Προσκυνητής

"Η έννοια της αυτοκτονίας και η πρόνοια της Εκκλησίας"

2026-05-15T23:14:06.220+03:00

Υπάρχουν λέξεις που ο άνθρωπος προφέρει χαμηλόφωνα, σαν να φοβάται μήπως τις ακούσει η ίδια η ύπαρξη.Η «αυτοκτονία» είναι μία από αυτές.

Δεν είναι απλώς μια πράξη· είναι το τελευταίο σύνορο της ανθρώπινης απόγνωσης. Είναι η στιγμή όπου ο άνθρωπος παύει να βλέπει τον εαυτό του ως πρόσωπο με μέλλον και αρχίζει να αισθάνεται βάρος μέσα στον κόσμο. Πίσω από κάθε σκέψη αυτοκαταστροφής δεν υπάρχει πάντοτε επιθυμία θανάτου· συχνότερα υπάρχει μια αβάσταχτη κραυγή για παύση του πόνου. Ο άνθρωπος δεν επιθυμεί πάντοτε να πεθάνει· επιθυμεί να σταματήσει να αιμορραγεί εσωτερικά.

Η εποχή μας, αν και τεχνολογικά πανίσχυρη, παραμένει πνευματικά εύθραυστη. Οι άνθρωποι επικοινωνούν περισσότερο από ποτέ, αλλά αγγίζονται λιγότερο. Ζουν ανάμεσα σε πλήθη και πεθαίνουν από μοναξιά. Η κοινωνία έμαθε να μετρά την αξία με την επιτυχία, την εικόνα, την αποδοτικότητα. Έτσι, όποιος λυγίζει αισθάνεται αποτυχημένος όχι μόνο κοινωνικά αλλά και υπαρξιακά. Μέσα σε αυτή τη σιωπηλή κόπωση γεννιέται πολλές φορές η σκέψη της αυτοκτονίας: ως η ψευδαίσθηση μιας τελικής ελευθερίας απέναντι σε έναν κόσμο που μοιάζει αδιάφορος.
Όμως η αυτοκτονία δεν είναι νίκη του ανθρώπου πάνω στον πόνο· είναι η στιγμή όπου ο πόνος κατακτά ολόκληρο τον ορίζοντα της ψυχής. Είναι η τραγική επικράτηση της νύχτας πάνω στην ελπίδα. Και εδώ ακριβώς αρχίζει η βαθύτερη ευθύνη της Εκκλησίας.

Η Εκκλησία, στη γνήσια πνευματική της φύση, δεν δημιουργήθηκε για να καταδικάζει τους τραυματισμένους ανθρώπους αλλά για να τους κρατά όρθιους όταν όλα μέσα τους γκρεμίζονται. Ο Χριστός δεν πλησίασε τους ανθρώπους ως δικαστής της αδυναμίας αλλά ως θεραπευτής της πληγής. Δεν στάθηκε απέναντι στον ανθρώπινο πόνο με ψυχρή ηθικολογία· στάθηκε με δάκρυ. Το Ευαγγέλιο δεν είναι θρίαμβος των «τέλειων» αλλά καταφύγιο των συντετριμμένων.

Γι’ αυτό και η πρόνοια της Εκκλησίας απέναντι στην αυτοκτονία δεν μπορεί να εξαντλείται σε έναν σκληρό κανονισμό ή σε μια άκαμπτη ηθική ετυμηγορία. Η Εκκλησία γνωρίζει ότι μόνο ο Θεός βλέπει ολόκληρο το βάθος της ανθρώπινης ψυχής. Κανείς άνθρωπος δεν μπορεί να γνωρίζει πόσο σκοτάδι κουβαλούσε κάποιος μέσα του πριν λυγίσει. Υπάρχουν ψυχές που πολέμησαν χρόνια μέσα σε αόρατες νύχτες: κατάθλιψη, εγκατάλειψη, τραύματα, ψυχικές ασθένειες, ενοχές, σιωπηλές κραυγές που κανείς δεν άκουσε. Συχνά, εκείνος που αυτοκτονεί δεν παύει να αγαπά τη ζωή· παύει να αντέχει τον πόνο.

Η θεολογία της Εκκλησίας βλέπει τη ζωή ως δώρο ιερό. Ο άνθρωπος δεν είναι ιδιοκτησία του εαυτού του αλλά μυστήριο σχέσης με τον Θεό και με τους άλλους ανθρώπους. Η ζωή, ακόμη και μέσα στη θλίψη της, έχει ανεκτίμητη αξία. Γι’ αυτό η Εκκλησία δεν μπορεί να θεωρήσει την αυτοκτονία ως απλή «επιλογή» χωρίς πνευματικό βάρος. Η αυτοκαταστροφή τραυματίζει όχι μόνο το σώμα αλλά και τον ίδιο τον δεσμό του ανθρώπου με την ελπίδα. Ωστόσο, άλλο πράγμα είναι η πνευματική αλήθεια και άλλο η απουσία ελέους. Η Εκκλησία καλείται να υπερασπιστεί την ιερότητα της ζωής χωρίς να συντρίβει εκείνον που έπεσε.

Η αληθινή χριστιανική στάση δεν είναι η σκληρότητα αλλά η συμπόνια. Διότι υπάρχουν στιγμές όπου ο άνθρωπος δεν ενεργεί με καθαρή ελευθερία αλλά υπό το βάρος μιας εσωτερικής καταιγίδας. Η ψυχή μπορεί να φτάσει σε τέτοια εξάντληση ώστε να χάσει την αίσθηση φωτός. Και τότε η αυτοκτονία μοιάζει όχι με επιλογή δύναμης αλλά με κατάρρευση όλων των εσωτερικών αντιστάσεων.

Η Εκκλησία οφείλει να γίνει τόπος ακρόασης πριν γίνει τόπος κρίσης. Να μάθει να αναγνωρίζει τη σιωπηλή απόγνωση πίσω από τα χαμόγελα. Να μη φοβάται να μιλήσει για την κατάθλιψη, για την ψυχική ασθένεια, για τη μοναξιά, για τον υπαρξιακό φόβο. Διότι πολλές φορές ο άνθρωπος δεν χρειάζεται πρώτα μια θεολογική απάντηση· χρειάζεται κάποιον να του αποδείξει ότι η ύπαρξή του έχει ακόμη αξία.

Η μεγαλύτερη τραγωδία της σύγχρονης κοινωνίας δεν είναι μόνο ότι υπάρχουν άνθρωποι που θέλουν να πεθάνουν· είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι που πιστεύουν πως αν πεθάνουν, κανείς δεν θα τους αναζητήσει πραγματικά.

Και όμως, η χριστιανική πίστη θεμελιώνεται ακριβώς στην αντίθετη αλήθεια: ότι κανένας άνθρωπος δεν είναι ασήμαντος. Ο κάθε άνθρωπος είναι ανεπανάληπτος ενώπιον του Θεού. Ακόμη και όταν ο ίδιος δεν βλέπει πια φως μέσα του, η θεία αγάπη συνεχίζει να τον βλέπει ως πρόσωπο άξιο σωτηρίας και αγάπης. Η Ανάσταση του Χριστού είναι η μεγαλύτερη άρνηση της απόλυτης απελπισίας. Είναι η διακήρυξη ότι ακόμη και μέσα στον τάφο μπορεί να γεννηθεί ζωή.

Γι’ αυτό η πρόνοια της Εκκλησίας δεν πρέπει να είναι μόνο λειτουργική ή τυπική· πρέπει να είναι υπαρξιακή. Να δημιουργεί κοινότητες όπου ο άνθρωπος δεν θα αισθάνεται μόνος. Να στηρίζει ψυχολογικά και πνευματικά όσους λυγίζουν. Να συνεργάζεται με την επιστήμη της ψυχικής υγείας χωρίς φοβικά σύνδρομα ή προκαταλήψεις. Να διδάσκει ότι η αναζήτηση βοήθειας δεν είναι έλλειψη πίστης αλλά πράξη γενναίας ελπίδας.

Διότι ο άνθρωπος σώζεται συχνά όχι από μεγάλες θεωρίες αλλά από μικρές πράξεις παρουσίας: από ένα βλέμμα που δεν τον κρίνει, από μια αγκαλιά που δεν απαιτεί εξηγήσεις, από μια φωνή που του λέει «μείνε ακόμη λίγο».

Η αυτοκτονία παραμένει ένα από τα πιο οδυνηρά μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης. Καμία φιλοσοφία δεν μπορεί να την ερμηνεύσει πλήρως και καμία θεολογία δεν πρέπει να την αντιμετωπίζει με αλαζονική βεβαιότητα. Μπροστά σε έναν άνθρωπο που έφτασε ως εκεί, η πρώτη στάση δεν είναι η καταδίκη αλλά η σιωπηλή ταπείνωση. Διότι ίσως εκείνος έδωσε μάχη που εμείς ποτέ δεν είδαμε.
Τελικά, το βαθύτερο ερώτημα δεν είναι μόνο γιατί κάποιος επιλέγει τον θάνατο, αλλά γιατί η κοινωνία συχνά αποτυγχάνει να του δώσει λόγο να παραμείνει στη ζωή.

Και ίσως η μεγαλύτερη αποστολή της Εκκλησίας να είναι ακριβώς αυτή:
να θυμίζει στον άνθρωπο, ακόμη και την πιο σκοτεινή ώρα, ότι η ζωή του δεν είναι ένα τυχαίο γεγονός αλλά μια ανεκτίμητη παρουσία μέσα στον κόσμο· ότι καμία νύχτα δεν είναι αιώνια· και ότι ακόμη και όταν ο άνθρωπος δεν μπορεί να κρατηθεί μόνος του, υπάρχει αγάπη ικανή να τον κρατήσει πριν πέσει στο κενό.

Αλέξανδρος Κούρος

Εξομολόγησα ένα παιδί 23 ετών από την Νάουσα, που επιχείρησε 6 φορές να αυτοκτονήσει. Αλλά την τελευταία στιγμή, πάντα τον προλαβαίνανε και τον πήγαιναν στα νοσοκομεία.
Όταν κάποια μέρα πήγα στην Νάουσα, για να το εξομολογήσω με
ενημέρωσαν, ότι το προηγούμενο βράδυ αυτοκτόνησε. Πήρε ισχυρά
ποντικοφάρμακα και μέχρι να τον πάνε στο νοσοκομείο, ξεψύχησε.
Την 7η φορά τα κατάφερε...
Τον γλύτωσε ο Θεός τόσες φορές για να μετανοήσει, αλλά και δεν βρέθηκε ούτε ένας, να παρηγορήσει και να στηρίξει ψυχολογικά το παιδί αυτό.
Αντίθετα όλοι εκεί τον κατηγορούσαν και τον κοροϊδευαν.
Έχουμε χρέος σαν Χριστιανοί να στηρίξουμε με αγάπη, τον κάθε
συνάνθρωπό μας. Δυστυχώς καταντήσαμε να βοηθάμε και να αγαπάμε, μόνο όταν έχουμε κάποιο συμφέρον...

Γέροντας Εφραίμ της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα+

Η δολοφονία του ιερέα Νικολάου Καράπα από τον ΕΑΜ/ΕΛΑΣ

2026-05-15T22:53:15.045+03:00

ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΩΝ (ΕΥΒΟΙΑ 1944).
Στην αριστερή φωτογραφία διακρίνεται ο π.Νικόλαος Καράπας ο οποίος γεννήθηκε στο Μετόχι Διρφύων Εύβοιας το 1886. Ο εν λόγω ιερέας υπηρετούσε ως εφημέριος και δάσκαλος στο χωριό Αττάλη Χαλκίδος, υπαγόμενος στην Ιερά Μητρόπολη Χαλκίδος, όταν στις 24 Μαΐου 1944 τον συνέλαβαν οι κομμουνιστές μαζί με την πρεσβυτέρα του την Σωτηρία και τα πέντε παιδιά τους, τον Σωκράτη, την Αικατερίνη, την Ζαφειρία, τον Φώτη και τη Ζωή.

Τους οδήγησαν όλους μαζί στην Στενή Δίρφυος, όπου ήταν το αρχηγείο των συμμοριτών. Εκεί τους φυλάκισαν και τους βασάνισαν χωριστά καθώς είχαν θεωρηθεί από τον ΕΑΜ\ΕΛΑΣ ως αντιδραστικοί, καθώς κανένα από τα παιδιά δεν εντάχθηκε είτε στην ΕΠΟΝ, είτε στον ΕΛΑΣ, και επιπλέον διότι ο πατέρας ιερέας είχε αρνηθεί αρκετές φορές να τους ενισχύσει οικονομικά και υλικά μέσω της εκκλησίας, αλλά και να παροτρύνει τους πιστούς να στηρίξουν τους άθεους κομμουνιστές, όπως τους αποκαλούσε.

Έτσι την 1η Ιουνίου 1944 άντρες της ‘’ΟΠΛΑ’’ (κομμουνιστική παραστρατιωτική εγκληματική οργάνωση) πήραν τον π.Νικόλαο, και με την ψευδή κατηγορία που του προσάψαν της «προδοσίας του αγώνος», τον μετέφεραν εν αγνοία της υπόλοιπης οικογένειας σε κοντινό δάσος στην θέση Αγία Θέκλα (Λάμαρη) και τον σκότωσαν με ρόπαλα και αγροτικά εργαλεία.

Μετά από μια βδομάδα την 08-06-1944 μετέφεραν στην περιοχή Κούτουρλα κοντά στο χωριό τους τον μεγάλο γιο του ιερέα, τον 18χρονο Σωκράτη (διακρίνεται στην δεξιά φωτογραφία), και τον κατακρεούργησαν με μαχαίρια και λόγχες.

Την πρεσβυτέρα αφού την έσυραν για πέντε μήνες μαζί τους, και μαζί με τα υπόλοιπα παιδιά, τελικά τους ελευθέρωσαν καθώς η πρεσβυτέρα είχε καταστεί ανήμπορη από τις κακουχίες και τα βασανιστήρια, και είχε μείνει κατάκοιτη,και η οποία τελικά πέθανε στις 13 Απριλίου 1948.

Βέβαια όταν ελευθέρωσαν την πρεσβυτέρα και τα υπόλοιπα 4 ανήλικα παιδιά του π.Νικολάου, προς παραδειγματισμό στο υπόλοιπο χωριό λεηλάτησαν και πυρπόλησαν την οικία του.

πηγή

ΤΟ ΡΑΓΙΣΜΕΝΟ ΔΟΧΕΙΟ

2026-05-15T15:25:31.709+03:00

Μιὰ γριὰ κινέζα κουβαλοῦσε νερὸ μὲ δύο μεγάλα δοχεῖα, κρεμασμένα ἀπὸ τοὺς ὤμους της. Τὸ ἕνα δοχεῖο ἦταν ἄψογο καὶ μετέφερε πάντα ὅλη τὴν ποσότητα νεροῦ ποὺ ἔπαιρνε.

Τὸ ἄλλο εἶχε μιὰ ρωγμὴ καὶ στὸ τέλος τῆς μακριᾶς διαδρομῆς ἀπὸ τὸ ρυάκι στὸ σπίτι ἔφθανε μισο-άδειο.
Ἔτσι, γιὰ δύο ὁλόκληρα χρόνια ἡ γριὰ κουβαλοῦσε καθημερινὰ μόνο ἑνάμισι δοχεῖο νερὸ στὸ σπίτι της. Φυσικὰ τὸ τέλειο δοχεῖο ἔνοιωθε ὑπερήφανο ποὺ ἐκπλήρωνε ἀπόλυτα καὶ τέλεια τὸ σκοπό, γιὰ τὸν ὁποῖο εἶχε κατασκευαστεῖ. Τὸ ραγισμένο δοχεῖο ἦταν δυστυχισμένο ποὺ μόλις καὶ μετὰ βίας μετέφερε τὰ μισὰ ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ἔπρεπε καὶ ἔνοιωθε ντροπὴ γιὰ τὴν ἀτέλειά του.

Ὕστερα ἀπὸ δύο χρόνια, τὸ ραγισμένο δοχεῖο δὲν ἄντεχε πιὰ τὴν κατάσταση αὐτὴ καὶ ἀποφάσισε νὰ μιλήσει στὴν γριά.

«Ντρέπομαι τόσο γιὰ τὸν ἑαυτό μου καὶ θέλω νὰ σοῦ ζητήσω συγγνώμη!...».

«Μὰ γιατί; », ρώτησε ἡ γριά. «Γιὰ ποιό λόγο νιώθεις ντροπή;!...».

«Ἔ, νά!... Δύο χρόνια τώρα μεταφέρω μόνο τὸ μισὸ νερὸ λόγῳ τῆς ρωγμῆς μου καὶ ἐξαιτίας μου κοπιάζεις ἄδικα καὶ ἐσύ!...».

Ἡ γριὰ χαμογέλασε: «Παρατήρησες, ὅτι στὸ μονοπάτι ὑπάρχουν λουλούδια μόνο στὴν δική σου πλευρὰ καὶ ὄχι στὴν μεριὰ τοῦ ἄλλου δοχείου;... Πρόσεξα τὴν ἀτέλειά σου καὶ τὴν ἐκμεταλλεύτηκα. Φύτεψα σπόρους στὴν πλευρά σου καὶ ἐσὺ τοὺς πότιζες!... Ἂν δὲν ἤσουν ἐσύ, αὐτὴ ἡ ὀμορφιὰ δὲν θὰ λάμπρυνε τὸ σπίτι μου!...».

Βέβαια, δὲν ἦταν ἡ ἀτέλεια τοῦ δοχείου ποὺ τὸ ἔκανε ξεχωριστό, ἀλλὰ ἡ ἰδιαίτερη ἱκανότητα τῆς γριᾶς νὰ διακρίνει καὶ νὰ χρησιμοποιήσει τὴν ἀδυναμία του. Ὁ καθένας μας ἔχει τὶς «ρωγμές» του καὶ τὶς «ἀδυναμίες» του ποὺ μποροῦν νὰ γίνουν χρήσιμες καὶ νὰ ὀμορφύνουν τὴν ζωή μας. Κάθε «ρωγμὴ» μπορεῖ νὰ κάνει τὴν ζωή μας πιὸ πλούσια καὶ πιὸ ἐνδιαφέρουσα, ἀρκεῖ νὰ βρεῖ κάποιος τὴν ὀμορφιὰ ποὺ μπορεῖ νὰ δώσει ἡ ἀτέλειά μας.

«Ραγισμένοι» φίλοι, μὴν ξεχνᾶτε νὰ σταματᾶτε στὴν ἄκρη τοῦ δρόμου καὶ νὰ ἀπολαμβάνετε τὸ ἄρωμα τῶν λουλουδιῶν ποὺ φυτρώνουν στὴν μεριά σας. Ἂν ὁ καθένας μας μετέτρεπε, σὰν τὴν γριά, τὶς ἀτέλειες τοῦ διπλανοῦ του σὲ κάτι χρήσιμο καὶ ὄμορφο, σίγουρα ὁ κόσμος μας θὰ ἦταν καλλίτερος.

ΠΗΓΗ

ΓΕΡΩΝ ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ(Μερτύρης)ΠΑΝΤΟΧΑΡΙΤΗΣ

2026-05-15T13:42:50.385+03:00

(21 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1929 / 14 ΜΑΙΟΥ 2016)

Ο μακαριστός Γέροντας γεννήθηκε στην Ερμιόνη από τον Δημήτριο και την Σταματίνα Μερτύρη. Οι γονείς του ήταν απλοί, θεοσεβείς, με αγάπη στο Χριστό. Μαζί με την ευλαβή γιαγιά Θεοφανία έβαλαν από πολύ νωρίς τα στερεά θεμέλια θεοσέβειας στην ψυχή του μικρού Ελευθερίου. Οι οικονομικές δυσκολίες της εποχής δεν στάθηκαν εμπόδιο στην αγάπη του για ακαδημαϊκές γνώσεις και μόρφωση κατά Θεόν.Ο μακαριστός Γέροντας γεννήθηκε στην Ερμιόνη από τον Δημήτριο και την Σταματίνα Μερτύρη. Οι γονείς του ήταν απλοί, θεοσεβείς, με αγάπη στο Χριστό. Μαζί με την ευλαβή γιαγιά Θεοφανία έβαλαν από πολύ νωρίς τα στερεά θεμέλια θεοσέβειας στην ψυχή του μικρού Ελευθερίου. Οι οικονομικές δυσκολίες της εποχής δεν στάθηκαν εμπόδιο στην αγάπη του για ακαδημαϊκές γνώσεις και μόρφωση κατά Θεόν.

Από πολύ μικρός αγάπησε τον Χριστό και την Εκκλησιά. Οι γονυπετείς προσευχές με τη μητέρα και τη γιαγιά δημιουργήσαν την ιερή ατμόσφαιρα αναζήτησης υψηλής πνευματικής ζωής. Σε ηλικία 8 ετών γνωρίσθηκε με τον διάκονο π. Παντελεήμονα Μπαρδάκο, τον μετέπειτα μητροπολίτη Σάμου και Ικαρίας. Ήταν ο πρώτος του χειραγωγός εις Χριστόν. Όπως ο ίδιος διηγείτο, δεν θυμόταν ποτέ να έπαιζε με τα άλλα παιδιά. Ακόμα και βαδίζων είχε μάθει να λέει την μονολογιστη ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησον με» γεγονός που του προξενούσε μεγάλη χαρά.

Σε ηλικία περίπου 13 ετών άρχισε να διαβάζει συνειδητά διάφορα θρησκευτικά βιβλία. Διαβάζοντας τον βίο του Αγίου Αντωνίου, στάθηκε στο λόγο Ευαγγελίου: «Όστις θέλει οπίσω μου έλθειν απαρνησάτω εαυτόν, άρατω τον Σταυρόν αυτού και ακολουθείτω Μοι». Ήταν η πρώτη σπίθα, η κλήση στην μοναχική ζωή που από τότε έκαιγε και φούντωνε συνεχώς. Από μικρός είχε μάθει να φροντίζει μόνος του τον εαυτό του. Κάθε εβδομάδα ξεκινούσε από την Ερμιόνη με ένα σάκο τρόφιμα, (όσα το φτωχικό πατρικό του μπορούσε να εξασφαλίσει) και με τα πόδια πήγαινε στο Κρανίδι, όπου θα έμενε όλη την εβδομάδα μόνος του, παρακολουθώντας τα μαθήματα του οκτατάξιου Γυμνασίου Κρανιδίου. Μαγείρευε, έπλενε, καθάριζε, διάβαζε και προσευχόταν.

Κατά την διάρκεια της εφηβείας του γνωρίστηκε και σχετίστηκε με τον Γέροντα Σίμωνα Αρβανίτη που υπήρξε ο πρώτος πνευματικός του πατέρας. Τελείωσε το οκτατάξιο σχολείο στην Αθήνα όπου μετακόμισε στη θεία του, εν όψει και των ακαδημαϊκών του σπουδών.Αμέσως μετά το οκτατάξιο Γυμνάσιο, έδωσε εξετάσεις στη Θεολογική Σχολή Αθηνών όπου και εισήχθη. Εκεί γνωρίστηκε και είχε καθηγητή τον αείμνηστο θεολόγο Νικόλαο Τρεμπέλα. Αποφοίτησε το 1951.

Για την στρατιωτική του θητεία παρουσιάστηκε στο στρατόπεδο Κανελλόπουλος του Σκαραμαγκά. Υπηρέτησε στο Πολεμικό Ναυτικό ως ασυρματιστής επί τρία έτη. Μετά το τέλος της στρατιωτικής του θητείας απευθύνθηκε στον Μητροπολίτη Ύδρας Σπετσών και Αιγίνης Προκόπιο Καραμάνο και του ζήτησε να γίνει μονάχος στην Ιερά μονή Αγίων Αναργύρων Ερμιόνης. Η αίτηση του έγινε δεκτή αλλά ενεγράφη στο μοναχολόγιο της Ιεράς Μονής Προφήτου Ηλίου Ύδρας. Σε όλη του τη ζωή θυμόταν το λόγο της μητέρας του, όταν πήγε να πάρει την ευχή της. Λόγος παρακαταθήκης και υπευθυνότητας. «Να γίνεις μονάχος παιδί μου, αλλά δεν θα βγάλεις τα ράσα σου και δεν θα κόψεις τα γένια σου ποτέ!» Η κουρά του ως μοναχός και διάκονος έγινε στην Ιερά Μονή Αγίων Αναργύρων Ερμιόνης το 1954.

Ως διάκονος υπηρέτησε πρώτον στον Ιερό Ναό Προφήτου Ηλίου Καστέλας και κατόπιν στον Ιερόν Ναό Πανάγιας των Βλαχερνών στην Αμφιάλη. Το 1956 ο Μητροπολίτης Προκόπιος Καραμάνος τον χειροτόνησε πρεσβύτερο στην Ιερά Μονή Πεντέλης. Αμέσως τοποθετήθηκε στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη Ρέντη όπου και υπηρέτησε από το 1956 έως το 1960. Το 1960 κατόπιν προσκλήσεως, μετέβη στην Μητρόπολη Λήμνου όπου ήταν επίσκοπος ο θείος του Παντελεήμων Μερτύρης προκειμένου να παρέχει βοήθεια εις το έργον της Μητροπόλεως.

Πιεζόμενος από εσωτερική θέρμη να προσφέρει και στην Πατρίδα, μετά μικρόν διάστημα υπέβαλε αίτηση στην διεύθυνση της θρησκευτικής υπηρεσίας Στρατού στο γενικό Επιτελείο όπου και προσελήφθη ως στρατιωτικός ιερέας. Από το 1960 έως το 1963 υπηρέτησε στη 10η μεραρχία στρατού Σερρών και κατόπιν μετατέθηκε στο 2ο Σώμα Στρατού στη Βέροια.

Κατά το διάστημα 1964 - 1967 τοποθετήθηκε στην ΕΛΔΥΚ Κύπρου, για να οργανώσει την θρησκευτική υπηρεσία Στρατού στην Κύπρο. Με την δικτατορία ανεκλήθη στην Ελλάδα και το διάστημα 1967-1969 τοποθετήθηκε στην 8η Μεραρχία Στρατού που έχει έδρα τα Ιωάννινα.

Η επίπληξη που είχε κάνει ο Γέροντας στον δικτάτορα πριν την επταετία για ηθικό του παράπτωμα, έγιναν αίτια παρακολούθησης και στησίματος σκευωρίας εις βάρος του. Με κατασκευασμένη αιτία συνελήφθη, μεταφέρθηκε στην ΕΣΑ, γρονθοκοπήθηκε και φυλακίστηκε. Στήθηκε στρατοδικείο για να καθαιρεθεί από την στρατιωτική του ιδιότητα (στρατιωτικός ιερεύς), οι στρατοδίκες όμως με ψήφους 3 έναντι δύο τον αθώωσαν, παρότι είχαν δεχθεί απειλές. Μετά από αυτό, ο δικτάτορας καθαίρεσε τους στρατοδίκες αλλά και τον γέροντα και ανάγκασε τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο να τον θέσει σε παύση της ιερατικής του ιδιότητας. Τον έστειλαν κατόπιν εξορία στην Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Γορτυνίας.

Στην Μοναστήρι ο Γέροντας έγινε γρήγορα αγαπητός από τον κόσμο και ο οικείος επίσκοπος του έδωσε άδεια να λειτουργεί. Όμως το ιδιαίτερα υγρό κλίμα της περιοχής, σε συνδυασμό με τις ψυχικές και σωματικές ταλαιπωρίες που υπέστη, έφεραν τις πρώτες καρδιακές αρρυθμίες. Τότε μεσολάβησε ο επίσκοπος Σπάρτης και του έδωσε την δυνατότητα να επιλέξει άλλους τόπους "εξορίας" μη επιβαρυντικούς στην υγειά του.

Αναμεσά τους (κατοικονομίαν Θεού) ήταν το Μοναστήρι του Γέροντα Φιλόθεου Ζερβάκου στη Λογγοβάρδα Πάρου. Ο Γέροντας επέλεξε να μεταβεί κοντά στον Γέροντα Φιλόθεο. Εκεί ο γέρων Φιλόθεος του έδωσε άδεια να ιερουργεί και εμφατικά τόνισε: «Ας έρθουν σε μένα όλοι αυτοί οι αρχιερείς που εξομολογώ να μου ζητήσουν το λόγο γιατί έδωσα άδεια». Του έδωσε μάλιστα το διακόνημα της κήρυξης του λογού του Θεού κατά τη Θεία Λειτουργία.

Κοντά στον Άγιο Γέροντα Φιλόθεο Ζερβάκο ο δεδιωγμένος ένεκεν δικαιοσύνης Γέροντας Προκόπιος, δέχτηκε τις ευλογίες του «δικού του γερό Δήμα» και ο Θεός τον κατέστησε κοινωνό εμπειρίας άκτιστου φωτός του π. Φιλόθεου. Ο λόγος του π. Φιλόθεου: «εσύ είσαι δικό μου παιδί και εγώ παιδί του Αγίου Νεκτάριου» θέρμανε την αγάπη του «στον Παππού του» Άγιο Νεκτάριο που είχε πάντοτε προστάτη του, μαζί με την Παναγία.

Το 1974 μετά την μεταπολίτευση έγιναν αναθεωρητικά δικαστήρια, στα οποία ο Γέροντας αθωώθηκε. Eπί αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, υπηρέτησε στον Πειραιά. Αργότερα όμως, όταν έγινε αρχιεπίσκοπος ο Σεραφείμ, διορίσθηκε στον Ιερό Ναό Εσταυρωμένου Ταύρου. Ο γέρων Φιλόθεος φεύγοντας από την Πάρο, του τόνισε: «Εσύ παιδί μου θα κάνεις μοναστήρια!» Ο λόγος αυτός κατέστη σκοπός του στα χρόνια που ακολουθήσαν.

Ανακαίνισε, αποπεράτωσε, αγιογράφησε τον Ιερό Ναό Εσταυρωμένου και δημιούργησε το «Σπίτι Γαλήνης» που καθημερινά διέθετε 75 μερίδες φαγητού σε απόρους αδελφούς και 30 μερίδες σε τρόφιμα. Ακόμα το Σπίτι της Γαλήνης είχε την καθημερινή φροντίδα τροφής 10 μικρών παιδιών.

Το 1989 υπέβαλε την παραίτηση του και ξεκίνησε το έργο ζωής του, των δυο Ιέρων Μονών στην Κόρινθο. Το γυναίκειο μοναστήρι του Αγίου Αθανάσιου στην Πουλίτσα και το ανδρώο μοναστήρι της Παναγίας Πάντων Χαράς στο Καλέντζι. Οι μεγάλες δυσκολίες του έργου αυτού, (οικονομικές, διοικητικές, πειρασμικές από ανθρώπους που δεν επιθυμούσαν το έργο του Γέροντα εκεί και πολέμησαν εναντίον του) θα τον είχαν ανθρωπίνως καταβάλει αν δεν υπήρχε μόνιμα η σκέπη και η βοήθεια της Κυρίας Θεοτόκου, της των Πάντων Χαράς! Έτσι η Πρόνοια της με την βοήθεια των πνευματικών του τέκνων, έφεραν εις πέρας το πολυπόθητο έργο του. Τα πνευματικά του τέκνα - συνεργάτες μαρτυρούν για αυτό προς δόξαν Θεού!

Το μεγάλο χαρισματικό έργο του Γέροντα ξεκίνησε πολύ πριν αρχίσει την ανοικοδόμηση των δυο Ιέρων Μονών. Καθημερινά εξομολογούσε 70 με 90 άτομα ξεκινώντας από νωρίς το πρωί έως τις 12 και 1 μετά τα μεσάνυχτα, ανάλογα τον αριθμό των προσερχομένων αδερφών. Ακούραστος υπηρέτης του αμπελώνος Του Χριστού, επί των επάλξεων του έργου του Θεού, την σωτηρία των ανθρώπων. Η καθαρότητα της ψυχής του, η αγάπη του για τον Θεόν, το έργο και την δόξα Του, αλλά και η μεγάλη ευφυΐα που τον διέκρινε, τον έκαναν να εφευρίσκει τρόπους στην διακονία των παιδιών του Θεού. Οι μαρτυρίες των πνευματικών του τέκνων τον θέλουν στολισμένο με τα μεγάλα χαρίσματα διόρασης και προόρασης από τα πρώτα χρόνια της πνευματικής του διακονίας. Η δύναμη της προσευχής του και η μεγάλη παρρησία του στον Θεόν, κατέστησε όλα τα πνευματικά του παιδιά μάρτυρες μεγάλων και πρωτοφανών σημείων της χάριτος του Θεού!

Χαρακτηριστικός ήταν ο λόγος του...
«Για τα παιδιά μου, τα πάντα δύναμαι εν τω ενδυναμούντι με Ιησού Χριστώ!»

Όμως το έργο του Γέροντα στις Ιερές Μονές από το 1999 έως τις 14 Μαΐου 2016, (που έφυγε από κοντά μας «εις Ον πόθησε») απέκτησε πανελλήνια εμβέλεια και είναι αντικείμενο πολλών βιβλίων! Χιλιάδες πιστοί έγιναν μάρτυρες των μεγάλων, υπερφυών θα έλεγα, χαρισμάτων που τον στόλισε ο Κύριος προκειμένου να ποιμάνει τα παιδιά Του!

Σε αυτή την ηλεκτρονική σελίδα (www.ouranopolitis.gr) θα λειτουργήσει χώρος για όλους τους πνευματικούς αδερφούς που θα θελήσουν να μοιραστούν μαζί μας (και προς το υπόλοιπο Χριστεπώνυμο πλήρωμα της Εκκλησίας μας) τις πνευματικές εμπειρίες, που δι’ ευχών του Άγιου Γέροντα, ο Θεός έδωσε να ζήσουν!!! Αναζητώντας αιτίες και αφορμές προς δοξολογία και ευχαριστία στον Άγιο Θεό που μας χάρισε τέτοιο πατέρα και Γέροντα, κατά την επαγγελία Του «Ουκ εάσω υμάς μόνους!»

Η Αγία Τριάδα της Πέπελης και ο ηγούμενός της που μαρτύρησε στο καθεστώς

2026-05-15T13:01:01.334+03:00

Η Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας Πέπελης. φαίνεται πως έχει την αρχική του ίδρυση σε άγνωστο έτος, ωστόσο η τοπική παράδοση αναφέρει πως οι κάτοικοι της Πέπελης στην Άνω Δρόπολη, βρήκαν την θαυματουργή εικόνα της Αγίας Τριάδας στο σημερινό σημείο όπου αργότερα κτίστηκε ο ναός του Μοναστηριού.

Αν και προσπάθησαν να την μεταφέρουν σε άλλη εκκλησία του χωριού, η εικόνα επέστρεφε ξανά στον τόπο πουν την είχανε βρει αρχικά. Έτσι οι κάτοικοι του χωριού μαζί με άλλους πιστούς από την ευρύτερη περιοχή, κατάφεραν και έκτισαν το εν λόγω ιερό προσκύνημα.

Με την πάροδο των χρόνων η Μονή μετατράπηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα ιερά προσκυνήματα της Ηπείρου και επί τουρκοκρατίας οι αγώνες των μοναχών του, αλλά και οι εκτάσεις γης που παραχώρησαν οι πιστοί, ενδυνάμωσαν και άλλο τον θρησκευτικό, αλλά και τον διοικητικό της χαρακτήρα, μιας και το Μοναστήρι συντηρούσε το Ελληνικό Σχολείο, τους απόρους, αλλά και τους ασθενείς.

Αξίζει να αναφέρουμε ακόμη πως κατά την διάρκεια τον περιοδειών του ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, πέρασε από την μονή, λειτούργησε και κήρυξε στους κατοίκους προφητεύοντας πολλά από τα μελλούμενα στη Δρόπολη. Μετά την εκτέλεση του Αγίου Κοσμά από τον Κουρτ Πασά του Βερατίου, οι πιστοί συνέδραμαν και αγιογράφησαν στον εξωτερικό τοίχο του ναού της Μονής, τον Άγιο Κοσμά να κηρύττει στους Πεπελιώτες. Η εν λόγω τοιχογραφία διασώζονταν μέχρι το 1967, ενώ μετά καταστράφηκε από τους καθεστωτικούς του Χότζα στην περιοχή. Ωστόσο σήμερα η Ιερά Μητρόπολη Αργυροκάστρου με την συμπαράσταση των πιστών, επανάφερε μια παρόμοια τοιχογραφία στον ίδιο χώρο και πάνω από το μέρος όπου βρίσκονται τα οστά των μοναχών της Μονής.

Επίσης κατά την περίοδο της ακμής της η Αγίας Τριάδας της Πέπελης λειτουργούσε ως φρενοκομείο και ως χώρος όπου στήριζε τα άπορα κορίτσια ή και όσα από αυτά αποκτούσαν παιδί εκτός γάμους. Μεριμνούσε για την μόρφωση και την διατροφή τους, ενώ κάποια παιδιά που ήταν ορφανά, τα έδινε για υιοθεσία σε άτεκνες οικογένειες.

Ένα σημαντικό περιστατικό που αφορά το Μοναστήρι, είναι όταν οι Γερμανοί κατακτητές έκαψαν την Πέπελη, έστησαν το κανόνι τους για να βομβαρδίσουν και την Αγία Τριάδα, ωστόσο, παρά τις πολλές τους προσπάθειες, το κανόνι δεν λειτούργησε και έτσι δεν προχώρησαν σε άλλη απόπειρα

Τέλος, δεν θα πρέπει να παραλείψουμε την μεγάλη ιερομαρτυρική μορφή, τον τελευταίο ηγούμενο της Μονής της Πέπελης, τον πατέρα Κωνσταντίνο Βόσδο με καταγωγή από το χωριό Κοσοβίτσα, επίσης στην Άνω Δρόπολη.

Ο π. Κωνσταντίνος γεννήθηκε το 1902 στην Κοσοβίτσα. Τελείωσε το Σχολαρχείο στην Ελλάδα και το 1942 χειροτονήθηκε ιερέας. Υπηρέτησε στα χωριά Κοσοβίτσα, Σωφράτικα, Σελειό και Κλεισάρι. Διορίσθηκε ηγούμενος της μονής Αγίας Τριάδος Πέπελης την οποία αναστήλωσε. Ο ηρωικός αγώνας του για τη διατήρηση της ορθόδοξης πίστης και του ελληνισμού, έστρεψε το αθεϊστικό καθεστώς εναντίον του.
Φυλακίσθηκε στα Τίρανα, όπου βασανίσθηκε απάνθρωπα. Καταδικάσθηκε σε θάνατο για προδοσία και εκτελέσθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου του 1964 σε άγνωστο μέχρι σήμερα τόπο.

himara.gr

Ο θάνατος του Ιβάν Ιλίτς

2026-05-15T11:28:51.254+03:00

Μια γιατρός είχε πει κάποτε ότι δίνει τον «Θάνατο του Ιβάν Ιλίτς» στους φοιτητές της όχι ως μάθημα ιατρικής, αλλά ως μάθημα για το τι σημαίνει να μετατρέπεσαι σιγά σιγά σε «περιστατικό». Να περνάς από άνθρωπος σε φάκελο. Μου είχε φανεί υπερβολικό, μέχρι που διάβασα τη νουβέλα του Τολστόι σε μια αίθουσα αναμονής νοσοκομείου, ανάμεσα σε ανθρώπους που κοιτούσαν το πάτωμα περιμένοντας να ακουστεί το όνομά τους.

Ο Τολστόι γράφει τη νουβέλα ύστερα από τη δική του υπαρξιακή κρίση, και από την πρώτη κιόλας σελίδα κάνει κάτι σχεδόν βίαιο: δεν ξεκινά από τη ζωή, αλλά από τον θάνατο. Ο Ιβάν Ιλίτς είναι ήδη νεκρός.
Οι συνάδελφοί του στέκονται δίπλα στο φέρετρο και σκέφτονται ποιος θα πάρει τώρα τη θέση του, ποιος θα προαχθεί, ποια κοινωνική υποχρέωση τούς χάλασε το απόγευμα. Ο θάνατός του δεν τους συγκλονίζει· απλώς διαταράσσει προσωρινά τη ρουτίνα τους.
Και μετά ο Τολστόι γυρίζει πίσω.

Ο Ιβάν δεν είναι ένας διεφθαρμένος άνθρωπος ούτε ένας κακός χαρακτήρας. Αυτό είναι που κάνει τη νουβέλα τόσο ανησυχητική. Είναι ένας συνηθισμένος άνθρωπος που έζησε «όπως έπρεπε».
Έγινε δικαστής, παντρεύτηκε σωστά, κινήθηκε με προσοχή μέσα στην κοινωνία, διακόσμησε το σπίτι του με γούστο, έπαιζε χαρτιά τα βράδια, φρόντιζε να μη δυσαρεστεί κανέναν ισχυρότερο από εκείνον. Ολόκληρη η ζωή του βασίζεται στην ευπρέπεια και στην εικόνα. Όλα είναι τακτοποιημένα, καθαρά, κοινωνικά αποδεκτά — και ταυτόχρονα νεκρά από μέσα.

Ο Τολστόι δεν τον καταδικάζει με κραυγές. Τον αφήνει να αποκαλυφθεί μόνος του μέσα από τις λεπτομέρειες: την αγωνία του για τις κουρτίνες του σαλονιού, την έμμονη ανάγκη να φαίνεται επιτυχημένος, την αμηχανία του μπροστά σε οτιδήποτε χαλά τη βολική επιφάνεια της ζωής του. Ο Ιβάν δεν αναρωτιέται ποτέ τι θέλει πραγματικά. Απλώς ακολουθεί το μονοπάτι που του έδειξαν.
Και τότε, σχεδόν γελοία, αρχίζει το τέλος.

Ένα μικρό ατύχημα. Γλιστρά ενώ τακτοποιεί τις κουρτίνες του σπιτιού του και χτυπά στο πλευρό. Ένας πόνος που δεν φεύγει. Εξετάσεις, γιατροί, αόριστες διαγνώσεις, ψυχρές λέξεις. Οι γιατροί μιλούν γι’ αυτόν σαν να μην βρίσκεται στο δωμάτιο. Αναλύουν συμπτώματα, πιθανότητες, λειτουργίες οργάνων, αλλά κανείς δεν τολμά να πει καθαρά αυτό που ο ίδιος αρχίζει να καταλαβαίνει: πεθαίνει.
Και τότε η προσεκτικά χτισμένη ζωή του αρχίζει να καταρρέει.

Ο πόνος γίνεται καθημερινός, σχεδόν ταπεινωτικός. Δεν μπορεί να κινηθεί, δεν μπορεί να κοιμηθεί, δεν μπορεί να ξεφύγει από το σώμα του. Αλλά η πραγματική φρίκη δεν είναι μόνο η ασθένεια. Είναι οι άνθρωποι γύρω του. Η γυναίκα του δυσανασχετεί με τη δυσκολία που φέρνει η αρρώστια στην καθημερινότητά τους. Οι φίλοι του συνεχίζουν να μιλούν για δουλειές, επισκέψεις, χαρτιά, λες και ο θάνατος είναι αγένεια που δεν πρέπει να αναφέρεται στο τραπέζι.
Όλοι συντηρούν το ίδιο ψέμα: ότι όλα συνεχίζονται φυσιολογικά.

Μόνο ένας άνθρωπος δεν υποκρίνεται. Ο Γεράσιμος, ο νεαρός υπηρέτης που τον φροντίζει τη νύχτα. Δεν φοβάται τον θάνατο του Ιβάν, ούτε προσπαθεί να τον κρύψει πίσω από ευγένειες. Σηκώνει τα πόδια του για να ανακουφίσει τον πόνο, κάθεται δίπλα του αμίλητος, τον κοιτά σαν άνθρωπο και όχι σαν πρόβλημα. Μέσα σε εκείνη την απλή παρουσία, ο Ιβάν βρίσκει την πρώτη πραγματική παρηγοριά.
Καθηλωμένος στον καναπέ του, αρχίζει να κοιτά τη ζωή του προς τα πίσω σαν να ψάχνει ένα ρήγμα. Μια στιγμή όπου όλα πήγαν λάθος. Όμως δεν υπάρχει καμία μεγάλη καταστροφή, κανένα μοιραίο λάθος. Αυτό είναι το πιο τρομακτικό σημείο της νουβέλας. Ο Ιβάν έκανε ακριβώς ό,τι του είπαν ότι έπρεπε να κάνει. Και ίσως ακριβώς εκεί να βρίσκεται η τραγωδία του.
Η σκέψη αρχίζει να τον διαλύει:
«Κι αν όλη μου η ζωή ήταν λάθος;»
Όχι επειδή απέτυχε, αλλά επειδή πέτυχε σε πράγματα που δεν είχαν πραγματικό βάρος. Επένδυσε στην εικόνα, στην κοινωνική αποδοχή, στην άνεση, και άφησε άθικτο το πιο ουσιαστικό κομμάτι της ύπαρξής του. Ο Τολστόι δεν λέει ότι ο Ιβάν ήταν διεφθαρμένος. Λέει κάτι πολύ πιο ανησυχητικό: ότι μπορεί ένας άνθρωπος να ζήσει μια απολύτως «σωστή» ζωή και παρ’ όλα αυτά να φτάσει στο τέλος νιώθοντας πως δεν έζησε ποτέ πραγματικά.

Στις τελευταίες του στιγμές, όταν βλέπει τον γιο του να κλαίει δίπλα στο κρεβάτι, κάτι αλλάζει μέσα του. Για πρώτη φορά μετά από μήνες σταματά να σκέφτεται μόνο τον φόβο του. Νιώθει οίκτο για τους άλλους. Η αγωνία χαλαρώνει. Ο πανικός δίνει τη θέση του σε μια παράξενη διαύγεια. Ο Τολστόι περιγράφει τον θάνατό του σαν πέρασμα από το σκοτάδι προς το φως — όχι ως θρίαμβο, αλλά ως μια ύστατη συμφιλίωση με την αλήθεια.
Και εκεί βρίσκεται η πραγματική δύναμη της νουβέλας.

Ο Τολστόι δεν γράφει απλώς για τον θάνατο. Γράφει για τη ζωή που αναβάλλεται συνεχώς. Για τους ανθρώπους που γεμίζουν τις μέρες τους με καριέρα, συνήθειες, κοινωνικές προσδοκίες, μικρές φιλοδοξίες και περισπασμούς, μόνο και μόνο για να μη μείνουν ποτέ μόνοι απέναντι στον εαυτό τους. Ο Ιβάν Ιλίτς δεν καταστράφηκε από τον θάνατο. Καταστράφηκε από τη ζωή που έζησε χωρίς να τη συνειδητοποιεί.

Και αυτό είναι που κάνει τη νουβέλα του Τολστόι τόσο δύσκολο βιβλίο. Δεν σε αφήνει να κοιτάξεις τον θάνατο σαν κάτι μακρινό που αφορά άλλους ανθρώπους. Σε αναγκάζει να αναρωτηθείς αν η ζωή που χτίζεις είναι πράγματι δική σου ή απλώς μια σειρά από πράγματα που έμαθες να θεωρείς σημαντικά.
Γιατί ο μεγαλύτερος φόβος του Ιβάν δεν ήταν ότι θα πεθάνει.
Ήταν ότι λίγο πριν πεθάνει κατάλαβε πως ίσως δεν είχε ζήσει ποτέ αληθινά

πηγή

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΑΧΕΙΡΟΠΟΙΗΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΡΒΑΣΙΟΥ ΤΩΝ ΠΑΤΡΩΝ

2026-05-14T22:29:46.821+03:00

Στις 17 Φεβρουαρίου 1929, ο Άγιος Γερβάσιος των Πατρών μετέβη στον χώρο του Προφήτη Ηλία μαζί με τα παιδιά των Κατηχητικών Σχολείων, τα οποία αγαπούσε ως αληθινός πατέρας. Αφού ανέγνωσε ειδική ευχή, φύτεψε ο ίδιος ένα πεύκο, με τη συμμετοχή των παιδιών.

Τριάντα ένα χρόνια αργότερα, το 1960, όταν το πεύκο κόπηκε, αποκαλύφθηκε ένα συγκλονιστικό θαύμα. Σε κάθε εγκάρσια τομή του κορμού εμφανιζόταν καθαρά και αχειροποίητα ο Τίμιος Σταυρός.

Στα τέσσερα άκρα του διακρίνονταν οι ιερές παραστάσεις της Γεννήσεως, της Βαπτίσεως, της Σταυρώσεως και της Αναστάσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.
Ο μακαριστός Μητροπολίτης Ύδρας κυρός Ιερόθεος έγραψε ότι πρόκειται για τον μοναδικό γνωστό αχειροποίητο Σταυρό στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

πηγή

Ο σταυρός που δεν κάνουμε σωστά, δεν είναι σταυρός!

2026-05-14T18:29:15.081+03:00

Όπως σε ένα έγγραφο, όταν δεν αποτυπώνεται σωστά η σφραγίδα, το έγγραφο δεν έχει ισχύ και είναι άκυρο, έτσι και ο σταυρός που δεν κάνουμε σωστά, δεν είναι σταυρός! Πρέπει να γίνεται σωστά! Μέτωπο, κοιλία και στις 2 ωμοπλάτες. Ο σταυρός που κάνουμε, συμβολίζει και την δική μας σταύρωση, την σταύρωση των παθών και του θελήματός μας.

Δυστυχώς οι περισσότεροι, δεν γνωρίζουν την δύναμη του σταυρού και κάνουν ένα σταυρό, που μόνο σταυρός δεν είναι. Κινούν τα χέρια τους, λες και ανακατεύουν τον αέρα ή σαν να δέρνουν τον αέρα. Κάνουν ένα σταυρό ανάποδο, ένα σύμπλεγμα, ένα ορνιθοσκάλισμα! Είναι μεγάλη βλασφημία αυτό το πράγμα! Από τους 1000 που κάνουν τον σταυρό τους στην Εκκλησία, μόνο οι 2 τον κάνουν σωστά...

Ο διάβολος δεν φοβάται τον σταυρό αυτόν καθ' αυτό, όταν γίνεται από τα χέρια ανθρώπου, που είναι αμετανόητος και δεν έχει οργανική σχέση με τον Χριστό. Πόσες μάνες σταυρώνουν το βράδυ τα παιδιά τους όταν εκείνα πέφτουν να κοιμηθούν, εντούτοις δεν πιάνει ο σταυρός τους, διότι το χέρι τους είναι ματωμένο, από τα άλλα παιδιά που έχουν σκοτώσει, με τις εκτρώσεις. Φοβάται ο διάβολος από τα ματωμένα χέρια των μανάδων αυτών;

Όταν όμως ο άνθρωπος έχει μυστηριακή σχέση με τον Χριστό, βρίσκεται εν μετανοία και πιστεύει αυτό που κάνει, τότε το σχήμα αυτό αξιοποιείται και ο σατανάς φρίττει και φεύγει...

Δημήτριος Παναγόπουλος -Ιεροκήρυκας

Ο άνθρωπος κατά Παπαδιαμάντη και Ντοστογιέφσκυ

2026-05-14T14:42:44.045+03:00

Το παρόν κείμενο αποτελεί ένα απάνθισμα τής ομιλίας τού Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου πρώην Ερζεγοβίνης (τής Σερβίας) Αθανασίου Γέφτιτς, με θέμα: «Παπαδιαμάντης – Ντοστογιέφκσυ», εις την Αθήνα την 26η Μαΐου τού 2001.

Μόλις είχε τελειώσει ο Α´ Παγκόσμιος Πόλεμος και είχε καταρρεύσει η Γερμανία, ενώ οι Μπολσεβίκοι στην Ρωσία είχαν νικήσει, ο γερμανός (λογοτέχνης) Χέρμαν Έσσε έγραφε, σ' ένα από τα πρώτα κείμενά του (1919), για τον Ντοστογιέφσκυ περίπου τα εξής: «Αυτός είναι επικίνδυνος για την Δύση. Οι ήρωές του, οι Καραμαζώφ, είναι ανατολικοί τύποι, πολύ επικίνδυνοι, σκοτεινοί, με ασιατικό βάθος και αποτελούν άμεσο κίνδυνο για τον δυτικό άνθρωπο». Αυτή η πόλωση, «Ανατολικοί – Δυτικοί», που έβλεπε τότε ο Έσσε, την έχουν λίγο-πολύ και σήμερα οι περισσότεροι, που γράφουν για μάς τους ορθοδόξους λαούς…

Είναι, όμως, τραγική ειρωνεία τής ιστορίας ότι ο Χ. Έσσε, αφού πέρασε και ο Β´ Παγκόσμιος Πόλεμος και πάλι οι Γερμανοί ηττήθησαν στα Βαλκάνια, έγινε βουδιστής, δηλαδή άκρως Ανατολικός. Και διερωτάται κανείς, μήπως οι λεγόμενοι Δυτικοί είναι πιο κοντά στους άπω Ανατολίτες, παρά σε μάς εδώ τους κοντινούς Βαλκάνιους. Όμως, εμείς οι Ορθόδοξοι, όχι μόνο που δεν είμαστε Δυτικοί, αλλ' ούτε και Ανατολικοί του Έσσε· δεν είμαστε Ευρωπαίοι τού Έσσε, αλλ' ακόμη λιγότερο Ασιάτες του.

Οι ήρωες τού Ντοστογιέφσκυ και τού Παπαδιαμάντη δεν κατατάσσονται στα σχήματα αυτά, ούτε εξηγούνται από αυτά: «Ανατολή-Δύση, Ευρώπη-Ασία, Ανατολικοί-Δυτικοί». Η γεωγραφική και πνευματική πατρίδα τους, αλλά και η δική μας, είναι η Ανατολική Μεσογειακή λεκάνη με τα περίχωρά της, όπου περιλαμβάνονται η χερσόνησος τού Αίμου, τα Βαλκάνια (αλλά και η Ρωσία), η Μ. Ασία, η Παλαιστίνη, η Μεσοποταμία, η Αίγυπτος, η Β. Αφρική και η Ν. Ιταλία, δηλαδή η γεωγραφική και πνευματική περιοχή τού Βυζαντίου, όπου γεννήθηκε ο Χριστιανισμός, αλλά και ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός, και όπου γεννήθηκε και αναπτύχθηκε η Ορθόδοξος Εκκλησία με την παράδοσή της την ζωντανή.

Τα πρόσωπα, που βρίσκομε στα έργα τού Ντοστογιέφσκυ και τού Παπαδιαμάντη, δεν μπαίνουν και δεν εξηγούνται στα πλαίσια αυτά: «Ανατολή-Δύση», ούτε στην πόλωση αυτήν: «Ευρώπη-Βαλκάνια». Όχι πώς δεν είναι και Ανατολικοί και Δυτικοί, αλλά δεν εξαντλούνται σ' αυτό το σχήμα, όπως δεν εξαντλούμεθα εμείς σήμερα με το να χωριζώμεθα σε Ευρωπαίους και Βαλκάνιους…

Ο Παπαδιαμάντης και ο Ντοστογιέφσκυ γεννήθηκαν και ανατράφηκαν σ' αυτό το ορθόδοξο εκκλησιαστικό περιβάλλον. Είναι γνωστή η σχέση και τών δυο με την Ορθόδοξο Εκκλησία και ειδικά με τα Μοναστήρια, και διαπιστώνεται αυτή η σχέση στα έργα τους, με διαφορές βέβαια, αλλά και με μία εσωτάτη ταυτότητα. Οι Κολλυβάδες τού Παπαδιαμάντη και οι Στάρετς (Γέροντες) τού Ντοστογιέφσκυ ήσαν φορείς τής ζωντανής αυτής παραδόσεως τού Ησυχασμού. Οι Στάρετς τής Ρωσίας –και όχι μόνον τής Όπτινα στα μετέπειτα έργα τού Ντοστογιέφσκυ, αλλά και τού (αγίου) Τύχωνος τού Ζαντόνκ, επισκόπου και ασκητού– και οι Κολλυβάδες μαρτυρούν προσωπικά, και όχι μόνο με τα έργα τους ή τα γραπτά τους, εκείνο που βρίσκεται στο βάθος τής ανθρωπολογίας τού Παπαδιαμάντη και τού Ντοστογιέφσκυ: Το ανθρώπινο πρόβλημα, η ανθρώπινη μοίρα, αν θέλετε, ή το πεπρωμένο του· όχι, όμως, με την εξωχριστιανική έννοια τού κρίματος ή τών κριμάτων τού Θεού. Κι επομένως μαρτυρούν για το ανθρωπολογικό και ανθρωπιστικό πρόβλημα.

Πόσα χρωστά ο Ντοστογιέφσκυ στα Μοναστήρια, στον άγιο Τύχωνα και στους Στάρετς εν συνεχεία και πόσα χρωστά ο Παπαδιαμάντης στον πατέρα του ιερέα, αλλά και στην παράδοση τών Κολλυβάδων στην Σκιάθο… Από τα παιδικά τους χρόνια ήσαν πολύ ποτισμένοι με τις εμπειρίες αυτές και, όπως λένε και οι δυο, αλλά το εκφράζω με τα λόγια του Κ. Παλαμά, ότι ήσαν παιδιά: «Ο άνθρωπος είναι πάντα αυτό, που ήταν παιδί». Ίσως δεν το ξέρομε ακριβώς, αλλά ξέρομε ότι μένει πάντα μέσα του, και στον πλέον αλλαγμένο άνθρωπο –αλλαγμένο από την ηλικία, από τα πάθη, από την σκέψη– μένει κάτι από το παιδί. Και ήσαν παιδιά όταν έζησαν την βαθειά εμπειρία τής Εκκλησίας, την βαθειά εμπειρία τών ηρώων της Βίβλου, ας μού επιτραπεί έτσι να πω.

Ο Ντοστογιέφσκυ το περιγράφει βάζοντας τον στάρετς Ζωσιμά, που ως μικρός βρέθηκε στον ναό την Μ. Εβδομάδα, όταν διαβαζόταν το βιβλίο τού Ιώβ. Και είναι γνωστό, πως εκεί έζησε ο στάρετς Ζωσιμάς, δηλαδή ο ίδιος ο Ντοστογιέφσκυ, το μεγάλο μυστήριο, κατά το οποίον η πεπερασμένη γήινη μορφή τού ανθρώπου και η αιώνια Αλήθεια, η μορφή τού Θεού, συναστήθηκαν, αγγίχτηκαν μαζί. Και η γήινη δικαιοσύνη –με την έννοια τής αληθείας, διότι το ρωσσικό «πράβδα» έχει και την έννοια τής αληθείας– συναντήθηκε με την αιώνια αλήθεια τού Θεού. Και ο Ιώβ απήντησε: «Είη το όνομα Κυρίου ευλογημένον εις τους αιώνας».

Ο Παπαδιαμάντης, στο καταπληκτικό κείμενό του: «Φωνή αύρας λεπτής», γραμμένο το 1901, (σχολιάζοντας) ένα ειρμό από την εορτή τού προφήτου Ηλιού, γράφει: «Ο Θεός εφανερώθη εις τον Προφήτην όχι εν τω πνεύματι τω βιαίω, όχι εν τω συσσεισμώ, όχι εν πυρί, αλλ' εν φωνή αύρας λεπτής. Και η φωνή τής αύρας τής λεπτής είναι η φωνή τού πράου Ιησού, είναι η φωνή τού Ευαγγελίου».

Εν συνεχεία τελειώνει το πολύ μικρό και πολύ χαρακτηριστικό αυτό άρθρο –για να πούμε ότι δεν είναι όλα τα διηγήματα, ούτε ακόμη λιγότερο όλα τα άρθρα τού Παπαδιαμάντη τής ίδιας αξίας, ούτε τού Ντοστογιέφσκυ, στο ίδιο επίπεδο, αφού ως άνθρωποι πάλευαν και αποτύπωναν– τελειώνει αναφέροντας το ποίημα τού Πινδάρου, όπου «οιονεί (:σαν να) προφητεύει» για τον Χριστό, αφού «τοιούτος Θεός, ήρως και άνθρωπος ουδείς άλλος υπάρχει, ει μη ο Ιησούς Χριστός».

Φαίνεται μία μεγάλη αγάπη τού Παπαδιαμάντη και τού Ντοστογιέφσκυ για τον Χριστό. Είναι γνωστό το γράμμα τού Ντοστογιέφσκυ στον Φονβίζιν (το 1854), που λέει παράδοξα: «Αν η αλήθεια, ας υποθέσωμε, θα απέκλειε τον Χριστό, εγώ θα έμενα με τον Χριστό κι όχι με την αλήθεια». Παράδοξο, παραδοξότατο, (αφού ο Χριστός ο ίδιος είναι η Αλήθεια, η Αυτοαλήθεια, Ιωάν. ιδ´ 6), αλλ' αληθηνέστατο. Ο Τ. Χρυσάφης, σ' ένα βιβλίο του, γράφει για την θεολογική σκέψη τού Παπαδιαμάντη και λέει: «Σπάνια συναντούμε την λέξη Θεός. Στα γραπτά του μιλάει για τον Χριστό και απευθύνεται στον Χριστό». Ο Τέσλαν Μίλος έχει γράψει ένα άρθρο για τον Ντοστογιέφσκυ και λέει: «Δεν βρήκε τον Θεό, έχασε τον Θεό και πιάστηκε από τον Χριστό». Και το θεωρεί κατάντημα τού Ντοστογιέφσκυ αυτό. Όμως, τι άλλο θα μπορούσε να γράψει ένας καθολικός (σημ. ΟΟΔΕ: Εννοεί "Παπικός"), και πού αλλού θα μπορούσε να τον οδηγήσει η θρησκεία του; Πώς να καταλάβει γιατί ο Ντοστογιέφσκυ πιάστηκε από τον Χριστό…

Ο Παπαδιαμάντης την ίδια ομολογία δίνει όταν λέει: «Εν όσω ζω και αναπνέω και σωφρονώ δεν θα παύσω πάντοτε να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστόν μου…». Διότι δεν αρκεί κάποιος θεός, ούτε κάποια θρησκεία. Ο Θεός μας είναι Θεός ενσαρκωμένος στο πρόσωπο τού Ιησού Χριστού. Θεός που δεν έλαβε σάρκα, που δεν έζησε τον πόνο μας τον ανθρώπινο, την ύπαρξή μας, τα βάσανά μας, τι να τον κάνωμε; Έτσι και οι θεοί τών αρχαίων Ελλήνων, που ο Πλήθων στην «Γυφτοπούλα» (τού Παπαδιαμάντη) θέλει να τους αποκαταστήσει, όπως ο Ιουλιανός ο παραβάτης πριν, είναι νεκροί.

Ο Ντοστογιέφσκυ πέρασε από τον μεγάλο πειρασμό (τής Ευρώπης) και μπολιάστηκε πάρα πολύ από την Δύση, και δεν μπορούσε (ίσως) να μη μπολιαστεί. Διότι «ανένδεκτον (:αδύνατον) εστι τού μη ελθείν τα σκάνδαλα», τους πειρασμούς (Λουκ. ιζ´ 1). Αλλά πρέπει να ξέρωμε ότι «πειρασμός ημάς ουκ είληφεν (:κατέλαβε) ει μη ανθρώπινος» (Α´ Κορ. Ι´ 12). Είναι αναπόφευκτο να περάσωμε κι εμείς (τέτοιο πειρασμό), διότι είναι όχι γεωγραφικές, αλλά πνευματικές κατηγορίες αυτές. Ο δυτικός άνθρωπος είναι μέσα μας, είναι ο παλαιός Αδάμ. Και παλεύουμε μέσα μας να βγούμε, αν όχι Ανατολίτες, να βγούμε τουλάχιστον άνθρωποι τής Εκκλησίας, άνθρωποι ορθόδοξοι, πέστε το Βαλκάνιοι, Βυζαντινοί, Έλληνες, Σέρβοι, Ρώσοι, κτλ, πάντως με διαφορετική γεύση ζωής, με πείρα ανθρώπου διαφορετική από ό,τι είναι ο δυτικός άνθρωπος.

Αυτό που λέμε «δυτικός άνθρωπος», εμφωλεύει πάντα μέσα μας. Ήξερε ο Παπαδιαμάντης και ο Ντοστογιέφσκυ την χριστιανική αλήθεια, ότι ο νους τού ανθρώπου εκ νεότητος ρέπει προς το πονηρό. «Εκ νεότητός μου πολλά πολεμεί με πάθη». Γράφει το 1875 σε μία επιστολή του ο Παπαδιαμάντης: «Εις την ανθρωπίνην φύσιν υπάρχει μία ροπή, μία τάσις προς την διαφθοράν. Θέλει κανείς να χαλασθή και δια τούτου χαλνιέται». Στον «Χρίστο Μηλιώνη» με άλλα λόγια γράφει: «Τα όρια τής αρετής και τής κακίας είναι τοσούτον δυσδιάκριτα εν τη ανθρωπίνη φύσει, ώστε οι νεώτεροι εκ τών φιλοσοφούντων έχουν δίκαιον να ανακηρύξουν ως όλως ανωφελή και αυτήν ταύτην την ψυχολογίαν, όπως ανεκήρυξαν και την μεταφυσικήν».

Λέει κι άλλα ο Παπαδιαμάντης για το σκοτεινό άντρο τής συνειδήσεως τού ανθρώπου. Και αλλού πάλι: «Η αιωνία τάσις τής ανθρωπίνης καρδίας εις το να αγαπά παν το μισητόν». Και μιλάει για αυτολατρεία: «Επέστη ο καιρός τής αυτολατρείας και πάσαι αι άλλαι θρησκείαι κατηργήθησαν». Ο κ. Μπαστιάς, (στο ωραίο βιβλίο του για τον Παπαδιαμάντη), μιλάει για αυτολατρεία τού ουμανισμού, τού ανθρωπισμού. Ο άγιος Ανδρέας Κρήτης το είχε πει πολύ πριν στον Μεγάλο Κανόνα του: «Αυτείδωλον εγενόμην». Αυτό είναι η Δύση: αυτείδωλον. Και αυτό είναι μέσα μου…

Ο Ντοστογιέφσκυ είχε πολύ μπολιαστεί από την Ευρώπη κι έλεγε: «Είναι χώρα τών θαυμάτων, αλλ' είναι νεκροταφείο. Είμαστε ευγνώμονες, πήραμε πάρα πολλά από την Ευρώπη και θα πάρωμε και την ευχαριστούμε, αλλ' είναι πλέον καιρός να βγούμε από την “αιχμαλωσία τής Αιγύπτου”, από την Ευρώπη». Αυτό έχει πολλή σημασία αν το μετράμε με τις διαστάσεις ενός Ντοστογιέφσκυ. Νομίζω πως και ο Παπαδιαμάντης πέρασε κι αυτός από τον βαθύ πειρασμό τής Δύσεως. Ήταν άνθρωπος ευρωπαίος, σύγχρονος, μορφωμένος, διαβασμένος, μετέφρασε (δυτικά έργα), αλλ' επειδή ακριβώς την μέτρησε…, δεν είπε ανάθεμα στην Ευρώπη, αλλά την ζούσε μέσα του.

Αυτό είναι το δράμα τού ανθρώπου, το δράμα τών λαών, που σήμερα ζούμε εμείς οι ορθόδοξοι λαοί. Γιατί τόσο δεν θέλουν τους Ρώσσους, τους Σέρβους και τους Έλληνες; Γιατί είναι απρόβλεπτοι, απροσδόκητοι. Αυτοί θέλουν το σίγουρο, θέλουν το καλούπι, θέλουν να ελέγχουν. Αυτό είναι φιλαρχία δαιμονική στο βάθος τής στάσεως τής Ευρώπης, για γνώση και για κυριαρχία και για ό,τι φαίνεται. Ο π. Ιουστίνος (Πόποβιτς) εμμένοντας στον Ντοστογιέφσκυ –δεν ξέρω αν διάβασε τον Παπαδιαμάντη, δεν τον αναφέρει– έλεγε ότι Παπισμός κατά βάθος είναι στην Ευρώπη ο Μέγας Ιεροεξεταστής. Η νοοτροπία αυτή να κατέχεις τον άλλον, να τον γνωρίζεις, να τον κάνης ευτυχισμένο, αλλά κατά τα μέτρα σου.

Κι εδώ έρχεται ο Ιησούς, ο πράος, ο ταπεινός, ο αδύναμος, που φανερώνεται στα πρόσωπα τών ηρώων του Παπαδιαμάντη και τού Ντοστογιέφσκυ, αλλά δεν σώζει βίαια, σώνει και καλά. Δεν έσωσε την «Φραγκογιαννού την φόνισσα», που δεν μετάνοιωσε, δεν έσωσε την «κα Αυγούστα», που κι εκείνη δεν μετάνοιωσε. Γιατί η αυτομεμψία από μόνη της δεν σώζει. Σώζει ο Θεός βλέποντας τον άνθρωπο να ξεχύνεται, να καταγκρεμίζη τα είδωλα και αυτείδωλά του, την αυτοθρησκεία του, την αυτολατρεία του και να προσφέρει λατρεία στον Θεό.

Το καλό και χαρακτηριστικό του Παπαδιαμάντη και τού Ντοστογιέφσκυ είναι ότι αυτοί δεν φτιάχνουν πρόσωπα, αλλά περιγράφουν, παριστάνουν. Στον Ντοστογιέφσκυ βλέπει κανείς μία πολυφωνία και μία διαλογικότητα, δηλαδή τον πλούτο τής καθολικότητας τής Εκκλησίας, τον πλούτο τής ιδιομορφίας, τής ιδιοπροσωπίας. Και σ' όλα τα ιστορήματα τού Παπαδιαμάντη (είναι) μαζεμένος ολόκληρος λαός, ένα ελληνικό πανηγύρι, κι απλώνεται μία ομοαλήθεια. Αυτό δηλαδή που έλεγε ο Ντοστογιέφσκυ με την «σόμπορνοστ» (:ενότητα εν τη ποικιλία), όχι επιβαρυμένη με την έννοια τών Σλαβοφίλων του Σολόβιεφ, αλλά μ' εκείνη που τής έδωσε στην ομιλία του για τον (μεγάλο ρώσσο ποιητή) Πούσκιν, όπου είπε ότι ο Πούσκιν είναι «πανάνθρωπος», αντί τού ευρωπαίου «υπερανθρώπου».

Στην ομιλία αυτή τού 1880 ο Ντοστογιέφσκυ είπε: «Ταπεινώσου υπερήφανε άνθρωπε…». Και σε λίγο εκοιμήθη († 1911)* με την χαρά τής Αναστάσεως, με την Θ. Κοινωνία, αλλά κυρίως με το Ευαγγέλιο τής αγάπης προς τους ανθρώπους…

* Σημείωση ΟΟΔΕ: Η χρονολογία είναι λάθος. Επειδή πρόκειται για αποσπάσματα τής ομιλίας, εδώ προφανώς έχει γίνει ένα λάθος με την χρονολογία θανάτου, επειδή ο Ντοστογιέφσκι κοιμήθηκε το 1881. Εκείνος που κοιμήθηκε στην χρονολογία 1911 που γράφει το άρθρο, είναι ο Παπαδιαμάντης

.oodegr

https://agiazoni.gr/slug-2653/

1696 ἔτη ἀπό τά Ἐγκαίνια τῆς Κωνσταντινουπόλεως.

2026-05-14T13:35:51.563+03:00

Δὲν ὑπάρχει ἄλλο παράδειγμα Πόλεως, πού νὰ ἔχει διατηρήσει τὴν Ἑλληνικότητά της γιὰ πάνω ἀπό τρεῖς χιλιετίες, μέσα ἀπό πολλές καὶ ποικίλες διακυμάνσεις, ὑπό συνθῆκες Εἰρήνης καὶ Πολέμου, ὑπό τὶς μέγιστες καὶ ἀκάθεκτες μεταβολές τοῦ Κόσμου.

Tὴν πολιόρκησαν Θρᾶκες, Πέρσες, Μιλήσιοι, Φοίνικες, Σπαρτιάτες, Ἀθηναῖοι, Θηβαῖοι, Μακεδόνες, Γαλάτες, Βιθυνοί, Ρόδιοι, Ἔρουλοι, Ρωμαῖοι.
Ὅμως αὐτό, σταθερό. Ἄκαμπτο καί ἀκατάβλητο. Τό Ἑλληνικό Φρόνημα συνέχισε νά ἀκτινοβολεῖ καί νά ἀντιστέκεται, ὑπό τήν ἄσβεστη ἐπιθυμία τῆς Ἐλευθερίας.

Οὐκ ὀλίγοι ἐπιφανεῖς ἄνδρες σφράγισαν τὴν Ἱστορία τοῦ Βυζαντίου.
Βύζας, Ἀρίστων, Δημάγητος, Θρασύβουλος, Βοσπορίχος, Παυσανίας, Κίμων, Ἀριστείδης καὶ Ἀλκιβιάδης. Πανθοίδας, Ἐπαμεινώνδας καὶ Φωκίων. Φίλιππος, Δημήτριος, Σέλευκος, Κωνσταντῖνος ὁ Μέγας.

Φθινόπωρο τοῦ 323. Τὴν ἔνδοξη χιλιετηρίδα τοῦ Βυζαντίου ἔμελλε ἐντὸς πέντε μόλις ἐτῶν νὰ διαδεχθεῖ ἄλλη μία ὑπερχιλιετηρίδα. Ἡ οἰκουμενική. Ἡ ἐνδοξότερη στὴν παγκόσμια Ἱστορία.
Ἡ Θεμελίωση τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἢ ὀρθότερα ἡ μετασκευὴ τοῦ Βυζαντίου σὲ Κωνσταντινούπολη, ξεκίνησε τὴν 4η Νοεμβρίου τοῦ 328. Ἰδιαίτερη προσοχὴ ἐδόθη στὴν οἰκοδομὴ τῶν Τειχῶν. Ἐντὸς τῆς Πόλεως κτίστηκαν ἀνάκτορα -τὸ Παλάτιον-, βιβλιοθῆκες, κρῆνες, λουτρῶνες, ναύσταθμος, ἐκκλησίες, διδακτήρια, δύο κτίρια τῆς συγκλήτου, ἀμφιθέατρα, ἱππόδρομος, νοσοκομεῖα, λοχοκομεῖα, βρεφοκομεῖα, πτωχοκομεῖα, ὀρφανοτροφεῖα, γηροκομεῖα, ξενοδοχεῖα καὶ ὄχι μόνον.

Πολιοῦχος καὶ προστάτις τῆς Πόλεως, καθιερώθηκε ἡ Παναγία Θεοτόκος. Εἰς ἀνάμνησιν τῶν Γεννεθλίων, δηλαδὴ τῶν Ἐγκαινίων τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ὁρίστηκε ἡ 11η Μαΐου ἐπίσημος Ἑορτή. Οἱ καθαγιάζοντες τὴν Πόλη, ἅπαντες Ἕλληνες στὸ Γένος καὶ στὴν Γλῶσσα, ἀνέπεμπαν εὐχὲς Ἑλληνοφώνως. Τὸ δὲ ὄνομα τῆς Νέας Πόλεως, ἐξεφωνεῖτο Ἑλληνιστί. Κωνσταντίνου Πόλις καὶ Κωνσταντινούπολις.
Ἡ μετάθεση τῆς Αὐτοκρατορίας ἀπὸ τὴν Ρώμη στὴν Κωνσταντινούπολη ἦταν μόνον ἕνα μέρος ἀπὸ τὴν μεταβολὴ ποὺ εἶχε ὁραματισθεῖ ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος στὸ Κράτος.
Στὸν Περίβολο τῆς Εἰρήνης, ἵδρυσε Ὑπὲρ τοῦ Σκοποῦ μικρὸ ναΐδριο στὸ ὄνομα τῆς Τοῦ Θεοῦ Σοφίας. Στὸ ἴδιο ἀκριβῶς σημεῖο τὸ ὁποῖο θὰ γινόταν παρανάλωμα τοῦ πυρός, ὁ Μέγας Ἰουστινιανὸς ἀνέγειρε τὸν κοσμοβόητο Ναό τῆς Τοῦ Θεοῦ Ἁγίας Σοφίας.

Ὁ Κωνσταντῖνος περιφρούρησε τὴν Ἀξιοπρέπεια τῶν Πολιτῶν. Μερίμνησε γιὰ τὴν νομοθεσία, ἐνίσχυσε τὴν Ἐπιστήμη, προστάτευσε τίς Τέχνες καὶ τὰ Γράμματα. Ἵδρυσε Νομικὲς Σχολές, ἄλλαξε τὸν τρόπο Διοικήσεως τοῦ Στρατοῦ. Κατήργησε τοὺς πραιτωριανούς. Μεταρρύθμισε τὴν αὐλή. Ἄλλαξε τὸν Τρόπο λειτουργίας τοῦ Κράτους.

Ὁ Μέγας Κωνσταντῖνος στήριξε τὸν μέλλοντα Πολιτισμὸ τῆς Ἀνθρωπότητος σὲ βάσεις Ἑλληνικές.
Τὸ Ἐθνικὸ Ἰδεῶδες, ὑπῆρξε πάντοτε γιὰ τὸν Ἑλληνισμό στοιχεῖο ζωτικότητος καὶ Ἐλπίδος, ἀνώτερο κάθε ἰδιοτροπίας τῆς τύχης. Εἶναι ἡ Ἰδέα πάνω στὴν ὁποῖα ἀκουμπᾶ ἡ Συλλογικὴ Μνήμη.
Τὶ κι ἂν συνέβησαν τόσες μεταβολὲς καὶ παρῆλθαν τόσοι αἰῶνες;
Μετὰ ἀπὸ τόσους αἰῶνες δοκιμασιῶν καὶ ἀθλιοτήτων, ἐν ἔτει 2026, ὁ Παρθενών ὑφίσταται τὰ πάνδεινα. Τὰ ἀνάκτορα τῶν Ἑλλήνων Βασιλέων ἔχουν μετατραπεῖ σὲ σεράγια. Ὁ ἑτεροθαλῆς ἀδελφὸς τοῦ Παρθενῶνος καὶ ἡ ἀρχαιοτάτη Μονή τῆς Χώρας, τὸ πάλαι ποτέ Πατριαρχεῖο- -ποὺ μνημονεύεται ἀπό τὸ 298 μ.Χ., ἔχουν μετατραπεῖ σὲ τζαμί.

Μπορεῖ τὰ δεσποτικὰ καθεστῶτα νὰ καλουπώνουν ἑτερόφωτα ὑποζύγια, νὰ ἐνθαρρύνουν τὶς ἀγενέστερες πλευρὲς τοῦ ἀνθρώπου, νὰ εἶναι σάπια. Μπορεῖ ἡ προδοσία νὰ ἔχει γίνει ἐξάρτηση.
Καὶ ὅμως. Ἡ Ἰδέα ἐξακολουθεῖ νὰ ἀκτινοβολεῖ, ὑπεράνω κάθε σκοτεινῆς πραγματικότητος. Στὸν Ἕλληνα δὲν ταιριάζει ἡ καταστροφή. Ἀψηφᾶ καὶ τὶς πιὸ ἄθλιες προδοσίες καὶ τὶς πιὸ μεγάλες ἀντιξοότητες. Δὲν περιμένει τὴν Λευτεριὰ ἀπὸ ἐκείνους ποῦ συντελοῦν στὴν σκλαβιὰ του. Ἡ Λευτεριὰ φεύγει ὅταν τὴν ζητιανεύεις.
Εἶναι ἀνάγκη ἐπιτακτικὴ νὰ ἀπαντήσουμε στὴν μόνη γλῶσσα ποῦ ἀντιλαμβάνονται, ὑπενθυμίζοντας τὸν Τρόπο.
Ὁ Κόσμος ἔχει ἀνάγκη νὰ ξαναδεῖ τοὺς Ἕλληνες ζωντανούς.
Ἡ Ἑλλάς δὲν ἔχει τελειώσει.

Ἰωάννα Γ. Καραγκιούλογλου
11 Μαΐου 2026

πηγή

Εἰκ: Ἄποψη Kωνσταντινουπόλεως (1851)
Χαλκογραφία τοῦ Κωνσταντίνου Π. Kαλδή, 47 x 62 ἐκ.
Μουσεῖο Μπενάκη

Μέ πόσους τρόπους ἁμαρτάνει ὁ ἄνθρωπος;

2026-05-14T13:34:17.327+03:00

Μὲ πόσους τρόπους ἁμαρτάνει ὁ ἄνθρωπος;
Ἀπόκρισις:
Νομίζω ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἁμαρτάνει μὲ τέσσερις τρόπους· ἀπὸ παρόρμηση τῆς στιγμῆς, ἀπὸ ἐξαπάτηση, ἀπὸ ἄγνοια καὶ ἀπὸ πρόθεση.

Κατὰ τὶς τρεῖς πρῶτες περιπτώσεις οἱ ἄνθρωποι ἔρχονται εὔκολα σὲ ἐπίγνωση καὶ μετανοοῦν, ὅποιος ὅμως ἁμαρτάνει ἀπὸ πρόθεση καὶ δὲν ὁδηγεῖται στὴ μετάνοια οὔτε ἀπὸ τὴν ἐμπειρία του οὔτε ἀπὸ τὸ πέρασμα τοῦ χρόνου, αὐτὸς ἐπισύρει τιμωρία ἀθεράπευτη.

Ἅγιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής(Ἅπαντα τὰ ἔργα σειρὰ ΕΠΕ τ. 14Α σελ. 283).

πηγή

Ευαγγελίστριατης Τήνου(19ος αιώνας)

2026-05-14T13:33:34.271+03:00

Δημοπρατήθηκε χτες στην Γερμανία, η συγκεκριμένη εικόνα του 19ου αιώνα. Η τιμή έναρξης ήταν 1000 ευρώ και πωλήθηκε για 11.000 ευρώ χωρίς τις προμήθειες.

Η εικόνα απεικονίζει τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, με την εκκλησία της Ευαγγελίστριας στην Τήνο και αποδίδεται στον Ιερομόναχο και πρώτο καθηγητή της Α.Σ.Κ.Τ, Αγαθάγγελο Τριανταφύλλου, μιας και ο ίδιος έχει φιλοτεχνήσει, το αντίστοιχο χαρακτικό που βρίσκεται στην Συλλογή του Ιερού Ιδρύματος της Ευαγγελιστρίας Τήνου.

Ελπίζω η εικόνα να κατοχυρώθηκε σε ευεργέτη Εφοπλιστή και να επαναπατριστεί εκεί που ανήκει, δηλαδή στο Ιερό Ίδρυμα της Ευαγγελίστριας Τήνου.

πηγή

Μνήμη,σήμερα,του αρχαιότερου μάρτυρα του ελληνικού Αρχιπελάγους.

2026-05-14T10:32:49.234+03:00

ΑΓΙΟΣ ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΤΗΣ ΧΙΟΥ(+14 Μαΐου)

Μαρτύρησε το 250 μ.Χ. και ταφηκε σ' ένα νεκροταφείο πλάι στη θάλασσα.

Η ευσέβεια απλών χριστιανών και τρανών βασιλέων έκτισε και ξανάκτισε τέσσερις- πέντε τουλάχιστον φορές, εξαισιους λαμπρούς ναούς πάνω από τον τάφο του.

Τους εκοσμησε με ασήμι και μάλαμα, με λευκά, γκρίζα, κυανόφαια και ερυθρά μάρμαρα, τους κεντησε με απειρης ομορφιάς ψηφιδωτά. Καράβια απ ' όλες τις άκρες της Μεσογείου χαιρετουσαν το περιλαμπρο τέμενος του Ισιδωρου και ναυτικοί βρήκαν στο πρόσωπό του τον προστάτη και σύντροφο στα ταξίδια τους.

Σήμερα, ελάτε για λίγο, αφήστε παραμερα τις έννοιες του βίου, τα τόσα μάταια και ανούσια που μας απασχολούν και κατεβείτε στον τόπο της ταφής του, δυο μέτρα χαμηλότερα από τη σημερινή επιφάνεια του εδάφους. Κατεβείτε στον 6ο αιώνα ,ανάμεσα σε μαρμαρα και ψηφιδωτά, ανάμεσα σε ιλαρες λάμψεις κεριών και μυστικές εαρινές ευωδίες και αποθεστε στη χάρη του τα βάσανα και τις ελπίδες σας.

πηγή

Ο Άγιος Ισίδωρος ήταν ναύτης του βασιλικού στόλου, στα χρόνια του αυτοκράτορα Δεκίου, και καταγόταν από την Αλεξάνδρεια.

Κάποια μέρα που η μοίρα του στόλου ήταν αγκυροβολημένη στη Χίο, καταγγέλθηκε από τον κεντυρίων Ιούλιο στο Ναύαρχο Νουμέριο ότι ο Ισίδωρος είναι χριστιανός. Ο Νουμέριος δεν άργησε να ακούσει το ίδιο και από τον ίδιο τον Ισίδωρο, όταν τον προσκάλεσε να ομολογήσει. Τότε τον έδειραν σκληρά και κατόπιν τον έριξαν στη φυλακή.

Ο πατέρας του μόλις έμαθε το γεγονός αυτό, αμέσως κίνησε για τη Χίο, πολύ στενοχωρημένος, διότι ο γιος του εγκατέλειψε την πατροπαράδοτη ειδωλολατρική θρησκεία. Όταν έφθασε στη Χίο, δε δυσκολεύτηκε να δει το γιο του. Ο Ισίδωρος, μόλις αντίκρισε τον πατέρα του, με πολλή ευλάβεια και στοργή τον ασπάσθηκε συγκινημένος. Το ίδιο έκανε και ο πατέρας του, αλλά δεν άργησε να εκφράσει και τη θλίψη του γι’ αυτόν. Ο Ισίδωρος του είπε ότι μάλλον έπρεπε να χαίρεται, διότι είδε το φως που προσφέρει ο Ιησούς Χριστός. Ο πατέρας του τον παρακάλεσε θερμά να επιστρέψει στην ειδωλολατρία, αλλά ο Ισίδωρος έμεινε αμετακίνητος στην πίστη του. Τότε, οργισμένος αυτός, τον καταράστηκε και παρότρυνε το Νουμέριο να τον θανατώσει το συντομότερο. Και πράγματι, ο Ισίδωρος μετά από διάφορα βασανιστήρια αποκεφαλίσθηκε. Έτσι, επαληθεύεται ο λόγος του Κυρίου, ότι «παραδώσει εἰς θάνατον πατὴρ τέκνον» (Ματθαίου Ι’ 21). Δε θα είναι, δηλαδή, μόνο οι ξένοι εναντίον των αγωνιζομένων χριστιανών, αλλά και οι άνθρωποι του σπιτιού τους. Και θα παραδώσει στο θάνατο ο άπιστος πατέρας το πιστό παιδί του.

Το σεπτό λείψανό του το έριξαν σε φαράγγι, για να τον καταφάγουν τα όρνεα, λίγοι δε στρατιώτες φύλαγαν εκεί, μην τυχόν έλθουν οι Χριστιανοί και παραλάβουν το σώμα. Όμως, μία Χριστιανή, ονόματι Μυρόπη (+2 Δεκεμβρίου), ήλθε τη νύχτα και με την βοήθεια δύο υπηρετριών, την ώρα που οι στρατιώτες είχαν πέσει και ησύχαζαν, παρέλαβε το ιερό λείψανο, το οποίο ενταφίασε. Την επομένη, ο Νουμέριος πληροφορήθηκε ότι το λείψανο του Μάρτυρος είχε αρπαχθεί. Υπέθεσε ότι οι στρατιώτες δελεάστηκαν με χρήματα και δώρα και επέτρεψαν στους Χριστιανούς να παραλάβουν το σώμα του Αγίου. Γι’ αυτό τους φυλάκισε, ενώ παράλληλα κυκλοφόρησε την είδηση ότι θα τους φονεύσει , αν δεν του πουν σε ποιον παρέδωσαν το λείψανο. Η Μυρόπη έκρινε ότι θα ήταν άδικο να εκτελεσθούν οι στρατιώτες. Γι’ αυτό παρουσιάσθηκε στον Νουμέριο και του δήλωσε την αλήθεια. Εκείνος έδωσε εντολή να την φυλακίσουν. Μετά το μαρτύριό της, οι Χριστιανοί έθαψαν με ευλάβεια το λείψανο της Παρθενομάρτυρος κοντά στον τάφο, όπου προηγουμένως αυτή είχε αποθέσει αυτό του Αγίου Ισιδώρου.

Η ύπαρξη των Λειψάνων του Αγίου Ισιδώρου στη Χίο,μαρτυρείται ήδη κατά τον 6ο αιώνα μ.Χ.από τον αγιολόγο Γρηγόριο Τουρώνη[Επίσκοπος Τουρώνης Γρηγόριος].

Προηγουμένως, τον 5ο αιώνα,ο Άγιος Μαρκιανός, Οικονόμος της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινούπολης (+10 Ιανουαρίου), είχε μεταφέρει στη Βασιλεύουσα την Κάρα και μέρος των Λειψάνων του Μάρτυρος, τα οποία κατέθεσε σε παρεκκλήσιο του Ναού της Παναγίας στο Πέραν.

Τα υπόλοιπα Λείψανα του Μάρτυρος αφαιρέθηκαν από την Χίο το 1125,με την βοήθεια του Βενετικού Στόλου, από τον Ελληνόφωνο Λατίνο Κληρικό Cebrano Cebrani, με την ευκαιρία στρατιωτικής αποστολής στην Ανατολή του Δόγη Δομηνίκου Michiel. Την 1η Μαΐου 1356 τα Λείψανα του Μάρτυρος κατατέθηκαν σε Παρεκκλήσιο προς τιμήν του, μέσα στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Μάρκου.

Την 17η Σεπτεμβρίου 1626 η Κάρα του Αγίου κλάπηκε από την Τουρκοκρατούμενη Κωνσταντινούπολη με την βοήθεια ντόπιου Χριστιανού, ο οποίος πληρώθηκε αδρότατα από τις Βενετικές Αρχές. Η Κάρα έφθασε στη Βενετία την 1η Μαρτίου 1627 και κατατέθηκε στο Θησαυρό του Αγίου Μάρκου.

Το μοναστήρι του Αγίου Λωτ στην Ιορδανία

2026-05-14T10:18:36.167+03:00

Από τον δρα Κωνσταντίνο Δ. Πολίτη

Το Μοναστήρι του Αγίου Λωτ βρίσκεται στη νοτιοδυτική ακτή της Νεκράς Θάλασσας πάνω από τη σημερινή πόλη Σάφι (βιβλική Ζοάρα) στην Ιορδανία ήδη από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, καθώς αποτυπώνεται στον παλαιοχριστιανικό ψηφιδωτό χάρτη Μαδηβά της Ιορδανίας.

Το Μοναστήρι ανασκάφηκε την περίοδο 1988-2003 από τον δρα Κωνσταντίνο Δ. Πολίτη σε συνεργασία με το Βρετανικό Μουσείο του Λονδίνου και με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού της Ελλάδας και άλλων φορέων και ιδρυμάτων.

Κέντρο του Μοναστηριού ήταν ο ναός (Βασιλική), χτισμένος πλάι σε φυσικό σπήλαιο στο οποίο οι πρώτοι Χριστιανοί πίστευαν ότι ο Λωτ και οι κόρες του βρήκαν καταφύγιο μετά την καταστροφή των Σοδόμων (Γένεσις 19).

Ο ναός κοσμείται από πέντε ψηφιδωτά δάπεδα που χρονολογούνται στα 572/3, 605/7 και 691 με παλαιοχριστιανικές επιγραφές στα ελληνικά. Ο χώρος ταυτίστηκε με το Μοναστήρι του Αγίου Λωτ από τρεις λίθινες επιγραφές που επικαλούνται τον Άγιο. Η θέση κατοικήθηκε έως τον 8ο και τον 9ο αιώνα υποδηλώνοντας τη συνεχή λατρεία του Λωτ από Χριστιανούς και Μουσουλμάνους.

Το 1995 η περιοχή ανακηρύχθηκε Άγιος Τόπος του Ισλάμ (μακάμ) από την Α.Μ. αείμνηστο βασιλιά Χουσεΐν της Ιορδανίας ενώ η θέση είναι υποψήφια για ένταξη στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η ιορδανική κυβέρνηση στηρίζει τη διατήρηση και την ανάπτυξη του τουρισμού της περιοχής με αποκορύφωμα την κατασκευή μουσείου το 2006.

Το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδας έχει χρηματοδοτήσει μέχρι και φέτος τη συντήρηση των ψηφιδωτών δαπέδων τόσο κατά χώραν (in situ) όσο και στο εργαστήριο συντήρησης και στους εκθεσιακούς χώρους του νέου μουσείου.

πηγή

Ο Διονύσιος της Κολιτσούς – μαρτυρία

2026-05-14T10:06:56.198+03:00

Η Εκκλησία μας πρόσφατα αγιοκατέταξε τον Ρουμάνο ασκητή του Αγίου όρους όσιο Διονύσιο της σκήτης Κολιτσούς. Ο όσιος τα τελευταία χρόνια της ζωής του σήκωσε και τον σταυρό της τυφλότητας και ήταν γενικότερα γνωστός για τα αγιοπνευματικά χαρίσματα και την ευγένειά του. Ο γλυκός αυτός άνθρωπος κέρδιζε άμεσα όποιον τον γνώριζε από κοντά και στήριξε πνευματικά πολλούς μοναχούς και λαϊκούς. Η Λάρισα έχει την ευλογία να φιλοξενεί εδώ και λίγες μέρες απότμημα τιμίου λειψάνου του οσίου, το οποίο και θα παραμείνει μόνιμα στον ιερό ναό της Ζωοδόχου Πηγής της θεσσαλικής πρωτεύουσας.

Η πρόνοια του Θεού έφερε τα βήματά μου προ ετών κοντά στον όσιο αυτόν γέροντα. Η σκήτη Κολιτσού βρίσκεται κοντά στο Βατοπαίδι και έτσι, επισκεπτόμενος το μοναστήρι, άδραξα την ευκαιρία να πεταχτώ μέχρι τον γέροντα μαζί με έναν πνευματικό αδελφό. Το πρώτο που θυμάμαι να μου έκανε εντύπωση ήταν η λιτότητα και η ασκητικότητα που απέπνεε το Κελλί της συνοδείας του οσίου. Η χαρισματική αυτή απλότητα και κατά Χριστόν πτωχεία δύσκολα απαντάται σήμερα στον Άθω, δυστυχώς…

Δεν καθίσαμε πολύ ώρα με τον άγιο. Εκείνο που χαράχτηκε στη μνήμη μου είναι η βαθιά και απόλυτη πίστη του Αγίου. Σε ερώτηση του φίλου μου για ένα προσωπικό θέμα, ο όσιος απάντησε με αφοπλιστική απλότητα και σιγουριά:

“Αφού προσευχήθηκες γι’ αυτό στον Κύριο, γιατί να μη στο δώσει;”.

Μπορεί να φαίνεται μια πρόχειρη απάντηση, ωστόσο κρύβει το μυστήριο της πίστης των αγίων, η οποία μετακινεί και βουνά, αν χρειαστεί. Είναι αυτό ακριβώς που γράφει ο άγιος Ιάκωβος στην Καθολική επιστολή του: “Μηδέν διακρινόμενοι”.

Ο όσιος Διονύσιος πρόσφατα κατεγράφη στο επίσημο αγιολόγιο της Ορθοδοξίας. Ο αγιοτόκος Άθως δεν παύει να μεταβάλει τους συνηθισμένους, καθημερινούς και αμαρτωλούς ανθρώπους σε εικόνες Χριστού, σε χριστομόρφους, σε θεούς κατά Χάριν. Και αυτοί πρεσβεύουν για μας στον Κύριο αδιαλείπτως και ιδιαίτερα όταν τους επικαλούμαστε στην προσευχή μας. Όσιε Διονύσιε, πρέσβευε υπέρ των συμμοναστών σου και του σύμπαντος κόσμου. Αμήν!

Κ.Ν...13/5/2026

πηγή

«ΜΑΜΑ, ΜΠΑΜΠΑ, ΑΥΤΟΣ Ο ΚΟΣΜΟΣ…»

2026-05-14T00:26:30.978+03:00

Κάποτε στην Ελλάδα τα παιδιά μεγάλωναν ακούγοντας πως «η ζωή είναι δύσκολη». Πως πρέπει να αντέχουν. Να σφίγγουν τα δόντια. Να μη λυγίζουν.
Κι ίσως αυτό να ήταν κάποτε απαραίτητο για έναν λαό που πέρασε πολέμους, φτώχεια, ξεριζωμούς, εμφυλίους, μετανάστευση και διαρκή ανασφάλεια. Μόνο που κάθε συλλογικό τραύμα αφήνει πίσω του και έναν αόρατο τρόπο να μεγαλώνεις παιδιά.

Έναν τρόπο -που μολύνεται από τις απάνθρωπες ιδέες του νεοφιλελευθερισμού και του the sky is the limit- όπου η αξία συνδέεται με την επίδοση. Με την επιβίωση. Με το «να τα καταφέρεις». Με το να μη μείνεις πίσω.
Και κάπως έτσι πολλά παιδιά μεγαλώνουν κουβαλώντας μέσα τους έναν παράξενο τρόμο: πως αν δεν ανταποκριθούν, αν δεν πετύχουν, αν δεν αντέξουν, τότε ίσως δεν χωρούν αρκετά μέσα στον κόσμο.

Γι’ αυτό και η φράση «Μαμά, μπαμπά, αυτός ο κόσμος…» -που γράφει η μικρή στο σημείωμα που άφησε στους γονείς της- ραγίζει τόσο βαθιά την ψυχή. Γιατί μοιάζει σαν η κραυγή ενός παιδιού που κουράστηκε να προσπαθεί να επιβιώσει μέσα σε μια πραγματικότητα που του φάνηκε υπερβολικά βαριά για την εύθραυστη καρδιά του.

Και ίσως το πιο τραγικό είναι πως αυτά τα παιδιά δεν μεγαλώνουν απαραίτητα χωρίς αγάπη. Μεγαλώνουν συχνά μέσα σε οικογένειες που τα αγαπούν βαθιά - αλλά κουβαλούν κι εκείνες τη δική τους εξάντληση, τη δική τους ματαιωμένη ζωή, τη δική τους ανομολόγητη αγωνία επιβίωσης.

Γιατί η Ελλάδα των τελευταίων δεκαετιών έγινε σιγά σιγά μια χώρα όπου όλο και περισσότεροι άνθρωποι ζουν χωρίς πραγματική προοπτική ζωής. Μια χώρα όπου η εργασία εξαντλεί, η ανασφάλεια μονιμοποιείται, η νεότητα βιώνεται σαν διαρκής αγώνας επιβίωσης, το μέλλον μοιάζει στενό και δίχως νόημα,η αξιοπρέπεια συχνά συνθλίβεται και η χαρά μοιάζει, όλο πιο πολύ, μια ενοχική πολυτέλεια.

Κι έτσι τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα σε σπίτια όπου οι μεγάλοι μπορεί να μην λένε πάντα με λόγια ότι φοβούνται, αλλά το σώμα τους το φωνάζει καθημερινά. Το άγχος. Η κόπωση. Η κατάθλιψη.Η οικονομική ασφυξία. Η σιωπηλή παραίτηση. Η απονοηματοδοτημένη "ζωή".

Και τότε ακόμη και οι Πανελλήνιες παύουν να είναι απλώς εξετάσεις. Γίνονται μια υπαρξιακή δοκιμασία αξίας. Σαν να κρίνεται εκεί όχι μόνο το μέλλον, αλλά το δικαίωμα του παιδιού να αισθάνεται πως θα μπορέσει κάποτε να ζήσει μια ζωή αξιοβίωτη. Και χρειάζεται να το πούμε: χιλιάδες παιδιά βρίσκονται σε ψυχοφαρμακευτική αγωγή για να ανταπεξέλθουν.

Κι ίσως εκεί βρίσκεται ένα από τα πιο βαθιά ελληνικά τραύματα της εποχής μας: ότι μεγαλώνουμε παιδιά σε μια κοινωνία όπου πολλοί ενήλικες έχουν ήδη χάσει την πίστη ότι η ζωή μπορεί πραγματικά να ανθίσει. Την ίδια στιγμή που οι "άριστοι" που παρασιτούν στο κοινωνικό σώμα "πουλάνε μούρη" επιτυχίας.
Και το παιδί το αισθάνεται αυτό. Το αισθάνεται ακόμη κι όταν δεν λέγεται. Το αισθάνεται όταν βλέπει γονείς εξαντλημένους, νέους ανθρώπους χωρίς ελπίδα, σχέσεις διαλυμένες από την πίεση, ανθρώπους να επιβιώνουν χωρίς να ζουν πραγματικά.

Γι’ αυτό ίσως το ερώτημα δεν είναι πώς θα «αντέξουν» περισσότερο τα παιδιά μας. Αλλά πώς θα ξαναφτιάξουμε μια κοινωνία όπου η ζωή θα αξίζει να τη ζει κανείς. Μια κοινωνία όπου ένα παιδί δεν θα αισθάνεται στα δεκαεπτά του πως ο κόσμος είναι ήδη πιο βαρύς από την ψυχή του.

Και η πρώτη προϋπόθεση γι' αυτό είναι η επείγουσα απαλλαγή από τους χρόνιους παρασιτικούς μολυντές του συλλογικού μας σώματος

Αντώνης Ανδρουλιδάκης

Η «ιστορική τοιχογραφία» του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου - Πολιούχου Θεσσαλονίκης

2026-05-13T22:52:15.008+03:00

Ιστορική, εικονογραφική και ερμηνευτική προσέγγιση

Η λεγόμενη «ιστορική τοιχογραφία» του ναού του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης αποτελεί ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα, αλλά και δυσχερέστερα ερμηνευτικά ζητήματα της μνημειακής ζωγραφικής του ναού. Το σωζόμενο ζωγραφικό σύνολο αποκαλύφθηκε μετά την πυρκαγιά του 1917, όταν οι έρευνες στον ναό έφεραν στο φως ψηφιδωτά και τοιχογραφίες που έως τότε καλύπτονταν από νεότερα επιχρίσματα.[1] Η τοιχογραφία βρισκόταν στον νότιο τοίχο του ναού, σε θέση που δεν ανήκε στον αρχικό εικονογραφικό διάκοσμο του 5ου αιώνα, αλλά σχετιζόταν με μεταγενέστερη οικοδομική φάση του μνημείου.[2]

Ο καθηγητής Αριστοτέλης Μέντζος, εξετάζοντας συνδυαστικά τα αρχαιολογικά, τεχνοτροπικά και ιστορικά στοιχεία, απορρίπτει τη χρονολόγηση της σύνθεσης στον 7ο αιώνα και θεωρεί πιθανότερη την εκτέλεσή της μεταξύ του δευτέρου μισού του 9ου και των μέσων του 10ου αιώνα.[7] Η θέση αυτή στηρίζεται τόσο στη μορφολογία και την τεχνοτροπία της παράστασης όσο και στη σχέση της με τις οικοδομικές φάσεις του ναού. Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρατήρηση ότι η τοιχογραφία δεν μπορεί να αποσπασθεί από τις μεταγενέστερες επεμβάσεις στον νότιο τοίχο, ιδίως από τη διαμόρφωση του χώρου που επέτρεψε την ανάπτυξη της σύνθεσης.[8]

Ως προς την ταύτιση του αυτοκράτορα, ο Αριστοτέλης Μέντζος θεωρεί πιθανότερη την απόδοση της μορφής στον Λέοντα ΣΤ΄ τον Σοφό. Η άποψη αυτή στηρίζεται, μεταξύ άλλων, στη σύγκριση με το ψηφιδωτό της Βασιλείου Πύλης της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως, όπου εικονίζεται γονυπετής αυτοκράτορας ενώπιον του Χριστού.[9]

Η σύγκριση δεν αφορά μόνο εξωτερικές ομοιότητες, αλλά ευρύτερα στοιχεία της αυτοκρατορικής εικονογραφίας και της επίσημης βυζαντινής τελετουργίας. Παράλληλα, η ενδυμασία του έφιππου αυτοκράτορα της τοιχογραφίας παρουσιάζει χαρακτηριστικά που μπορούν να συσχετισθούν με τις περιγραφές της βασιλικής ενδυμασίας στα Περί Βασιλείου Τάξεως.[10]

Η σύνδεση της παράστασης με τον Λέοντα ΣΤ΄ οδηγεί τον καθηγητή Μέντζο στην ερμηνεία της τοιχογραφίας μέσα στο ιστορικό πλαίσιο της Θεσσαλονίκης μετά τη σαρακηνική επιδρομή του 904. Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, η τοιχογραφία δεν αποδίδει κατ’ ανάγκην αυτοπρόσωπη επίσκεψη του αυτοκράτορα στην πόλη, αλλά λειτουργεί ως μνημειακή εικόνα αυτοκρατορικής μέριμνας, προστασίας και αποκατάστασης.[11] Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη, διότι επιτρέπει την ερμηνεία της παράστασης χωρίς να απαιτείται ιστορικά βεβαιωμένη αυτοκρατορική παρουσία στη Θεσσαλονίκη.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δεξιά σκηνή, όπου αποδίδεται το εσωτερικό βασιλικής. Η επιγραφή «Η ΑΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ Η ΕΝ ΤΩ ΣΤΑΔΙΩ» προκάλεσε ποικίλες συζητήσεις ως προς την ταύτιση του ναού. Παλαιότερες απόψεις συνέδεσαν τη σκηνή είτε με τον ναό του Αγίου Δημητρίου είτε με άλλο ναό της Θεσσαλονίκης. Ο Αριστοτέλης Μέντζος εξετάζει με επιφύλαξη τις σχετικές προτάσεις και επισημαίνει ότι η παράσταση πρέπει να ερμηνευθεί μέσα στο συνολικό εικονογραφικό πρόγραμμα της τοιχογραφίας και όχι απομονωμένα.[12] Καθοριστικής σημασίας δεν είναι μόνο η αναγνώριση ενός συγκεκριμένου αρχιτεκτονικού μνημείου, αλλά κυρίως η προβολή της σχέσης του αυτοκράτορα με την πόλη, την Εκκλησία και τη σωτηρία της Θεσσαλονίκης.

Η μελέτη του καθηγητού Μέντζου παρουσιάζει ιδιαίτερη σημασία, διότι αποφεύγει κατηγορηματικές διατυπώσεις εκεί όπου τα δεδομένα παραμένουν αποσπασματικά ή αβέβαια. Οι μεταγενέστερες επεμβάσεις στον ναό, οι απώλειες της ζωγραφικής επιφάνειας και οι δυσχέρειες ασφαλούς χρονολόγησης καθιστούν αναγκαία την προσεκτική αξιολόγηση όλων των διαθέσιμων στοιχείων. Παρά ταύτα, η συνδυαστική εξέταση των τεχνοτροπικών, αρχαιολογικών και ιστορικών δεδομένων οδηγεί σε ένα συνεκτικό συμπέρασμα: η τοιχογραφία αποτελεί μνημειακή σύνθεση με σαφή ιστορικό χαρακτήρα, η οποία πιθανότατα σχετίζεται με την ανάκαμψη της Θεσσαλονίκης μετά τη σαρακηνική επιδρομή του 904 και με την προβολή της αυτοκρατορικής προστασίας υπό τον Λέοντα ΣΤ΄.[13]
Συνεπώς, η «ιστορική τοιχογραφία» του Αγίου Δημητρίου δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως απλή αφηγηματική σκηνή ούτε ως εικονογραφική αναπαράσταση ενός μεμονωμένου γεγονότος. Πρόκειται για σύνθεση με σύνθετο ιδεολογικό και ιστορικό περιεχόμενο, στην οποία η αυτοκρατορική εξουσία, η πόλη της Θεσσαλονίκης και ο ιερός χώρος του Αγίου Δημητρίου συνδέονται σε ένα ενιαίο εικαστικό και μνημονικό σχήμα. Η τοιχογραφία προβάλλει τη σχέση της πόλης με τον αυτοκράτορα και, ταυτόχρονα, εντάσσει τη μνήμη της ιστορικής δοκιμασίας στο ιερό περιβάλλον του σημαντικότερου προσκυνήματος της Θεσσαλονίκης.

Παραπομπές
[1] Αρ. Μέντζος, «Η “ιστορική τοιχογραφία” του ναού του αγίου Δημητρίου», Μακεδονικά 34/1 (2004), σ. 209.
[2] Ό.π., σ. 209–210.
[3] Ό.π., σ. 210–211.
[4] Γ. και Μ. Σωτηρίου, Η βασιλική του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης, Αθήνα 1952, σ. 207–209· βλ. και Αρ. Μέντζος, ό.π., σ. 210–211.
[5] A. Vasiliev, «L’entrée triomphale de l’empereur Justinien II à Thessalonique en 688», Miscellanea G. de Jerphanion, OCP 13 (1947), σ. 355–368· Αρ. Μέντζος, ό.π., σ. 211.
[6] Αρ. Μέντζος, ό.π., σ. 211–213.
[7] Ό.π., σ. 215–216.
[8] Ό.π., σ. 216–218.
[9] Ό.π., σ. 219–220.
[10] Ό.π., σ. 219.
[11] Ό.π., σ. 220–222.
[12] Ό.π., σ. 210–214.
[13] Ό.π., σ. 222.
ΚΕΙΜΕΝΟ μελέτης:
Γραφείο Αναδείξεως και Προβολής των Ιερών Προσκυνημάτων της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης
Πηγή φωτογραφιών:
Στέφανος Πασβάντης

Γιατί ο Χριστός είπε «Πίετε εξ’ αυτού πάντες» και δεν είπε και «Λάβετε φάγετε πάντες»

2026-05-13T19:48:32.707+03:00

Σε κάθε Θεία Λειτουργία, κατά την Αγία Αναφορά, ο ιερέας, ευχαριστεί ιδιαιτέρα τον Θεό για την έλευση του Υιού του στον κόσμο, αλλά και για την παράδοση του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας.
Διηγείται μάλιστα και τα σχετικά με τον Μυστικό Δείπνο, επαναλαμβάνοντας τα ίδια λόγια του Κυρίου(Μτθ 26, 26-28) :
«…λάβετε φάγετε· τοῦτό ἐστι τό σῶμά μου…»
και «…πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες· τοῦτο γάρ ἐστι τό αἷμά μου…»

Κάποια στιγμή, βρέθηκαν κάποιοι «ευσεβείς» -ικανοί χειριστές της γλώσσας- και διαπίστωσαν ένα λάθος στη διατύπωση αυτών των λόγων και μάλιστα πρότειναν την «διόρθωσή τους».
Γιατί, έλεγαν, δε γίνεται ο Κύριος να είπε για το μεν Σώμα Του, «Λάβετε φάγετε», έτσι αορίστως (δηλαδή ούτε πόσοι,ούτε ποιοί), και αμέσως μετά, να λέει για το Αίμα Του, «Πίετε εξ αυτού πάντες», προτρέποντας άπαντες να πιουν από τους παρόντες στον Μυστικό Δείπνο.
Πρότειναν, λοιπόν, είτε να απαλειφθεί εντελώς η λέξη «πάντες» από τη δεύτερη φράση, είτε να προστεθεί η ίδια λέξη και στην πρώτη φράση, και έτσι να υπάρξει «διόρθωση».

Όμως, υπήρχε περίπτωση να κάνει λάθος ο Κύριος, στην διατύπωση αυτή των λόγων Του; Ασφαλώς και όχι.
Γνώριζε πολύ καλά, ότι όλοι οι παριστάμενοι στον Μυστικό Δείπνο θα έπιναν από το Ποτήριο που τους έδωσε, αλλά δεν θα έτρωγαν όλοι.

Γιατί, ο Ιούδας τον άρτο δεν τον έφαγε, λένε οι ερμηνευτές, αλλά τον έκρυψε, (ή έφαγε μέρος και έκρυψε τον υπόλοιπο),για να τον δείξει στους Σταυρωτές Του ως αποδεικτικό στοιχείο και να τους πει: Ορίστε, κοιτάξτε, Αυτός λέει ότι αυτό το ψωμί είναι το Σώμα Του πράγμα που σημαίνει ότι είναι δεισιδαίμων, πλάνος, παραβάτης του Νόμου.
Όμως τον οίνον, δεν μπορούσε να τον κρύψει ούτε να τον πάρει μαζί του, επομένως ήπιε αναγκαστικά.
Να λοιπόν, για ποιο λόγο ο Κύριος δεν είπε το «όλοι» για τον άρτο ενώ το είπε μόνο για το ποτήριο.

Συναξαριστής υπό Ματθαίου Λάγγη, τόμος 13

πηγή

Μια ιστορική φωτογραφία[1933] από τα εγκαίνια του Ιερού Ναού των Αγίων Πάντων Πάρου.

2026-05-13T14:28:44.309+03:00

Μια ιστορική φωτογραφία του έτους 1933 από τα εγκαίνια του Ιερού Ναού των Αγίων Πάντων στην υψηλότερη κορυφή της Πάρου.Ο τότε Μητροπολίτης Παροναξίας Ιερόθεος κρατάει τα άγια λείψανα στο ύψος της κεφαλής του όπως προβλέπεται από την τάξη της Εκκλησίας μας.Δεξιά διακρίνεται ο ηγούμενος της Ιεράς Μονής Λογγοβάρδας,όσιος Φιλόθεος Ζερβάκος,που είναι και ο κτήτορας του Ναού των Αγίων Πάντων.

Χάρηκα πολύ που βρήκα αυτό τον θησαυρό που μας μεταφέρει σε μια άλλη εποχή κατά την οποία η Πίστη και η ευλάβεια των ανθρώπων ήταν ασύγκριτα μεγαλύτερη από αυτήν της εποχής μας.Βλέπουμε πλήθος πιστών από τους οποίους φυσικά οι περισσότεροι ανέβηκαν στην δύσβατη τότε κορυφή με τα πόδια και οι πιό τυχεροί με τα υποζύγια.

Ανέβηκαν όμως και το χάρηκαν ιδιαίτερα αφού τα εγκαίνια σημαίνουν ότι ολοκληρώθηκε μία μεγάλη προσπάθεια κόπων, μόχθων και θυσιών και ένας νέος Ναός παραδίδεται στην κοινή λατρεία και θα δεσπόζει στους αιώνες στην κορυφή αυτή.

Ο άγιος Γέροντας όσες φορές είχε ανάγκη από περισυλλογή και εντονότερη προσευχή,ανέβαινε εκεί και προσευχόταν ώρες ατέλειωτες.Αυτό το λέω μετά λόγου γνώσεως επειδή με κάλεσε πολλές φορές στις ολονύχτιες αγρυπνίες που έκανε.
Σαν να ακούω και τώρα την φωνή του :

-Γιώργη,πήγαινε να ξεκουράσεις γιατί είσαι μικρός και δεν έχεις συνηθίσει στις ολονυχτίες.

Σε λίγο όμως με φώναζε και πάλι και εγώ του έκανα μία παρακοή.Δεν πήγαινα στο κρεβάτι μου να ξαπλώσω αλλά τον έβλεπα κρυφά από το παράθυρο να κάνει ατέλειωτες με μετάνοιες με λυγμούς μπροστά στην Ωραία Πύλη.
Όταν έβγαινε ο ήλιος κοιμόταν πια για δύο ώρες μόνον….

ΠΗΓΗ

ΑΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΠΡΩΤΟΨΑΛΤΗΣ-Το αηδόνι του Αγ.Όρους(και ένα ανέκδοτο Χερουβεικό)

2026-05-13T11:49:40.140+03:00

Η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, κατά τη συνεδρίασή της στις 18 Οκτωβρίου 2025, προχώρησε στην αγιοκατάταξη του Μοναχού Νεκταρίου (Κρέτσου) του Προδρομίτου, ο οποίος ήταν γνωστός και ως «Βλάχος» (λόγω καταγωγής) ή «Πρωτοψάλτης».

Σύμφωνα με το σχετικό ανακοινωθέν του Οικουμενικού Πατριαρχείου: «Τό Ἱερόν Σῶμα ἀπεφάσισεν ὁμοφώνως, κατόπιν αἰτήματος τοῦ Μακ. Πατριάρχου Ρουμανίας κ. Δανιήλ, τήν κατάταξιν εἰς τό ἁγιολόγιον τῆς Ἐκκλησίας τῶν ἐν Ἄθωνι ἀσκησάντων ὁσιακῆς βιοτῆς Ἱερομονάχου Νήφωνος Ionescu Προδρομίτου (1799-1899) καί Μοναχοῦ Νεκταρίου Cretu (Πρωτοψάλτου) (1804-1899)».

Στην αγιορείτικη σκήτη του Τιμίου Προδρόμου έζησαν μοναχοί με διάφορα χαρίσματα.Άλλοι είχαν πύρινη προσευχή,άλλοι ήταν νηστευτές,άλλοι ασχολούνταν με την καλλιγραφία,την αγιογραφία,την ψαλτική.
Ανάμεσά τους έλαμψε ο μοναχός Νεκτάριος ο μεγάλος πρωτοψάλτης.

Ο Νικολάε Κρέτσου(μετέπειτα μοναχός Νεκτάριος)γεννήθηκε στο Χούσι της Ρουμανίας το 1808.Προερχόνταν από μια πολυμελής πιστή οικογένεια ο μεγαλύτερος από τους οποίους ήταν ήδη μοναχός στη Μονή Τσιολάνου με το όνομα Αθανάσιος.Το 1840-1842 έμαθε τυπικό και ψαλτική κοντά στον επίσκοπο Σοφρώνιο.Για πολυ καιρό έψαλλε σε μια εκκλησία στο Γκαλάτσι ενώ αργότερα τον βρίσκουμε ρασοφόρο σην Μονή Τσιολάνου μαζί με τον μεγάλο του αδελφό.
Αυτά τα δύο αδέλφια είχαν τον πόθο να μονάσουν στο Άγιον Όρος.

Ταξίδεψαν στην Ελλάδα και στα Ιεροσόλυμα αλλά ο ρασοφόρος τότε Νικόλαος δεν έγινε δεκτός στο Άγ.Όρος.Γύρισαν στην Ρουμανία στην φημισμένη Μονή Νεάμτς όπου ο ηγούμενος Νεονίλος τον έκανε μοναχό με το όνομα Νεκτάριος.

Στην πολυάριθμη συνοδεία των 600 μοναχών της Μονής Νεάμτς ο Νεκτάριος ήταν γνωστός ως το αηδόνι του Νεάμτς και της Μολδαβίας.Αρχιερείς και αρχιμανδρίτες,μοναχοί και δόκιμοι,πλούσιοι και φτωχοί όλοι ήθελαν να τον ακούσουν να ψάλλει

Ο πόθος του όμως να πάει στο Άγιο Όρος δεν είχε σβήσει.Μάζι με τον αδελφό του έφυγαν για το περιβόλι της Παναγίας όπου και εγκαταστάθηκαν το 1845.Αγόρασαν ένα μικρό κελί στη Βίγλα .Μετά από 17 χρόνια ερημικής ζωής ο π.Νεκτάριος έγινε μέλος της αδελφότητας της Σκήτης Τιμίου Προδρόμου της οποίας θεωρείται συνκτήτορας.

Το διακόνημά του ήταν η ψαλτική.Αγαπούσε πολύ τις ακολουθίες και την προσευχή.Η φωνή του μπήκε στην παράδοση του Αγίου Όρους.
Στον καιρό του αλλά και τώρα ο μεγάλος Ρουμάνος ψάλτης ονομάζονταν:Νέος Κουκουζέλης,ο δεύτερος Κουκουζέλης,
Μουσικολογιώτατος,πρωτοψάλτης Νεκτάριος ο Αγιοπολίτης,το αηδόνι του Αγ.Όρους.

Είχε μια ασυνήθιστη φωνητική αντοχή και η φωνή του ανέβαινε τρεις οκτάβες.
Κατά την αθωνική παράδοση ο Νεκτάριος προσκαλούνταν συχνά να ψάλλει σε διάφορες πανηγύρεις.Χωρίς ίχνος υπερηφάνειας πήγαινε για να ψάλλει εις δόξαν Θεού.

Όταν δεν έψελνε είχε πάντοτε τα μάτια του στραμμένα προς τα κάτω και προσευχόνταν.Ανάμεσα στους μαθητές του βρίσκουμε μοναχούς από την Σίμωνος Πέτρα,την Μ.Λαύρα,την Ιβήρων,την Αγ.Παύλου,την Προδρόμου.Στην τελευταία υπήρχε μουσικό σχολείο με 70 μαθητές-μοναχούςΗ φήμη του είχε φτάσει μακρυά και επειδή κάποιοι τον φθόνησαν λέγεται ότι προσπάθησαν να τον δηλητηριάσουν.

Ο μοναχός Νεκτάριος είχε μεγάλη ευλάβεια προς την Παναγία η οποία τον βοήθησε σε διάφορες δύσκολες περιστάσεις της ζωής του.

Μια μέρα ενώ καθόνταν στο κελί του και συνέθετε ένα στιχηρό προς τιμήν της Παναγίας,ένας τρομακτικός δαίμονας με μορφή ανθρώπου τον έπιασε από τα χέρια και τα ρούχα και τον έσυρε πάνω στις πέτρες 2 χιλιόμετρα μέχρι τη θάλασσα όπου προσπαθούσε να τον πνίξει.Ο γέροντας Νεκτάριος επικαλέστηκε την Παναγία και εκείνη εμφανίστηκε με την μορφή της Προδρομίτισσας.Ο δαίμονας εξαφανίστηκε και μετά από 1 ώρα τον βρήκε ο υποτακτικός του ημιλυπόθυμο,τον πήρε στο κελί του και έγινε καλά
Πολλές από τις μουσικές του δημιουργίες και μεταφράσεις βρίσκονται σήμερα στις βιβλιοθήκες των μονών Ξενοφώντος,Αγ.Παντελεήμονος,Γρηγορίου,Αγ.Παύλου,Τιμίου Προδρόμου,περίμενοντας την δημοσιοποιησή τους.Εκοιμήθη το 1899.

proskynitis.blogspot.

Arh.Ioanichie Balan-Patericul Romanesc

περιοδικό ''Candela Moldovei''

Επιπλέον διαβάζουμε στο fosfanariou:
Ο σπουδαίος λογοτέχνης Αλέξανδρος Μωραϊτίδης γράφει περί του νέου αγίου ότι πηγαίνουν οι προσκυνητές στη σκήτη «ν’ ακούσουν την αηδόφωνον μελωδίαν του περίφημου Βλάχου, του Νεκταρίου, του πρώτου μουσικοδιδάσκαλου του Αγίου Όρους, όστις όμως γηράσας και τυφλωθείς, έπαυσε προ χρόνων να ψάλλη, προ τεσσάρων δε μηνών εκοιμήθη εν Κυρίω, αφ’ ου επί πεντηκονταετίαν όλην διέδωσε την βυζαντινήν μούσαν εις τας μονάς και ιδίως εις την Λαύραν, την ημίσειαν ώραν απέχουσαν, όπου όλοι σχεδόν οι μοναχοί, από του Προηγουμένου κ. Κοσμά του Γέροντος μέχρι και των νεωτέρων υποτακτικών, γνωρίζουσι την εκκλησιαστικήν μουσικήν, υπό τον Βλάχον μαθητευθέντες».

Μέλη του Νεκταρίου Βλάχου συμπεριλήφθηκαν σε διάφορες νεώτερες Μουσικές Ανθολογίες. Όμως, το 2018 εκδόθηκε από τον μουσικολογιώτατο ιερομόναχο Αντίπα, Γέροντα του Ιερού Ιβηριτικού Κελλίου Αγίας Άννης Καρεών Αγίου Όρους, η Συλλογή Ασμάτων Νεκταρίου Μοναχού Βλάχου, Βιογραφία – Μουσικά Κείμενα.

Δημοσιεύουμε Εδώ, με την ευγενική παραχώρηση του Γέροντος Αντίπα, από το χειρόγραφο του αγίου, ένα ανέκδοτο χερουβικό σε ήχο δ’ (λέγετο).

Οταν δύο άνθρωποι τσακώνονται, ἀφῆστε τους καί μήν "πολυσκανδαλίζεστε".

2026-05-13T11:11:46.529+03:00

Οταν δύο άνθρωποι τσακώνονται, ἀφῆστε τους καὶ μὴν "πολυσκανδαλίζεστε". Ἐξομολογοῦνται φωναχτὰ τὶς περισσότερες φορές! Αὐτὸ εἶναι ὁ τσακωμός.

π.Ἀνανίας Κουστένης.

πηγή

Οχύρωσε την ψυχή σου με τον Τίμιο Σταυρό

2026-05-13T10:52:22.227+03:00

πηγή

Φίλησε το σταυρό σου πρωί και βράδυ,μην τον φοράς σαν σε κρεμάστρα...

2026-05-13T09:47:42.982+03:00

Πιστέψτε στην Πρόνοια του Θεού!
Φίλησε το σταυρό σου πρωί και βράδυ,μην τον φοράς σαν σε κρεμάστρα...
Ο Χριστός άφησε Φως και Αγάπη στον Σταυρό.
Από τον Σταυρό πηγάζουν ακτίνες Ευλογημένου Φωτός και Αγάπης.
Εισπνεύστε αυτές τις ακτίνες, περνούν αόρατα στην ψυχή,υπό την επίδραση αυτών των ευεργετικών ακτίνων, ένας άνθρωπος γίνεται ευσεβής.

Φιλώντας τον Σταυρό,προσευχηθείτε για τους αμαρτωλούς:
μέθυσους, πόρνους και άλλους που γνωρίζετε.
Μέσω των προσευχών σας θα βελτιωθούν και θα είναι καλά, γιατί η καρδιά δίνει το μήνυμα στην καρδιά.
Ο Κύριος μας αγαπά όλους.Υπέφερε για όλους για χάρη της Αγάπης και πρέπει να αγαπάμε όλους για χάρη Του, ακόμα και τους εχθρούς μας.
Φιλώντας τον Σταυρό, διάβασε την προσευχή:
«Ρίξε, Κύριε μου, μια σταγόνα του Αγίου Σου Αίματος στην καρδιά μου,
ξεραμένη από πάθη και αμαρτίες, και ακαθαρσίες ψυχής και σώματος. Αμήν.
Με την αγάπη Σου, σώσε εμένα και τους συγγενείς μου και όσους γνωρίζω...».

+ Στάρετς Σάββα Οσταπένκο του Πσκωφ

Το «Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους» δεν προηγείται χρονικά του «Πιστεύω». Το γεννά.

2026-05-12T20:08:00.000+03:00

Καταλαβαίνουμε πραγματικά, όσοι στεκόμαστε μέσα στον ναό εκείνη τη στιγμή, τι ζητά ο λειτουργός όταν εκφωνεί :«Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους, ἵνα ἐν ὁμονοίᾳ ὁμολογήσωμεν»;

Καταλαβαίνουμε ότι η Εκκλησία, λίγο πριν από το Σύμβολον της Πίστεως, μας εισάγει στο ίδιο το μυστήριο της εκκλησιαστικής υπάρξεως; Ότι εδώ η ομολογία της πίστεως δεν νοείται ως ατομική διανοητική κατάφαση σε δογματικές αλήθειες;

Δεν λέγεται το «Πιστεύω» από μεμονωμένες συνειδήσεις που απλώς συμπίπτουν ιδεολογικά. Η Εκκλησία απαιτεί πρώτα την ειρήνη, πρώτα τη συμφιλίωση, πρώτα την κοινωνία των προσώπων. Και μόνο τότε επιτρέπει την κοινή ομολογία του Τριαδικού Θεού.
Το «Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους» δεν προηγείται χρονικά του «Πιστεύω».Το γεννά.
Γι’ αυτό και στη λειτουργική παράδοση της αρχαίας Εκκλησίας η στιγμή αυτή δεν ήταν αφηρημένη ή συμβολική.

Στη Θεία Λειτουργία του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου διασώζεται η εκφώνηση: «Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους, ἵνα ἐν ὁμονοίᾳ ὁμολογήσωμεν».

Στη Θεία Λειτουργία όμως του Αγίου Μάρκου, στην Αλεξανδρινή παράδοση, διασώζεται ακόμη πιο καθαρά η πράξη που αντιστοιχεί σε αυτή την προτροπή: ο ασπασμός της ειρήνης, το «ἀσπασώμεθα ἀλλήλους ἐν φιλήματι ἁγίῳ, μή ἐν δόλῳ, μή ἐν ὑποκρίσει… ἐν τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης καί τῆς ἀγάπης».

Εδώ η Εκκλησία φανερώνει μια ολόκληρη ανθρωπολογία.Η αγάπη δεν είναι εσωτερικό συναίσθημα.Είναι σωματική πράξη.Η ειρήνη είναι εκκλησιαστικό γεγονός.Το σώμα εισέρχεται στην ομολογία πριν ακόμη μιλήσει το στόμα.

Πριν από περίπου τριάντα χρόνια, στην Οξφόρδη, σε Θεία Λειτουργία με προεξάρχοντα τον Κάλλιστο Γουέαρ, έζησα αυτή τη στιγμή ως ζώσα εμπειρία της Εκκλησίας. Λίγο πριν από το «Πιστεύω» υπήρξε ο κανονικός ασπασμός της ειρήνης. Φίλημα. Οι άνδρες με τους άνδρες, οι γυναίκες με τις γυναίκες. Και τότε κατάλαβα ξαφνικά πως ακόμη και πράγματα που σήμερα αντιμετωπίζουμε απλουστευτικά ή ειρωνικά όπως ο παραδοσιακός χωρισμός των θέσεων ανδρών και γυναικών μέσα στον ναό, δεν γεννήθηκαν γιατί συνδέονταν οργανικά και με αυτή τη λειτουργική πράξη.
Ο ναός είχε χωρική μνήμη του ασπασμού.
Η Εκκλησία οργάνωνε τον χώρο της ώστε η ειρήνη να μπορεί να δοθεί πραγματικά, χωρίς αμηχανία, χωρίς σύγχυση, χωρίς να εκκοσμικεύεται το φίλημα σε κοινωνική οικειότητα.
Υπήρχε μια λεπτή ασκητική της εγγύτητας.

Μετά τη Λειτουργία, σε μια μικρή σύναξη φοιτητών, ο Κάλλιστος μίλησε γι’ αυτή την απώλεια όχι με τη νοσταλγία ενός λογίου που αγαπά τα παλαιά λειτουργικά έθη, αλλά με βαθιά εκκλησιολογική αγωνία.
«Χάθηκε κάτι από τη σωματικότητα της ίδιας της εκκλησιαστικής συνειδήσεως».
Σήμερα ο ασπασμός της Ειρήνης έχει σχεδόν αποσυρθεί αποκλειστικά μέσα στο Ιερό Βήμα. Τον ανταλλάσσουν οι ιερείς μεταξύ τους και, όταν λειτουργεί επίσκοπος, με τον επίσκοπο. Δηλαδή η πράξη επιβιώνει ακόμη, αλλά αποκομμένη σχεδόν από το πλήρωμα του λαού. Ο λαός ακούει το «Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους», αλλά δεν το ενεργεί. Παρακολουθεί την πρόσκληση προς ενότητα χωρίς να μετέχει σωματικά σε αυτήν.

Η Εκκλησία κινδυνεύει να παραμείνει μια κοινότητα ορθών διατυπώσεων χωρίς την ορατή πράξη της συμφιλιώσεως που καθιστά δυνατή την ομολογία.
Ενώ η Ορθοδοξία δεν είναι μόνο ορθή ομολογία.
Είναι ορθή σχέση, ορθή ειρήνη, ορθό σώμα ενώπιον του Θεού και του αδελφού.
Το «ἵνα ἐν ὁμονοίᾳ ὁμολογήσωμεν» σημαίνει ακριβώς ότι δεν υπάρχει αληθινή δογματική ομολογία χωρίς προηγούμενη αποκατάσταση της κοινωνίας.
Η Εκκλησία δεν είναι σύναξη ατόμων που σκέφτονται τα ίδια περί Θεού. Είναι σώμα που προσπαθεί να εξέλθει από τον δόλο, την υποκρισία, τη διάσπαση και τη μυστική εχθρότητα. Γι’ αυτό και ο ασπασμός της ειρήνης είχε πάντοτε χαρακτήρα ασκητικό. Δεν ήταν εκδήλωση συναισθηματισμού.
Ήταν υπέρβαση της αποστάσεως.
Ήταν η στιγμή όπου το πρόσωπο δεχόταν να εκτεθεί στο πρόσωπο του άλλου πριν από την κοινή προσέλευση στο Άγιο Ποτήριο.
Μιλάμε αδιάκοπα για αγάπη, για ενότητα, για εκκλησιαστικό ήθος, αλλά συχνά φοβόμαστε ακόμη και τις στοιχειώδεις σωματικές μορφές με τις οποίες η Εκκλησία εξέφραζε αυτή την ενότητα. Φοβόμαστε την εγγύτητα, φοβόμαστε την πράξη, φοβόμαστε το φίλημα της ειρήνης, σαν να αρκεί πλέον μια εσωτερική ψυχολογική διάθεση εκεί όπου κάποτε υπήρχε εκκλησιαστικό γεγονός.
Όμως η χριστιανική πίστη είναι πάντοτε ενανθρώπιση.Και η ενανθρώπιση ζητά σώμα.

Γι’ αυτό ο ασπασμός της ειρήνης πρέπει κάποτε να επιστρέψει ξανά στον λαό.
Με διάκριση, με λειτουργική σοβαρότητα, με τον αρχαίο του τρόπο(άνδρες με άνδρες και γυναίκες με γυναίκες), όχι ως αναπαράσταση του παρελθόντος, αλλά ως αποκατάσταση μιας λησμονημένης αλήθειας.

Πριν πούμε «Πιστεύω εἰς ἕνα Θεόν», πρέπει να έχουμε στραφεί προς τον αδελφό χωρίς δόλο και χωρίς υποκρισία.
Πρέπει το στόμα που θα ομολογήσει την Αγία Τριάδα να έχει προηγουμένως ασπασθεί την ειρήνη.
Αλλιώς υπάρχει πάντοτε ο κίνδυνος να διαφυλάσσουμε με ακρίβεια το Σύμβολο της Πίστεως, αλλά να χάνουμε αργά, σχεδόν ανεπαίσθητα, τη σωματική πράξη που μας καθιστά ικανούς να το εκφέρουμε αληθινά ως Εκκλησία.

Manos Lambrakis

...ἐπί τίνα ἐπιβλέψω, ἀλλ᾿ ἢ ἐπί τόν ταπεινόν καί ἡσύχιον καί τρέμοντα τοὺς λόγους μου;

2026-05-12T16:47:00.000+03:00

O Θεός δεν κοιτάζει στην επιφάνεια, ούτε κοιτάζει μόνο στην εξωτερική συμπεριφορά, ούτε στις κραυγές μας, άδελφοί, αλλά κοιτάζει στην καρδιά την συντριμμένη και ταπεινωμένη και ήσυχη, που έχει μέσα της το φόβο του Θεού· ''διότι σε ποιόν'', λέει, ''να ρίξω το βλέμμα μου, παρά στον πράο και ήσυχο, και σ' εκείνον που τρέμει τα λόγια μου;'' (Ήσ. 66, 2).

Άγιος Συμεών ο Νέος Θεολόγος.

Εμείς μην ξέροντας τί έχει ο άνθρωπος μέσα του, συχνά τον κρίνουμε ανάλογα με τα εξωτερικά του γνωρίσματα και παρατηρούμε τις άσχημες πλευρές του ανθρώπου, όμως η πνευματική ζωή είναι μυστήριο, δηλαδή την ζωή της καρδιάς δεν μπορεί να την κατανοήσει κανείς, παρά μόνο ο Θεός. Επομένως, κρίνοντας τον άνθρωπο ''κατά την εξωτερική του εμφάνιση'' μπορούμε συχνά να πλανηθούμε.

Στάρετς Αλύπιος Βόρονοβ της Μονής των Σπηλαίων του Πσκώφ (1914-1975)

πηγή