ลัทธิหรือกลุ่มความเชื่อ จูงใจคนด้วยอะไร?

จะเห็นได้ว่า ลัทธิหรือกลุ่มความเชื่อต่าง ๆ มักจะมีเอกลักษณ์ หรือที่เรียกง่าย ๆ ว่าจุดขายต่างกัน สิ่งหนึ่งที่บอกได้ชัดเจนว่าอะไรคือแรงจูงใจที่ทำให้คนเข้าไปหลงลัทธิคือ “ความหวัง”

ความหวังเป็นคำกว้าง ๆ ที่ไม่ได้ระบุวัตถุประสงค์ชัดเจนว่าคืออะไร แต่มีทิศทางไปในอนาคตข้างหน้า หมายถึง ฉันอยากได้สิ่งใดสิ่งหนึ่งในอนาคตข้างหน้า เช่น

อยากรวย ชายคนหนึ่งมีความหวังว่าอยากรวย หลายลัทธิได้ใช้เรื่องนี้เป็นแรงจูงใจ จนสร้างองค์กรขนาดใหญ่ขึ้นมาได้ด้วยแนวคิด รวย รวย รวย พอจินตนาการมาพบความจริง(ที่ถูกสร้างขึ้นมาล่อ) ก็เลยบังเกิดเป็นความเชื่อ แล้วก็เดินตามเส้นทางของเจ้าลัทธิไปในที่สุด

หรือบางคนไม่อยากรวย แต่บ้าอุดมการณ์ อยากทำดีแบบนั้นแบบนี้ อยากเปลี่ยนแปลงสิ่งนั้นสิ่งนั้น แน่นอนว่ามีกลุ่มลัทธิความเชื่อเหล่านี้ดักรออยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มคนที่ทำความดีด้านต่าง ๆ หรือไม่ก็กลุ่มก้อนทางการเมืองก็มันก็เป็น “ดึง” คนที่มีความอยากในสิ่งเดียวกัน ให้เข้าไปรวมกัน เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์อย่างใดอย่างหนึ่งร่วมกัน

อ่าน ๆ ดูแล้วเหมือนว่าจะดี “ใช่มันจะดีก็ต่อเมื่อมันคือเรื่องจริง” เพราะส่วนใหญ่ก็จะเป็นลัทธิหรือกลุ่มความเชื่อที่สร้างขึ้นมาเพื่อลวงเอาทรัพย์สิน แรงงาน ความคิดของคนเข้ามาเพื่อประโยชน์ตัวเองกันทั้งนั้น เช่น เสียสละทำบุญแทบตาย สุดท้ายผู้นำลัทธิรวยล้นฟ้า ตัวเองก็จนเอาจนเอา หรือไม่ก็เสียสละประท้วงแทบตาย สุดท้ายก็เอาใครก็ไม่รู้ขึ้นไปมีอำนาจ กลุ่มความเชื่อ ลัทธิ ศาสนา การเมือง ฯลฯ มักจะมีจุดประสงค์ซ่อนเร้นที่มักจะไม่ได้บอก “เหยื่อ” ให้รู้ตัว พวกเขาเพียงแค่สร้างแรงจูงใจให้คนพวกนั้นพาตัวเองให้ไปถึงจุดที่ฝันเท่านั้นเอง

The post ลัทธิหรือกลุ่มความเชื่อ จูงใจคนด้วยอะไร? appeared first on Unstable.

ก็จะพยายามรวบรวมเนื้อหาที่เข้ากับเหตุการณ์และข้อควรระวังเพื่อแบ่งปันไว้ให้ขบคิดครับ

The post เปิดหมวดหมู่ ลัทธิวิทยา appeared first on Unstable.

ถ้าจะเปรียบกับเกมส์สักเกมส์หนึ่ง มันก็เหมือนตัวละครที่เราจะเล่นให้พัฒนาหรือให้ตกต่ำลง ระดับของความอดทนขึ้นอยู่กับการฝึกฝนจิตใจให้มีพลังในการต่อต้านอารมณ์ที่พุ่งพล่านได้

ในมุมของการพัฒนาจิต ถ้าทำได้ถูกวิธี หรือทำไปตามกรอบที่ควร ก็จะเพิ่มขีดความสามารถในการอดทนได้ ดังจะเห็นได้ว่า ในสังคมมีความอดทนไม่เท่ากัน บางคนปี๊ดแตกง่าย บางคนยั่วยังไงก็ไม่ขึ้น ดังนั้นขีดจำกัดของแต่ละคนจึงไม่เท่ากันตามบารมีที่สะสมมา

ส่วนการทำให้จิตตกต่ำ มีทั้งแบบชั่วคราวและถาวร แบบชั่วคราวก็เช่น กินเหล้า เมายา กำลังสติมันจะลด ความอดทนก็เลยหายตามไปด้วย ส่วนแบบถาวรก็ตามอารมณ์ไปเลย ปล่อยตามอารมณ์ไปเรื่อย ๆ ปล่อยไปตามหัวใจ อยากโกรธ อยากเกลียด อยากแสดงแสนยานุภาพทางอารมณ์แค่ไหนก็ใส่ไปเต็มที่ นั่นแหละขีดความอดทนมันจะลดลงไปเรื่อย ๆ

The post ความอดทนมีขีดจำกัดนะ!! appeared first on Unstable.

เวลาที่เราพบใครครั้งแรกแล้วรู้สึกประทับใจ อาจจะเป็นเพราะเสน่ห์ อำนาจ บารมี ชื่อเสียงและความน่าเชื่อถือ หรือกระทั่งความดีงาม นั่นอาจจะเป็น “ภาพที่ถูกสร้าง” จากนักต้มตุ๋น (มิจฉาชีพ) ก็เป็นได้ ในบทความนี้จะเล่าในมุมที่เห็นในสังคมและในมุมของศาสนาไปด้วยกัน

ในช่วงนี้คนไทยน่าจะได้รู้จักกับนักต้มตุ๋น หรือไม่ก็นักตบทรัพย์ จากข่าวฉาวระดับประเทศกันไม่มากก็น้อย ตรงนี้เป็นปรากฏการณ์ที่น่าศึกษา เพราะการเปิดโปงวงการหรือผู้คนเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้นได้ง่าย ๆ และเมื่อมันเกิดขึ้นแล้วก็มักจะมีผู้เสียหายจำนวนมหาศาล นั่นคือสภาพที่เรื่องมันเต็มจนล้นแล้ว มันจึงถูกเปิดเผยออกมา

เราจะได้เห็นว่าผู้ที่สร้างภาพว่าเป็นคนดี เป็นคนที่หลายคนเคารพ เกรงใจ ให้ความร่วมมือ กลับกลายเป็นคนชั่วสุด ๆ แบบจินตนาการไม่ออกเลยว่า ทำไมถึงชั่วได้ขนาดนี้ แต่เรื่องเหล่านี้ก็ยังเป็นเรื่องส่วนน้อยที่ได้รับการเปิดเผย หรือมีการเฉลยทั้งหมด

ในมุมของผมมองว่า ในวงการศาสนาและความเชื่อ ก็มีเรื่องเช่นนี้มากมายเหมือนกัน และมากมายเหลือเกินที่ความจริงถูกปิดเป็นความลับแม้กระทั่งผู้นำลัทธิล่วงลับไป ความจริงที่ว่ากลุ่มเหล่านั้นเป็นพวกต้มตุ๋นก็ยังไม่ได้รับการเปิดเผย บางเคสก็มาเรื่องแดงในผู้สืบทอดรุ่นถัดไป* แต่หลายเคสก็คิดว่าคงจะจมหายไปกับเวลา กลายเป็นตำนานที่ถูกแต่งให้เหมือนเรื่องจริงต่อไป

Ref : *ศึกษาเพิ่มเติม Keep Sweet: Pray and Obey (Netflix)

พฤติกรรมนักต้มตุ๋น

เวลาที่เราได้ยินว่ามีคนโดนหลอกไปลงทุนหรือหลงลัทธิต้มตุ๋น ก็คงนึกว่าไปโดนหลอกได้ยังไง ถ้าเป็นฉันก็คงไม่เชื่อ อะไรประมาณนี้ …แต่พฤติกรรมของนักต้มตุ๋น มักถูกจะออกแบบมาเพื่อหลอกคนเฉพาะกลุ่ม พวกเขามักจะพยายามสร้างความน่าเชื่อถือ สร้างความน่าศรัทธา

เช่นหาคนที่มีชื่อเสียง มีวุฒิการศึกษาสูง ๆ มาประดับบารมี พยายามพูดให้คนสนใจ ให้เข้ามาร่วมลงทุน มาร่วมขบวนการของเขา หรือกระทั่งการพยายามสร้างสถานที่ ที่ดูหรูหรา ยิ่งใหญ่ หรือวัตถุสิ่งของที่น่าเชื่อถือของกลุ่มเป้าหมาย ถ้าทั่วไปก็อาจจะเป็นรถหรู หรือในมุมของความเชื่อก็อาจจะเป็นวัตถุมงคล ในมุมของสถานที่ก็มักจะสร้างให้มันใหญ่ ๆ เอาไว้ล่อให้คนเข้ามาร่วมเยอะ ๆ ซึ่งเป็นวิธีคิดทั่วไปของนักต้มตุ๋น(อยากได้บริวารมาก ๆ) ซึ่งตรงข้ามกับแนวทางปฏิบัติของศาสนาพุทธ (ละเว้นความอยากได้บริวาร)

การต้มตุ๋นด้วยความเชื่อ ความดี อุดมการณ์และนิพพาน

ในมุมทั่วไปเขาก็มักจะโดนหลอกให้ลงทุนเพราะอยากได้เงิน แต่ในมุมของศาสนาและความเชื่อ คนบางกลุ่มอาจจะไม่ได้ต้องการเงิน แต่ต้องการบูชาความเชื่อที่เหมือนกับที่ตนเชื่อ บูชาความดีแบบที่ตนชอบ บูชาอุดมการณ์แบบที่ตนมุ่งหวัง และผู้แสวงหานิพพาน

เพื่อไม่ให้น้อยหน้านักลงทุนทั่วไป แน่นอนว่าแพคเกจต้มต๋นก็ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อตอบโจทย์คนกลุ่มนี้ด้วยเช่นกัน เพราะเม็ดเงินที่หมุนเวียนในกลุ่มก้อนความเชื่อและความศรัทธานั้นก็ไม่ใช่น้อย แถมยังถูกปกป้องด้วยกลุ่มผู้ศรัทธา และตรวจสอบได้ยาก ส่วนที่เห็นก็มักจะเห็นเมื่อเรื่องแดงแล้วเช่น พระเอาเงินที่มาจากความศรัทธาของผู้คนไปปรนเปรอผู้หญิง เป็นต้น แต่ส่วนใหญ่ก็เห็นไม่ได้ง่าย ๆ แต่ก็มองเห็นเค้าลางได้จาก อาณาจักรของกลุ่มลัทธิความเชื่อนั้น มีขนาด อาคาร ทรัพย์สินมากขึ้น ใหญ่โตขึ้นไปเรื่อย ๆ ซึ่งตรงนี้เอง จะเป็นจุดสังเกตว่าตรงข้ามกับแนวทางคำสอนของศาสนาพุทธ แต่ส่วนมากในไทยก็มักจะใช้ “ชื่อ” ของศาสนาพุทธเป็นตัวนำ แต่สิ่งที่ตามมาดูจะไม่ใช่ความผาสุกร่มเย็น ดูจะกลายเป็นลาภสักการะที่ล้นเหลือจนเอาไปใช้อย่างฟุ้งเฟ้อ สร้างสิ่งไร้สาระเสียมากกว่า หากรู้สึกกังขา ให้ลองคิดเปรียบเทียบกับศาสดาของพุทธอย่างพระพุทธเจ้า ที่ตอนจะตายก็ไม่มีแม้แต่วัดของตัวเอง มีแค่ก้อนหินให้นอนเท่านั้นเอง

ใต้หน้ากากคนดี

ขึ้นชื่อว่าความดี ใคร ๆ ก็ยินดีชื่นชม แต่ก็กลายเป็นว่าจุดที่ดูดีที่สุดอาจจะเป็นจุดที่คนชั่วเข้ามาแฝงตัวก็ได้ ช่วงนี้ก็มีข่าวคนดังที่มีภาพลักษณ์ที่พยายามช่วยเหลือมานาน ต่อมาเรื่องแดงก็มีคนแฉว่าความจริงแล้วเป็นพวกตบทรัพย์ หรือเคสคลาสสิกสมัยพุทธกาลก็เช่น พระเทวทัต ซึ่งก็บวชมาเป็นภิกษุในพระพุทธศาสนาด้วยเหมือนกัน จึงทำให้เห็นว่าชั่วที่สุดก็เข้ามาแอบอยู่ใต้ความดีที่สุดเพื่อแสวงหาผลประโยชน์ของตนได้นานแสนนาน นานจนแก่กันนั่นแหละกว่าเรื่องจะแดง กว่าจะถึงบทสรุป ต้องใช้เวลา พระเจ้าอชาตศัตรูก็โดนหลอกให้ฆ่าพ่อตัวเอง ไปเจอพระพุทธเจ้าทีหลังก็ช่วยให้บรรลุธรรมไม่ได้ พระเจ้าอชาตศัตรูก็เป็นเหยื่อนักต้มตุ๋นสมัยพุทธกาล คือเรื่องแบบนี้เขาโดนกันมานานแล้ว ปัจจุบันเสื่อมไปมากแล้วจะเหลืออะไร

ศาสดานักต้มตุ๋น

ปัจจุบันมีแนวทางปฏิบัติธรรมหลายแนวทาง และถ้าใครศึกษาหลากหลายกลุ่มมากเข้า จะยิ่งพบกับความแฟนตาซี จะขอเรียกสั้น ๆ ว่า “พุทธแฟนตาซี” หมายถึง การตีความการปฏิบัติของหลักศาสนาพุทธไปตามแนวทางของตน ซึ่งไม่ตรงกับการอ้างอิงในพระไตรปิฎกหรือตรงเพียงบางส่วน แต่ตีขลุมว่าตรงทั้งหมด

ที่เป็นแบบนั้น เพราะความจริงหลักปฏิบัติของศาสนาพุทธนั้น “เข้าใจยาก” พระพุทธเจ้าได้กล่าวถึงลักษณะพุทธธรรมไว้ 8 ข้อ สรุปเอาสั้น ๆ ว่า เป็นเรื่องที่เข้าใจได้ยาก ทีนี้ต่างคนต่างความคิด ต่างภูมิธรรมมาศึกษากัน มันก็ตีความกันคนละอย่าง สุดท้ายก็จะได้ท่าไม้ตาย (วิธีปฏิบัติ) ตามที่ตนชอบมาสอนต่อ ก็มักจะยึดหลักนั้นเป็นท่าประจำสำนักโดยปริยาย ทั้ง ๆ ที่ในความจริงหากเราศึกษาจากพุทธประวัติ จะเห็นได้ว่ามีจังหวะการบรรลุธรรมที่หลากหลาย และส่วนใหญ่มักจะเป็นเหมือนลักษณะน้ำหยดสุดท้าย เช่นกรณีของพระอานนท์ ดังนั้นการปฏิบัติของผู้ที่มีบารมีเกือบเต็ม กับผู้ที่ยังใหม่อยู่จึงมีขั้นตอนที่ต่างกัน …แต่ใครจะรู้จริงล่ะ ว่าเป็นอย่างไร?

คนก็ได้แต่ทดลองกันไป แสวงหากันไป เจอคนที่จริงสอนถูกก็ดีไป เจอคนไม่ถูกแต่จริงใจก็หลงวนต่อไป แต่ถ้าเจอคนที่ไม่จริงใจ แม้จะสอนถูกหรือสอนผิด คำสอนเหล่านั้นมันก็จะถูกบิดเบี้ยวไปเรื่อย ๆ จะเริ่มเข้าเกณฑ์ผู้ถูกต้มตุ๋น เพราะอะไร? เพราะความถูกความผิดของหลักศาสนาส่วนหนึ่งอ้างอิงได้จากพระไตรปิฎก ดังนั้นการที่โจรจะสอนธรรมะถูกก็เป็นไปได้เหมือนกัน สมัยพุทธกาลพระเทวทัตยังแอ๊คท่าสอนได้เหมือนพระพุทธเจ้าได้เลย ดังนั้นเราจะเอาความถูกความผิดในหลักคำสอนมาตัดสินทั้งหมดไม่ได้ มันก็ต้องดูภาพรวมไปด้วย เช่น สอนให้มักน้อยกล้าจนไม่เอาอะไร แต่สุดท้ายสะสมลาภสักการะสร้างอาณาจักรใหญ่โตก็มี

สุดท้ายก็เลยกลายเป็นศาสดาใหม่ ที่อิงคำสอนจากศาสนาที่ตนชอบ แต่ปรับความหมายนิด เปลี่ยนภาษาหน่อย ให้พอได้เสพสมใจ ทีนี้พอคนหลงเชื่อก็กลายเป็นศาสดาคนใหม่บังพระพุทธเจ้า คือคำสอนตนใหญ่กว่าคำสอนพระพุทธเจ้าแล้ว คนเชื่อตนมากกว่าไปศึกษาพระไตรปิฎกแล้ว ตีความคำสอนเข้าข้างตัวเอง ยืดหยุ่นตามที่ตัวเองชอบ ไม่ยึดตามหลักธรรมวินัยอีกต่อไป ด้วยความไม่จริงใจเหล่านี้ จึงกลายเป็นศาสดานักต้มตุ๋นในที่สุด

เหลือบไรศาสนา

คนที่เกาะศาสนาหาผลประโยชน์มีมาตั้งแต่สมัยพุทธกาล แม้อีก 200 ปีต่อมา พระเจ้าอโศกมหาราชก็จัดการคัดออกไปเยอะ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าจะหมดไป แล้วมาในยุคนี้ใครจะหยุดยั้งความเสื่อมนี้ได้ ในเมื่อลาภสักการะมันหอมหวานขนาดนี้ บางคนอาจจะไม่ได้อยากได้เงิน ไม่ได้อยากเอาเงินไปปรนเปรอผู้หญิง แต่อาจจะอยากได้อำนาจ การยอมรับ การกราบไหว้ การที่เขาตั้งให้ตนเป็นที่พึ่ง เป็นความหวัง เป็นสิ่งศักดิสิทธิ์ แม้อาการเหล่านี้ก็ยังเป็นพวกที่แสวงหาผลประโยชน์โดยใช้ศาสนาเป็นเครื่องมือบำเรอตน

เราอาจจะรู้สึกว่าเราไม่มีวันหลงเชื่อหรอก แต่ในความจริงแล้ว เราอาจจะหลงไปแล้วตั้งแต่ต้น ตั้งแต่เกิดมาแล้วก็ได้ ศาสนาพุทธในวันนี้ไม่ได้เหมือนกับยุคพระพุทธเจ้า แม้แต่คำสอนหรือการปฏิบัติก็ไม่เหมือน บางทีเหมือนแค่เสี้ยวแต่ก็ตีว่าเหมือนทั้งแท่ง ที่เข้าใจกันว่าเป็นผู้ที่จะมาช่วยเหลือ สุดท้ายก็อาจจะเป็นแค่การตบทรัพย์ก็เป็นได้

*การตบทรัพย์ ทรัพย์ในที่นี้อาจหมายรวมถึง เงินทอง ที่ดิน ชื่อเสียง เวลา สุขภาพ แรงงาน ศรัทธา ศีล หิริ โอตตัปปะ พาหุสัจจะ จาคะ ปัญญา ฯลฯ

The post ใต้หน้ากากคนดี (ที่แห่งหนึ่งที่สามารถซ่อนความชั่วได้แนบเนียนที่สุด คือซ่อนใต้ความดี) appeared first on Unstable.

In the Name of God : ศรัทธาลวง

แนะนำสารคดีสำหรับวันหยุดครับ

In the name of god เป็นสารคดีที่ดูได้ใน netflix เนื้อหาค่อนข้างเข้มข้นและขมขื่น แต่ก็เป็นเรื่องที่เราสามารถเรียนรู้ได้ดีมากเลยทีเดียว สารคดีชุดนี้ผมแนะนำเลยครับ ผมว่าคุ้มค่าสมัครนะ

ผมเองได้ดูและสรุปประเด็นไว้บางส่วน ใครที่สนใจก็ทักทายสอบถามกันได้ เผื่อจะเอามาพิมพ์ลงไว้(ตอนนี้อยู่ในกระดาษ)

In the name of god
ซีรีส์สารคดีจากเรื่องจริงสะเทือนขวัญตีแผ่โฉมหน้าของผู้นำทางศาสนาชาวเกาหลี 4 คนที่อ้างตนว่าเป็นผู้มาโปรดโลก และด้านมืดของศรัทธาที่งมงายไร้ข้อกังขา

https://www.netflix.com/th/title/81493078

The post In the Name of God : A Holy Betrayal appeared first on Unstable.

ตอนที่ 1 การศึกษาที่บิดเบี้ยว

ตอนที่ 2 ปรับเปลี่ยนเส้นทาง

ตอนที่ 3 กลับไปเริ่มต้นกันใหม่

ตอนที่ 4 สรุปจบ

บทความชุดนี้เป็นบทความที่เผยแพร่ในช่วงเดือนกรกฎาคม พ.ศ.2567 ทางเฟสบุ๊กซึ่งเป็นช่องทางหนึ่งที่มีคนติดตามเยอะที่สุด การได้เปิดเผยความจริงนั้นเป็นสิ่งที่เราควรจะทำ ทำได้ไม่ได้ก็ยอมรับตามความเป็นจริง หลงผิดไปก็ยอมรับแล้วแก้ตัว สิ่งนี้เป็นสิ่งที่ผมยึดถือและปฏิบัติ การที่เราเคยเผยแพร่สิ่งผิดไปอย่างมั่นใจ เวลาเรารู้ตัวก็ควรจะยอมรับและแก้ไขอย่างมั่นใจด้วยเช่นกัน ไม่ว่ามันจะดูไม่น่าชื่นชมในสายตาชาวโลกก็ตามที แต่ก็ดีกว่าทำผิดแล้วปิดบังเก็บงำไว้ หลอกคนไปเรื่อย ๆ

การได้เปิดเผยความจริงทำให้ผมได้เริ่มต้นใหม่ หมายถึงเปิดโอกาสให้ตัวเองได้เริ่มเรียนรู้สิ่งใหม่อีกครั้ง มันอาจจะเป็นเส้นทางที่ไม่ได้ดูสวยงามแบบเก่า แต่มันก็จริงที่สุดเท่าที่มันจะเป็นไปได้แล้ว

The post สรุปการเรียนรู้ตั้งแต่ปี 2555 ถึง 2567 appeared first on Unstable.

ตอนที่ 4/4 สรุปจบ

มาถึงบทสุดท้าย เราก็มาสรุปจบการเรียนรู้เรื่องจริงที่ไม่ค่อยสวยงามนี้กันสักหน่อย ขอบคุณทุกท่านที่ติดตามอ่านมาจนถึงบทนี้ ผมคิดว่าหลังจากนี้ผมคงต้องศึกษาอีกเยอะ เพื่อที่จะไม่ทำผิดซ้ำอีก ดังที่พระพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ว่า “บัณฑิตพึงตั้งตนในคุณอันสมควรก่อน แล้วสั่งสอนผู้อื่นในภายหลัง จะไม่มัวหมอง”

ผมทำผิดพลาดมาแล้ว พอจะเดา ๆ ว่าขาดทุนไปพอสมควร ดูเผิน ๆ มันเหมือนจะดี แต่จริง ๆ ไม่ดีเลย ถ้าเป็นธุรกิจก็เจ๊งยับ ยังดีที่ผมคัทลอสไว้ทันบางส่วน เลยยังพอกลับมาพิมพ์บอกกันได้ (คือ ไม่ขายขี้หน้าไปมากกว่านี้)

สิ่งที่ผมได้เรียนรู้จากการศึกษาและปฏิบัติธรรมมา 12 ปี คือ การเปิดตาดูให้เต็มที่ ศึกษาเปรียบเทียบกับหลักฐานอ้างอิงสุดท้ายอย่างพระไตรปิฎก เพราะโลกจะมอมเมาให้เราทำตาเบลอ ๆ หรือปิดตาข้างนึง ทั้ง ๆ ที่เรารับรู้มาตลอด เรากลับทำเหมือนไม่เห็น ไม่สนใจ เสมือนว่ามันก็เป็นเรื่องธรรมดา ฯลฯ

สิ่งที่ผมทำตอนนี้คือเทียบวิถีปฏิบัติกับพระพุทธเจ้า ถ้าเปรียบให้เห็นภาพคือ พอเราศึกษาเปรียบเทียบ เราจะเริ่มเห็นทิศทางที่ไม่ไปทางเดียวกัน คือพระพุทธเจ้าไปทางหนึ่ง เราก็ดูเหมือนจะไปอีกทางหนึ่ง โดยภาษาพูดบางทีมันก็นัว ๆ ไปกันได้ แต่พอทิศต่างกัน นานวันไปมันก็จะห่างกันไปเรื่อย ๆ คือพอไปเทียบแล้ว พระพุทธเจ้าไม่ได้ปฏิบัติอย่างนี้ ไม่ได้สอนให้ปฏิบัติอย่างนี้ หลายอันก็ไม่มีในพระไตรปิฎกด้วย ปรุงแต่งกันใหม่ก็มีมาก

หนึ่งในหลักการที่ผมใช้สังเกตตอนนี้คือ “ไม่บัญญัติสิ่งที่ยังไม่ได้บัญญัติ และไม่ล้มล้างสิ่งที่บัญญัติไว้แล้ว” จากข้อ 3 ในหลักอปริหานิยธรรม 7 ของนักบวชที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ และพระมหากัสสปะได้ย้ำไว้ในภายหลังเพื่อรักษาหลักปฏิบัติ พระเถระในองค์ประชุมนั้นทั้งหมดก็เห็นด้วย(ญัตติทุติยกรรมวาจา) อันนี้ผมใช้เป็นเช็คลิสต์อันหนึ่ง เราจะเห็นว่าพระไตรปิฎกมีเนื้อหาเยอะมาก ความรู้ก็มาก วิธีการก็มากเช่นกัน จริง ๆ แค่เอาเท่าที่มีมาปฏิบัติกันก็ทำได้ไม่หมดหรอก คือไม่จำเป็นต้องคิดอะไรใหม่ให้มันปวดหัวเลย แค่ทำตามก็พอ ส่วนใครคิดใหม่ทำใหม่ อันนี้ผมต้องขอผ่าน เพราะเวลาในชีวิตผมหายไปเยอะแล้ว ไม่อยากเสียไปเปล่า ๆ อีก

การที่คนหลุดออกจากแนวคิดและหลักปฏิบัติตามกรอบดั้งเดิมนั้น เพราะเขาอาจจะคิดว่าตนเก่งกว่าพระพุทธเจ้า สามารถสร้างทฤษฎีใหม่ ๆ ได้ดีกว่า ประยุกต์ได้ดีกว่า ซึ่งในความจริง …มันดูจะเป็นไปไม่ได้

ผมคิดว่าการเรียนรู้ที่ผมได้นำมาเสนอเพียงเท่านี้ น่าจะมากพอที่จะเป็นประโยชน์ให้กับผู้ที่ติดตามอ่านกันมาครับ

สุดท้ายนี้ขอขอบคุณอีกครั้งที่ติดตามกันมาจนถึงตอนนี้ ที่เหลือก็แยกย้ายกันไปทำมาหากินครับ

สวัสดีครับ
ดิณห์ ไอราวัณวัฒน์
24 ก.ค. 2567

ติดตามเนื้อหาทั้งหมดในบทความชุดนี้ได้ใน…

The post ตอนที่ 4/4 สรุปจบ appeared first on Unstable.

ตอนที่ 3/4 กลับไปเริ่มต้นกันใหม่

หลังจากที่กลับมาศึกษาด้วยตนเอง ผมเริ่มพบว่า โจทย์จริง ๆ มันก็อยู่รอบตัวเรานี่แหละ อย่างเช่นครอบครัวที่อยู่กันมาตั้งแต่เด็ก ดูเผิน ๆ อาจจะไม่มีอะไร แต่ที่ใกล้ที่สุดก็ยากที่สุดนั่นแหละ

ที่ยากเพราะอะไร ที่ยากเพราะมันรัก มันผูกพัน มันก็มีอาการไม่ชอบใจเกิดขึ้นได้ง่าย ๆ เลย ปกติกับคนข้างนอกบ้านเราจะไม่ไปอะไรกับเขามาก เพราะไม่ใช่ญาติ ไม่ผูกพัน ไม่คาดหวัง คือไม่ได้รักกันนั่นแหละ ถึงจะอยู่รวมกันเป็นร้อยเป็นพัน แต่ถ้าไม่ได้รักไม่ได้ผูกพัน เราก็จะไม่ได้ให้ค่าอะไรมัน จะอยู่ก็อยู่ไป จะตายก็ตายไป ไม่สำคัญ ไม่เหมือนใกล้ตัวที่เรารัก ก็ปฏิบัติธรรมเพื่อให้เขาใจความจริงกับสิ่งที่รักที่เกลียดนี่แหละ จะเห็นตัวตนของตัวเองได้ชัดเจนที่สุด

ถ้าจะเปรียบให้เห็นภาพก็เช่น ตอนนี้เขาฮิตตุ๊กตา แต่เราไม่สนใจ ถึงมันจะดัง มีคนเอามาให้ เราก็วางไว้เฉย ๆ หายไปก็เฉย ๆ เพราะเราไม่ได้รักมัน ไม่ได้ผูกพัน แต่กับตุ๊กตาเน่า ๆ ที่ได้มาตั้งแต่เด็ก ๆ แม้จะเน่า จะขาด บางคนเขาก็ยังรัก เขาก็ต้องปฏิบัติธรรมกับสิ่งนี้ เพราะเขามีอุปาทานกับสิ่งนี้ เพราะเขายึดมั่นถือมั่นในสิ่งนี้

พอโจทย์ครอบครัวเริ่มเบา เราเริ่มไม่เอาแต่ใจมากเหมือนก่อนแล้ว โจทย์ใหม่ก็มา เป็นเรื่องที่เก็บเอาไว้ แต่ก่อนก็ว่าจะเอาไปศึกษาปฏิบัติหลังบวช เพราะตอนยังเป็นฆราวาส เขาก็ไม่บอก ไม่เล่า เล่าก็เล่าเผิน ๆ เป็นหลักการกว้าง ๆ บ้าง เป็นศรัทธาอันยิ่งยวดบ้าง ก็เคยคิดว่าบางเรื่องจะเก็บไว้ตอนบวชแล้วกัน

ที่นี้พอเลิกคิดจะบวช มันก็รู้สึกว่า พึ่งพาใครไม่ได้ ดู ๆ ไป ก็ไม่เห็นมีใครชัดสักคน ก็เลยเปลี่ยนใจเป็นลองศึกษาเอง ใช่ครับ…ไปมีคู่นั่นแหละ มันก็คิดเหมือนกันนะ ว่าเหมือนไปเอาน้ำลายที่ถ่มไปแล้วขึ้นมากินใหม่ ก็อวดดีไว้ซะเยอะเลย ทบทวนอยู่นานก็รู้สึกว่า ไหน ๆ ชาตินี้ก็ติดอยู่แถว ๆ นี้ ก็ลองขยับไปดู อาจจะไปต่อได้ หมายถึงเจริญไปตามลำดับน่ะนะ

ส่วนหนึ่งก็ต้องยอมรับว่าฐานผมเองอยู่ตรงนี้ ก่อนหน้านี้มันหลงมา มันคิดจะเอากิเลสที่เหลือไปพึ่งคนอื่นเขา ส่วนที่ทำได้ก็มีอยู่บ้าง แต่มันไม่ทั้งหมดไง มันก็เลยเอาใจไปฝากฝังคนอื่นเขา ทีนี้พอฝากไม่ได้ก็ต้องมาตัดสินใจเอง ว่า ณ จุดที่อยู่นี้ จะเอายังไง?

สรุปตอนนี้ผมก็แต่งงานไปเรียบร้อยแล้ว ตรงนี้ก็ต้องขอโทษผู้ที่เคยติดตามทุกท่าน ที่ผมทำไม่ได้อย่างที่อวดอ้างไว้ ว่าจะอยู่เป็นโสดเอย เป็นโสดอย่างมั่นใจเอย ไม่ต้องการชีวิตคู่เอย ฯลฯ วันนี้ผมสารภาพว่าผมทำไม่ได้ ผมยอมรับว่าเก่งสุดก็พยายามปฏิบัติตัวเป็นโสดได้เท่านี้ น่าจะราว 6-7 ปี ก่อนหน้านี้ก็มีคนผ่านมาอยู่บ้าง แต่ตอนนั้นมันมีเป้าหมายยิ่งใหญ่ มันก็เลยไม่คิดมาก ตอนนี้เป้าหมายมันเปลี่ยนไปมันก็คิดอีกแบบ (ก่อนนี้มันมองดวงดาว ตอนนี้มองบันไดขั้นต่อไป)

ก็ใช่ว่าผมไม่เคยมีคู่นะ เคยมีแฟนอยู่เมื่อราว ๆ 10 ปีก่อน แต่พอเทียบกับตอนนี้ สมัยก่อนนี่เป็นซาตานเลย การควบคุมอารมณ์ ความเห็นอกเห็นใจคนอื่น ความปล่อยวางไม่ถือสาก็เทียบไม่ได้กับตอนนี้ …ที่เล่ามาเหมือนว่าจะดี? แต่ไม่ใช่เลย

พอได้ลองกลับมามีคู่ก็ค้นพบความจริงอีกว่า เรายังมีโจทย์ที่ยังไม่ผ่านอีกตั้งเยอะ แต่ก่อนจินตนาการไปเองก็เหมือนจะไม่ทุกข์ แต่พอกระทบเข้าจริง ๆ มันก็มีทุกข์อยู่เหมือนกัน ความสงสัย ความไม่ได้ดั่งใจ ความไม่เข้าใจ ฯลฯ อารมณ์พวกนี้เหมือนจะเล็ก แต่มันใหญ่ สุดท้ายผมก็เข้าใจว่านี่แหละ คือจุดที่ยังไม่พ้นไป คือมันยังไม่ผ่าน มันก็ต้องกลับมาศึกษา อย่างที่พระพุทธเจ้าเรียก ว่า เสขบุคคล คือผู้ที่ยังต้องศึกษาอยู่

แล้วที่นี้จะศึกษาจากไหน ก็ศึกษาจากความจริงของเรา ณ ปัจจุบันนี่แหละ ให้เจริญไปตามลำดับ ทางนี้มันยังไปได้ มันไม่ตันเหมือนแต่ก่อน จากที่ผมได้ศึกษาเพิ่มเติมจากสมชีวิสูตร ในมุมของการอยู่เป็นคู่ที่มีคุณธรรม ก็ดูเหมือนผมจะยังไม่ไปถึงจุดสูงสุดของการอยู่เป็นคู่ หมายถึงคุณธรรมที่ผมมียังไม่เท่ากับคู่ชายหญิงในพระสูตรนั้นเลย ผมก็เลยตั้งใจว่าจะปฏิบัติธรรมให้ได้อย่างพวกเขาก่อน แล้วค่อยว่ากันครับ

จริง ๆ ก็เหมือนรีสตาร์ท โจทย์เก่ามาเล่นใหม่อีกครั้ง ให้มันดีกว่าเดิม เพราะความสัมพันธ์ก่อนหน้านี้มันผ่านมาแบบถูลู่ถูกัง มันผ่านมาด้วยเวลา แต่มันไม่ได้ผ่านด้วยความเข้าใจในธรรม มันก็เลยต้องวนเวียนไปเริ่มใหม่

ติดตามเนื้อหาทั้งหมดในบทความชุดนี้ได้ใน…

The post ตอนที่ 3/4 กลับไปเริ่มต้นกันใหม่ appeared first on Unstable.

ตอนที่ 2/4 ปรับเปลี่ยนเส้นทาง

ผมเริ่มศึกษาธรรมะตั้งแต่ปี พ.ศ. 2554 จนมาทุ่มเทเข้าจริง ๆ ก็ปี พ.ศ.2556 และสุดท้ายก็จบลงในปี พ.ศ. 2566 รวมเวลาแล้วก็ประมาณ 12 ปี

ผมได้ข้อสรุปจากการศึกษาอันแสนยาวนานว่า สำหรับตัวผม ศึกษาเองจะดีกว่า เพราะมันจริงที่สุดสำหรับตัวเอง เพราะอย่างน้อยเราก็ไม่หลอกตัวเอง จริงใจกับตัวเองในจุดที่ยืนอยู่

จุดอ่อนของผมก่อนหน้านี้คือการพึ่งพิงผู้อื่นมากเกินไป ก็จริงที่ธรรมะเป็นเรื่องยาก ภาษาที่ยาวและซับซ้อน ใครก็อยากได้แบบสำเร็จรูปเป็นธรรมดา ผมก็เช่นกัน การพึ่งพิงผู้อื่นก็มักจะเป็นทางเลือกเริ่มต้นเสมอ เพราะมันเข้าใจง่าย แต่สุดท้ายก็ทุกคนก็ต้องมาสรุปตนเองว่าได้เรียนรู้อะไร พัฒนาอะไรขึ้นมาบ้าง เราคิดไปเองว่าตัวเราดีขึ้นหรือใครเป็นคนบอกว่าเราดีขึ้น แล้วเราดีขึ้นจริงไหม? ผมก็ต้องใช้เวลาในการสรุปเปรียบเทียบ

เมื่อพิจารณาข้อมูลย้อนกลับ การพัฒนาจิตใจของเรา เกิดขึ้นเมื่อเราคุยและแก้ปัญหาในชีวิตในธรรมะกับเพื่อนสนิทที่ศึกษามาด้วยกันเป็นส่วนมากหรือเกือบทั้งหมด เวลาชีวิตเจอปัญหาที่ต้องแก้ไขในด้านจิตใจ ทฤษฎีมากมายอาจจะไม่ได้ช่วยอะไรนัก เมื่อเทียบกับความเข้าใจ “ตัวตน” ของตัวเอง ซึ่งเป็นสิ่งที่เห็นได้ยาก เพราะปกติเรามักจะปิดบังตัวตนหรือหลอกตนเองอยู่เสมอ ด้วยฐานะ ทฤษฎี ความกลัว ความมั่นใจ หรือความไม่รู้ต่าง ๆ

การศึกษาธรรมะต่อจากนี้ของผมจึงสรุปลงที่การศึกษาด้วยตนเอง เพราะดูจะเป็นการประหยัดเวลาที่สุดแล้ว เวลาเป็นทรัพยากรที่สำคัญมาก ๆ การติดตามผู้อื่นนั้นมีความเสี่ยงเสมอ เพราะคนโดยทั่วไปก็คงไม่มีใครเอาจุดด้อย จุดบอด จุดที่ผิดของตัวเองมานำเสนอหรอก เขาก็ต้องปิดบังไว้ เปิดไว้แต่ด้านดี ๆ ถ้าเราจะพิสูจน์อาจจะต้องใช้เวลาหลายต่อหลายปี

แม้เราจะมีหลักการ หลักเกณฑ์ที่อ้างอิงจากพระไตรปิฎก ก็ใช่ว่าจะเอามาประเมินได้ทั้งหมด เพราะเขาก็จะนำเสนอแต่ส่วนที่เขาถูก ถ้าเป็นส่วนที่ผิด เขาก็จะปิดหรือไม่ก็บิดเบือนมัน ดังนั้นจึงไม่ใช่เรื่องที่จะรู้กันได้ง่าย ๆ ว่าใครจริงใครเท็จโดยใช้เวลาสั้น ๆ ดังที่พระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า “ศีลพึงรู้ได้ด้วยการอยู่ร่วมกัน ก็ศีลนั้นจะพึงรู้ได้โดยกาลนาน ไม่ใช่ ด้วยกาลเล็กน้อย ผู้สนใจจึงจะรู้ได้ ผู้ไม่สนใจก็ไม่รู้ ผู้มีปัญญาจึงจะรู้ได้ ผู้มีปัญญาทรามก็ไม่รู้ ฯ”

จากข้อมูลที่ผมได้ศึกษามาหลายปี ผมจึงเปลี่ยนแนวทางการศึกษาและปฏิบัติธรรมครับ

ติดตามเนื้อหาทั้งหมดในบทความชุดนี้ได้ใน…

The post ตอนที่ 2/4 ปรับเปลี่ยนเส้นทาง appeared first on Unstable.

ตอนที่ 1/4 การศึกษาที่บิดเบี้ยว

กลับมาพิมพ์บทความหลังจากที่หายไปนานมาก ที่หายไปนานก็ไม่ใช่อะไร ไปทบทวนความรู้ตัวเอง ซึ่งเริ่มรู้สึกว่ามันขัดกันแปลก ๆ มาสักพัก …ขัดกับใคร ก็ขัดกับพระพุทธเจ้าน่ะสิ

ช่วงที่ผมหายไป คือช่วงที่ไปศึกษาด้วยตนเองเพิ่ม ค้นคว้าพระไตรปิฎก จนเริ่มเห็นว่าความเห็นเราดูจะไม่ตรงเสียแล้ว โดยเฉพาะในเรื่องการพิมพ์บทความ ซึ่งมักจะใส่ความคิดเห็นลงไปด้วย และในความคิดเห็นเหล่านั้น ก็ไม่ใช่ว่าจะตรงกับพระพุทธเจ้าไปทุกสถานการณ์

ยกตัวอย่างเช่น เรื่องคู่ ในสมชีวิสูตร ที่มีชายหญิงคู่หนึ่งมาถามพระพุทธเจ้าว่าทำยังไงถึงจะได้พบกันต่อ ๆ ไป พระพุทธเจ้าท่านก็ตอบไปตามที่ถาม ไม่เห็นได้บอกให้อยู่เป็นโสดตรงไหน ทั้งยังบอกอีกว่าปฏิบัติแบบไหนจะเป็นอย่างไรต่อไป

ยังมีอีกสูตรที่นางวิสาขาร้องห่มร้องไห้เข้าไปหา ที่ท่านสอนว่ามีรักร้อยทุกข์ร้อย ไม่รักเลยไม่ทุกข์เลย ก็ยิ่งชัดว่าท่านสอนคนจากจุดที่เขายืนอยู่ และบอกทางก้าวต่อไป ซึ่งมันเป็นลำดับของคน ๆ นั้น ไม่ใช่สูตรสำเร็จแบบเที่ยงแท้ว่าต้องปฏิบัติอย่างไรตามที่ผมเข้าใจ

หรืออย่างสมัยที่พระพุทธเจ้าองค์ทีปังกร ก็ไม่ปฏิเสธการที่นางสุมิตตาตั้งจิตบำเพ็ญตามสุเมธดาบส ยังบอกด้วยว่า เป็นประโยชน์ต่อสุเมธดาบส ดังนั้นการที่ผมจะสรุปธรรมโดยไม่ดูบริบทนั้นดูจะไม่สมควรเป็นแน่

ส่วนหนึ่งอาจจะเป็นเพราะผมศึกษาแบบตัดแปะ คือข้อมูลถูกตัดมาเป็นช่วง ๆ เป็นประโยค ๆ เป็นคำ ๆ ทำให้ไม่เข้าใจบริบทในขณะนั้น ๆ ซึ่งถ้าองค์ประกอบเหตุปัจจัยต่าง ธรรมที่แสดงก็จะต่างกันไป ไม่ใช่ว่าเราจะไปยึดว่าธรรมนี้ดีแท้ ธรรมนี้เที่ยง อันนี้มันก็จะเป็นอย่างที่ผมเคยพิมพ์ ๆ ไปนั่นแหละ มีประตูเดียว ต่างจากพระพุทธเจ้าลิบลับ

เมื่อผมพิจารณาดูแล้ว ยังมีอีกหลายเรื่องที่ดูจะเกินความจำเป็นไปมาก คือจริง ๆ ผมไม่ต้องจริงจังกับเรื่องของคนอื่นก็ได้ ผมเคยสนุกกับการคุยธรรมะ สรุปธรรมะกับเพื่อน แล้วมันก็เลยเถิดมาถึงจุดนี้ ตอนแรกก็คิดว่าดี พอศึกษาต่อไปเรื่อย ๆ เริ่มพบว่ามันจะฉิบหายแล้ว ก็เลยหยุดพิมพ์ไปแบบนั้น ก็ยังไม่ได้คิดจะออกมาอธิบายเพราะมันยังขาดข้อมูลบางอย่างอยู่ เอาง่าย ๆ คือตัวต่อมันยังไม่สมบูรณ์ มันเลยไม่เห็นภาพชัด

ปัจจุบันผมก็ได้ทะยอยลบบทความที่ผมเห็นว่ามันไม่เหมาะ ไม่สมควรศึกษา ไม่ควรเผยแพร่ ออกไปจากระบบออนไลน์ ซึ่งในอนาคตก็อาจจะเหลือไว้บางส่วน เป็นส่วนที่พอใช้ได้ ผมก็ยังจะเผยแพร่บทความนั้นไว้อยู่

ติดตามเนื้อหาทั้งหมดในบทความชุดนี้ได้ใน…

The post ตอนที่ 1/4 การศึกษาที่บิดเบี้ยว appeared first on Unstable.