Ειδικότερα, σύμφωνα με τη δορυφορική εικόνα της πυρκαγιάς με ημερομηνία 14-8-2026, ώρα 18.56, η συνολική έκταση περιμέτρου της πυρκαγιάς είναι 248 εκτάρια, που μεταφράζεται σε 2.480 στρέμματα.

Σημειώνεται ότι η Υπηρεσία Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενεργοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Σχεδιασμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, κατόπιν εντολής του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας Νίκου Παπαευσταθίου, λίγες ώρες μετά την έναρξη της πυρκαγιάς στη Σίβηρη, η οποία προσδιορίζεται γύρω στις 14.00 της Πέμπτης.

Σκοπός της ενεργοποίησης ήταν η παραγωγή χαρτογραφικών προϊόντων και δεδομένων για περιοχές του Δήμου Κασσάνδρας, προς υποβοήθηση του έργου των φορέων που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και στη διαχείριση των συνεπειών του φαινομένου.

Το αίτημα έγινε αποδεκτό από την Ευρωπαϊκή Ένωση και χτες το απόγευμα βγήκαν οι δορυφορικές εικόνες που αποτυπώνουν την περίμετρο της καμένης έκτασης.

Τα δεδομένα και οι χάρτες της Υπηρεσίας Copernicus Emergency Management Service/Mapping θα διατεθούν άμεσα από τη Διεύθυνση Σχεδιασμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς δωρεάν για την διαχείριση του έργου τους.

Σημειώνεται ότι η πυρκαγιά είναι οριοθετημένη και χωρίς ενεργό μέτωπο από χθες το μεσημέρι, ωστόσο παραμένουν και επιχειρούν για την αντιμετώπιση διάσπαρτων εστιών και καπνογόνων σημείων, καθώς και για την πρόληψη τυχόν αναζωπυρώσεων, 110 πυροσβέστες με 50 οχήματα.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πολλοί πιάνονται από την ελπίδα πως μπορούν ακόμα να βρεθούν ζωντανοί και να σωθούν οι δικοί τους άνθρωποι, μολονότι η σημερινή είναι η έκτη ημέρα των επιχειρήσεων έρευνας.

Κι η οσμή της αποσύνθεσης πνίγει τις περιοχές που υπέστησαν τις χειρότερες ζημιές.

Μηχανήματα έργου έχουν αρχίσει τα τελευταία 24ωρα να απομακρύνουν συντρίμμια από τοποθεσίες όπου αποκλείστηκε κάθε ενδεχόμενο να υπάρχουν επιζώντες του σεισμού 7,4 βαθμών που σημειώθηκε το πρωί της Δευτέρας (τοπική ώρα), του φονικότερου στην Κολομβία από την αρχή του αιώνα.

Οι κηδείες πλέον διαδέχονται η μια την άλλη.

Κατά τον πιο πρόσφατο επίσημο απολογισμό, η σεισμική δόνηση, που έπληξε κυρίως τις ακτές της χώρας στον Ειρηνικό ωκεανό και τομέα όπου παράγεται καφές, στα δυτικά, στοίχισε τη ζωή σε 287 ανθρώπους και τραυμάτισε άλλους σχεδόν 4.000.

Οι αρχές κάνουν λόγο για 379 ακόμη αγνοούμενους.

Η κατάσταση θυμίζει «την Αποκάλυψη», είπε ο πρόεδρος Αμπελάρδο δε λα Εσπριέγια στην Περέιρα, μια από τις πόλεις που υπέστησαν τα πιο σκληρά χτυπήματα.

Έκανε επισκέψεις-αστραπές σε πληγείσες περιοχές και υποσχέθηκε βοήθεια, ιδίως στην καταβολή ενοικίων όσων έμειναν άστεγοι και θα χρειαστούν νέα σπίτια.

Ο πρόεδρος της λεγόμενης σκληρής δεξιάς, που έκανε προεκλογική εκστρατεία υποσχόμενος δραστικές περικοπές των δημοσίων δαπανών και καταφερόμενος συχνά-πυκνά κατά των «ελίτ», έκανε μάλιστα λόγο για «σχέδιο Μάρσαλ» στην περιοχή, από τις πιο φτωχές της Κολομβίας, που ήταν κατ’ αυτόν ως τώρα «εγκαταλελειμμένη στην τύχη της» από αυτόν που παρουσίασε ως υδροκεφαλισμό του «κεντρικού κράτους».

Ο νέος πρόεδρος, που ανέλαβε την εξουσία μόλις μια εβδομάδα νωρίτερα, βρέθηκε αντιμέτωπος με απροσδόκητη, τεράστια κρίση.

Στην Περέιρα, οι εξαντλητικές μέρες αρχίζουν να κάμπτουν το ηθικό ακόμη και των διασωστών με τον μεγαλύτερο ζήλο.

Με ράσο, κομποσκοίνι στο χέρι και κράνος προστασίας όπως αυτά που φορούν στα εργοτάξια στο κεφάλι, ο ιερωμένος Νέλσον Χιράλδο προσπαθεί να ανακουφίσει ψυχικά κατάκοπους διασώστες.

Ο 72χρονος δεν θα το ομολογήσει, αλλά δεν είναι σε πολύ καλύτερη κατάσταση από εκείνους. Οι κάτοικοι της πόλης του, είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο, «σιωπούν», κρατούν «το κεφάλι χαμηλωμένο», έχουν «θλίψη στα βλέμματα».

Χθες το πρωί, ο Ερνάν Χιράλδο ήθελε να πιστεύει πως θα βρεθεί ζωντανό το παιδί του, ο Χουάν Φελίπε, 24 ετών, που ετοιμαζόταν για τον γάμο του μεθαύριο Κυριακή.

Το πτώμα του νεαρού εντοπίστηκε μερικές ώρες αργότερα, το απόγευμα.

Αλληλεγγύη και βοήθεια

Στην Κάλι, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, τμήμα του νεκροτομείου έχει καταρρεύσει.

Τα πτώματα έτσι μεταφέρονται στην Παλμίρα, κάπου 30 χιλιόμετρα μακριά, σε νεκροτομείο οι δυνατότητες υποδοχής του οποίου ενισχύθηκαν εκτάκτως.

Περίπου είκοσι άνθρωποι περίμεναν υπομονετικά χθες νέα για τους δικούς τους, αγνοούμενους ή νεκρούς. Ανάμεσά τους η Λορένα Λεόν, που πήγε να αναγνωρίσει τα πτώματα τριών εξαδέλφων της. Βρέθηκαν προχθές Πέμπτη, αγκαλιασμένες, κάτω από τραπέζι.

Σε κοντινές σκηνές, προσφέρονται στον κόσμο ψυχολογική στήριξη, γεύματα, κάτι να πιεί.

Έχει στηθεί επίσης χώρος προσευχής.

Σε όλη τη χώρα, οι εκδηλώσεις αλληλεγγύης συνεχίζονται. Χιλιάδες πολίτες συγκεντρώνουν τρόφιμα, νερό, φάρμακα, ρούχα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης για τους σεισμοπαθείς, ιδίως στο μεγαλύτερο στάδιο της χώρας, στην πρωτεύουσα Μπογοτά.

Κάθε προσφορά είναι ευπρόσδεκτη -- καθώς κάπου 13.000 ακίνητα καταστράφηκαν εν μέρει ή ολοσχερώς κι αμέτρητες οικογένειες δεν έχουν πλέον στέγη.

Σε διεθνές επίπεδο, διάφορες χώρες, ανάμεσά τους οι ΗΠΑ, ιστορικός σύμμαχος της Κολομβίας, έχουν ανακοινώσει τη χορήγηση βοήθειας στο κράτος της Λατινικής Αμερικής.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε χθες Παρασκευή νέα προσφορά οικονομικής βοήθειας στη χώρα, άλλων 11 εκατομμυρίων δολαρίων, αυξάνοντας το σύνολο της συνεισφοράς των ΗΠΑ στα 26,5 εκατομμύρια.

Η Παγκόσμια Τράπεζα σκοπεύει από την πλευρά της να εκταμιεύσει από την πλευρά της 200 εκατομμύρια δολάρια για να διανεμηθεί βοήθεια κι έχει αρχίσει μελέτη των συνεπειών του καταστροφικού σεισμού, που άφησε βαθύ τραύμα στον πληθυσμό.

Σε γήπεδο ποδοσφαίρου που μετατράπηκε σε προσωρινό καταυλισμό άστεγων στην Κάλι, οικογένειες μαγειρεύουν σούπα, σε φωτιά με ξύλα.

Η Πατρίσια Ρομέρο λέει πως, μετά τον σεισμό, ο οκτάχρονος γιος της πλέον όταν τρομάζει, λιποθυμά.]

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Ο κ. Λαμπρόπουλος, μεταφέροντας τον χαιρετισμό του Περιφερειάρχη Πελοποννήσου, Δημήτρη Πτωχού, αναφέρθηκε στις σημαντικές εξελίξεις για την Αρκαδία, από τα αρδευτικά δίκτυα της Τάκας και τη δημιουργία Γεωργικής Σχολής μέχρι το Παναρκαδικό Νοσοκομείο, την αντιπλημμυρική προστασία, την οδική ασφάλεια και τις παρεμβάσεις σε Γορτυνία και Κυνουρία.

Παραγωγή, Γεωργική Σχολή και Τάκα

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον πρωτογενή τομέα και στις παρεμβάσεις που συνδέονται άμεσα με την παραγωγική φυσιογνωμία της Τεγέας και της Αρκαδίας.

Στον χαιρετισμό έγινε αναφορά στη χρηματοδότηση οκτώ σημαντικών έργων συνολικού προϋπολογισμού 63,8 εκατ. ευρώ μέσω του Πυλώνα 3 του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η δημιουργία Γεωργικής Σχολής.

Παράλληλα, ξεχωριστή αναφορά έγινε στο μεγάλο έργο των αρδευτικών δικτύων της Τάκας, το οποίο έχει πλέον ανάδοχο και περνά στην επόμενη φάση, αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις για την ενίσχυση της αγροτικής παραγωγής στην ευρύτερη περιοχή.

Μεγάλα έργα και παρεμβάσεις στην Αρκαδία

Στην ομιλία παρουσιάστηκε παράλληλα η πρόοδος σημαντικών έργων στην Αρκαδία, με αναφορά στην ενεργειακή αναβάθμιση του Παναρκαδικού Νοσοκομείου, προϋπολογισμού περίπου 4,8 εκατ. ευρώ, καθώς και στον σχεδιασμό για τη νέα πτέρυγα του Νοσοκομείου.

Στην αντιπλημμυρική προστασία, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο έργο ύψους 9,9 εκατ. ευρώ στην περιοχή Ζευγολατειού – Νεοχωρίου, ενώ για την οδική ασφάλεια επισημάνθηκε η εξέλιξη του μεγάλου προγράμματος των 45 εκατ. ευρώ, με παρεμβάσεις σε περισσότερα από 600 σημεία του οδικού δικτύου της Πελοποννήσου.

Ειδική αναφορά έγινε στη Γορτυνία, όπου έχουν εξασφαλιστεί 6,73 εκατ. ευρώ για παρεμβάσεις αποκατάστασης από φυσικές καταστροφές, ενώ πρόσφατα υπεγράφη η σύμβαση ύψους 1 εκατ. ευρώ για την προστασία από πτώσεις βράχων στα Λαγκάδια. Πρόσθετες παρεμβάσεις προχωρούν στο Λιβαδάκι, στη Χώρα, στον δρόμο Βιδιάκι – Μοναστηράκι και στο Βελημάχι, ενώ 2 εκατ. ευρώ αφορούν το λιμάνι του Λεωνιδίου.

«Το ζητούμενο τώρα είναι οι πόροι που εξασφαλίσαμε να μετατραπούν όσο γίνεται γρηγορότερα σε έργα στο πεδίο», υπογραμμίστηκε στην ομιλία.

Στη Βόρεια Κυνουρία έγινε αναφορά στη χρηματοδότηση των απαλλοτριώσεων για την Παράκαμψη Άστρους, ύψους περίπου 1,16 εκατ. ευρώ, αλλά και στην αποκατάσταση και επαναλειτουργία του Αρχαιολογικού Μουσείου Άστρους, προϋπολογισμού 3,1 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, στο πεδίο του πολιτισμού και της θρησκευτικής κληρονομιάς αναδείχθηκαν το έργο αποκατάστασης και ανάδειξης της Ιεράς Μονής Καλτεζών, ύψους 1,5 εκατ. ευρώ, και η πρόσφατη υπογραφή της Προγραμματικής Σύμβασης για την αποκατάσταση των τοιχογραφιών της Ιεράς Μονής Επάνω Χρέπας.

«Μια Πελοπόννησος που δημιουργεί ευκαιρίες για την επόμενη γενιά»

Στον χαιρετισμό του κ. Λαμπρόπουλου αποτυπώθηκε και η ευρύτερη αναπτυξιακή στρατηγική της Περιφέρειας, με το νέο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030 να διαθέτει βασικό προϋπολογισμό 150 εκατ. ευρώ και συνολικό προγραμματικό χώρο που μπορεί να φτάσει τα 195 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, περισσότερα από 30 εκατ. ευρώ επενδύονται σε σχολικές και εκπαιδευτικές υποδομές.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη στήριξη της επιχειρηματικότητας και της εξωστρέφειας, στη σύνδεση της αγροδιατροφής με τη γαστρονομία και τον τουρισμό, αλλά και στην ανάγκη μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας των πελοποννησιακών προϊόντων να επιστρέφει στον παραγωγό, στην επιχείρηση και στον ίδιο τον τόπο.

Επίσης, ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της αναπτυξιακής δυναμικής που μπορεί να δημιουργηθεί, έγινε αναφορά στις μεγάλες επενδύσεις στον χώρο της φαρμακοβιομηχανίας στη ΒΙ.ΠΕ. Τρίπολης, οι οποίες δημιουργούν θέσεις εργασίας, προσελκύουν ανθρώπους και διαμορφώνουν νέες προοπτικές για την περιοχή.

«Αυτό θέλουμε να πολλαπλασιάσουμε. Όχι μόνο στην Τρίπολη. Σε ολόκληρη την Πελοπόννησο», υπογράμμισε χαρακτηριστικά.

Από νωρίς το πρωί ο πρωθυπουργός συνοδευόμενος από την ηγουμένη Θεοξένη, της Ιεράς Μονής εισήλθε στο καθολικό, προσκύνησε και παρακολούθησε τη Θεία Λειτουργία στην οποία ψαλτικά συμμετέχουν αποκλειστικά οι μοναχές που διαβιούν και μονάζουν.

Τη λειτουργία παρακολούθησαν ο βουλευτής Χανίων Αλέξανδρος Μαρκογιαννάκης, εκπροσώποι των αρχών, της Περιφέρειας και της τοπικής αυτοδιοίκησης καθώς επίσης πλήθος πιστών. Σε δήλωση του ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε, σε όλα τα μεγάλα ιερά προσκυνήματα της Παναγίας και τα απομακρυσμένες εξωκλήσια που γιορτάζουν σήμερα την μεγάλη αυτή γιορτή της ορθοδοξία.

"Είναι πάντα μία ευκαιρία άναστοχασμού και αναζήτησης της πραγματικής δύναμης που μας δίνει η πίστη μας, για να μπορέσουμε να ξεπεράσουμε όλες τις δυσκολίες, είτε αυτές είναι προσωπικές είτε αφορούν τη χώρα είτε προσωπικά. Σήμερα όμως η σκέψη μας θα πρέπει να βρίσκεται με αυτές και με αυτούς, οι οποίοι δίνουν καθημερινά τον αγώνα απέναντι στις πυρκαγιές του καλοκαιριού, τους πυροσβέστες μας, τους εθελοντές μας, τα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων, της τοπικής αυτοδιοίκησης που και φέτος δίνουνε αυτήν την δύσκολη μάχη απέναντι στην κλιματική κρίση και μας θυμίζουν ότι, για αυτούς δεν υπάρχουν αργίες δεν υπάρχουν γιορτές. Βρίσκονται καθημερινά ταγμένοι στο καθήκον. Σήμερα δεν είναι μέρα για πολλά λόγια, είναι μία ευκαιρία να περάσουμε λίγες ήρεμες στιγμές με τους ανθρώπους που αγαπάμε, να πούμε ένα μεγάλο ευχαριστώ για αυτά τα οποία μας έχει δώσει ο θεός και να αντλησουμε δύναμη ώστε να συνεχίσουμε ο καθένας τον δικό του καθημερινό αγώνα. Χρόνια πολλά σε όλες τις ελληνίδες σε όλους τους έλληνες απανταχού της γης".

Ακολούθως ο πρωθυπουργός ξεναγήθηκε σε χώρους της Ιεράς Μονής και φιλοξενήθηκε στο Αρχονταρίκι της Μονής για το καθιερωμένο κέρασμα, όπου συνομίλησε με την ηγουμένη και τη συνοδεία της.

Ο πρωθυπουργός βρίσκεται στα Χανιά τις ημέρες αυτές για ολιγοήμερες διακοπές, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας αλλά καθημερινά δίπλα στη φύση και φίλους.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Την είδηση του θανάτου του πρώην υπουργού των κυβερνήσεων της ΝΔ επιβεβαίωσε με ανάρτησή του στο διαδίκτυο ο στενός συνεργάτης του Αριστοτέλης Αϊβαλιώτης. Ο Στέφανος Μάνος είχε μια μακρά πολιτική διαδρομή που εκτεινόταν σε περισσότερες από τρεις δεκαετίες, όπου, μεταξύ άλλων, διετέλεσε υπουργός Περιβάλλοντος, καθώς και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ενώ υπήρξε ιδρυτής των Φιλελευθέρων και συνιδρυτής της «Δράσης».

Ήταν παντρεμένος και πατέρας πέντε παιδιών.

Γεννήθηκε στην Αθήνα τον Δεκέμβριο του 1939, σπούδασε μηχανολόγος μηχανικός με ειδίκευση στην αεροδυναμική στο Πολυτεχνείο της Ζυρίχης και στη συνέχεια απέκτησε MBA από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Με την πολιτική ασχολήθηκε το 1977 όταν εξελέγη βουλευτής Β' Αθηνών με τη Νέα Δημοκρατία στις εκλογές του ίδιου έτους και ανέλαβε υφυπουργός Δημοσίων Έργων στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Τα επόμενα χρόνια πέρασε από σειρά κυβερνητικών θέσεων, ενώ στην κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη διετέλεσε υπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, καθώς και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Το 1998 διεγράφη από τη ΝΔ και τον Απρίλιο του 1999 ίδρυσε το κόμμα των Φιλελευθέρων, με έμβλημα τον ταύρο, που στις ευρωεκλογές του ίδιου έτους έλαβε 1,62%. Στις εκλογές του 2000 συνεργάστηκε με τη ΝΔ ενώ στις εκλογές του 2004 συνεργάστηκε με το ΠΑΣΟΚ.

Ο Στέφανος Μάνος συνέδεσε το όνομά του με παρεμβάσεις στην πολεοδομία, στο περιβάλλον και στην καθημερινότητα των πόλεων. Επί των ημερών του προώθησε την προστασία εκατοντάδων παραδοσιακών οικισμών, ενώ καθιερώθηκαν αυστηρότεροι περιβαλλοντικοί κανόνες και πρόστιμα για βιομηχανίες που προκαλούσαν ρύπανση.

Χαρακτηριστική θεωρείται η παρέμβασή του για την Πλάκα, όπου προώθησε την πεζοδρόμηση και την απομάκρυνση των νυχτερινών κέντρων. Επίσης, επί της θητείας του έγιναν πεζοδρομήσεις στην Αθήνα και προωθήθηκαν οι λεωφορειολωρίδες. Ο Στέφανος Μάνος είχε τιμηθεί από τη Γαλλική Δημοκρατία με τον τίτλο του Ιππότη της Λεγεώνος της Τιμής.

Στη Διεύθυνση Αστυνομίας Μεσσηνίας τα δρομολόγια είναι τα ακόλουθα:

Δευτέρα 17/8 απογευματινές ώρες
Καλαμάτα - Πρόδρομος - Αγαλιανή - Κυπαρισσία - Φιλιατρά - Χριστιανούπολη - Πλάτη - Περδικονέρι - Στασιό - Ξηρόκαμπος - Αρμενιοί - Βρύσες - Μουριατάδα - Σελλά και Αετός

Τρίτη 18/8 απογευματινές ώρες
Καλαμάτα - Αχλαδοχώρι - Μαθία - Λύκισσα - Γαμβριά - Κόκκινο - Άνω Αμπελόκηποι - Κάτω Αμπελόκηποι - Εξοχικό - Ζιζάνι - Καπλάνι - Υάμεια

Τετάρτη 19/8 απογευματινές ώρες
Καλαμάτα - Νέδουσα - Αλαγονία - Πηγές - Αρτεμισία - Λαδάς - Άνω Καρβέλι - Κάτω Καρβέλι - Περιβολάκια - Ελαιοχώριο

Πέμπτη 20/8 πρωινές ώρες
Καλαμάτα - Εξωχώρι - Σαϊδόνα - Καστάνια - Καρυοβούνι - Μηλέα - Πλάτσα - Νομιτσί - Θαλάμες - Λαγκάδα - Αγ. Νίκωνας

Παρασκευή 21/8 πρωινές ώρες
Καλαμάτα - Εύα - Αγριλιά - Αμφιθέα - Βασιλάδα - Πολύλοφος - Μάνεσι - Στέρνα

Σάββατο 22/8 πρωινές ώρες
Καλαμάτα – Καρνάσι – Δασοχώρι – Άνω Μέλπεια – (οικ. Διμάνδρα) – Σύρριζο – Στάσιμο – Κακαλέτρι – οικ. Μαρίνα (Επιστροφή Διμάνδρα) – Ψάρι – Χρυσοχώρι – Χαλκιάς - Κούβελα

Εκείνη την περίοδο, κατά τον δεύτερο χρόνο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, η Ιταλία, που ανήκε στις Δυνάμεις του 'Αξονα, επιδίωκε να διεκδικήσει την πρωτακαθεδρία στη Μεσόγειο από τη Μεγάλη Βρετανία. O Ιταλός δικτάτορας Μπενίτο Μουσσολίνι μετά την κατάκτηση της Λιβύης, της Αιθιοπίας και της Αλβανίας, είχε θέσει ως επόμενο στόχο του την Ελλάδα.

Εξάλλου, την ίδια περίοδο, ισχυρές ιταλικές δυνάμεις κατευθύνθηκαν προς τα ελληνικά σύνορα φανερώνοντας τις προθέσεις του Μουσολίνι.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ιταλός δικτάτορας επέλεξε να προχωρήσει στη διεξαγωγή επιθέσεων μικρής κλίμακας σε ελληνικά λιμάνια και πλοία.

Στις 12 Ιουλίου, στις 6:30 π.μ., τρία ιταλικά βομβαρδιστικά αεροπλάνα προσέβαλαν με βόμβες και πολυβόλα το βοηθητικό πλοίο του ελληνικού ναυτικού «Ωρίων», της υπηρεσίας των φάρων. Η επίθεση έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια ανεφοδιασμού του φάρου της Γραμβούσας στον κόλπο του Κισσάμου στη δυτική Κρήτη.

Τα ίδια αεροπλάνα επιτέθηκαν ακολούθως και κατά του αντιτορπιλικού «Ύδρα», το οποίο είχε πάρει διαταγή να σπεύσει σε βοήθεια του πλοίου «Ωρίων».

Στις 30 Ιουλίου, στις 6:50 π.μ., ιταλικό αεροπλάνο, προερχόμενο από τα Δωδεκάνησα, έριξε τέσσερις βόμβες κατά των ελληνικών αντιτορπιλικών «Βασιλεύς Γεώργιος» και «Βασίλισσα Όλγα» και κατά δύο ελληνικών υποβρυχίων, που βρίσκονταν μέσα στο λιμάνι της Ναυπάκτου.

Όπως προέκυψε από τη χημική ανάλυση θραυσμάτων από αυτή την επίθεση, οι βόμβες ανήκαν στο ίδιο είδος βομβών με τις οποίες προσβλήθηκε στις 12 Ιουλίου 1940 και το αντιτορπιλικό «Ύδρα».

Η διαταγή και ο τορπιλισμός

Την διαταγή για τον τορπιλισμό της «Έλλης» έδωσε ο Ιταλός διοικητής των Δωδεκανήσων Τσέζαρε Μαρία Ντε Βέκι. Τη νύχτα της 14ης Αυγούστου, το ιταλικό υποβρύχιο «Ντελφίνο» με διοικητή τον υποπλοίαρχο Τζουζέπε Αϊκάρντι αναχώρησε από τη ναυτική βάση στο Παρθένι της Λέρου. Αποστολή του ήταν να πλήξει εχθρικά πλοία στην Τήνο, τη Σύρο ενώ στη συνέχεια θα προχωρούσε σε αποκλεισμό της διώρυγας της Κορίνθου.

Τις πρώτες πρωινές ώρες στις 15 Αυγούστου του 1940, το ιταλικό υποβρύχιο βρέθηκε «εν καταδύσει» έξω από το λιμάνι της Τήνου. Χρησιμοποιώντας το περισκόπιο, ο υποπλοίαρχος Αϊκάρντι είδε ότι έφτανε στο λιμάνι ένα ελληνικό πολεμικό πλοίο. Το καταδρομικό «Έλλη» κατέπλεε στην Τήνο για τις εορταστικές εκδηλώσεις της Μεγαλόχαρης.

Το ρολόι έγραψε 8:25 π.μ. μερικά μόνο λεπτά προτού τελεστεί η λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας και στην παραλία του νησιού είχε συγκεντρωθεί πλήθος κόσμου. Το ιταλικό υποβρύχιο πραγματοποίησε επίθεση με τρεις τορπίλες. Μόνο μία εξ αυτών βρήκε το στόχο καθώς οι άλλες δύο εξερράγησαν στην προκυμαία. Ωστόσο, το πλήγμα στο ελληνικό καταδρομικό ήταν καίριο. Η τορπίλη «καρφώθηκε» στο μηχανοστάσιο και τις δεξαμενές καυσίμων της «'Ελλης». Μόλις μια ώρα αργότερα, το ελληνικό καταδρομικό βυθίστηκε.

Από την επίθεση σκοτώθηκαν ένας υπαξιωματικός και οκτώ ναύτες του «Έλλη» ενώ συνολικά 24 ήταν οι τραυματίες στο ελληνικό καταδρομικό. Η δεύτερη τορπίλη του «Ντελφίνο» που εξερράγει στην προκυμαία στοίχισε τη ζωή σε μια γυναίκα, που βρισκόταν στην παραλία και πέθανε από καρδιακή προσβολή.

Αμέσως μετά τον τορπιλισμό, το ιταλικό υποβρύχιο απομακρύνθηκε χωρίς να αναγνωριστεί η ταυτότητά του. Κατέπλευσε λίγες ώρες αργότερα στη Σύρο από όπου αναχώρησε χωρίς να πραγματοποιήσει κάποια επίθεση καθώς δεν εντόπισε κάποιο ελληνικό πλοίο στο λιμάνι του νησιού. Στη συνέχεια, το υποβρύχιο «Ντελφίνο» επέστρεψε, με διαταγή των ιταλικών αρχών, εσπευσμένα στη Λέρο και δεν πραγματοποίησε την αποστολή του στη διώρυγα της Κορίνθου.

Η επιχείρηση ενδέχεται να μην ήταν σε γνώση των πολιτικών αρχών της Ρώμης -χωρίς να αποκλείεται να είχε ενημερωθεί μόνο ο δικτάτορας Μουσολίνι- και αυτό διότι, όπως έγραψε ο τότε υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Γκαλεάτσο Τσιάνο, στα απομνημονεύματά του, η βύθιση του ελληνικού πλοίου οφείλεται στη θρασύτητα του Ντε Βέκι.

Το καταδρομικό «Έλλη»

Ήταν πολεμικό πλοίο που ανήκε στον στόλο του Ελληνικού Ναυτικού. Το καταδρομικό πήρε το όνομά του από την ναυμαχία της Έλλης που είχε λάβει χώρα στη διάρκεια του Α' Βαλκανικού Πολέμου.

Τα καταδρομικά ήταν πολεμικά πλοία διαφόρων μεγεθών, μεγάλης ταχύτητας και ελαφρύτερου οπλισμού σε σχέση με τα θωρηκτά, τα οποία σταδιακά εκτόπισαν.

Την 15η Αυγούστου το «Έλλη» με εκτόπισμα 2.115 τόνους και πλήρωμα 232 ανδρών βρισκόταν στον όρμο της Τήνου, όταν δέχτηκε αιφνιδιαστικό πλήγμα με τορπίλες. Στις 9:45 π.μ. της ίδιας ημέρας βυθίστηκε.

Ο αντίκυπος

«Πρός διατήρησιν ακμαίου του ελληνικού φρονήματος καί της θρησκευτικής πίστεως, ο Έλλην Πρωθυπουργός διέταξε, παρά τήν βύθισιν του εύδρομου, νά μή ματαιωθή η λιτανεία, ήτις πράγματι ετελέσθη πάνδημος καί κατανυκτική». Αυτό ήταν το μήνυμα του Ιωάννη Μεταξά αμέσως μετά την επίθεση στο ελληνικό καταδρομικό.

Η ενέργεια είχε βυθίσει σε θλίψη ολόκληρη την Ελλάδα. Ταυτόχρονα, ο πατριωτισμός, η τιμή και η αξιοπρέπεια των Ελλήνων είχε πληγεί σημαντικά ενώ το αίσθημα μίσους κατά των Ιταλών ήταν ιδιαίτερα έντονο με δεδομένο ότι είχαν επιλέξει την ημέρα της μεγάλης γιορτής του χριστιανισμού για να πραγματοποιήσουν την επίθεση στο καταδρομικό «Έλλη».

Ο τορπιλισμός της «Έλλης» απασχόλησε το διεθνή Τύπο ενώ ακόμη και γερμανικές εφημερίδες εκφράστηκαν με συμπάθεια προς την Ελλάδα. Σε αυτό το περιβάλλον, η ιταλική κυβέρνηση επιχείρησε να παρουσιάσει τον τορπιλισμό ως έργο της Μεγάλης Βρετανίας με πρόφαση ότι αποσκοπούσε στο να προκαλέσει αναστάτωση στα Βαλκάνια και στις σχέσεις Ελλάδας και Ιταλίας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Άνθρωποι που έρχονται για να προσκυνήσουν την Παναγία, να ανάψουν ένα κερί, να εκπληρώσουν ένα τάμα ή να βρεθούν σε έναν τόπο που εδώ και δύο αιώνες έχει συνδεθεί όσο λίγοι με την πίστη, την ελπίδα και την ανθρώπινη δοκιμασία.

Για τους Τηνιακούς, ο Δεκαπενταύγουστος δεν είναι απλώς η κορυφαία θρησκευτική γιορτή του νησιού. Είναι, όπως λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Τήνου Παναγιώτης Κροντηράς, το «Πάσχα του καλοκαιριού», μια ημέρα που αποτελεί «τιμή και ευλογία» για τον τόπο και απαιτεί κάθε χρόνο μεγάλη κινητοποίηση των υπηρεσιών και της τοπικής κοινωνίας.

Η εικόνα της Τήνου τις μέρες αυτές αλλάζει ριζικά. Η αυξημένη τουριστική κίνηση του Αυγούστου συναντά το μεγάλο «κύμα» των προσκυνητών και οι αντοχές του νησιού δοκιμάζονται.

«Ήδη βρισκόμαστε στα όριά μας», σημειώνει ο κ. Κροντηράς, εξηγώντας ότι τον Αύγουστο και ιδιαίτερα τις ημέρες γύρω από τη γιορτή της Μεγαλόχαρης «ο πληθυσμός του νησιού τετραπλασιάζεται».

Η Αγία Πελαγία και η εύρεση της εικόνας

Η ιστορία του μεγάλου προσκυνήματος οδηγεί στις αρχές της Ελληνικής Επανάστασης. Σύμφωνα με τα όσα καταγράφει το Πανελλήνιο Ιερό Ίδρυμα Ευαγγελιστρίας Τήνου, η μοναχή Πελαγία, στο Μοναστήρι του Κεχροβουνίου, είδε επανειλημμένα σε όραμά της την Παναγία, η οποία της υπέδειξε το σημείο όπου βρισκόταν θαμμένη η εικόνα της και ζήτησε να γίνουν ανασκαφές.

Οι πρώτες προσπάθειες άρχισαν το 1822 και οι έρευνες εντάθηκαν στις αρχές του επόμενου έτους. Στις 30 Ιανουαρίου του 1823 βρέθηκε η εικόνα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, μία ημερομηνία που έκτοτε τιμάται ιδιαίτερα στην Τήνο.

Η είδηση της εύρεσης διαδόθηκε γρήγορα στον επαναστατημένο ελληνικό χώρο. Σε μια εποχή κατά την οποία η έκβαση της Επανάστασης παρέμενε αβέβαιη, η ανακάλυψη της εικόνας ερμηνεύτηκε από πολλούς ως θεϊκό σημάδι για την ευόδωση του Αγώνα της Ανεξαρτησίας.

Στο νησί έφθασαν για να προσκυνήσουν σημαντικές μορφές της Επανάστασης, μεταξύ των οποίων, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Ανδρέας Μιαούλης, ο Νικηταράς και ο Μακρυγιάννης.

Έτσι, από πολύ νωρίς, η Παναγία της Τήνου συνδέθηκε στη συλλογική συνείδηση όχι μόνο με τη θρησκευτική παράδοση αλλά και με τη νεότερη ιστορία του Ελληνισμού.

Ένας ναός χτισμένος και από τις προσφορές των πιστών

Στο σημείο όπου βρέθηκε η εικόνα ανεγέρθηκε ο επιβλητικός ναός της Ευαγγελίστριας. Για την κατασκευή του χρειάστηκαν σημαντικοί πόροι, υλικά και εργασία, με την προσφορά των πιστών να έχει καθοριστικό ρόλο.

Ο ναός και το Πανελλήνιο Ιερό Ίδρυμα Ευαγγελιστρίας έγιναν σταδιακά σημείο αναφοράς όχι μόνο για τη θρησκευτική ζωή, αλλά και για την κοινωνική και πολιτιστική ιστορία του τόπου. Το Ίδρυμα ανέπτυξε με το πέρασμα των χρόνων φιλανθρωπική και εκπαιδευτική δραστηριότητα, στηρίζοντας σχολεία, υποτροφίες και πολιτιστικές δράσεις.

Μα πάνω από όλα, αυτό που καθιέρωσε την Τήνο στη συνείδηση εκατομμυρίων ανθρώπων ήταν η ιδιαίτερη σχέση των πιστών με τη Μεγαλόχαρη.

Ο δρόμος προς την Παναγία και τα τάματα

Από τις πιο χαρακτηριστικές εικόνες της Τήνου είναι εκείνη των ανθρώπων που ανεβαίνουν γονατιστοί το δρόμο από το λιμάνι προς το ναό.

Για όσους επιλέγουν αυτή την επίπονη διαδρομή, η πράξη έχει έναν απολύτως προσωπικό χαρακτήρα. Κάποιοι έχουν ζητήσει βοήθεια σε μια δύσκολη στιγμή της ζωής τους, άλλοι επιστρέφουν για να ευχαριστήσουν την Παναγία και άλλοι συνεχίζουν ένα τάμα που περνά μέσα στην οικογένεια, από γενιά σε γενιά.

Δίπλα τους, άνθρωποι κάθε ηλικίας, κρατούν λαμπάδες και τάματα. Μικρά μεταλλικά αφιερώματα, κοσμήματα, εικόνες ή προσωπικά αντικείμενα γίνονται η υλική έκφραση μιας προσευχής, μιας αγωνίας ή ενός «ευχαριστώ». Είναι εικόνες που επαναλαμβάνονται εδώ και δεκαετίες, αλλά για εκείνους που τις βιώνουν δεν έχουν τίποτε το τυπικό. Κάθε τάμα κρύβει πίσω του τη δική του ιστορία.

Οι εκδηλώσεις από τις 13 Αυγούστου

Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δήμαρχος Τήνου, ο κύκλος των εκδηλώσεων που οδηγεί στη μεγάλη γιορτή αρχίσει κάθε χρόνο από τις 13 Αυγούστου.

Τότε πραγματοποιείται η ανοιχτή Παράκληση στον προαύλιο χώρο της Παναγίας, με την εικόνα να βγαίνει εκτός του ναού, ώστε οι πιστοί να συμμετάσχουν στην ακολουθία. Πρόκειται, όπως σημειώνει ο Παναγιώτης Κροντηράς, για ένα έθιμο που διατηρείται εδώ και χρόνια.

Την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου πραγματοποιείται η κατάθεση στεφάνων στο μνημείο της «Έλλης» και αποδίδονται οι προβλεπόμενες τιμές, ενώ ακολουθεί ο Αρχιερατικός Εσπερινός.

Το πρωί της 15ης Αυγούστου, επίκεντρο γίνεται η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία και στη συνέχεια η λιτάνευση της εικόνας της Μεγαλόχαρης στους δρόμους της Χώρας.

Η εικόνα βγαίνει από το ναό και το πλήθος κατακλύζει τον κεντρικό δρόμο. Καμπάνες, εκκλησιαστικοί ύμνοι και χιλιάδες προσκυνητές συνθέτουν μία από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες του ελληνικού Δεκαπενταύγουστου.

Η «Έλλη» και η μνήμη της 15ης Αυγούστου 1940

Στην Τήνο, όμως, η 15η Αυγούστου έχει ένα δεύτερο, βαρύ ιστορικό φορτίο. Στις 15 Αυγούστου 1940, ενώ το καταδρομικό «Έλλη» βρισκόταν αγκυροβολημένο έξω από το λιμάνι για τις εκδηλώσεις,προς τιμήν της Παναγίας, τορπιλίστηκε από ιταλικό υποβρύχιο και βυθίστηκε. Η επίθεση, λίγους μήνες πριν από την είσοδο της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, σημάδεψε την ιστορία του νησιού και συνδέθηκε έκτοτε με τη μεγάλη γιορτή της Παναγίας.

«Έρχεται στη μνήμη μας το καταδρομικό, το τι έγινε στο λιμάνι της Τήνου», αναφέρει ο δήμαρχος, τονίζοντας ότι το γεγονός προσδίδει στη συγκεκριμένη ημέρα έναν ιδιαίτερο συμβολισμό που αφορά την ενότητα και την εθνική συνείδηση και παραμένει άρρηκτα δεμένος με το νησί.

Μετά τις θρησκευτικές τελετές της 15ης Αυγούστου, ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης μαζί με τις αρχές του νησιού επιβαίνουν σε σκάφος του Πολεμικού Ναυτικού ή του Λιμενικού και αποδίδουν τιμές στο θαλάσσιο χώρο, όπου βρίσκεται ο υγρός τάφος της «Έλλης».

Έτσι, μέσα σε λίγες ώρες, η Τήνος βιώνει δύο διαφορετικές αλλά βαθιά ριζωμένες τελετουργίες. Την περιφορά της εικόνας της Παναγίας και την απόδοση τιμών, σε ένα γεγονός που αποτελεί μέρος της νεότερης ελληνικής ιστορίας.

«Παραδόσεις που δεν χάθηκαν»

Σε μια εποχή κατά την οποία η φυσιογνωμία των νησιωτικών κοινωνιών αλλάζει γρήγορα, ο Παναγιώτης Κροντηράς δεν θεωρεί ότι οι βασικές παραδόσεις του Δεκαπενταύγουστου στην Τήνο έχουν υποχωρήσει.

Η ανοιχτή Παράκληση, ο Εσπερινός, η Θεία Λειτουργία, η λιτάνευση της εικόνας και οι τελετές για την «Έλλη» εξακολουθούν να ακολουθούνται και να μεταδίδονται από γενιά σε γενιά.

Η σχέση της Τήνου με την Παναγία, άλλωστε, δεν περιορίζεται στις ημέρες του Αυγούστου.

Το νησί τιμά ιδιαίτερα την επέτειο της εύρεσης της εικόνας στις 30 Ιανουαρίου, τον Ευαγγελισμό στις 25 Μαρτίου και την επέτειο του οράματος της Αγίας Πελαγίας στις 23 Ιουλίου.

Ο Δεκαπενταύγουστος, ωστόσο, παραμένει η μεγάλη στιγμή. Το νησί γεμίζει από ανθρώπους, οι δρόμοι της Χώρας ασφυκτιούν και το θρησκευτικό προσκύνημα συναντά την κορύφωση της τουριστικής περιόδου.

Πίσω από το μεγάλο πλήθος υπάρχουν χιλιάδες μικρές, προσωπικές ιστορίες. Μια προσευχή για έναν άνθρωπο που δοκιμάζεται. Ένα τάμα που εκπληρώθηκε. Μια οικογένεια που επιστρέφει κάθε χρόνο. Ένας ηλικιωμένος που ακολουθεί την ίδια διαδρομή που ακολουθούσε όταν ήταν παιδί.

Και μέσα σε όλα αυτά, η εικόνα της Μεγαλόχαρης εξακολουθεί περισσότερο από δύο αιώνες, μετά την εύρεσή της, να βρίσκεται στο κέντρο μιας σχέσης που για τους ανθρώπους που φτάνουν στην Τήνο δεν χρειάζεται πολλές εξηγήσεις.

Στις 15 Αυγούστου, όταν η εικόνα βγει ξανά στους δρόμους και λίγο αργότερα, όταν οι τιμές στραφούν προς τη θάλασσα και τον υγρό τάφο της «Έλλης», το νησί θα ζήσει για μία ακόμη χρονιά αυτό που ο δήμαρχός του αποκαλεί «Πάσχα του καλοκαιριού»: μια ημέρα όπου η προσωπική πίστη συναντά τη συλλογική ιστορική μνήμη.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Είναι σκληρό κι απάνθρωπο, να φεύγεις από τη ζωή με τα χέρια δεμένα. Μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα, παρουσία μαρτύρων δημοσιογράφων και του ιερέα, που λίγο πριν, συζητούσες μαζί του τις τελευταίες τρεις ώρες της ζωής σου, αρνούμενος να εξομολογηθείς. Σύμφωνα με την περιγραφή της εφημερίδας «Απογευματινή» ο Νίκος Πλουμπίδης ήταν:

«…άψογα ενδεδυμένος. Εφόρει φρεσκοσιδερωμένο σκούρο "αμπιγέ'' κοστούμι, με άσπρο μαντιλάκι στο τσεπάκι. Ηκολούθησε αμίλητος τον αξιωματικόν της Χωροφυλακής που ήτο επί κεφαλής των ανδρών τούτων, αφού προηγουμένως εις διαταγήν του επρότεινε τας χείρας και του επέρασε ο εκπρόσωπος του νόμου τας χειροπέδας. Εν συνεχεία επροχώρησε προς την έξοδον της φυλακής του και επέβη του σιδηρόφρακτου αυτοκινήτου του τμήματος μεταγωγών».

Τα «ΝΕΑ» συνεχίζουν:

«… κάθισε ανάμεσα στους χωροφύλακες, ενώ στο ίδιο αυτοκίνητο επιβιβάστηκε ο ιερέας και ένας αξιωματικός της Γενικής Ασφάλειας Αθηνών με πολιτική περιβολή. Κατά τη διαδρομή εφαίνετο σκεπτικός και ήτο αμίλητος. Εκάπνιζε συνεχώς. Εις δύο - τρεις ερωτήσεις που του απηυθύνθησαν από τους συνοδούς του... δεν απήντησεν... Εις μίαν στιγμήν μόνον ενεθυμήθη το γράμμα που είχε διά τη συζυγόν του. Παρεκάλεσε κάποιον χωροφύλακα να το βγάλη από την τσέπη του, διότι αυτός έφερε χειροπέδας και το παρέδωσε εις τον εν πολιτική περιβολή αστυνόμον της Γενικής Ασφαλείας που τον συνόδευε.

- Σε παρακαλώ, του είπε, φρόντισε αυτή η επιστολή να φτάση στη γυναίκα μου. Είναι η τελευταία παράκλησις που κάνω σε ζωντανό άνθρωπο».

Ο Νίκος Πλουμπίδης είχε γεννηθεί στα Λαγκάδια Γορτυνίας τον Δεκέμβριο του 1902. Μετά τη στρατιωτική θητεία του, έγινε δάσκαλος και το 1926 διορίστηκε στην Ελασσόνα όπου υπηρέτησε μέχρι το 1929. Στην Ελασσόνα ο Πλουμπίδης έγινε μέλος του ΚΚΕ. Το 1935 έγινε μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ. Από τον επόμενο χρόνο, με την επιβολή της δικτατορίας του Μεταξά, πέρασε στην παρανομία.

Σε όλη τη διάρκεια της κατοχής παρέμεινε στην Αθήνα και αγωνίστηκε κι αυτός για την οργάνωση της μαζικής και ένοπλης αντίστασης στους κατακτητές. Μετά τη έναρξη του εμφύλιου, το 1947 πέρασε και πάλι στην παρανομία. Αφού τελείωσε ο εμφύλιος, η εξόριστη ηγεσία του ΚΚΕ προσπάθησε να ανασυνταχτεί και να διεκδικήσει και πάλι την εξουσία στην Ελλάδα. Επικεφαλής του κομματικού μηχανισμού και φυσικός ηγέτης του κόμματος ήταν ο γραμματέας του Νίκος Ζαχαριάδης. Η επιδιωκόμενη ανασύνταξη των δυνάμεων της Αριστεράς για έναν «τρίτο γύρο» διεκδίκησης της εξουσίας στηριζόταν στο σύνθημα «με τα όπλα παρά πόδα». Με δίκτυα ασυρμάτων που είχαν στηθεί σε καίρια σημεία η κομματική ηγεσία κρατούσε επαφή», ώστε τα στελέχη και οι οπαδοί να λαμβάνουν οδηγίες αλλά ταυτόχρονα να μεταδίδουν χρήσιμες πληροφορίες για το κόμμα.

Από την ηγεσία του κόμματος, ο μόνος που έμεινε στην Αθήνα, φυσικά σε καθεστώς παρανομίας, ήταν ο χτυπημένος από τη φυματίωση Νίκος Πλουμπίδης. Προσπάθησε να συμβάλει στη νομιμοποίηση της Αριστεράς μέσω κοινοβουλευτικών διαδικασιών. Στις εκλογές της 5ης Μαρτίου 1950, με τη δημιουργία της Δημοκρατικής Παράταξης και στη συνέχεια της ΕΔΑ.

Μετά τις εκλογές του 1950 ο Νίκος Ζαχαριάδης έστειλε τον Νίκο Μπελογιάννη να αντικαταστήσει τον Πλουμπίδη, ώστε αυτός να διαφύγει στο εξωτερικό. Ομως, στις 20 Νοεμβρίου 1950, ο Μπελογιάννης συνελήφθη. Ο Πλουμπίδης, ο «Μπάρμπας» του παράνομου κομματικού μηχανισμού του ΚΚΕ στην Ελλάδα, είχε χάσει την εμπιστοσύνη του γενικού γραμματέα Νίκου Ζαχαριάδη που τον θεωρούσε «προβοκάτορα» και «προδότη». Στις γραπτές οδηγίες του προς τα μέλη, με αφορμή τα πλήγματα που δεχόταν ο παράνομος μηχανισμός από την Ασφάλεια, ο Ζαχαριάδης τόνιζε:

«Στη σχέση με τον Μπάρμπα πρέπει να ‘μαστε προσεχτικοί»

Ουσιαστικά ο ηγέτης του κόμματος, είχε μετατραπεί στον κύριο διώκτη του Νίκου Πλουμπίδη. Η κορύφωση της απόρριψης του Πλουμπίδη από τον Ζαχαριάδη έγινε μετά τη σύλληψη και την καταδίκη του Νίκου Μπελογιάννη και των Νίκου Καλούμενου, Ηλία Αργυριάδη, Δημήτρη Μπάτση. Μετά την ανακάλυψη του δικτύου ασυρμάτων του ΚΚΕ στην Καλλιθέα και τη Γλυφάδα και τη θανατική καταδίκη των τεσσάρων, ο Πλουμπίδης σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να τους σώσει, στις 15 Μαρτίου 1952, έστειλε μια επιστολή που περιλάμβανε και δακτυλικό του αποτύπωμα, που δημοσιεύτηκε στον Τύπο της εποχής, στην οποία εμφανίστηκε ο ίδιος ως καθοδηγητής του παράνομου μηχανισμού του ΚΚΕ, δηλώνοντας έτοιμος να παραδοθεί εφόσον μετατρεπόταν η θανατική καταδίκη των τεσσάρων. Η επιστολή απορρίφθηκε όμως από τον Ζαχαριάδη, ως πλαστή και κατασκευασμένη από την Ασφάλεια και την κατηγορία ότι ο Πλουμπίδης ήταν πράκτοράς της. Έτσι, στις 30 Μαρτίου 1952, οι τέσσερις καταδικασμένοι οδηγήθηκαν από τις φυλακές της Καλλιθέας, στο εκτελεστικό απόσπασμα, στου Γουδή. Η Έλλη Παππά έμεινε στη φυλακή.

Μετά τις εκτελέσεις των τεσσάρων, συνελήφθη και ο Πλουμπίδης στις 25 Νοεμβρίου 1952. Δύο ημέρες αργότερα, η κομματική «Ελεύθερη Ελλάδα», μετέδιδε από το Βουκουρέστι, ότι ο Πλουμπίδης ήταν από δεκαετίες χαφιές της Ασφάλειας, πράκτορας του εχθρού που είχε παρεισφρήσει στις τάξεις του κόμματος. Από τις 25 Ιουλίου 1952 τον είχαν διαγράψει από μέλος του ΚΚΕ. Μετά από συνοπτικές διαδικασίες, ακολούθησε η εκτέλεσή του, στις 14 Αυγούστου του 1954, στο Δαφνί.

Η «υπόθεση Πλουμπίδη» είναι ένα «ανοιχτό τραύμα» στην Αριστερά γιατί σ’ αυτήν καταγράφηκαν, με τον πιο ακραίο τρόπο, οι αντιφάσεις που χαρακτήριζαν τις ανθρώπινες σχέσεις των κομματικών στελεχών, ιδιαίτερα κατά τα χρόνια του Εμφύλιου αλλά και μετά τη βαρειά ήττα του ΔΣΕ.

Η 9η Ολομέλεια του ΚΚΕ το 1958, μετά την απομάκρυνση του Zαχαριάδη, αποφάσισε την αποκατάσταση της μνήμης του Πλουμπίδη.

Ο Πέτρος Ανταίος, από τα ιδρυτικά της στελέχη της ΕΠΟΝ μιλώντας για τον Πλουμπίδη είπε:

«Ο Πλουμπίδης είναι κορυφαία περίπτωση, όχι απλώς κομμουνιστή, αλλά ανθρώπου που σέβεται τον εαυτό του, την αξιοπρέπειά του ώς το τέλος. Μας τίμησε όλους».

Ο Καναβός πέθανε. Το αφήγημα όμως ζει και βασιλεύει. Υπάρχουν στιγμές που η ζωή γράφει μόνη της τον επίλογο μιας εποχής. Και υπάρχουν άνθρωποι που, χωρίς να το ξέρουν, αφήνουν πίσω τους μια ατάκα που γίνεται πιο επίκαιρη μετά τον θάνατό τους.

Ο Νίκος Καλογερόπουλος ήταν ένας από αυτούς. «Την αλήθεια ρε….την αλήθεια!»
Κι ύστερα: «Σκοτώσανε τον Καναβό!»
Στο «Μάθε παιδί μου γράμματα» του Θόδωρου Μαραγκού, ο Καλογερόπουλος δεν έπαιζε απλώς έναν ρόλο. Έπαιζε την Ελλάδα που ασφυκτιά ανάμεσα στην επίσημη εκδοχή και στην πραγματικότητα.

Και σήμερα, 45 χρόνια μετά, μπορούμε να πούμε ότι το μάθημα…δεν το περάσαμε.

Ο Καναβός μπορεί να πέθανε. Το κυβερνητικό αφήγημα όμως είναι αθάνατο. Απλώς αποκτήσαμε PowerPoint, ανανεώσεις, αναβαθμίσεις, backup και…εκπρόσωπο.
Τον Παύλο Μαρινάκη.
Ο άνθρωπος που έχει αναλάβει να μετατρέπει την πολιτική πραγματικότητα σε τηλεοπτικό υπότιτλο.
Τέμπη; «Να αφήσουμε τη Δικαιοσύνη να κάνει τη δουλειά της».
Υποκλοπές; «Δεν σχολιάζουμε δημοσιεύματα».
ΟΠΕΚΕΠΕ; «Διαχρονικές παθογένειες».
Ακρίβεια; «Μέτρα στήριξης».

Και αν αύριο πέσει ο ουρανός; Θα φταίει η κλιματική αλλαγή, οι προηγούμενοι και πιθανότατα η αντιπολίτευση που δεν έφερε ομπρέλα.

Αυτό δεν είναι πολιτική επικοινωνία. Είναι αλχημεία. Παίρνεις μια κρίση, βάζεις μέσα τρεις παθογένειες, δύο προηγούμενες κυβερνήσεις, μια δόση «θεσμών», λίγο «δεν θα προδικάσουμε» και στο τέλος σερβίρεις:
«Η κυβέρνηση έχει πλήρη εικόνα και αντιμετωπίζει το ζήτημα».
Η τέχνη του να απαντάς χωρίς να απαντάς. Και εδώ χρειάζεται ταλέντο. Για παράδειγμα, στα Τέμπη η κυβέρνηση επιμένει στην ανάγκη να αφεθεί η Δικαιοσύνη να κάνει τη δουλειά της. Αλλά υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια που χωράει ολόκληρη σε μια λέξη: Πο-λι-τι- κή.

Η Δικαιοσύνη θα κρίνει ποινικές ευθύνες. Η πολιτική εξουσία όμως κρίνεται από τους πολίτες. Δεν χρειάζεται εισαγγελέας για να καταλάβει κανείς ότι όταν ένα κράτος αποτυγχάνει, κάποιος πολιτικά ευθύνεται. Όταν η πολιτική ευθύνη παραπέμπεται διαρκώς στη Δικαιοσύνη, στο τέλος η μόνη πολιτική πράξη που απομένει στον πολίτη είναι να περιμένει. Και ο Έλληνας περιμένει:
Περιμένει να μάθει. Περιμένει να φθηνύνουν τα βασικά αγαθά. Περιμένει να λειτουργήσει το κράτος. Περιμένει απαντήσεις.

Και κάπου ανάμεσα στην αναμονή και στην επόμενη ενημέρωση, εμφανίζεται ο εκπρόσωπος. Με φρέσκια δήλωση. Η κυβέρνηση έχει καταφέρει κάτι μοναδικό· να στρεβλώνει το νόημα των λέξεων:

Η ακρίβεια δεν είναι ακρίβεια. Είναι «εισαγόμενος πληθωρισμός».
Το σκάνδαλο δεν είναι σκάνδαλο. Είναι «ζήτημα προς διερεύνηση».
Η ευθύνη δεν είναι ευθύνη. Είναι «διαχρονική παθογένεια».
Η αποκάλυψη δεν είναι αποκάλυψη. Είναι «δημοσίευμα».
Η κριτική δεν είναι κριτική. Είναι «τοξικότητα».
Η διαμαρτυρία δεν είναι αγανάκτηση. Είναι «εργαλειοποίηση».

Με τέτοιο λεξικό, μέχρι και η χρεοκοπία μπορεί να παρουσιαστεί ως «μεταβατική δημοσιονομική προσαρμογή». Αν η πραγματικότητα δεν συμφωνεί με την ανακοίνωση, αλλάζουμε την πραγματικότητα. Αν συνεχίζει και επιμένει, αλλάζουμε την ανακοίνωση.
ΟΠΕΚΕΠΕ; Διαχρονική παθογένεια. Υποδομές; Διαχρονική παθογένεια. Δημόσιο; Διαχρονική παθογένεια. Και αν αύριο βρούμε τρύπα στην Ακρόπολη; Διαχρονική παθογένεια από τον Περικλή.

Μόνο που η «διαχρονικότητα» δεν είναι αποδεικτικό αθωότητας. Είναι ακριβώς το αντίθετο: Αν ένα πρόβλημα είναι διαχρονικό και εσύ κυβερνάς επί χρόνια, κάποια στιγμή η λέξη «διαχρονικό» σημαίνει «δικό μας».
Και μετά ήρθαν οι υποκλοπές. Δεν χρειάζεται να πεις «δεν συνέβη». Αρκεί να πεις: «Δεν σχολιάζουμε». Μια απέραντη γκρίζα ζώνη, όπου η απάντηση δεν διαψεύδει και η διάψευση δεν απαντά.

Αλλά ας επιστρέψουμε στον Νίκο Καλογερόπουλο. Έπαιξε ανθρώπους με χώμα στα παπούτσια, με θυμό, με αδυναμίες, με τσακισμένα όνειρα. Και γι’ αυτό μας έμεινε. Γιατί η Ελλάδα δεν θυμάται εκείνον που μίλησε ωραία. Θυμάται εκείνον που είπε αυτό που οι άλλοι φοβόντουσαν να πουν.

Ο Καλογερόπουλος έφυγε και μαζί του φεύγει ένας από τους τελευταίους εκπροσώπους μιας γενιάς καλλιτεχνών που δεν φοβόταν να λερώσει τα χέρια της με την πραγματικότητα. Μας άφησε εκείνη την παλιά, σχεδόν ξεχασμένη απαίτηση: Να μη μας περνάνε για ηλίθιους. Κι αυτό, σήμερα, ίσως είναι το πιο επαναστατικό πράγμα που μπορεί να κάνει ένας πολίτης.
Να ακούει. Να ψάχνει. Να συγκρίνει. Και να λέει: «Μισό λεπτό. Εγώ άλλο θυμάμαι».
Γιατί ο πολίτης έχει κάτι πολύ πιο επικίνδυνο: Μνήμη. Και η μνήμη δεν υπακούει σε briefing. Δεν παίρνει γραμμή. Δεν έχει autocue. Δεν χρειάζεται non paper.

Και όταν ξυπνήσει, μπορεί να φωνάζει και να απαιτεί:

«Την αλήθεια ρε…την αλήθεια!»

Γιατί τελικά το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι ότι η εξουσία έχει αφήγημα. Το πρόβλημα είναι όταν το αφήγημα ζητά να γίνει πραγματικότητα. Και τότε υπάρχει μόνο μία απάντηση:

«Την αλήθεια ρε…..την αλήθεια!»

Γιατί μπορείς να κρύψεις ένα σκάνδαλο πίσω από μια επιτροπή. Μπορείς να κρύψεις μια ευθύνη πίσω από μια παθογένεια. Μπορείς να κρύψεις μια αποτυχία πίσω από μια ανακοίνωση. Μπορείς ακόμη και να κρύψεις έναν Καναβό από την πλάκα. Αλλά δεν μπορείς να κρύψεις για πάντα την πραγματικότητα από έναν ολόκληρο λαό.

Αυτή που, όταν έρθει η ώρα, δεν ρωτάει ποιος ήταν ο εκπρόσωπος. Ρωτάει ποιος είχε την ευθύνη.

Στο κάτω κάτω της γραφής

“Όταν η αλήθεια δεν είναι ελεύθερη, η ελευθερία δεν είναι αληθινή”.
Ζακ Πρεβέρ, Γάλλος συγγραφέας

Ο κ. Καραγιάννης μας ενημέρωσε ότι τέλος Αυγούστου θα επανεκκινήσει το πολύπαθο έργο του αγωγού μεταφοράς νερού Φ800 από τις πηγές Πηδήματος και στάθηκε στη μεγάλη σημασία του έργου της αξιοποίησης των πηγών στον Αγιο Φλώρο.

Αναλυτικά, ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΚ Ανδρ. Καραγιάννης, για το έργο του Φ800 ανέφερε ότι τέλη Αυγούστου θα επανεκκινήσει από την Ανθεια προς το αντλιοστάσιο του Πηδήματος, από τον εθνικό δρόμο στην αρχή και μετά από τον παράδρομο του αυτοκινητόδρομου και τον επαρχιακό δρόμο προς το Πήδημα. Στην Καλαμάτα βρίσκονται 20 κοντέινερ με 1.400 μέτρα σωλήνες και στον Πειραιά έφθασαν την Τετάρτη τα άλλα 30 κοντέινερ με σωλήνες 2.100 μέτρων.

Εχουν μείνει και θα γίνουν 220 μέτρα από την Αιθαία προς τη Θουρία και το τμήμα μέχρι τη γέφυρα του Ξερίλα και μετά ο αγωγός θα συνεχιστεί από Θουρία προς Καλαμάτα.

Ο κ. Καραγιάννης παρατήρησε ότι “σύμφωνα με τις διαβεβαιώσεις της αναδόχου εταιρείας, το έργο του Φ800 θα ολοκληρωθεί τέλος του 2027”.

- Για τη νέα δεξαμενή στον Αγιάννη Καρβούνη, στο Πεδίο Βολής Καλαμάτας, μας πληροφόρησε ότι “προχωράει πολύ καλά η κατασκευή της δεξαμενής,, που είναι πιο χαμηλά από τη δεξαμενή στις Τούρλες. Γι’ αυτό θα φτιαχθεί αντλιοστάσιο στα συνεργεία του Δήμου, για να πάει το νερό στις Τούρλες με Φ600”. Μας ενημέρωσε ότι “αρχές 2027 αναμένεται να τελειώσει η δεξαμενή”.

- Για τη γ’ φάση αντικατάστασης του δικτύου ύδρευσης στην Καλαμάτα, είπε ότι θα ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του χρόνου.

- Για τη δ’ φάση αντικατάστασης επιβεβαίωσε ότι εκκρεμεί, αναζητείται η χρηματοδότηση. Η δ’ φάση θα καλύψει 26 χιλιόμετρα δρόμων στην πόλη με νέους αγωγούς, με προϋπολογισμό 3 εκ. ευρώ.

- Για την χρηματοδότηση ύψους 2.032.000 ευρώ για τη ΔΕΥΑΚ για την υλοποίηση συμπληρωματικών έργων ύδρευσης για την αντιμετώπιση του φαινομένου της λειψυδρίας, που ανακοίνωσε ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου, ο κ. Καραγιάννης ανέφερε ότι “περιμένουμε την οριστική έγκριση για πάμε για δημοπράτηση”.

Τα έργα περιλαμβάνουν: 1) Τέσσερις δεξαμενές 300 κυβικών η καθεμία: Στον δρόμο για τη μονή Βελανιδιάς, στο “Λιθωμένο Φίδι” μεταξύ Θουρίας και Αμφειας, στα Αρφαρά και στη θέση “Παλιόπυργας” στα Κατσαρέικα. 2) Δίκτυα: Από τη γεώτρηση στο “Λιθωμένο Φίδι” προς Θουρία, Μικρομάνη και Αμφεια. Από τη γεώτρηση στην περιοχή “Ρίζα” πάνω από τα Γιαννιτσάνικα προς τον αγωγό νερού Φ500 που πάει σε Βέργα και Μικρή Μαντίνεια. Και από τη γεώτρηση του Αρι προς τη δεξαμενή.

- Για το σημαντικό έργο της αξιοποίησης των νερών του Αγίου Φλώρου, μας ενημέρωσε ότι “έχουν τελειώσει οι προμελέτες. Εκτιμάται ότι θα είναι γύρω στα 17 εκ. ευρώ και θα ενισχύσει το δίκτυο ύδρευσης στο Πήδημα”. Και πρόσθεσε ότι η μεταφορά προς το Πήδημα θα γίνει με αγωγό κατά μήκος του παλιού εθνικού δρόμου μέχρι τον Αγιο Κωνσταντίνο και στη συνέχεια από τον ανατολικό παράπλευρο του αυτοκινητόδρομου.

Ανέφερε ότι η χρηματοδότηση της οριστικής μελέτης για τα νερά του Αγίου Φλώρου θα γίνει από ιδίους πόρους της ΔΕΥΑΚ.

- Για τις γεωτρήσεις που έγιναν, ο κ. Καραγιάννης είπε ότι δαπανήθηκαν 700.000 ευρώ, για να εμπλουτιστεί το δίκτυο ύδρευσης στην Καλαμάτα και σε χωριά. Παρατήρησε ότι “έδωσαν ανάσα οι γεωτρήσεις. Τα καταφέραμε κι ενώ πρόπερσι είχαμε πρόβλημα, από ένα σημείο και μετά το 2024 και το 2025 δεν είχαμε”.

Τέλος, ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΚ εκτίμησε ότι “με όλα αυτά τα έργα δεν θα υπάρχει πρόβλημα ύδρευσης για τα επόμενα 50 χρόνια και βάλε”.

Με την αιγίδα του πανεπιστημίου Πελοποννήσου και του Δήμου Τριφυλίας τιμήθηκε στην γενέτηρά του ο αείμνηστος γλωσσολόγος καθηγητής του Πανεπιστημίου βόρειας Ντακότα Αμερικής Δημήτριος Γεωργακάς.

Ο πρόεδρος της ΤΚ Θανάσης Κυριαζής ανέφερε τη σημασία των προσωπικοτήτων του Σιδηροκάστρου που αποτελούν την χρυσή αλυσίδα. «Ένας κρίκος ήταν και ο Δημήτρης Γεωργακάς που είχαμε χρέος να πράξουμε αυτό», τόνισε. Στη συνέχεια η πρόεδρος των φιλολόγων κοσμήτορας του πανεπιστημίου κυρία Δήμητρα Δελλή παρουσίασε το πλούσιο έργο του στον κόσμο και τη σημασία του στα γράμματα.

Χαιρετισμό απηύθυναν όπου αναφέρθηκαν στην αξιόποινη ενέργεια του προέδρου της Κοινότητας και την αξία του καθηγητή ο αντιπεριφερειάρχης Στάθης Αναστασόπουλος, η αντιδήμαρχος πολιτισμού του Δήμου Τριφυλίας Δήμητρα Ανδρινοπούλου, η πρόεδρος του Συνδέσμου Σιδηροκαστριτών και γενική γραμματέας της Ομοσπονδίας Συλλόγων Συνδέσμων Τριφυλίας Μαρία Λιακάκη, ο Στρατηγός ε.α Παναγιώτης Γεωργακόπουλος.  Ενώ η εγγονή του Δήμητρα διάβασε αποσπάσματα από τη ζωή του και  ο παρευρισκόμενος εγγονός του καθηγητή έγκριτος δικηγόρος Αθηνών Γιώργος Γεωργακάς. Πέρα από τους ομιλητές ακόμη παραβρέθηκαν ο στρατηγός Δημήτρης Γεωργιόπουλος, ο επί τιμή πρέσβης Χρήστος Κοντοβουνήσιος, ο διοικητής τροχαίας Αθηνών Κωσταντίνος Γεωργακόπουλος, ο λογοτέχνης -ποιητής  Κώστας Λιακάκης, ο πρόεδρος του συλλόγου Πλατανιτών Γρηγόρης Καραμπεσίνης, τα μέλη του Δ.Σ του Εξωραϊστικού Λαογραφικού Συλλόγου  Δημοσθένης Κακκαβας, ο εκπαιδευτικός Τέλης Γκιουλής και άλλοι. Διαβάστηκαν μηνύματα του τ. Αντιπροέδρου Βουλής Βύρωνα Πολύδωρα και του ελληνοαμερικανικού ινστιτούτου. Στο τέλος προσφέρθηκε στους παρευρισκόμενους πλούσια δεξίωση.

Η παρουσίαση έγινε στο χωριό Πολυθέα τη Δευτέρα με ομιλητές το ζωγράφο Τάσο Αριδά, τον αρχιτέκτονα Γιώργο Γεωργίου και τον ιστορικό Κωνσταντίνο Ηροδότου, με συντονιστή τον Γιάννη Γαλανόπουλο.

Οι ομιλητές παρουσίασαν όψεις των περιεχομένων του βιβλίου και ακολούθησαν δευτερολογίες και παρεμβάσεις από το κοινό.

Δημιουργήθηκε πράγματι μια ατμόσφαιρα διαλόγου για το παρελθόν αλλά και το ζωντανό παρόν των μικρών τόπων. Αξίζει ακόμα να σημειωθεί η παρουσία επιστημόνων από την περιοχή της Τριφυλίας οι οποίοι έθεσαν καίρια ερωτήματα και εμπλούτισαν πραγματικά τον διάλογο.

Το βιβλίο φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο οργανώθηκε η ζωή στο Μαλίκι και στα χωριά του ευρύτερου ορεινού όγκου, από παλαιότερες εποχές έως και τα μέσα του 20ού αιώνα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η καθημερινή προσπάθεια των κατοίκων να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα αγαθά για την επιβίωσή τους, μέσα σε μια κοινωνία όπου βασική παραγωγική και οικονομική μονάδα ήταν η οικογένεια. Η ανάγκη για την εξασφάλιση της στοιχειώδους επάρκειας επηρέαζε καθοριστικά τις σχέσεις μεταξύ των κατοίκων, ενώ η ιδιοκτησία της γης, των μέσων παραγωγής και των προϊόντων αποτελούσε θεμελιώδη αξία, η αμφισβήτηση της οποίας αντιμετωπιζόταν αυστηρά. Παράλληλα, το βιβλίο αναδεικνύει τον περιορισμένο και κυρίως οικογενειακό χαρακτήρα των κοινωνικών σχέσεων, σκιαγραφώντας μια κοινωνία όπου η επιβίωση, η εργασία, η ιδιοκτησία και οι οικογενειακοί δεσμοί διαμόρφωναν την καθημερινή ζωή και τον κοινωνικό ιστό του χωριού.

Κ.Μπ.

Νίκο τώρα που σου λέμε όλοι οι φίλοι σου το αντίο θέλω κάτι να σου πω και εγώ.

Άκου φιλαράκι να χαρείς . Τα κατάφερες πάλι ρε μάγκα . Έκανες μεγάλο σαματά . Έκανες Επανάσταση με το  φευγιό σου σου λέω. Κανένας δεν πίστευε ότι  θα συμβεί. Εκεί που νόμιζαν με τόσες διαψεύσεις που  έχουμε πάθει , ότι μας έχουν  τελειώσει  σαν  λαό  με μνήμη, με ήθος, με αξιοπρέπεια,  με αρχές  με αξίες και  με πολιτισμό, «μας τη  κάνεις» εσύ  ρε φιλαράκι  και γίνεται «το έλα να δεις» ,γίνεται το αδιανόητο .Βγάζει ο  κόσμος ένα συναίσθημα ,έναν θαυμασμό μια αγάπη  και  μια αναγνώριση που δεν περίμεναν και δεν περιμέναμε  ούτε και εμείς .Κατάφερες ρε φιλαράκι αυτό που ελάχιστοι μπόρεσαν. Να ενώσεις  την Ελλάδα σ' έναν θρήνο, μια αναγνώριση, μια κραυγή σπαρακτική με ενσυναίσθηση  .Απέδειξες με το φευγιό σου  ότι δεν τελειώσαμε σαν λαός και σαν πατρίδα . Για αυτό   και «οι αστοί τρομάξανε»  .Γιατί δεν περίμεναν ότι αυτός ο  λαός που πίστευαν ότι τον έχουν γονατίσει θα αποθέωνε  τόσο πολύ εσένα έναν ,   καλλιτέχνη, αντισυμβατικό, αντιεξουσιαστή, αντισυστημικό.

Απέδειξες Νικόλα ότι είχες δίκιο όταν έλεγες

"Λέω εκείνα που `θελε να πει ο καθένας και υπογράφω εγώ για όλους ο κανένας

Εγώ είμαι εγώ, εγώ είμαι κι ο άλλος εγώ ο μικρός, εγώ και ο μεγάλος"

Απέδειξες με το φευγιό σου ότι τούτος ο  λαός γουστάρει και θαυμάζει εκείνους που δεν λυγίσανε και που δεν προσκυνήσαν.

Αναγνώρισε και τίμησε  στο φευγιό σου ο  κόσμος Νίκο  όλα τα αυτονόητα που είχες πει σε μια συνέντευξη σου  στον Θεοδόση Μίχο «Αλίμονο αν η τέχνη δεν είναι λειτούργημα. Ό,τι κάνω, και τους ρόλους και τα τραγούδια, τα αντιμετωπίζω ως πολιτικές πράξεις. Τί σημαίνει δημιουργός; Σπάσε τη λέξη στα δύο: Δήμος και έργο. Δημιουργός είναι αυτός που παράγει έργο για το Δήμο. Βέβαια, μπορείς να είσαι δημιουργός και να πουλάς στον κόσμο σκουπίδια. Άμα τα τυλίξεις σωστά, θα τα πουλήσεις σε κάποιους. Εγώ όμως δεν απευθύνομαι σε απλούς καταναλωτές. Απευθύνομαι σε πολίτες. Και πολίτης ήταν τίτλος με βαρύτητα στην αρχαία Αθήνα. Άσε που άμα κάνεις αναγραμματισμό και βάλεις το όμικρον μπροστά, γίνεται οπλίτης. Εγώ δεν ανήκω στα κυκλώματα. Είμαι της ουσίας, όχι της εξουσίας»

Γιατί εσύ Νίκο τίμησες την ουσία της   λέξης  ηθοποιός «ποίησες ήθος» σε όλη σου τη ζωή . Μόνο και  μόνο γιατί είχες πει «Δεν με ενδιέφερε να ανέβω ψηλά στη συνείδηση του κόσμου, στα αρχίδια μου. Σκέψου να είχα πει ναι,  να κάνω διαφήμιση  τότε με τα ομόλογα που μου είχανε προτείνει. Που φάγανε τα λεφτά. Να ‘χα βάλει τη μούρη μου. Να πείθω εγώ τους ανθρώπους να πάνε να κάνουν τις καταθέσεις τους ελληνικά ομόλογα και μετά να τα χάσουν. Θα αυτοκτονούσα» εξηγεί γιατί όλος ο  κόσμος ανεξαρτήτως ηλικίας σε τίμησε . Γιατί εσύ που προτίμησες πολλές φορές  να χάσεις   δουλειές  παρά να χάσεις  τον εαυτό σου.

Γιατί Νίκο ο  κόσμος απέδειξε ότι θέλει την αλήθεια  και κανένας  δεν έχει μπορέσει ούτε πιστεύω θα μπορέσει να φωνάξει πιο πειστικά και πιο αυθεντικά ,πιο αληθινά τη φράση: "Την αλήθεια, ρεεεεεεε! Την αλήθεια!". 

Καλό ταξίδι, Νίκο

Και το τελευταίο για να χαρείς πολύ . Φίλε με το που έφυγες ,γύρισες αμέσως και τους γ@μησες» .

Αυτό δεν το περίμεναν τα κάθε μορφής καρακόλια όπως θα έλεγες και εσύ και  για αυτό δεν μπορούσες να χωρέσεις φιλαράκι σε  «Δημοσία δαπάνη εσύ». 

Γειά σου φίλε. Να ξέρεις όμως έφυγες αλλά είσαι εδώ και θα είσαι πάντα.   

* Με το Νίκο Καλογερόπουλο είμαστε 51 χρόνια φίλοι.