγές με συγγενικό πρόσωπο του τότε ηγέτη της Συρίας Μπασάρ Αλ Άσαντ, το οποίο λειτουργούσε και ως χρηματοδότης του καθεστώτος.
Το σκάνδαλο «Panama Papers» είχε έρθει στη δημοσιότητα το 2016 μέσω του διεθνούς δημοσιογραφικού δικτύου International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ), στο οποίο συμμετείχαν και γερμανικά ΜΜΕ, όπως η εφημερίδα Süddeutsche Zeitung του Μονάχου. Στην έρευνα για τη συγκεκριμένη υπόθεση, η οποία τιμήθηκε με το αμερικανικό βραβείο Pulitzer το 2017, συμμετείχαν σχεδόν 400 δημοσιογράφοι από περισσότερες από 80 χώρες.

Πηγή: Deutsche Welle

Χρυσοχοΐδης: Υπάρχουν ύποπτοι για σχέσεις με το Ιράν στην Ελλάδα και παρακολουθούνται

2026-03-08T19:11:00.000+02:00

Για υπόπτους για σχέσεις με το Ιράν στην Ελλάδα που παρακολουθούνται έκανε λόγο το πρωί της Παρασκευής ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.
Όπως είπε στον ΣΚΑΪ «είναι καταγεγραμμένοι αλλά θεωρώ ότι δεν είναι αυτός ο κίνδυνος. Το ζήτημα είναι αν υπάρξουν εντολές για να δημιουργηθούν προβλήματα στην Ευρώπη»

Κατά τον κ. Χρυσοχοΐδη «βασικό ζήτημα είναι η προστασία των συνόρων αλλά και το ενδεχόμενο να υπάρξει προσπάθεια να εξαχθεί η κρίση μέσω της τρομοκρατίας».

«Μια χώρα σαν την Ελλάδα που γειτνιάζει με τη φωτιά πρέπει να λαμβάνει όλα τα μέτρα για απειλές που ενδεχομένως να την πλήξουν. Οφείλουμε να χτίσουμε αυτό που λέγεται ασφάλεια. Για την εσωτερική ασφάλεια και τα θέματα της τρομοκρατίας κρίσιμη είναι η επαγρύπνση, αυτό που σκοτώνει είναι η ρουτίνα και η χαλάρωση» πρόσθεσε

«Δεν έχουμε ροές στον Έβρο από την Τουρκία, οι Τούρκοι ανταποκρίνονται στη συνεργασία, έχουμε το πρόβλημα με την Κρήτη αλλά είναι μια συγκεκριμένη πηγή που έρχεται. Αν υπάρξει ανθρωπιστική κρίση, θα υπάρξει και ζήτημα με το μεταναστευτικό» κατέληξε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη.

4χρονο αγόρι που περίμενε μόνο στο νοσοκομείο να κάνει επέμβαση καρδιάς υιοθετήθηκε

2026-03-08T19:09:00.001+02:00

Ήταν τον Ιανουάριο του 2022 όταν η αναισθησιολόγος Amy Beethe πήγε στην αίθουσα προετοιμασίας για χειρουργείο και αντίκρισε ένα ασυνήθιστο θέαμα: ένα μικρό, λιπόσαρκο αγόρι να περιμένει ολομόναχο τη σειρά του για επέμβαση καρδιάς. Δεν το συνόδευε κανένας, ούτε γονιός ούτε κηδεμόνας. Διέτρεχε την αίθουσα με ένα βλέμμα γεμάτο φόβο, όπως θυμάται σήμερα η γιατρός.

Ήταν ο 4χρονος True, που είχε γεννηθεί με ένα πρόβλημα στην καρδιά. Μετά την πρώτη επέμβαση ανοιχτής καρδιάς, το 2021, υπέστη επιπλοκές και έπρεπε να προγραμματιστεί μια δεύτερη. Αλλά δεν ήταν το ιατρικό ιστορικό του αυτό που προβλημάτιζε περισσότερο τη γιατρό του. Ήταν η οικογενειακή κατάστασή του.

Εκείνη την περίοδο ζούσε σε οικογένεια αναδόχων, αλλά ο κηδεμόνας του δεν είχε καταφέρει να το συνοδεύσει στο νοσοκομείο γιατί νοσούσε με covid-19. Είχε έξι αδέρφια, πέντε εκ των οποίων ζούσαν με τη γιαγιά τους, εξαιτίας της ενδοοικογενειακής βίας στο σπίτι τους. Ο ανάδοχος του True εξήγησε στη γιατρό ότι ήταν δύσκολο να βρεθεί ένα σταθερό σπίτι για το αγόρι, δεδομένης της ιατρικής κατάστασής του και, μεταξύ αστείου και σοβαρού, τη ρώτησε: «Ενδιαφέρεσαι;».

Στην πραγματικότητα, ενδιαφερόταν. Με τον σύζυγό της, Ryan Beethe, είχαν γίνει ανάδοχοι και κατόπιν θετοί γονείς τριών παιδιών. Αποφάσισαν αβίαστα να υιοθετήσουν και τον True. Όπως θυμάται σήμερα η Beethe: «Τον αγάπησα. Σκέφτηκα ότι χρειαζόταν μια καλύτερη οικογένεια. Ήταν αξιαγάπητος. Ήταν γραφτό να συμβεί».

Με τον σύζυγό της, Ryan Beethe, είχαν γίνει ανάδοχοι και κατόπιν θετοί γονείς τριών παιδιών. Αποφάσισαν αβίαστα να υιοθετήσουν και τον True. Όπως θυμάται σήμερα η Beethe: «Τον αγάπησα».

Αποφάσισαν, μάλιστα, να υιοθετήσουν και τη μεγαλύτερη αδερφή του, Laney. Η αδερφή της Amy και ο σύζυγός της υιοθέτησαν ένα ακόμα από τα αδερφάκια του True. Το ίδιο έκανε και ο αδερφός του Ryan με τη γυναίκα του. Τα υπόλοιπα δύο αδερφάκια υιοθετήθηκαν από έναν άλλο αναισθησιολόγο του νοσοκομείου. «Και τα έξι βρήκαν σπίτι» όπως καταλήγει η Beethe, σε αυτή την ιστορία που μοιάζει με παραμύθι.

Δείτε τη σχετική ανάρτηση:

Πατέρας 14χρονης που είδε 2.000 posts αυτοκτονίας πριν πεθάνει

2026-03-07T13:21:00.002+02:00

Η ιστορία της 14χρονης Μόλι Ράσελ αποκάλυψε τον σκοτεινό κόσμο των αλγορίθμων που προωθούν περιεχόμενο αυτοτραυματισμού σε ανήλικους χρήστες.Στις 20 Νοεμβρίου 2017 η ζωή μιας οικογένειας στη Βρετανία άλλαξε για πάντα. Η Μόλι Ράσελ, ένα κορίτσι μόλις 14 ετών, έβαλε τέλος στη ζωή της, αφήνοντας πίσω της μια υπόθεση που έμελλε να γίνει σύμβολο των κινδύνων που κρύβει το διαδίκτυο για τους ανήλικους.

Χρόνια αργότερα, η έρευνα για τον θάνατό της κατέληξε σε ένα συμπέρασμα που προκάλεσε διεθνή συζήτηση: το περιεχόμενο που είχε δει στο διαδίκτυο συνέβαλε «περισσότερο από ελάχιστα» στην τραγική κατάληξη. Οι εικόνες και τα βίντεο που εμφανίζονταν στο feed της δεν θα έπρεπε ποτέ να είναι διαθέσιμα σε ένα παιδί.

Πίσω από τους αριθμούς κρύβεται μια ζοφερή πραγματικότητα

Τους τελευταίους έξι μήνες της ζωής της, η Μόλι είχε αλληλεπιδράσει με 16.300 αναρτήσεις στο Instagram. Από αυτές, περισσότερες από 2.100 σχετίζονταν άμεσα με αυτοτραυματισμό, αυτοκτονία ή βαριά κατάθλιψη.

Μερικές από τις εικόνες που εμφανίζονταν στο προφίλ της περιλάμβαναν γραφικά βίντεο, μοντάζ και περιεχόμενο που παρουσίαζε την αυτοκαταστροφική συμπεριφορά σχεδόν ως «αισθητική».

Κατά τη διάρκεια της έρευνας για τον θάνατό της, ένας παιδοψυχίατρος που εξέτασε το υλικό παραδέχτηκε ότι χρειάστηκε εβδομάδες για να συνέλθει από όσα είδε.

Και όμως, μέσα στην οικογένεια, η Μόλι έμοιαζε ακόμη με ένα φυσιολογικό έφηβο παιδί. Ο πατέρας της, Ίαν Ράσελ, είχε περιγράψει την κόρη του ως ένα κορίτσι «γεμάτο αγάπη, ελπίδα και προοπτικές». Τους τελευταίους μήνες είχε γίνει πιο κλειστή, αλλά η συμπεριφορά της είχε αποδοθεί σε συνηθισμένες εφηβικές μεταπτώσεις. «Είναι απλώς μια φάση», είχε πει στους γονείς της όταν την ρώτησαν αν κάτι την απασχολεί.

Ο πατέρας που δεν θέλει απαγορεύσεις

Μετά τον θάνατο της κόρης του, ο Ίαν Ράσελ αφιέρωσε τη ζωή του στην καμπάνια για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο, πιέζοντας για αυστηρότερους κανόνες στις πλατφόρμες. Η δράση του μάλιστα αναγνωρίστηκε επισήμως στη Βρετανία, ενώ συμμετείχε και σε κοινές πρωτοβουλίες οργανώσεων που ζητούν αυστηρότερη ρύθμιση των social media αντί για μια πλήρη απαγόρευση για ανηλίκους.

Κι όμως, παρά την προσωπική του τραγωδία, ο ίδιος δεν στηρίζει την ιδέα μιας γενικής απαγόρευσης των social media για παιδιά κάτω των 16. Η θέση του είναι απλή αλλά και αντιφατική για πολλούς: μια πλήρης απαγόρευση δεν θα λύσει το πρόβλημα.

Όπως υποστηρίζει, τέτοιες απαγορεύσεις συχνά οδηγούν τα παιδιά σε πιο επικίνδυνες ή ανεξέλεγκτες πλατφόρμες, ενώ δημιουργούν και ένα «σοκ ενηλικίωσης» όταν στα 16 ξαφνικά αποκτούν πλήρη πρόσβαση σε έναν κόσμο που δεν γνωρίζουν. Η λύση, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται στη ρύθμιση των ίδιων των πλατφορμών και όχι στον αποκλεισμό των παιδιών από αυτές.

Η μάχη για ασφαλέστερο internet

Μετά από χρόνια πιέσεων και πολιτικής συζήτησης, η Βρετανία θέσπισε νόμο για την ασφάλεια στο διαδίκτυο, που υποχρεώνει τις πλατφόρμες να λαμβάνουν συγκεκριμένα μέτρα για την προστασία ανηλίκων.

Για τον Ίαν Ράσελ, αυτό είναι το πραγματικό σημείο καμπής. Αν μια πλατφόρμα δεν μπορεί να προστατεύσει τα παιδιά που τη χρησιμοποιούν, τότε δεν θα πρέπει να επιτρέπεται να λειτουργεί.

«Δεν λέω ότι πρέπει να αφήσουμε τα παιδιά σε πλατφόρμες που ενθαρρύνουν επικίνδυνη συμπεριφορά», έχει εξηγήσει. «Λέω ότι πρέπει να υπάρχουν πλατφόρμες που είναι ασφαλείς για παιδιά».

Η ιστορία της Μόλι Ράσελ συνεχίζει να προκαλεί συζητήσεις σε όλο τον κόσμο. Και υπενθυμίζει κάτι που πολλοί γονείς δυσκολεύονται να δουν: το διαδίκτυο μπορεί να είναι ταυτόχρονα ένας χώρος σύνδεσης και ένας χώρος κινδύνου. Μερικές φορές, η διαφορά ανάμεσα στα δύο βρίσκεται σε έναν αλγόριθμο.

Baci di Velluto — A Shadow Romance in Nocturnal Rome, 1964

2026-03-06T14:13:00.001+02:00

7 αρχαίες φυλές γατών που υπάρχουν μέχρι σήμερα

2026-03-06T14:12:00.001+02:00

Από τα πιο υπέροχα πλάσματα της φύσης, οι γάτες στο πέρασμα του χρόνου έχουν κλέψει την καρδιά μας. Από ιερές σύντροφοι έως αναντικατάστατοι κυνηγοί, τα μοναδικά αυτά ζώα έχουν αφήσει τα αποτυπώματά τους στις σελίδες της ανθρώπινης ιστορίας. Κάποιες μάλιστα από αυτές υπάρχουν ακόμα και σήμερα, χιλιάδες χρόνια μετά.

Θα σας παρουσιάσουμε 7 αρχαίες φυλές που συνεχίζουν να υπάρχουν και σήμερα και να γεμίζουν με μυστήριο τη συνύπαρξή μας μαζί τους.

1. Αιγυπτιακή Μάου (Egyptian Mau)

Η Αιγυπτιακή Μάου αποτελεί ζωντανή απόδειξη του ένδοξου παρελθόντος των αιλουροειδών.

Στην αρχαία Αίγυπτο, από όπου είναι και η προέλευσή της, λατρευόταν ως ιερό ζώο, ήταν συντροφιά των Φαραώ, και απεικονιζόταν συχνά σε τοιχογραφίες τάφων που χρονολογούνται χιλιάδες χρόνια πριν. Η λέξη Mau σημαίνει γάτα στα αιγυπτιακά.

Πρόκειται για μια φυσική φυλή (δεν δημιουργήθηκε δηλαδή με εκλεκτική αναπαραγωγή). Είναι μια υπέροχη γάτα με εντυπωσιακά πράσινα μάτια, τρίχωμα κοντό και μεταξένιο και λεπτό αλλά μυώδες σώμα. Είναι γνωστή για την ταχύτητα και την ευκινησία της, χαρακτηριστικά που τη βοήθησαν να επιβιώσει.

Η Αιγυπτιακή Μάου είναι παιχνιδιάρα, πανέξυπνη και βγάζει χαρακτηριστικούς ήχους. Τέλος θεωρείται η ταχύτερη οικόσιτη γάτα, φτάνοντας έως και 48–50 km/h.

2. Γάτα Σιάμ (Siamese)

Η γάτα Σιάμ είναι μία από τις πιο αναγνωρίσιμες και αγαπητές φυλές παγκοσμίως, γνωστή για την έντονη προσωπικότητά της, την κομψή της εμφάνιση αλλά και τη «φλυαρία» της.

Με καταγωγή από τη σημερινή Ταϊλάνδη, η γάτα Σιάμ ήταν γάτα ιερή που ζούσε σε ναούς και παλάτια. Αναγνωρίζεται εύκολα από το κοντό, λείο τρίχωμά της και τα διαπεραστικά γαλάζια, αμυγδαλωτά μάτια της. Το σώμα της είναι λεπτό, μακρύ και εξαιρετικά κομψό.

Οι γάτες Σιάμ είναι έξυπνες, κοινωνικές και τρυφερές. Αγαπούν την παρέα και δεν αντέχουν με τίποτα τη μοναξιά. Συχνά ακολουθούν τον άνθρωπό τους παντού στο σπίτι. Η γάτα αυτή θεωρείται περισσότερο «σκύλος σε σώμα γάτας».

3. Γάτα Περσίας (Persian Cat)

Η Γάτα Περσίας, αντάξια του βασιλικού της ονόματος, είναι σύμβολο πολυτέλειας και ηρεμίας. Οι ρίζες της εντοπίζονται στην αρχαία Περσία (σημερινό Ιράν), όπου αγαπήθηκε από την αριστοκρατία για το πλούσιο τρίχωμά της και τον ήπιο χαρακτήρα της.

Οι Περσικές γάτες έχουν μεγάλα, στρογγυλά και εκφραστικά μάτια και κοντή και φουντωτή ουρά.
Σήμερα, οι Περσικές παραμένουν δημοφιλείς χάρη στη στοργική, ήρεμη και γαλήνια φύση τους. Είναι ιδανικές γάτες αγκαλιάς που απολαμβάνουν την ανθρώπινη παρουσία αλλά και την ανεξαρτησία τους.

4. Κόρατ (Korat)

Προερχόμενη από την Ταϊλάνδη, η Κόρατ κατέχει ιδιαίτερη θέση στην ιστορία ως σύμβολο καλής τύχης. Παραδοσιακά προσφερόταν ως γαμήλιο δώρο για να φέρει ευημερία, καλοτυχία και γονιμότητα στο ζευγάρι.

Το ασημογάλαζο τρίχωμά της θεωρείται εξαιρετικά εντυπωσιακό. Είναι τρυφερή αλλά και δυναμική, ιδανική για όσους αναζητούν έναν πιστό και προστατευτικό σύντροφο. Δένεται πολύ με τον άνθρωπό της, είναι ιδιαίτερα παρατηρητική και ζητά σταθερότητα και ρουτίνα. Δεν αγαπάει τη φασαρία και το χάος. Θεωρείται μία από τις πιο «πιστές» φυλές γάτας.

5. Νέμπελουνγκ (Nebelung)

Η γάτα Νέμπελουνγκ είναι μια κομψή και σπάνια φυλή, γνωστή για το ασημογάλαζο τρίχωμά της και τον ήρεμο, ευγενικό χαρακτήρα της. Το όνομά της προέρχεται από τη γερμανική λέξη Nebel (ομίχλη), κάτι που ταιριάζει απόλυτα στην «ομιχλώδη» της εμφάνιση.

Η Νέμπελουνγκ είναι νεότερη σε σύγκριση με άλλες φυλές, αλλά πιστεύεται ότι κατάγεται από τις ρωσικές μακρύτριχες γάτες. Διαθέτει μακρύ, πυκνό ασημογάλαζο, όπως αναφέραμε, τρίχωμα και αποπνέει ένα μυστήριο που την κάνει μοναδική. Είναι ήπια και εσωστρεφής και επιλέγει προσεκτικά τους ανθρώπους της. Δένεται πολύ με ένα άτομο και είναι συγκρατημένη με τους αγνώστους. Όταν δεθεί, γίνεται τρυφερή και πιστή. Η καλύτερη συντροφιά.

6. Νορβηγική Γάτα του Δάσους (Norwegian Forest Cat)

Η Νορβηγική Γάτα του Δάσους, γνωστή και ως Skogkatt- σημαίνει “δασική γάτα”- είναι βαθιά συνδεδεμένη με τη σκανδιναβική μυθολογία. Λέγεται πως συνόδευε τους Βίκινγκς στα ταξίδια τους, φέρνοντας τύχη.

Σε κάποιους άλλους νορβηγικούς λαϊκούς μύθους, η γάτα αυτή συνήθιζε να πηγαίνει γλυκά και δώρα στα παιδιά, τα οποία μετέφερε στην ουρά της. Άλλες ιστορίες περιγράφουν τη νορβηγική γάτα ως νεράιδα νονά.

Οι πιο παλιοί δε σκανδιναβικοί μύθοι περιέγραφαν το μέγεθος της γάτας αυτής τόσο τεράστιο που ακόμη και οι θεοί δεν μπορούσαν να τη σηκώσουν. Σύμφωνα με μια τέτοια ιστορία, ακόμη και ο Thor, ο θεός του κεραυνού, δεν μπορούσε να τη σηκώσει. Η φυλή αυτή λατρευόταν επίσης από τη Freyja, τη θεά της αγάπης, της ομορφιάς και της γονιμότητας. Η θεά απεικονίζεται συχνά σε ένα άρμα που τραβιέται από πολλές νορβηγικές γάτες ή περιβάλλεται από μικρά γατάκια αυτής της φυλής.

Από την άλλη, οι αγρότες πίστευαν ότι αν η Freyja περνούσε από τα χωράφια τους ή αν έβαζαν γάλα για τις γάτες της, θα είχαν μια καλή συγκομιδή. Δεδομένου δε ότι η Freyja ήταν επίσης η θεά της αγάπης, οι άνθρωποι πίστευαν ότι τα κορίτσια που αγαπούσαν τις γάτες αυτές είχαν περισσότερες πιθανότητες για έναν ευτυχισμένο γάμο.

7. Μανξ (Manx)

Η Μανξ κατάγεται από το Νησί του Μαν (Isle of Man), το οποίο βρίσκεται στη θάλασσα της Ιρλανδίας, μεταξύ της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας και ξεχωρίζει για την απουσία ουράς. Πώς έχασε την ουρά της; Σύμφωνα με τον θρύλο, η γάτα Μανξ άργησε να επιβιβαστεί στην Κιβωτό του Νώε και έτσι έχασε την ουρά της.

Πρόκειται για μια ευπροσάρμοστη γάτα παιχνιδιάρα, έξυπνη, πιστή και ανεκτική.

Δύο ενδιαφέροντα tips για αυτή την ιδιαίτερη γάτα:

-Είναι εξαιρετική κυνηγός τρωκτικών.

-Λόγω έλλειψης ουράς, η Μανξ μπορεί να κινείται πολύ διαφορετικά από άλλες γάτες, κάνοντας άλματα μοναδικά.

Οι αρχαίες φυλές γατών που ζουν μαζί μας σήμερα είναι κομμάτια της ανθρώπινης ιστορίας. Κάθε μία από αυτές κουβαλά ενδιαφέρουσες ιστορίες από ένα πολύ μακρινό παρελθόν, κάτι πραγματικά πολύ σημαντικό.

Με πληροφορίες από το AnimalsAroundTheGlobe

Politico: Πώς ο Σάντσεθ έγινε πολέμιος του Τραμπ

2026-03-06T14:09:00.006+02:00

Ο Ισπανός Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ χαρακτήρισε την αμερικανική στρατιωτική δράση στο Ιράν παράνομη, επικίνδυνη και άδικη στρατιωτική επέμβαση.
Η Ισπανία πίεσε την ΕΕ να καταγγείλει τις ΗΠΑ για παραβίαση του διεθνούς δικαίου, ενώ ο Σάντσεθ επέκρινε τη μονομερή επίθεση χωρίς συμβουλευτεί τη διεθνή κοινότητα.
Η Μαδρίτη εμπόδισε τις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν κοινές βάσεις για να επιτεθούν στο Ιράν, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Τραμπ απείλησε με εμπορικές κυρώσεις και να κόψει κάθε εμπόριο με την Ισπανία, αμφισβητώντας το δικαίωμα της Ισπανίας να απαγορεύσει τη χρήση των βάσεων.
Η στάση του Σάντσεθ κερδίζει υποστήριξη στην Ισπανία, ενισχύοντας την εικόνα του ως υπέρμαχου της διεθνούς ειρήνης και της πολυμερούς συνεργασίας. Ο Ισπανός Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, καθώς αμφισβήτησε ευθέως την αμερικανική στρατιωτική δράση στο Ιράν.

Ο Σάντσεθ χαρακτήρισε την επίθεση «παράνομη και επικίνδυνη» και την καταδίκασε ως «άδικη στρατιωτική επέμβαση». Σύμφωνα με ανάλυση του Politico, ανάλογη στάση είχε κρατήσει και ο πρώην Γάλλος Πρόεδρος Ζακ Σιράκ το 2003, όταν είχε αντιταχθεί στην αμερικανική εισβολή στο Ιράκ, επικαλούμενος το διεθνές δίκαιο και τη σημασία της πολυμερούς συνεργασίας.

Η κριτική του Σάντσεθ για τον πόλεμο εναντίον του Ιράν είναι μια ακόμα εκδήλωση της αντιπαράθεσης του με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Δεν πρόκειται για την πρώτη του κριτική απέναντι στη στρατιωτική δράση των δύο αυτών χωρών, καθώς έχει εκφράσει ανησυχίες και για τον πόλεμο στη Γάζα, ενώ έχει καταδικάσει και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.

Παρά τη σφοδρή κριτική του, η στάση του Σάντσεθ τον έχει φέρει σε εμφανή αντίθεση με άλλους ηγέτες της ΕΕ, οι οποίοι έχουν υιοθετήσει μια πολύ πιο αμφίβολη στάση.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός χαρακτήρισε την επίθεση κατά του Ιράν «παραβίαση του διεθνούς δικαίου» και «αδικαιολόγητη και επικίνδυνη στρατιωτική επέμβαση».

Σύμφωνα με διπλωμάτη που επικαλείται το Politico, η Ισπανία πίεσε την EE να καταγγείλει τις ΗΠΑ για παραβίαση του διεθνούς δικαίου και επέκρινε τη διπλή στάση των Βρυξελλών στην εφαρμογή του καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ.

Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες επέμεινε ότι ο ρόλος της ΕΕ στην κρίση πρέπει να είναι υπέρ της «αποκλιμάκωσης, της επιστροφής στο διάλογο, της χαλάρωσης των εντάσεων, της διπλωματίας και των διαπραγματεύσεων».

Ο ίδιος ο Σάντσεθ επέκρινε τις ΗΠΑ και το Ισραήλ για την επίθεση κατά του Ιράν «μονομερώς, χωρίς να συμβουλευτούν τη διεθνή κοινότητα». Καταδίκασε την επίθεση για το ότι «προκάλεσε εκατοντάδες αθώα θύματα και βύθισε ολόκληρη την περιοχή σε τρόμο που θα φέρει πολύ μεγαλύτερη παγκόσμια αστάθεια».

Η Μαδρίτη υπογράμμισε αυτό το Σαββατοκύριακο τις νομικές της αντιρρήσεις για τον πόλεμο, εμποδίζοντας τις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις κοινές βάσεις για να επιτεθούν στο Ιράν.

Μετά την απαγόρευση αυτή, η αντίδραση του Τραμπ ήταν έντονη. Ο Αμερικανός Πρόεδρος προειδοποίησε με εμπορικές κυρώσεις και απείλησε να «κόψει κάθε εμπόριο με την Ισπανία», ενώ αναφέρθηκε στο δικαίωμά του να χρησιμοποιεί τις βάσεις στην Ισπανία, παρά την αντίθεση της κυβέρνησης της Μαδρίτης.

Παρά τις απειλές του Τραμπ, η θέση του Σάντσεθ συνεχίζει να κερδίζει υποστήριξη στην Ισπανία, καθώς το κοινό θεωρεί ότι η κριτική κατά του Τραμπ τον καθιστά υπέρμαχο της διεθνούς ειρήνης και της πολυμερούς συνεργασίας.

Η στάση του Σάντσεθ ενδέχεται να ενισχύσει την πολιτική του εικόνα ενόψει των εθνικών εκλογών, ενισχύοντας τη θέση του ως υπερασπιστή του διεθνούς δικαίου και της Ευρώπης, παρά τις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις που αντιμετωπίζει.

Νεκρός εργαζόμενος σε εργοτάξιο στο Βιοτεχνικό Πάρκο Άνω Λιοσίων

2026-03-06T14:07:00.001+02:00

Εργατικό δυστύχημα σημειώθηκε τη Δευτέρα (2/3) σε εργοτάξιο στο Βιοτεχνικό Πάρκο (ΒΙΟΠΑ) Άνω Λιοσίων, όταν κάτω από αδιευκρίνιστες μέχρι στιγμής συνθήκες ένας εργαζόμενος έχασε τη ζωή του.

Όπως αναφέρει το thriassio.gr, ο εργαζόμενος φέρεται να υπέστη καρδιακή ανακοπή, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την πτώση του.

Το περιστατικό γνωστοποίησε το Συνδικάτο Οικοδόμων Αθήνας, ενώ στο σημείο βρέθηκε κλιμάκιο του ΣΕΠΕ (Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας), προκειμένου να εξετάσει τα στοιχεία και να διερευνήσει τα αίτια και τις συνθήκες του περιστατικού.

Στην ανακοίνωσή του, το Συνδικάτο Οικοδόμων Αθήνας ζητά άμεση διερεύνηση των συνθηκών θανάτου του εργαζόμενου και να εξεταστεί αν υπήρχαν μέτρα ασφάλειας στον χώρο που θα μπορούσαν να αποτρέψουν την πτώση.

Το Συνδικάτο εκφράζει, επίσης, συλλυπητήρια στην οικογένεια του εργαζόμενου.

Δεν έχει γίνει ακόμα γνωστή η ηλικία του εργαζόμενου, ενώ η ΟΣΕΤΕΕ αναφέρει ότι καταγράφει το συγκεκριμένο περιστατικό ως το 26ο εργατικό δυστύχημα στη χώρα από 1/1/2026 έως σήμερα και κάνει αναφορά σε αριθμούς σοβαρών τραυματισμών για το ίδιο χρονικό διάστημα.

Οι ακριβείς συνθήκες θα αποσαφηνιστούν μετά την ολοκλήρωση της έρευνας και τη συγκέντρωση των απαραίτητων στοιχείων.

Άνοιξε στα δύο δεξαμενόπλοιο που μετέφερε LNG στη Μεσόγειο

2026-03-06T14:06:00.001+02:00

Ένα δεξαμενόπλοιο υγροποιημένου φυσικού αερίου με ρωσική σημαία, το Arctic Metagaz, τυλίχθηκε στις φλόγες στη Μεσόγειο Θάλασσα.
Σύμφωνα με λιβυκές αρχές, η Μόσχα κατηγορεί την Ουκρανία ότι επιτέθηκε με drone στο πλοίο, κάτι που δεν έχει επιβεβαιωθεί από τον ουκρανικό στρατό.
Τα 30 μέλη του πληρώματος του πλοίου είναι σώα και αβλαβή, σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Μεταφορών.
Το δεξαμενόπλοιο, το οποίο φέρει κυρώσεις από ΗΠΑ, ΕΕ και Ηνωμένο Βασίλειο, βρίσκεται σε απόσταση 130 ναυτικών μιλίων βόρεια της Σύρτης.
Η λιβυκή αρχή λιμένων προειδοποιεί για κινδύνους σύγκρουσης, διαρροής υγροποιημένου αερίου ή καυσίμων και ανάφλεξης. Ένα δεξαμενόπλοιο που μετέφερε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) με ρωσική σημαία, το Arctic Metagaz, τυλίχθηκε χθες στις φλόγες στη Μεσόγειο Θάλασσα με αποτέλεσμα να υποστεί σοβαρές ζημιές.

Σύμφωνα με τις λιβυκές αρχές, η Μόσχα κατηγορεί την Ουκρανία ότι επιτέθηκε με drone στο συγκεκριμένο πλοίο ανάμεσα στη Μάλτα και τη Λιβύη.

Το Reuters ισχυρίζεται ότι το πλοίο, το οποίο έχει υποστεί κυρώσεις από τις ΗΠΑ, την ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο, έπιασε φωτιά κοντά στις ακτές της Μάλτας, ενώ άλλα μέσα ενημέρωσης τοποθετούν το περιστατικό πιο κοντά στις ακτές της Λιβύης.

Φωτογραφίες και βίντεο που δημοσιεύτηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φαίνεται να δείχνουν μεγάλες φλόγες από το πλοίο τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης (3/3).

Τα 30 μέλη του πληρώματος είναι σώα και αβλαβή, σύμφωνα με ανακοίνωση του ρωσικού υπουργείου Μεταφορών.

Η πυρκαγιά ενδέχεται να προκλήθηκε από επίθεση θαλάσσιου drone της Ουκρανίας, αν και κάτι τέτοιο δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Όπως αναφέρει το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS το δεξαμενόπλοιο Arctic Metagas δέχτηκε επίθεση από ουκρανικά θαλάσσια drones.

Το πλοίο αναχώρησε από το ρωσικό λιμάνι του Μούρμανσκ και δέχτηκε επίθεση από θαλάσσια drone που εκτοξεύθηκαν από τις ακτές της Λιβύης.

Σύμφωνα με τις λιβυκές αρχές, το χτυπημένο πλοίο βρίσκεται σε απόσταση 130 ναυτικών μιλίων βόρεια της Σύρτης.

Η λιβυκή αρχή λιμένων προειδοποιεί όλα τα πλοία που βρίσκονται κοντά στο σημείο του περιστατικού για τον φόβο σύγκρουσης, αλλά και διαρροής του υγροποιημένου φυσικού αερίου που μετέφερε ή καυσίμων από τις δεξαμενές του, ενώ ταυτόχρονα εφιστά μεγάλη προσοχή για τον κίνδυνο ανάφλεξης ή θαλάσσιας ρύπανσης.

Ο ουκρανικός στρατός δεν έχει ακόμη σχολιάσει τις αναφορές.

Το πλοίο αυτό είναι πιθανό να ανήκει στη λεγόμενη «σκιά του στόλου» της Ρωσίας, που αποτελείται από πλοία, τα οποία βασίζονται σε αδιαφανή ιδιοκτησία, σημαίες ευκαιρίας και παράτυπες πρακτικές ναυτιλίας για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου παρά τις δυτικές περιορισμούς.

Η Rolex άνοιξε σχολή και η εισαγωγή είναι τόσο δύσκολη όσο στο Harvard

2026-03-06T14:04:00.001+02:00

Με ποσοστό αποδοχής περίπου 5%, η νέα σχολή ωρολογοποιίας της Rolex στο Ντάλας συγκαταλέγεται στα πιο επιλεκτικά εκπαιδευτικά προγράμματα στις ΗΠΑ.

Η σχολή ιδρύθηκε το 2023 και λειτουργεί στον ίδιο χώρο με επίσημο service center της εταιρείας. Το πρόγραμμα διαρκεί 18 μήνες, είναι πλήρους φοίτησης και παρέχει οικονομική ενίσχυση στους σπουδαστές. Για τις 27 θέσεις που παρέχει η σχολή κατατέθηκαν πάνω από 560 αιτήσεις, ποσοστό εισαγωγής συγκρίσιμο με κορυφαία πανεπιστήμια των ΗΠΑ.

@ rolex.org

Η διαδικασία επιλογής περιλαμβάνει γραπτές αιτήσεις, συνεντεύξεις και πρακτική δοκιμασία στον πάγκο εργασίας: οι υποψήφιοι καλούνται να αποσυναρμολογήσουν και να επανασυναρμολογήσουν έναν μηχανισμό υπό επίβλεψη. Η σχολή εκπαιδεύει τεχνίτες που καλούνται να ρυθμίζουν μηχανισμούς με ανοχές εκατοστών του χιλιοστού και να προστατεύουν την αξία ρολογιών που αντιμετωπίζονται πλέον ως περιουσιακά στοιχεία.

Όταν η ζήτηση αυξάνεται, αλλά οι τεχνίτες λιγοστεύουν
Αν ανοίξει κανείς έναν μηχανισμό Rolex, θα δει έναν μικρόκοσμο από γρανάζια, ελατήρια και εξαρτήματα που συνεργάζονται με απόκλιση αόρατη στο γυμνό μάτι. Στο κέντρο βρίσκεται το σύστημα διαφυγής, το οποίο μεταφέρει ελεγχόμενα την ενέργεια προς τον τροχό ταλάντωσης. Αν ένα εξάρτημα φθαρεί ή ρυθμιστεί λανθασμένα, η ακρίβεια χάνεται. Σε ένα ρολόι που μπορεί να κοστίζει δεκάδες χιλιάδες ευρώ, η τεχνική τελειότητα είναι προϋπόθεση διατήρησης αξίας.

Η συγκυρία εξηγεί γιατί η Rolex επένδυσε σε εκπαιδευτική υποδομή. Η παγκόσμια ζήτηση για μηχανικά ρολόγια αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια, ενώ η δευτερογενής αγορά ενισχύθηκε σημαντικά. Το ρολόι υψηλής ωρολογοποιίας αντιμετωπίζεται ολοένα και περισσότερο ως επενδυτικό αντικείμενο. Ωστόσο, στις Ηνωμένες Πολιτείες οι ενεργοί επαγγελματίες ωρολογοποιοί υπολογίζονται σε λιγότερους από 2.000. Το χάσμα μεταξύ αριθμού ρολογιών και διαθέσιμων τεχνιτών δημιουργεί δομικό πρόβλημα.

@ rolex.org

@ rolex.org

Η εκπαίδευση δεν ξεκινά με ρολόγια, αλλά με… μέταλλο και εργαλεία. Για εβδομάδες, οι σπουδαστές εξασκούνται στο να κόβουν, να λειαίνουν και να προσαρμόζουν μικροσκοπικά κομμάτια μετάλλου με απόλυτη ακρίβεια. Ο λόγος είναι απλός: πριν τους εμπιστευθεί η Rolex έναν πραγματικό μηχανισμό, πρέπει να έχουν μάθει να δουλεύουν σε κλίμακα σχεδόν αόρατη στο μάτι. Όταν τελικά περνούν σε ένα ρολόι, το αποσυναρμολογούν πλήρως, βγάζουν δηλαδή κάθε μικρό εξάρτημα, το καθαρίζουν σχολαστικά και αντικαθιστούν ό,τι έχει φθαρεί.

Το πιο απαιτητικό στάδιο είναι η ρύθμιση ενός πολύ λεπτού ελατηρίου, που είναι πιο λεπτό από ανθρώπινη τρίχα. Αυτό το μικροσκοπικό κομμάτι είναι ουσιαστικά η «καρδιά» του ρολογιού: καθορίζει αν το ρολόι θα τρέχει μπροστά ή θα μένει πίσω. Αν ρυθμιστεί έστω και ελάχιστα λάθος, το ρολόι μπορεί να αρχίσει να χάνει ή να κερδίζει δευτερόλεπτα κάθε μέρα.

Η ακρίβεια ελέγχεται με βάση τα πρότυπα του COSC, του ελβετικού οργανισμού που πιστοποιεί τη σωστή λειτουργία ενός χρονομέτρου. Σύμφωνα με αυτά τα πρότυπα, ένα μηχανικό ρολόι θεωρείται πιστοποιημένο αν δεν χάνει περισσότερα από 4 δευτερόλεπτα την ημέρα ούτε κερδίζει περισσότερα από 6. Η Rolex, ωστόσο, εφαρμόζει ακόμη αυστηρότερο εσωτερικό κανόνα: τα ρολόγια της δεν πρέπει να αποκλίνουν πάνω από 2 δευτερόλεπτα προς τα πίσω ή προς τα εμπρός ημερησίως.
Παράλληλα, οι σπουδαστές μαθαίνουν να αποκαθιστούν την κάσα και το μπρασελέ, ώστε το ρολόι να επιστρέφει στην αρχική του μορφή. Εκπαιδεύονται στο προσεκτικό γυάλισμα χωρίς να «σβήνουν» οι γραμμές και οι ακμές, στη διατήρηση του αρχικού σχήματος και στους ελέγχους στεγανότητας με ειδικό εξοπλισμό που προσομοιώνει πίεση και κενό.

@ rolex.org

Οι εκπαιδευτές που διαμορφώνουν την επόμενη γενιά ωρολογοποιών
Κεντρικό ρόλο στη σχολή έχουν οι λεγόμενοι instructors, τεχνίτες με πολυετή εμπειρία που μεταφέρουν γνώση όχι μόνο τεχνική αλλά και φιλοσοφική. Ο Tim Rabe, λόγου χάρη, διδάσκει κυρίως τεχνικές ρύθμισης και επισκευής μηχανισμών. Πριν στραφεί στην ωρολογοποιία, είχε μαθητεύσει σε χρυσοχόο, εμπειρία που του έμαθε να δουλεύει με απόλυτο έλεγχο κινήσεων και υλικών. Στη σχολή επιμένει ότι η ωρολογοποιία δεν έχει τίποτα «μυστικιστικό», πρόκειται για πειθαρχία, επανάληψη και τεχνική ακρίβεια.

Ο Kevin Tuck εγκατέλειψε το πανεπιστήμιο για να μαθητεύσει σε εργαστήριο κοσμημάτων, δουλεύοντας δίπλα σε έμπειρο τεχνίτη και μαθαίνοντας στην πράξη την τέχνη της μικροκατεργασίας μετάλλου. Στη συνέχεια εξειδικεύτηκε στην ωρολογοποιία και σήμερα εκπαιδεύει τους σπουδαστές στην εργασία πάγκου, από τη σωστή χρήση εργαλείων μέχρι τη ρύθμιση μικροσκοπικών εξαρτημάτων. Όπως υποστηρίζει, η υπομονή και η εμμονή στη λεπτομέρεια δεν είναι απλώς αρετές, αλλά βασική προϋπόθεση για να αντέξει κανείς σε αυτό το επάγγελμα.
Ο Johnny Nguyen, πριν αναλάβει ρόλο εκπαιδευτή, εργαζόταν στο service center της Rolex και ήταν ο πρώτος που πέρασε ολόκληρο το νέο πρόγραμμα ως δοκιμαστική εφαρμογή. Με αυτόν τον τρόπο συνέβαλε στη διαμόρφωση της τελικής εκπαιδευτικής δομής, πριν αυτή εφαρμοστεί στους σπουδαστές.

Οι εκπαιδευτές επιβλέπουν καθημερινά εργασίες που απαιτούν απόλυτη ακρίβεια. Η ρύθμιση ενός ρολογιού ώστε να λειτουργεί σωστά χωρίς να δημιουργηθεί νέο πρόβλημα, το γυάλισμα μιας κάσας χωρίς να αλλοιωθούν οι γραμμές της ή η χρήση εργαλείων τόσο μικρών ώστε να εφαρμόζουν τέλεια σε μια βίδα, είναι διαδικασίες όπου ακόμη και η παραμικρή αστοχία μπορεί να προκαλέσει ζημιά.

Πρόκειται για δουλειά που απαιτεί σταθερό χέρι, υπομονή και πλήρη συγκέντρωση. Κάθε κίνηση στον πάγκο εργασίας διορθώνεται επιτόπου. Η σταθερότητα του χεριού, η θέση του καρπού, η πίεση της λαβίδας, όλα αξιολογούνται. Στο τέλος του προγράμματος, οι σπουδαστές εξετάζονται στη Γενεύη. Πρέπει να διαγνώσουν και να επιδιορθώσουν έναν μηχανισμό εντός συγκεκριμένου χρόνου, να γυαλίσουν εξαρτήματα χωρίς ατέλειες και να περάσουν θεωρητική εξέταση. Μόνο όσοι επιτύχουν αποκτούν την πιστοποίηση Rolex Certified Watchmaker και εισέρχονται σε έναν κλάδο με υψηλή ζήτηση και απολαβές που αγγίζουν τα 96.000 δολάρια ετησίως.

Η στρατηγική διάσταση είναι σαφής.

Από την ίδρυσή της το 1905 από τον Hans Wilsdorf, η Rolex επένδυσε στην ακρίβεια, στις πατέντες και στην ανθεκτικότητα. Όμως η αντοχή ενός ρολογιού εξαρτάται και από το αν μπορεί να ανοιχθεί, να ρυθμιστεί και να επανασφραγιστεί με απόλυτη ακρίβεια, δεκαετίες μετά την αγορά του. Σε μια εποχή όπου τα περισσότερα καταναλωτικά αγαθά αντικαθίστανται αντί να επισκευάζονται, η Rolex επιλέγει να επενδύσει στη διατήρηση και όχι στην ανακύκλωση του προϊόντος της. Η αξία ενός μηχανικού ρολογιού συνδέεται μεν με το όνομα στο καντράν αλλά και με τη δυνατότητά του να διατηρεί την ίδια ακρίβεια έπειτα από είκοσι ή τριάντα χρόνια χρήσης.

Μεξικό των καρτέλ: Ο θάνατος του Ελ Μέντσο, το κενό τρόμου και ο διάδοχος «El Pelon»

2026-03-06T14:01:00.001+02:00

Ο διαβόητος ναρκωβαρόνος Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, γνωστός ως «Ελ Μέντσο», σκοτώθηκε κατά τη μεταφορά του σε νοσοκομείο μετά από επιδρομή μονάδων του Στρατού και της Εθνοφρουράς στο κρησφύγετό του.

Η είδηση του θανάτου του πυροδότησε κύμα βίας και ταραχών σε 20 μεξικανικές πολιτείες, με εμπρησμούς και αποκλεισμούς δρόμων.
Στο Πουέρτο Βαγιάρτα, η βία είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 30 εκτελεστών του καρτέλ, πάνω από 20 φαντάρων και τουλάχιστον 26 πολιτών.
Το καρτέλ του «Ελ Μέντσο», γνωστό ως Καρτέλ Νέας Γενιάς του Χαλίσκο, θεωρείται η πιο επικίνδυνη εγκληματική οργάνωση στο Μεξικό.
Η διαδοχή του «Ελ Μέντσο» αναμένεται να οδηγήσει σε νέο κύμα αιματοχυσίας, με πιθανότερο διάδοχο τον θετό γιο του, Χουάν Κάρλος Βαλένσια Γκονζάλες. Ηταν το πιο καταζητούμενο άτομο στο Μεξικό. Ενας διαβόητος ναρκωβαρόνος που τον φώναζαν «Ελ Μέντσο». Το παρατσούκλι του προφερόταν χαμηλόφωνα ως προειδοποίηση. Το πραγματικό του όνομα ακουγόταν ψιθυριστά ως απαγόρευση. Το πρόσωπό του σκοτεινό, σχεδόν αόρατο, φάνταζε σαν εφιαλτική απειλή.

Οι φωτογραφίες του μηδαμινές. Εκτός από τις τρεις ξεθωριασμένες σε νεαρή ηλικία που αποτυπώνονταν στην προκήρυξη σύλληψής του με αμοιβή 15 εκατ. δολάρια.

Ναρκωμπίζνες $15 δισ. Το 59χρονο αδίστακτο αφεντικό της εγκληματικής οργάνωσης της Πολιτείας Χαλίσκο κυκλωνόταν ανέκαθεν από μακάβρια σιωπή και πένθιμες σκιές. Του αρκούσαν ως κακόφημη ταυτότητα οι απάνθρωπες σφαγές που εξαπέλυε και ο παραλυτικός τρόμος που έσπερνε. Του έφτανε να επισημαίνει με θράσος την αιμοσταγή ισχύ του με το κονβόι των θωρακισμένων αυτοκίνητων και τη στρατιά των βαριά οπλισμένων ανδρών της βάναυσης σπείρας του.

Τον ικανοποιούσε να υπενθυμίζει σε ένα παράλογο σκηνικό εξουσίας ότι το τρομοκρατικό καρτέλ του αποτελούσε κυρίαρχο κράτος μέσα στο κράτος. Αποκομίζοντας το μεγαλύτερο μερτικό του ετήσιου τζίρου των περίπου 15 δισ. δολαρίων από τις μεξικάνικες ναρκωμπίζνες, ένιωθε ανέγγιχτος, περιτριγυρισμένος από τα ένοπλα παραστρατιωτικά τσιράκια του. Ξέγνοιαστος καθώς τα παράνομα απλωμένα πλοκάμια του είχαν δημιουργήσει ένα δίκτυο κρατικής διαφθοράς, εκβιασμών, πελατειακών σχέσεων που τον κρατούσε στο απυρόβλητο. Πίστευε ακράδαντα ότι οι χρηματοδοτημένες από τον ίδιο άπληστες τοπικές πολιτικές και αστυνομικές μαριονέτες τον καθιστούσαν άτρωτο.

Η συμπαιγνία όμως με τους δημόσιους αξιωματούχους -όσο κι αν κουκουλώνεται- δεν διαρκεί αιώνια. Δεν απέτρεψε τη σύλληψη ενός εκ των υπαρχηγών του, του γιου του Ρουμπέν Οσεγκέρα Γκονσάλες, γνωστού ως «Ελ Μεντσίτο», ο οποίος καταδικάστηκε στις αρχές του 2025 σε 30 χρόνια φυλάκισης με τις κατηγορίες της διακίνησης ναρκωτικών και της κατοχής πυροβόλων όπλων. Δεν παρεμπόδισε την πρόσφατη σύλληψη του Ντιέγκο Ναβάρο, του δημάρχου της πόλης Τεκίλα, στο Χαλίσκο, ο οποίος φέρεται να «λαδωνόταν» από το μαφιόζικο αφεντικό. Το βρόμικο πουλόβερ ξηλωνόταν.

O «Ελ Μέντσο» (δεξιά) και ο χαρακτηριζόμενος ως διάδοχός του 41χρονος «Ελ Πελόν», που είναι θετός γιος του δολοφονημένου ναρκέμπορου
Η εξόντωση του ίδιου σήμανε τον επίλογο της απάνθρωπης δράσης του. Δεν υπέγραψε όμως και τον επιθανάτιο ρόγχο του αποστήματος της σαρωτικής εξολοθρευτικής βίας που μολύνει τη μεξικανική κοινωνία. Το καθημερινό τοπίο τείνει να κανονικοποιήσει τη θέα της ωμής αγριότητας με τα δεκάδες πτώματα κρεμασμένα από στύλους του δημόσιου ηλεκτρισμού στη μέση των δρόμων και τα κομμένα κεφάλια παραταγμένα φρικιαστικά σε χαντάκια στις άκρες των πεζοδρομίων. Με τα αταυτοποίητα ακρωτηριασμένα σώματα σε εμπορικά κέντρα πολυσύχναστων τουριστικών προορισμών και στις υπόγειες διαβάσεις κεντρικών λεωφόρων. Με τα εγκαταλελειμμένα στη μέση του πουθενά ανοιχτά φορτηγά και κοντέινερ με τις αποτρόπαια αραδιασμένες σορούς και τους μαζικούς λάκκους με τα εκατοντάδες καταχωνιασμένα και αποσυντιθέμενα λείψανα δολοφονημένων θυμάτων.

Το κακό, σε μια χώρα που μετρά περισσότερους από 300.000 νεκρούς και πάνω από 80.000 αγνοούμενους τα τελευταία 14 χρόνια, ο θυμός της πλειονότητας των πολιτών σκοντάφτει στην αδιαφορία εκείνης της μερίδας των διεφθαρμένων αστυνομικών, καθώς και στην ατιμωρησία των συλληφθέντων εγκληματιών από ένα κομμάτι επίορκων δικαστών. Το χειρότερο, η κοινωνική οργή έρχεται σκληρά αντιμέτωπη με τα θανατηφόρα αντίποινα που της επιφυλάσσει ο ελεεινός μισθοφορικός στρατός των μασκοφόρων με στολές παραλλαγής εκτελεστών που βρίσκεται στη δούλεψη της ζοφερής αυτοκρατορίας των ναρκέμπορων.

Ο «άρχοντας των πετεινών» Η είδηση του θανάτου του ηγέτη του καρτέλ, επισήμως ονομαζόμενου Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες, αλλιώς «Ελ Μέντσο» ή «άρχοντα των πετεινών» εξαιτίας της λατρείας για τις κοκορομαχίες, διαδόθηκε σε δευτερόλεπτα σε όλη τη χώρα. Είχε προηγηθεί η επιδρομή μονάδων του Στρατού και της Εθνοφρουράς στο πολυτελές φρουρούμενο συχνά με ναρκοθετημένο περίγυρο κρησφύγετό του στο δάσος της μικρής πόλης Ταπάλπα στο κεντροδυτικό Μεξικό.

Υστερα από σφοδρή ανταλλαγή πυρών τραυματίστηκε θανάσιμα και εξέπνευσε κατά τη μεταφορά του σε νοσοκομείο. Η δραστική αφαίρεσή του από τη δηλητηριώδη λίστα των πανίσχυρων ναρκωβαρόνων δεν είχε τίποτε το θρυλικό. Εικάζεται πως η αστραπιαία έφοδος των μεξικανικών διωκτικών αρχών οφειλόταν στην παρακολούθηση μιας ερωμένης του από την DEA και λοιπές αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Προφανώς πιάστηκε μοιραίο κορόιδο της κλισέ επίδειξης του «ματσίσμο» του. Της στερεοτυπικής «αρρενωπότητας» που οφείλουν να προβάλλουν οι ηλικιωμένοι κακοποιοί για να εντυπωσιάζουν τα νεότερα ρεμάλια που τους ακολουθούν τυφλά. Το γεγονός ωστόσο της γνωστοποίησης του σκοτωμού του πυροδότησε ανεξέλεγκτο ξέσπασμα βίας, χάους και πανικού. Οι φανατικοί μικρονοϊκοί συμμορίτες και οι πιστοί υπολοχαγοί του επιδόθηκαν σε ένα κύμα ταραχών προκειμένου να φανερώσουν με κραυγαλέα επιθετικότητα την ένοπλη δύναμη και την εκτεταμένη παρουσία της εγκληματικής οργάνωσής τους σε όλη τη χώρα. Οργάνωσαν συντονισμένες επιδρομές που εξαπλώθηκαν σε 20 από τις 31 μεξικανικές πολιτείες.

Στις Χαλίσκο, Ναγιαρίτ, Μιτσοακάν, Πουέμπλα και Ταμαουλίπας πυρπολήθηκαν με φαντεζί εκρήξεις αυτοκίνητα, λαμπάδιασαν από εμπρησμούς βενζινάδικα, σούπερ μάρκετ, φαρμακεία και τράπεζες. Καπνοί υψώθηκαν ασφυκτικά, δρόμοι αποκλείστηκαν με οδοφράγματα, ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα απομονώθηκαν επειγόντως από στρατιωτικά μπλόκα, αεροδρόμια και σταθμοί λεωφορείων ανέστειλαν τη λειτουργία τους, σχολεία έκλεισαν.

Το μακελειό

Στο δημοφιλές θέρετρο του Πουέρτο Βαγιάρτα, στον κόλπο της Μπαχία ντε Μπαντέρας στον Ειρηνικό, οι τουρίστες δραπέτευαν αλλόφρονες. Οι διασκεδαστικές ντόπιες ορχήστρες των Μαριάτσι παράτησαν βιολιά, τρομπέτες και κιθάρες και έτρεξαν αλαφιασμένες να κρυφτούν. Στα εστιατόρια οι Αμερικανοί συνταξιούχοι που έκαναν διακοπές εγκατέλειψαν ανέγγιχτα τα πιάτα με μπουρίτος, τάκος, εντσιλάδας, τορτίγιας και πιο πράσινοι από σάλτσα γουακαμόλε έψαχναν καταφοβισμένοι έξοδο διαφυγής.

Οι εκκλησίες άδειασαν καθώς οι σφαίρες σφύριζαν πάνω από τα κεφάλια των ευσεβώς προσευχόμενων καθολικών πιστών. Στο μακελειό σκοτώθηκαν 30 εκτελεστές του καρτέλ, πάνω από 20 φαντάροι της Εθνοφρουράς και τουλάχιστον 26 πολίτες, ανάμεσα στους οποίους και μια εγκυμονούσα γυναίκα. Ολοι θύματα στον βωμό της υποτιθέμενης ηρωικής θυσίας ενός ανελέητου καθάρματος που περιφρονούσε τη ζωή των άλλων. Το αιματοκύλισμα, πάντως, δεν ήταν πρωτοφανές. Είχε προηγηθεί συνταρακτικά παρόμοιο το 2019 στην Πολιτεία Σιναλόα μετά τη σύλληψη του Οβίδιο Γκουζμάν Λόπεζ, του γιου του διαβόητου φυλακισμένου βαρόνου ναρκωτικών Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουζμάν.

Το σπίτι-κρησφύγετο του «Ελ Μέντσο» μέσα στο δάσος της μικρής πόλης Ταπάλπα, στο κεντροδυτικό Μεξικό
Η κυβέρνηση τον άφησε αναγκαστικά ελεύθερο αφού οι γκάνγκστερ του ναρκωσυνδικάτου απήγαγαν και κράτησαν ομήρους στρατιωτικούς και πολίτες. Εκτοτε οι μαζικές επιθέσεις αντεκδίκησης από τα πολεμοχαρή καρτέλ έχουν γίνει κανόνας μετά τις συλλήψεις των υψηλού προφίλ μελών τους. Μόνο που αυτή τη φορά δοκιμάζεται και η ασφαλής αξιοπιστία της χώρας δεδομένου ότι η Γκουανταλαχάρα, πρωτεύουσα της Πολιτείας Χαλίσκο και έδρα του πανίσχυρου καρτέλ του μακαρίτη πια άσπλαχνου «Ελ Μέντσο», πρόκειται να φιλοξενήσει φέτος τέσσερις διεθνείς αγώνες για το Παγκόσμιο Κύπελλο 2026.

Αναπόδραστα, οι κάτοικοι της πόλης χαϊδεύουν προκαταβολικά προς εξορκισμό των κινδύνων τα θρησκοπνευματικά φυλακτά τους με τις εικονίτσες επίσημων και λαϊκών αγίων. Τα καρφιτσώνουν στο στήθος, στο μέρος της καρδιάς. Εκεί όπου φωλιάζει ο φόβος, αλλά και η ελπίδα. Η τελευταία, ωστόσο, ολοένα ξεφτίζει, καθώς η δυσοσμία της αποσύνθεσης των πτωμάτων στα υπερφορτωμένα νεκροτομεία πλανιέται αποπνικτική στην ατμόσφαιρα, συνοδεύοντας την μπόχα μιας θεσμικής παρακμής.

Ο αρχηγός Η ανυπόφορη βία του «Ελ Μέντσο» δεν ήταν παράφορη ή παρορμητική. Συνιστούσε συνειδητή στρατηγική επιλογή του για να ενσταλάζει τον φόβο στους συμπατριώτες του. Στην κοκαλιάρικη φιγούρα του συνόψιζε όλα τα στερεότυπα της ανάδειξης ενός εγκληματικού αφεντικού. Φτωχόπαιδο μιας ταπεινής οικογένειας αγροτών που καλλιεργούσε αβοκάντο στη γενέτειρά του στην Πολιτεία του Μιτσοακάν, παράτησε το δημοτικό σχολείο και εγκατέλειψε πριν από την εφηβεία το σπίτι του.

Αφησε πίσω του ένα μισοάγονο τοπίο, στο οποίο τα φυτά της αγαύης ορθώνονταν σαν λόγχες και οι δρόμοι άρχιζαν και τέλειωναν στη σκόνη. Φιλοδοξούσε από αόρατος δουλευτής των χωραφιών να γίνει εκκωφαντικά αθέατος ως μεγαλοκακοποιός. Μπλέχτηκε αρχικά με τις συμμορίες της Γκουανταλαχάρα που εμπορεύονταν χαλαρά μαριχουάνα sinsemilla -την άσπρη κάνναβη χωρίς σπόρους- και σταδιακά αναβαθμίστηκε σε διακινητή παράτυπων Μεξικανών μεταναστών στις ΗΠΑ. Αφού διέσχισε κάμποσες φορές παράνομα τα σύνορα, εγκαταστάθηκε στην περιοχή του Κόλπου του Σαν Φρανσίσκο. Μπήκε φουριόζος στην παραγωγή και εμπορία μεθαμφεταμίνης, ενώ προβιβάστηκε από το μεξικανικό ναρκωκύκλωμα που δρούσε στη χώρα σε διακινητή ηρωίνης και κοκαΐνης.

Συνελήφθη τρεις φορές στα τέλη της δεκαετίας του ’80. Την τελευταία, καταδικάστηκε σε πέντε χρόνια και φυλακίστηκε. Μετά από τρία χρόνια αφέθηκε ελεύθερος με αναστολή ποινής και απελάθηκε στην πατρίδα του. Ηταν 30 χρόνων όταν παρά το βεβαρημένο, στην αλλοδαπή βεβαίως, ποινικό του μητρώο εντάχθηκε στις τοπικές αστυνομικές δυνάμεις του Κάμπο Κοριέντες και του Τοματαλάν, στην παρθένα ακτογραμμή του Ειρηνικού της Πολιτείας Χαλίσκο.

Ο διαβοήτος «Ελ Τσάπο», ο ισχυρότερος έμπορος ναρκωτικών στον κόσμο, βρίσκεται στη φυλακή υψίστης ασφαλείας στο Φλόρενς του Κολοράντο, γνωστή και ως «Αλκατράζ των Βράχων»
Από διεφθαρμένος μπάτσος προτίμησε σύντομα να σταδιοδρομήσει ως διαφθορέας. Το μονοπάτι για το πέρασμα από τη μία στην άλλη πλευρά έμοιαζε σχεδόν αδιόρατο. Τις πρόβες μετάβασης τις είχε δοκιμάσει στο πρόσφατο παρελθόν. Είχε τα νταραβέρια, τις συγγένειες, το ταμπεραμέντο και τη δεξιότητα για καριέρα στο οργανωμένο έγκλημα.

Ετσι κι αλλιώς, αρκετά από τα καρτέλ είχαν δομηθεί οργανωτικά από μια εκπαιδευμένη στρατιωτική ελίτ που παράτησε τους στρατώνες για να αφοσιωθεί πειθαρχημένη στην εγκληματική «κονόμα». Ο ίδιος ταίριαζε στο μισθοφορικό ύφος τους.

Οι φατρίες Στρατολογήθηκε και προσχώρησε στο καρτέλ Μιλένιο. Ξεκίνησε ως μέλος της ομάδας δολοφόνων που προστάτευε τον ναρκωβαρόνο Αρμάντο Βαλένσια Κορνέλιο, γνωστό ως «Ελ Μαραντόνα». Βαθμιαία, ως ανάλγητος εκτελεστής και κυνικός βασανιστής αντιπάλων, αναρριχήθηκε στην ιεραρχία. Οταν τον Αύγουστο του 2003 το αφεντικό του συνελήφθη από τις μεξικανικές αρχές, ανέλαβε τα ηνία της πιο αιμοβόρας μερίδας της εγκληματικής οργάνωσης.

Το καρτέλ διασπάστηκε σε δύο φατρίες που συγκρούστηκαν αδυσώπητα. Η μία πλευρά, γνωστή ως La Resistencia (Η Αντίσταση), η άλλη ως Los Mata Zetas (Οι Δολοφόνοι Ζέτα).

Το τοπίο της αμείλικτης σύρραξης σπάρθηκε με εκατοντάδες πτώματα. Τον ανελέητο πόλεμο των συμμοριών τον κέρδισε η δεύτερη κλίκα υπό τον «Ελ Μέντσο» και εδραίωσε την επιρροή της στο Δυτικό Μεξικό.

Το 2009 άλλαξε το όνομά της σε Καρτέλ Νέας Γενιάς του Χαλίσκο. Υπό την ηγεσία του επωφελήθηκε από την κατάρρευση του καρτέλ Σιναλόα μετά την έκδοση στις ΗΠΑ, το 2016, του ηγέτη του Χοακίν «Ελ Τσάπο» (τσαχπίνη ή κοντού) Γκουσμάν που καταδικάστηκε, τρία χρόνια αργότερα, από αμερικανικό δικαστήριο αμετάκλητα σε ισόβια δεσμά.

Σε ετοιμότητα, αξιοποίησε το κενό που δημιούργησαν οι αντιμαχόμενες φράξιες του καρτέλ της Σιναλόα - με ακατάλυτους παρασκηνιακούς λαθρεμπορικούς δεσμούς με τη Βενεζουέλα του Τσάβες και του Μαδούρο. Εκμεταλλεύτηκε τις συλλήψεις των «Λος Τσαπίτος», των γιων του άλλοτε φονικά παντοδύναμου ναρκωβαρόνου που αντικρίζει πλέον τον κόσμο πίσω από τα κάγκελα της φυλακής υψίστης ασφαλείας στο Φλόρενς του Κολοράντο υπό το παρωνύμιο «Αλκατράζ των Βράχων».

«Αγκαλιές, όχι σφαίρες»

Ο «Ελ Μέντσο» πήρε στα αιματοβαμμένα χέρια του το σημαντικότερο μέρος του λαθρεμπορίου κοκαΐνης, ηρωίνης, μεθαμφεταμίνης, μαριχουάνας και φαιντανύλης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τις τεράστιες ποσότητές τους τις μετακινούσε και στις 50 αμερικανικές Πολιτείες με ταχύπλοα σκάφη, υποβρύχια και μέσα από υπόγειες διασυνοριακές σήραγγες. Μέσα σε λίγα χρόνια το λυσσασμένο καρτέλ της Νέας Γενιάς του Χαλίσκο από παρακλάδι μιας τοπικής ναρκωσυμμορίας στο Μιτσοακάν εξελίχθηκε μανιασμένο σε κορυφαία διεθνή εγκληματική οργάνωση. Επεκτάθηκε ξέφρενα στον συντονισμό παγκόσμιων υπερκερδοφόρων επιχειρήσεων διακίνησης ναρκωτικών, οργάνωσε μοντέρνα δίκτυα logistics και σύγχρονα πλέγματα ξεπλύματος μαύρου χρήματος.

Παραμένει δε στη χώρα του το πιο επικίνδυνο ναρκωτρομοκρατικό συνδικάτο καθώς διαθέτει την πιο βαριά δύναμη πυρός. Το 2020 αποπειράθηκε να δολοφονήσει με χειροβομβίδες και πολυβόλα τον πρώην Μεξικανό υπουργό Ασφαλείας Ομάρ Γκαρσία Χαρφούς σε μια κεντρική λεωφόρο της Πόλης του Μεξικού. Τον τραυμάτισε, σκότωσε δύο μέλη της συνοδείας του και έναν αμέριμνο περαστικό.

Το ανθρωποκυνηγητό που δρομολογήθηκε από τις διωκτικές αρχές δεν άγγιξε τον επικεφαλής του καρτέλ. Ηταν η εποχή που ο κεντροαριστερός πρόεδρος του Μεξικού Αντρές Μανουέλ Λόπες Ομπραδόρ, με το προσωνύμιο «Αμλο», δήλωνε ότι ο πόλεμος του κράτους κατά των ναρκωσυμμοριών είχε τελειώσει. Υπό το καλής πρόθεσης αλλά αφελές σύνθημα «abrazos, no balazos» («αγκαλιές, όχι σφαίρες») δεσμευόταν να αντιμετωπίσει τις ρίζες του εγκλήματος μέσω προγραμμάτων κοινωνικής πρόνοιας για την καταπολέμηση της φτώχειας και την επανένταξη της παρασυρμένης στην παρανομία ατίθασης νεολαίας.

Διαψεύστηκε από τη σκληρή πραγματικότητα της φονικής ασυδοσίας των καρτέλ. Οι δολοφονίες άλλωστε υπήρξαν ανέκαθεν το φαύλο παράσημο στις δυσοίωνες στολές παραλλαγής του σκιωδώς απόκοσμου «Ελ Μέντσο». Ο δικός του θάνατος ήταν απλώς μια παράγραφος στη γραμματική της θανάσιμης δράσης στην οποία είχε εντρυφήσει.

Ωστόσο, όπως σε όλες τις αρρωστημένες αυτοκρατορίες, η διαδοχή του είναι μάλλον εξασφαλισμένη. Εστω και αν η αναδιοργάνωση σε επίπεδο ηγεσίας του καρτέλ αναμένεται να συνοδευτεί από νέο κύμα αιματοχυσίας, το αιματοβαμμένο στέμμα εικάζεται πως προορίζεται για το κεφάλι του 41χρονου Χουάν Κάρλος Βαλένσια Γκονζάλες. Του θετού γιου του «Ελ Μέντσο», με το παρατσούκλι «Ελ Πελόν» (καραφλός) ή «O3», ο οποίος έχοντας γεννηθεί στην Καλιφόρνια διαθέτει διπλή υπηκοότητα: αμερικανική και μεξικανική.

Η μητέρα του Ροζαλίντα Γκονζάλες Βαλένσια υπήρξε σύζυγος του εκλιπόντος αρχιμαφιόζου και φέρεται ότι διαχειριζόταν τα οικονομικά του καρτέλ. Οποιοδήποτε νέο κουμάσι πάρει το πηδάλιο του κακουργηματικού καρτέλ, εννοείται ότι οι βάρβαρες μέθοδοί του δεν προβλέπεται να αλλάξουν.

Οι πιέσεις Τραμπ

Εν τω μεταξύ, στο Σόκαλο, την κεντρική ιστορική πλατεία, από τις μεγαλύτερες του κόσμου, στην Πόλη του Μεξικού, που αποτελεί και έδρα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, η σημερινή πρόεδρος Κλαούντια Σέινμπαουμ Πάρδο πιέζεται ασφυκτικά από την κυβέρνηση Τραμπ να συνεργαστεί με την Ουάσινγκτον για την επιδίωξη του ίδιου στόχου: την καταπολέμηση της μάστιγας των ναρκωσυμμοριών, εναντίον των οποίων ο Λευκός Οίκος έχει εξαπολύσει πόλεμο βυθίζοντας τα σκάφη των διακινητών στη Θάλασσα της Καραϊβικής και του Ειρηνικού Ωκεανού.

Τουρίστες σχηματίζουν ουρές στα διεθνή αεροδρόμια του Μεξικού προκειμένου να εγκαταλείψουν τη χειμαζόμενη από τις δολοφονίες χώρα
Εστω κι αν σε αυτές τις γεμάτες ζήλο στρατιωτικές επιδρομές παίρνει τσάμπα ο χάρος και μερικούς αθώους ψαράδες. Το κυρίαρχο είναι ότι εμμέσως έχει διαμηνυθεί από τις ΗΠΑ στο Μεξικό η ανάγκη μονομερούς αμερικανικής στρατιωτικής δράσης σε μεξικανικό έδαφος με τη μορφή επιθέσεων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη ή επιχειρήσεις κομάντος στο έδαφός του για την εξολόθρευση των καρτέλ. Πράγμα που η ανεξάρτητη, αριστερόστροφη κυβέρνηση του Μεξικού δεν συζητά καν, ποντάροντας σε έναν προοδευτικό μετασχηματισμό της χώρας, καθοδηγούμενο από έναν νέο μεξικανικό ανθρωπισμό. Δίχως όμως αποφασιστική κατασταλτική κινητοποίηση, το πρόβλημα τελματώνεται. Πόσο μάλλον σε μια δημοκρατική χώρα με υπέρογκο ποσοστό ατιμωρησίας και ανεξιχνίαστο έως το 99% των ανθρωποκτονιών, την οποία λυμαίνονται διάφοροι τοξικοί κατσαπλιάδες.

Στο κάτω-κάτω, ένα λεηλατημένο από τους ναρκωβαρόνους κράτος, που δεν καταπραΰνει εσωτερικούς πονοκεφάλους και υπομένει καρτερικά εμφύλιους μπελάδες, θεωρείται από τη διεθνή κοινότητα συνυπεύθυνο της δραματικά θανατηφόρας εξίσωσης από την οποία ολέθρια υποφέρει.

Παίρνοντας άδικα στον λαιμό του τόσο τον ταλαιπωρημένο λαό του όσο και τα θύματα της χρήσης ναρκωτικών σε όλο τον πλανήτη. Ισως την τελευταία γραμμή άμυνας ενάντια στην απελπισία και την εκκίνηση μιας αισιόδοξης αρχής να σηματοδοτεί η εξολόθρευση του «Ελ Μέντσο». Μένει να κριθεί ότι δεν ήταν μάταιη.

Ghost Pitùr: Ποιος είναι ο «φαντομάς» που τη νύχτα σβήνει τα γκράφιτι από τους τοίχους

2026-03-06T13:58:00.001+02:00

Ένα πινέλο και λίγη μπογιά: Αυτά είναι τα υπερόπλα του σύγχρονου υπερήρωα με μοναδική αποστολή την αποκατάσταση της οπτικής αρμονίας των πόλεων. Ο Ghost Pitùr, όπως είναι το ψευδώνυμό του, είναι ένας επαγγελματίας ελαιοχρωματιστής από την Μπρέσια της βόρειας Ιταλίας που την ημέρα βάφει σπίτια και τα βράδια ξεχύνεται στους δρόμους των ιταλικών πόλεων με ένα στόχο: Να σβήσει τα άσχημα γκράφιτι στους τοίχους.

Ο Ghost Pitùr καλύπτει πάντα το πρόσωπό του με κουκούλα στα βίντεο που ανεβάζει στα social και δηλώνει ότι δεν επιδιώκει τη φήμη.

Με το πρόσωπό του κρυμμένο κάτω από μια μαύρη κουκούλα, ο «φαντομάς» αφαιρεί τα ακαλαίσθητα γκράφιτι και τις λεγόμενες «ταγκιές», αφήνοντας έπειτα από κάθε επιχείρηση καθαριότητας το σημείωμα: «Αυτό είναι μια πράξη αστικής αγάπης». Ο Ιταλός αντί-Banksy συγκεντρώνει περισσότερους από 300.000 ακολούθους σε TikTok και Instagram, ενώ τα βίντεο που αναρτά έπειτα από κάθε δράση, έχουν προσελκύσει εκατομμύρια θεατές.

Ο ανώνυμος υπερασπιστής της αστικής αισθητικής δηλώνει ότι δεν επιδιώκει φήμη ή αναγνώριση. Του αρκεί ότι επαναφέρει την τάξη και την ευπρέπεια στην πόλη. Όπως έχει πει, τίθεται θέμα σεβασμού και ερμηνεύει την δουλειά του ως δείγμα αγάπης στην πόλη, ενώ εκφράζει την ελπίδα να αποτελέσει παράδειγμα και για άλλους. Στη διάλεκτο της Μπρέσια, το Pitùr σημαίνει ζωγραφική και σχετίζεται με το επάγγελμά του, ενώ το φάντασμα αναφέρεται στην επιλογή του να παραμείνει ανώνυμος.

Μιλώντας στον ιταλικό Τύπο, αποκαλύπτει ότι είναι περίπου 35-40 ετών, ζει στο ιστορικό κέντρο της Μπρέσια και όταν πηγαίνει στη δουλειά του το πρωί παράλληλα παρατηρεί πώς η πόλη έχει επηρεαστεί από την «αστική παρακμή». Όπως λέει χαρακτηριστικά, κάθε γωνιά έχει έναν τοίχο με φθορές και αυτό που τον παρακινεί είναι η βαθιά αγάπη για τη γενέτειρά του. Τονίζει, ωστόσο, ότι δεν παρεμβαίνει σε συνθήματα που συνδέονται με ιδεολογία. Στόχος του είναι απλώς να αποκατασταθεί η αξιοπρέπεια της πόλης, καθώς αδυνατεί να κατανοήσει για ποιο λόγο κάποιος να θεωρεί δικαίωμά του να την παραμορφώνει.

Τοίχος με γκράφιτι σε δρόμο στην Μπρέσια.

Ο τοίχος μετά την παρέμβαση του «φαντομά». Επειτα από κάθε επιχείρηση καθαριότητας ο Ιταλός αντί-Banksy αφήνει το ίδιο σημείωμα: «Αυτό είναι μια πράξη αστικής αγάπης»

Άλλο τέχνη, άλλο βανδαλισμός
Στη δράση του αναφέρθηκε ακόμα και το περιοδικό Monocle, το οποίο κατάφερε να αποσπάσει μερικές δηλώσεις του. Το «φάντασμα» τόνισε ότι είναι σημαντικό να παραμένει ινκόγκνιτο, κυρίως επειδή εκτιμά ότι οι καλές πράξεις πρέπει να καλύπτονται από το πέπλο της ανωνυμίας, χωρίς κέρδος και χωρίς ανταλλάγματα. «Όπως και του Banksy, το μήνυμά μου είναι σημαντικό», σχολίασε και πρόσθεσε ότι τα γκράφιτι με τα οποία τα περισσότερα κτίρια έχουν καταστραφεί ή αλλοιωθεί δεν έχουν καλλιτεχνική φύση. Τόνισε, μάλιστα, πως: «Οι προσόψεις των σπιτιών δεν είναι καμβάδες. Δεν είναι χώροι σχεδιασμένοι για να γράφονται πάνω τους. Χτίστηκαν και βάφτηκαν με φροντίδα, δουλειά, προσπάθεια και θυσία -και για αυτόν τον λόγο, πρέπει να γίνονται σεβαστές».
Για τον ίδιο, υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στην τέχνη και τον βανδαλισμό και θα ήθελε οι νέοι στην πόλη του να συμμετάσχουν εθελοντικά για να ομορφύνει και πάλι η Μπρέσια.

Λογοκρισία ή ευπρέπεια;
Μερικά από τα γκράφιτι που αφαιρεί ο «Pitùr» θα μπορούσαν να θεωρηθούν «street art». Κάποιοι τον έχουν κατηγορήσει ότι δεν σέβεται την ελεύθερη καλλιτεχνική έκφραση. Ο ίδιος απαντά στον ιταλικό Τύπο: «Είμαι μπογιατζής, όχι ιστορικός τέχνης. Ωστόσο, ξέρω να διακρίνω την ασχήμια από την καλλιτεχνική έκφραση και αναγνωρίζω επίσης πότε ένα σχέδιο αναβαθμίζει έναν γυμνό και κακοφτιαγμένο τοίχο». Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ιταλία αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα με το ανεξέλεγκτο tagging που δεν είναι άλλο από την υπογραφή του «καλλιτέχνη», η οποία ωστόσο στα μάτια του απλού πολίτη μοιάζει με μουντζούρα.

Ο ίδιος χαρακτηρίζει την παρέμβασή του συντηρητική, καθώς θέτει συγκεκριμένα όρια στον εαυτό του, όπως στην περίπτωση κτιρίου που υπόκειται σε ιστορικούς ή καλλιτεχνικούς περιορισμούς, για το οποίο πρέπει πρώτα να λάβει έγκριση από τις αρμόδιες αρχές. Παρά την προσεκτική στάση του, ορισμένοι βλέπουν πίσω από το έργο του διάθεση «λογοκρισίας» και υποστηρίζουν ότι περιορίζει την ελευθερία έκφρασης. Ο ίδιος πάντως, τονίζει ότι ο καθένας είναι ελεύθερος να λέει ό,τι σκέφτεται, όχι όμως να το γράφει στον τοίχο.

Η Αθήνα μια υπαίθρια γκαλερί τέχνης
Μερικές εκατοντάδες χλμ. μακριά από την Μπρέσια, δεκάδες είναι τα εντυπωσιακά γκράφιτι μεγάλης κλίμακας που «ντύνουν» τυφλούς τοίχους κτιρίων στην Αθήνα. Τα περισσότερα murals βρίσκονται στο κέντρο, σε περιοχές όπως Ψυρρή, Μεταξουργείο, Ομόνοια, Γκάζι, Εξάρχεια. Ενσωματώνονται στο αστικό τοπίο και μετατρέπουν την πόλη σε υπαίθρια γκαλερί τέχνης. Σε αυτή την περίπτωση γίνεται λόγος για αισθητική και όχι για φθορά. Για έκφραση και όχι για βανδαλισμό. Δεν είναι τυχαίο ότι όχι μόνο τυγχάνουν ευρείας αποδοχής, αλλά έχουν κερδίσει διεθνή αναγνώριση και λειτουργούν ακόμα και ως τουριστική ατραξιόν. Μια τοιχογραφία μεγάλης κλίμακας προϋποθέτει σκέψη, σχεδιασμό και κόπο. Δεν πρόκειται απλώς για μια υπογραφή χωρίς νόημα, για τις οποίες ο δήμος Αθηναίων πραγματοποιεί αντιγκράφιτι επιχειρήσεις. Αντιθέτως, ένα προσεγμένο γκράφιτι δίνει μια διαφορετική πινελιά σε μια μουντή και γκρίζα πόλη.

Τελικά πόσο κερδισμένοι είναι όσοι ξυπνούν από τις 5 το πρωί - Η απάντηση της επιστήμης

2026-03-06T13:56:00.001+02:00

Από ηθοποιούς του Χόλυγουντ, όπως η Jennifer Aniston και η Anne Hathaway, μέχρι διάσημους επιχειρηματίες, όπως ο διευθύνων σύμβουλος της Apple Tim Cook και ο επιχειρηματίας Richard

Branson, όλοι θέλουν να μας πείσουν να ξυπνάμε από τις 5 για να… αδράξουμε τη μέρα: με κρύα μπάνια, γυμναστική, διαλογισμό. Πόσο όμως συμφωνεί με την επιστήμη η τόσο πρωινή ρουτίνα των… «γκουρού» της παραγωγικότητας;

Η απάντηση μάλλον δεν θα τους αρέσει, αλλά μπορεί να δώσει δίκιο σε όσους -πολλούς- αρνούνται να το κάνουν. «Για πολλούς ανθρώπους, μια ρουτίνα στις 5 το πρωί συγκρούεται με τη βιολογία τους και μπορεί να υπονομεύσει τόσο την υγεία όσο και την παραγωγικότητα. Πολλά εξαρτώνται από τον ατομικό βιολογικό ρυθμό και τον χρονότυπο» εξηγεί με άρθρο στο The Conversation ο Christoph Randler, Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Πανεπιστήμιο του Tübingen.

Πώς λειτουργούν οι χρονότυποι;

Οι χρονότυποι αντικατοπτρίζουν το πότε οι άνθρωποι αισθάνονται φυσικά σε εγρήγορση ή νυσταγμένοι, και η γενετική παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωσή τους. Έρευνες δείχνουν ότι ο χρονισμός του ύπνου βασίζεται εν μέρει στα γονίδιά μας και ότι ο χρονότυπος κληρονομείται.

Ο χρονότυπος μεταβάλλεται επίσης κατά τη διάρκεια της ζωής: οι έφηβοι τείνουν προς πιο καθυστερημένα πρότυπα ύπνου, ενώ οι ενήλικες συχνά μετατοπίζονται σε πιο πρωινά ωράρια. «Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είναι ακραία «πρωινοί τύποι» ή «νυχτοπούλια», αλλά βρίσκονται κάπου ενδιάμεσα» σημειώνει ο καθηγητής.

Οι πρωινοί τύποι ξυπνούν νωρίς και νιώθουν σε εγρήγορση λίγο μετά. Συνήθως σηκώνονται νωρίς ακόμη και τα Σαββατοκύριακα χωρίς να χρειάζονται ξυπνητήρι. Οι βραδινοί τύποι αισθάνονται πιο ενεργητικοί αργότερα μέσα στη μέρα και μπορεί να αποδίδουν καλύτερα τη νύχτα. Πολλοί άνθρωποι ανήκουν σε έναν ενδιάμεσο τύπο.

Τι λέει η επιστήμη;

Μελέτες συχνά εντοπίζουν διαφορές μεταξύ των χρονότυπων. Οι πρωινοί τύποι τείνουν να αναφέρουν καλύτερα ακαδημαϊκά αποτελέσματα, όπως καλύτερη απόδοση στο σχολείο και το πανεπιστήμιο. Είναι επίσης λιγότερο πιθανό να αναφέρουν χρήση ουσιών, με χαμηλότερα ποσοστά καπνίσματος, κατανάλωσης αλκοόλ και ναρκωτικών, και είναι πιο πιθανό να ασκούνται τακτικά.

Οι βραδινοί τύποι, κατά μέσο όρο, εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) και είναι πιο πιθανό να αναφέρουν χειρότερη ψυχική και σωματική υγεία. Μία εξήγηση είναι η χρόνια αναντιστοιχία. Οι βραδινοί τύποι είναι πιο πιθανό να ζουν εκτός συγχρονισμού με τα ωράρια εργασίας και σχολείου, γεγονός που οδηγεί σε επαναλαμβανόμενη στέρηση ύπνου, κόπωση και συσσωρευμένο στρες.

Ο χρονότυπος φαίνεται επίσης να σχετίζεται με ευρύτερες συμπεριφορικές τάσεις, όπως διαφορές στις πολιτικές στάσεις, στην ευσυνειδησία, στην αναβλητικότητα και στη συνέπεια ως προς τα προγράμματα. Αυτά τα μοτίβα ενισχύουν το πόσο ο χρονότυπος διαμορφώνει την καθημερινή συμπεριφορά -και όχι μόνο τον ύπνο.

Είναι για όλους τελικά το πρωινό ξύπνημα;

Μια συνηθισμένη πεποίθηση είναι ότι η υιοθέτηση μιας πρωινής ρουτίνας θα προσφέρει τα ίδια οφέλη που παρατηρούνται στους φυσικά πρωινούς τύπους. Ωστόσο, οι χρονότυποι δεν αλλάζουν εύκολα. Διαμορφώνονται από τη γενετική και τη βιολογία του κιρκάδιου ρυθμού. Για πολλούς βραδινούς ή ενδιάμεσους τύπους, το να ξυπνούν νωρίτερα από τον φυσικό τους ρυθμό μπορεί να οδηγήσει σε «χρέος ύπνου», μειωμένη συγκέντρωση και χειρότερη διάθεση με την πάροδο του χρόνου, εξηγεί ο καθηγητής.

Αυτό είναι το βασικό σημείο: το πρωινό ξύπνημα από μόνο του δεν δημιουργεί επιτυχία. Οι άνθρωποι τείνουν να αποδίδουν καλύτερα όταν τα καθημερινά τους προγράμματα ευθυγραμμίζονται με τους βιολογικούς τους ρυθμούς. Τα άτομα με πρωινό προσανατολισμό συχνά ευδοκιμούν σε συστήματα που είναι δομημένα γύρω από πρωινό σημείο εκκίνησης, ενώ οι βραδινοί τύποι μπορεί να δυσκολεύονται. «Όχι επειδή είναι λιγότερο ικανοί, αλλά επειδή η μέγιστη εγρήγορσή τους εμφανίζεται αργότερα» σχολιάζει.

Τα «πειράματα» με το ξυπνητήρι στις 5 το πρωί μπορεί αρχικά να φαίνονται αποτελεσματικά. Η αρχική ώθηση συχνά αντανακλά κίνητρο και αυξημένη προσοχή, παρά μια μόνιμη βιολογική αλλαγή, παρόμοια με ό,τι συμβαίνει μετά από αλλαγές ζωής, όπως η έναρξη μιας νέας δουλειάς. Καθώς οι ρουτίνες σταθεροποιούνται, η αναντιστοιχία μεταξύ βιολογίας και προγράμματος μπορεί να γίνει πιο δύσκολο να διατηρηθεί.

«Αντί να επιβάλλουμε πρωινές ρουτίνες, το πιο χρήσιμο ερώτημα είναι πώς μπορούμε να εντοπίσουμε τον δικό μας ρυθμό και να εργαστούμε με αυτόν. Ο χρονότυπος είναι μόνο ένας παράγοντας που διαμορφώνει την απόδοση – μαζί με το περιβάλλον, τις ευκαιρίες και τις προσωπικές συνθήκες – αλλά η κατανόησή του μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να λαμβάνουν πιο ρεαλιστικές αποφάσεις για τις καθημερινές τους συνήθειες» εξηγεί.

Πρωινός ή βραδινός τύπος;

Για να καταλάβετε τον χρονότυπό σας, παρατηρήστε τα φυσικά σας μοτίβα ύπνου. Κρατήστε για λίγες ημέρες ένα απλό ημερολόγιο με τις ώρες που κοιμάστε και ξυπνάτε, ιδιαίτερα σε ελεύθερες ημέρες, και σημειώστε πότε νιώθετε περισσότερη ενέργεια.

Αν αποκοιμιέστε σε λιγότερο από 30 λεπτά, η ώρα ύπνου σάς ταιριάζει· αν χρειάζεστε πάνω από μία ώρα, ίσως ανήκετε σε πιο βραδινό τύπο. Επίσης, αν μετά την αλλαγή της θερινής ώρας τα πρωινά σάς φαίνονται φυσικά, πιθανότατα κλίνετε προς πρωινό χρονότυπο.

Το πραγματικό «μυστικό» της παραγωγικότητας

Το κρίσιμο συμπέρασμα είναι ότι το πρωινό ξύπνημα από μόνο του δεν δημιουργεί επιτυχία. Οι άνθρωποι αποδίδουν καλύτερα όταν το καθημερινό τους πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται με τον φυσικό τους ρυθμό.

Οι σύγχρονες κοινωνίες είναι δομημένες γύρω από πρωινά ωράρια, γεγονός που δίνει ένα δομικό πλεονέκτημα στους πρωινούς τύπους. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι υπόλοιποι υστερούν σε ικανότητες. «Το πραγματικό πλεονέκτημα στην παραγωγικότητα δεν βρίσκεται στο να ξυπνάμε νωρίτερα, αλλά στο να σχεδιάζουμε ρουτίνες που ταιριάζουν με τον τρόπο που πραγματικά λειτουργούν ο εγκέφαλος και το σώμα μας» καταλήγει.

Politico: Γιατί η εξόντωση του Χαμενεΐ χτύπησε τον Πούτιν «εκεί που πονάει»

2026-03-06T13:53:00.002+02:00

Οι στρατιωτικές ενέργειες ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν εντείνουν τους φόβους του Πούτιν για την επιβίωσή του και την αποφασιστικότητά του για νίκη στην Ουκρανία.
Ο Πούτιν καταδίκασε τη δολοφονία του Χαμενεΐ ως «δολοφονία» παραβιάζοντας ηθικούς και νομικούς κανόνες, αλλά απέφυγε να κατονομάσει τις χώρες.
Ο θάνατος του Καντάφι το 2011 θεωρείται από τον Πούτιν «προδοσία» της Δύσης και σημείο καμπής στην εξωτερική και εσωτερική πολιτική της Ρωσίας.
Φιλο-Κρεμλινικοί αναλυτές εκφράζουν ανησυχία ότι οι ΗΠΑ μπορεί να σχεδιάζουν παρόμοιες ενέργειες κατά της Ρωσίας.
Ο Πούτιν παραμένει ρεαλιστής, εστιάζοντας στα ρωσικά συμφέροντα και την εσωτερική ασφάλεια, παρά τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Οι πρόσφατες στρατιωτικές ενέργειες των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν έχουν πιθανότατα εντείνει τους φόβους και τις παρανοϊκές αντιλήψεις του Βλαντίμιρ Πούτιν, καθώς και την αποφασιστικότητά του να επιτύχει νίκη στον πόλεμο της Ουκρανίας, όποιο κι αν είναι το κόστος, αναφέρει σε σημερινή του ανάλυση το Politico.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η τελευταία φορά που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ βομβάρδισαν θέσεις στο Ιράν, δημοσιογράφος είχε ρωτήσει τον Πούτιν πώς θα αντιδρούσε εάν ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν σκοτωνόταν στην επίθεση. «Δεν θέλω ούτε να το συζητήσω», είχε απαντήσει τότε ο Ρώσος πρόεδρος. Λιγότερο από εννέα μήνες αργότερα, όμως, μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ από στοχευμένο πλήγμα του Ισραήλ με την υποστήριξη των ΗΠΑ, ο Πούτιν βρέθηκε σχεδόν αναγκασμένος να απαντήσει.

Η δολοφονία του Χαμενεΐ πιθανότατα «πυροδότησε» δύο από τα πιο βαθιά ένστικτα του Πούτιν: την εδραιωμένη παρανοϊκή του αντίληψη σχετικά με τη δική του επιβίωση και την προσήλωσή του στη διατήρηση της πολιτικής του εξουσίας μέσω της επίτευξης «νίκης» στην Ουκρανία. Αυτά τα στοιχεία φάνηκαν στην επίσημη δήλωση που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα του Κρεμλίνου, όπου ο Πούτιν καταδίκασε την εξόντωση του Χαμενεΐ ως «δολοφονία… που διαπράχθηκε σε κυνική παραβίαση όλων των κανόνων της ανθρώπινης ηθικής και του διεθνούς δικαίου» - μια αντίδραση πολύ ισχυρότερη από ό,τι είχε δείξει η Μόσχα σε προηγούμενες περιπτώσεις, όπως όταν συνέλαβαν τον Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα.

Παρά την έντονη καταδίκη, το Politico σημειώνει ότι ο Πούτιν απέφυγε εσκεμμένα να κατονομάσει άμεσα τις χώρες πίσω από το πλήγμα, γεγονός που δείχνει μια πιο προσεκτική και στρατηγική προσέγγιση αντί για άμεση αντιπαράθεση. Αυτή η αντίδραση έχει τις ρίζες της στην προσωπική ιστορία του Πούτιν και στην αντίληψή του για απειλές κατά της εξουσίας του, συμπεριλαμβανομένης της επίδρασης που είχε πάνω του η εκτέλεση του Μουαμάρ Καντάφι μετά την επέμβαση του ΝΑΤΟ το 2011, γεγονός που χαρακτήρισε στο παρελθόν ως παράδειγμα «προδοσίας» από τη Δύση.

Οι συγκρίσεις με την πτώση του Καντάφι

Η είδηση του θανάτου του Χαμενεΐ προκάλεσε στη ρωσική πολιτική σκηνή συγκρίσεις με την πτώση άλλου δικτάτορα. Πλάνα, τραβηγμένα με κινητό τηλέφωνο, από τη στιγμή που ο Μουαμάρ Καντάφι της Λιβύης βασανιζόταν μέχρι θανάτου μετά από την επέμβαση του ΝΑΤΟ το 2011, έκαναν έξω φρενών τον Πούτιν, σύμφωνα με τον γνωστό Ρώσο δημοσιογράφο Μιχαήλ Ζύγκαρ.

«Δείξανε σε όλο τον κόσμο πώς τον σκότωσαν, καλυμμένο με αίματα», είχε πει ο Ρώσος πρόεδρος, εμφανώς εξοργισμένος, σε συνέντευξη Τύπου εκείνη την περίοδο. «Αυτή είναι η δημοκρατία;»

Τον Μάιο του 2012, λίγους μήνες μετά την ανατροπή του Καντάφι, ο Πούτιν επέστρεψε στην προεδρία μετά από μια θητεία ως πρωθυπουργός. Ανέλαβε τα καθήκοντά του με φανερό στόχο να προκαλέσει ρήξη με τη Δύση και να εξαλείψει την εσωτερική αντιπολίτευση, την οποία κατηγορούσε ότι συνεργάζεται με τους εχθρούς της Ρωσίας για να επιτύχει αλλαγή καθεστώτος.

«Ήταν ακριβώς ο θάνατος του Καντάφι που αποτέλεσε σημείο καμπής τόσο στην εξωτερική όσο και στην εσωτερινή πολιτική της Ρωσίας», γράφει ο Αλεξάντερ Μπάουνοφ, ανώτερος συνεργάτης στο Κέντρο Καρνέγκι για τη Ρωσία και την Ευρασία που έχει την έδρα του στο Βερολίνο.

Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ και η Ευρώπη επέτρεψαν την τόσο βίαιη ανατροπή ενός παγκόσμιου ηγέτη συνιστούσε, σύμφωνα με τον πρώην πράκτορας της KGB Πούτιν, «την απόλυτη προδοσία», εξηγεί ο Μπάουνοφ.

Τα χρόνια που ακολούθησαν, ο Πούτιν απομονωνόταν ολοένα και περισσότερο. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας του COVID, οι ξένοι αξιωματούχοι και οι Ρώσοι αξιωματούχοι είχαν εντολή να παραμένουν σε απόσταση αρκετών μέτρων από τον Ρώσο πρόεδρο. Οι επαφές με το κοινό ήταν και παραμένουν προσεκτικά «χορογραφημένες», με στόχο την τήρηση αποστάσεων.

Ο εκλιπών ηγέτης της ρωσικής αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι τού είχε δώσει το παρατσούκλι «παππούς στο καταφύγιο», αναφερόμενος στην έρευνα της ομάδας του για ένα πολυτελές παλάτι που φέρεται να ανήκε στον Πούτιν, το οποίο περιλάμβανε δίκτυο σηράγγων που είχαν σκαφτεί 50 μέτρα κάτω από το έδαφος.

«Θα μας σκοτώσουν»
Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα η ανατροπή δύο συμμάχων της Ρωσίας (του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα και του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στο Ιράν) έχουν εντείνει ακόμα περισσότερο την παρανοϊκή αντίληψη που διακατέχει τον Ρώσο πρόεδρο, σημειώνει το Politico. Αυτά τα γεγονότα ώθησαν ορισμένους φιλο‑Κρεμλινικούς αναλυτές να παραβιάσουν έναν άτυπο κανόνα που είχε επικρατήσει από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο: την αποφυγή ανοιχτής κριτικής προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ή τον πρόεδρό τους.

Πρωτοστατώντας σε αυτή την τάση, ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ σχολίασε ότι η επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν αποκάλυψε το αληθινό πρόσωπο του Τραμπ. Παράλληλα, ο Ρώσος τηλεπαρουσιαστής και γνωστός προπαγανδιστής του Κρεμλίνου Βλαντίμιρ Σολοβιόφ κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι συμπεριφέρονται «σαν αρπακτικό», χρησιμοποιώντας τη διπλωματία για να δελεάσουν «το θήραμά τους να χαμηλώσει την επαγρύπνηση πριν βυθίσουν τα δόντια τους στο λαιμό του».

Κατά τη διάρκεια της εκπομπής του, ο Σολοβιόφ ρώτησε τους τηλεθεατές του: «Καταλαβαίνουμε ότι η συζήτηση για το Ιράν είναι επίσης συζήτηση για τη Ρωσία;», υπονοώντας ότι οι ενέργειες των ΗΠΑ στο Ιράν θα μπορούσαν να σημαίνουν παρόμοια απειλή κατά της Μόσχας.

Ο Αλεξάντερ Ντούγκιν, υπέρμαχος της στρατιωτικής επέκτασης της Ρωσίας και υπερ-εθνικιστής διανοούμενος, προειδοποίησε ότι η Ουάσιγκτον ίσως σχεδιάζει να επαναλάβει κάτι ανάλογο και εις βάρος της Ρωσίας. Σε γραπτή του ανακοίνωση υποστήριξε ότι «ο ένας μετά τον άλλο σύμμαχοί μας εξαλείφονται συστηματικά» και πρόσθεσε ότι «είναι ξεκάθαρο ποιος είναι ο επόμενος και τι σημαίνουν πραγματικά οι διαπραγματεύσεις με έναν τέτοιο εχθρό», αναφερόμενος στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας με μεσολαβητή την Αμερική.

Το φιλο‑Κρεμλινικό μέσο Segodnya.ru προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, δημοσιεύοντας άρθρο γνώμης με τον αιχμηρό τίτλο: «Πώς πρόκειται να μας σκοτώσουν».

Προσήλωση στον στόχο
Σε αντίθεση με τις δηλώσεις των φιλο‑Κρεμλινικών σχολιαστών, το ίδιο το Κρεμλίνο έχει υιοθετήσει πολύ πιο διπλωματικό τόνο στις επίσημες αντιδράσεις του.

Μία ημέρα μετά τη δήλωση του Πούτιν για τη δολοφονία του Χαμενεΐ, ο εκπρόσωπός του Ντμίτρι Πεσκόφ εξέφρασε «βαθιά απογοήτευση» για την αποτυχία των αμερικανο‑ιρανικών συνομιλιών, ενώ ταυτόχρονα εξέφρασε «βαθιά εκτίμηση» για τις προσπάθειες των ΗΠΑ να μεσολαβήσουν για ειρήνη στην Ουκρανία. Ωστόσο, πρόσθεσε, «πρωτίστως, εμπιστευόμαστε μόνο τον εαυτό μας και υπερασπιζόμαστε τα δικά μας συμφέροντα.»

Το μήνυμα ήταν σαφές: ο Πούτιν δεν πρόκειται να αφήσει τα συναισθήματά του για το Ιράν να εκτροχιάσουν τους στόχους του στην Ουκρανία.

«Το μεγαλύτερο όπλο του σε αυτή τη σύγκρουση ήταν η προθυμία και η ικανότητα της διοίκησης Τραμπ να ασκήσει πίεση στους Ουκρανούς και στους Ευρωπαίους», σχολιάζει ο Σαμ Γκριν, καθηγητής ρωσικής πολιτικής στο King’s College του Λονδίνου. «Και επομένως δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος για αυτόν να εγκαταλείψει αυτό το όπλο.»

Ό,τι και να αισθάνεται προσωπικά ο Ρώσος πρόεδρος, οι πράξεις του δείχνουν έναν ρεαλιστή. «Ο Πούτιν δεν πρόκειται να ρισκάρει την προσωπική του ασφάλεια, την ασφάλεια του καθεστώτος του ή την αντίληψή του για την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας για να βοηθήσει τους Ιρανούς, τους Βορειοκορεάτες, τους Κινέζους ή οποιονδήποτε άλλον», εξηγεί ο Γκριν.

Για τη Μόσχα, η κρίση στο Ιράν συνοδεύεται από ορισμένα πλεονεκτήματα, μεταξύ των οποίων η προοπτική υψηλότερων τιμών του πετρελαίου, η δυσαρμονία μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ σχετικά με το πώς θα αντιμετωπιστεί η πτώση του Ιράν και μια Ουάσιγκτον που δεν έχει αποκλειστικά στραμένη την προσοχή της στον Πόλεμο στην Ουκρανία.

Οι ενέργειες του Τραμπ ενισχύουν επίσης το εγχώριο και διεθνές αφήγημα για τους κινδύνους της δυτικής ηγεμονίας.

Επιπλέον, ο Πούτιν διαθέτει έναν αποτρεπτικό παράγοντα που ούτε ο Καντάφι ούτε ο Χαμενεΐ είχαν: το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο.

Ωστόσο, τα πυρηνικά όπλα δεν προσφέρουν προστασία έναντι απειλών εκ των έσω. Εάν η πτώση ισχυρών συμμάχων εντείνει τους φόβους του Πούτιν, αυτοί είναι πιθανό να επικεντρωθούν λιγότερο σε πυραύλους του ΝΑΤΟ και περισσότερο στις ίντριγκες στο εσωτερικό της χώρας.

Ο Ρώσος πρόεδρος γνωρίζει όσο κανείς άλλος ότι οι δικτάτορες που συγκεντρώνουν τόσο μεγάλη εξουσία και για τόσο μεγάλο διάστημα όσο ο ίδιος, τείνουν να αποχωρούν από την εξουσία με έναν από δύο τρόπους, λέει ο Γκριν: «Είτε υπό κράτηση είτε μέσα σε ένα φέρετρο.»

Σημαντική αύξηση στα κρούσματα καρκίνου του μαστού ετησίως ως το 2050

2026-03-06T13:50:00.001+02:00

Πάνω από 3,5 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου του μαστού αναμένεται να καταγράφονται ετησίως έως το 2050, όπως προβλέπει μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό

«The Lancet Oncology». Στην έρευνα αναλύονται ο ρυθμός εμφάνισης της νόσου και της θνησιμότητας σε όλο τον κόσμο, με την Ελλάδα να εμφανίζει σχετικά υψηλό επίπεδο εμφάνισης της νόσου, αλλά και μείωση της θνησιμότητας κατά περίπου 20% από το 1990.

Ο καρκίνος του μαστού εξακολουθεί να αποτελεί την κύρια αιτία πρόωρου θανάτου στις γυναίκες σε παγκόσμιο επίπεδο. Το 2023 καταγράφηκαν περίπου 2,3 εκατομμύρια νέα περιστατικά, με το 73% να εμφανίζονται σε χώρες υψηλού και ανώτερου μεσαίου εισοδήματος. Καταγράφηκαν επίσης 764.000 θάνατοι με το 39% να αφορά χώρες χαμηλού και κατώτερου μεσαίου εισοδήματος.

Οι ερευνητές μελέτησαν δεδομένα από μητρώα καρκίνου από το 1990 ως το 2023 σε 204 χώρες και περιοχές και έκαναν συνεντεύξεις με μέλη οικογενειών και φροντιστές γυναικών που έχουν πεθάνει από καρκίνο του μαστού. Έκαναν προβλέψεις για τα νέα κρούσματα και τους θανάτους ως το 2050, ενώ εκτίμησαν και τον αριθμό των ετών υγιούς ζωής που έχουν χάσει οι γυναίκες με καρκίνο του μαστού λόγω ασθένειας και πρόωρου θανάτου.

Σύμφωνα με τη μελέτη της ερευνητικής ομάδας «Global Burden of Disease Study Breast Cancer Collaborators», με επικεφαλής το ερευνητικό ινστιτούτο του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον «Institute for Health Metrics and Evaluation» (IHME), ο αριθμός των νεών κρουσμάτων καρκίνου του μαστού παγκοσμίως προβλέπεται να είναι πάνω από 3,5 εκατομμύρια ετησίως ως το 2050. Επίσης, ο ετήσιος αριθμός θανάτων από καρκίνο του μαστού παγκοσμίως προβλέπεται να αυξηθεί πολύ φτάνοντας τα 1,4 εκατομμύρια.

Υψηλότερα ποσοστά στις χώρες υψηλού εισοδήματος

Τα υψηλότερα ποσοστά νέων περιστατικών το 2023 καταγράφηκαν στις χώρες υψηλού εισοδήματος, όπως το Μονακό, η Ανδόρα, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιρλανδία (100 ή περισσότερα νέα περιστατικά ανά 100.000 γυναίκες) και τα χαμηλότερα ήταν στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπως το Αφγανιστάν, η Σομαλία και η Μοζαμβίκη (13 ή λιγότερες νέες περιπτώσεις ανά 100.000 γυναίκες). Ωστόσο, τα ποσοστά νέων κρουσμάτων έχουν αυξηθεί απότομα από το 1990 και μετά στις χώρες χαμηλού εισοδήματος (αύξηση κατά μέσο όρο 147%), αλλά παρέμειναν σταθερά στις χώρες υψηλού εισοδήματος, γεγονός που υπογραμμίζει τη δυσανάλογη αύξηση που παρατηρείται σε περιοχές με χαμηλότερους πόρους.

Επιπλέον, μεταξύ 1990 και 2023, τα ποσοστά θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού μειώθηκαν κατά 30% στις χώρες υψηλού εισοδήματος (φτάνοντας τους 16 θανάτους ανά 100.000 γυναίκες), αλλά σχεδόν διπλασιάστηκαν στις χώρες χαμηλού εισοδήματος (24 θάνατοι ανά 100.000 γυναίκες), γεγονός που αποκαλύπτει πιθανές ανισότητες στην έγκαιρη διάγνωση και την πρόσβαση σε ποιοτική θεραπεία.

Τρεις φορές περισσότερα νέα κρούσματα καρκίνου του μαστού διαγνώστηκαν σε γυναίκες ηλικίας 55 ετών και άνω το 2023 σε σύγκριση με τις γυναίκες ηλικίας 20-54 ετών. Ωστόσο, τα ποσοστά νέων κρουσμάτων έχουν αυξηθεί στις γυναίκες ηλικίας 20-54 ετών κατά 29% από το 1990, ενώ αντίθετα τα ποσοστά στις μεγαλύτερες ηλικίες δεν άλλαξαν σημαντικά. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να συνδέεται με αλλαγές στα πρότυπα κινδύνου ανάλογα με την ηλικία, που ποικίλλουν πριν και μετά την εμμηνόπαυση.

Σημαντικές διαφορές μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών
Ο δρ Ρόμαν Τόπορ- Μάντρι (Roman Topor-Madry), ένας από τους συγγραφείς της μελέτης και διευθυντής στο Διεπιστημονικό Κέντρο Δεδομένων Υγείας στο Ιατρικό Κολλέγιο του Πανεπιστημίου Jagiellonian της Πολωνίας, επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι στην Ευρώπη, ο καρκίνος του μαστού εκτιμήθηκε ότι ήταν ο πιο συχνός καρκίνος στις γυναίκες το 2023, ωστόσο «η επιδημιολογία του διαφέρει σημαντικά μεταξύ των διαφορετικών χωρών εντός της ηπείρου».

«Η δυτική Ευρώπη, που κυριαρχείται από χώρες υψηλού εισοδήματος, χαρακτηρίζεται από υψηλά ποσοστά επίπτωσης προσαρμοσμένα στην ηλικία (ASIR) σε σύγκριση με τον παγκόσμιο μέσο όρο, αντανακλώντας μακροχρόνια δημογραφικά, αναπαραγωγικά πρότυπα και πρότυπα τρόπου ζωής που είναι τυπικά για χώρες υψηλού εισοδήματος. Ωστόσο, μεταξύ 1990 και 2023, τα ποσοστά θνησιμότητας από καρκίνο του μαστού, προσαρμοσμένα στην ηλικία, μειώθηκαν κατά περισσότερο από 30%, με την πρόοδο να συνδέεται πιθανώς με τον οργανωμένο απεικονιστικό έλεγχο, την έγκαιρη διάγνωση και την πρόσβαση σε αποτελεσματική θεραπεία».

Αντίθετα, η κεντρική και ανατολική Ευρώπη ακολουθούν διαφορετική πορεία. «Και οι δύο περιοχές έχουν χαμηλότερα επίπεδα εμφάνισης της νόσου από τη δυτική Ευρώπη το 2023, αλλά ταυτόχρονα οι μειώσεις του ποσοστού θνησιμότητας ήταν σημαντικά μικρότερες (περίπου 10% ή λιγότερο), υποδηλώνοντας βραδύτερες βελτιώσεις στα αποτελέσματα σε σύγκριση με τη δυτική Ευρώπη», συνεχίζει ο Ρόμαν Τόπορ- Μάντρι.

Μείωση της θνησιμότητας στην Ελλάδα
Η Ελλάδα, τονίζει ο ίδιος, «ευθυγραμμίζεται περισσότερο με το πρότυπο της δυτικής Ευρώπης. Παρουσιάζει σχετικά υψηλό επίπεδο εμφάνισης της νόσου, παρόμοιο με ορισμένες χώρες της δυτικής και νότιας Ευρώπης, σε συνδυασμό με μείωση της θνησιμότητας κατά περίπου 20% από το 1990. Η μείωση της θνησιμότητας τις τελευταίες τρεις δεκαετίες είναι σύμφωνη με τις τάσεις που παρατηρούνται σε όλη τη δυτική Ευρώπη και, ενώ δεν το αναλύσαμε ευρύτερα στη μελέτη, ενδεχομένως υποδηλώνει έγκαιρη διάγνωση και βελτιωμένη πρόσβαση σε αποτελεσματική θεραπεία».

Ο διευθυντής στο Διεπιστημονικό Κέντρο Δεδομένων Υγείας στο Ιατρικό Κολλέγιο του Πανεπιστημίου Jagiellonian της Πολωνίας εφιστά εξάλλου την προσοχή λέγοντας ότι «η Ελλάδα, όπως και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, έχει βιώσει οικονομικές πιέσεις και πιέσεις στο σύστημα υγείας την τελευταία δεκαετία, οι οποίες μπορεί να επηρεάσουν τη συνέπεια στην πρόσβαση σε βέλτιστη φροντίδα καρκίνου, παρά τις συνολικά ευνοϊκές μακροπρόθεσμες τάσεις θνησιμότητας».

Τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου
Συνολικά, τα χαμένα έτη υγιούς ζωής παγκοσμίως υπερδιπλασιάστηκαν από 11,7 εκατομμύρια το 1990 σε 24 εκατομμύρια το 2023. Αν και οι χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος αντιπροσωπεύουν το 27% των νέων περιστατικών, ευθύνονται για περισσότερο από το 45% της συνολικής επιβάρυνσης σε ασθένεια και πρόωρους θανάτους.

Περισσότερο από το ένα τέταρτο των χαμένων ετών υγιούς ζωής αποδίδεται σε έξι τροποποιήσιμους παράγοντες κινδύνου (υψηλή κατανάλωση κόκκινου κρέατος, κάπνισμα, αυξημένο σάκχαρο αίματος, υψηλός δείκτης μάζας σώματος, υψηλή κατανάλωση αλκοόλ και χαμηλή σωματική δραστηριότητα), γεγονός που αναδεικνύει σημαντικές δυνατότητες πρόληψης.

Οι συγγραφείς της έρευνας τονίζουν ότι η διασφάλιση ίσων ευκαιριών επιβίωσης για όλες τις γυναίκες μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω συνδυασμού επιθετικών στρατηγικών πρόληψης, ισχυρών και λειτουργικών συστημάτων υγείας ικανών για έγκαιρη διάγνωση και ολοκληρωμένη θεραπεία, καθώς και καθολικής πρόσβασης σε οικονομικά προσιτές υπηρεσίες φροντίδας.

Διευκρινίζουν τέλος ότι παρά τη χρήση των καλύτερων διαθέσιμων δεδομένων, υπάρχουν περιορισμοί στη μελέτη λόγω έλλειψης δεδομένων μητρώου καρκίνου υψηλής ποιότητας, ιδίως σε χώρες με περιορισμένους πόρους, και υπογραμμίζουν την ανάγκη αύξησης των επενδύσεων σε συστήματα επιτήρησης του καρκίνου. Επίσης, στη μελέτη δεν περιλαμβάνονται στοιχεία για το στάδιο διάγνωσης ή τους μοριακούς υποτύπους του καρκίνου.

Γλυφάδα: Σοβαρό επεισόδιο σε λεωφορείο, 24χρονος επιτέθηκε σε άνδρα με στιλό

2026-03-06T13:47:00.001+02:00

Σοβαρό επεισόδιο μεταξύ δύο ατόμων σημειώθηκε το πρωί της Δευτέρας (2/3) εντός αστικού λεωφορείου στη Γλυφάδα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, όλα συνέβησαν περίπου στις 8.00 το πρωί στο δρομολόγιο Σαρωνίδα – Ελληνικό όταν, για άγνωστο λόγο, ένας 24χρονος επιτέθηκε με στιλό και τραυμάτισε στο πρόσωπο (μύτη και μάτια) έναν 38χρονο από την Τυνησία.

Ο 24χρονος συνελήφθη για βαριά σωματική βλάβη, απειλή και εξύβριση ενώ στην κατοχή του βρέθηκε μαχαίρι μήκους 18 εκατοστών. Ο Τυνήσιος συνελήφθη για εξύβριση.

«Το τεστ των 3 δευτερολέπτων»: Με ποιον τρόπο οι γάτες κρίνουν αμέσως όποιον μπαίνει στο σπίτι

2026-03-06T13:45:00.001+02:00

Περιμένετε στο σπίτι να έρθει κάποιος φίλος σας. Έρχεται και του ανοίγετε την πόρτα. Η γάτα σας που βρίσκεται και αυτή εκεί τρέχει να κρυφτεί. Και μένετε να αναρωτιέστε γιατί σε άλλες περιπτώσεις κάθεται και αυτή να χαιρετήσει τον επισκέπτη. Μήπως είναι κάτι τυχαίο;

Οι αντιδράσεις των γατών μόνο τυχαίες δεν είναι. Στην πραγματικότητα, τη στιγμή που κάποιος περνά το κατώφλι της πόρτας μας, οι γάτες κάνουν στα γρήγορα μια διεξοδική αξιολόγηση. Γίνονται αμέσως οι πιο αυστηροί κριτές και πράττουν ανάλογα.

Αυτή η ταχύτατη αξιολόγηση, που συχνά ολοκληρώνεται μέσα σε 3 δευτερόλεπτα, μπορεί να καθορίσει αν ένας επισκέπτης είναι φίλος, εχθρός ή απλώς αδιάφορος. Αν και αυτό μπορεί να φαίνεται σε εμάς ακατανόητο, εντούτοις δεν είναι καθώς βασίζεται στα έντονα ένστικτα του ζώου.

Σε αντίθεση με τους σκύλους, που μπορεί να τρέξουν μπροστά με κουνιστές ουρές και πολύ ενθουσιασμό, οι γάτες τείνουν να παρατηρούν ήσυχα χωρίς να πολυφαίνονται πίσω από μία κουρτίνα, έναν καναπέ, ακόμα και πίσω από την ίδια την εξώπορτα. Και παρατηρούν τα πάντα: στάση σώματος, ενέργεια, μυρωδιά, ήχο. Μέσα σε δευτερόλεπτα, η γάτα σας έχει καταγράψει τη συμπεριφορά του επισκέπτη με εντυπωσιακή ακρίβεια. Από τον τρόπο που κάποιος μιλάει μέχρι το πώς κινείται, κάθε πράξη στέλνει ένα μήνυμα στη γάτα.

Κατανοώντας λοιπόν πώς οι γάτες κρίνουν τους ανθρώπους, μπορούμε να εκτιμήσουμε καλύτερα την ευφυΐα και την κοινωνική τους ευαισθησία. Επιπλέον η συμπεριφορά αυτή μας δίνει τη δυνατότητα να τις μάθουμε καλύτερα, κάτι που είναι πολύ σημαντικό για τη συμβίωσή μας.

Θα σας αναφέρουμε 5 βασικούς τρόπους με τους οποίους οι γάτες διαμορφώνουν άμεσες απόψεις για έναν επισκέπτη, κάτι που αποκαλύπτει περισσότερα από όσα νομίζουμε. Πώς λοιπόν αξιολογούν αυτά τα πανέξυπνα αιλουροειδή;

1. Αξιολόγηση οσμής

Η πρώτη εντύπωση για μια γάτα συχνά περνά από τη μύτη της. Με οσφρητικούς υποδοχείς πολύ πιο ανεπτυγμένους από των ανθρώπων, οι γάτες μπορούν να ανιχνεύσουν αμέσως ίχνη από αυτούς ή από αυτά που έχουν έρθει σε επαφή. Αν δηλαδή υπάρχει μυρωδιά άλλου ζώου, η παρουσία του ανθρώπου ενδέχεται να προκαλέσει επιφυλακτικότητα στη γάτα, η οποία μπορεί είτε να πλησιάσει από περιέργεια για να ερευνήσει είτε να αποσυρθεί σε κάποιο κρυφό σημείο μέχρι να φύγει ο «εισβολέας».

Ακόμη και υπολείμματα από καθαριστικά, αρώματα ή απορρυπαντικά μπορούν να γεννήσουν καχυποψία. Κάθε μυρωδιά είναι ένα κομμάτι του παζλ που χρησιμοποιεί η γάτα σας για να εκτιμήσει αν υπάρχει ασφάλεια ή απειλή. Η μυρωδιά, λοιπόν, αποτελεί το πρώτο σημείο ελέγχου στη διαδικασία «επιθεώρησης» των αιλουροειδών.

2. Ανάγνωση της γλώσσας του σώματος

Η κίνηση του σώματος παίζει τεράστιο ρόλο στο αν θα νιώσει ή όχι ασφαλής μια γάτα. Απότομες χειρονομίες, γρήγορες κινήσεις των χεριών ή επιβλητικές στάσεις μπορεί να σηματοδοτούν απρόβλεπτη συμπεριφορά- κάτι που οι γάτες δεν θέλουν με τίποτα. Αντίθετα η ήρεμη γλώσσα σώματος είναι πολύ πιο πιθανό να κερδίσει την αποδοχή τους.

Ένας επισκέπτης που σέβεται τον προσωπικό χώρο της γάτας δεν απλώνει αμέσως το χέρι του να την ακουμπήσει. Την αφήνει να κάνει εκείνη την πρώτη κίνηση. Αυτός θεωρείται, σύμφωνα με την κρίση της γάτας, ευγενικός. Οι γάτες παρατηρούν κάθε αλλαγή στάσης του σώματος και κάθε κίνηση του χεριού. Για εκείνες, η γλώσσα του σώματος μιλά πιο δυνατά από τις λέξεις.

3. Τόνος και ένταση φωνής

Η ένταση και ο τόνος της φωνής είναι καθοριστικοί παράγοντες. Φωνές, φασαρία, υπερβολικά ενθουσιώδεις χαιρετισμοί μπορούν να κάνουν τις γάτες να τρέξουν να κρυφτούν, κάτι που μάλλον είναι λογικό. Οι ήρεμες φωνές κερδίζουν πόντους. Ένας γαλήνιος τόνος φωνής υποδηλώνει προβλεψιμότητα και έλλειψη επιθετικότητας- ιδιότητες που οι γάτες εκτιμούν ιδιαίτερα.

Οι επισκέπτες που μιλούν ήρεμα και με χαμηλούς τόνους είναι πιο πιθανό να έχουν μια ‘’επίσκεψη’’ της γάτας, η οποία θα τους μυρίσει διερευνητικά και θα τους χτυπήσει -κουτουλήσει- μαλακά με το κεφάλι της.

Οι γάτες επίσης είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικές σε κάποιον που μιλάει πότε ήσυχα και ήρεμα και πότε νευρικά και με δυνατή φωνή. Η φωνή είναι ένα μήνυμα για αυτή.

4. Οπτική επαφή (ή η έλλειψή της)

Η οπτική επαφή στον κόσμο των γατών αποτελεί κάτι σύνθετο. Ένα άμεσο, επίμονο βλέμμα μπορεί να εκληφθεί ως απειλή ή πρόκληση, ακόμη κι αν δεν υπάρχει τέτοια πρόθεση. Οι γάτες προτιμούν πιο διακριτικά σήματα, όπως το αργό ανοιγοκλείσιμο των ματιών ή ακόμη και τη σκόπιμη αποφυγή επαφής. Κάποιος που κοιτάει τη γάτα και έπειτα αποστρέφει το βλέμμα του δείχνει σεβασμό στα όριά της, κάτι που εκείνη εκτιμάει.

Να ξέρετε ότι η γάτα παραδόξως προτιμάει αυτούς που την αγνοούν. Οι άνθρωποι αυτοί προσελκύουν πιο εύκολα το ενδιαφέρον της καθώς οι γάτες συχνά πλησιάζουν εκείνον που δείχνει τη μικρότερη διάθεση αλληλεπίδρασης.

Αυτό είναι κάτι που γίνεται ενστικτωδώς. Η συμπεριφορά αυτή πηγάζει από ένστικτα επιβίωσης. Οι γάτες εκτιμούν όσους αναγνωρίζουν τον χώρο τους και δεν τον παραβιάζουν.

5. Κρίνοντας την κατάσταση από τα πόδια και τα παπούτσια

Και όμως, η κρίση μιας γάτας μπορεί να ξεκινήσει από τα πόδια. Δυνατά βήματα, σύρσιμο ή βαριά πατήματα στέλνουν προειδοποιητικά σήματα μέσω των δονήσεων του πατώματος. Η γάτα φοβάται και μπορεί να πάει να κρυφτεί. Δυνατά ή ακανόνιστα βήματα μπορεί να θυμίζουν κινήσεις θηρευτή, προκαλώντας αμυντική αντίδραση.

Αντίθετα οι ήσυχες, ελεγχόμενες κινήσεις, υποδηλώνουν ήρεμη ενέργεια, στοιχείο που οι γάτες εκτιμούν ενστικτωδώς. Ακόμη και ο τρόπος που κάποιος μπαίνει σε ένα δωμάτιο επηρεάζει την αντίδραση της γάτας.

Οι γάτες είναι οι καλύτεροι κριτές. Έχουν τις προτιμήσεις τους και τα ”θέλω” τους. Τις συμπάθειές τους και τις αντιπάθειές τους. Και εμείς δεν έχουμε παρά να υπακούσουμε σε αυτές σαν να είναι βασίλισσες. Μην μας πείτε όμως ότι δεν το αξίζουν.

Ρωγμές στο έδαφος και κατολισθήσεις απειλούν κατοικίες στην Πάτρα

2026-03-06T13:43:00.001+02:00

Στον Λυκοχορό της Πάτρας, δύο σπίτια κινδυνεύουν από υποχώρηση του εδάφους, με βαθιές ρωγμές και ολίσθηση πρανούς σε μία κατοικία.

Η Πολιτική Προστασία του Δήμου Πατρέων διέταξε την εκκένωση της επικίνδυνης οικίας, ωστόσο οι ένοικοι παραμένουν εντός.
Κάτοικοι εκτιμούν ότι οι πυρκαγιές του καλοκαιριού σε συνδυασμό με τις βροχοπτώσεις προκάλεσαν την αποσταθεροποίηση του εδάφους.
Δύο οικογένειες ζητούν αυτοψία από ειδικούς για την πιθανή κατασκευή τοιχίου αντιστήριξης.
Ειδικοί συνδέουν τα φαινόμενα με την κλιματική αλλαγή και τις έντονες βροχοπτώσεις, αναφέροντας εκατοντάδες παρόμοια περιστατικά. Σκηνές που προκαλούν ανησυχία καταγράφονται στον Λυκοχορό στην Πάτρα, όπου το έδαφος έχει υποχωρήσει επικίνδυνα και τουλάχιστον δύο σπίτια βρίσκονται αντιμέτωπα με σοβαρό κίνδυνο. Σε κατοικία όπου διαμένει οικογένεια, έχουν εμφανιστεί βαθιές ρωγμές στο έδαφος, ενώ στη μία πλευρά του κτιρίου το πρανές παρουσιάζει έντονη ολίσθηση.

Το φαινόμενο άρχισε να γίνεται αισθητό από την περασμένη Παρασκευή, ωστόσο, σύμφωνα με τους κατοίκους, επιδεινώθηκε σημαντικά χθες. Η οικογένεια απευθύνθηκε στην Πολιτική Προστασία του Δήμου Πατρέων και δόθηκε εντολή εκκένωσης της οικίας, καθώς η κατάσταση κρίθηκε ιδιαίτερα επικίνδυνη. Παρά την οδηγία, οι ένοικοι παραμένουν στο σπίτι, με τον φόβο περαιτέρω επιδείνωσης να είναι διάχυτος.

Σύμφωνα με το tempo24.news, κάτοικοι της περιοχής εκτιμούν ότι η αποσταθεροποίηση του εδάφους ενδέχεται να συνδέεται με τις πυρκαγιές του περασμένου καλοκαιριού, σε συνδυασμό με τις έντονες και συνεχείς βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν από τον Οκτώβριο έως και τον Φεβρουάριο. Δύο οικογένειες δηλώνουν σε απόγνωση και ζητούν άμεση αυτοψία από γεωλόγους και μηχανικούς της Περιφέρειας, προκειμένου να εξεταστεί το ενδεχόμενο κατασκευής τοιχίου αντιστήριξης. Το δεύτερο σπίτι, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση, χρησιμοποιείται ως εξοχική κατοικία, ωστόσο οι ιδιοκτήτες του επισημαίνουν ότι απαιτείται λύση και για αυτό.

Η Πολιτική Προστασία του Δήμου Πατρέων χαρακτηρίζει την κατάσταση στο σημείο εξαιρετικά επικίνδυνη.

Τι επισημαίνουν οι ειδικοί

«Τα έντονα και επίμονα καιρικά φαινόμενα, κάποια από αυτά, όπως για παράδειγμα η ραγδαιότητα των βροχοπτώσεων, μπορεί να συσχετιστούν σε έναν βαθμό με την κλιματική αλλαγή και την υπερθέρμανση του πλανήτη», είχε τονίσει προ ημερών ο καθηγητής του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών και του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας, Αθανάσιος Αργυρίου, με αφορμή τα κύματα κακοκαιρίας που πλήττουν τις τελευταίες εβδομάδες πολλές περιοχές της Δυτικής Ελλάδας.

Από την πλευρά του, ο καθηγητής Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών Ευθύμης Λέκκας έχει αναφέρει ότι έχουν καταγραφεί «εκατοντάδες περιστατικά κατολισθήσεων» σε περιοχές όπως η Δυτική Πελοπόννησος, η Αχαϊα, η Ηλεία, η Μεσσηνία, η Τρίπολη, καθώς και η Αιτωλοακαρνανία και η Άρτα. Όπως έχει εξηγήσει, πρόκειται για εκτεταμένες κατολισθήσεις, καταπτώσεις πρανών, υπερχειλίσεις ρεμάτων και ροές λάσπης, φαινόμενα που αποδίδονται κυρίως στην ένταση και τη διάρκεια των βροχοπτώσεων του προηγούμενου διαστήματος.

Κυβέρνηση στέλνει τους Patriot στην Κάρπαθο;

2026-03-06T13:40:00.002+02:00

Η ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας στην Ανατολική Μεσόγειο επαναφέρει στο προσκήνιο τον ρόλο των Patriot και το κατά πόσο μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην προστασία της Κύπρου από σύγχρονες απειλές.
Η ανάπτυξη συστοιχιών Patriot στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου ενισχύει καθοριστικά την αντιαεροπορική και αντιβαλλιστική άμυνα. Το σύστημα αποτελεί μία από τις πλέον δοκιμασμένες πλατφόρμες παγκοσμίως, με επιχειρησιακή δράση σε πραγματικές συνθήκες πολέμου. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν μετακινούνται μέσα αεράμυνας, αλλά πώς δομείται η συνολική ασπίδα προστασίας για την Κρήτη και κυρίως για τη βάση της Σούδας, έναν από τους πιο κρίσιμους στρατηγικούς κόμβους του ΝΑΤΟ στην περιοχή.

Το Patriot ενσωματώνει ραντάρ τύπου AN/MPQ-65 ή νεότερης γενιάς, ικανό να εντοπίζει και να παρακολουθεί ταυτόχρονα δεκάδες στόχους. Το ραντάρ λειτουργεί σε φάσμα που επιτρέπει εντοπισμό χαμηλά ιπτάμενων αντικειμένων, όπως drones ή πυραύλων cruise, ακόμη και σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρονικών παρεμβολών. Η εμβέλεια εντοπισμού ξεπερνά τα 150 χιλιόμετρα για αεροπορικούς στόχους, ενώ για βαλλιστικές απειλές μπορεί να φτάσει και υψηλότερα ανάλογα με το προφίλ πτήσης.

Απέναντι σε drones τύπου Shahed ή παρόμοια UAV μακράς εμβέλειας, το Patriot μπορεί να τα εντοπίσει σε μεγάλη απόσταση λόγω της σχετικά σταθερής και προβλέψιμης πορείας τους. Τα drones αυτά κινούνται με ταχύτητες πολύ χαμηλότερες από μαχητικά ή πυραύλους, γεγονός που επιτρέπει περισσότερο χρόνο αντίδρασης. Το σύστημα μπορεί να εκτοξεύσει πυραύλους PAC-2 ή PAC-3, με τον PAC-3 να διαθέτει τεχνολογία hit-to-kill, δηλαδή καταστροφή του στόχου μέσω άμεσης κινητικής πρόσκρουσης.

Ειδικά για βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς, ο PAC-3 προσφέρει υψηλή πιθανότητα αναχαίτισης. Ο χρόνος αντίδρασης είναι εξαιρετικά μικρός, καθώς ο υπολογιστής του συστήματος υπολογίζει τροχιά και σημείο πρόσκρουσης μέσα σε δευτερόλεπτα. Η αναχαίτιση πραγματοποιείται σε ύψη που μπορούν να φτάσουν δεκάδες χιλιόμετρα, πριν ο πύραυλος εισέλθει στο τελικό στάδιο καθόδου.

Απέναντι σε πυραύλους cruise, που πετούν χαμηλά και ακολουθούν το ανάγλυφο του εδάφους ή της θάλασσας, το Patriot συνεργάζεται με άλλα μέσα επιτήρησης. Η επιτυχία βασίζεται στη διασύνδεση με ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης και αεροσκάφη επιτήρησης. Το σύστημα μπορεί να εμπλέξει στόχους που κινούνται με υψηλή ταχύτητα και σε χαμηλό ύψος, αρκεί να υπάρχει έγκαιρος εντοπισμός.

Σημαντικό στοιχείο είναι η δυνατότητα ταυτόχρονης εμπλοκής πολλαπλών στόχων. Μια πυροβολαρχία διαθέτει πολλούς εκτοξευτές, καθένας εκ των οποίων μεταφέρει αρκετούς πυραύλους. Σε σενάρια κορεσμού, όπου εκτοξεύονται πολλά drones ή πύραυλοι ταυτόχρονα, το Patriot μπορεί να κατανείμει αναχαιτιστές σε διαφορετικούς στόχους με αυτοματοποιημένο σύστημα διαχείρισης μάχης.

Ωστόσο, το Patriot δεν είναι σχεδιασμένο ως σύστημα χαμηλού κόστους για μαζικά μικρά drones εμπορικού τύπου. Σε τέτοια σενάρια, η άμυνα συμπληρώνεται από συστήματα μικρότερης εμβέλειας, αντιαεροπορικά πυροβόλα ή ηλεκτρονικά μέσα παρεμβολής. Το Patriot λειτουργεί ως ανώτερο στρώμα άμυνας, αντιμετωπίζοντας τις πιο επικίνδυνες και στρατηγικές απειλές.

Η αποτελεσματικότητα του συστήματος εξαρτάται από τη διαστρωμάτωση. Σε ένα ολοκληρωμένο πλέγμα αεράμυνας, τα Patriot αναλαμβάνουν τους στόχους υψηλής προτεραιότητας, ενώ τα υπόλοιπα μέσα αναλαμβάνουν χαμηλότερου ύψους ή μικρότερης απειλής στόχους. Αυτό το πολυεπίπεδο μοντέλο μειώνει δραστικά την πιθανότητα επιτυχούς πλήγματος σε κρίσιμες εγκαταστάσεις.

Σε τελική ανάλυση, το Patriot αποτελεί αποτρεπτικό εργαλείο υψηλής τεχνολογίας. Δεν λειτουργεί μόνο ως μέσο αναχαίτισης, αλλά ως σαφές μήνυμα ότι κρίσιμες περιοχές καλύπτονται από αντιαεροπορική και αντιβαλλιστική ομπρέλα με δυνατότητα αντιμετώπισης drones, πυραύλων cruise και βαλλιστικών απειλών.