عطشنا

تکنیک‌های روایی جویس

2025-04-24T20:27:00.005+03:30

جیمز جویس یکی از پیشگامان مدرنیسم ادبی بود و تکنیک‌های روایی‌اش به طور گسترده‌ای به سبب نوآوری و پیچیدگی تحسین شده‌اند. در اینجا به برخی از مهم‌ترین تکنیک‌های روایی که جویس در آثارش استفاده کرده، اشاره می‌کنیم:

۱. جریان سیال ذهن (Stream of Consciousness)

جویس این تکنیک را به اوج خود رساند، به ویژه در "اولیس" (Ulysses). این روش تلاش می‌کند تا افکار و احساسات شخصیت‌ها را به صورت بی‌وقفه و بدون هیچ انتقال منطقی یا زمانی مستقیم به صورتی که در ذهن رخ می‌دهند، بازتاب دهد.

۲. بازی با زبان (Linguistic Experimentation)

جویس به شدت با زبان بازی می‌کرد، به خصوص در "بیداری فینگنز" (Finnegans Wake). او کلمات جدید می‌ساخت، از پورتمانتو (ترکیب کلمات) استفاده می‌کرد، و تکنیک‌های زبانی را به کار می‌برد که چالش‌برانگیز و گاهی نامفهوم بودند.

۳. ساختار غیرخطی (Non-linear Structure)

در "اولیس"، جویس از ساختارهای زمانی و روایی غیرخطی استفاده می‌کند. داستان در طول یک روز اتفاق می‌افتد اما با استفاده از فلش‌بک‌ها، تداعی معانی، و تکنیک‌های دیگر، زمان به صورت پیچیده‌ای بافته می‌شود.

۴. استفاده از موتیف‌ها و استعاره‌ها (Motifs and Metaphors)

جویس به‌کارگیری موتیف‌ها و استعاره‌ها را برای ایجاد لایه‌های معنایی عمیق در آثارش مورد استفاده قرار می‌دهد. به عنوان مثال، در "اولیس"، هر فصل به نحوی با یک اپیزود از اودیسه هومر مرتبط است.

۵. تکنیک‌های پیچیده روایی (Complex Narrative Techniques)

Parody: جویس اغلب از پارودی استفاده می‌کرد، به ویژه در فصل‌های خاصی از "اولیس" که سبک‌های مختلف ادبی را به چالش می‌کشد.

Interior Monologue: روشی برای نشان دادن افکار شخصیت‌ها بدون واسطه راوی، که گاهی با جریان سیال ذهن مرتبط است اما بیشتر ساختار یافته است.

Free Indirect Discourse: ترکیبی از دیدگاه راوی و شخصیت که به نویسنده اجازه می‌دهد تا به طور مستقیم اما بدون ذکر صریح، افکار شخصیت را بیان کند.

۶. استفاده از مایه‌های بین‌المللی و فرهنگ‌های مختلف:

جویس در "بیداری فینگنز" از زبان‌ها و فرهنگ‌های مختلف برای ایجاد یک بافت زبانی و فرهنگی پیچیده استفاده می‌کند که نمایانگر یک نوع وحدت جهانی است.

۷. تکنیک‌های موسیقایی و ریتمیک:

جویس در آثار خود، به ویژه در "بیداری فینگنز"، به ریتم، آهنگ و تکرار کلمات توجه ویژه‌ای داشت، که این رویکرد یک نوع شعرگونگی و موسیقی زبانی را به متن می‌افزاید.

این تکنیک‌های روایی جویس نه تنها تحولی در ادبیات بودند، بلکه به نویسندگان بعدی الهام بخشیدند تا مرزهای هنر روایت را به چالش بکشند و بازتعریف کنند.

جیمز جویس

هوش مصنوعی و چالش ترجمهٔ رمان اولیس

2025-03-01T11:33:00.009+03:30

استفاده از هوش مصنوعی خیلی سریع داره توسعه پیدا میکنه. با OpenAI شروع شد و هر روز مدل جدیدی از این مدل زبانی معرفی میشه. قراره نقش مهمی در زندگی آینده داشته باشه، در حدی که حتی باعث نگرانی عده‌ای از کندذهنی! نسل‌های آینده شده. اما چیزی که معلومه زندگی بشر در آینده راحت‌تر خواهد شد.

ولی فعلا، حداقل برای ما که در ساخت این مدل زبانی نقش مؤثری نداشتیم، از این ابزار برای پاسخ به سوالاتمون استفاده می‌کنیم.

من از chatGPT پرسیدم؛

چرا ترجمه «اولیس» به فارسی تا این حد دشوار است که کمتر کسی جرات دست زدن به آن را داشته؟

قبلا از جواب ChatGPT لازمه بگم؛ جز ترجمه استاد مهدی سحابی که تاکنون مجوز انتشار نگرفته و کسی نمیداند چرا؟! و ترجمه خانم اکرم پدارم نیا که اخیرا در خارج از کشور منتشر شده و ـ خوشبختانه ـ برای خوانندگان داخل ایران رایگان است.

فقط دو ترجمه! برای اثری در این سطح که در اغلب فهرست‌ها به عنوان بزرگترین رمان تاریخ ادبیات جهان! معرفی شده و در صدر لیست برترین‌ها قرار دارد، این تعداد ترجمه به هیچ وجه کافی نیست. حتی اگر هر دو را رسما منتشر شده قبول کنیم.

در نهایت این پاسخ ChatGPT به سوال من :

جریان آگاهی و تفکر پیش کلامی: هسته تکنیک جریان آگاهی بر مرحله پیش کلامی فکر متمرکز است که فاقد ساختار منطقی است. انتقال این به روشی که هنوز در زبان مقصد قابل خواندن و منسجم باشد دشوار است. ترجمه این فرآیند فکری آشفته و بدون ساختار به زبانی دیگر می تواند چالش برانگیز باشد.

جملات طولانی و پیچیده: رمان دارای جملات بسیار طولانی است، با یکی از مونولوگ های داخلی بلوم که شامل ۴۰ صفحه است، با علائم نگارشی بسیار کمی. تکرار اثر این جملات طولانی و پیچیده، در عین حال که آنها را به زبان فارسی خوانا و قابل فهم می کند، کار دشواری است.

نقاط ظریف فرهنگی و زبانی: استفاده از چندین زبان، فلسفه های مختلف و ارجاع به اساطیر یونانی در «اولیس»، ترجمه را با چالش مواجه می کند. مترجمان باید در شناسایی این مراجع و یافتن راه‌هایی برای بیان آن‌ها به نحوی که با خواننده فارسی طنین‌انداز شود، ماهر باشند.

عدم معادل مستقیم: استفاده از زبان عامیانه و دستور زبان نامتعارف یافتن معادل های مستقیم در زبان فارسی را دشوار می کند. مترجم باید سعی کند بین نیاز به وفاداری به متن مبدأ و نیاز به ترجمه خوانا و طبیعی تعادل برقرار کند.

حفظ سبک و ریتم اصلی: «اولیس» سبک، ریتم و لحن منحصر به فردی دارد. یک مترجم باید سعی کند آن کیفیت منحصر به فرد را حفظ کند و در عین حال آن را برای خواننده قابل دسترس کند.

ترجمه «اولیس» مستلزم درک دقیق متن اصلی، دانش عمیق انگلیسی و فارسی و توانایی درک ماهیت سبک نوآورانه جویس است.

رمان «اولیس» نوشته جیمز جویس یک رمان جریان آگاهی است که جزئیات اعمال، افکار، احساسات، ادراکات، خاطرات و تداعی های ذهنی دو شخصیت لئوپولد بلوم و استفان ددالوس را در یک دوره ۲۴ ساعته در ۱۴ ژوئن ارائه می دهد. ۱۹۰۴، در دوبلین، ایرلند.

برخی از جنبه های کلیدی «اولیس»:

جریان آگاهی: رمان نمونه بارز تکنیک جریان آگاهی است که جریانی مداوم از افکار و احساسات را ارائه می دهد. تلاش می‌کند تا سطح هوشیاری پیش‌کلامی را به تصویر بکشد، فراتر از افکار منطقی و سازمان‌ یافته.

تک گویی داخلی: این رمان به طور گسترده از مونولوگ داخلی برای نمایش تجربیات درونی شخصیت ها استفاده می کند. این شامل مونولوگ داخلی مستقیم، جایی که نویسنده به ظاهر غایب است، و مونولوگ داخلی غیرمستقیم، که در آن نویسنده خواننده را از طریق افکار شخصیت راهنمایی می کند. مونولوگ داخلی در «اولیس» اغلب دارای نحو شکسته، فقدان نقطه گذاری و جملات تکه تکه است.

ساختار غیر متعارف: «اولیس» به دلیل ساختار غیرمتعارف خود، از جمله جابجایی در زمان، انتقال ناگهانی و تغییر راویان شناخته شده است. این رمان همچنین شامل یک مونولوگ داخلی ۴۰ صفحه ای از بلوم با تنها یک علامت نگارشی است.

سمبولیسم و اساطیر: رمان به شدت از *اودیسه* هومر و اساطیر یونانی نشأت می گیرد و از نمادها و استعاره ها در سراسر متن استفاده می کند.

رد هنجارهای اجتماعی: شخصیت های فیلم *اولیس* اغلب به عنوان طردشدگان و طردشدگان جامعه معاصر به تصویر کشیده می شوند. جیمز جویس را هنرمندی سرکش و مخالف جامعه، زمان و تمدن خود می دانستند.

استفاده از چند زبان: جویس در نوشتن این رمان از هجده زبان مختلف و فلسفه های مختلف، به ویژه اساطیر یونانی استفاده کرده است.

در آخر از ChatGPT پرسیدم: چه تصویری که از جیمز جویس در ذهن دارد؟ معمولا از تصاویر موجود استفاده میکنه و یک کار گرافیکی تحویل میده.

این عکس، یا بهتره بگم نقاشی عکس رو ارائه داد.

جیمز جویس از نگاه هوش ChatGPT

چشم انداز دلفت

2025-02-11T18:46:00.019+03:30

"مارسل پروست" خالق بلندترین رمان جهان "در جست وجوی زمان از دست رفته" ؛ داستانی که مجلدات آن از سال ۱۹۱۳ تا ۱۹۲۷ طی ۱۴ سال در فرانسه منتشر شد و در همان روزها این اثر را شاهکاری بی مثال و بسیاری آن را بزرگ‌ترین رمان قرن یا تاریخ نامیدند. پروست در این رمان به شرح تجربیات راوی (که در طول رمان نامش ذکر نمی شود) از کودکی تا بزرگسالی می پردازد و روایت‌های مواجهه و فراگیری هنر، حضور در اجتماع و دلباختگی‌اش را نقل می کند.
پروست در مجلد "اسیر" از این رمان به تاثیر تابلوی "چشم انداز دلفت" بر "برگوت" یکی از شخصیت های رمان اشاره می کند. برگوت مقاله ای در خصوص این تابلوی "ورمیر" می خواند و برای دیدن این اثر که برای نمایشِ موقت از لاهه به پاریس آورده شده، به نمایشگاه آثار نقاشان هلندی می رود و در حالی که به رنگ درخشان زرد تابلو خیره مانده با خود می گوید:

«...من باید این طور می نوشتم. کتاب های اخیرم خشک اند، باید چند دست رنگ می زدم، باید جمله را به خودیِ خود زیبا و ارزشمند می کردم، مثل این دیوار زرد...»

ورمیر نقاشِ مورد علاقه ی مارسل پروست بود. پروست این نقاشی را بزرگ ترین نقاشی جهان می داند و در کتاب جستجوی زمان از دست رفته ستایش فراوانی از این اثر می کند. و در مورد این اثر می نویسد:

( بعد از آنکه چشم انداز دلفت را در موزه لاهه دیدم، دیگر اطمینان دارم که این زیباترین تابلو دنیاست. در طرف خانه سوان، به هر ترتیبی بود سوان را در حال پژوهشی درباره ورمیر نشان دادم.)

"چشم‌انداز دلفت" اثری از "یوهانس ورمیر" نقاش هلندی است که بین سال‌های ۱۶۶۰ تا ۱۶۶۱ میلادی کشیده شده‌است. این نقاشی از زادگاه هنرمند در زمره آثار مشهور اوست.

آخرین نوار کراپ

2025-02-02T19:16:00.001+03:30

کراپ در حال گوش دادن به نوارهایی است که در طول زندگی‌اش ضبط کرده و در پایان، نواری جدید ضبط می‌کند که در واقع آخرین نوار اوست...

آخرین نوار کراپ نمایشنامه‌ای است که در شیوه ابزورد توسط ساموئل بکت، نویسنده ایرلندی و یکی از بزرگان سبک ابزورد (پوچی) نوشته شده‌است. وی این نمایشنامه را درسال ۱۹۵۷ و پس از نمایشنامه بازی بدون حرف (نمایشنامه فاقد گفتگو)، همان سالی که نمایشنامه معروف در انتظار گودو به اجرا در آمد نوشت که یکی از آثار منحصر به فرد وی است.

کراپ از طریق نوارهای ضبط شده به گذشته‌اش بازمی‌گردد، این امر به نوعی تلاش برای مقابله با گذر زمان و پیری است. این نمایشنامه به ما نشان می‌دهد که چگونه گذشته می‌تواند بر حال تسلط یابد و چگونه خاطرات ما تعریف‌کننده هویتمان هستند.

در واقع در بخش اعظم این نمایشنامه هیچ اتفاقی رخ نمی‌دهد مگر گوش دادن به صدای کراپ که سی سال قبل در نواری ضبط شده‌است. این هم دستاورد عظیم دیگری در زمینهٔ مفاهیم ساختاری در تئاتراست، زیرا در اینجا صدای فعلی کراپ که نواری را برای آینده ضبط می‌کند، در تقابل با صدای گذشته او قرار گرفته که سی سال پیش در نوار ضبط شده‌است. آنچه این وضعیت را پیچیده تر می‌کند این است که صدای فعلی کراپ برای آینده در نظر گرفته شده و بدین ترتیب صدای گذشتهٔ او در واقع متعلق به زمان حال است.

همچون بسیاری از شخصیت‌های اثار بکت، کراپ به دنیای انسان‌های مطرود تعلق دارد. وی شلوار و جلیقه‌ای به رنگ سیاه رنگ و رو رفته و کفش‌های سفید و کثیف پوشیده است. قیافه او کم وبیش شبیه انسان‌های فرتوتی است که در سایر نمایشنامه‌های بکت می‌بینیم. تأکید نمایشنامه نگار بر سفید بودن صورت و ارغوانی بودن بینی کراپ دلالت بر این دارد که وی یکی دیگر از شخصیت‌های تالار موسیقی بکت است. مثل ولادمیر و استراگون که در نمایشنامهٔ در انتظار گودو هویج و شلغم را گاز می‌زنند و می‌خورند، در اینجا کراپ در حین نمایش موز می‌خورد و از صدای ضبط شده در نوار درمیابیم که سی سال قبل نیز وی موز می‌خورده است.

شکست رابطه عاشقانه کراپ در واقع شکست انسان‌ها را در مراوده با یکدیگر به تصویر می‌کشد. کراپ در چشمان معشوقه خود به دنبال خویش است در حالی که بیشتر تقاضای راه یافتن به دنیای معشوق را داد. پس از این شکست کراپ با نوارهایش مراوده دارد تا این که با فرد دیگر. درست همان گونه که در نمایشنامه در انتظار گودو اتفاق افتاد وتغییری برای افراد اصلی نمایشنامه رخ نمی‌دهد، برای کراپ نیز کماکان همان اتفاقات گذشته رخ می‌دهد و وی همان کارهای گذشته را تکرار می‌کند.

تلخ‌ترین قسمت نمایشنامه در جایست که، دیالوگ «بهترین سال‌های عمرم فنا شد» از نوار بیرون می‌آید در حالی که کراپ هنوز در حال تلف کردن عمرش است و هنوز به نوارها گوش می‌دهد و در همان تخیلات پیشین سیر می‌کند.

تعداد اجرای جهانی این اثر ساموئل بکت خارج از شمارش است. اجرای این کار آنقدر سخت و چالش برانگیز است که رویای تمام عاشقان تئاتر و هنرمندان این عرصه است.

معروف‌ترین اجرای جهانی نمایشنامه "آخرین نوار کراپ (Krapp's Last Tape) اغلب به اجرایی که در سال ۱۹۵۸ توسط پاتریک مگی (Patrick Magee) به کارگردانی ساموئل بکت در تئاتر رویال کورت در لندن انجام شد، نسبت داده می‌شود. این اجرا به عنوان اولین اجرای عمومی نمایشنامه بود و بکت آن را به طور خاص برای پاتریک مگی نوشته بود. این اجرا به دلیل تفسیر دقیق و قدرتمند مگی از شخصیت کراپ، و همچنین دخالت مستقیم بکت در کارگردانی به عنوان یکی از به یادماندنی‌ترین اجراهای این نمایشنامه شناخته می‌شود.

این اجرا به خاطر سادگی صحنه، تمرکز بر مونولوگ‌ها و استفاده از نوارهای ضبط شده به عنوان یک عنصر حیاتی در داستان، بسیار مورد توجه قرار گرفت. مگی با بازی خود، تنهایی، حسرت و پیچیدگی‌های روانی شخصیت کراپ را به خوبی به تصویر کشید و این اجرا را به یکی از ممتازترین تجربه‌های تئاتری آن زمان تبدیل کرد.

در ایران، مرتضی فرهادنیا یکی از هنرمندانی است که این نمایشنامه را در تماشاخانه سیمرغ به اجرا درآورده است.

هملت

2025-01-24T18:58:00.001+03:30

صحبت از تئاتر و نمایشنامه که میشه قبل از هر چیز یاد هملت می‌افتم.

هملت رو بارها از تلویزیون دیدم به صورت فیلم و نمایشنامه، ولی هیچوقت شاهد اجرای زندهٔ اون نبودم. چیزی که ذات تئاتر هست و دیدنش از تلویزیون هیچوقت حس تئاتر نداره. کلا تعداد تئاترهایی که دیدم از تعداد انگشتان یک دست بیشتر نیست. البته منظورم تئاترهای کلاسیک هست، تئاتر تجربی بیشتر دیدم. مخصوصا زمانی که چشنواره تئاتر فجر رونق داشت شاهد تئاترهای تجربی و نمایش‌‌های خیابانی زیادی بودیم.

اما آثاری مثل هملت شامل هیچ کدوم اینها نیست. نمایشنامه هملت جزو آثار کلاسیک هست اما از لحاظ دسته بندی حرفه‌ای تئاتر رنسانس محسوب میشه. ولی بیشترین علاقه‌ام به تئاتر شامل آثار ساموئل بکت میشه. مخصوصا تئاتر ابزورد. چون آثار بکت شامل دسته بندی‌های مختلف تئاتر مثل مینیمالیست و پسامدرن و حتی اگزیستانسالیستی هم میشه.

بگذریم. کنجکاو شدم اثار کدام هنرمند رکورد بیشترین اجرای جهانی تئاتر رو داره؟

آمار بیشترین اجرای جهانی تئاتر رو سرچ کردم. متوجه شدم ۳ نمایشنامه اول رو «شکسپیر» نوشته.

نمایشنامه «هملت» طولانی‌ترین اثر شکسپیر است و داستانش به قرن ۱۵ ام بر می گردد جایی که شاهزاده دانمارکی به نام «هملت» به علت مرگ پدرش از سفر آلمان به قصر خود برمی گردد. هملت نمی داند چه اتفاقی برای پدرش افتاده اما در برگشت متوجه می شود که مادر و عمویش پس از مرگ پدر هملت با هم رابطه ای عاشقانه را شروع کرده اند. هملت در خواب روح پدرش را می بیند که از نحوه کشته شدنش به واسطه برادرش برای هملت سخن می گوید، روح پدر در خواب از هملت می خواهد که از برادرش انتقام بگیرد و ....

قسمتی از متن نمایشنامه «هملت» اثر ویلیام شکسپیر:

«بودن، یا نبودن، سؤال اینجاست

آیا شایسته تر آن است که به تیر و تازیانهٔ تقدیرِ جفاپیشه تن دردهیم، و یا تیغ برکشیده و با دریایی از مصائب بجنگیم و به آنان پایان دهیم؟

بمیریم، به خواب رویم- و دیگر هیچ.

و در این خواب دریابیم که رنج‌ها و هزاران زجری که این تن خاکی می‌کشد، به پایان آمده.

این سرانجامی است که مشتافانه بایستی آرزومند آن بود.

مردن، به خواب رفتن، به خواب رفتن، و شاید خواب دیدن…

ها! مشکل همین جاست؛ زیرا اندیشه اینکه در این خواب مرگ

پس از رهایی از این پیکر فانی، چه رویاهایی پدید می‌آید

ما را به درنگ وامی‌دارد؛ و همین مصلحت اندیشی است

که این گونه بر عمر مصیبت می‌افزاید.

وگرنه کیست که خفّت و ذلّت زمانه، ظلم ظالم،

اهانت فخرفروشان، رنج‌های عشق تحقیرشده، بی شرمی منصب داران

و دست ردّی که نااهلان بر سینه شایستگان شکیبا می‌زنند، همه را تحمل کند،

در حالی که می‌تواند خویش را با خنجری برهنه خلاص کند؟»

اینجا میتونید فایل پی‌دی‌اف نمایشنامه «هملت» رو دانلود کنید. از ترجمه‌اش مطمئن نیستم ولی بهتر از این پیدا نکردم.

ووکیسم

2025-01-17T18:54:00.016+03:30

واژه «ووکیسم» رو اولین بار در توییتر از ایلان ماسک شنیدم.

ایلان ماسک نظرات بسیار انتقادی نسبت به ووکیسم داره. او ووکیسم را به عنوان یک "ویروس ذهنی" توصیف کرده و به شدت با آن مخالف است. در برخی از مصاحبه‌ها و پست‌هایش در شبکه‌های اجتماعی، ماسک به طور خاص به مواردی مانند تأثیر ووکیسم بر فرزندانش اشاره کرده است، جایی که ادعا می‌کند پسرش تحت تأثیر این ایدئولوژی تغییر جنسیت داده و از این بابت بسیار ناراحت و خشمگین است.

او همچنین در مورد حضور این ایدئولوژی در بازی‌های ویدیویی و سایر رسانه‌های سرگرمی انتقاد کرده و معتقد است که ووکیسم می‌تواند به هنر و سرگرمی ضربه بزند. ماسک از اصطلاحاتی مانند "ویروس ووک" استفاده کرده تا نشان دهد چقدر این موضوع را جدی و مخرب می‌داند.

با خوندن نظرات ایلان ماسک کنجکاو شدم این واژه چه معنی داره؟

ووکیسم (Wokism) از واژه انگلیسی "woke" به معنای "بیدار" یا "هشیار" مشتق شده است و به معنای آگاهی و هشیاری نسبت به مسائل اجتماعی، به خصوص مسائل مربوط به عدالت نژادی، جنسیتی، و اجتماعی است. این اصطلاح از فرهنگ سیاه‌پوستان آمریکایی نشأت گرفته و در سال‌های اخیر به یک جنبش فرهنگی و سیاسی تبدیل شده که بر اهمیت آگاهی از نژادپرستی، سکسیسم، همجنس‌گراهراسی، و سایر اشکال تبعیض تأکید دارد.
ایده‌های ظاهرا زیبای ووکیسم:
آگاهی از تبعیض‌های سیستماتیک و به رسمیت شناختن و مبارزه با نابرابری‌های نهادینه شده.
تشویق به مشارکت در جنبش‌های اجتماعی برای اصلاحات فرهنگی و قانونی.
این جنبش به نقد فرهنگ، رسانه، آموزش، و دیگر نهادهای اجتماعی می‌پردازد که ممکن است به تداوم نابرابری‌ها کمک کنند.
ووکیسم بر حمایت از گروه‌های اقلیت و حاشیه‌نشین، از جمله سیاه‌پوستان، زنان، افراد LGBTQ+, و دیگر جوامع محروم تأکید دارد.

با این حال، واژه "ووک" به خصوص در برخی محافل، ممکن است به عنوان یک اصطلاح تحقیرآمیز استفاده شود، جایی که به عنوان نشانه‌ای از افراط در حساسیت‌های سیاسی و اجتماعی یا به عنوان یک نوع "ادبیات صحیح سیاسی" بیش از حد دیده شود.

اما ووکیسم در بسیاری از موارد با گرایش‌های چپ‌گرایانه (یا پیشرو، progressive) در سیاست مرتبط است، اما این رابطه پیچیده و چند وجهی است.

چند نکته کلیدی در مورد این رابطه:
همپوشانی ایدئولوژیک: ووکیسم به شدت با مفاهیمی مانند برابری، عدالت اجتماعی، و مبارزه با تبعیض‌های سیستماتیک مرتبط است، که همه اینها عناصر کلیدی در بسیاری از ایدئولوژی‌های چپ‌گرایانه هستند. به همین دلیل، بسیاری از افراد ووک را به عنوان بخشی از چپ نوین (new left) یا چپ پیشرو می‌بینند.
فعالیت سیاسی: افراد و گروه‌های ووک اغلب در فعالیت‌های سیاسی شرکت می‌کنند که با چپ‌گرایان به اشتراک گذاشته می‌شود، مانند مبارزه برای حقوق کارگران، عدالت نژادی، حقوق بشر، و حفاظت از محیط زیست.
تنوع درون چپ: چپ سیاسی خود یک طیف گسترده است، از سوسیالیست‌ها تا آنارشیست‌ها و لیبرال‌های پیشرو. ووکیسم ممکن است با بخش‌های مختلف این طیف همپوشانی داشته باشد برخی از چپ‌گرایان ممکن است ووکیسم را بیش از حد متمرکز بر مسائل فرهنگی و نه اقتصادی ببینند، در حالی که دیگران آن را به عنوان یک جنبش ضروری برای آگاهی‌بخشی در مورد تبعیض‌های اجتماعی می‌دانند.
ایده‌های ووکیسم در شعار زیبا هستن. ولی چپ‌گرایی پنهان در ووکیسم قسمت خطرناک ماجراست. استفاده از این شعارها برای نفوذ در اندیشه مردم قسمت تاریک ماجراست.به طور خلاصه، رابطه بین ووکیسم و چپ یک تعامل پیچیده است که بر اساس نقاط اشتراک در اهداف و ارزش‌ها شکل گرفته، اما همچنین شامل تفاوت‌ها و گاهی مخالفت‌های داخلی است.

فرهنگ لغو (Cancel Culture):

فرهنگ لغو که به عنوان یکی از نتایج ووکیسم دیده می‌شود، به شدت مورد انتقاد است. منتقدان می‌گویند این فرهنگ باعث می‌شود افراد به خاطر اشتباهات گذشته یا نظرات مخالف به طور غیرمنصفانه تنبیه شوند.

ووکیسم بیش از حد بر قربانی‌گرایی تمرکز دارد و افراد را تشویق به دیدن خود به عنوان قربانیان ناتوان می‌کند، که می‌تواند فلج‌کننده باشد و از پیشرفت فردی و اجتماعی جلوگیری کند.

برخی معتقدند ووکیسم به سمت ایدئولوژی افراطی می‌رود که در آن تفکر و نقد آزاد را محدود می‌کند. این منتقدان استدلال می‌کنند که ووکیسم می‌تواند به دگماتیسم جدیدی تبدیل شود که به اندازه نظام‌های قدیمی سرکوبگر است.

هر حرکتی مستعد تبدیل شدن به چیزی است که از آن نفرت دارد. شاید نیچه بهتر بگوید:

«کسی که با هیولاها می جنگد باید مراقب باشد که در این راه هیولا نشود.»

تئوری قدرت به ما می آموزد که هر سیستمی یک زیرسیستم ایجاد می کند که در ابتدا قوانینی را ایجاد می کند که برای سیستم خوب است، اما در نهایت آن سیستم فرعی حاکم قوانینی را ایجاد می کند که برای خودش خوب است. جورج اورول مزرعه حیوانات را با تصویر منزجر کننده خوک هایی که از ستمگران انسانی خود تقلید می کنند به پایان رساند.

در انتها میتونم بگم همه منتظر ورود مجدد ترامپ به کاخ سفید هستیم. (چند روز آینده)

ووکیسم طرفداران زیادی داره ولی مبارزه با مخالفان قدرتمندی چون ترامپ و ایلان ماسک آسان نیست.

تولستوی یا داستایفسکی

2024-12-25T09:31:00.006+03:30

برای دوست‌داران ادبیات روسیه انتخاب بین این دو نویسنده بزرگ همیشه سخت بوده. شاید چون آثار این دو فیلسوف رو با واسطه ترجمه میخونیم و میشه گفت شناخت بلاواسطه‌ای نداریم. دلیلش هم اینه که معمولا مترجم مشترکی دارن.

فکر کردم شاید بهتره به نظر روشنفکران روسیه نگاهی بیندازم و ببینم انتخاب آنها کدام است؟

روشنفکران روسیه به طور کلی برای چند نویسنده کشور خودشون احترام ویژه‌ای قائل هستند و هر یک به دلایل مختلف ممکن است نویسنده‌ای را برتر از دیگران بدانند. با این حال، دو نویسنده که بیشترین تحسین را از سوی روشنفکران روسی دریافت کرده‌اند و به عنوان برترین‌ها شناخته می‌شوند، لئو تولستوی و فئودور داستایفسکی هستند:

لئو تولستوی (۱۹۱۰ - ۱۸۲۸) به عنوان یکی از بزرگترین نویسندگان رئالیسم جهان شناخته می‌شود. آثار او مانند "جنگ و صلح" و "آنا کارنینا" نه تنها به دلیل عمق روانشناسی شخصیت‌ها، بلکه به دلیل توصیفات دقیق و جامع از اجتماع و تاریخ روسیه مورد تحسین قرار گرفته‌اند. تولستوی همچنین به دلیل نگرش‌های فلسفی، اخلاقی و اجتماعی‌اش مورد احترام است.

فئودور داستایفسکی (۱۸۸۱ - ۱۸۲۱) به خاطر عمق روانشناسی و بررسی مسائل اخلاقی و فلسفی در آثارش مانند "جنایت و مکافات"، "برادران کارامازوف" و "ابله" به عنوان یکی از بزرگترین نویسندگان جهان شناخته می‌شود. داستایفسکی با توجه به پیچیدگی‌های روانی و معنوی شخصیت‌هایش، بسیاری از روشنفکران را تحت تأثیر قرار داده و به عنوان پیشتاز ادبیات اگزیستانسیالیستی در نظر گرفته می‌شود.

این دو نویسنده اغلب به عنوان نمادهای بزرگ ادبیات روسیه معرفی می‌شوند و در بحث‌های ادبی و فرهنگی، معمولاً بحث بر سر برتری یکی بر دیگری مطرح می‌شود. با این حال، نویسندگان دیگری مانند آنتون چخوف، میخاییل بولگاکف و نیکلای گوگول نیز به خاطر تأثیرات عمیقشان بر ادبیات روسی و جهانی، توسط روشنفکران روس مورد تحسین قرار می‌گیرند.

در نهایت؛‌ انتخاب بین این دو فیلسوف بزرگ کار واقعا دشواری است.

تمهیدات

2024-12-21T18:38:00.006+03:30

کتاب "تمهیدات" اثر عین‌القضات همدانی یکی از آثار برجسته و مهم در زمینه عرفان و تصوف است. در این اثر، عین‌القضات به بیان اصول طریقت و اسرار عرفانی می‌پردازد.

"تمهیدات" به زبان فارسی نوشته شده و نثر آن زیبا، شیوا، رسا و سرشار از سوز و گداز شاعرانه است. با این حال، نثر او ساده و بی‌تکلف است که قدرت قلم و تعبیرش را در بیان اندیشه‌های ژرف عرفانی نشان می‌دهد. کتاب در ده اصل تدوین شده و موضوعاتی چون عشق، معرفت، حقیقت و تجربه‌های روحانی را در بر می‌گیرد. عین‌القضات تجارب شخصی و عرفانی خود را به زبانی گیرا بیان می‌کند که برای مخاطبان جذاب است.

یکی از مضامین اصلی و مهم "تمهیدات"، عشق است. او این مضمون را با استفاده از قرآن، حدیث و نوشته‌های صوفیان پیشین به ویژه احمد غزالی در کتاب "سوانح العشاق" آمیخته است.

"تمهیدات" نه تنها از آثار مهم عرفان اسلامی به شمار می‌رود بلکه به دلیل ارائه اطلاعات درباره بسیاری از صوفیان که بدون این کتاب ممکن بود نام و آثارشان ناشناخته بماند، ارزش تاریخی و فرهنگی بالایی دارد.

این کتاب توسط چاپ‌های مختلفی منتشر شده، از جمله چاپ عفیف عسیران که شامل مقدمه‌ای مفصل، شرح و فهارس فنی است. همچنین ترجمه‌هایی از این اثر به زبان‌های دیگر مانند ترکی وجود دارد.

برای بررسی دقیق‌تر، می‌توان به منابعی مانند دانشنامه جهان اسلام، ویکی‌نور و ویکی‌پدیا مراجعه کرد که جزئیات بیشتری درباره این اثر و نویسنده‌اش ارائه می‌دهند.

این کتاب نه تنها یک منبع عرفانی ارزشمند بلکه یک سند تاریخی برای درک بهتر تصوف و عرفان در ایران است. نثر عین‌القضات در "تمهیدات" به وضوح نشان‌دهنده تسلط او بر زبان فارسی است. استفاده از تصاویر شاعرانه، مثال‌های عرفانی و بیانی شیوا و رسا، این کتاب را از نظر ادبی، جذاب می‌کند. با وجود زیبایی‌های نثر، عین‌القضات از پیچیدگی‌های بی‌مورد پرهیز می‌کند و به دنبال انتقال مفاهیم عمیق عرفانی با زبانی ساده است.

یکی از محورهای اصلی کتاب، تبیین عشق الهی و راه‌های رسیدن به معرفت است. عشق در اینجا نه تنها به عنوان یک احساس، بلکه به عنوان یک مسیر سلوکی برای رسیدن به حقیقت دیده می‌شود.

عین‌القضات به دلیل نوشته‌هایش در کتاب «تمهیدات» متهم به کفر و الحاد شد. او به سبک حسین بن منصور حلاج، بدون ترس از عواقب به بیان آراء و اندیشه‌های خود می‌پرداخت، که این امر بهانه‌ای برای مخالفانش فراهم کرد تا او را متهم کنند.

عین‌القضات همدانی به عنوان یک ایرانی میهن‌پرست شناخته می‌شد و در زمان حکومت ترکان سلجوقی، به دلیل نظرات و عقایدش در مخالفت با حاکمیت زمان، دچار مشکلاتی شد. او همچنین با حسنیان، یعنی عزیزالدین مستوفی اصفهانی، وزیر سلطان سنجر که به او ارادت داشت، ارتباط داشت و پس از سقوط این وزیر، عین‌القضات نیز مواخذه شد.

برخی منابع اشاره می‌کنند که قوام‌الدین درگزینی با برنامه‌ریزی و دسیسه به دنبال حذف عین‌القضات بوده است. او جلسه‌ای ترتیب داد و از فقهای قشری فتوای قتل او را گرفت.

تمهیدات

گلهای رنج

2024-12-20T14:21:00.004+03:30

بیخردی، اشتباه، گناه، لئامت

با جان ما میامیزد و پیکر مارا تباه می سازد

و ما چون گدایانی که حشرات تن خود را پرورش می‌دهند

از «پشیمانی‌های» زیبای خود نگهداری می‌کنیم

شارل بودلر

بهیموت

2024-12-03T20:55:00.003+03:30

اوژن یونسکو در نمایشنامه کرگدن (Rhinoceros) به بررسی موضوعاتی چون هویت، انسانیت و فشارهای اجتماعی می‌پردازد. این اثر، که یکی از مهم‌ترین نمایشنامه‌های قرن بیستم به شمار می‌آید، داستان یک شهر کوچک در فرانسه را روایت می‌کند که ساکنان آن به تدریج به کرگدن تبدیل می‌شوند. این تغییر ناگهانی و فراگیر به عنوان نمادی از تمایلات غریزی، خشونت و حرص و آز در جامعه مدرن به تصویر کشیده شده است.

شخصیت برنژه، تنها فردی است که در برابر این دگرگونی جمعی مقاومت می‌کند و تلاش می‌کند تا انسان باقی بماند، حتی اگر مجبور باشد بهای گزافی بپردازد.

یونسکو از تبدیل شدن انسان‌ها به کرگدن به عنوان یک تمثیل برای نقد جامعه‌ای استفاده می‌کند که در آن افراد هویت و اصالت خود را گم کرده‌اند و تحت تأثیر فشارهای اجتماعی به رفتارهای غیرانسانی روی می‌آورند.

این نمایشنامه با ایجاد لحظات خنده‌دار و مفرح، احساسات متنوعی را در مخاطب برمی‌انگیزد و ترکیبی از طنز و تراژدی را ارائه می‌دهد.

یونسکو با این اثر، چالش‌های حفظ انسانیت در دنیایی پر از پوچی و بی‌معنایی را مورد بررسی قرار می‌دهد و نشان می‌دهد که چگونه افراد ممکن است تحت فشارهای اجتماعی به تغییرات غیرانسانی تن دهند. او بر این نکته تأکید دارد که انسان بودن یک انتخاب است و افراد باید خودشان بخواهند که از مسخ شدن جلوگیری کنند.

تراژیکمدی

2024-12-03T13:41:00.001+03:30

تراژیکمدی (Tragicomedy) یک گونه ادبی است که ترکیبی از عناصر تراژدی و کمدی را در خود دارد. این اصطلاح به طور معمول در ادبیات نمایشی به کار می‌رود و می‌تواند به دو نوع اثر اشاره کند:

تراژدی با عناصر کمدی: این نوع اثر شامل داستانی جدی است که با لحظات خنده‌دار و کمیک ترکیب شده است، به طوری که حال و هوای کلی داستان را سبک‌تر می‌کند.

کمدی با پایانی جدی یا تراژیک: در این حالت، داستان ممکن است در ابتدا خنده‌دار باشد، اما به سمت یک پایان جدی یا غم‌انگیز پیش برود.

تراژیکمدی به دنبال ایجاد واکنش‌های متنوع احساسی در مخاطب است، به طوری که همزمان هم احساس غم و هم شادی را تحریک کند. این گونه ادبی معمولاً در تئاتر ابسورد و آثار نویسندگانی مانند ساموئل بکت و تام استاپارد دیده می‌شود.

ویژگی‌های تراژیکمدی

ترکیب احساسات: ایجاد تعادل میان جدیت و طنز.

پایان‌های غیرمنتظره: ممکن است داستان به گونه‌ای پیش برود که پایان آن مخاطب را شگفت‌زده کند.

شخصیت‌های پیچیده: شخصیت‌ها معمولاً دارای لایه‌های عاطفی متعدد هستند که باعث می‌شود بیننده یا خواننده با آن‌ها ارتباط برقرار کند.

تراژیکمدی یکی از مهم‌ترین ژانرهای ادبی در تاریخ ادبیات است و به دلیل توانایی‌اش در بازتاب واقعیت‌های پیچیده زندگی انسانی، همچنان مورد توجه نویسندگان و هنرمندان قرار دارد.

در انتظار گودو

2024-11-12T19:54:00.004+03:30

ساموئل بکت

خلاصه داستان

غروب، در کنار راهی در خارج شهر با درخت بدون برگ. دو انسان به ظاهر ولگرد و فقیر به نام‌های استراگون (گوگو) و ولادیمیر (دی‌دی) با کسی به نام گودو که نمی‌دانند کیست، قرار ملاقات دارند، و چشم‌به‌راه نشسته‌اند. انتظار آن‌ها امیدی برای زیستن است.

استراگون شب گذشته را در گودالی گذرانده و افراد ناشناسی او را کتک زده‌اند. صحبت دربارهٔ کتک خوردن، آن‌ها را به یاد خشونت مردم می‌اندازد و تأسف می‌خورند که چرا در سال ۱۹۰۰، آن‌گاه که هنوز زیبا بودند و آب و رنگی داشتند خودشان را از بالای برج ایفل به زیر نینداخته‌اند. گوگو از کفش‌های تنگش که پاهای او را به درد می‌آورند و دی‌دی از کلاهش که باعث خارش سرش می‌شود و همچنین بیماری مثانه، رنج می‌برد. آن‌ها نمی‌توانند بروند چون منتظر گودو هستند و محکوم‌اند که در این مکان بمانند، تا زمانی که گودو به قولش عمل کند. آن‌ها نه هیچ اطمینانی به این قول و قرار دارند و نه به اینکه محل ملاقات آن‌ها در این مکان و در زیر همین درخت باشد.

به راستی چه درخواستی از گودو خواهند داشت؟ از دعا و استغاثه و از توقعات بدون پاداش صحبت می‌کنند. بدون اینکه گودو هیچ تعهدی پذیرفته باشد؛ ولی امیدوارند به کمک او، شاید از همین امشب در رختخواب خشک و گرم و با شکمی سیر بخوابند. وقتی صدای فریادی که احتمالاً ورود گودو را باید اعلام کند، می‌شنوند به وحشت می‌افتند و به هم می‌چسبند. سپس دوباره چشم به راه می‌نشینند. گوگو گرسنه است و دی‌دی آخرین هویجش را که در جیب پنهان کرده، به او می‌دهد. بعد از این جز شلغم چیزی نخواهد بود.

ورود یک ارباب (پوزو) با برده‌اش (لاکی) زندگی آن‌ها را از یکنواختی درمی‌آورد. پوزو از اینکه به وسیله این دو ناشناس، شناخته نشده و او را به جای گودو، که او را هم نمی‌شناسد، گرفته‌اند و به خصوص از اینکه در روی زمین‌های او منتظر گودو هستند تعجب کرده‌است! لاکی ایستاده می‌ماند و از خستگی به خواب می‌رود. طناب گلویش را می‌فشارد، نفس‌نفس می‌زند و اعتراضی نمی‌کند.

پوزو قبل از عزیمت، به لاکی دستور می‌دهد برقصد و سخنرانی کند. او ماشین‌وار با جملاتی پراکنده سخن می‌گوید. برای خاموش کردن او باید کلاه را از سرش بردارند. بعد از خروج پوزو و برده‌اش، پسربچه‌ای وارد می‌شود و اعلام می‌کند: «آقای گودو امشب نمی‌آید ولی فردا حتماً خواهد آمد.» و می‌رود. گوگو و دی‌دی آماده رفتن می‌شوند. یک لحظه هر دو به فکر می‌افتند خودشان را بر درخت حلق‌آویز کنند اما پشیمان می‌شوند. بی‌حرکت می‌مانند. ماه در انتهای صحنه بالا می‌آید.

فردای آن روز در همان ساعت و همان مکان، ولادیمیر تغییر منظره را به دوستش نشان می‌دهد: بر درخت چند برگ روئیده است، استراگون هیچ‌چیز به خاطرش نمی‌آید. نه درخت، نه پوزو، نه لاکی. فقط ضربه لگدی که دریافت کرده و استخوان مرغی را که به او داده بودند به یاد دارد.

استراگون به خواب می‌رود اما خوابش بیش از چند لحظه طول نمی‌کشد. ولادیمیر کلاه لاکی را روی صحنه می‌یابد، با آن بازی دست به دست کردن کلاه و به سر گذاشتن درمی‌آورند. بعد ادای پوزو و لاکی را درمی‌آورند. پوزو و لاکی وارد می‌شوند و روی زمین می‌افتند. یک لحظه استراگون، پوزو را به جای گودو می‌گیرد و اعلام می‌کند: «این گودو است.» و ولادیمیر می‌گوید: «به موقع رسید… بالاخره نجات یافتیم…» پوزو کمک می‌طلبد. دی‌دی و گوگو بر سر مقدار پولی که برای کمک باید بگیرند، بحث می‌کنند. در این لحظه احساس می‌کنند که به‌عنوان نمایندگان کل بشریت چشم به راه گودو هستند، و در انتظار، وقت را به هر صورتی که می‌توانند پر می‌کنند. پوزو نابیناست و مفهوم زمان را از دست داده و لاکی گنگ است.

بعد از خروج پوزو، استراگون می‌خوابد، همان پسربچه پرده اول وارد می‌شود. ولادیمیر سعی می‌کند دربارهٔ گودو اطلاعات بیشتری به دست آورد و می‌فهمد که گودو مردی است که ریش سفید دارد. پسربچه اعلام می‌کند که «گودو امشب نمی‌آید ولی حتماً فردا خواهد آمد.» گوگو پیشنهاد می‌کند که برای همیشه دست از انتظار بردارند یا خودکشی کنند. به درخت نزدیک می‌شوند، استراگون طناب نازکی که به جای کمربند به کمرش بسته‌است را درمی‌آورد. طناب به قدر کافی محکم نیست. دو مرد تصمیم می‌گیرند بروند اما تکان نمی‌خورند. شب فرامی‌رسد، ماه در انتهای صحنه بالا می‌آید.

مانلی

2024-03-06T21:56:00.002+03:30

قطعه ای از منظومه‌ی مانلی

اثر ارزشمند نیما یوشیج

کوششِ يک‌تن فرد،

چه‌بسا کافتد بی‌حاصل و، اين هست؛ امّا

آيد اندر کششِ رنجِ مديد،

ارزشِ مرد، پديد.

شد به‌سر بر تو اگر،

زندگانی دشوار،

اگرَت رزق نه بر اندازه‌ست،

وگرت رزق براندازه به‌کار،

در عوض، هست تو را چيزِ دگر.

راهِ دور آمده‌يی،

برده‌يی از نزديک،

به‌سویِ دور، نظر.

زندگی چون نبُوَد جز تک‌وتاز،

خاطر اين‌گونه فراسوده مساز.

بگذران سهل درآن‌دم که به‌ناچار تو را،

کار آيد دشوار.

عمر مگذار بدان.

زاره کم کن در کار.

ما همه باربه‌دوشانِ هميم؛

هرکه، در بارش کالاست به‌رنگی کآن هست.

تا نباشد کششی،

تنِ جاندار نگردد پابست.

به‌هم اين‌ها را، [جز] مردمِ هشياری نتواند يافت.

بايد از چيزی کاست،

گر بخواهيم به چيزی افزود.

هرکس آيد به‌رهی سویِ کمال.

تا کمالی آيد،

از دگرگونه کمالی بايد

چشمِ خواهش بستن.

زندگانی اين است؛

وين‌چنين بايد رَستن.

در مفصل خاک و پوک

2024-03-06T18:24:00.002+03:30

میوه بر شاخه شدم سنگپاره در کف کودک،

طلسم معجزتی مگر پناه دهد از گزند خویشتنم

چنین که دست تطاول به خود گشاده منم.

بالا بلند بر جلوخان منظرم

چون گردش اطلسی ابر قدم بردار

از هجوم پرندۀ بی پناهی، چون به خانه بازآیم

پیش از آنکه در بگشایم بر تختگاه ایوان جلوه ای کن

با رخساری که باران و زمزمه است

چنان کن که مجالی اندگک را درخور است

که تبردار واقعه را دیگر

دست خسته را به فرمان نیست.

که گفته است من آخرین بازماندۀ فرزانگان زمینم؟

من آن غول زیبایم که در استوای شب ایستاده است

غریق زلالی همۀ آبهای جهان

وچشم انداز شیطنتش خواستگاه ستاره ایست.

در انتهای زمینم کومه ای هست

آنجا که پا درجائی خاک

همچون رقص سراب بر فریب عطش تکیه میکند.

در مفصل انسان و خدا

آری در مفصل خاک و پوکم کومه ای نا استوار هست

و بادی که بر لجۀ تاریک میگذرد

بر ایوان بی رونق سردم جاروب میکشد.

بردگان عالیجاه را دیده ام من در کاخهای بلند

که قلاده های زرین به گردن داشته اند

و آزاده مردم را در جامه های مرقع

که سرود گویان

پیاده به مقتل می رفته اند.

خانۀ من در انتهای جهان است

در مفصل خاک و پوک.

با ما گفته بودند؛ آن کلام مقدس را با شما خواهیم آموخت

لیکن بخاطر آن عقوبتی جانفرسای را تحمل می بایدتان کرد

عقوبت دشوار را چندان تاب آوردیم آری

که کلام مقدسمان باری از خاطر گریخت.

احمد شاملو

جریان سیال ذهن در آثار جیمز جویس

2024-01-07T20:53:00.000+03:30

در تمام آثار جیمز جویس نکات پنهانی هست که دلیل وجودی آنها و تاکید جویس در استفاده از آن‌‌ها برای دوستدران وی اهمیت دارد.
مثلا چرا آثار جویس تا این اندازه سخت فهم هستند، در حدی که ترجمهٔ آن‌ها به زبان دیگر تقریبا غیرممکن شده است. چرا همه چیز در دوبلین اتفاق می‌افتد. یا مفهوم زمان، چرا «اولیس» فقط یک روز است و «بیداری فینیگان» فقط یک شب! و مهمتر از همه؛ استفاده جویس از تکنیک جریان آگاهی، یا «جریان سیال ذهن» است و اصراری که بر آن دارد. در این پست سعی کردم به این موضوعات بپردازم.
اهمیت دوبلین در اولیس جیمز جویس؛
«دوبلین» فقط صحنه اولیس نیست، بلکه عملاً یک شخصیت در نوع خود است. این رمان به‌عنوان نقشه‌ای دقیق و تقریباً راهنمای تور از شهر در ۱۶ ژوئن ۱۹۰۴ عمل می‌کند. جغرافیای شهر، از جمله کانال سلطنتی، کانال بزرگ، رودخانه لیفی، و خیابان اوکانل، برای درک بسیار مهم است. حرکات و تجربیات شخصیت ها توضیحات دقیق به خواننده اجازه می دهد تا به طور مجازی در دوبلین همراه با شخصیت ها حرکت کند و همچنین نشان دهنده علاقه جویس به امر خاص و جهانی است. او پیشنهاد می کند که دوبلین می تواند جایگاهی برای هر شهری باشد. جویس حتی ادعا کرد که اگر دوبلین ناپدید شود، می‌توان آن را از روی جزئیات در اولیس بازسازی کرد. علاوه بر این، این شهر با زندگی شخصی جویس گره خورده است، زیرا ۱۶ ژوئن روزی بود که او با همسرش نورا بارناکل آشنا شد و یک لایه شخصی به محیط اضافه کرد.
شخصیت های اصلی اولیس چه کسانی هستند و چه چیزی را نشان می دهند؛
سه شخصیت اصلی اولیس عبارتند از: استیون ددالوس، لئوپولد بلوم و مولی بلوم. استفان نشان دهنده عقل، هنر و شورش جوانان علیه سنت است. او به عنوان یک چهره هنرمند جوان، متفکر و تا حدودی بیگانه به تصویر کشیده شده است. از سوی دیگر، مولی جنبه های فیزیکی، زمینی و غریزی زندگی را تجسم می بخشد. او اغلب با باروری و حسی همراه است. لئوپولد بلوم به عنوان ترکیب این دو افراط عمل می کند، او انسان معمولی است، جایی که عقل و جسم به هم می رسند و او را به شخصیتی ارگانیک تر و مرتبط تر تبدیل می کند. او به عنوان یک مرد معمولی معرفی می شود که در جریان زندگی روزمره در دوبلین است. این رمان تجربه انسانی را از طریق این دیدگاه‌های متنوع بررسی می‌کند و جنبه‌های مختلف بشریت را نشان می‌دهد.
استفاده جویس از «جریان آگاهی» در اولیس؛
جریان آگاهی یک تکنیک روایی است که تلاش می کند جریان بدون فیلتر افکار، احساسات و ادراکات را همانطور که در ذهن رخ می دهد به تصویر بکشد. در اولیس، جویس از این تکنیک به طور گسترده استفاده می کند و به خواننده امکان دسترسی به درونی ترین افکار شخصیت ها را می دهد، اغلب به صورت تکه تکه و غیرخطی. این روش فراتر از کنش خارجی و به تجربه درونی شخصیت حرکت می کند، اغلب بدون انتقال سنتی. جویس صرفاً افکار شخصیت ها را توصیف نمی کند، بلکه آنها را به گونه ای بیان می کند که برای خود شخصیت ها ظاهر می شوند، که می توانند از هم گسسته، غیرمنطقی باشند و با تداعی از یک فکر به فکر دیگر بپرند. این تکنیک برای روایت مدرن انقلابی و حیاتی تلقی می شود و گفته می شود که از نظریه های اولیه روانکاوی توسط چهره هایی مانند فروید استفاده می کند. این به خواننده درک عمیق تری از پیچیدگی و تناقضات ذهن انسان می دهد.
ساختار اولیس و ارتباط آن با ادیسه هومر؛
اولیس به عنوان موازی مدرن با ادیسه هومر ساخته شده است. لئوپولد بلوم متناظر با ادیسه، استفان ددالوس با تلماخوس و مولی بلوم با پنه لوپه مطابقت دارد. ۱۸ قسمت اولیس تقریباً با۱۸ بخش اودیسه مطابقت دارد. با این حال، جویس از این چارچوب به شیوه ای بسیار غیر متعارف استفاده می کند و اسطوره اصلی یونان را زیر و رو می کند و دوباره تصور می کند. این ساختار همچنین دیالکتیک هگلی را منعکس می‌کند، با بخش ۱ (استفان) به عنوان تز، بخش ۲ (بلوم) به عنوان آنتی‌تز و بخش ۳ (مولی) به عنوان سنتز. این درهم آمیختگی پیچیده دو داستان به پیچیدگی و غنای موضوعی رمان کمک می کند. علاوه بر این، ساختار جویس به عنوان نقدی از سیستم های سفت و سخت گذشته در نظر گرفته می شود که از الگوهای قدیمی تر برای شکل دادن به چیزی کاملاً جدید استفاده می کند.
برخی از تکنیک های روایی بدیع مورد استفاده جویس در اولیس؛
اولیس جویس به خاطر تکنیک های روایی پیشگامانه اش مشهور است. فراتر از جریان آگاهی، او طیف گسترده‌ای از سبک‌ها را به کار می‌گیرد، از جمله مونولوگ داخلی، پاستیچ، تقلید و کنایه‌های ادبی. جویس همچنین از تکنیک های سینمایی مانند مونتاژ و تغییرات سریع در پرسپکتیو و همچنین تکنیک های موسیقی مانند کنترپوان استفاده می کند. او همچنین با زبان آزمایش می‌کند، کلمات ترکیبی (مانند «بلفن» که بلوم و استفن را با هم ترکیب می‌کند) و بر روی چندین زبان طراحی می‌کند. جابجایی بین صداهای روایی مختلف، از جمله همودیژتیک (شخصیت‌های درون داستان) و هترودیژتیک (راوی‌های بیرونی)، نیز نقش مهمی ایفا می‌کند. این تکنیک ها یک تجربه خواندنی بافت دار و چندوجهی ایجاد می کند که منعکس کننده پیچیدگی زندگی مدرن است.
اولیس یک رمان دشوار در نظر گرفته می شود و قرار است چنین شود؛
اولیس به دلیل سختی اش معروف است. نثر متراکم و کنایه آمیز، ساختار روایی تجربی و ارجاعات متعدد فرهنگی، تاریخی و ادبی آن، خوانندگان را می طلبد که به شدت درگیر و آگاه باشند. جویس عمداً انتظارات مرسوم را که یک رمان باید باشد به چالش می کشد و اثری را خلق می کند که آسان و سریع نیست.
برخی معتقدند که دشواری در هدف جویس، که می خواست خوانندگانش در ساخت معنا مشارکت فعال داشته باشند، مرکزی است. از او نقل شده است که او پازل هایی را وارد آثارش کرد تا قرن ها دانشگاهیان را بر سر معنای او بحث کنند. این کتابی است که چندین مطالعه را دعوت می کند، به توجه مداوم پاداش می دهد و اغلب خوانندگان معمولی را گیج می کند. در نهایت، از طریق این پیچیدگی است که جویس ماهیت پیچیده و اغلب آشفته تجربه بشر مدرن را منتقل می کند.
مفهوم «تصادف» یا «همگامی» در اولیس؛
«تصادف» یا «هم‌زمانی» (وقوع همزمان وقایع بدون ارتباط علّی آشکار)، یک موتیف تکرارشونده در اولیس است. لئوپولد بلوم اغلب با تصادفاتی روبرو می شود که به نظر می رسد اهمیت نمادین یا روانی دارند. برای مثال، تکرار «هتل ملکه» او را به یاد خودکشی پدرش در همان مکان می اندازد. جویس این لحظات را نه برای ارائه یک نظم فراطبیعی، بلکه برای برجسته کردن راه‌های پیچیده‌ای که زندگی، حافظه و معنا در هم تنیده شده‌اند، بررسی می‌کند. اصطلاح "همگامی" نیز به مفاهیم شانس و ضرورت مرتبط است و ماهیت پیچیده و اغلب آشفته زندگی در یک شهر مدرن را برجسته می کند. برای جویس اهمیت تصادفات از این واقعیت ناشی می شود که معانی همیشه ممکن است و از طریق این روابط متقابل پیچیده ساخته می شوند.
موضوعات کلیدی که جویس در اولیس به بررسی آنها می پردازد؛
اولیس با طیف گسترده ای از موضوعات پیچیده دست و پنجه نرم می کند: جستجو برای هویت و تعلق. ماهیت روابط، اعم از زناشویی و خانوادگی؛ نقش هنر و هنرمند; تأثیر تاریخ و فرهنگ بر فرد؛ پیچیدگی های ذهن انسان؛ عناصر پیش پا افتاده و خارق العاده زندگی روزمره؛ و تعامل هوشیاری و ناخودآگاه. این رمان همچنین محدودیت ها و امکانات زبان و همچنین ماهیت خود روایت را بررسی می کند. جویس همچنین به نظر می رسد به ارتباط بین فرد و جمع علاقه مند است، و اغلب شخصیت های خود را در بافت شهر و تاریخ خود قرار می دهد. به طور خلاصه، اولیس به عنوان یک تجربه غوطه ور در هر دو دنیای درونی و بیرونی انسان مدرن عمل می کند.

پارودی (Parody)

2024-01-01T09:36:00.000+03:30

پارودی یکی از ابزارهای قدرتمند در دست نویسندگان برای نقد ادبی و فرهنگی است و می‌تواند به شکل‌های مختلفی از ساده و مستقیم تا پیچیده و غیرمستقیم ظاهر شود.

پارودی در ادبیات یک نوع تقلید طنزآمیز یا تمسخرآمیز از سبک، موضوع، یا کنوانسیون‌های یک اثر ادبی، نویسنده، یا ژانر خاص است. پارودی به منظور ایجاد خنده، انتقاد یا نقد هنری انجام می‌شود و اغلب با اغراق و تشدید خصوصیات یا کلیشه‌های اثر یا سبک اصلی همراه است. چند نکته کلیدی درباره پارودی:

• تقلید و تمسخر: پارودی شامل تقلید از سبک، زبان، یا موضوع یک اثر دیگر است به گونه‌ای که ویژگی‌های اصلی آن به نحوی اغراق‌آمیز یا مضحک بازنمایی شوند.

• انتقادی و طنزآمیز: هدف از پارودی می‌تواند انتقاد از موضوعات اجتماعی، سیاسی، یا ادبی باشد، یا صرفاً برای سرگرمی و ایجاد خنده استفاده شود.

• سبک‌ها و ژانرها: پارودی می‌تواند به هر سبک یا ژانر ادبی اعمال شود، از رمانس‌های عاشقانه تا داستان‌های جنایی، شعر، نمایشنامه، و حتی ادبیات علمی-تخیلی.

• مثال‌های مشهور:

• "دون کیشوت" از میگل د سروانتس می‌تواند به عنوان یک پارودی از رمان‌های شوالیه‌ای تلقی شود، جایی که قهرمان داستان به طرز اغراق‌آمیزی از کدهای شوالیه‌ای پیروی می‌کند.

• "جزیره‌ی دکتر مورو" از اچ. جی. ولز که به نوعی پارودی از داستان‌های علمی-تخیلی و ماجراجویی دوران خودش است.

• اغراق: بزرگنمایی ویژگی‌های خاص برای ایجاد اثر کمیک.

• تغییر موقعیت‌ها: قرار دادن شخصیت‌ها یا رویدادها در موقعیت‌های غیرمنتظره یا متضاد با اثر اصلی.

• زبان و ساختار: تقلید از سبک نوشتاری یا ساختاری اثر مورد نظر اما با افزودن عناصر طنز.

بازی با کلیشه‌ها: پارودی اغلب کلیشه‌ها را برعکس کرده یا به شکلی وارونه نشان دهد تا از آن‌ها انتقاد کند یا خنده ایجاد کند.

تغییر لحن یا سبک: این تکنیک شامل تغییر لحن یا سبک نوشتاری به شکلی است که با محتوای اصلی در تضاد یا تناقض باشد. به عنوان مثال، استفاده از یک لحن جدی یا علمی برای توصیف چیزی به شدت مضحک یا مسخره.

استفاده از نقیضه‌ها: نقیضه در پارودی می‌تواند به صورت کلامی یا موقعیتی باشد، جایی که معنی واقعی یا مورد انتظار با آنچه ابراز یا رخ می‌دهد، در تضاد قرار می‌گیرد.

تکرار و بازسازی: تکرار جملات یا موقعیت‌های کلیدی از اثر اصلی به شکلی که معنای جدید و طنزآمیزی پیدا کنند، یکی دیگر از روش‌های پارودی است.

پارودی می‌تواند به عنوان ابزاری برای نقد اجتماعی و فرهنگی استفاده شود، جایی که نویسنده از طریق تقلید طنزآمیز از یک اثر یا سبک، به نقد فرهنگ، سیاست یا رفتارهای اجتماعی می‌پردازد.

این تکنیک‌ها می‌توانند به تنهایی یا در ترکیب با یکدیگر برای ایجاد یک پارودی موفق به کار روند. پارودی نه تنها سرگرم‌کننده است، بلکه می‌تواند به عنوان یک وسیله برای تفکر انتقادی و آگاهی عمومی عمل کند.

تصویر دوبلین در رمان اولیس

2023-12-02T18:18:00.000+03:30

برای من سوال شد که جیمز جویس از به تصویر کشیدن دقیق شهر دوبلین در اولیس چه منظوری داشت؟ کل رمان اولیس در یک روز میگذرد و خواننده با تمام کوچه‌ها و گوشه گوشه شهر آشنا میشود.

جیمز جویس در رمان اولیس به دقت دوبلین را توصیف کرده است تا نه تنها فضایی واقعی برای داستان خود فراهم کند، بلکه به عمق و پیچیدگی‌های اجتماعی، فرهنگی و تاریخی این شهر بپردازد. این دقت در توصیف به چند دلیل کلیدی مرتبط است:

جویس معتقد بود که دوبلین نماد و مرکز هویت ایرلندی است. او در تلاش بود تا با توصیف دقیق این شهر، تصویری جامع از زندگی روزمره مردم ایرلند در اوایل قرن بیستم ارائه دهد. او حتی گفته بود که اگر دوبلین ویران شود، می‌توان با استفاده از اطلاعات موجود در اولیس آن را بازسازی کرد. این نشان‌دهنده اهمیت جغرافیای شهری برای جویس و نقش آن در شکل‌دهی به هویت شخصیت‌هاست.

توصیفات جویس از دوبلین فراتر از واقع‌گرایی صرف است؛ او از جزئیات برای بیان انتقادات اجتماعی و مذهبی خود استفاده می‌کند. او به سرکوبگری اجتماعی، نفوذ کلیسای کاتولیک و مشکلات سیاسی ایرلند پرداخته و دوبلین را به عنوان نمادی از این چالش‌ها به تصویر می‌کشد. بنابراین، هر کوچه و خیابان در رمان جویس نمایانگر ابعاد مختلف زندگی انسانی است.

شخصیت‌های داستان جویس افرادی عادی هستند که با چالش‌های روزمره دست و پنجه نرم می‌کنند. توصیف دقیق دوبلین به خواننده کمک می‌کند تا با این شخصیت‌ها ارتباط بیشتری برقرار کند و احساس کند که خود نیز بخشی از این زندگی روزمره است. جویس با استفاده از زبان محاوره‌ای و توصیف‌های ملموس، حس واقعیت را تقویت می‌کند.

جویس از تکنیک‌های نوآورانه‌ای مانند جریان سیال ذهن استفاده کرده که امکان بررسی عمیق‌تر افکار و احساسات شخصیت‌ها را فراهم می‌آورد. این تکنیک‌ها در کنار توصیف دقیق محیط، تجربه‌ای غنی از زندگی در دوبلین را ارائه می‌دهد.

در نهایت، دقت جویس در توصیف دوبلین نه تنها به ایجاد یک پس‌زمینه واقعی کمک می‌کند، بلکه ابزاری برای نقد اجتماعی، بررسی هویت فرهنگی و خلق شخصیت‌های پیچیده است که همگی در یک روز عادی از زندگی خود با چالش‌ها مواجه‌اند.

وجدان زنو

2023-12-02T09:05:00.000+03:30

"مهم‌ترین چیزی که یاد گرفتم این است که هر کسی ممکن است قلب داشته باشد، ولی وجدان نصیب هر کسی نمی‌شود."

وجدان زنو

ایتالو اسووو

شهاب الدین سهروردی و حکمت خسروانی

2023-11-28T20:32:00.001+03:30

حکمت خسروانی فلسفه و عرفان ایران باستان است که به اندیشمندان آن فرزانگان خسروانی یا خسروانیون گفته می‌شود. این حکمت به عنوان یک جریان فکری عمیق، به بررسی مسائل متافیزیکی، اخلاقی و معنوی پرداخته و تأثیرات قابل توجهی بر فلسفه اسلامی و عرفان ایرانی داشته است.

ویژگی‌ها و اصول حکمت خسروانی

خداوند یگانه: حکمت خسروانی بر یگانگی خداوند تأکید دارد و او را به عنوان فزاینده و پویا معرفی می‌کند.

خردورزی: این مکتب به اهمیت خردورزی و راستی بی‌پایان در شناخت حقیقت تأکید دارد.

نیکی و هستی: نیکی با هستی همسان است و قوانین پیشرفت در هستی از اصول بنیادین این حکمت به شمار می‌رود.

فر: مفهوم "فر" در حکمت خسروانی به معنای نیروی الهی است که انسان را در مسیر رشد و تعالی یاری می‌کند.

وحدت آفرینش: این حکمت بر وحدت آفرینش تأکید دارد و فزایندگی هستی را پایان‌ناپذیر می‌داند.

تأثیرات حکمت خسروانی بعدها در فلسفه اشراق توسط شهاب‌الدین سهروردی احیا شد و او این حکمت را با مفاهیم نور و شهود پیوند داد. سهروردی معتقد بود که حکمت خسروانی ریشه‌های ایرانی دارد و باید آن را از فلسفه یونانی متمایز کرد. همچنین، شخصیت‌هایی چون جاماسب، فرشوشتر، بایزید بسطامی و ابوالحسن خرقانی از تأثیرگذاران این مکتب محسوب می‌شوند.

حکمت خسروانی به عنوان یک جریان فکری غنی، نه تنها بر اندیشه‌های ایرانی تأثیر گذاشت بلکه در شکل‌گیری فلسفه اسلامی نیز نقش بسزایی ایفا کرد.

علوم ارثماطیقی

2023-11-27T18:36:00.000+03:30

هیمیا

هیمیا یکی از گونه‌های علوم خفیه است و بوسیله آن از جنّیان برای عمل به دستورها خیر یا شر استفاده می‌کنند و اساس آن شناخت ساعات و تأثیرات سیارات و طوالع و دعوات و فتحات و بخورات ایشان و عزایم جنیان است. چون ستارگان و اجرام آسمانی با حوادث مادی زمین ارتباط دارند، پس اگر آن شکل آسمانی که مناسب با حادثه ای از حوادث است، با صورت و شکل مادی آن حادثه ترکیب شود، آن حادثه پدید می‌آید؛ مثلاً در این علم، اگر بتوان آن شکل آسمانی را که مناسب با مردن، یا زنده ماندن یک شخص است، با شکل و صورت خود او ترکیب کرد، کاری که می‌خواهیم، انجام می‌شود. و این معنای طلسم است. ظاهراً طالع‌بینی نیز زیرمجموعه هیمیا می‌باشد. در طالع‌بینی باور بر این است که محل و موقعیت قرار گرفتن سیارات و ستارگان در لحظه تولد نوزاد و همچنین طالع ابجدی او بر شخصیت و سرنوشتش تأثیر اساسی می‌گذارد و از این طریق نسبت به پیشگویی در مورد آینده اقدام می‌شود.

دیالکتیک افلاطونی

2023-11-27T18:22:00.001+03:30

دیالکتیکِ افلاطونی

افلاطون، کلمه دیالکتیک را به روش خاص خود اطلاق کرد که هدفش دستیابی به معرفت حقیقی بود. به عقیده او، از راه سلوک عقلی و همراه با عشق، باید نفس انسانی را به سوی درک کلیات و یا مثل که حقایق عالمند، راهنمایی کرد. او طریقه خاص خود را برای کسب این نوع معرفت، دیالکتیک نامید و تمام آثارش را نیز به طریق بحث و گفتگو و به عبارت دیگر به روش دیالکتیکی نگاشت. دانشمندان جدید از جمله کانت نیز این کلمه را در مواردی استعمال کرده‌اند.

اما قبل از همهٔ این‌ها، حدود پنج قرن پیش از میلاد، فیلسوفی یونانی به نام هراکلیتوس، نخستین کسی بود که این لفظ را به کار برد. او معتقد بود که عالم همواره در حال تغییر و حرکت است و هیچ چیز پابرجا نیست.

دیالکتیکِ سقراطی

دیالکتیک به روش خاصی از بحث و مناظره گفته می‌شود که اول بار سقراط حکیم در مقابلِ طرف گفتگوی خود در پیش گرفت. هدف وی از این روش، رفع اشتباه و رسیدن به حقیقت بود. روش او به این صورت بود که در آغاز، از مقدمات ساده شروع به پرسش می‌نمود و از طرف خود در موافقت با آنها اقرار می‌گرفت. سپس به تدریج به سوالات خود ادامه می‌داد تا اینکه بحث را به جایی می‌رساند که طرف مقابلش، دو راه بیشتر نداشت: یا اینکه مقدماتی را که پیش از این در آغاز بحث پذیرفته بود، انکار کند و یا اینکه از ادعاهای خود دست بکشد و به چیزی اعتراف کند که سقراط معتقد است. این روش گفتگو و بحث، امروزه نیز به نام روش دیالکتیکی یا روش سقراطی معروف است.

دیالکتیکِ هگلی

هگل، فیلسوف مشهور آلمانی با توسل به مفهومی که هراکلیتوس ابداع کرده بود و در ادامه نظریه وی، منطق و روش مخصوص خود را برای کشف حقایق، دیالکتیک نام گذارد. وی، وجود تضاد و تناقص را شرط تکامل فکر و طبیعت می‌دانست و معتقد بود که پیوسته ضدی از ضد دیگری تولید می‌شود.

دیالکتیک هگلی بر پایه چهار اصل زیر استوار است:

همه چیز، با توجه به این که در چارچوب زمان قرار دارد، گذرا و محدود است.

همه چیز، متضاد خود را نیز دارد.

هنگامی که نیرویی بر ضد (برابر نهاد) خود غلبه می‌کند، تغییر رخ می‌دهد.

تغییر به صورت دایره وار (نفی نفی) نیست، بلکه حالت مارپیچی (دایره‌ای رو به بالا) دارد.

بالاخره در مکاتب مارکسیسم و لنینیسم، واژه دیالکتیک به معنای حرکت و تحول در تمام جنبه‌های مادی، اجتماعی، اقتصادی، اخلاقی و طبیعی به کار رفت. بدین ترتیب، فلسفه دیالکتیک در این مکاتب چیزی جز مطالعه طبیعت و جامعهٔ در حال دگرگونی نیست.

مارکس و انگلس نظرات مادی خود را براساس منطق هگل تشریح و تبیین کردند و از همین‌جا بود که ماتریالیسم دیالکتیک به وجود آمد. در حقیقت، ماتریالیسم دیالکتیک، ترکیبی است از فلسفه مادی قرن هجدهم و منطق هگل که مارکس و انگلس این دو را به یکدیگر مرتبط کردند.

لنین نیز دیالکتیک را با استفاده از قاعده جمع جبری صفر توضیح می‌دهد.

طاعون

2023-11-14T08:34:00.002+03:30

آلبر کامو در طاعون می‌نویسد:

زندگی پوچ است، جهان فراخور حال آدمی نیست، اما زمین طبیعی ترین جایگاه بشر است. زندگی با چون و چرا تلخ میشود، گیتی همواری نمی‌پذیرد؛ چون درهای بستهٔ حیات با کلید عقل گشوده نمیشود، پس آنرا چنانکه هست بپذیریم ، با مبارزه، جام دل تهی را سرشار از شور هستی کنیم، زندگی زیبا است ، نه منطقی، نباید باستقبال مرگ شتافت، با گرمی خورشید و لطافت آب درهم آمیزیم، روی جهان غم انگیز و پشت آن دل انگیز است.

کامو بمعنای واقعی کلمه خوشبین است. اگر او درد را تشخیص میدهد، این دلیل بدبینی او نیست. درد وجود دارد. کامو درد را بررسی میکند تا درمان آنرا نشان دهد. کامو شاهد لحظاتی بوده است که در آن مدت زندگی، شبیه آبگینه شفاف میشود و میتوان از خلال آن به بی ارزشی همه چیزی پی برد. اما او بجای آنکه نومید شود، اتفاقاً زندگی را بخاطر همان ناپایداری دوست تر میدارد. شور باید نتیجه نومیدی باشد. عطش در ما است، نه در ذات هستی: باده از ما مست شد، نی ماز وی. این همان کشف وشهود عرفای مشرق زمین نیست؟ فلسفه پوچی واژه دیگر بی اعتباری جهان نیست؟ در این پنج قصه سرشار از شعر، رنگی از وارستگی و استغنا و اخلاص صوفیانه میتوان دید. هرچه باشد، این افکار نتیجه تجارب شخصی کامو است؛ همانطوری که افکار و اندیشه های عارفانه ایران محصول ذوق و تجربه زندگی ایرانی است.

تئاتر پوچ

2023-11-11T20:58:00.000+03:30

ریشه شناسی

مارتین اسلین منتقد، این اصطلاح را در مقاله خود در سال 1960 با عنوان «تئاتر پوچ» که با تمرکز بر نمایشنامه نویسان ساموئل بکت، آرتور آداموف و یوژن یونسکو آغاز می شود، ابداع کرد. اسلین می‌گوید که نمایشنامه‌های آن‌ها یک مخرج مشترک دارند - «پوچ»، کلمه‌ای که اسلین آن را با نقل قولی از یونسکو تعریف می‌کند: «پوچ چیزی است که هدف، هدف یا هدفی ندارد». فرانسوی‌ها. آلبر کامو، فیلسوف، در مقاله خود در سال 1942 با عنوان «افسانه سیزیف» وضعیت انسان را بی معنا و پوچ توصیف می کند.

پوچ در این نمایشنامه ها به شکل واکنش انسان به دنیایی ظاهراً بی معنا، یا انسان به عنوان عروسکی است که توسط نیروهای نامرئی بیرونی کنترل یا تهدید می شود. این سبک نوشتن برای اولین بار توسط نمایشنامه اوژن یونسکو به نام سوپرانوی طاس (1950) رایج شد. اگرچه این اصطلاح برای طیف گسترده‌ای از نمایشنامه‌ها به کار می‌رود، برخی از ویژگی‌ها در بسیاری از نمایشنامه‌ها منطبق است: کمدی گسترده، اغلب شبیه به وودویل، آمیخته با تصاویر وحشتناک یا تراژیک. شخصیت‌هایی که در موقعیت‌های ناامیدکننده‌ای که مجبور به انجام کارهای تکراری یا بی‌معنی هستند گرفتار شده‌اند. دیالوگ پر از کلیشه، بازی با کلمات، و مزخرف. توطئه هایی که چرخه ای یا به طور غیر منطقی گسترده هستند. یا تقلید یا رد رئالیسم و مفهوم «نمایش خوش ساخت».

هنرهای انتزاعی، به آثاری‌ گفته می‌شوند که قصد دارند فرم یاشکل مورد نظرشان را تا به حدی خلاصه و تجزیه کنند که از اسم اصلی آن شى دور نشوند و قبل از اینکه آن شى مورد نظر به نهایت خلاصه شدن می‌رسد دست از کار می‌کشند و دیگر آن شى را خلاصه و تجزیه نمی‌کنند.

ابتدا هنر «آبستره» به آنگونه آثاری گفته می‌شود که بسیار مجهول و نامحسوس و غیر قابل پیش بینی و به دور از انتظار مخاطبان است. کلیه آثار آبستره از نوع نقاشی صرفاً برای دیدن و تماشاکردن و از نوع آثار حجمی صرفاً برای لمس کردن نه برای لذت بردن و به خاطر سپردن ساخته می‌شوند، بنابر این هیچیک از مخاطبان نباید با مواجه این آثار انتظار رؤیت یک صفت اخلاقی یا یک فضیلت معنوی را داشته باشند، زیرا هنرمندان اینگونه آثار بدون در نظر گرفتن هیچگونه قصد و موردی به خلق آن دست می‌زنند به همین دلیل آثار آبستره هرگز مشمول نقد منطقی نمی‌شوند چون از یک ذهن و فکر منطقی تراوش نکرده‌اند که انتظار چنین نقدی از آنان برود هنرمندان آبستره‌ساز هرگز نمی‌دانند که (چرا و چگونه؟) به این اثر رسیده‌اند آیا هرگز می‌فهمند که چه می‌خواهند و قصدشان از آنچه ساخته‌اند چه بوده، آنان نگاهشان را متوجه بیننده آثار خود کرده و میخواهند بدانند که آنان چه دیده یا لمس کرده‌اند برایشان جالب است که بدانند آیا توانسته‌اند با آثار خود، مردم را به غایت (ندانستن) ارجاع دهند. آنان به آن دسته یا گروه از مخاطبانی که با رؤیت آثار آبستره، کلماتی همچون بی‌معنی و منحط و بی‌ربط،... بکار می‌برند هیچ کاری ندارند چون بکار بردن این‌گونه کلمات و یا نظایر آن نشان می‌دهد که بیننده با این نوع آثار ارتباط برقرار کرده که توانسته در تحلیل خود برای آنان از چنین کلماتی نام ببرد، در واقع هدف و مقصود از ساختن چنین آثاری این است که هیچکس نداند برای چه هدفی ترمیم و یا ساخته شده‌اند و برای چه هدفی در یک گالری به نمایش گذاشته شده‌اند.

کوروس احمدی

2023-11-09T19:48:00.003+03:30

ما به هم دروغ می‌گفتیم

نه من در ایستگاه منتظر تو بودم

و نه تو برایم دست تکان دادی

قطاری که تو را آورد

مرا با خود برد

کوروس احمدی

نان و شراب

2023-06-24T22:01:00.003+03:30

اگر شعور اخلاقی خویش را، ولو اندک- متوجه هرج و مرجی کنیم که بر محیط ما حکمفرماست، نمیتوانیم دست روی دست بگذاریم و فقط دل به این خوش کنیم که منتظر دنیایی فوق این دنیای زمینی باشیم. اهریمنی که باید با آن به پیکار برخاست تنها آن موجود ذهنی ابلیس نام نیست. اهریمن همه آن عواملی است که انسان را علیه انسان بر می انگیزد.

اینیاتسیو سیلونه - نان و شراب