“In één geval leverde een dak meer dan duizend micrometeorieten op”

Oude deeltjes, nieuwe inzichten over micrometeorieten

De kleine korrels, vaak niet groter dan een zandkorrel, zijn restanten van vallende sterren en kometen. Ze vormen een directe link met de vroegste stadia van ons zonnestelsel. Door verbeterde methoden te ontwikkelen, heeft het team van Jonker nauwkeuriger kunnen vaststellen uit welke materialen deze micrometeorieten bestaan. Dit helpt om de ontwikkeling van planeten en andere hemellichamen beter te begrijpen. Bovendien blijkt dat de stroom van kosmisch stof al miljoenen jaren stabiel is.

Het onderzoek toont aan dat deze deeltjes overal neerkomen, ongeacht de locatie. Dat maakt het mogelijk om ze op onverwachte plekken te verzamelen. Lange tijd dachten wetenschappers dat alleen afgelegen gebieden zoals poolstreken geschikt waren voor dit werk. Nu blijkt dat zelfs een simpel dak in de stad een schat aan gegevens kan opleveren.

Micrometeorieten opsporen in de stad

Een opvallende ontdekking is dat micrometeorieten ook in stedelijke gebieden in grote aantallen voorkomen. Eerder werd gedacht dat vervuiling en zand dit soort onderzoek zouden verstoren. Met nieuwe technieken is het echter mogelijk om deze deeltjes te scheiden van aardse materialen. In één geval leverde een enkel dak meer dan duizend exemplaren op. Dit toont hoe dichtbij het universum eigenlijk is.

Samenwerken aan onderzoek

Het mooie aan dit vakgebied is dat iedereen kan bijdragen. Met eenvoudige middelen zoals een microscoop en wat geduld kunnen burgers helpen bij het verzamelen van deze bijzondere deeltjes. Dit soort burgerwetenschap maakt het mogelijk om de kloof tussen professionals en amateurs te verkleinen. Het universum is niet langer een ver concept, maar iets dat je letterlijk in handen kunt houden.

Jonker zelf is enthousiast over de betrokkenheid van het publiek bij de zoektocht naar micrometeorieten. Hij ziet hoe mensen ontdekken dat het heelal deel uitmaakt van hun directe omgeving. Dit soort projecten laat zien dat wetenschap toegankelijk kan zijn voor iedereen die nieuwsgierig is.

Meer informatie over dit onderzoek.

Bron en beeld: VU – Vrije Universiteit Nederland.

Het bericht Meteorieten op je dak? Zoek mee! verscheen eerst op Bouw en Uitvoering.

Potentie van bestaande gebouwen ontsluiten

Het idee achter het beter benutten van bestaande gebouwen is simpel maar krachtig: gebruik maken van wat er al staat. In een dichtbevolkt land als Nederland is ruimte schaars. Door platte daken op te toppen, kantoren of winkels om te vormen tot woningen, en grote huizen te splitsen, kunnen we snel woonplekken creëren. Ook woningdelen in verschillende vormen speelt hierin een rol. Dit soort projecten levert niet alleen extra woningen op, maar doet dat vaak op een duurzame manier. Materialen, arbeid en tijd worden efficiënt ingezet, wat zowel kosten als impact op het milieu beperkt.

Bovendien verlengt deze aanpak de levensduur van gebouwen. Het verhoogt hun economische waarde en helpt soms cultureel erfgoed te behouden. Voor buurten betekent dit vaak een impuls. Meer bewoners zorgen voor een groter draagvlak voor lokale winkels, horeca en andere voorzieningen. Dit kan de leefbaarheid in een gebied flink verbeteren. Ook de bereikbaarheid via openbaar vervoer profiteert hiervan. Daarnaast helpt het mensen om in hun eigen wijk te blijven wonen, wat sociale banden versterkt en eenzaamheid kan verminderen.

Voordelen van de Aanpak Beter Benutten voor wijken

De voordelen van de Aanpak Beter Benutten reiken verder dan alleen extra woonruimte. Het toevoegen van woningen in bestaande gebieden kan wijken nieuw leven inblazen. Denk aan meer klanten voor buurtwinkels of betere busverbindingen door een groeiend aantal gebruikers. Dit soort ontwikkelingen maakt een buurt aantrekkelijker om in te wonen. Tegelijkertijd biedt het kansen voor doorstroming op de woningmarkt. Mensen kunnen binnen hun eigen omgeving een passende woning vinden, zonder te hoeven verhuizen naar een andere stad of regio.

Een ander pluspunt is de snelheid waarmee dit soort projecten vaak gerealiseerd kan worden. Waar nieuwbouw jaren kan duren, zijn transformaties van bestaande panden soms binnen enkele maanden klaar. Dit maakt het een praktische oplossing voor de acute woningnood. Bovendien past deze methode goed bij klimaatdoelen. Hergebruik van gebouwen betekent minder sloop en minder nieuwe grondstoffen, wat de ecologische voetafdruk verkleint. Elke nieuwe woning die zo ontstaat, is een thuis voor iemand die dringend woonruimte zoekt.

Knelpunten in de huidige praktijk

Hoewel de potentie groot is, blijft de toepassing van beter benutten in veel gebieden achter. Overal in Nederland worden weliswaar woningen toegevoegd via dit soort projecten, maar lang niet alle mogelijkheden worden benut. Op lokaal, provinciaal en landelijk niveau spelen verschillende obstakels een rol. Sommige gemeenten en woningcorporaties hebben onvoldoende inzicht in de kansen die er liggen. Ze missen vaak de kennis of capaciteit om dit gericht aan te pakken. Daarnaast kan regelgeving onduidelijk of belemmerend zijn, wat projecten vertraagt of zelfs stopt.

Financiële haalbaarheid vormt ook een struikelblok. Niet elk project is direct rendabel, zeker niet zonder steun of subsidies. Draagvlak onder omwonenden is eveneens niet altijd vanzelfsprekend. Mensen maken zich soms zorgen over extra drukte of veranderingen in hun buurt. Dit alles vraagt om een meer samenhangende aanpak, waarbij overheden, marktpartijen en bewoners samenwerken om deze hobbels te overwinnen. Alleen zo kan de volle potentie van bestaande gebouwen worden benut.

Landelijke opschaling van de Aanpak Beter Benutten

Om de woningnood effectief aan te pakken, is een bredere toepassing van de Aanpak Beter Benutten nodig. Het kabinet heeft in het coalitieakkoord ‘Aan de slag’ afspraken gemaakt om belemmeringen weg te nemen. Denk hierbij aan het versoepelen van regels voor optoppen en splitsen van woningen, maar ook aan het stimuleren van woningdelen. Financiële regelingen moeten daarnaast helpen om meer projecten van de grond te krijgen. Verschillende gemeenten en provincies voeren al actief beleid op dit vlak, maar een landelijke strategie moet dit verder versterken.

Een belangrijk initiatief is het Koploperprogramma Gebiedsgericht Beter Benutten (GBB), gestart in december 2025. Tien gemeenten werken hierin samen aan een gebiedsgerichte aanpak. In plaats van losse projecten richten zij zich op samenhangend beleid voor hele wijken of regio’s. De lessen en instrumenten die hieruit voortkomen, worden gedeeld met alle gemeenten in Nederland. Dit programma levert de komende twee jaar ook input voor de landelijke strategie. Het doel is helder: in alle gemeenten zoveel mogelijk kansen benutten en tegelijkertijd waarde toevoegen aan buurten.

Samenwerken aan doorbraken

De Landelijke Aanpak Beter Benutten, die kort na het regeerakkoord werd gelanceerd, richt zich op zes specifieke doorbraakopgaven. Deze geven richting aan de gezamenlijke inspanningen van Rijk, gemeenten, provincies en andere betrokkenen. Het gaat niet alleen om meer woningen, maar ook om het verbeteren van de kwaliteit van wijken. Dit vraagt om samenwerking op alle niveaus, van particuliere eigenaren tot grote marktpartijen. Alleen door gezamenlijk op te trekken, kunnen de gestelde doelen worden bereikt.

De Ministeriële Taskforce Versnelling Woningbouw speelt hierin een centrale rol. Samen met de WoonAlliantie en andere partners wordt een actieagenda opgesteld. Hierin staat per doorbraakopgave wie verantwoordelijk is voor welke actie. Denk aan aanpassingen in wetgeving, beleidsmaatregelen of financiële steun. Ook wordt vastgelegd hoe de voortgang wordt gevolgd en hoe besluiten worden genomen. Dit alles moet ervoor zorgen dat de aanpak niet alleen op papier staat, maar ook in de praktijk resultaat oplevert.

Actieagenda voor snelle resultaten met Aanpak Beter Benutten

De actieagenda die hoort bij de Landelijke Aanpak Beter Benutten (pdf) richt zich op concrete stappen in de komende jaren. Het zwaartepunt ligt op 2026 en 2027, met als doel om zo snel mogelijk resultaten te boeken. De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening zal jaarlijks verslag uitbrengen aan de Tweede Kamer over de voortgang. De eerste rapportage wordt verwacht voor de zomer van 2026. Dit houdt de druk op de ketel en zorgt ervoor dat alle betrokken partijen hun afspraken nakomen.

Bron en beeld: Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.

Het bericht Aanpak Beter Benutten: Meer woningen uit bestaande gebouwen verscheen eerst op Bouw en Uitvoering.

“Het wetsvoorstel rond flexwerkers kan per 1 januari 2028 ingaan als ook de Eerste Kamer instemt”

Meer zekerheid voor flexwerkers

Minister Vijlbrief benadrukt dat deze hervorming flexwerkers stabielere arbeidsposities geeft. Tijdelijke contracten blijven alleen voor tijdelijk werk bedoeld. Werknemers krijgen sneller een vast contract en mogen na zes maanden geen nieuw tijdelijk contract meer krijgen. Daardoor ontstaat ruimte voor scholing en langetermijnplanning. Vakbonden en werkgevers steunen dit voorstel unaniem.

Regels rond tijdelijke contracten

De wet verkort de periode waarna een vast contract voor flexwerkers volgt. Na drie tijdelijke contracten geldt een wachttijd van drie jaar in plaats van vijf. AOW-gerechtigden behouden wel de mogelijkheid voor oproepwerk. Deze aanpassingen voorkomen misbruik en bieden tegelijkertijd flexibiliteit waar nodig. De minister kan bovendien ingrijpen bij structurele onderbetaling in de sector.

Bandbreedtecontracten voor oproepkrachten

Nulurencontracten verdwijnen en maken plaats voor bandbreedtecontracten. Hierin ligt het verschil tussen minimum- en maximumuren op maximaal dertig procent. Werknemers mogen oproepen boven het maximum weigeren. Structureel meer uren werken leidt automatisch tot een hoger contract. Zo krijgen flexwerkers duidelijker inzicht in hun inkomen en rooster.

Verbeterde voorwaarden voor uitzendkrachten

Uitzendkrachten krijgen voortaan gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden als vaste medewerkers. De uitzendfases waarin ontslag dagelijks mogelijk is, worden verkort naar één jaar. Dit volgt op Europese rechtspraak en versterkt de positie van uitzendkrachten. De hervorming past binnen een breder arbeidsmarktpakket dat wendbaarheid voor ondernemers combineert met zekerheid voor werknemers.

Bron: Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Zie ook:
Verdienmodel uitzendbranche onder druk door nieuwe wetgeving.
Meer controle, strengere regels en wetgeving voor uitzendbranche.
Handhaving op zzp’ers: dit is nieuw in 2026.

Het bericht Flexwerkers krijgen meer zekerheid door nieuwe wet verscheen eerst op Bouw en Uitvoering.

“Door de snelweg A2 ondergronds te verplaatsen ontstond met De Groene Loper een parkachtige corridor die ecologische en sociale waarden combineert”

Innovatief voorbeeld

De Groene Loper illustreert hoe publieke en private partijen samen complexe uitdagingen oplossen. De ondergrondse weg reduceert geluidsoverlast en creëert ruimte voor groen en woningen. Daarnaast stimuleert het project biodiversiteit en gezondheid in de directe omgeving. Sinds de realisatie merken bewoners in Maastricht dat de luchtkwaliteit en het wooncomfort merkbaar vooruitgaan.

Innovatieve aanpak in Maastricht

De aanpak begon in een uitdagende periode maar richtte zich meteen op kwaliteit en duurzaamheid. Hierdoor ontstond een gebied waar mensen graag wonen en werken. De jury benadrukte dat de aansluitingen met omliggende buurten zorgvuldig zijn uitgevoerd en nu leiden tot nieuwe investeringen. Bovendien dient de publiek-private samenwerking als model voor andere steden.

Lees verder onder de afbeelding.

De Groene Loper verbindt stad en natuur

Door de snelweg A2 ondergronds te verplaatsen ontstond een parkachtige corridor die ecologische en sociale waarden combineert. Bewoners ervaren meer ruimte voor recreatie en ontmoeting. Tegelijkertijd daalde de verkeersbelasting in de wijken. De gemeente Maastricht en Ballast Nedam laten zo zien hoe infrastructuur en natuur hand in hand kunnen gaan.

Intensieve samenwerking

CEO Onno Dwars en wethouder Frans Bastiaens prezen de intensieve samenwerking met alle partners en Maastrichtenaren. Dankzij deze aanpak is De Groene Loper een gebied van en voor de stad geworden. De prijs onderstreept bovendien de waarde van vakmanschap bij het bouwen aan toekomstbestendige leefomgevingen.

Bron: Neprom, Ballast Nedam, Wikipedia, Gemeente Maastricht.

Het bericht Gebiedsontwikkeling Groene Loper in Maastricht wint Neprom-prijs verscheen eerst op Bouw en Uitvoering.

Jeroen de Willigen: visie en expertise

Schepen voor stadsontwikkeling Patrick Janssens benadrukt dat stadsontwikkeling een ingewikkelde materie is waar veel verschillende belangen en disciplines elkaar ontmoeten. Kwaliteit van de bebouwde omgeving staat hoog op de agenda daarom heeft Antwerpen een stadsbouwmeester met veel gezag nodig die op basis van zijn visie expertise en ervaring op een geïntegreerde manier de kwaliteit van belangrijke projecten bewaakt, zo bericht men.

Met Jeroen de Willigen stellen ze iemand aan die aan deze beschrijving beantwoordt. De Willigen is partner en stedenbouwkundige bij De Zwarte Hond een internationaal bureau voor architectuur stedenbouw en strategie dat werkt vanuit Groningen Rotterdam Keulen en Berlijn. Hij treedt op als supervisor en begeleidt diverse stedenbouwkundige projecten en beeldkwaliteitsplannen met een focus op integraliteit.

Lighthouse en Strijp-S

Een goed ruimtelijk ontwerp is voor hem niet alleen een doel maar vooral een middel om een stad wijk of buurt tot sociale en economische ontwikkeling te laten komen en dit samen met alle stakeholders. Hij pleit voor een nieuwe bouwcultuur die kan bijdragen aan de grote maatschappelijke thema’s van nu het woningvraagstuk duurzaamheid en inclusiviteit.

Bekende projecten van zijn hand zijn onder meer Lighthouse in Eindhoven als eindbaken op de Strijp-S ontwikkeling en Theater Zuidplein in Rotterdam dat fungeert als nieuwe gemeenschapsplek. Van 2008 tot 2012 was Jeroen De Willigen coördinator Stedenbouw aan de Academie van Bouwkunst in Rotterdam.

Ervaring van Jeroen de Willigen in Groningen

Later werd hij de stadsbouwmeester van Groningen van 2016 tot 2020 waarbij hij de stad met een nieuwe en succesvolle bouwcultuur op de Europese kaart zette. Sinds begin 2023 is hij voorzitter van de BNA. Hij studeerde aan de Technische Universiteit Delft en studeerde in 2015 af als Master City Developer aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

In 2015 won hij met zijn thesis De Waarde van de Structuur de MCD-scriptieprijs. De Willigen zegt dat Antwerpen een droomstad is, eigenzinnig gelaagd en altijd in beweging. Naast zijn nieuwe functie als stadsbouwmeester in Antwerpen blijft hij verbonden aan De Zwarte Hond en werkzaam aan projecten in Nederland en Duitsland.

Fotocredits: Chris van Houts.

Het bericht Jeroen de Willigen van De Zwarte Hond nieuwe stadsbouwmeester Antwerpen verscheen eerst op Bouw en Uitvoering.

Met de introductie van G3 speelt men in op een ontwikkeling die al langer zichtbaar is in de markt. Vastgoedeigenaren, werkgevers en facilitair managers kijken niet meer alleen naar bezettingsgraad, installaties en vierkante meters. Zij willen ook weten hoe een gebouw bijdraagt aan gezondheid, concentratie, comfort en geluk van de mensen die er dagelijks werken. Juist op dat snijvlak positioneert men de G3-methode als een integraal model dat mens en gebouw in samenhang beoordeelt.

Nieuwe methode voor gebouw geluk

De kern van G3 is dat de methode twee domeinen samenbrengt die in de praktijk vaak apart worden onderzocht. Aan de ene kant gaat het om het welzijn en de beleving van gebruikers. Aan de andere kant gaat het om de fysieke kenmerken van het gebouw. Zoals indeling, licht, akoestiek, klimaat en ondersteunende voorzieningen. Door deze gegevens te combineren, ontstaat volgens Heijmans een duidelijker beeld van de mate waarin een gebouw aansluit op de mensen die er gebruik van maken.

Men noemt die uitkomst het gebouw geluk getal. Dat is een score tussen 0 en 100 procent. Die score laat zien hoe goed de werkomgeving past bij verschillende typen gebruikers. Daarbij werkt de methode niet met één abstract gemiddelde, maar met persona’s. Dat betekent dat verschillen tussen gebruikers bewust worden meegenomen. Waar de ene medewerker energie krijgt van open samenwerking en veel prikkels, heeft een ander juist behoefte aan rust. Met overzicht en een voorspelbare werkplek. G3 vertaalt deze verschillen naar een meetbare verhouding tussen gebruiker en gebouw.

Voor de bouw- en huisvestingssector is dat een interessante stap. In veel projecten worden technische prestaties, duurzaamheid en exploitatie nog vaak los gezien van de ervaring van de eindgebruiker. Door die lagen in één analyse te combineren, kan een opdrachtgever gerichter sturen op maatregelen. Die kunnen de dagelijkse kwaliteit van de werkomgeving verbeteren. Dat kan gaan over ruimtelijke ingrepen, maar ook over beheer. Daarbij tevens over gebruiksafspraken en aanpassingen in facilitaire ondersteuning.

Waarom G3 relevant is voor opdrachtgevers

De meerwaarde van G3 ligt vooral in de toepasbaarheid voor organisaties die huisvestingskeuzes willen onderbouwen met data én gebruikersinzichten. Voor vastgoedeigenaren kan de methode helpen om beter te bepalen of een kantoorconcept nog past bij de huidige gebruikersgroep. Voor facilitair managers biedt G3 aanknopingspunten om knelpunten in comfort en gebruik te herkennen. Voor ontwerpende en uitvoerende partijen geeft de methodiek richting aan keuzes in indeling, materiaalgebruik en ruimtelijke kwaliteit.

Volgens Heijmans wordt daarmee een vraag beantwoord die in veel organisaties leeft. Werkgevers willen een omgeving bieden die niet alleen functioneel is, maar ook bijdraagt aan minder stress, meer energie en betere concentratie. Dat heeft direct invloed op werkgeluk en op de manier waarop mensen een gebouw waarderen. In een tijd waarin werkgevers concurreren op aantrekkelijkheid van de werkplek, krijgt de kwaliteit van de werkomgeving een steeds grotere rol.

De methode sluit ook aan op bredere ontwikkelingen rond gezonde gebouwen en mensgerichte huisvesting. Kennis over welzijn, neuroarchitectuur en omgevingspsychologie krijgt steeds meer invloed op het ontwerp van kantoren en andere werkplekken.

Voor de uitvoeringspraktijk betekent dit dat gebouwdata niet meer voldoende zijn als enige stuurinformatie. Een kantoor kan technisch goed presteren en toch onvoldoende aansluiten op de dagelijkse behoefte van de gebruikers. Andersom kan een gebouw met beperkingen soms beter functioneren dan verwacht, omdat de omgeving goed past bij de mensen die er werken. G3 probeert die relatie zichtbaar te maken in een score die beter bruikbaar is voor besluitvorming.

Samenwerking met kennispartners en specialisten

De ontwikkeling van G3 is niet alleen door Heijmans zelf uitgevoerd. Voor de opbouw van de methode werkte het bedrijf samen met meerdere externe partners uit wetenschap, ontwerp en technologie. Naast EHERO zijn ook neuroarchitect Govert Flint, architect Thijs van der Lely van ADL-VDL en AI-partner DeltaCore Solutions betrokken. Daarmee kiest Heijmans nadrukkelijk voor een multidisciplinaire aanpak.

Die samenwerking is van belang, omdat de beoordeling van werkgeluk en gebouwkwaliteit verschillende soorten kennis vraagt. Voor het duiden van gedrag en welzijn is wetenschappelijke onderbouwing nodig. Voor de vertaling naar ruimtelijke keuzes zijn ontwerpkennis en praktijkervaring nodig. En voor de verwerking van data en patronen speelt technologie een rol. Door deze disciplines te verbinden, wil Heijmans voorkomen dat G3 een los idee blijft en juist een methode bieden die in de dagelijkse praktijk inzetbaar is.

Dat maakt de aanpak ook interessant voor de uitvoerende bouwkolom. Wanneer de relatie tussen gebruikersprofielen en gebouwkenmerken eerder in beeld is, kunnen aannemers, adviseurs en ontwerpers hun keuzes beter afstemmen op de latere gebruiker. Dit kan in de ontwerpfase leiden tot andere prioriteiten dan wanneer alleen op budget, techniek of standaardnormen wordt gestuurd. Ook in bestaande gebouwen kan de methode helpen om gerichte verbetermaatregelen te kiezen zonder direct een volledige renovatie te hoeven uitvoeren.

Toepassing van G3 in ontwerp en beheer

Een belangrijk onderdeel van G3 is dat de methode niet stopt bij het vaststellen van een score. Men geeft aan dat ook zichtbaar wordt welke aspecten van de kantooromgeving de match tussen gebouw en gebruiker het sterkst bepalen. Daarmee ontstaat inzicht in de vraag welke interventies de meeste impact hebben. Denk aan aanpassingen in akoestiek, routing, type werkplekken, verblijfsruimten, daglichttoetreding of klimaatbeleving.

Voor opdrachtgevers is dat relevant, omdat investeringen dan beter zijn te prioriteren. Niet elke verbetering levert voor iedere gebruikersgroep dezelfde meerwaarde op. Een organisatie met veel kenniswerkers kan andere ruimtelijke voorwaarden nodig hebben dan een organisatie waar ontmoeting, overleg en dynamiek centraal staan. Door persona’s te gebruiken, maakt G3 die verschillen meetbaar en handelbaar. Dat zorgt voor een meer gerichte aanpak en kan helpen om faalkosten of minder effectieve ingrepen te voorkomen.

Tegelijk past de methode in een markt waarin de waarde van gebouwen steeds vaker wordt gekoppeld aan gebruikskwaliteit. Niet alleen duurzaamheidsprestaties, maar ook gezondheid, comfort en geluk krijgen een plek in vastgoedbeslissingen. Voor de gebruiker betekent dat een werkomgeving die beter aansluit op dagelijkse routines en persoonlijke voorkeuren. In het geval van de eigenaar of werkgever kan dat leiden tot hogere tevredenheid en een sterkere positie op de arbeidsmarkt. De verwachting is dat dergelijke meetmethoden in de komende jaren vaker onderdeel worden van integrale huisvestingsvraagstukken. Zeker nu data, AI en gebruikersonderzoek steeds beter samenkomen. Daarmee zet het concern met G3 een stap die voor de sector goed te volgen is, ook al moet de praktijk nog uitwijzen hoe breed de methode word toegepast.

Kwaliteit van de match

Met G3 kiest men voor een benadering waarbij het gebouw niet als zelfstandig object wordt beoordeeld, maar als omgeving voor mensen. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar in veel trajecten wordt de eindgebruiker nog te vaak pas laat betrokken. De nieuwe methodiek maakt zichtbaar dat een toekomstbestendige werkomgeving niet alleen draait om techniek of oppervlak, maar om de kwaliteit van de match. Juist daarin zit voor veel opdrachtgevers de waarde van G3.

Het bericht Heijmans koppelt gebouw en geluk gebruiker met nieuwe G3-methode verscheen eerst op Bouw en Uitvoering.

“In totaal is er ruim drie ton beschikbaar voor de AI innovatie in de woningbouw subsidie”

Doel van de regeling

De regeling richt zich op concrete toepassingen. Deze moeten bijdragen aan de woningbouwopgave. Ze tonen hoe AI kan helpen met hogere productiviteit. Ook zorgen ze voor meer voorspelbaarheid in de sector. Projecten moeten afgerond zijn binnen het jaar 2026. Fundamenteel onderzoek komt niet in aanmerking voor steun. Bedrijven en consortia kunnen aanvragen indienen. Minimaal één bouwgerelateerde organisatie moet meedoen. Kennisinstellingen mogen partner zijn. Overheden krijgen geen geld uit deze regeling.

Insteek en subsidie

De gevraagde AI-projecten kunnen zich bijvoorbeeld richten op kortere doorlooptijden in de bouw. Ze kunnen ook de arbeidsproductiviteit verhogen. Betere samenwerking en besluitvorming als onderwerp zijn mogelijk. Het benutten van data speelt een grote rol. De aanpak moet leiden tot aantoonbare meerwaarde voor de praktijk.

In totaal is er 302500 euro beschikbaar. Per project kun je tussen de 10000 en 30000 euro krijgen. De voucher dekt maximaal 70 procent van de kosten. De rest komt van het bedrijf zelf. Kosten die gedekt kunnen worden zijn personeelsinzet en inhuur van specialisten. Ook software en platformkosten komen in aanmerking. Datakosten en beperkte hardware zijn toegestaan als ze direct nodig zijn.

Voorwaarden aanvraag en toekenning AI voor Woningbouw

Een project moet primair gericht zijn op de Nederlandse woningbouw. Het moet uitgevoerd worden door een passend team. Open standaarden en privacy regels moeten goed geborgd zijn. Beoordeling van de aanvraag gebeurt op toepasselijkheid en waarde. Ook het team en de wijze van samenwerking tellen mee. Haalbaarheid en technologie spelen een belangrijke rol bij de beoordeling van de aanvraag. De mate van schaalbaarheid van het ingediende project is belangrijk voor een latere toepassing. Laat duidelijk zien welk probleem wordt aangepakt en waarom AI daarbij past.

Er zijn twee aanvraagrondes voor de AI voor woningbouw subsidie in 2026. De eerste opent op 1 mei en sluit op 1 juni om 12 uur. Bekendmaking volgt op 7 juli. De tweede ronde opent op 17 augustus en sluit op 14 september om 12 uur. Bekendmaking is op 5 oktober. Alle projecten moeten klaar zijn voor 31 december 2026. Voorstellen worden alleen behandeld als ze volledig ingediend zijn. Aanvragers doen er goed aan om scherp te formuleren wat getest wordt. Ook de resultaten en feitelijke organisatie moeten helder zijn. Verplichte bijlagen zijn een begroting en de-minimisverklaring. Een samenwerkingsovereenkomst kan nodig zijn.

Programma Innovatie en Opschalen Woningbouw

AI voor Woningbouw is onderdeel van het Programma Innovatie en Opschalen Woningbouw (IOP) gefinancierd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. TKI Bouw en Techniek voert het programma uit. Lees hier meer over de regeling rond AI voor de woningbouw.

Bron: Rijksoverheid, TKI Bouw en Techniek.

Het bericht Subsidieregeling stimuleert AI innovatie in de woningbouw verscheen eerst op Bouw en Uitvoering.

“De bodemas ontstaat bij kolenverbranding en wordt onder meer gebruikt in de wegenbouw en bij de aanleg van onder meer sportvelden”

Fraude met bodemas aan het licht gebracht

De leverancier vervalste rapporten zodat bodemas als vrij toepasbaar werd verkocht ondanks een te hoog chloridegehalte. Daardoor ontstond risico op verzilting van de bodem. Vervolgens leidde een nieuwe keuring tot ontdekking van de vervalsing en tot aangifte.

Toepassing en milieurisico’s van bodemas

Toepassing van deze bodemas, ook wel E-bodemas, poederkoolbodemas of ketelzand genoemd, had nadelige gevolgen kunnen hebben voor natuur landbouw en drinkwater. Bovendien bedreigde het chloridegehalte het milieu op langere termijn. Ondanks dat paste men de stof toch toe in bepaalde ongeoorloofde projecten. E-Bodemas, ook wel poederkoolbodemas genoemd, is een afvalstof die overblijft na het verbrandingsproces in een kolencentrale. Mede wordt het gebruikt in de wegenbouw of bij de aanleg van sportvelden. Echter strenge kwaliteitscontroles en alleen toegestaan gebruik van de afvalstof zijn essentieel om vervuiling van de ondergrond te voorkomen.

Bij de werkzaamheden verdicht, heeft bodemas een dichtheid – bij natte verdichting boven de grondwaterstand – van 1110 tot 1320 kg/m3. Dit afhankelijk van de verdichtingsgraad en vochtigheid. Voor de milieu eigenschappen van de as is een Nationale Beoordelingsrichtlijn, BRL, opgesteld. Alleen bodemas met een productcertificaat op basis van de BRL voldoet aan de eisen van het Besluit bodemkwaliteit en mag vrij worden toegepast.

Sancties en maatregelen

De vervalsing kwam aan het licht toen een koper bij betreffende leverancier aanklopte voor de bodemas. De leverancier had deze niet meer op voorraad en verwees naar een partij aan wie hij eerder een partij had verkocht. Voordat de koper de as kon toepassen, was hij verplicht om een nieuwe partijkeuring uit te laten voeren. Uit deze keuring bleek dat het chloridegehalte te hoog was voor de kwaliteit ‘vrij toepasbaar’. Dit is bevestigd met een heranalyse. Het bedrijf dat de keuringen verzorgt, heeft dit gemeld bij de ILT met het signaal dat er met één van hun rapportages leek te zijn geknoeid.

Het OM legde een boete van 50000 euro op aan het bedrijf. Daarnaast kreeg een betrokken persoon een taakstraf van 180 uur. De opsporingsdiensten en het parket hopen dat toekomstige fraudegevallen hierdoor mede worden ontmoedigd.

De ILT-IOD werkte samen met de politie en het Functioneel Parket van het OM. Na beoordeling van het dossier volgden sancties. Hierdoor wordt fraude en misleiding in de sector stevig aangepakt en ontstaat meer transparantie.

Bron: ILT-IOD, Crow, Wikipedia.

Zie ook: Inspectie onderzoekt fraude met energielabels.

Het bericht Fraude met bodemas ontdekt en zwaar beboet verscheen eerst op Bouw en Uitvoering.

“De ontwikkeling van De Wijer wordt mede mogelijk gemaakt door opbrengsten van de naastgelegen Flex Campus”

Bouwstart De Wijer markeert nieuw begin

Tijdens het startmoment vierden de wethouder, toekomstige bewoners en betrokken partijen het begin van de wijk. Roel van Heugten van Van Heugten Beheer benadrukte het belang van samenwerking. Hij stelde dat De Weijer ontstaat wanneer alle partijen naar elkaar blijven kijken. Hierdoor bouwt men niet alleen woningen maar ook een wij-gevoel in Hapert.

Flex Campus als innovatieve basis

De ontwikkeling van de nieuwbouwwijk werd mede mogelijk gemaakt door opbrengsten van de naastgelegen Flex Campus. Tien jaar geleden ontwikkelde Metaal Flex deze campus voor 240 arbeidsmigranten uit dertien nationaliteiten. Nauw contact met de buurt zorgde voor harmonie en succes in het Noord-Brabantse Hapert. Daardoor kon de grond voor De Wijer worden aangekocht en kon de wijk bijdragen aan Hapert.

Meerwaarde De Wijer voor de gemeenschap

Van Heugten legt uit dat goede huisvesting en betrokkenheid samenkomen in de nieuwe wijk. Arbeidsmigranten wonen en werken hier, doen boodschappen en sporten in de regio. Zo brengt hun aanwezigheid economische kracht en sociale dynamiek terug naar de gemeenschap. Weijer toont daarom concreet wat fatsoenlijke huisvesting oplevert.

Voorbeeld voor andere gemeenten

Ook is belangrijk dat de combinatie van De Weijer en de Flex Campus kan andere gemeenten inspireren. We hebben veel behoefte aan meer goede gecombineerde woonoplossingen. Wanneer mensen fatsoenlijk worden gehuisvest en de omgeving serieus genomen ontstaat vertrouwen. Vanuit dat vertrouwen ontstaan er mooie plannen, oplossingen en ook nieuwe woonwijken, zoals in Hapert.

Zie ook:
Woningbouw in Brabant versnelt met 12000 woningen.
Brabant groeit met nieuwe plannen voor bus- en treinstations Den Bosch en Eindhoven.

Het bericht Start bouw De Wijer in Hapert met 123 woningen verscheen eerst op Bouw en Uitvoering.

“De bouw van Podium fase 2 is in 2025 gestart. Inmiddels zijn de eerste eengezinswoningen opgeleverd en wordt het gebouw van de Alliantie begin 2027 overgedragen”

Podium integreert groene innovaties

Het project Podium fase 2 biedt een mix van 67 sociale huurwoningen, 26 koopwoningen via KoopStart en 56 vrije sector woningen. Daardoor ontstaat een gevarieerd aanbod dat aansluit bij verschillende budgetten. Bovendien worden de woningen energiezuinig gebouwd met aandacht voor klimaatadaptatie en biodiversiteit. Een gezamenlijke binnentuin boven de garage stimuleert ontmoetingen in de buurt. Daarnaast beperkt men autoverkeer zodat voetgangers en fietsers prioriteit krijgen.

Locatie nabij station Vathorst

Bewoners van Podium wonen op loopafstand van station Vathorst en winkelcentrum Vathorst. De openbare ruimte richt zich vooral op verblijf en ontmoeting. Privéparkeerplaatsen liggen in de stallingsgarage terwijl deelauto’s nabij staan. Verder loopt de Common Green als groene zone door de wijk met gras, bomen en picknickplekken. De Landschapszone aan de noordoostkant functioneert als wadilandschap voor waterberging en ecologie.

Samenwerking versnelt realisatie

Remco Melgert van Heijmans Wonen Midden bedankte de vaklieden rond Podium voor hun inspanningen in weer en wind. Hun vakmanschap maakt dagelijks het verschil in dit innovatieve bouwproces. Jaap Veerman van de Alliantie benadrukt dat intensieve samenwerking leidt tot een wijk waar betaalbaarheid, duurzaamheid en kwaliteit samenkomen.

Bouwplanning loopt volgens schema

De bouw van Podium fase 2 startte in 2025. Inmiddels zijn de eerste eengezinswoningen opgeleverd en wordt het gebouw van de Alliantie begin 2027 overgedragen. De woningen maken deel uit van een bredere gebiedsontwikkeling waarin in totaal circa 440 woningen worden toegevoegd aan de stad.

Zie ook: Start bouw Laakse Tuinen in Vathorst Amersfoort.

Het bericht Podium fase 2 in Amersfoort bereikt met 149 woningen hoogste punt verscheen eerst op Bouw en Uitvoering.