Performance van Emily tijdens Artist’s Night vrijdag 24 april om 17:00

https://www.tekenkabinet.nl/

The post Geselecteerd voor Het tekenkabinet op Kunstrai 2026 appeared first on Emily Kocken.

Ik vraag erom. Ik heb immers net verteld dat ik door de hereniging met mijn biologische moeder een tweede jeugd beleefde. Met alle complicaties vandien.

De waarde van liefde. Het is onvergelijkbaar: je herkent je meer in de een door het bloed. De ander vormt je, eerste moeder, tweede, driehoek, hol, bol.

Aan het eind van de avond lees ik het hoofdstuk voor dat het derde deel van het boek afrondt. Ik beschrijf mijn tuin, de varens, er zijn citaten uit een plantenboek. En verweef dit met de definitie van de adoptiedriehoek.

Over liefde spreek ik niet.

Live vertel ik dat de vrouwen soms jaloers op elkaar waren.

Heb je dit gevraagd aan je moeder?, vraagt een andere vrouw. Ze lijkt boos te zijn maar niet op mij. Dit is gekgenoeg meteen duidelijk. Het leven is niet lief voor haar, of zij niet voor het leven.

Vervelend. Ik merk dat de vraag me ongemakkelijk maakt. Ik vind het ook vreemd dat ik dit moet uitleggen maar laat het niet merken. Toch wordt er na deze vraag opvallend meer op de houten stoelen heen en weer geschoven.

The post Twee moeders appeared first on Emily Kocken.

The post Lezing Adoptica Literair Café Bredevoort appeared first on Emily Kocken.

Adres: Wallestein 18 Loenen aan de Vecht.

RSVP info@emilykocken.nl

The post Open Studio appeared first on Emily Kocken.

The post Arti Book Club #2 appeared first on Emily Kocken.

Resonance is een duo-tentoonstelling van Hee-Seung Choi en Emily Kocken, waarin installaties en tekeningen voortkomen uit persoonlijke en sociale ruimtes. Tijdens de tentoonstelling voeren de kunstenaars performances op, waarbij stemmen samensmelten met de werken en de resonantie tot leven brengen.

Op 29 november 13:30 – 15:00 leidt Emily een leesmiddag met een meditatieve wandeling.
Locatie: Bradwolff Projects

Dit project is mede mogelijk door het Amsterdamse Fonds voor de Kunst

The post Opening Resonance appeared first on Emily Kocken.

Toegang gratis, aanmelden niet nodig. Na afloop boekverkoop en signeren. Gratis parkeren voor de deur.

The post Adoptica makersgesprek in Vreeland appeared first on Emily Kocken.

Tickets via Eventbrite scan de barcode!

The post Adoptica Truth or Dare gesprek met filosoof Carolien van Welij appeared first on Emily Kocken.

Emily in gesprek met Liliane Waanders live muziek Oscar-Jan Hoogland

12 oktober 14:30 – 16:00

Arti et Amicitiae
Rokin 112
1012 LB Amsterdam

kaartverkoop https://arti.nl/agenda/12-10-2025/nieuw-de-arti-book-club

19 oktober

Emily leest het hele boek voor

19 oktober 10:00 – 16:00

Brugwachtershuisje Maarssen
Breedstraat 2
3603 BA Maarssen

https://www.visitgooivecht.nl/nl/uitagenda/2928411570/voorleesdag

Reserveer een stoel (gratis) via cultuurmakelaar@vecht.nl

The post Adoptica agenda oktober appeared first on Emily Kocken.

https://www.singeluitgeverijen.nl/querido/boek/adoptica/

The post Mensen appeared first on Emily Kocken.

Aanmelden kan via klantenservice@broese.nl

The post Boekpresentatie Adoptica appeared first on Emily Kocken.

Zie ook arti.nl/agenda/14-07-2025/new-characters-on-the-runway-marjo-postma

Tekening: Marjo Postma

The post Voordracht appeared first on Emily Kocken.

Dat klinkt mooi, in de praktijk is het zoeken naar de goede verhoudingen. De middelste groep is een lila, een mengeling van inkt en… schrik niet, acryl!

Rechts is het goudpasta verdund met arabische gom wat de klok slaat. Het tekenen is een verlengstuk van mijn dagelijkse meditatieritueel.

Niet dat ik altijd meteen in staat ben om een afgerond werk te maken. Meestal is er een motief dat zich aandient of, minder vriendelijk geformuleerd, aan me opdringt;) De titel klinkt fatalistischer dan bedoeld: Nowhere to Go. Soms wil je ergens blijven. Wat ontdek jij in deze tekening?

The post Ik teken Nowhere to go appeared first on Emily Kocken.

Een mythe, een hoopvol verhaal. ‘Onze’ paus is net gestorven. Ik geloof dat de hoop vandaag meer ligt in aanvaarden. Dat we misschien blij mogen zijn met wat een Paus Franciscus voor elkaar kreeg. Het is weinig maar meer dan niets. Machtsmisbruik door zijn collega’s heeft hij opengebroken, zegt men. Een kardinaal uit zijn ambt ontzet. Ik denk aan de film Spotlight over de misbruikzaak in Boston, ik meen dat honderden kinderen het slachtoffer waren. Van een celibaat dat tot verlangens leidt naar kwetsbaren. Van een dogma dat zegt dat mannen niet van mannen mogen houden. Dit verklaart niet alles, je zou het van geval tot geval moeten bekijken.

Dat iemand sterft, is triest. Misschien. De man was oud en ziek. Ik zeg tegen mijn man dat ik niet weet wat ik moet vinden. Van de paus, zeg ik. Hij had meer kunnen doen. Ik vind het fijn om te lezen dat hij geen ijdele paus was. Of een gretige, hij nam genoegen met een klein huis. Hij wilde niet in het sjieke pauselijk verblijf wonen. Maar hij had meer kunnen doen. Moeilijk. In een geloofsinstituut gevangen, moet je meebuigen met de winden, oude stormen gaan nooit liggen.

Een omgekeerde wereld voorstellen, vrouwen in alle hoge posities, nu en dan een man. De vrouw die Trump aansprak op zijn onmenselijkheid, zelf een vrouw die van vrouwen hield, een fervent voorstander en verdediger van de transgemeenschap. Haar optreden werd door hem achteraf met een sneer afgedaan, het was geen goede toespraak.

Hier de door mijn Word co-pilot gegeneerde versie:

Maar het zette me aan het denken over de wereld waarin we leven en de veranderingen die nog steeds nodig zijn. De strijd voor gelijkheid, rechtvaardigheid en de afbraak van rigide dogma’s blijft urgent. Ik vraag me af hoe anders de wereld zou zijn als mensen als Pausin Johanna echt hadden bestaan. Wat als haar waarheid niet alleen een mythe was, maar een werkelijkheid die een precedent had geschapen voor vrouwelijke leiderschap in de hoogste regionen van de kerk?

De kracht van verhalen, zelfs mythische, ligt in hun vermogen om ons te inspireren, ons te laten dromen van een betere toekomst. Misschien moeten we niet wachten op een wonder, maar zelf de verandering belichamen die we willen zien. In onze dagelijkse handelingen, in onze interacties met anderen, kunnen we ruimte creëren voor acceptatie en begrip.

Zo denk ik terug aan die avond in de Brakke Grond, en hoe die monoloog over een vrouwelijke paus mij niet alleen raakte, maar ook een vonk van hoop ontketende. Het is een herinnering aan het potentieel dat schuilt in elke handeling van verzet, in elk woord van steun, en in elke stap richting een inclusievere wereld.

The post Pausin Johanna appeared first on Emily Kocken.

Ik moet het (bijna) altijd opzoeken, de equinox, het tijdstip, de precieze dag. Ik ben de hele dag op pad, in de trein, daarna drie afspraken achter elkaar. De equinox is om 10:01. Ostara heet het in de pagan traditie. Het is een mooi moment, een omslagpunt in de natuur. De oorlogen gaan door, het verzet groeit hier, protesten op straat. Maar de spirituele vrijheid blijft: vieren wat je belangrijk vindt, waar jij in gelooft.

The post Equinox appeared first on Emily Kocken.

The post Nieuw auteursportret appeared first on Emily Kocken.

Tulip sisters, houtskool en oliepastel op papier, 50,5 x 71,5 cm

Tulpen tekenen met houtskool en oliepastel

Oliepastel is een nieuw materiaal voor me, ik heb een dicht, glad etspapier gebruikt als ondergrond. Onderaan op de vaas, zie je een residu cutting, proefjes, het testen van een droog stuk oliepastel (vetkrijt) in een mediumbadje, kleuren over elkaar. Dit vel voeg ik toe aan het werk. Als je goed kijkt, zie je veegjes onder de tulpen, mijn vingerafdrukken.

The post Tulpen tekenen appeared first on Emily Kocken.

Grafietstift, inkt (synthetisch, bieten) en inkt op Schoellershammer Duria papier 200 grams, 50 x 70 cm

The post Varens en schaduw appeared first on Emily Kocken.

Ik luisterde met Carst naar de Talking Heads. Ik had net getweet dat de lijstjes afgeschaft mogen worden omdat ik me erger aan de top in de top 2000. Waar is Kate Bush of PJ Harvey? In de eerste twintig plekken overheersen de mannelijke giganten in de muziekindustrie, ik hoef ze niet op te noemen.

Na mijn tweet reageert iemand meteen. Ik check zijn profiel. Hij is vrijwilliger bij de top 2000. Ik vraag me af wat dat inhoudt. Misschien is het zijn taak om mensen die online hun wrevel over lijstjes uiten op de schoonheid van de top te wijzen. Ik ben vergeten wat zijn reactie was. Even kijken op mijn telefoon om te zien wat hij heeft terug getweet is geen optie omdat ik me op deze eerste januari dag wil houden aan een voornemen: overdag ben ik niet meer online.

David Byrne zingt over de idiotie van frivole zaken als naar de kapper gaan als er elders oorlog is. De band staat vier keer in de top 2000.

The post Talking Heads appeared first on Emily Kocken.

In 2013 maakte ik de tekening hieronder, de titel is The Maiden Element nr 7, in het Nederland zou je dit vertalen als het meisjes element, een onverklaarbaar, fragiel, kwetsbaar iets, er zijn bekendere elementen, water, vuur, lucht, aarde, en ik schrijf het maiden element niet alleen toe aan meisjes, maar aan meer mensen, jonge mensen, oude. Ik teken vanaf mijn derde, ik zocht mijn eerste tekening, hij is er niet meer. Toen ik twaalf was, mocht ik van de tekenjuf de ogen tekenen van alle kinderen in de klas, we moesten een portret maken, van onszelf en iedereen had moeite met de ogen, behalve ik. Dus liep ik langs de banken, ogen tekenend. Kinderen in de ogen kijkend, kinderen die ik niet kende, kinderen voor wie ik anders bang was.

Het mooiste aan tekenen is de eenvoud van het instrument, tenminste, ik vind dat fijn, een potlood en een stuk papier, meer heb je niet nodig. Voor de tekening die in nummer 7 van Zevenblad staat gebruikte ik een grafietstift en een kleurpotlood. Ik legde een lint op tafel en tekende hem na, daarna een lus, een strik, een strop. Wat je van een lijn kunt maken, een letter, een woord.

Vorig jaar had ik de tekening bijna verkocht aan een psychiater voor haar wachtkamer maar ze kwam er toch op terug. Ze werkt met tieners die aan depressies lijden en vond de strop te heftig ondanks zijn lieflijke vermomming, de zachtheid van de grijzen.

Je kunt voor tien euro een exemplaar (van het blad, oplage 100) bestellen via deze link.

https://plaatsmaken.nl/webshop/zevenblad-nummer-7-verkrijgbaar?home=true

The post Ogen tekenen appeared first on Emily Kocken.

Inkt, oliepastel, potlood op papier, 40 x 40 cm

Opening Salon vrijdag 29 november om 19:00

Meer informatie kunt u vinden op https://arti.nl/agenda/29-11-2024/de-salon

The post Nieuwe tekening Sources te zien appeared first on Emily Kocken.

De gevolgen als hij, en niet zij, zullen onoverzienlijk zijn.
We weten het en we steken ons hoofd in het zand.

Dat is het erge. Na de eerste keer hij, nee, ik moet zeggen, de eerste keer hij, was doodeng, een nachtmerrie, de inauguratie, zijn woorden hadden een hoog apocalyptisch karakter. Nu spreekt hij van deportaties.

Maar ook zij is niet mals of mild tegenover migranten. Het is lastig om te geloven in een Amerika dat niet in nieuwe inwoners gelooft. Of in samenwerking. Een Amerika dat zich niet als bondgenoot zal opwerpen. Zonder de ingreep of de hulp in WO II was Nederland een deel van Duitsland geworden. Frankrijk ook. Enzovoort.

Ik ben bang dat we binnen nu een tien jaar een deel van Rusland zullen zijn. Ik denk dat het onafwendbaar is als de rechtse populisten in Europa de landen in Nexit, Frexit, Bexit zullen jagen. Dan wordt het voor de US in een onderonsje met Rusland een makkie.

Stel dat zij toch. Dan is de uitkomst minder duidelijk.

The post Amerikaan appeared first on Emily Kocken.

buurvrouw helpt me, zij is ook ‘van de maan’, maar zal zichzelf geen heks noemen, ze geeft de dingen liever geen naam.

nu is de maan vol en ik mediteer aan het begin van de dag – mijn eerste blog sinds maanden – geen maan te zien overdag, maar denken te voelen dat je iets kunt bereiken betere focus omdat de maan vol is, een oud weten dat velen voor jou en met jou deelden en delen, en praktiseren.

ik krijg mails van de Happinezz mensen over de maan, ze geven cursussen om happy met de maan samen te werken, je doelen te bereiken, dat is jammer, dat de maan voor eigen gewin wordt ingezet, al bedoelen de mensen van de happiness het veel liever natuurlijk.

leven op het ritme van de maan ervaar ik ook als zinvol, een cyclus volgen, een cadans, het maakt het nemen van beslissingen soms makkelijker.

The post maan appeared first on Emily Kocken.

Een tegenkracht. De schaduw wegvegen. De schilder leunt vermoeid tegen de muur van zijn atelier. Hij wordt geroepen door iemand op het pleintje buiten. Rembrandt!

Luide stemmen.
Kleine gedachten.

Hij haat de roepers. Zo is er geen plaats meer in zijn hoofd. Rembrandt! Ja, hij zou nu naar het raam moeten lopen, boos het raam opentrekken, en schreeuwen dat hij er ook niets aan kan doen.

Vorige week nog. Een museumdirecteur, twee curatoren.
Hij stelt zich voor. Mijn naam is Rembrandt.
Nee, joh.
Jawel, hoor.
Nou ja, zeg.

Hij schildert beter de laatste tijd. Zijn moeder komt even langs, de auto heeft ze in het steegje staan, ze maakt sturende bewegingen, een draaiende om haar hoofd, ja, stom, gekke mama, ik blijf maar even. Hoe ging het gesprek?

The post De jonge schilder appeared first on Emily Kocken.

Emily Kocken heeft een belangrijke fase in het schrijven van haar boek, Adoptica afgerond, en een nieuwe versie van haar manuscript met haar redacteur besproken. Adoptica, is een autobiografie dat de lezer een inkijk in het leven van de schrijver en haar man, twee volwassen adoptiekinderen die onverwacht hun biologische moeder leerden kennen. Adoptica ligt in het najaar van 2025 in de boekhandel.

The post Nieuwe versie manuscript Adoptica appeared first on Emily Kocken.

Zie je de beuk?

Je brengt de vrouw naar parken vol groen en oude bomen. Ze heeft haar man verloren. Verdriet zit in haar lichaam. Je kent haar goed. Ooit klom ze als een geitje tegen bergwanden. Dat is niet meer. De rug is krom.

Ik ga je aan een boom voorstellen.
Wat is het?, vraagt de vrouw.
Ze klinkt verdrietig.
O, wat erg, ik weet het niet.

Op de grond naar vruchten zoeken. Daar ligt er een, de schil is droog.
Een beukennoot.

De beuk zucht. Zijn bast bezaaid met knoesten. Jullie armen passen nauwelijks om de stronk.

Er is een tijd van dood, van beuk en oude bomen.

De afbeelding heet De beuk, van kunstenaar Frank Brangweijn uit 1920.

Wil je de beuk zien? Hij staat in Abcoude in het Hugo de Vriespark.

MonumentalTrees

The post Beuk appeared first on Emily Kocken.

The post Emily Kockens vertolking van Kees Arntzens Cello compositie uitgezonden bij VPRO appeared first on Emily Kocken.

In mijn roman Lalalanding vertelt Jean zijn coming of (another) age story in de je, of betergezegd, ik vertel in de je, er is een onzichtbaar figuur die over Jeans brede schouders meekijkt naar hoe hij zijn leven vergooit.

Ik werk op dit moment aan een autobiografie, een poging om uit te leggen of een gevoel van buiten jezelf staan door het geadopteerdzijn komt. Dat eenzame gevoel ervaart iedereen wel eens, voor een geadopteerde of afgestane is een verklaring dat de omstandigheden rond het afstaan, die je als baby niet wilvol kon aanvaarden, bepalend zijn voor wie je nu bent. Misschien is het eerder onmacht dan eenzaamheid.

Maar ik wilde iets zeggen over perspectief.

Schrijven in de ik-vorm is makkelijk maar ook direct, je zit met je neus bovenop het (vermeende) waarheidsgehalte van wat je beschrijft, vermeend, omdat schrijven een constructie is, een reconstructie van situaties. Een schuiven met pionnen, verplaatsen van dat wat was.

Alles is al gedaan

Want als niets origineel is, hoe kan een schrijver van een autobiografisch boek aanspraak maken op authenticiteit? Het is waargebeurd. Yeah, right.

Een zin in de derde persoon: Ze groeide op bij twee mensen op wie ze sprekend leek.
Is anders dan: Ik groeide op bij twee mensen op wie ik leek.

De eerste zin klinkt warmer, zachter. Ik voel ruimte om te spelen met wat er staat.

The post Perspectief appeared first on Emily Kocken.

Adres: Wallestein 18, 3632 WL Loenen aan de Vecht.

The post Open studio appeared first on Emily Kocken.

The post Nieuwe nieuwsbrief in aantocht! appeared first on Emily Kocken.

Een zin tegenkomen, een losse zin, de jongens scholden me uit voor zwarte rotkop, een vervelend woordenpaar, geen trio, geen sorry, zwarte rotkop, ik zie ze nog voor me, ik was tien jaar, een van de jongens was ouder dan de rest, nu ja, hij was groter, en had witblond haar, gek dat haarkleur zo belangrijk is in jeugdherinneringen, in de mijne.

Het is nodig om mezelf en mijn leven van een afstand te bekijken, anders kan ik er niet goed over schrijven, ik meen dit hier en daar en overal te lezen, dat weet toch iedereen, enzovoort, maar hoe doe je dat precies?

Van precies is trouwens in het volgende trio geen sprake: vader, moeder, kind, in mijn leven is het niet helder, de eerste jaren wel, na mijn twintigste niet meer, als de echte moeder ten tonele verschijnt.

Maar ik wilde op de vroege maandagmorgen een gedachte delen, hoe mijn dag zal zijn, misschien, een poging om de zwarte rotkop herinnering een goede plek te geven, het gaat over pesten, ook mijn broer werd gepest, en mijn man, allebei geadopteerd, net als ik, maar zou de adoptie er echt iets mee te maken moeten hebben? Of wisten we dat we anders waren, in wezen ongewenst, in wezen gewenst want aangenomen? Je zou er een psycholoog op los kunnen laten. Kwetsbaar is het woord dat ik overal op los kan laten maar ik doe dit liever niet.

The post Trio appeared first on Emily Kocken.

ik ben sinds mijn verhuizing van de studio in de stad naar thuis bezig om veel weg te geven, nu zijn dit vaak dingen die we ineens dubbel hebben, een belachelijke luxe, twee stofzuigers, eentje thuis, en Hetty, een stofzuiger met oogjes (en een mondje maar ik twijfel nu ik dit hier zo opschrijf) die ik aan mijn studiogenote wilde geven, we hebben al een stofzuiger, appte ze

The post stofzuiger appeared first on Emily Kocken.

The post Le livre goed besproken op poëzieplatform Oote oote appeared first on Emily Kocken.

The post Mooie woorden over Le Livre in Mister Motley appeared first on Emily Kocken.

this tiny forest is the exception and my daily early morning getaway

I forgot myself and said hey there and made kissy noises I make when I see my cats at home
I must miss them dearly forgetting that I was alluring a wild animal
but the bobcat gave me a stare and set quietly on his butt

for a while

in the high tree next to us baby birds in a nest were screaming for help

The post Bobcat appeared first on Emily Kocken.

https://www.1en1is1.nl/emily/

The post Emily uitgenodigd voor 1 en 1 is 1 project Jos Houweling appeared first on Emily Kocken.

Preview op 19 mei 15:30 – 17:00

De expo is onderdeel van de KunstRonde Vecht en Plassen die plaatsvindt in het weekend van 20 en 21 mei. Tijdens de KunstRonde kun je alle kunstenaars uit deze omgeving in hun studio bezoeken; ga voor de plattegrond naar https://bit.ly/kunstronde.

The post expositie Shapes of Being appeared first on Emily Kocken.

The post Handschrift (1) appeared first on Emily Kocken.

cleaning up my personal archive

what makes it personal?
why is it an archive?

(what is an archive these days?)

when did

a collection of notes and thoughts
old emails
pictures of people in places we have been together
out of date programs
vague sketches
elaborate mindnodes
expired final cuts clippings of filmtests

become an archive?

The post Is it really an archive? appeared first on Emily Kocken.

Ik merk dat een aarzelende schrijfhouding tot mooie gedachten leidt. Maar een vruchtbare manier om knopen door te hakken is het niet. Ik ben opgevoed door een vader (en een moeder) voor wie hard werken het mantra was van het leven. Werkte je niet dan was je lui, een synoniem voor een slecht mens. Dat hoorde je ze niet letterlijk zeggen, maar de boodschap was duidelijk.

En wat moest je verder doen met je vrije tijd?

Dit onderscheid tussen functioneel zijn, nuttig, geld verdienen, versus uitrusten, zondags naar de kerk, is steeds meer aan het verdwijnen, mede door een veranderende economie. Verouderde archetypes, een boer op een akker, een arbeider in een fabriek, zijn romantische drogbeelden. Ik moet het anders formuleren, niet het onderscheid maar het idee dat er een onderscheid is, tussen economisch productief zijn en niet-productief. De kunstenaar en schrijver in mij heeft flink te lijden onder beide opvattingen, vooroordelen, meningen, verwachtingen. Verkoop je goed?, is een populaire vraag als je vertelt dat je boeken schrijft. Je maakt ook kunst, schilder je?, een populaire tweede. Hard werken doe ik, elke dag weer.

Ik herinner me de verbazing van mijn buurman toen ik vertelde dat ik vroeg in de ochtend begon en vlak voor de avond stopte, de deur van de studio dichttrok, de werkdag was klaar. Hij had een romantisch beeld van de kunstenaar, schrijver, alleen aan het werk als er inspiratie was. En dat was ’s nachts. Het idee dat ik als een arbeider (zijn woorden) naar een specifieke werkplek ging (fabriek) om te produceren, strookte niet met zijn beeld, en zijn verwachtingen.

The post Hard werken appeared first on Emily Kocken.

In 2023 werkt Emily Kocken aan een schilderijenserie en een boek (Querido). Ze presenteert een discursieve tentoonstelling over Le Livre van Mallarmé (West, opening 24 maart). Ook dit jaar zit ze de jury van het Hendrik de Vries Stipendium (Groningen) voor. Met Oscar-Jan Hoogland ontwikkelt ze Is Otis, een Poetry Improvised Music performance.

Verdere activiteiten: kunstenaars- en schrijverscoaching, leeskring en salongespreksmoderator.

The post Een nieuw jaar! appeared first on Emily Kocken.

hang de zadenhanger op en twee tel later zullen vogels

zwiepend zwaaitje
kijk een kraaitje
en musjes kusjes
rode buiken ontluiken
in gele befjes pikken klefjes

veren keren vallen zweven

hallo groene ecowijsneus (je hoort zijn kritische noten van verre)

ze moeten toch zelf eten vinden
zo koud is het niet hoor
je verwent de arme beestjes
het is altijd voor je eigen pleziertje

mussen kussen spreeuwen geeuwen vinken blinken
uit in vleugelfladderen
ijzingwekkend snel
zijn jullie kolibries of zo?

hang de zadenhanger op en twee tel later
hoe hij zwiept en fiept

zwevend zaad dankbaar gefluit

ik kom niet meer tot schrijven

The post vogels appeared first on Emily Kocken.

https://rijksakademie.nl/en/public-programme/2022-12-01-how-to-make-sculpture-move

The post Reading Video Performance by Emily at Rijksacademy 1 Dec 2022 appeared first on Emily Kocken.

“Sveika”, zeg ik, want dat is “Hallo” in het Litouws.
De supermarkt heet Maxima en de kassadames zitten achter plastic schermen.

De rolband piept. Het jongetje voor me koopt een maxizak marchmellows, hij krijgt twee snoepjes van de kassadame. Haar “Eighteen euro” voor ik mijn mond heb geopend.
Sveika, zeg ik, Hallo. Aciu (aatjijoe), dank je.

Ik ga op pad, een plattegrond is genereus met afko’s. Ik zoek g. op, ja, gatze, straat. Daar loop ik in een stad vol mist en trams. Glad de steeg van kinderkopjes voor het hotel, ik verstap me, slip, stoot op pleisterwand, grijp verf dat bladdert.

Er hangt een lichte grauwheid over deze stad, maar morgen is vast beter, ik sleur de resten van de dag over schemerlingen.

Binnen in mijn kamer een schaamteloze BIG TV. Perfect geplaatst, ik moet op bed, vingers klemmend rond remote.

Er is nieuws over een Britse premier, estafette om de macht.

Ik zap en stuit op Fashion TV, een zender uit de lucht in NL, o, nostalgie. Gucci, Prada, Dior, mager zijn ze nog, de modellenmeisjes, veel te jong de jongens, wat is er met Fuck Size Zero gebeurd, o, kijk, daar is Beyoncé. Hallo. De zender is een mix van nu en hommage aan de nineties.

The post Hallo appeared first on Emily Kocken.

Hotel

We verbleven met zijn allen in een hotel uit de sixties. En qw hadden een week om ons te verdiepen in het Tourist Syndroom en Migratiestromen, een set kritische theorieën die ons aan het denken moest brengen over wie van ons in wezen aan de authentieke randen van de folklore knabbelden. We deden onderzoek en zetten aan de toeristische stranden van Palanga levende installaties, en korte performances.

Een aantal van ons maakte een expositie in een van de bijgebouwen.

Seks

Ik herinner me een Litouws kunstenaar die met twee Duitse kunstacademiestudenten op de promenade in pooier-achtige outfit – raad eens hoe de studenten eruitzagen – een persiflage op de seksindustrie gaf. Onschuldig ergens. Maar achteraf vraag ik me af hoe hij tot de conclusie was gekomen dat er juist daar zoveel schade werd aangericht door fysieke exploitatie.

Maar goed, dat was in 2008.

Tweede keer

Mijn tweede keer in Litouwen komt er binnenkort aan. Ik zie er niet meer tegenop, en ik heb piekeren omgezet in informatie opvragen. Wetend dat de oorlog tussen Rusland en Oekraïne niet aan Litouwse grenzen knaagt, stelt me enigszins gerust. Maar toen vertelde mijn Litouwse collega kunstenaar met wie ik een boek maakte dat we in het Cultural Art Centre van Vilnius gaan presenteren, dat haar ouders die dichtbij het Litouwse Kaunas wonen, Oekraïners in huis hebben, net als heel veel Litouwers.

Omdat het zo dichtbij is.

The post Litouwen appeared first on Emily Kocken.

https://www.cafederuimte.nl/agenda/ditdit-dada-ditdit-lily-kiara-the-tall-tales-oscar-jan-hoogland-emily-kocken-more-t-b-a/

The post Hocus! Spoken word improvised music performance 28 oktober appeared first on Emily Kocken.

in de regen in de tuin in de regen
op de fiets in de regen in ons bed
in de regen in de auto in de regen
in de studio in de regen in een boek
in de regen in gedachten in de regen
in en uit in de regen in je armen

momenten in de regen

in de regen in de trein in de regen
in het hoofd in de regen in het hart
in de regen in de weer in de regen
uit het zicht in de regen uit het land
in de regen uit het hart in de regen

uit het huis in de regen uit het bed
in de regen uit en in in de regen
uit en op in de regen op en af
in de regen

op en af

The post momenten in de regen appeared first on Emily Kocken.

https://www.cafederuimte.nl/agenda/ditdit-dada-ditdit-lily-kiara-the-tall-tales-oscar-jan-hoogland-emily-kocken-more-t-b-a/

The post Spoken word improvised music performance op 28 oktober appeared first on Emily Kocken.

The post How To Make Sculpture Move op Wiels Art Book Fair 18/19 Sept 2022 appeared first on Emily Kocken.

https://www.japsambooks.nl/blogs/news/save-the-date-book-launch-july-1st-how-to-make-sculpture-move

The post Boekpresentatie 1 juli appeared first on Emily Kocken.

beeld: drukproef selectiepagina’s uit How to make sculpture move

The post Publicatiedatum How to make sculpture move bekend appeared first on Emily Kocken.

ik besluit het roer om te gooien: voortaan schrijf ik na opstaan het eerste wat in me opkomt
nee
dit is geen dagboek
we kunnen pas over een ‘dagboek’ spreken als ik dit een tijdje volhoud
(is het niet ‘van’ een dagboek spreken? zegt de kritieker) ja

en ja, een zelfopgelegde regel – al is het woord ‘regel’ of obstakel een te groot woord hier
= geen correctie achteraf

no matter wat de ‘seo’ check van google of word press of wie dit stiekem is ook zegt
(doorgaans krijg ik ongezouten commentaar op het aantal woorden – te weinig!
of komt het onderwerp in de titel te weinig in het stukje voor)

/

ik schrijf zonder leesbril, hang achterover, druk mijn rug tegen de leuning van de bank
typ met laptop op schoot – je zou gerust top kunnen zeggen want dat het ding in mijn lap rust is duideljk, ach

//

slecht slapen doet iedereen nu oorlog woedt in de ukraine

///

ik lees bij opstaan alle berichten via de nos app over de oorlog
lees over luchtalarm en dat alle steden worden aangevallen
een hoopvol getiteld stuk in de groene komt binnen
de teneur is positief, niet optimistisch, dat zou ongepast zijn
maar het is niet gezegd aldus de groene schrijver dat de russen zullen winnen
wij, wij europa zijn weer verenigd ‘dankzij’ deze move van poetin
en ze zullen het niet redden
de russen
dus

////

herkenbaar misschien voor mensen die dit ochtendgebabbel lezen
dat je vindt dat jouw werk voorgaat
dat er genoeg gedonder is geweest in de wereld
eerst is, toen black lives matter, toen de pandemie, nu dit
alsof de wereld uit vreedzaamheid moet bestaan om jouw wereld te mogen heten

The post notities van de dag 1 maart 2022 appeared first on Emily Kocken.

The post Lutterzand Literair 2022 appeared first on Emily Kocken.

wilde bollen komen op
sneeuwklok
harde sprieten zijn het, meer niet
(maar wel heel veel een overvloed)

doe je kaarsen in je haar
vraagt een kunstvriendin met zweedse roots
nou nee maar nu je het zegt;))

ik zie het al voor me
ik ruik de schroei
je zou er merkwaardig midsommargevoelen bij krijgen

maar toch weten mensen die me kennen
dat de heidense rituelen hier in huis
ook over relaties met vuur en water gaan
elementen feeëriek

omarmen van de ware aard van donker en het licht

pril leven in je tuin

The post imbolc appeared first on Emily Kocken.

hallo daar nieuwjaarsdag

nu ben je hier
jij dag vol rituelen

oude gewoontes
nieuwe beloftes
mooie woorden
nodeloze herhalingen

je laat ons
‘de beste wensen’ zeggen
tegen ieder wie ons buiten
voor de voeten loopt

klagen over verboden vuurwerk
dat de hemel schroeide

dwingt ons tot voorspelbare vragen

goede voornemens gemaakt?
ja zeker zeggen

daarna zwijgen

het jouwe denken

lekker tegendraads

https://www.nieuwjaarswensen.eu/tot-wanneer-nieuwjaar-wensen/

The post nieuwsjaarsdag appeared first on Emily Kocken.

Nog een leuke ontdekking, of juist niet, dat Lily Collins de dochter is van Phil.

De eerste zin moet anders, ik ben van plan om de tweede serie te bekijken.
Over een paar uur, keurig na het eten, zittend op de sofa.
Comfi geïsoleerd in ons seventies huis, in een dorpje, ver van ‘mijn’ Parijs vandaan.

Ik denk aan Jean, aan mijn roman Lalalanding.

En scroll door de stroom aan foto’s die ik nam, vlak voor mijn overhaaste vertrek uit een besmet Parijs.
O, pandemie.

Het schrijven ging bij thuiskomst verrassend goed, ja, lockdown, er was niets anders.

Aan Odilette denk ik, en aan de rol van sex in mijn boeken.

Als je goed leest, gebeurt er van alles tussen beschreven lichamen.
Jean hoort zijn ouders neuken, een ergerlijke ervaring voor een kind.

Over ergerlijk gesproken…

…ik stoorde me mateloos aan Emily (Lily)’s ontmaagding in de eerste serie van de Franse minderjarige.
Of was hij dit stiekem net niet? ou ja, er hing iets omheen, schaamte, rare grensoverschrijding.
Werd ze nu echt aangemoedigd door de ouders van de jongen?

Sex op het scherm is moeilijk. Hopelijk is in de tweede serie meer van het verlangende lichaam en de liefde te zien.

Het speelt in Parijs, Nom de Dieu!

Lees mijn roman Lalalanding (Querido, 2021) over een jongen en een meisje in Parijs!

Bestel hem bijvoorbeeld hier https://www.athenaeum.nl/boek/?authortitle=emily-kocken/lalalanding–9789021414485#

The post Emily in Paris appeared first on Emily Kocken.

het is ons derde gesprek

zijn vrouw is overleden
je woont op het landgoed naast de molen

ik vertel hem waar we wonen
een woonerf ruime huizen vriendelijk op een rij

klein is hij
skijack rollator weduwnaar
een mannetje voor in een film
van david lynch

The post skijack appeared first on Emily Kocken.

The post Teaching erotic writing (workshop) appeared first on Emily Kocken.

je bent ‘hot’
of goed bezig
ik reageer
op mooie berichten
van leuke online figuren
vaak met het vlammetje

een hartje is zo overdreven

vreemd hoe taal in teken vastloopt

vlammetjes
vuur
ik had het over woede
boosheid
verwijten

woede is gemaskeerde angst
dat weet iedereen

The post woede appeared first on Emily Kocken.

ik hoef nergens heen
vandaag werk ik thuis
in loenen aan de vecht

je bent naar het platteland gevlucht
appt een vriendin
ik reageer vrolijk
lieve berichten heen en weer

ze wil weten of het huis gekocht is
ik app ja

daarna is het stil

mist is rook belemmert zicht op je doel recht vooruit

het huis is ons gegund
had ik moeten appen
’t oude vadertje overleed
en naast de herinnering
aan zijn losse handjes
en dementie

liet hij chaos na
en aandelen

The post mist appeared first on Emily Kocken.

Title: Tree Hugging
Date: 5th of December
Time: 15:00 – 17:00
Where: Subbacultcha Amsterdam

More information will follow soon.

Meanwhile read more here: https://hannamonola.com/Sensual-Havoc and here https://leeronturkaspa.com/Sensual-Havoc-Library

The post Erotic Writing workshop appeared first on Emily Kocken.

The post Sacred Emily opgenomen in Alphabetum 9 appeared first on Emily Kocken.

iemand moest het doen
ik liep er toch

het was mijn pet
gekocht in een opwelling

de ganzen
oude vrienden
eerst waren ze met zijn vieren

toen kwamen de kleintjes
eentje verdween
ik vermoed een ongeluk

lockdown begon
en ik zag een tijd niet meer
gehaald door de dood of de gemeente
niemand wist het

het missen van ganzen
voelt ambigu
ze poepen vieze
smurrie
op
de
stoep

de ganse oversteekpoging
over zebra aalsmeerpleinrotonde
begon onhandig
de groep te groot
om naast elkaar te lopen

dat ze graag in een rij lopen
is niet voor niets een gezegde
maar dat zat er vandaag niet in

onduidelijke subgroepsvorming
ik zag een trio
toen een koppel verlekkerd halsreikend
het gras aan de overkant
altijd groener

de oversteek vroeg om een mens
een ganzenhoed(st)er

de boze vrouw achter het stuur
dacht vast dat het mijn ganzen waren

was het de pet?

mooi hoe alles kan veranderen
in een seconde

maar kijk hoe soepel
de rij auto’s groeide
een gans was achtergebleven
de rest was al over
hij begon net

mijn opgestoken hand
de boze vrouw die wilde rijden

zijn de ganzen van ons
de stad
van jou
de filerijder
wil je een gans doden
omdat hij poept

of ben je meer een schapenmens

The post ganzen appeared first on Emily Kocken.

je reed erlangs
wat is dat
die bomen
de oprijlaan
het koetshuisje aan het begin

ik woon al sinds 2000 in deze buurt
maar niet direct om de hoek
een paar blokken verder achter het hoofddorpplein

en ’t was pas in 2010 dat ik ’t huis te vraag vond

of ’t huis vond mij

het antwoord ligt in de naam

de vraag

’t huis

de tuin

de tuin rond ’t huis te vraag is een
labyrint
van paden

bomen gras aarde

bloemen

in de zomer

graven

net na je ontdekking
lijkt ’t zo geloofwaardig

je blijft verdwalen tussen boom en graf

langzaam

Léon en Willemijn leerde ik geleidelijk aan kennen
zo gaan de goede dingen tussen mensen

zijn gestalte zag ik tussen bomen schemeren

hij snoeide
welke bomen
vroeg ik

hij sprak over de kunst om natuur rustig te begeleiden

de hand van de kunstenaar was/is overal wel/niet te zien
hij wist overal net genoeg in te grijpen

aan het begin van de tuin links van het pad kun je
een mooi voorbeeld van deze visie vinden

twee bomen met elkaar verbonden
een soort enten dat ik niet eerder zag

hoe Léon en Willemijn ’t huis en de tuin zagen

een verbinding tussen
leven en dood
natuur en kunst
stilte en stadsgeluiden
’t huis

de tuin

de mensen

eerste boek

mijn eerste boek schreef ik deels hier
buiten iets verderop
na het huis ga je links
het pad af
helemaal tot aan het einde
en daar zat ik op het bankje
ik schreef een boek over een echtpaar
hun oude hond die overleed
je kunt hier uren zitten
stil
schrijven
zelfs in de regen

paden

de paden worden wekelijks aangeharkt
een mooi moment als je de eerste bent

stappen op het zand
je kijkt om
sporen

soms is een ander je net voor

elpee

ik ben ook cellist en maakte een elpee
met een vriend
we namen hier de eerste test op
buiten
in de tuin
dat was in 2018 Leon was ziek
hij lag binnen
ramen open

Willemijn kwam naar buiten met een dienblad
theekopjes rinkelden op hun schotel
een paar vrienden schoven aan
ik speelde Bach en een élégie van Massenet

er liepen mensen door de tuin
heel stil
de zon scheen

Léon achter het raam
een blauwe kamerjas

Lalalanding

mijn meest recente roman Lalalanding
schreef ik in Parijs
maar de eerste notities maakte ik hier
in het boek speelt de begraafplaats van Montmartre een rol
een jonge arbeider in het Parijs van de jaren vijftig
woont er vlakbij
hij droomt van een beter leven

ik zal u het eerste hoofdstuk voorlezen

* lees het eerste hoofdstuk hier!)

The post ’t huis te vraag appeared first on Emily Kocken.

The post lecture performance 10 september appeared first on Emily Kocken.

The post vrijdag appeared first on Emily Kocken.

here / hear is een geluidsopname van een monoloog . een vrouwenstem nodigt de luisteraar uit om handelingen uit te voeren . ze klinkt dwingend doch vriendelijk . ze geeft een instructie aan de argeloze luisteraar . ga zitten . loop rond . ze roept een metro in herinnering . mind the gap . mind the gap

zo begint het

“you can carry the weight of the world”

ik schrijf in het Engels . mede door de samenwerking met ruta . een beeldend kunstenaar die performative sculpture maakt . plus live performances rondom de beelden . onze taal haar taal en de mijne . is Engels . het is een gewoonte in de kunst . internationaal . iedereen verstaat je . maar toch

ik voel bevrijding . nu ik losjes hardop denkend . in het Nederlands een eerste aanzet maak . om te vertellen over dit nieuwe werk

je zou het kunnen omschrijven als een geluidswerk of installatie . eerder maakte ik een elpee . ik speelde bach achterstevoren om de structuur en uitwerking te beproeven . jacco prantl nam het op in zijn studio . ik denk wel dat het woord centaal staat in wat ik doe . kunst en schrijven woorden zeggen een woordwerk opnemen . dus om even helder te maken wat er straks in de exporuimte te horen is …. een monoloog een stem . denk aan ryan gander . alleen geluid . nu zeg ik er meteen bij dat in de aangrenzende ruimte het werk van ruta te zien . de monoloog resoneert met dit werk . brengt dit werk in actie

here / hear

zou ik dit letterlijk vertalen dan is het minder mooi . het taalspelig element is dan ook meteen verdwenen

hier / hoor

ik bedoel maar . je hoort meteen iemand kom maar hier hoor mopperen

lees hier meer over de tentoonstelling https://www.arti.nl/tentoonstelling/direct-me-to-the-centre-of-gravity/ in het Engels;)

The post here / hear appeared first on Emily Kocken.

The post Lalalanding zomertip van De Revisor appeared first on Emily Kocken.

The post Nieuw werk Echo Room bij Arti et Amicitiae appeared first on Emily Kocken.

The post Emily leest Lalalanding in geheime tuin op 17 juli appeared first on Emily Kocken.

The post Emily Kocken leest voor uit Lalalanding in geheime tuin appeared first on Emily Kocken.

The post Muzikale Lalalanding boekpresentatie in Torpedo Theater appeared first on Emily Kocken.

The post Direct me to the centre of gravity in Arti et Amicitiae appeared first on Emily Kocken.

The post Lalalanding in Trouw appeared first on Emily Kocken.

gisteren zag ik The Zookeeper’s Wife. het is weer that time of the year. de oorlogsfilms denderen van de buis. toch valt me iets op aan de programmering. toegegeven dat ik niet alles heb gezien. er zitten opvallend veel vriendschappen of romances tussen een joodse vrouw en een duitse man in. nu let ik hier ook op met de 5 mei toespraak van Angela Merkel in het achterhoofd, de verbroedering tussen ons land en buurland Duitsland

– in de belabberde film French Suite voelt michelle williams zich tot michael schoenaers aangetrokken. zij is een francaise, hij een nazi officier
– Schindlers list, ieder jaar weer een hit, doet ralph fiennes zijn nazihart aan de Joodse hannah verliezen.
– Zookeeper’s Wife doet niet direct mee omdat zij, de vrouw van, speelt alsof ze valt voor een naziofficier

The Zookeeper’s Wife. de vrouw van. daar struikel ik over. hij, de man van wie zij slechts de vrouw is, zit in het verzet. hij zorgt dat de joden in de dierentuin kunnen onderduiken, zij verzorgt ze.
‘when i play at night you can come out’
(natuurlijk speelt ze piano. over oorlog en pianospel kun je ook een waslijst aanleggen)

de titel is ritmisch perfect. ik was blij met de film. de immer voortreffelijke jessica chastain kan net als meryl streep elk nepaccent voor natuurlijk laten doorgaan. maar zoals bij veel oorlogsfilms blijf ik na het kijken achter met een onplezierig gevoel.

de vrouw van.

de rol van vrouwen in films. de rol van meisjes in oorlogsfilms. en hier; het jonge joodse meisje dat door twee Duitse soldaten wordt verkracht. je krijgt de verkrachting niet te zien, hij wordt ‘slechts’ gesuggereerd, je ziet later het bloed haar over de benen lopen, de zachte doek in de handen van jessica chastain maakt alles weer schoon

stel je voor dat de film The Blood of Women had geheten. Of His Wife’s Piano.

The post de vrouw van appeared first on Emily Kocken.

het is kort door de bocht (inclusief mijn woorden over de boodschap)
maar toch

Dodenherdenking 4 mei 2021: ‘mijn opa stierf voor onze vrijheid’, zegt het kleinkind op een levensgroot scherm op de Dam

kort door de bocht

opa’s en oma’s laten opdraven op tv omdat het nog kan, ze leven nog! vind ik steeds meer iets pervers hebben
‘straks zijn ze uitgestorven’
je hoort het de eindredacteur tegen de scout zeggen
‘snel, de provincie in’

alles is een tv-format geworden

‘ik ben trots op mijn werk,’ zegt het kleinkind dat ook bij de marine is gegaan

mijn pacifisten hart bloedt toch een beetje

The post de doden van gisteren appeared first on Emily Kocken.

The post Lalalanding besproken in Zin Magazine appeared first on Emily Kocken.

ik was een kind in Vught en liep op 4 mei met de klas van school naar de fusilladeplaats
een bloem in de hand, een lint bewoog op de bries van blote benen

het was 1973

stil lopen in een rij, twee aan twee, de juf vertelde die ochtend over haar Amsterdamse grootvader
dat hij onderdook en het verleefde en dankbaar in het zuiden was gebleven

“anders was ik niet geboren”

ik weet niet zeker of ze het zo zei

herdenken is herinneren

tegenwoordig zeggen mensen dat soort dingen; politici, leraren, ambtenaren laten schaamteloos intieme emoties zien, online is het nog erger, de redenen zelden zuiver, men wil zijn identiteit bevestigd zien door zoveel mogelijk vreemden toegang tot hun zieleroerselen te bieden

“in de oorlog wilde het kwaad het goede in de mens kapotmaken”

dat zei de juf wel, ik weet het zeker.

herdenken is herinneren

lees Lalalanding, pas verschenen bij uitgeverij Querido, een Parijse jongen probeert zijn leven om te denken in de schaduw van de oorlog

The post herdenken is herinneren appeared first on Emily Kocken.

The post Lalalanding is boek van de maand appeared first on Emily Kocken.

lalalanding-hetboek.nl

The post Eerste Lalalanding appeared first on Emily Kocken.

het woord dat toch in Lalalanding bleef staan

ik ruim de studio op en kom een kleine afdruk tegen van een foto
die ik ooit nam in
de Hollandsche Manege
drie paardenmeisjes

ze zitten op de hoge benen van het paard

hun liefste
de allerliefste

de kleine lichamen in elkaar gedoken

Lalalanding (roman) verschijnt op 30 maart

The post meisjeswaas appeared first on Emily Kocken.

The post Promo Lalalanding is begonnen!!! appeared first on Emily Kocken.

“Hal-lo, hal-lo! Namnamnamnammmmmmmmm… maretakjes maretakjes appelflappennnnnnn, drink dronk drank, ozewiezewoze….”

Ik oefen mijn stem met onzinwoorden, meegonsklinkers, kinderliedjes, er komt een geluidsopname aan in de studio van De Radiofabriek, jaja, ik moet een halfuur inspreken, en ik wil dat mijn stem klinkt als een klok, ik wil dat hij warmer klinkt, lager, ik wil langzamer spreken, hier en daar een woord er leuk uit laten springen.

Anders moet de stem zijn dan hij normaal is, nu ik dit hier opschrijf, besef ik hoe onmogelijk dit is, hoe stemonvriendelijk ook.

Wat is er mis met mijn stem?

“Hallo, wat vinden jullie van mijn stem?” vraag ik maar niemand geeft antwoord.

Ik besluit de vraag op te nemen, dat kan, heel snel, met mijn mobiel. Hier, hoor maar:

Luister ik terug dan hoor ik geen vraag, ik hoor iets wat tussen een vraag en een conclusie inzit. Ondanks de complimenten die ik onlangs kreeg tijdens een online trainingssessie bij De Radiofabriekjongens, je stem is prima, dat heb je vaker gedaan, leuk, enzovoort, erger ik me aan het dunne, hoge, meisjesachtige geluid.

Oefenen, dus.

Hallo, zeg ik.

Hallo, zeg ik weer, en ik probeer een lagere stem op te zetten zonder dat het geforceerd klinkt.

Grappig, had ik een notenbalk dan zou ik de melodie van mijn stem kunnen tekenen, maar ja, dan moet je wel noten kunnen lezen.

The post zet een stem op appeared first on Emily Kocken.

The post Nieuwjaarsdag appeared first on Emily Kocken.

* ik vroeg op Twitter of iemand wilde aanvullen en ja! de volgende vier regels zijn van Monique Tieleman:

als golven over water
rollend over land
druppels achterlatend
op wimpers en op hand (of want)

The post Mist appeared first on Emily Kocken.

en stilte in de studio is een troost

het is nu 09:15, maandag 30 november 2020
over ruim een uur is de maan vol
tijd om te beginnen
aan de opbouw van mijn stiltekathedraal

ik zit in de ruimte die ontstaan is door de stilte die ontstaan is door de stilte ik zit in de ruimte die ontstaan is door de stilte ik zit in de ruimte die ontstaan is door de stilte ik zit in de ruimte die ontstaan is door de stilte

(deze kan ieder moment doorbroken worden – de studio is een ruimte binnen een gedeelde ruimte, ruimtes, werkruimtes, betonnen vloeren, lange gangen, mensen die fluitend lopen, pakketdiensten die aanbellen omdat ze weten dat hier altijd iemand is etc.)

soms weet ik een naam van een godin van vroeger
hecate is belangrijk
isis

maar ik werk niet met ze samen
misschien wordt het tijd om dit te doen

kijk

winnen doe je het nooit van de elementen

je kunt je beschermen
of met ze samenwerken

en dan heb ik het over regen, wind, kou
mijn favoriete vriend en vijand vuur

stilte als goddelijke kracht – (en ik snap dat mensen dit misschien een belachelijke omschrijving vinden, maar goed, een woord als ‘mindfulness’ zegt mij dan weer niet zo heel erg veel) – bestaat niet zomaar, je moet de stilte eigenhandig tot leven wekken door je innerlijke demonen op te roepen en weg te sturen

volle maan maandag 30 november 2020 10:29 CET

The post dit is stilte appeared first on Emily Kocken.

Het was een doos met olieverf van het merk Talens. Ik dacht altijd dat Talens met talent te maken had. Dat kwam door dat zinnetje, ‘ze heeft talent om te tekenen en te schilderen’. En omdat mijn ouders wisten dat mijn biologische moeder én mijn vader schilderden, was dit iets om te stimuleren. Dat mijn biologische vader schilderde, wisten ze niet trouwens, dat hoorde ik later toen ik mijn biologische moeder ontmoette.

De doos die ik van de oude Oom Jaap kreeg, was klein, maar alle belangrijke kleuren zaten erin. Er zat ook een boekje bij, geloof ik. Heel precies weet ik het niet meer. Wat ik wel weet is dat ik een landschapje schilderde op karton en dat mijn moeder dit aan mijn oom opstuurde.

Oom Jaap woonde in Alicante, en van die naam alleen al kon je vrolijk worden.

Ik had hem bomen gestuurd, achter ons huis lag het bos.

Meer verf volgde.

Of talens iets te maken heeft met talent weet ik niet.

Talent is een woord dat in het kunstdiscours te pas en te onpas wordt gebruikt.

Kijk voor de grap op de website van het Mondriaanfonds om te zien wat ze onder talent verstaan.

Je zult geen definitie aantreffen, maar wel de voorwaarden waar een kunstenaar aan moet voldoen wil zij of hij in aanmerking komen voor een regeling die het fonds talentontwikkeling noemt.

Hoe kom ik erbij om zo midden op een maandag over talent te schrijven?

Het kwam door de anecdote over olieverf, de lieve oom, de verf die Talens heet, van talent, ik denk dat de naam met talent te maken heeft – waarom zoek ik het niet op? – door het denken over tekenen. Het stellen van de vraag waarom dat verlangen om een leeg vel te vullen? Maar ook omdat mijn boek af is, en op het omslag een tekening staat van mijn hand.

Een belangrijk stap om de losse aspecten van mezelf in elkaar te schuiven.

Lalalanding verschijnt op 20 maart 2021 bij Uitgeverij Querido

The post tekenen is nostalgie appeared first on Emily Kocken.

deze woorden schreef ik op zeven november
vorige week toen we aan de buis gekluisterd
naar de blauwe en rode vlekken
op de landkaart van de verenigde staten keken
vreemd genoeg is de content nog relevant
ofschoon Biden is gekozen
blijven de gedachten rondom de us onrustig
zeer onrustig

*

je voorbereiden op een teleurstelling
door je depressieve emotie niet te onderdrukken
de uitslagen die je niet kunt vertrouwen

de landkaart van de verenigde staten
het land waar ik geboren ben
– ja, ik ben ook nederlander, don’t worry

kleurt rood, en blauw
de kleuren beginnen me tegen te staan

ik overwoog om een schilderij van sue williams
te delen een werk in
rood en blauw en wit
organen, bloedvaten, dansen om elkaar

in een stijl die doet denken aan de japanse
kunstenaar murakami maar als je over haar werk leest
en engagement dan is het de male dominance

van het abstract expressionisme waar zij een
tegengeluid van is

haar schilderij klinkt als een schreeuw om hulp
een grote schreeuw
het is relevant, zeker nu

ik bereid me voor op een teleurstelling
de trumptijd is niet over
hoe graag ik zou willen dat

er democratisch bloed door de aderen
van heel america gaat stromen
een verkozen leider die de blauwe plekken

laat helen en niet weer slaat op waar het al pijn doet

The post emotie appeared first on Emily Kocken.

de mensen in de verlichte kamers komen vaak buiten net als ik staan op het balkon ze roken of rommelen wat met de planten in de bakken onder de indruk van de winter wiens zware voetstap goed te horen is

de scene is simpel en doet aan de eerste isolatiedagen denken toen we dachten dat we italianen waren en konden zingen en een serenade brachten naar de anonieme buren aan de overkant

The post balkonscène appeared first on Emily Kocken.

Lezen…
Leuk…

Toen ik jong was, las ik veel, maar vooral omdat er niets anders was.
Nu ja, niets, er was weinig, en televisie keken we op zaterdagavond onder toezicht van mijn ouders
De man van zes miljoen

Toppop keken we, maar toen mijn oma bij ons logeerde en in shock was door de spannende bewegingen van Penny de Jager mocht dat ook niet meer.

Dan maar een boek.

Ik las (bijvoorbeeld) Schoolidyllen van Top Naeff.

Over een weesmeisje dat brutaal is en opstandig, een echte, rebelse tiener.
Onhandelbaar in de klas.
En net op het moment dat je van haar houdt – als van je eigen zus – wordt ze ziek en sterft.

Is dat leuk om te lezen?

Nee, maar verdriet voelen om een papieren heldin is een heerlijke emotie.

In het televisieprogramma moesten Bekende Nederlanders voor een boek kiezen.

En een jonge vrouw (Famke Louise) koos voor het boek over Nouri, het supervoetbaltalent dat in een coma ligt.
Meer dood dan levend, zou je kunnen zeggen.

Zo’n boek zal ik niet snel lezen, mijn vooroordeel over ‘dat soort boeken’ houdt me tegen, het is vast niet literair, etc. en ik heb zelfs geen idee wie de schrijver is.

Maar waarom niet?

Een boek over een jonge voetballer, waar je van houdt, of gaat houden, als je hem niet al kende.
En de dood ligt steeds op de loer. Is het een leuk boek? Een goed boek? Ja of nee?
Omdat het echt gebeurd is? Kan echt gebeurd leiden tot een goed boek?

Laat ik dit los, dit denken in ‘goed boek’ of ‘literair verantwoord’, en laat ik me niet door mijn eigen dedain leiden, dan lijkt het boek over Nouri een boek dat in de lijn ligt van ‘mijn’ Schoolidyllen.

The post Lezen appeared first on Emily Kocken.

schrijven met je tanden klinkt leuker dan het is
gisteravond trakteerde ik mezelf op een avondje filmkijken
op tv

conjuring nummer twee, oei, wat vind ik het vreselijk wanneer de clichés
met de kruisen en de duivels en nonnen met vlijmscherpe tanden
het kwaad manifesteert zich naar mijn idee vooral in de mens

maar dit terzijde

ik was die ochtend met de auto naar Arnhem gereden
door de barrières van de wintertijd
door de regen
airco aan tegen de condens op de ramen

een steentje spatte op van de weg
een piepklein sterretje in de voorruit
rechtsonder
het geluid was erger dan de situatie

in Arnhem deed ik mee aan een impro speekgroep
in museum Arnhem
je reageert schrijvend en sprekend op iets
wat een ander zegt

je vertraagt in het spreken
al merkte ik na een goed halfuur dat ik steeds
sneller ging schrijven
en de drie andere sprekers ook
want iedereen kwam los
en het langzame gesprek ging meer
op een gewoon gesprek lijken

zonder elkaar in de reden te vallen

https://www.museumarnhem.nl/nl/activiteiten/ruimer-denken-met-erik-hagoort3

The post schrijven met je tanden appeared first on Emily Kocken.

bladerend door notitieboeken dagboeken zou ik achter de verandering kunnen komen

de transformatie van het schrift

mijn handschrift

herinnering, plaats, middelbare school, of eigenlijk, plaats, thuis, deels
mijn broer en ik veranderden ons handschrift
het was zo dat mijn vader, onze vader,

– onze adoptievader moet ik dan officieel zeggen omdat er mensen zijn die dit lezen en me niet kennen en ik op een leeftijd of, beter gezegd, in een fase van mijn leven ben gekomen waarin ik wil dat mensen het verschil weten, bovendien zal ik na het verschijnen van Lalalanding meteen aan een nieuw boek beginnen over adoptie, mijn adoptie en dat van andere mensen, –

een merkwaardige ‘n’ schreef die meer
op een u leek en dat was onleesbaar maar
als je het eenmaal wist dan was het geen probleem

– wordt vervolgd

Lalalanding verschijnt 20 maart 2021 bij Uitgeverij Querido

The post handschrift appeared first on Emily Kocken.

The post About One Work voor het eerst online appeared first on Emily Kocken.

Meer info over de tentoonstelling vind je op https://www.museumarnhem.nl/tentoonstellingen/living-forgiving-remembering/.

The post Tekstimprovisatie met Erik Hagoort appeared first on Emily Kocken.

Drie maanden, een flinke flow, wat tijdsdruk, stille toestanden door corona, ja, het werkte wel, een deadline is altijd handig.

Deadline.

Gek, ik weet niet in welke grond dit kille woord zijn wortels kent, ‘dood lijn’ zou het zijn, direct vertaald uit het Engels, maar je neigt ernaar om er iets leesbaars van te maken: dode lijn.

Ik kijk een tel naar doodlijn
en het beeld van een telefoon
doemt op
een met een krullende kabel
en een draaischijf
doodlijne
een foon in een cartoon
de hoorn trilt van de haak
je ziet getekende bliksemschichtjes
heen en weer schieten.

Nostalgie

Sinds een paar dagen volg ik een serie op Netflix dat grossiert in faux nostalgische communicatiemiddelen maar toch in deze tijd afspeelt, en dan wordt het afspelen van een video, het duwen van de band, diep in de recorder iets nostalgisch en dramatisch, sensueels en…

Wacht eens even, wat zegt het woordenboek der woordenboeken? Ik negeer de verleiding / correctie gewoonte (strike verleiding) om online ’te gaan’ en een zoekmachine raad te plegen.

Google, nog zo één – ik bedoel, nog zo’n woord, dat ergens doet denken aan vrolijke niet-wetendheid, het zal je snel een handje helpen, suggereert-ie, maar we weten beter inmiddels, want laat je je in met Google dan kun je net zo goed ziel aan de duivel verkopen.

In het woordenboek der boeken staat de volgende definitie:

DEADLINE (tijds)limiet, uiterste datum herkomst: Eng. grens van verboden gebied, lijn rond militaire gevangenis, waarbuiten een gevangene mag worden neergeschoten, krijtstreep op vliegveld, tijdslimiet.

The post Deadline appeared first on Emily Kocken.

The post Bookstore day 2020 appeared first on Emily Kocken.

Maar nu stuit ik bladerend op deze zin, een simpele frase: Combien de temps avez-vous dormi? en ik wil hem vertalen, want ik kan dat, denk ik, vind ik, enfin, lees maar: Hoelang heeft u gedroomd?

Het is beduidend minder mooi dan het origineel, alleen kun je in het Nederlands niet wegkomen met een letterlijke vertaling, stel je voor, Hoeveel tijd heb je gedroomd?, en dat vind ik jammer. Oui, tant pis.

The post dromen appeared first on Emily Kocken.

The post Art Talk appeared first on Emily Kocken.

Lalalanding zal in de zomer van 2021 bij Uitgeverij Querido verschijnen.
De podcast serie maakt zij in nauwe samenwerking met De Radiofabriek in Hilversum.

Lezers kunnen in etappes thema’s uit het boek leren kennen, haar persoonlijke motieven.
Ze worden actief betrokken bij het universum uit het boek.

The post Podcast serie Lalalanding appeared first on Emily Kocken.

Lieve achteroverbuurvrouw,

Vanochtend liep ik na het wakker worden meteen hoopvol naar het raam. Daar zat uw nieuwe kat op een tafeltje, vlak voor de rand van het balkon. De reling waar anders duiven zo graag op vertoeven.
Maar nu uw kat er is niet meer, gelukkig. Wat een mooie kat! Een leuke kat, lijkt me, zijn vacht is oranje en wit. En hij heeft iets tijgerachtigs over zich. Uw kat is een kater, denk ik. En u woont op twee hoog, leuk, net als wij!

Omdat de huizen aan uw kant hoger zijn, kunnen we niet bij elkaar naar binnen kijken. Laat ik de verdiepingen nog eens geteld hebben, en, u woont nog hoger, op de derde. Wat kan een mens zich toch vergissen, als hij niet oplet.

Ook wij hebben een nieuwe kat, sterker nog, we hebben twee nieuwe katten! Sinds tien dagen, maar dat is nog nieuw te noemen.

U vraagt zich inmiddels vast af waarom ik u schrijf? Welnu, ik vraag me af hoe u bent dat de kat veilig op dat hoge tafeltje blijft zitten? Zo te zien heeft u niets aan het balkon gedaan. Geen bescherming. U was niet, zoals wij, een heel weekend weer met kattennetten, krammetjes, ladders, spijkers, en wonderlijk, wit betonnen, balkjes die we onder aan de spijlen van ons balkonhek leggen om de gaten daar op te vullen.

Echt, je moet er toch niet aan denken dat de kat net onder door die ene smalle opening, op het oog te smal, zal kruipen, en naar beneden springt, verleid door de beweging van een blad in een tuin beneden, of een andere kat. Je hoort de wildste verhalen over katten die naar beneden vallen. Zegt de een, dat overleven ze wel, van een ander hoor je hoe snel de tere nekjes kunnen breken. Ik zou het, als ik u was, niet riskeren.

For the love of cats!

Omdat u nooit zwaait of iets van herkenning laat blijken, in de twintig jaar dat we tegenover elkaar wonen, zelfs nu het zo heet is en we elkaar dagelijks zien, en vaak horen (maar daar schrijf ik u een ander keertje over), voel ik de behoefte om mijn nieuwsgierigheid te uiten in een brief.

Of ik deze zal versturen, weet ik nog niet. Hij gaat in ieder geval nu online!

Dag achteroverbuurvrouw met de half witte half oranje kater,

dag, buurvrouw, dag!

Emily (uw achteroverbuurvrouw op de tweede etage, met de kattennetten om het balkon)

The post brief aan de buren appeared first on Emily Kocken.

The post De omhelzing appeared first on Emily Kocken.

Dat ‘deal with it’ was de laatste zin die ik hem toeslingerde. De straat een simpel straatje onder de rook van de ring van Amsterdam.

Wat eraan voorafging:

Heel simpel:

Drie kerels stonden op de stoep in een overlegsituatie. Twee mannen van de plantsoenendienst, de pilotenbril had duidelijk de leiding, zij droegen oranje hesjes, hij niet. Zij stonden wat voorovergebogen, hij had de handen in de zakken, zijn lengte groeide, de benen stevig op de grond geplant.

En ik kwam aangelopen, ik zag ze staan, en probeerde in te schatten of dit weer zo’n moeizame, ga jij nu opzij, of ga ik – situatie zou worden. Inmiddels ben ik bedreven in het lezen van de ander, en deze drie waren aan de praat, harken in de hand, althans, die twee, ruimte zat om door hun opstelling heen te banjeren, ruimte zat.

Daar ging ik dan.
Pilotenbril zei: ‘Hé mevrouw, kun je die marokkanen even voor me weghalen?’

Eerst liep ik door, twee stapjes, drie, maar ik wist meteen, hier moet ik op reageren.

Wat zeg je in zo’n geval?
‘Wat een rare opmerking,’ zei ik.

De pilotenbril reageerde rap, alsof hij door een bij werd gestoken, maar goed, hij had de opmerking niet voor niets gemaakt, hij wist wat er nu zou gebeuren, en zei: ‘O, u vindt dus dat ik discrimineer?’

Het toontje herkende ik meteen. Hondenfluitjes heb ik daar niet voor nodig.

De groenverzorgers riepen dat het maar grapje was, pilotenbril ging er stevig overheen, het is maar een grapje maar hij keek me boos aan en vroeg weer of ik vond dat hij discrimineerde.

‘Daar gaf ik geen antwoord op,’ zei ik, ‘maar als je een opmerking naar een voorbijganger maakt, zoals ik, dan kun je een kritische reactie verwachten. Maar ga niet van me verwachten dat ik jou vertel wat je zelf het beste weet.’

En toen zei ik het: ‘Deal with it’, en liep verder, een beetje trillend op de benen, dat wel.

Mocht je een melding willen doen van discriminatie, voor jezelf of als je denkt dat iemand anders er slachtoffer van is, kijk even hier https://www.discriminatie.nl/#/home

The post Deal with it appeared first on Emily Kocken.

Scott Cunningham, Wicca, a Guide for the Solitary Practitioner.

Goodreads

Op het bekende boekenplatform Goodreads heb ik deze bespreking ook gedeeld, best spannend. Voor mensen met een verlangen naar basiskennis over hekserij, is dit het perfecte boek. Over de gebruiken, de traditie, de gereedschappen, hoe je dit in je eentje kunt vormgeven. Dat is het eerste zinnetje dat in me opkomt. Maar het is eerlijker om te vertellen dat dit míjn eerste boek was dat ik over wicca kocht. Ik weet nog waar: bij De Wijze Kater in Utrecht. Een plek dat vroeger bekend stond als een van de winkels gespecialiseerd in esoterische literatuur.

Wicca

De sympathieke eigenaren wisten precies wat er aan de hand was. Toen ik als jonge wicca twintig jaar geleden nerveus naar de boeken op het speciale wiccaplankje wees. Inmiddels is het een stuk makkelijker om kennis te vergaren op dit gebied. je vindt veel informatie online. Maar er gaat natuurlijk niets boven een echt boek! Daarnaast is het belangrijk om je te realiseren, dat je wicca, hekserij, magie moet trainen en praktiseren. rituele feesten moet je zoveel mogelijk delen met anderen, als dit kan.

Stijl

In dit boek staan alle basisrituelen, belangrijke inzichten. Scott Cunningham geeft dit door op zijn karakteristieke warme wijze. Die stijl is zijn handelsmerk. Je krigt als lezer echt het gevoel door hem persoonlijk te worden toegesproken. Hij moedigt je aan. Hij houdt het ‘wicca’ verhaal dicht bij zichzelf, zich bewust van zijn lerarenrol. Het boek heet niet voor niets ‘een gids voor de solitaire beoefenaar’.

Als je op de een of andere manier in aanraking bent gekomen met het gedachtengoed van wicca en je er serieus in wilt verdiepen, raad ik serieus aan om deze ‘guide’ te beginnen. Cunningham heeft ook andere boeken geschreven, over kruiden, of stenen, maar ook vervolgboeken op deze eerste basisgids.

The post Boekbespreking appeared first on Emily Kocken.

The post Filosofie en koffie appeared first on Emily Kocken.

The post Schrijven Magazine interview appeared first on Emily Kocken.

de laatste tijd denk ik weer aan haar, een vriendin van vroeger die danser was
en dat zei ze
als je denkt aan duizelingen word je duizelig van draaien

ze kwam moe thuis na een mooie reis en is altijd moe gebleven
haar handen bewogen altijd als ze praatte, kleine, sierlijke bewegingen

hoe ik haar ontmoette

ik kwam haar een keer in een balletschool tegen

ze zat aan de kant met gekruiste benen en keek naar de amateurdansers zoals ik met hun grote lichamen, lompe sprongen, stijve armen,

ik zei tegen haar, ik doe mijn best

en ze knikte zo lief, dat was een vriendschap voor het leven

we gingen samenwerken

ik maakte met haar om haar voor haar door haar een ruimtelijke installatie, er was een matras dat ik volstopte met aarde, er was een choreo die dagen duurde, en zij bewoog, heel erg langzaam, en verschrikkelijk mooi, ze maakte langzame smeltende bewegingen op een stoel, viel soms in slaap terwijl ze probeerde op te staan, het was een wonderlijke dialoog tussen een gezonde en een zieke

we kregen een kunstprijs en maakten een deel twee

de locatie was in de tuin van een beroemde choreografe in parijs
ik haalde mijn vriendin af van de trein op Gare du Nord

ze kwam aan en droeg een rok die ze niet meer had gedragen sinds die reis die haar zo moe maakte en ik zei niet wat ik dacht noch wat zij zei voor mij

van draaien word je duizelig als je denkt aan duizelingen

ze zei ook
dat je soms het lot moet tarten
we kregen een opdracht om derwish-achtige foto’s te maken

je hoeft niet op spitzen zei ik voor de foto als je maar mooi draait
en draaien kon ze
ik zat op een klein frans tuinstoeltje en keek naar mijn draaiende vriendin
ze stopte na een tijdje
duizelig en dorstig

de foto, zei ze, ik hoorde je niet afdrukken
dat kun je niet gehoord hebben, zei ik

een echte derwish gaat zo op in het moment dat de rest van de wereld in zijn draai verdwijnt
een tornado van gedachten

tm 13 juni toont Lauwer online mijn Spheres, kunstwerken rond de cirkel zie https://www.lauwer.art/viewing-room

The post draaien appeared first on Emily Kocken.

The post Interview in Filosofie Magazine appeared first on Emily Kocken.

https://us2.campaign-archive.com/?u=9a104c57ca0ca1dbd29f95013&id=ec5ae37fc0

Abonneer je op mijn nieuwsbrief

The post Nieuwsbrief mei juni 2020 appeared first on Emily Kocken.

Vip Preview 21 mei, aanmelden bij anna@lauwer.art (Anna Elisabeth Kruyswijck, directeur)
Van 23 mei tot 13 juni is de Viewing Room voor iedereen open, maar hiervoor moet je ook een mail sturen naar anna@lauwer.art om binnen te komen. Meer informatie vind je hier https://www.lauwer.art/agenda

Het werk is ook fysiek te bekijken in de galerie, een afspraak kun je maken via anna@lauwer.art

The post Spheres solo expo Online Viewing Room appeared first on Emily Kocken.

Vrolijkmakende meerstemmigheid klinkt vandaag in mijn studio.

Meestal ben ik solo een potje artistiek aan het overleven. Maar nu ik door ‘mijn’ galerie ben uitgenodigd om binnenkort solo online te exposeren, is leven meer dan overleven. Blij ben ik omdat ik leef vóór iets, een deadline heb, iets om naar uit te kijken. Daar is niets negatief(s) aan. Of het werk verkoopt, is een tweede.

Samen maken we een selectie. Ik heb van alles opgehangen, een oudere foto staat ingelijst op de grond, bescheiden en ingewikkeld te wezen.

Mysterieus

Het is een vreemde, bijna mysterieuze print met vlekken en nummers. Ooit maakte ik een serie foto’s van de Amstel toen ik er dagelijks overheen fietste op weg naar mijn eerste studio in de Bijlmer. Een plastic Holga camera waar je serieus middenformaatfilm in kon draaien was mijn wapen. De vreemde print is het resultaat van een te strak opgedraaid filmrolletje, het eerste beeld, voordat het diafragma zich opende.

Een foto van de foto, de binnenkant van de camera.

Mooi, zegt de galeriehoudster. Deze moet er zeker in.
Prima, zeg ik.
De lijst is goed, het enige omhandige is het spiegelende glas.
Daar laat ik ontspiegeld museumglas in zetten, zegt ze.

Ik heb geen idee waar het negatief is, zei ik.
Je hebt een scan, toch? vroeg mijn galeriehoudster.
Ja.
Maar toch.
Waar is dat negatief?

Natuurlijk vind ik hem terug, door nog een keer, een dag later op dezelfde plek te kijken, langzaam door een dikke map met insteekvellen speciaal voor negatieven te bladeren, negatief voor negatief uit het vel te trekken, langzaam, voorzichtig, witte handschoentjes aan om het negatief schoon te houden, en daar is hij, na een paar uur plukken, trekken, met bevende vingers.

Ik ben blij dat ik hem kwijt was.

AntidÔTA is te zien vanaf 23 mei bij Lauwer https://www.lauwer.art

Ben je als kunstverzamelaar geïnteresseerd in een uitnodiging voor de VIP preview, stuur een bericht naar anna@lauwer.art

The post Negatief appeared first on Emily Kocken.

Voor me loopt een man, uit de kontzak van zijn broek steekt een maatstok. Zo’n opvouwbare.

Ik probeer me voor te stellen hoe lang een deel van de opvouwbare maatstok moet zijn. Een voet, denk ik. Maten hebben meestal met oude beroepen te maken, uit een tijdperk toen het lichaam de basis vormde voor de meetkunde. Zal ik online onderzoeken of deze gedachte klopt?

Alles lijkt nu te draaien om meten, cijfers, afstand, nabijheid.

* Het meten van de juiste afstand tussen mensen.
* De correcte cijfers van het aantal doden van de dag.
* Afstand vergroten in schoolklas om ongezonde nabijheid te voorkomen.

Tijdperk

We kronen de Corona tot het tijdperk van de maatregelen omdat we denken dat we het hiermee kunnen bestrijden.

Er is strijd tussen mensen. Dat was al zo, maar het is erger dan ooit.

De man haalt tijdens het lopen de maatstok uit zijn kontzak. Fluitend loopt hij verder. Vreemd.

Ja, ik ben een binnenblijver, maar soms laat ik mezelf uit. Een vaste route over een saaie, brede laan, in de richting van een metrostation waar het drukker wordt.

Bouwmarkt

Net voorbij het station ligt een bouwmarkt. Sinds de quarantaine is de parkeerplaats altijd vol, er staat een student om de automobilisten een plek te wijzen.

* Er zijn fietsers met emmers aan het stuur.
* Mensen die de fiets als karretje gebruiken om een plank te vervoeren.

De man met de maatstok loopt de parkeerplaats op. Ik verwacht hem de bouwmarkt binnen te zien gaan. Maar hij doet iets geks, en begint een leeg parkeervak op te meten.

The post Man en maatstok appeared first on Emily Kocken.

De dood is een lastig begrip.

Met mijn man praat ik soms over mijn oude vadertje.
Twee jaar terug ging hij dood aan ouderdom.
Klinkt cru.
Ik weet het.

Soms is het nodig om cru te zijn.
Kort en krachtig een paar woorden delen over dood en leven.
Zeker nu.

‘Had het oude vadertje de Corona Crisis begrepen?,’ vraag ik.
Mijn man wacht tot hij antwoord geeft.
Hij kent me langer dan vandaag.

‘In de woonkamer van het dementiepaleis stond de tv de hele dag aan,’ zeg ik.

Het eerste wat je zag was zijn rug.
Soms droeg hij een hoed, om de dag nog wat op te fleuren.

Vroeger

Soms dacht hij dat de gang een rivier was. We visten toen ik klein was. Of hij zag de school waar hij lesgaf vroeger in de flat aan de overkant.

‘Hij is weer daar, hoor,’ riep Rosita zodra ik de bezoekerslift uitstapte.
Zij was zijn lieveling.
‘Waar?’
Ergens anders.

Snel

Dementie is een gekke aandoening.
Hij wist dat hij het had, maar een bedrevener speler met de werkelijkheid zou je niet snel kunnen vinden.

Zijn commentaar op het journaal was goud.

Ik denk dat hij een pantoffel naar de tv gegooid zou hebben tijdens de persconferentie.
‘Vuile huichelaars,’ hoor ik hem zeggen.

The post Begrip appeared first on Emily Kocken.

Ik post op Twitter dat het mag.

Niets.

Bij de buren is het die ochtend opvallend stil. Anders ontwaak ik om een uur of zes, van een lelijk geluid van stoelen, schuivend over een stenen vloer.

Geluid is belangrijk in het leven, het geluid van de adem van mijn man wanneer hij slaapt, het geluid van onze hond – toen ze nog leefde – als je met de stofzuiger in de buurt kwam van haar snuit.

Een onnavolgbaar grappig verontwaardigd blafje.

Ik denk aan het geluid van spelende kinderen die spelen. Onontkoombaar in deze tijden, iedereen is thuis, en buiten schijnt de zon.

De buren hebben kleine kinderen, een meisje, en een jongetje.

‘1 april!,’ hoor ik het meisje roepen.

Ook goedemorgen. Maar ik ben benieuwd wat ze me voor tafereel zullen voorschotelen.

Het meisje speelt niet echt samen met haar broertje, ze speelt de baas over hem. Hij is kleiner, jonger, een jaar of twee. Hij loopt door de tuin op die leuke, kromme peuterbenen met zwaaiende armen.

Leve het prille evenwicht.

Soms draagt het meisje haar broertje in haar armen, een paar stappen. Het is meer zeulen dan tillen. Ze roept dat hij te zwaar is, hij lacht het onnozele lachje van jonge broertjes die te zwaar zijn, en trappelt met zijn benen. Ik zie ze steeds meer samen, een vrolijk dubbelwezen met spartelende ledematen.

Plezier is roze en drijft als een halo rond spelende kinderlichamen. Het spettert, en het geeft licht.

The post 1 april appeared first on Emily Kocken.

Kijk ondertussen even op https://www.lumentravo.nl/wp/?p=4487

The post Voordracht Lumen Travo appeared first on Emily Kocken.

De journaliste wil een leuk stuk over me schrijven in Schrijven Magazine.

Eerdere plannen om dit te doen vielen in het water. De journaliste zou met fotograaf helemaal naar Parijs komen.
Daar – hun idee – zou ik voor de Eiffeltoren staan, notitieboekje in de hand, stokbrood onder de arm.
Beetje cliché, zei ik toen, maar thuis loop ik met een I Love Paris armbandje om de pols.

Ik zou er alles voor overhebben om voor de Eiffeltoren te staan. Zelfs over het stokbrood zou ik niet meer moeilijk doen. Het ontroert me.

Sinds een week ben ik weg uit Parijs, vlak voordat Macron het confinement total afkondigde.
Net op tijd.

Het is vreemd hoe een locatie van plaats kan veranderen in je hoofd. Hoe het hart krimpt als ik aan het piepkleine keukentje denk van mijn tijdelijk thuis op Montmartre. Heimwee.

Citaten

Voor het interview wil de journaliste leuke citaten, over locaties, van andere schrijvers. Ik weet er wel een paar uit het hoofd. Maar voor sommige citaten moet ik even bladeren. Ik denk meteen aan De badkamer, het debuut van Jean-Philippe Toussaint, een prachtig verhaal, met een zo’n goede eerste zin:

Toen ik begon mijn middagen in de badkamer door te brengen, was ik niet van plan daar mijn intrek te nemen.

Je voelt hem aankomen, dat doet hij juist wel. O, waarom leg ik niet uit dat de ‘ik’ een hij is?
Wedervraagje: zien jullie een vrouw in de badkamer wonen? Ik ben oprecht benieuwd.

Toen ik op 1 maart aankwam in Parijs regende het hard, zo hard dat het klonk als iets anders.

Ik schreef erover aan een tafel die de eigenaren van het huisje speciaal voor mij hadden gekocht.

Zo lief.

Hier schreef de Volkskrant over Schrijven Magazine

https://schrijvenonline.org/nieuws/de-volkskrant-lovend-over-schrijven-magazine

The post locatie appeared first on Emily Kocken.

Verzin het maar, de stem van je favoriete juf of meester.

Poe, het zijn pittige tijden, Corona, quarantaine, kindjes thuis.

Online zie je de gekste dingen gebeuren, omdat mensen zonder vaste contracten geen werk hebben, en op andere, creatieve manieren proberen aan toch aan geld te komen, of aandacht. Ik heb (ook) even overwogen om een youtube filmpje te maken voor alle kinderen thuis.

Eerst zie je de titel, groot in beeld, pop-up! Denk er leuke ploppende geluidjes bij, fijne kleuren. Helaas ben ik geen animator, maar anders zou ik mooie voorjaarsbloemen uit de letters laten komen.
Of eerst de bloemen?

Dan de titel: Thuisschool.

Gevolgd door: Frans voor kinderen.

O, nee, hè, hoor ik jullie denken, ze is net twee weken in Parijs geweest en nu gaat ze onze kinderen, correctie, Onze Kinderen, Frans leren?

Precies, het is een idioot plan. Maar omdat het toch zonde is, om een goed plan in de prullenbak te gooien, is hier het script, een beetje rudimentair, maar voel je vrij om het te idee te gebruiken!

Lieve kinderen, chères enfants,

Vandaag leer ik jullie tellen in het Frans.

Je kunt vast tellen in het nederlands

Tel maar lekker met me mee: 1, 2, 3.

Kun je zelf verder tellen?

Laat maar horen, ja, ik luister, en ik fluister met je mee: 4, 5,6, 7, 8, 9, 10.

Daarna doe ik het in het Frans, baretje op, een rode lijkt me niet gepast, heb ik niet bovendien.
Een zwarte dan? Nee, heb ik ook niet.

Ik heb een hekel aan cliche’s, maar wat is meer cliché dan een kunstenaar/schrijver die online een centje probeert mee te pikken in deze crisis? We worden gedwongen, hoor ik jullie denken.

The post Tel je mee? appeared first on Emily Kocken.

Er moet een was gedraaid worden, de verschoning in de kast is niet toereikend, en ik kom ondergoed tekort.
Online vind ik een lavarie in de buurt op de Rue Saint-Ouen, geheel op maat van deze tijd. Je swipet je kaart langs een machine aan de wand, je trekt de zeep uit een ander, et voilà.

Ik ontmoet een man die mij de resttijd van zijn droger aanbiedt en laat de trouwring aan mijn vinger fonkelen. Maar zo’n soort onmoeting is het niet.

Hij werkte voor een platenlabel, vertelt hoe hij The Clash naar het hun hotel moest wijzen, een foto maakte van de jongens, gitaren op de rug.

Ik denk aan London Calling.

Kijken naar draaiende was in een machine is het mooiste wat er is.

Ik laat de zin staan om te zien of hij in beweging komt, maar nee.

Leven is steeds minder goed in woorden te vangen die recht doen aan de sfeer van het moment.

In maart schrijf ik in Parijs aan mijn derde roman Lalalanding.
Publicatie in 2021 door Uitgeverij Querido.

The post Schrijver in Parijs (2) appeared first on Emily Kocken.

“Lieve lezer,

Vandaag zal ik de Eiffeltoren beklimmen etc.”

Online doe ik een oproep of mensen een brief van me willen ontvangen uit Parijs. Dat willen de mensen, graag zelfs! De reacties zijn hartverwarmend te noemen. Ik neem luchtpostpapier mee van huis, ooit kocht ik een restant van een partij van iemand op marktplaats.

Nu heb ik een mooie bestemming. Het idee is mooi, lijkt me, het gevoel dat iemand krijgt, wanneer hij de envelop opent, en het dunne, lichtblauwe papier aanraakt. De brief schrijf ik met zwarte inkt, een fineliner van de Hema, geen vulpen. Dat zou nog mooier zijn.

Intiem

Is het een gebaar naar de ander? Het schrijven van een brief, het sturen van een brief? Ik doe het om te laten zien dat trage manieren van communiceren belangrijk zijn, naast de ‘fast lane’ van het online gebeuren. Ook ben ik me bewust van het verlangen van mensen naar een brief, iets wat speciaal voor hen is gemaakt, een unicum, onherhaalbaar.

Kopie

Omdat ik verwacht dat er mooie gedachten uit zullen rollen, kopieer ik de brieven.

Enfin, ik schreef gisteren de eersteling, een brief over het geluid van de straatveger en zijn bezem.

Ik zocht een Copyrette online, maar onderweg kwam ik eerder eentje tegen, in een zijstraat van de Rue des Dames. Je struikelt er over in Les Batignolles.

In het zaakje is geen centimeter onbenut gelaten, zoals alle winkels en ruimtes hier in parijs, de prijs per vierkant meter is exorbitant, hoe de mensen het in de middenstand overleven is me sowieso een raadsel. De jongen van de printshop neemt de brief van me aan, twee pagina’s ritselen in zijn voorzichtige, ontvouwende handen, dan doet hij met een ceremonieel gebaar de klep van de kopieermachine open.

Glimlach

Ik bekijk zijn gezicht terwijl hij zijn werk doet, ik verwacht een glimlacht, een blik van herkenning, iets als, “ah, un lettre”, maar hij doet zijn werk, zwijgend, serieus. De machine maakt een foto van de brief, de eerste brief uit Parijs.
“Madame, et voilà!”
Hoor ik nu toch iets van een lach in zijn stem?

Voorzichtig overhandigt hij me de twee pagina’s, vel voor vel. Ik vouw ze voorzichtig op terwijl de jongen naar mijn handen kijkt.

Ik neem de tijd.

The post Brief uit Parijs appeared first on Emily Kocken.

Ja, ik hoorde het zodra de muziek begon.
Er is iets goed mis met de film Little women.

Bios

Ik zit in de zaal, met een vriendin.
Eerder had ik tegen haar lopen pochen dat Zaal 1 van de Filmhallen zijn audio-beeld balans prima op orde had.
Een onzinnige opmerking. Het kwam omdat we dicht onder een speakertje zaten, hij oogde klein toen we gingen zitten, maar hij werd groter omdat ik er vaker naar keek.

Little women trok die middag een keur aan oudere dames en een enkele heer, die voor mijn vriendin en mij plaatsnam, en moeizaam met een gehoorapparaat ging rommelen.

Achterin.

We zaten op de beste plaatsen. Achterin, bovenin, onder ons een zee van dobberende, grijze hoofden.
Het zaallicht ging uit.
Vlak naast ons danste stofjes in de lichtbaan die uit het projectiekamertje kwam.

‘Je hebt in een bioscoop gewerkt, hè?,’ zei mijn filmbezoekgenootje.
En ik knikte, ja, ik projecteerde films, de een na de ander, hele avonden, weken, maanden, jaren, in precies zo’n hok. In het donker leefde ik, films kijken of draaien was een aantal jaren zo’n beetje het enige wat ik deed.

Muziek.

De muziek liet niet af in Little Women, werkelijk elk moment in de film is opgevuld, aangekleed, zodat de kijker niet kan verdwalen in zijn eigen emotie.
De muziek zorgt als een dwingende moeder voor haar kinderen: de kijker voelt wat hij geacht wordt te voelen.

Ik verlang naar een dogma uit de koker van Dogma 95: ‘Je mag als regisseur alleen on set geluid gebruiken, en niet achteraf een soundtrack onder de beelden zetten.’

Toch is het fijn om naar de film te kijken.

Dat er vooral oudere mensen in de zaal zitten, heeft met het tijdstip te maken en de dag.
Het is dinsdagmiddag, een raar moment om naar de film te gaan.
Ik doe het om aan geluidsoverlast te ontsnappen, aangezien de twee jongens in het atelier naast de mijne elke dinsdagmiddag met zware kasten schuiven, en planken in stukken zagen, ik hoor ze keihard lachen, en schreeuwen ondanks de geluidwerende kwaliteiten van mijn dure koptelefoon.

Bovendien is Little Women een van de eerste boeken die ik als meisje las, opgroeiend in een huis met meisjesboeken. Ida Boudier Bakker’s Klop op de deur, Afke’s Tiental.

Druk.

De Little Women in de Greta Gerwig verfilming zijn speels, druk, omdat ze dansen, terwijl ze draaien, wanneer ze roepen, en schreeuwen, om de haverklap is er een reden om te huilen, of ze barsten in lachen uit.

Wannneer pianospelende Beth ziek wordt en stervend is, komt de film in iets kalmer vaarwater.

Maar die muziek!

Het lukte Greta kennelijk niet om tegen de producent te zeggen, hey, man laat de soundtrack er even uit.

Little women componist Alexandre Desplat schreef ook de muziek voor The Shape of Water.
Ook hier vond ik de sound aan de sentimentele kant.
Uitleggerige, programmamuziek die iedereen nadrukkelijk naar de mond praat, maar de harten van de kijker overstemt.

Jammer.

The post Little women appeared first on Emily Kocken.

De eerste minuten van de klim zijn zwaar, de vrouw lijkt buiten adem te raken, maar dat ze buiten adem kan raken, is niet waar, de lucht stroomt op natuurlijke wijze, heel ritmisch in en uit haar longen, de adem die ze produceert, is akelig hoorbaar.

Adem.

De luidruchtige, hijgende bergop-adem maakt haar nerveus, haar bergop-lichaam ervaart ze als een machine die hoorbaar hapert, terwijl haar lichaam gewoon warmdraait, niets aan de hand.

Zonder op of om te kijken, loopt de dochter door. Ze kent haar moeder een beetje, er is ook altijd wat.

Zelf houdt ze enorm van bergop lopen, en een fijn en vaag gevoel van harmonie overvalt haar. Een besef dat iets positiefs in het wandelen voor het grijpen ligt.

Ze denkt na en denkt mooie gedachten, ja, dat positieve is een groot deel van de aantrekkingskracht, denkt ze maar ze weet niet goed hoe ze dit tegen haar moeder moet zeggen.

Bergop, denkt de moeder, mijn lichaam is zich warm aan het draaien.

Ze voelt zich wat rustiger worden.

Iets hogers.

“Dat we bergop lopen fijn vinden,” zegt haar dochter opeens, “is omdat je weet dat je op weg bent naar iets hogers, daar zijn wij mensen dol op.”

Nu komt ze op dreef, en ze zegt dingen die goed klinken, en poëtisch, filosofisch, maar ook ecologisch, en maatschappijkritisch, en een beetje biologisch-dynamisch zijn.

Een tijdlang laat de moeder laat haar dochter oreren, ze is wat afgeleid door het hoorbare van haar eigen ademhaling. Echt genieten van het lopen, kan ze daardoor niet, denkt ze.

“Wij mensen?,” vraagt ze, “wat bedoel je daarmee, of bedoel je soms, wij twee?”

Steeds minder vaak herkent ze zichzelf in wat andere mensen zeggen prettig te vinden, maar ze deelt de universele, menselijke euforie van in de bergen zijn.

Ze beginnen aan de afdeling, door een moerasachtig gebied, daarna weer een steile heuvel.

“Vooruit,” zegt de moeder, “daar gaan we weer, bergop.”

“Bergop als geluksmoment,” zegt de dochter.

Hoger doel.

“Op weg zijn naar iets hogers,” zegt de moeder, “maakt ons gelukkig, omdat we behoefte hebben aan doelmatigheid.”

De dochter zegt niets.

“Er zit ook een teleologisch aspect aan,” gaat de moeder verder, “denk je ook niet, dat de menselijke behoefte aan doelmatigheid samenhangt met de inherente doelmatigheid van de dingen?”

De dochter antwoordt niet. Ze is in gedachten verzonken, haar armen zwaaien losjes heen en weer.

The post Bergop appeared first on Emily Kocken.

Solo loop ik op koude benen, over een onduidelijk zandpad dat zich plichtsgetrouw tussen oude, kromme zwanenboompjes beweegt.

Een drasssig weiland buiten Kleve, kind van het lage Rijnland zucht onder de woede van de regen, striemend vallend uit de lucht, koude, rechte waterstralen, door windvlagen uit het lood geslagen.

Gelukkig, daar is de zon.

Een regenboog heeft meer dan zeven kleuren, je zou er de kleurenleer van Goethe op na kunnen lezen.

Ik probeer te zien waar de boog precies begint, een tijdelijke verschijning, iets kinderlijks dringt mijn denken binnen, sneller loop ik, een regenpoel doorwadend.

Daar is het begin van de boog, denk ik.

Het lijkt er op dat hij tussen een ferme boerderij en een onooglijk schuurtje, in zijn magische, doorluchtige kleurenspectrum-achtigheid direct van de grond opstijgt, een armzwaai in de lucht tekent wazig een bestemming.

Ik ben niet alleen in beeld.

Een man loopt aan, voorovergebogen, naast hem rent een zwarte hond, de donder, regenboog blijft, zon schijnt, vragende regen valt, de lucht is nu zwanger van kleuren en licht, van vocht en vragen, van geluk, nabijheidsdrang, een gouden gevoel van eenzaamheid.

The post Winterwandeling appeared first on Emily Kocken.

Ik wilde iets zeggen over het hoofd van Marie-Antoinette, denk ik. Iets diepzinnigs, socialistisch, literair en filosofisch. Mon dieu. Iets meeslepends over de onverdiende privileges van de aristocratie, waar zij een opvallend exponent van was. Voor straf onthoofd door het boze, onderdrukte volk. Aristocratie, volk, ongelijkheid, allemaal termen die je vandaag de dag weer terug hoort komen. In Parijs zijn er elke week demonstraties door de ‘vestes jaunes’, meestal op de Champs Elyssees, en als je het tijdig weet als toerist heb je nergens last van.

Als kippen zonder kop lopen hele volksstammen (weer) achter populistische leiders aan. Zij beloven aan deze mensen de hemel op aarde. Maar in werkelijkheid geven ze helemaal niets om het welzijn van deze mensen. Het volk zou hun hoofd ietsje beter moeten gebruiken, denk ik dan.

The post Vandaag kom ik… appeared first on Emily Kocken.

www.lauwer.art

The post Voordracht Tenue fluide appeared first on Emily Kocken.

www.lauwer.art

The post Tenue Fluide appeared first on Emily Kocken.

The post Voorlezen uit De kuur en Witte vlag appeared first on Emily Kocken.

That’s all.*

* wanneer je nu aan Meryl Streep denkt in The Devil wears Prada dan is dat goed. Je hebt de liefde voor filosofie hoog in het vaandel staan maar je hebt een middag lang lopen piekeren over dat Gucci tasje in de etalage van een ‘vintage couture’ winkeltje op Rue Condorcet. Seventies. Hij lijkt authentiek. Voor ‘slechts’ 250 euro mag je het oude tasje het jouwe noemen. Over namen gesproken.

The post Namen appeared first on Emily Kocken.

Op mijn derde dag in Parijs kocht ik twee boeken van Perec*. Hij lag in de etalage van de boekwinkel op de hoek (Librairie au Coin), zoals veel zaakjes hier heten. In ‘mijn’ straatje, de Rue Coysevox, heeft een jonge mec (dude, kerel) zijn café grappend Les petits cons genoemd. Loop je vanaf de butte via een straat – met de geweldige naam Rue de la Barrière Blanche – op het zaakje af dan denk je eerst echt dat er iets anders staat.

Coín. (hoek)

Een hoek kan hier tot grote verrassingen leiden. Een appartementenblok omgeven door twee straten dat op de hoek waar buitenwanden samenkomen onmenselijk smal is. Wat zou je met dat enge hoekje kunnen doen? Hier in Parijs verkopen ze piepkleine appartementjes, ‘bezemkasten’, een term die typisch Nederlands is trouwens, van nog geen tien vierkante meter. De prijs is pittig, laat ik het daarbij houden.

In een metropool als Parijs wordt ieder hoekje benut. Maar ik had het over Perec. Het tweede boek dat ik kocht, heet Espèces d’espaces (1974), een vrije vertaling zou ‘stukken ruimte’ kunnen opleveren. In een ingelijmd voorwoord luidt de eerste zin:

‘De ruimte van uw leven is niet continu, niet oneindig, niet homogeen, niet isotroop.’

Dat laatste woord heb ik moeten opzoeken, de betekenis: onafhankelijk in richting of wijze. Hier in huis staan geen woordenboeken, op een klein zakwoordenboek Frans-Nederlands na, op de hoek linksonder van de binnenkant van de achterflap heeft iemand iets geschreven. Moeilijk te ontcijferen, lukt het me na een tijdje toch.

Er staat: ‘Au coin.’

In de hoek.

* Georges Perec 1936, Parijs – 1986, Ivry-sur-Seine

The post Hoek appeared first on Emily Kocken.

Thuis is een woord dat de kinderen van vader Rodin niet zomaar mogen gebruiken. Ik beschrijf een situatie, ik schrijf een scène uit, ik luister naar de geluiden op straat, hoor een jongetje buiten om zijn moeder jengelen.

The post Thuis appeared first on Emily Kocken.

Was ik een schrijvende hipperd – een jonge veelbelovende hipperdepipperd- van een jaar of dertig dan schreef ik over de LGBTQ-scene in Parijs of over het barretje op de hoek van de straat waar ‘mijn’ dichtbij de Montmartre gelegen Rue Coyvesox de Rue Etex kruist, met de grappige anti-naam Les Petits Cons.

In Paris jeukt het van barren die namen dragen waar je verder weinig achter moet zoeken, denk ik. Zo staarde ik me een tijdje terug blind op Bar Hypnose, naarstig naar online bewijs zoekend dat hier het absinth geschonken wordt waar ‘mijn’ hoofdpersoon Jean Rodin in Lalalanding graag een glaasje van lust.

Les Petits Cons zou je in een vrolijke bui letterlijk met ‘De Kleine Lullen’ of ‘De lulhannessen’ kunnen vertalen. Alors! Een selfie op Instagram onder de locatie-’tag’ Les Petits Cons deed een vriend vragen waar ik beland was? Een ‘con’ is behalve – letterlijk – een lul, – figuurlijk – een klootzak, en een schoft.

Gisteravond laat deed ik een laatste rondje voor het slapengaan om ‘mijn’ huizenblokje, en buiten zaten hipsters met baarden, stevige glazen drank in de hand.

Ze rookten, en dat is dan weer typisch Paris, denk ik.

De werkperiode in Parijs (September, 2019) wordt mogelijk gemaakt door het Nederlands Letterenfonds. In 2020 publiceert Uitgeverij Querido mijn roman Lalalanding.

The post Paris appeared first on Emily Kocken.

Waarom dragen we stipjes vooral in de zomer?

Tijdens mijn vaste tussen-het-schrijven-door-ommetje tussen mijn Amsterdamse studio en het Nieuwe Meer, telde ik maar liefst vijf draagsters van gestippelde stofpatronen. Na tien minuten. Het was gisteren, en bloedheet, net als vandaag, meer dan dertig graden. Het tijdstip van mijn stipjes ‘spotting’ was een uurtje of drie.

Terwijl ik wandelde, fietste de stipjesstoet voorbij.

Ik telde een jurk (zwarte stip op een witte ondergrond), nog een jurk (de vice versa versie: witte stip op zwarte ondergrond), een rok (witte ondergrond, grote, zwarte stippen), gevolgd door weer een jurk. De draagster van dit zwartgestippelde exemplaar (gele ondergrond) droeg een dunne, zwarte panty, waardoor het zweet míj uitbrak.

Mijn jurk was gemaakt van een stofje met een bescheiden bloemetje, een niet-bestaand fantasiebloempje, beige-ig van blad, zwart van hart, een walnootbruin als basis.

De stipjesbrigade verplaatste zichzelf op hoge snelheid. Dan koel je het meeste af.

Ik dacht na over de jurkjes, gedragen als symbool voor het eindigen van de zomer, of het vieren van dit onverwachte, hete staartje. Opgeborgen toen het ineens een stuk kouder was, en voor deze minihittengolf snel uit de kast getrokken.

Toen volgde een stippelbroek. Dat verraste me zo dat ik me verstapte. Het meisje dat mij zo van á propos wist te brengen, droeg haar stip met flair. Wijde pijpen.

Een van de stippeltjesbejurkten fietste een stuk sneller dan de rest.

Haar jurk was voorzien van een wijde rok, de haltertop liet haar spierballen zien. Een tattoo op het schouderblad, de vorm neigde naar iets ronds, onduidelijk wat het moest voorstellen. De rok waaide op, en op, en op. Het interesseerde haar geen moer, en ik was blij dat ze geen enkele poging deed om de rok omlaag te slaan. Niet om als een voyeur naar haar blote benen te kunnen staren, meer door de herkenbaarheid. Ik ben er ook mee opgehouden om steeds de opwaaiende of opkruipende rok naar beneden te meppen of te trekken.

Je blijft aan de gang.

Nu zou ik logisch zijn om hier een opmerking te plaatsen over de toenemende verpreutsing van de maatschappij. We kunnen niet zomaar met van alles aan ons lichaam rondlopen of doorfietsen, ook al vragen de hoge temperaturen om zo min mogelijk bedekking van de huid. Er kunnen problemen door ontstaan, vervelende opmerkingen, of grensoverschrijdend gedrag.

Ik weet het niet zo met die verpreutsing, wat er in de publieke sfeer nog kan en wat niet meer. Zelf erger me eerder aan een goedkope teenslipper onder een eveneens slecht zittende korte broek, man of vrouw, maakt niet uit, dan aan een kledinglaag meer of minder.
O, hoor ik iemand denken. Nu gaat ze het over de boerka hebben. Nee, dat doe ik nu niet, maar dat doe ik heel erg graag een andere keer. Ik ben er principieel niet op tegen, alvast even voor de duidelijkheid.

Over even gesproken.

Van de voorbijfietsende stipjes vond ik de broek – retrospectievelijk – het mooiste. De schaamteloosheid van de draagster, het lelijke model, onder de knie waaierde pijp uit in plooien, een broek zoals flamencodanseressen ze soms dragen. Ik zeg eerlijk: wat lelijk! Maar toch werd ik er vrolijk van, en dat komt door de stip. Of je het nu ‘polka dot’ noemt, of ‘stipje’, ‘gestippeld’, de woorden zijn lichtvoetig.

Zelf draag ik zelden een stipjespatroon, op een chocoladebruine overhemdblouse na uitgerust met zwartfluwelen stipjes. De blouse heeft een zorgeloze, dandyachtige uitstraling. Deze ‘chocoladestippel’ kocht ik ooit bij Rosa Rosas Vintage, mijn favoriete vintage winkel, om de hoek van mijn studio.

Ik was er vandaag nog, paste de ene stipjesjurk na de ander en liep fluitend de deur uit.

Morgen weer een stipjesblog! Dit keer over het woord en de geschiedenis!

Dot dot dot!

The post Stipjes appeared first on Emily Kocken.

“ Mijn naam is Emily Kocken, ik ben kunstenaar en schrijver. Soms meer schrijver dan kunstenaar, dat hangt af van mijn meest recente project. Op dit moment werk ik aan een roman over drie jonge mensen in het Parijs van de jaren vijftig. Een van hen werkt in een gloeilampenfabriek als arbeider aan de lopende band. Hij krijgt per ongeluk een uitnodiging van de Sorbonne in handen die voor iemand anders is bedoeld. Om filosofie te studeren. Het wordt een verhaal over sociale milieus, verplichtingen, verwachtingen, licht, duisternis, de schoonheid van verdwijningen en verschijningen, de magie van mode, en liefdevolle misverstanden.

Mijn éérste werk was een live optreden. Hier in de Schouwburg. Ik moest er ineens aan denken toen ik me voor vandaag aan het voorbereiden was, en me als Amsterdammer afvroeg: wat is mijn persoonlijke link met Groningen? Van mijn zevende tot mijn tiende jaar woonde ik met mijn ouders in Haren. Ik mocht op balletles in de stad. Tijdens mijn eerste optreden voor publiek, droeg ik mijn eerste tutu, en voor het eerst make-up. Ik wilde balletdanser worden. Heel even.
“Ze is te speels.”
Harde woorden van de balletscout die zocht naar jong talent. Ik begon aan een lange weg van studies: muziek, filosofie, film, kunst, literatuur. Verwoed zocht ik naar het beste gereedschap om me uit te kunnen uitdrukken, en me te kunnen verhouden tot de wereld om me heen. Het kostte tijd om de veelheid aan disciplines te accepteren, te dresseren, ze te laten samenwerken.

Dat veelheid en diversiteit van disciplines – in het algemeen – een kwaliteit is dat we zijn gaan waarderen, danken we voor een deel aan de vroege Dada, een groep kunstenaars, dichters, muzikanten, dansers, schrijvers, die in het Zürich van de eerste wereldoorlog experimentele multidisciplinaire salonavonden organiseerden.
Deze revolutionaire beweging vatte ook vlam in andere steden, Berlijn, Parijs, om een paar te noemen, en had grote impact op de kunstwereld.

Dada maakte de weg vrij voor nieuwe stromingen, door grenzen op te heffen, verwarring te zaaien, vragen te stellen, de vraag te negeren, stellingen te poneren, het publiek te schofferen, door ook vrouwen welkom te heten in de kunstkeuken als mede-kok, en niet alleen als afwashulp. Taal was hun bron, hun middel, hun doel, hun ’tool’, hun gereedschapskist. Er werden ronkende manifesten geschreven. In de bekendste (uit 1918) zegt Tristan Tzara – één van de frontmannen: “Ik schrijf een manifest maar in principe ben ik tegen manifesten.” Hij was tegen principes, zei hij. Hij zei ook: Dada betekent niets.

Ik heb erover geschreven in een boekje dat met ‘ons thema’, het spreken en denken over en door kunst, te maken heeft: het Kunstgeschenk. Thijs Lijster is de drijvende kracht achter dit initiatief, en ik wil zowel hem als mede-drijvende krachten, Akiem Helmling en Marie-José Sondeijker, van presentatie-instelling West, bedanken voor deze opdracht, en dat ik hier mag zijn.

Spreken, denken óver en vanuit kunst suggereert én ambieert een dialoog tussen mens en kunst, en mensen onderling, een dynamische relatie. Zo heb ik enkele vragen mogen voorleggen aan Beat Wyss, een Zwitsers kunsthistoricus en mediatheoreticus van wie ik u vast één uitspraak wil voorschotelen: “Elk tijdperk heeft zijn eigen Dada Moment.” Klinkt als een reclame slogan. Hij bedoelt dat iedere tijdsgeest een moment kent dat mogelijkheden biedt tot verandering, revolutie, vernieuwing, maar ook dat dit moment ambigu is, een moment dat zo schittert dat het verblindend werkt, mocht je in dit moment willen aantonen wat er aan de hand is. Is het een revolutie, is het vernieuwing? Woorden schieten te kort om het te beschrijven. Duiden gebeurt pas achteraf.

Nu wil ik een paar elementen uit het Kunstgeschenk lichten, iets vertellen over de wonderlijke titel, de drievoudige structuur van het schrijfsel, anekdotes delen rond het ervaren en articuleren van emoties en meningen over kunst. Hopelijk roep ik situaties op waarin u iets van uw eigen ervaringen herkent.

Drie perspectieven op kunst, las ik in de briefing. Liever spreek ik over de drievoudige structuur van het Kunstgeschenk, omdat er meerdere manieren zijn waarmee naar kunst gekeken of geluisterd kan worden. Veel meer. Maar laat ik een drietal noemen. Zo domineert de verbazing in het eerste deel van Huh? Aha! Duh., waar drie studenten een museum bezoeken. Na hun verzet te hebben laten varen tegen het onverwachte, groeit hun verbazing uit naar een houding vol openheid voor ‘het andere’ waardoor er ongekende dingen gebeuren. En het gekke is: de kunstervaring overkómt ze terwijl ze het zelf tevoorschijn toveren.

In het tweede deel ga ik in gesprek met ‘de professor’, zoals een lezer de kunsthistoricus Beat Wyss omschreef, door het verschil in toon. Nu ben ik natuurlijk degene geweest die het gesprek heeft uitgeschreven, ik heb ingegrepen in de monologen die Beat Wyss en ik allebei produceerden wanneer we niet naar elkaar luisterden, en onze eigen visie naar voren wilden brengen. Een gesprek in een boek moet wel leesbaar blijven. Maar welk perspectief overheerste er dan? Een discursieve, denk ik, dat dekt de lading nog het meest. Opnieuw een vrágend perspectief waardoor elk antwoord weer een vraag wordt, binnen een gesprek vol verwijzingen naar het verleden en de toekomst, tussen duizenden boeken over kunst in zijn studeerkamer. Een gesprek over geschiedenis, zonder een historisch perspectief te willen bieden.
Het derde deel van Huh? Aha! Duh. is een verzameling van uitspraken, anekdotes, definities, vragen, theorieën. Ik paste een ordeningsprincipe toe gebaseerd op het ‘alphabet von hinten’ van Kurt Schwitters – een poëtische tekst die ís wat het zégt dat het is, de omkering van het alfabet – waardoor er iets irrationeels mocht sluipen in de veelheid van kunstervaringen én visies die ik wilde indelen. Móet ik spreken van een derde perspectief, noem het veelvoudig of meerkoppig, of oneindig, noem het meerkoppige meerkoppigheid, de duidingsmachine die in het licht van het aura van duizenden kunstwerken en kunstgedachten, wil paren met een myriade van aura’s, genii locii van grootschalige tentoonstellingsplekken, en kunstgevoelige situaties.

Ik citeer Ralph Rugoff, de curator van de huidige biënnale in Venetië die in 2006 in een essay getiteld ‘You Taking to Me?’ schreef dat een geslaagde groepsexpositie aan het publiek vraagt om verbindingen te maken: “Like an orgy, it brings things together in stimulating and unpredictable combinations.” (Ik zal het toch even vertalen: Zoals een orgie, brengt het dingen samen in stimulerende en onvoorspelbare combinaties.)

“Huh? Aha! Duh.” De titel kwam pas achteraf, na het schrijven. De subtitel, ‘de zin van onzin’, ontstond vanuit de opdracht die ik kreeg van het Instituut voor Kunst en Kritiek, en heeft als leidraad voor het schrijven gefungeerd. Ik wil hier ook de prachtige vormgeving van Akiem Helmling noemen, die sterk bijdroeg aan de tekstbeleving.

“Huh? Aha! Duh.” is speels bedoeld, dadaësk, maakt in zijn on-zakelijke muzikaliteit aanspraak op het ‘label’ absurdisme maar wil in dat absurdisme wel waarachtig zijn.
Titel en subtitel lijken zich samen weinig van het rationele aan te willen trekken.
Nu houd ik van klank, en poëzie. Van kretologie – puur effectbejag – ben ik geen fan, maar een spontane uitroep waardeer ik, zeker in een serieus betoog.

Zelf heb ik nooit iemand voor een kunstwerk “Huh?” horen zeggen, terwijl ik regelmatig aan iemand’s lichaamstaal heb menen af te kunnen lezen, dat hij “Huh?” dacht.

Ik zag iemand een keer letterlijk terugdeinzen voor een kunstwerk. Het was een kunstdocumentaire over een kannibaal: de film begon met lieflijke beelden, die lang lieflijk bleven, een sequentie van familiefilms en dia’s en lieflijke kinderfoto’s van de kannibaal en zijn broertje, de kannibaal in een stoeltje, samen met broertje aan het schommelen, zelfs het uiterlijk van de kannibaal had iets liefs, maar wat de voice-over óver de kannibaal zei, was doodeng.

Wil ik dit verhaal accuraat vertellen dan moet u weten dat het om een filmvertoning in twee ruimtes ging in de Tofufabrik in Kassel. Tijdens documenta 14, in 2017, niet eens zo lang geleden. De combinatie van de voormalige functie van de locatie, het historische aura van de uit zijn functie ontslagen tofufabriek, en het onderwerp van de film, een waargebeurd verhaal van een Japanse jongen die in Parijs een medestudent had vermoord en opgegeten, maakte het werk extra griezelig.

De kannibaal leeft nog, trouwens.

De terugdeinzende figuur die door mij werd bekeken terwijl hij de film bekeek, uitte een kreet van afgrijzen. Het was een ongearticuleerd geluid, er viel geen bestaand of herkenbaar woord uit te destilleren. Het was meer een ademtocht, een ingehouden ademteug:

Je zou er bijna een “Huh” in kunnen horen, maar dat kan ik me niet meer precies herinneren, en ik wil geen onzinverhalen opdissen.

Stel je voor dat deze door mij geobserveerde, terugdeinzende kunstkijker uit mijn herinnering “Huh?” had geroepen. Met het uiten van dit woord had hij zich ontmaskerd. Achter de volwassen man in een museale setting schuilde een… ja, wat, of wie? De verbazing die je als “Huh?”- zegger met het zeggen van “Huh?” uitdrukt, heeft iets kinderlijks. Iets onschuldigs. Iets onnozels. Iets ongeschoolds, als ik dit mag zeggen.

Je loopt het risico dat je, wanneer je “Huh?” zegt wanneer je naar een kunstwerk kijkt of deze op andere wijze ondergaat – zoals in de huidige Daan Roosegaarde installatie, Presence, in het Groninger Museum, waar je het werk gewoon mag aanraken – je niet voor vol wordt aangezien. We hebben hard gewerkt ‘met zijn allen’ om te zijn wie we zijn, waar we zijn, hoe we door de ander gezien worden. We gaan dit niet op het spel zetten in de publieke ruimte. “Huh?”is een woord voor een stripfiguur, niet voor een mens. Wij articuleren. Emoties die in ons te hoop lopen, proberen we te dresseren. We doen moeite om de juiste woorden te vinden voor de juiste ervaring. We proberen de ervaring op de juiste plek onder te brengen in de gigantische ladekast aan ervaringen die we meedragen.

Nog even iets over “Duh”, het laatste woordje van de titel. De Oxford English Dictionary, nam “Duh” officieel op in 2001 omdat er zinnige informatie over de herkomst was ontdekt. Rond 1940 waren de Loony Tunes, Amerikaanse animatiefilms waarvan een aantal gebaseerd was op John Steinbeck’s novelle Of Mice and Men, mateloos populair. Eén stripfiguur, een wat slome landarbeider, gebruikt steevast “Duh” als reactie op de bespiegelingen van zijn ontwikkelde maatje, om aan te geven dat alles wat déze wijsneus beweerde, voor hém gesneden koek was. Tien jaar later, eind jaren vijftig circuleerde”Duh” actief binnen het idioom van wat taalkundigen Schoolyard Slang noemen, letterlijk vertaald als speeltuin dialect. Kindertaal, in zekere zin. Steinbeck’s boek kreeg na de aanvankelijk gloedvolle receptie ook het verwijt van racistisch, en obsceen taalgebruik. Van stereotypering.

Wie “Duh” zegt in een gesprek, als reactie op een opmerking van een ander, zegt in feite, “ja, wat jij nu zegt, zou ik ook kunnen zeggen,” of: “ja, weet je, dat zeg jij nu wel, maar dat vindt toch iedereen?” Met “Duh” ontken je de dialoog, je geeft aan dat je geen interesse hebt om visies uit te wisselen, om de meningen eens fijn op scherp te stellen. Misschien geeft “Duh” uitdrukking aan de angst voor de ander, en voor ‘het andere’. Met “Duh” maak je de ander onzichtbaar, en monddood.

Tenzij de ander over jouw “Duh” heenstapt, puur door een vraag te stellen, om maar iets te noemen, en zo de deur opent die toegang biedt tot een veld van mogelijkheden, of een museumzaal – laten we het maar even concreet houden – waar je samen in kunt rondlopen, praten, twijfelen, oordelen, twijfelen, reflecteren, fluisteren, terugdeinzen, je samen dingen herinneren, terwijl visies mogen botsen.

De uitroep “Aha!” heeft de titel gehaald, mede door een prachtige uitwijding van ‘de professor’, kunsthistoricus Beat Wyss over de Aha-erlebnis, een uitwijding die overigens niet in het uitgeschreven interview is terechtgekomen. Maar dat “Aha”-gevoel waar je beurtelings een actief moment van inzicht ervaart, was continu aanwezig. “Aha!” is een affirmatie, maar geen conclusie. Wyss gaf met zijn dan weer academische manier van spreken, dan weer persoonlijk, soms bespiegelend, vaak humoristisch, toegang voor een opgetogen vorm van willen begrijpen. Van beide kanten, overigens. “Aha!” bleek het ultieme vlaggetje voor het gesprek.

Het Kunstgeschenk als geheel goot ik in drie polylogen, veel woorden. De term ontleende ik in parafrase aan de Polyloquien, een recente publicatie van de Duitse filosoof Peter Sloterdijk. Zelfs in vertaling is zijn gedachtengoed complex, gepassioneerd, poëtisch voor een academicus en verfrissend anarchistisch voor een filosoof. Ik ontdekte het bij toeval in een museumboekwinkel en wie zijn dikke pillen kent, denk aan de essay-trilogie Sferen, zal net als ik verrast zijn geweest door het bescheiden volume van dit boekje. Slechts 86 bladzijden.

Ik citeer uit de flaptekst van Schuim, het tweede deel van Sferen:

” …de instabiliteit en de vluchtigheid die schuim kenmerken, laten zien hoe meervoudig de wijze is waarop de 21ste-eeuwse mens zijn leven en de wereld ervaart.”

Einde citaat. Meervoudig is het sleutelwoord. Meervoudigheid zou een elegante maar onvolkomen typering kunnen zijn voor de caleidoscopische, maatschappelijk bewogen blik van Sloterdijk op de werkelijkheid. Ik trof dit ook aan in de Polyloquien. Hier geeft hij de stemmen die in zijn dagelijkse praktijk aan het woord komen vrij spel. De tekst bevat een toneelstuk, met dialogen en monologen, referaten vermomd als faux-referaten, een speelse en toch academische exercitie waardoor gedachten zich dansend in een andere richting kunnen bewegen dan gepland.

De Polyloquien inspireerden de vorm van Huh? Aha! Duh. Natuurlijk gaf ik er mijn eigen draai aan. Uit de stemmen in míjn hoofd, de meervoudigheid waarmee ik míjn werkelijkheid bezie, ontstonden personages, fictieve museumbezoekers, jonge studenten bewegend in een libretto in diverse toonhoogten. Meningen, aarzelingen, vragen bestookten elkaar met vragen: is dat kunst? En dat daar dan? Jij? Dit? Wij? Opverend: ben jíj een projectie van míjn existentiële vragen? Poly-foon: een gesprek tussen de studenten onderling, tussen de studenten en de kunstwerken, en verderop in het boek, zoals ik net aangaf, het gesprek tussen mij en de kunsthistoricus, het gesprek tussen de kunsthistoricus en zijn bronnen. Maar ook hier waren fictieve studenten aanwezig, kunstenaars, denkers, de toekomst zat aan tafel, met knikkende knieën.

Om déze monoloog niet te lang te laten duren, zodat we niet aan het samen spreken over kunst toekomen, wil ik u kort meenemen naar de eerste Polyloog, de drie studenten, protagonisten zo jong dat ze op papier een eindeloze toekomst voor zich hebben, een deprimerende gedachte in deze tijd van politieke apocalyptiek zwanger.

Ze zwerven door een imaginair museum dat de trekken heeft van een interactieve installatie. Dat zwerven doen ze niet meteen. Ook hebben ze niet onmiddellijk door dat ze in een interactieve installatie zitten. Ze komen in hun, noem het, de ‘pre’-zwerf-fase behoorlijk doelgericht het museum binnen: ieder met een eigen agenda, al dan niet verborgen, ieder met zijn eigen ervaringen, en getrainde opvattingen. Over kunst. Maar vooral over elkaar.

Een van de drie, een meisje, wil indruk maken op de andere twee. Ze heeft thuis het een en ander opgezocht over een hedendaagse kunstenaar wiens werk ze met zijn drieën gaan kijken. Ze spreken onderling af om in het museum geen mobieltjes te gebruiken. Had ik dit als schrijver wel toegestaan, dan had zijne doorluchtige onzichtbare godheid van het internet, die op alle vragen antwoord heeft, zich voortdurend laten horen.

Zodra de studenten andere paden inslaan dan ze gewoon zijn, wordt hún structurele orde verstoord. Ze zijn niet meer uit op wat socioloog Hartmut Rosa ‘het beschikbare’ noemt. Misschien dat we straks over Rosa en resonantie te spreken komen, omdat er hoop schuilt in het bewust afrekenen met een consumeristische levenshouding. Een die ons denken zo extreem stúúrt, een houding die zórgt dat je víndt dat je récht hebt op de dingen, die soufleert dat je geen tijd hebt voor het onverwachte, een denkhouding die stagnerend werkt. Het loslaten van deze rigide vasthoudendheid aan wie je bént of denkt te moeten zijn, is lastig; bovendien of anderzijds heb je de houvast ván je overtuigingen en identiteit ook hard nodig, om te overleven – zeggen we tegenwoordig graag. Een paradox. Als je geen idee hebt van wie je bént – ik chargeer – dan kan het andere, een kunstwerk of ervaring, ook niet echt tot jou spreken. Er moet toch een spanningsveld kunnen ontstaan tussen twee polen waar een zogenaamde ‘kop op zit’, anders gebeurt er weinig, en blijft het vaag en dubieus wat er in wezen ervaren wordt.

Ongemerkt worden de studenten onderdeel van een kunstwerk van Tino Sehgal. Dit werk heb ik verzonnen, het is geen verwijzing naar een bestaand werk van deze Duitse kunstenaar, een beroemde choreograaf van situaties in musea. Deze dwaalsafari van drie fictieve studenten breng ik in het boekje uitgebreid in beeld, zodat een lezer mee kan dwalen, en samen met hen in de nieuwe wereld terecht kan komen die zíj creëren. Ik hoop dat een lezer zich samen mét de studenten bewust wordt van een magische kwaliteit die we wellicht allemaal bezitten: met een paar woorden, de jongleerballen van het denken, hele kunstwerken kunnen oproepen of laten verdwijnen.

Tot slot een anekdote:

Vier jaar geleden stond ik op iemand te wachten in de hal van de Martin-Gropius-Bau, in Berlijn. Ik stond er een tijdje, mijn afspraak was te laat, en ik hoorde binnen iets vaags, het leek op gezang, en het klonk als een grote groep mensen, ergens ver weg achter in het gebouw; het klonk alsof het gebouw langzaam in beweging kwam, en traag, bijna plechtig in steunen en kreunen uitbarstte. In de museumwinkel trilden de ‘affordable art’ objectjes zachtjes huiverend in de vitrinekasten. Alles kwam tot klinken, alsof een onzichtbare dirigent aan het werk was. De haren op mijn armen stonden overeind, zo mysterieus en griezelig klonk het allemaal.

Ik ben niet meteen gaan kijken. Het museum toonde werk van Tino Sehgal, ik wíst waar ik heenging, maar was volledig van mijn à propos door de hoorbare resonantie van het werk, dat ik niet eens zag. En ik denk dat het deze uitstel van de ervaring, de groeiende anticipatie op de ervaring, van de ervaring iets ongrijpbaars maakte, iets wat ik nu nog kan navoelen. Later loop je samen met iemand anders letterlijk dwars door de kunst, zeker bij ruimtelijke installaties kan deze discursieve wandeling enorm bijdragen aan de kunstervaring. Pratend, veel, te veel pratend, soms. Stil zijn, aan de grond genageld staan, de ogen sluiten, je eigen gedachten horen, tot ook dat verdwijnt, iets anders horen, zien, een tussengebied betreden waar het zegbare en het onzegbare als circuleren en zich vermengen, iets ongrijpbaars dat na of door een levendig discours ontstaat, een oversteek naar een ervaring dat jouw grenzen overstijgt, al is het maar voor even.“

The post Welke taal spreekt de kunst? appeared first on Emily Kocken.

zie ook https://www.noorderzon.nl/programma/programma-items/emily-kocken-en-thijs-lijster-ism-arts-in-society-en-instituut-voor-kunst-en-kritiek

The post Lezing samen met Thijs Lijster op Noorderzon Festival for Performance Art appeared first on Emily Kocken.

… een cirkel zag ik. Ik dacht aan O. Wandelend over smalle paden in oeroud berglandschap. Ik ben op vakantie, onderweg, lopen is een activiteit waar benen belangrijk zijn, het hoofd een stuk minder.

Ik word geplaagd door personages in de roman die ik wil schrijven: jonge mensen die langzaam tot leven komen.

O. Of dit al zijn? Onderweg kun je van alles verliezen: een parapluie, je paspoort, herinneringen. Ben je je bewust van het verlies, acceepteer je de beweging die je maakt, de circulatie die daarbij hoort… Dan is het zien van een letter in een landschap soms een teken dat schrijven vooral een kwestie is van kijken, om je heen kijken. O.

Indien zo, O, zijn ze bevroren tot nadere orde, ik ben een schrijver – vind ik, denk ik, merk ik -, die in een stille ruimte aan een tafel het best tot schrijven komt.

The post onderweg appeared first on Emily Kocken.

Leren typen.

In Tilburg, om de hoek van het studentenhuis aan de Hoefstraat waar ik toen woonde – en deze ’toen’ moet meteen worden vervangen door een directe aanduiding van de tijd, te weten 1981 – 1989 – vond ik op een dag een keurig getypt briefje in de bus van het Scheidegger Instituut. Of ik al kon typen. Ik vatte het briefje persoonlijk op. (En achteraf denk ik, ja, zo moet je jezelf verkopen. Door het persoonlijk te maken…) Ik wist dat dit een noodzaak was. Om te leren typen. Maar ik deed het niet, er was zoveel belangrijkers te leren. Cello spelen. Nu, vandaag de dag, kan ik nog steeds niet op de officiele manier typen, maar schrijf ik best snel met mijn twee wijsvingers.

Het eerste wat er elke dag moet gebeuren is, heel lelijk gezegd, mijn personages vangen. Ik ben een end (eind) met ze op streek maar toch. Misschien is vangen niet het juiste woord. Uitdiepen klinkt alsof ik een roman schrijf over drie sloten. Of meren. Meteen denk ik Emants en zijn ‘koele meeren’. De depressie van zijn hoofdpersoon. De dag bewust beginnen, zodra ik de stilte van de studio betreed en in mijn handen wrijf van genoegen omdat het eindelijk echt stil is hier dankzij de zomervakantie.

Verleidingen

Elke ochtend dienen de verleidingen zich aan, door de mobiele telefoon met ‘ons’ nieuws, vanwege de druk om online zichtbaar te blijven, en de tijd die het kost om constant berichten te produceren, maar beroepsmatig schijnt het nuttig te zijn, alleen heb ik gisteren het tegendeel bewezen gekregen door de verkoopcijfers van De kuur van het afgelopen jaar op te vragen.

Gewoon, om te zien of mensen inderdaad door mijn leuke tweets of originele meningen (ja, die van mij) denken, hey, ik ga De kuur lezen. Nou, nee dus. Het aantal is zelfs zo minimaal dat ik het niet eens hier durf te melden. Toch heb ik er veel aan gehad, die cijfertjes, bedoel ik. Nu is mijn online gedrag, vooral op Twitter, weer helemaal op ontspanning gericht, een beetje lol trappen met virtuele mensen zonder lichamen, figuren die alleen uit taal bestaan, en met hun siri-achtige digitale stemmen reageren op jouw grapjes en liefdevol met je meedenken als je weer zo nodig je duurzame meningen moet ventileren.

Direct-zijn

Of ik ben superdirect, een advies die ik ooit kreeg van een muzikant met een band: zeg gewoon tegen mensen dat ze je boek moeten kopen! In de muziekwereld is dat de normaalste zaak van de wereld, dus waarom niet als je schrijft? Goed, doe ik het meteen, bij deze dan!

Koop De Kuur!

The post Meteen appeared first on Emily Kocken.

In de trein op de terugweg van een reis naar Berlijn passeren we een typisch Duitsig bouwsel op een rots op een hoge heuvel. Een monument voor een of andere hoge Duitse pief of een nationale intellectueel. Het zou zomaar een beeld van en voor de beroemde Alexander von Humboldt kunnen wezen. Deze is onlangs met verve herdacht, en wordt dit nog,in Berlijn en in andere Duitse steden wegens zijn aankomende geboorte 250 jaar geleden overleden op op 14 september 1769. (Hij stierf op 6 mei 1859, 60 jaar geleden, een minder imposant numerologisch feitje.)

Waar was ik? Het beeld op de heuvelachtige display. Het fraaie bouwwerkje heeft ranke zuilen, een puntig dakje, en staat iets achter een standbeeld: het geheel vormt een fijn silhouet waar een lichte dreiging van uitgaat, zo precies geplaatst op de rots, bovenop de heuvel (berg) tegen de lichtblauwe met vettige wolken beplakte hemel.

Een beeld dat, mits op de juiste manier belicht, de rillingen over je rug zou kunnen doen lopen, ware het niet dat we er, in de trein immers, redelijk snel aan voorbij rijden.

Weet jij wat dat is?, vraag ik aan mijn man. We zijn net door Minden gereden, waar zwarte randen aan oud-industriële panden kleefden.
Porta Westfalica, zegt hij, een naam die me bekend voorkomt omdat ik het eerder vroeg. We praten wat over de porta, het beeld, we willen niet meteen naar de mobiele encyclopedie grijpen maar al pratend achter het antwoord komen.

Een beeld van Goethe, zeg ik, dat zou zo aan de rand van het Teutoburgerwoud best kunnen kloppen.

Elke reis schijn ik dezelfde vraag te stellen. Ik weet dit. Ik wist het op het moment dat ik de vraag stelde, omdat ik het bouwsel herkende, en deze reis vrijwel altijd met deze dierbare persoon maak. Morgen zoek ik op wat de naam Porta Westfalica betekent.

Beloofd. (En over al mijn domheden zal ik eerlijk zijn.)

(222 woorden, schrijftijd: ong. 20 minuten, leestijd: 3 vermoed ik.)

The post Beeld appeared first on Emily Kocken.

‘Natuurlijk’ is er één. Nu klinkt het alsof ik niet zelf de schuldige ben, en een onzichtbaar iets voor mij aan het schrijven is geslagen. Yeah, right.

Zou elke schrijver er last van hebben? Waarvan? Van stopwoordjes-gebruik.

Of ben ik de enige?

Lijstjes maken van (te) vaak gebruikte woorden, in het Engels heb ik een afko (afkorting) verzonnen: CF. Check Frequency. Dit doe ik al jaren. Want ik maakte al lijsten van F.U.W. (Frequently Used Words) tijdens het schrijven van mijn debuut, en ik deed het zeker tijdens mijn tweede.

Je zou denken dat een schrijver dat niet nodig heeft om suffe lijstjes te maken.

Natuurlijk niet.

The post Natuurlijk appeared first on Emily Kocken.

The post Toekenning reisbeurs Nederlands Letterenfonds appeared first on Emily Kocken.

Over ‘echt’ en wat ‘onecht’ is, kan ik hele boeken schrijven. Ik doe het niet. Nog niet. Ik wil meer (kilo)meters hebben staan op de schrijversteller.

Het is een warme zondag. Ik maak soep en prut van avocado en citroen. Mijn broer is een aangenomen kind, ofwel geadopteerd, net als ik. Samen opgroeien schept een band. Het ideale familieverhaal uit de jaren zestig tot in de puntjes acterend. Eén meisje, één jongen. Twee jaar ertussen. Je kon ons met een gerust hart aan tafel zetten, ik had de haarkleur van mijn vader, en hij, mijn broer, was blond, net als mijn moeder. Onecht. Perfecte ingrediënten voor een geslaagde familie-soep. Of zou ik het ‘soap’ moeten noemen?

Waar was ik? O ja, die citroen. Ik weet dat ze de schil verven, of heb ik het verkeerd onthouden? De consumenten willen een kleur die iets zegt over de kwaliteit, het beeld dat we van tropische vruchten hebben. Dat is een gedateerde aanname. Net zo gedateerd als het gemak waarmee we vruchten uit een ver land importeren.

De oersoep theorie, of ik het geloof? Dat alles uit alles voortkomt, en dat elk levend wezen in ieder ander zal overvloeien na de dood? Zoiets? Is het stoffelijke van mijn hondje Luca in de aarde opgenomen en leeft zij voort in een boom? Als je zo denkt, zijn mijn broer en ik misschien gewoon wel écht familie van elkaar.

Echt.

Wat een soep!

The post Echt appeared first on Emily Kocken.

Rennen schrijven.

Tijdens het rennen denk ik vaak aan schrijven. Of ik denk aan een gedachte die ik had tijdens het wakker worden. Ik denk nu aan de kop van een artikel in De Groene, of was het De Volkskrant? Zo schijnt Hanna Bervoets de enige experimentele schrijver te zijn die we hebben. Zegt de kop. Dat wil ik zeker lezen. Dat artikel. En haar werk. Ik kan haar werk nauwelijks. Dat is gek.

Rennen schrijven.

Ik ben niet zo’n schrijver die prat gaat op het niet lezen van het werk van anderen. Integendeel. Ik lees vrij veel. Ik zal niet snel zeggen wat ik echt vind van het werk van andere schrijvers. Ik ben geen recensent. Ik weet nauwelijks wat ik van mijn eigen schrijven vind. Ik doe mijn stinkende best om er het beste van te maken. Nu ik gerend heb, kan ik des te beter schrijven.

The post Rennen schrijven appeared first on Emily Kocken.

(Ik raad je aan om deze tekst hardop te lezen. Niet omdat het een briljante tekst is, daar is het helemaal niet ‘op’ geschreven. Het is ‘maar’ een woordspel, woorden verplaats ik, tussen de woorden ontstaan nieuwe betekenissen.)

(Hoop ik)

Kun je doden betreuren die je niet kent?

Kun je doden kennen die je niet betreurt?

Zijn er treurige vragen die je mag stellen aan de doden van mensen die je kent?

Mag je mensen kennen die mensen doden zonder treurigheid?

Ken je een mens die de dood betreurt nadat hij het onbekende heeft leren kennen?

Mag je een mens betreuren omdat hij een dode heeft leren kennen?

Dood je de treurnis van een mens door hem te leren kennen?

Maak je de dood menselijk door treurnis te bekennen?

Betreur je de kennis die een mens wil doden?

Had je hem niet moeten willen kennen?

Is er een dode die je betreurt als mens omdat je hem niet hebt leren kennen?

Je kunt dit blog ook beluisteren via

https://emilykockenwriterartist.podbean.com/mf/play/c52x95/podcast_24_april.m4a

The post Doden, een woordspel appeared first on Emily Kocken.

The post Over Thomas Mann appeared first on Emily Kocken.

Moet kunst zinvol zijn?
Moet kunst waar zijn?
Moet kunst mooi zijn?

Emily Kocken beschrijft vanuit drie verschillende perspectieven over de ervaring van kunst.

Persoonlijk

Tijdens de Museumweek zal Emily afreizen naar de deelnemende musea om bezoekers persoonlijk een boekje aan te bieden.
Meer informatie op de website: kunstenkritiek.nl.

Over IKK en het Kunstgeschenk

Het IKK is een samenwerking tussen West Den Haag en het onderzoekscentrum Arts in Society van de Rijksuniversiteit Groningen. Het wil niet alleen het denken over kunst ontwikkelen, maar ook een ‘denken vanuit de kunst’. Het Kunstgeschenk is bedoeld om een groter publiek hiermee in aanraking te brengen. Jaarlijks kiest het IKK een ander onderwerp en daarbij een auteur.

The post Emily Kocken schrijft het tweede Kunstgeschenk: Huh? Aha! Duh. appeared first on Emily Kocken.

Een kraai kraste. Ik liep sneller, opgejaagd door dat geluid. Wat een grote! Hij zat op de rand van een dakgoot, de kop omhoog geheven.

Het krassen klonk urgenter. Ik vind het lastig om de klank van kraaiengekras in letters weer te geven, iedereen weet hoe hij klinkt. Dat het dreigend klonk, is te veel gezegd, maar hij wilde iets zeggen, dat was duidelijk.

Hij kraste telkens drie keer, wachtte dan even op een reactie. En ja hoor. Er klonk gefluit van verschillende vogels die ik niet meteen kon specificeren. Merels, misschien?

Een reiger deed doodstil een standbeeld van een reiger na, bovenop de kap van een lantaarnpaal, maar bewoog toen ik naar hem zwaaide.

Toen ik binnen was, begon het te regenen. Ik hoorde de druppels kletteren op het dak.

The post Vogels appeared first on Emily Kocken.

Over water en politiek gesproken; volgende week zijn de provinciale staten verkiezingen. Het waterschap zoekt via groene(re) partijen serieuze (stemmende!) voorstanders van duurzame maatregelen. Ik kan het niet handiger formuleren, merk ik, zonder verkapt reclame te maken voor de groene politieke partijen.

Water is een primair element waar we gebruik van moeten maken om te kunnen overleven.
Waar we last van hebben als het in overdoses de aarde raakt.
Waar we verlangens op projecteren: heilig wensend dat het vriezen gaat zodat de tocht der tochten…

Het water in de vorm van regen, waar we nu zo hard over mopperen, bleef uit vorige zomer. Misschien zijn we dit alweer vergeten. We durfden niet meer te douchen, het water was bijna op rantsoen.

Reageren op dit blog kan via FaceBook of Twitter.

Meer lezen?
De kuur of Witte vlag is verkrijgbaar via de boekhandel of online.

The post Water appeared first on Emily Kocken.

Storm.

Over storm en gedrang gesproken; dit was het weekend van de protestmarsen in Amsterdam. Zaterdag de internationale vrouwenmars, en gisteren de ‘klimaatversie’. Toevallig had ik gisteren een verlaat verjaardagsfeestje voor mezelf georganiseerd. Last minute. Omdat mijn vrienden rap toezegden, op een enkele klimaatmarsloper na, kon ik niet meer terug. Een ‘meet you at the Climate March’ was ook leuk geweest, zo buiten in storm en regen.

Drang.

‘Een betere wereld,’ zei ik tegen een vriend, ‘begint bij jezelf,’ vulde hij aan. In de kamer omringd door mensen van wie de een meer met duurzaamheid bezig is dan de ander, was het discussiëren wat wij deden, ons bewust van onze afwezigheid.Over waarom we niet meeliepen, waarom politici ons de verantwoordelijkheid voor wat er nu gebeurt in de schoenen schuiven. We hadden het over kort douchen. Of we plastic vermeden in de ecologische supermarkt. De weigering om productie te kopen die vanuit andere werelddelen worden ingevlogen. (Best lastig, maar het kan echt.)

Een vriendin kwam binnen met een plantje van de biologische plantenmarkt in een plastic tasje. Niemand was met de auto gekomen. We vliegen nauwelijks meer. Een andere vriendin vertelde, toen ik haar complimenteerde met haar nepleren rok, over de discussies die zij thuis voert met vriendlief over het dragen van leer of niet.

De schuld die ik voelde aan niet meelopen nam af met de minuut. We waren bij elkaar gekomen om het leven te vieren. En had ik al gezegd dat ik sinds jaar en dag vegetariër ben? Het plastic zakje van de plantjesmarkt heb ik zorgvuldig leeggeklopt en in de doos met plastic tasjes opgeborgen.

The post Storm appeared first on Emily Kocken.

De kinderen schreven alsof hun leven er van afhing. Strafregels hoefde niet, als ze maar schreven. Tijdens de pauze was iemand de kraan van de wasbak in de toiletten vergeten dicht te draaien. De school stond blank toen ze terugkwamen van de klimaatmars.

Wie wind zaait, zal storm oogsten.

The post Wind, van de regen in de drup. appeared first on Emily Kocken.

Nu is het laatste wat ik wil een verhandeling houden vanuit een christelijke religie, omdat dit in het algemeen de eerste associatie is met dit lelijke woord. De mijne is het niet, al geloof ik wel in spoken en demonen, en vind ik verder dat volwassenen met hun handen van kleine kinderen af moeten blijven.

In het geval van Michael is de grootste drogreden waardoor je verblind raakt en het moeilijk vind om directer zijn misstappen te beoordelen, het misbruik dat hij zelf ondervond in zijn prille jeugd. Ik heb het allemaal van horen zeggen, bedrijf slechts psychologie van de koude grond.

Terugkomen op de relatie christelijk en kinderen, het gaat vaak mis, en de laatste tijd wordt de ene na de andere beerput opengetrokken, het publiek dat aan de specifieke geloofszuil of, in het geval van Michael, in een menselijke afgod gelooft in ongeloof achterlatend.

The post Michael appeared first on Emily Kocken.

Het kan niet, punt.

Wat betekent dit voor de beleving van het zelf tijdens het dromen? Laat ik het persoonlijk houden, dat leest ook wat makkelijker: wat vind je van jezelf terwijl je vliegt (in je droom)? Zegt je onderbewuste dat van alle bewegingsvormen die je beheerst, of niet beheerst, het door de lucht klieven zonder enige weerstand te voelen, het beste voor je is? Of onderstreept de vliegdroom jouw onmacht om te doen wat je zou willen doen in dit leven?

Soms is er iets geks aan de hand met het perspectief. Je bent niet zozeer aan het vliegen; je ziet jezelf vliegen. Je bent jezelf aan het observeren, bewonderen, toejuichen, et cetera. Dat kan natuurlijk allemaal niet (zomaar) in het echte leven maar in je dromen kan alles. Daar ga je dan, door de lucht, het ziet er van een afstand behoorlijk goed uit.

The post Je kunt vliegen appeared first on Emily Kocken.

De gespreide armen waren een goed idee.

Zeker toen ze naar links en rechts begon te zwenken. Een hele stoep lang. Mensen stoven opzij, honden werden aan hun riempjes teruggetrokken, de bakker die met vers brood in zijn mand voor op het stuur een poging had gedaan om iedereen moeiteloos ‘goedemorgen’ te wensen, reed tegen een lantarenpaal aan en moest zich meteen druk maken om verzekeringen en andere onkosten waar je in zo’n moment niet meteen aan denkt.

Hij stak zijn armen in de lucht.

Je zou er een wanhopig gebaar in kunnen aflezen of een fysieke uitdrukking van zijn bewondering voor het meisje dat na haar zigzag-actie een koprol maakte en weer opstond alsof ze een wezen was dat van nature prima vliegen kon.

The post Armen appeared first on Emily Kocken.

Stonden we buiten op het perron bibberend met de kraag omhoog, binnen in de trein was de kou niet van plan om bij ons weg te gaan. Het was zo koud dat we onze jas aanhielden.

Hoe had ik niet gehamerd op treinen boven het vermaledijde vliegen. Uren georeerd over de klimaatcatastofe die we onze (figuurlijke) kinderen aandeden. Het argument benoemd en geroemd van het gemak van de trein, het lezen, niet in de wachtrij hoeven staan op Schiphol en Tegel. En dan de ruimte voor je benen… Ik stond op om de proef op de som te nemen, en doorliep wagon na wagon, waar een weldadige warmte heerste.

We horen elkaars gedachten, over bezit dat geen bezit is, maar een concept dat schuw in de schaduw verkeert van concrete materialiteiten als vastgoed, automobielen, en vliegtuigen. Want een plek in een trein, gereserveerd of niet, is tijdelijk: een situatie in een bewegende modus.

“Deze stoelen zijn van ons, gereserveerde plaatsen laat je niet zomaar gaan,” zei ik, terwijl ik naar de rode ledlichtletters wees. Ik miste onze namen. Nu stond er slechts dat plaatsnummer ’74’ en ’76’ van Berlin naar Amsterdam reisden.

Hallo, dort is est ja ganz wärmer. De conducteur was een joviale Berliner. Zijn magere gestalte zat ruim in zijn DB uniform. Zijn glimlach bevestigde dat we in de andere wagons warmer zaten. We verroerden ons niet, we hadden gereserveerde plaatsen, de cocon van kou, de aura van een buiten dat we ras achter ons lieten, beviel ons wel. De stilte die intrad toen de andere mensen onze wagon verlieten.

The post Met de trein uit Berlijn appeared first on Emily Kocken.

Het stukje dat ik over het vaasje typte, is onvindbaar, maar het ding viel, joh. Van een hoge kast. In de vaas bloemen, water, enzovoort.

*’T Colofon, tegenwoordig Schrijversvakschool geheten. Ik heb het eerste jaar braaf volbracht, en een stukje van het tweede. Toen vond ik het niet meer nodig om in het schrijven onderwezen te worden. I know. #arrogantievandejeugd En de naam van de schrijfdocent die de opdracht gaf over het vaasje is me ontschoten, echt. #geheugen

The post Vaasje appeared first on Emily Kocken.

Wil je vliegen als de vogels maar ben je helaas als mens geboren, dan kun je, ondanks de vele beperkingen, kiezen uit een keur aan bruikbare capaciteiten. Echt. Je neemt een talent dat het dichtst in de buurt komt van het aerodynamisch ideaal.

Vliegen als de vogels. Nu vraag je jezelf wat is dat voor een ideaal? En hoe kun je in een tijd zonder idealen streven naar iets wat uit regelrecht afkomstig lijkt uit een sprookjesboek.

Nu vind ik het jammer dat je mythologie met sprookjes verwart maar vooruit, op een Icarus zat de wereld niet bepaald verlegen. Aerodynamisch als de neten, maar vliegen ho maar. Menselijke overmoed deed de was op de vleugels smelten.

Inderdaad, praktisch denken was niet zijn forte.

The post Aerodynamisch appeared first on Emily Kocken.

Vliegtuigen waren ooit het symbool van vrijheid, vooruitgang, welvaart. De moderne mens liet zich door een metalen vogel vervoeren door de lucht. Hij, de mens, niet de vogel, werd continu gevoerd en verzorgd door jonge vrouwen die geselecteerd waren op fysieke eigenschappen zodat ze op engelen leken.

Tegenwoordig spreken we ons vooral uit over de negatieve gevolgen van het vliegen. En terecht. We moeten wel want het eind der tijden is nabij. Ik zeg het maar gewoon zoals het is. Het klimaat is zodanig verkloot dat de ondergang eigenlijk niet meer valt terug te draaien.

Er is een woord gekomen dat dit jaar waarschijnlijk gekozen zal worden tot woord van het jaar: vliegschaamte. Je kunt nog stemmen*, trouwens, maar ik voorspel dat dit de winnaar wordt. Schaamte is een rotwoord, met een nare bijsmaak.

Ik zelf vlieg nauwelijks meer. Volgend jaar staat een reis naar Japan op het programma. Dat mag, vind ik. (Met de trein zou je er meer dan een week over doen.) Om het jaar een vliegreis; de constructie is me ingegeven door vriend gemak. Compaan geweten schudt zijn hoofd maar zegt niets. Door mijn niet-vliegen zal de aarde er op korte termijn niet minder slecht aan toe zal zijn. Nee, dat gebeurt pas wanneer er massaal gestopt wordt. Niet alleen met vliegen, ook met andere CO-2 uitstotende zaken.

https://nos.nl/artikel/2262370-kabinet-wil-vliegtaks-van-7-euro-voor-alle-bestemmingen.html
https://woordvanhetjaar.vandale.nl/nl/

The post Vliegtax appeared first on Emily Kocken.

Uitgever: Instituut voor Kunst en Kritiek, West Den Haag i.s.m. Rijksuniversiteit Groningen.

Deze publicatie wordt in een oplage van 10.000 exemplaren gratis over musea verspreid, o.a. Gemeentemuseum Den Haag, Museum Boijmans van Beuningen, Rotterdam.

The post Schrijver van Het Kunstgeschenk 2019 appeared first on Emily Kocken.

De cello is een allemansvriend. Hij is in staat om zonder veel moeite positieve reacties op te roepen. Bah. Ik erger me aan de algemeenheid van mijn muzikale smaak. Iedereen vindt leuk wat ik leuk vind. Het irriteert me maar ik weet niet waarom. Of is het onzin om zo te denken, en is mijn visie gekleurd omdat ik degene ben die in gezelschap aanstuurt op een discussie over dit populaire strijkinstrument? Ben ik in het voordeel doordat ik zelf cello speel? Of is het bezitten van een cello genoeg om een positief aura over mezelf te kunnen laten afstralen? Online vraag ik links en rechts waar men de cello mee associeert, een onderzoekje, en daaruit blijkt dat eigenschappen als ‘warm’, ‘veelzijdig’, ‘emotie’, en ‘standvastig’ hoog scoorden. Oké, woorden die ik hen in de mond leg, woorden bewust gekozen vanwege hun humaniserende kwaliteit.

Zou het anders werken wanneer ik viool zou spelen? (Stel je voor!) Zonder blikken of blozen roepen mensen dat ze het geluid van de viool op kattengejank vinden lijken – waarmee ze ongetwijfeld het aanstrijken van de snaren door een bloody beginner bedoelen. Over de klank van de cello is me nog nooit iets gemeens ter ore gekomen. Iedereen is er verliefd op. Een nieuwe epidemie lijkt te zijn uitgebroken, de mensheid lijdt aan cellofilie.

Er heerst een algemene opinie over de cello, de klank is warm, en doet denken aan een menselijke stem. Telkens weer komt dit argument voorbij. Dat de mens zich graag spiegelt aan de ander, en zichzelf in dieren en dingen terugziet is bekend. Hier geldt wellicht hetzelfde idee. Het bereik van de cello is enorm, zeker als je kunt spelen. De hoogste toon die haalbaar is, komt in de buurt van een geluid dat eerder door dolfijnen voort te brengen en door honden hoorbaar is dan dat er iets menselijks aan is. Ik wil alleen maar zeggen dat de cello, technisch gezien, weinig van doen heeft met de capriolen die een menselijke stem kan uithalen. Wil je de klank er toch mee vergelijken, denk dan aan de getrainde operastem. De vraag is echter waarom dit de ervaring van het luisteren naar de cello krachtiger zou maken. Zelf herinner ik me de eerste keer dat ik een cello hoorde op de radio; thuis, ik was nog klein, ging net naar school. Een vreemd, ongrijpbaar, ietwat zeurderig geluid, dat als je langer luisterde iets magisch ontsluierde, soepel klonk, en melancholiek. Juist omdat het in niets leek op wat ik mensen akoestisch had horen produceren, zoals het vrolijke gezang op buurtfeesten, of psalmen galmen tijdens de zondagse kerkdiensten, liet het geluid me niet los.

Ik was betoverd.

Ook over de schoonheid van de vorm van het instrument heerst consensus. Is het mogelijk dat een onuitroeibaar enthousiasme voor het zandloperfiguur er aan ten grondslag ligt? Een eeuwenlang geldend ideaal. Merkwaardig in een tijd waarin dwingend graatmager voor vrouwenlichamen het fashionfähige voorschrift is. Ik vermoed dat het moeilijk is om niet onder de indruk te zijn van de antropomorfe verschijning van de cello, de prettige (wan)verhouding tussen smalle taille en brede heupen, al zal een zichzelf respecterend (lees: geëmancipeerd) mens dit niet graag hardop toegeven. Wanneer ik na urenlang studeren de putten in mijn benen bekijk zegt dat meer over de fysieke inspanning dan de spreiding van mijn benen om de cello te kunnen vasthouden. Toch word ook ik vaak behoorlijk vrijpostig aangesproken op dit fysieke aspect, en dat verrast me telkens weer, vooral ook omdat de houding die je als mens moet aannemen om de cello überhaupt te kunnen bespelen (experimentele lighoudingen en ludieke loopopties daargelaten) als een soort omarmen wordt getypeerd. De cello omhelst mij, bij wijze van spreken, terwijl ik zichtbaar, en voelbaar, het ding omklem. Er zit kennelijk iets oers in de aantrekkingskracht van de cello op de mens, en het sensuele aspect van de cello ten opzichte van het vrouwenlichaam wordt sinds mensenheugenis schaamteloos uitgemolken. Google ‘cello’ en ‘vrouw’ en de schaars geklede fotomodellen vliegen je om de oren, de blote benen om de glanzende cello gewikkeld, terwijl ze de strijkstok op de verkeerde manier tussen de vingers houden. Expres. Ik zou van een wereldwijde vorm van cellofilie spreken wanneer ik het woord niet zo naar zou vinden klinken.

Over woorden gesproken; hoe zeg je ‘cello’ correct? Welke uitspraak is fonetisch juist? Dat willen mensen vaak als eerste weten. Alsof het object van vorm verandert wanneer je ‘schel-lo’ in plaats van ’tsjel-lo’ zegt, of plots bredere heupen krijgt door het gebruik van een vocale extensie. Dat laatste is onjuist, omdat de officiële benaming gewoon voluit ‘violoncello’ is. Ontstaan rond de tweede helft van de zeventiende eeuw als een basversie van de viool was de ‘violone’ (vertaald: grote viool), groter dan de cello nu. Een beetje cellist(e) schaamt zich nergens voor en refereert gerust aan zijn instrument als zijn ‘violoncel’ of, als hij echt haast heeft, ‘mijn cel’, maar het is lang geleden dat ik deze verwarrende afkorting uit iemands keel hoorde opwellen. Was het aan de VU waar ik filosofie studeerde, na een acht jaar durende slopende conservatoriumstudie, en cello speelde in een bandje dat zich de Wouldbe Philosophers noemde?

Zelf zeg ik gewoon cello, zoals de in 1976 overleden Russische cellist, Gregor Piatigorsky, die het immens grappige boekje schreef met de titel ‘Cellist’ dat in het Duits vertaald werd als Mein Cello und ich und unsere Begegnungen.
In dit boek rijgt de auteur (solocellist van de Berliner Philharmoniker in de vroege dertiger jaren) persoonlijke anekdotes aaneen over zijn ontmoetingen met wereldberoemde sterren aan het toenmalige klassieke muziek firmament.
En passant maakte hij snedige opmerkingen over de instrumenten die hij heeft mogen bespelen. Piatigorsky was een onwijze mazzelaar die, toen zijn carrière eenmaal flink op stoom was gekomen, een heuse Stradivarius cello bespeelde.

Tijdens een recente herlezing van Mein Cello und ich bleef ik hangen. Dat mijn adem stokte, wil ik niet zeggen, maar ik struikelde over wat zinnen. Het gaat over een verhaaltje waarin Gregor zich als jonge cellostudent beklaagt over een leencello die een behoorlijk stuk kleiner is dan hij gewend is en die hij omschrijft als ‘wie für ein Mädchen’ met een klank waar hij de kwaliteitsaanduiding ‘dementsprechend’ voor gebruikt, dat je hier het beste kunt vertalen als ‘navenant’. Natuurlijk schuilde een diepere didactische bedoeling van de docent in kwestie achter het uitlenen van de meisjescello, de student zou gedwongen worden zijn gevoel voor elegante muziek te ontwikkelen. Ik parafraseer maar even, omdat er in het origineel van dik hout, behoorlijk onbehouwen en vrouwonvriendelijk, planken worden gezaagd. Nu wil ik Piatigorksy postuum niet betichten van seksisme, feit is wel dat de cellowereld als onderdeel van de klassieke muziekwereld door mannen beheerst werd. (En wordt, ondanks sijpelende wisselingen van de seksedominantie bepalende wacht. In het boek speelt Gregor samen met mannen; als er al een vrouw in zijn biografie voorkomt, is zij – redelijk rolbevestigend – zangeres. Daar kon hij in zijn eentje natuurlijk weinig aan doen. Zo was de eenzijdige wereld in die tijd over het algemeen nu eenmaal.

Het zou duren tot in de jaren zestig voordat een Jacqueline du Pré het stereotiepe beeld van de mannelijke cellostijl volledig aan gruzelementen wist te gooien met haar rauwe spel. Technische onberispelijkheid werd zonder scrupules ingezet om zichzelf via haar cello aan het publiek uit te leveren. Haar interpretatie van het Celloconcert van Edgar Elgar wordt door cellisten gezien als een zogenaamde ‘Landmark Recording’ , een muzikale prestatie ‘slash’ interpretatie waar je niet omheen kunt en je je geduldig toe moet verhouden om eventueel zelf tot een uitvoering te kunnen komen. Het volume dat zij uit haar instrument weet te trekken weet met gemak dat van de vier Apocalyptica-cellisten – bekend van hun virtuoze Metallica covers – tezamen te evenaren. Onversterkt.

Ik zeg ’tsjello’ overigens. Zoals ‘de’ Italianen. Nee, je hoeft nu niet je Italiaanse taal app aan te klikken voor de uitspraak. Denk aan Marcello Mastrioanni in La Dolce Vita en hoe verlokkend Anita Ekberg hem in de fontein roept met haar onnavolgbare: ‘Mar-tsj(i)èèl-lo!’

The post Iedereen houdt van de cello, maar waarom? appeared first on Emily Kocken.

…van mijn show is het Marathondag. Toevallig. Ik hoef maar een stap buiten te zetten of de heli’s vliegen over mijn hoofd. Onwillekeurig versnel ik mijn pas, aangejaagd door de aanzwellende oorlogsachtige propellergeluiden. O, Amsterdam, paradijs van grootvermaak. Gisteren was ik daar niet mee bezig kijkend naar de mensen waarmee de galerie volstroomde. Vrienden, kennissen, aanhang van de kunstenaar in de aangrenzende ruimte, buurtbewoners. Onbekenden.

(Die moet je altijd in de gaten houden.)

Op de dag na de opening…

…drijven gedachten aan de opening voorbij als wolken aan een verder heldere hemel. Ik zag hoe teleurgesteld de mensen waren toen onze performance voorbij was. Hij was kort, omdat hij intensief is om uit te voeren. Om ons heen een kring aan mensen, bekenden, onbekenden van de kunstenaar in de aangrenzende ruimte. Totaal vreemden. Ja. Er had een criticus tussen kunnen zitten die zich op verantwoord academisch niveau afvraagt hoe een performance van twee vrouwen, die min of meer samen een intens melancholisch cellostuk spelen, zich verhoudt tot een visuele installatie met vertekende historische verwijzingen naar de sixties.

De dag na de opening…

…is altijd een rare, rommelige dag. Moet je van genieten, zeggen ze. Uitslapen. Ik ben in de studio, net als altijd. Iets later begonnen dan anders. Het licht dat door het dakraam naar binnen valt, is veelbelovend. Vandaag ga ik tussen de bedrijven door een flinke pot wandelen. Aan de rand van de stad op loopafstand van het Amsterdamse Bos zullen marathonlopers me niet voor de voeten lopen.

The post De dag na de opening appeared first on Emily Kocken.

Ik sluip op kousenvoeten door de regen naar mijn studio.

Je bent op een werkdag door de week nooit zeker van de activiteiten die zich binnenshuis bij anderen afspelen.

Een kind dat al uren wakker ligt omdat het zo naar school moet van zijn moeder.

De man die zonder regenpak door de regen moet fietsen naar zijn werk van zichzelf omdat zijn vader vroeger ook aan ontberingen leed als arbeider in de fabriek waar ze de beroemde roze oordopjes maakten. Van was. Nog steeds is het eerste wat hij doet, zodra zich heeft omgekleed en achter zijn bureau is aangeschoven, zijn oordopopbergdoosje uit zijn etui nemen en de wassen oordopjes in zijn oren duwen.

Stilte.

The post Stilte appeared first on Emily Kocken.

Was ik jong en onbezonnen dan zou ik deze titel doen: Triangle in a Frenzy after Fucking a Square. Zoiets. Of, ook leuk: Giant Nipple Silhouette.

Hm.

The post Cirkel appeared first on Emily Kocken.

Daar is de man die elke dag precies om acht uur zijn huis verlaat om de hond uit te laten. Nou ja, dat deed hij toen de hond nog leefde, ik heb hem een tijdje niet gezien, en ineens was hij er weer, zonder hond, wel aan de wandel. Hij veegt over zijn wang, misschien een traan, ik hoop voor hem op een regendruppel.

Ik verstap me. De tas aan mijn rechterschouder, is weer veel te vol geladen.

De fysio waarschuwde me vorige week: je moet zuiniger zijn op jezelf. Na de behandeling gaat ze altijd snel de gang op om haar handen te wassen. Ik hoor het water uit het kraantje lopen, een mager straaltje, het bakje dat het water opvangt is vast klein.

The post Water appeared first on Emily Kocken.

Je mag zijn wie je bent tegenwoordig. Als je maar iets presteert waar we allemaal wat aan hebben of wat van vinden. Voetbal is belangrijk voor een enorme hoeveelheid mensen. Niet voor mij, zeg ik eerlijk, na het overwinnen van tegenzin om dit aan jullie te bekennen. In gezelschap zal ik dat niet snel hardop zeggen, sowieso houd ik niet van het open en bloot bekennen van meningitis, vooral over dingen als politiek en religie, of voetbal.

Nu ik de woorden politiek en religie heb opgetypt (ja, ik weet het, dat is meisjeachtig ‘Cissy van Marxveldt’ Hollands, wie niet weet wie dat was, moet het maar even opzoeken, net zoals Janine Abbring dat later deed, en nooit meer niet zal weten wat De kanonnen van Navaronne voor een film was – bedenk ik, hoe origineel, dat voetballers vereren in de buurt komt, wacht, verder gaat, dan het vereren van goden. Voetballers worden godenzonen genoemd.

Of geldt dit alleen voor Ajax? En hoe het dan met de coaches?

The post Tegenzin appeared first on Emily Kocken.

The post The Swan appeared first on Emily Kocken.

Buiten heerst een tropenhitte. Van de voorspelde storm is niets te merken. Aan de hemel drijft een mager wolkje. We fietsen naar het Amsterdamse bos, naar onze plek aan het water, een slootje, een weiland vol vreedzame grazers. Hier heeft de droogte van de afgelopen maanden nauwelijks toegeslagen, dit is ultieme drassigheid. Rietsigaren vergaderen statig, soms buigt een stengel opzij om commentaar te fluisteren. De zon gaat oranje onder aan de westelijke horizon. Een dramatisch schouwspel, roze strepen, gouden lichtflitsen, vogelsilhouetten die donker afsteken tegen de lichte achtergrond. Wat je ziet als je ‘sunset’ googelt. Mijn man zucht ervan.

Fuck, zegt hij. We moeten weg. Over een paar minuten komt de maan op in het zuidoosten. Vanaf waar we nu staan, zal er de eerste uren niets van te zien zijn. Naar de rivier, zeg ik. We fietsen naar de Amstel alsof de duivel ons op de hielen zit. Passeren mannen met telelenzen, zingende studenten. Rijden over de Kalfjeslaan en smijten herinneringen over onze schouder, we kijken op noch om. Honden huilen in de verte.

Aan het water hoor je ‘bloedmaan’ echoën alsof een held moet worden opgetrommeld uit het hiernamaals. Overal zijn mensen. Er hangt een feestelijke stemming. Het is de hitte die ons verbindt, de maan. Het bloed en de verduistering is een extra publiekstrekker. Aan boord van een lawaaiboot is de bravoure opvallend ingetogen. Een jongen roept ‘Hey hey’ op de maat van muzakachtige muziek en werpt kushandjes naar de lucht. Een verliefd stel spettert in het water, speels als dolfijnen. We nestelen ons onder een boom aan de rand van een open veld en keuren ons kwaliteitsuitzicht op het zuidoosten. Een rood lichtje aan de steeds donkerder wordende hemel verraadt dat overdag gebouwd wordt aan torenhoge dromen.

Waar ben je, maan? vraagt iemand. We wachten. De staf blijft in mijn tas. Ook de waxinelichtjes laat ik zitten. Gek hoe goed het voelt om gewoon een stel te zijn dat tussen andere mensen wacht tot de maan – bedekt door wolkenflarden, blozend rood – verschijnt. Hallo, daar ben je, roept een kind. Bloedmaan. Volle maan. Bedekte maan. We wachten uren. De eclipse verloopt in stappen van prille sikkel tot reine rondheid, een manifeste maan, mooi, schoon, zilver, wit, wars van bloederigheid, hel van licht, alsof nooit een draad rooiigheid in zijn atmosferen zweefde. Hier en daar hoor je mensen zingen, onduidelijk waarover. Wie weet wat ze werkelijk denken, voelen, verlangen?

The post Bloedmaan appeared first on Emily Kocken.

The post Stroll the Line appeared first on Emily Kocken.

The post Cello Girls appeared first on Emily Kocken.

In de binnentuin waar ons huis aan grenst, net als vele huizen van goeddeels anonieme buren, echoot het gesprek van een jonge man aan de telefoon. Hij is net wakker, zegt hij. Ja, dat hoor ik. Zijn stem is vriendelijk. Hij geeuwt als een kind. Toch zou ik willen dat de situatie anders was, dat we tientallen jaren terug waren, in een tijd toen we voor het voeren van vroege ochtendgesprekken aan de telefoon gebonden waren, letterlijk gebonden, op een vaste plek gehouden in het huis, door een draad.

Dan had de jonge man zijn ochtendgesprek op gedempte toon gevoerd, bezorgd om zijn lief niet wakker te maken.

The post Wakker appeared first on Emily Kocken.

Handig stuk gereedschap:
de mens die werkt voor weinig,
de mens die alles gelooft
wat een tiran zegt,
onder het mom van liefde.

Ze noemen hem vader,
en twijfelen er niet aan,
dat hij het beste met ze
voorheeft.

Kijk je naar de gezichten
van de vrienden van de vorst,
massaal toegestroomd,
maar mondjesmaat televisionair,
omdat wij niet in hem geloven,
dan zie je een wanhopig hopen
op een beter land

dat zich kan meten met de groten.

#bloguette #bonjour #erdogan

The post De vinger van de vorst appeared first on Emily Kocken.

Bramenstruiken bloeien aarzelend, juni heeft de wende van de zomerzon er alweer opzitten, en over een maand of twee zullen de planten vrucht gaan dragen, en hongerige groepen beoefenaars van de vrije pluk naar zich toe trekken, een kingsize krat voor op de fiets, joekels van plastic tassen aan het stuur. Ze zullen eten terwijl ze plukken en elkaar aanmanen om minder te eten terwijl ze plukken omdat door het eten te veel van de pluk verloren gaat. Goedmoedig gezang zal klinken uit hun dronken monden, de lippen besmeurd met paars sap.

Boven het pad laat een boom een kers vallen. Hij landt op zijn zij, de steel geknakt.

Ik vraag me af of de innige relatie tussen kers en boom door het loslaten van de kers verstoord wordt of wezenlijk versterkt? Ergens is het goed misgegaan tussen de twee; wanneer ik me voorover buig om de kers beter te bekijken, ontdek ik een lelijke buts in zijn huid, een donkere vlek verraadt het begin van verrotting.

Overal sporen.

Een vlinder met feloranje vlekken op de vleugels fladdert door de lucht. Hij maakt bochtjes, duikelt onbeholpen. Hij ontwijkt behendig een blad dat uit de boom valt en hem op een haar na mist.

The post Overal sporen appeared first on Emily Kocken.

Wende in Wéris.

Hoe je een stenen wezen van dat gewicht in de kofferbak van de Renault Clio tilt, mag Joost weten.

We zijn op vakantie omdat we het leuk vinden om de voor ons belangrijke momenten op plaatsen te vieren die dit gevoel op passende wijze omlijsten. We voelen ons verbonden met de energie die sinds eeuwen door de bezielde natuur aan ons mensen wordt doorgegeven. Morgen is de langste dag van het jaar. We vieren de zomerzonnewende dit keer in het Belgische Wéris, een dorpje in Wallonië waar de tijd stil lijkt te zijn gestaan.

Het paleis van de doden, een boek over hunebedden, dolmen, menhirs en andere megalithische fenomenen, dat ik jaren geleden aan mijn man heb gegeven, dragen we beurtelings onder de arm zoals reli-types hun bijbel. Soms vinden we de specifieke steenformatie niet. Dan staan de coördinaten in het boek van Clérinx juist aangegeven, maar wordt hij op het plattegrondje, door ons in het plaatselijk museum bemachtigd, La Maison des Mégaliths, visueel verzwegen.

Wende in Wéris.

We bepotelen het gelamineerde kaartje met onze bezwete handen.

Vandaag in de toenemende hitte treffen we een lastig te vinden geval, een kleintje, appt mijn man lief, de menhir van Heyd, hij is vast vooruitgelopen. Ik ben onder een brede wilg blijven staan wiens bemoste takken mij moederlijk kronkelend verkoeling bieden. Ik maak me zorgen over onze auto die ik in een provisorische parking in een haarspeldbocht aan de rand van een steengroeve heb achtergelaten. Je moest volgens Clérinx een smalle landweg op, de auto op een veilige plek parkeren, en dan een stukje lopen.

The post Wende in Wéris appeared first on Emily Kocken.

Eeuwige slaap, zou het bestaan? Ik staar naar de opgerolde blaadjes van een fijne groep groene varens rondom een grafsteen. Begraafplaats Huis te Vraag is een oase. Ergens in Amsterdam Zuid ligt de geheimzinnige plek verscholen achter een hoog hek. Een sloot omringt deze monumentale ode aan de natuur. Je moet het kennen om er te kunnen komen. Via via.

Bij deze.

Ik ben een ouwe mazzelaar. Wanneer ik mijn atelier uitloop, en de straat oversteek, ben ik er al. Dertig stappen slechts. Witte vlag schreef ik er goeddeels tussen de graven. Huis te Vraag is zo’n plek waar de uitdrukking ‘ergens aan verknocht raken’ voor uitgevonden lijkt te zijn.

De beheerders zijn oud aan het worden. Soms hangt er een cryptisch briefje op de toegangspoort. Dan is de tuin voor bezoekers gesloten. Meestal houdt ‘poortwachter’ Willemijn, zoals de vrouw zich noemt, zich keurig aan de openingstijden. Haar man Leon is of liever gezegd was kunstenaar, zijn visie op de innige relatie tussen kunst, natuur en de dood vormde de tuin. Het is een pareltje, een paradijs. Huis te Vraag is een van mijn lievelingsplekken op aarde.

We dronken thee in de tuin en keken uit over de graven.

Het was dan ook niet meer dan logisch om daar cello te spelen, buiten, aan de rand van de tuin, op een bankje dat uitkijkt over een weiland. Een mooie manier om de eerste dag van de online crowdfundingcampagne van Cello Girls in te wijden. Jacco, de geluidsman, nam alles live op. Ik had twee vriendinnen bij me als getuige. Bezoekers dwaalden tussen de graven, luisterden, verdwenen weer. Een man stond een tijdje achter me, zonder te spreken. Ik speelde zonder onderbreken rond het tijdstip van de nieuwe maan, een goed ijkpunt wanneer je aan iets nieuws wilt beginnen.

Nu het spelen was het tijd voor de high tea. Ik had slagroomsoesjes meegenomen. Het was een warme dag. Willemijn was een tijd in de keuken bezig, het geluid van vallend bestek, een kopje werd op een schoteltje gezet. Nog een.

Nog eentje. Geluid van water dat geschonken werd. Ik spitste mijn oren. O ja, een thermoskan.

Ik had eerst moeten vertellen dat Huis te Vraag een heus huis is, waar Willemijn en Leon, al decennia wonen, direct aan de tuin. Het Huis is een historisch pand dat lichtelijk verzakt en bemost getuigt van schoonheid en de betere tijden die wellicht nog komen gaan.

Er kwamen dieren uit de struiken. Willemijn verscheen met dienblad aan de trap. Geruisloos was ze aan komen lopen, de onhoorbare soundtrack van haar bewegingen strookte niet met het volume van haar fysieke verschijning. We dronken thee in de tuin en keken uit over de graven.

Je hebt mooi gespeeld, zei ze. Je concentratie, chapeau. Ondanks de overvliegende herriemakers. Tijdens Brahms hoorde ik zowaar een helikopter. Hij ging steeds lager vliegen. Crime scene Zuid, het moet niet veel gekker worden.

Wil je meer weten over mijn nieuwste project, Cello Girls? https://www.voordekunst.nl/projecten/7286-debuutalbum-cello-girls-1

The post We dronken thee in de tuin… appeared first on Emily Kocken.

Klinkt als een cadeau uit onverwachte hoek. Ik ben moe. Er is de laatste tijd veel gebeurd in mijn leven en de studio weerspiegelt dat. Ik wil niet zeggen dat het hier chaotisch is, au contraire, maar goed opgeruimd is anders. Ergens in oktober heb ik een solotentoonstelling en daar heb ik inmiddels al absurd veel schetsen voor gemaakt op grootformaat papier, objecten zijn verzameld en weten meteen stof te vergaren; en sinds mijn vader overleden is, eind vorig jaar, staan zijn spullen wiebelend opgetast op de entresol in mijn studio.

In huis paste het niet. Ook daar ligt het o-woord (‘We moeten nodig gaan opruimen!’) steeds in de mond zowel van mij als van mijn man bestorven.

Wie zei ook alweer dat een ruimte weerspiegelt hoe het geestelijk met de mens gesteld is? En waarom geeft opruimen zoveel voldoening? Ik ben verslaafd aan het vegen van de vloer. Van het geluid alleen al word ik rustig, gelukkig. Dat is een typische trek die mensen in de wiccawereld met elkaar gemeen hebben, maar de doorsnee ritueeladept doet dit evenzeer. De liefde voor de bezem. Binnenkort ga ik aan mijn nieuwe bezem beginnen, een kleintje, ik heb wilgentakjes verzameld, omwonden met ruw sisaltouw. De bosjes wachten braaf op hun beurt om gebruikt te worden. Nog even.

Opruimen en vegen, schoonmaken en stof verzamelen.

Ik kijk me om heen, de studio is nog stil, het zonlicht is op dit tijdstip (09:26) nog nauwelijks binnen. Het wordt weer een warme dag.

The post Opruimen appeared first on Emily Kocken.

Ach.

Gisteravond heb ik tot laat in de roman De weergekeerde bloem van Wessel te Gussinklo zitten lezen. In de woonkamer hing een wolkje, klein, wit, ik had er geen ruimte voor. To be honest. Klaar nu, zei ik op een gegeven moment. Het ding loste langzaam op, een kaars ontbrandde.

Overdag waren we naar Texel geweest, met zijn vieren, mijn man, ik, mijn broer, zijn vriendin. De as van mijn ouders uitstrooien. Yep. Dat zeg ik hier zo even, al had je bij de titel Schuim en as het een en ander aan zwaarwichtigheid kunnen voelen aankomen. We liepen alle vier met mobiele telefoontjes te zwaaien, het oog van de camera naar de zee gericht, in gedachten overwegend of we dit later online met de rest van de wereld zouden delen.

Elkaar kunnen horen denken.

Schuim en as. Mijn moeder overleed ruim drie jaar geleden, mijn vader eind vorig jaar. Hun as verenigen in de golven leek ons een prachtidee. Nu het achter de rug is, kan ik het iedereen inderdaad aanraden. Wanneer je ook van het cremeren bent.

As.

Hoe gaat dat gedicht, vraag je me? Hm, zou je zelf toch moeten weten. (O, ben ik nu gemeen?) Betweten en redetwisten geeft geen pas op een dag waar op je as van je ouders uitstrooit. Weten uit welke hoek de wind waait, is cruciaal omdat je anders onder zit. Waaronder? Are you kidding me?

Jij met je vragen.

Stof.

Het was ‘Siblingsday’. Toevallig.

We waren ze niets verplicht. Mijn ouders: twee moeilijke mensen die twee kinderen hadden geadopteerd waar ze zich vanaf dag een geen raad mee wisten. Zelfredzaamheid is my middle name, zei mijn broer toen we terug naar huis reden in de auto die ooit van mijn vader was. Mijn broer reed opvallend hard. Dat had ik niet verwacht. Mijn vader was altijd degene op de weg waar men omheen moest, zo’n type dat de boel ophield en daar geen moeite mee had.

The post As appeared first on Emily Kocken.

Ik ben gek op de klank van ‘code’. Wat het oproept. De getalletjes flitsen lucide aan je geestesoog voorbij. Achter de te kraken code ontrolt zich vermoedelijk een lange tunnel, je knippert en voilà, tunnel transformeert, spiralend spuugt het imaginaire ding iets uit; een labyrint, je knippert nog maar eens en veegt met vuile vingers de tranen uit je ogen en daar ontstaan uit traanvocht en viezigheid een serie glazen stolpen waaronder piepkleine briefjes met nauwelijks nog leesbare geheimen, een film start, jeugdherinneringen, niet alleen die van jou, maar ook van een heleboel anderen… allemaal verbeelding natuurlijk. Chaotische beginnetjes van zo mogelijk nog rommeliger eindes…

‘Fijn dat u deelgenoot wilde zijn van de tweede Point of No Return.’

De avonden zijn net achter de rug en het stof van de ervaring begint wat neer te dalen.

‘In ieder leven is er sprake van een scharniermoment waarna je eindelijk die grote beslissing kunt nemen,’ zeg ik in de leeszaal waar schimmen uit het verleden verliefd naar de gouden engelen op het plafond kijken. Voeten schuifelen stiekem onder stoelen. Een verzorgde dameshand slaat beheerst een bladzijde om.

Ooit was dit een leeszaal in een bibliotheek. Het is nog steeds een leeszaal, boeken mogen geruild worden. Elke dag zitten hier mensen, studenten, buurtbewoners. Het is een ongelooflijk stijlvolle plek, een oase in de binnenstad.
Een aantal malen werd het voortbestaan van Huis de Pinto bedreigd. Het zou met de grond gelijk gemaakt worden. Het idee. Een Rembrandteske figuur kan voor je gevoel elk moment naar binnen komen. Zo sterk is de oude energie bewaard gebleven. Er zijn archieffoto’s waarop je het gebouwtje fier maar ook een tikkeltje angstig tussen het barre stadsland ziet staan. Het is behouden, dat weten wij nu, maar toen was het besef er eentje dat nog nauwelijks aan de onomkeerbaarheidswet was ontsnapt.

http://www.huisdepinto.nl/agenda/point-of-no-return-1

https://nl.wikipedia.org/wiki/Huis_De_Pinto

The post Point of No Return appeared first on Emily Kocken.

‘Ho,’ riep ze. Het hielp. De lopende band kwam tot stilstand.

‘Aloha. Gaan we gezond doen vandaag?’ vroeg het meisje achter de kassa. Weer riep ze iets naar het bloemenmeisje. Dat het tijd werd voor de zomer. Zoiets. De handen van het bloemenmeisje bewogen rondom rozenstelen, een raar, raspend geluid nam toe in volume. O. De stelen werden machinaal van doorns ontdaan. Efficient.
‘Ho!’ zei het fruitmeisje weer, ‘wat een teringherrie. Beetje vroeg, hoor! Ellendige zomertijd. Ik moest een uur uit mijn nest kruipen om hier te openen.’
‘Dat is gelukt,’ zei het kassameisje, ‘nu de rest nog.’

Het fruitmeisje zuchtte, pakte de sinaasappel van de band en bracht hem langzaam naar haar neus. Ze rook er even aan met gesloten ogen.

‘Rust in de tent,’ zei het kassameisje zacht.
‘Kassa gesloten,’ zei het fruitmeisje ferm.

‘Kom, we gaan naar buiten, zomertijd!’ zei het bloemenmeisje en draaide de ontdoornde rozen in luider dan luid ritselend cellofaan.

The post Zomertijd appeared first on Emily Kocken.

The post Contract derde roman appeared first on Emily Kocken.

The post Cello Girls appeared first on Emily Kocken.

Hij hing aan een hanger in het halletje op onze bovenste verdieping uit te blazen. Af en toe hoorde je hem sputteren: hij had meer aandacht verwacht van de fotografen. Ik had hem verteld over de lange wachtrij naar de entree over de rode loper. Eenmaal binnen, zei ik, stonden ze al klaar. Maar niet voor hem, helaas. De jurk mompelde verslagen dat hij moeite had om te accepteren dat het voorbij was. Het boekenbal. Ja, zei ik. Over een jaar mag je weer, wie weet, maar de kans is groot dat ik een andere jurk zal aantrekken. De jurk deed alsof hij dat niet hoorde, en barstte uit in nerveus gegiechel. Alsof hij zich ineens iets leuks herinnerde. Kortom, hij was overduidelijk zijn eerste boekenbal ervaring aan het verwerken.

Ik kreeg er genoeg van. De jurk was prachtig, daar niet van, in zijn thematisch-verantwoorde, zwart-witte, zijden glorie, het prachtige, ietwat esoterische bloemmotief, en, ook niet onbelangrijk, hij was met liefde ontworpen door Notes du Nord. Geen couture, maar ook geen onzin-label. Alleen was het de bedoeling dat hij in stilte zou uitwasemen. Ik had het raampje niet voor niets geopend. Frisse lucht.

Telkens wanneer ik hem wilde opbergen, en ik mijn handen uitstrekte om hem bij zijn zijden velletje vast te grijpen, fladderde hij schrikachtig op, een mouw trilde.

Ik liet het even gaan. Maar de jurk werd steeds luidruchtiger. Ik hoorde hem hardop denken, grappige dingen, daar niet van: zo verzon hij ter plekke een ander voorprogramma dan het wonderlijke soepje dat we in het echt voorgeschoteld kregen, de jurk ging los, hij fantaseerde over een massa schrijvende vrouwen, allemaal gekleed in precies dezelfde zwart-wit gebloemde jurken als hij, een fantasie waar ik niet vrolijk van werd. Daar moet je toch niet aan denken! Iemand in jouw jurk!

De jurk werd steeds brutaler en stelde nieuwe regels op. Hij liet alleen ‘echte schrijvers’ toe. Zelfs dichters. Je hoefde geen prijs gewonnen te hebben. Als je maar goed was. (Daar ben ik later wel met hem flink over in discussie gegaan. Zo subjectief!) Hij ging een stap verder en zette de BN’ers achter de bar, hij liet ze werken in de garderobe, waar ze onderdanig de jassen van de schrijvers en dichters mochten aannemen, en na afloop moesten ze de schrijvers met de taxi naar huis brengen. Nuchter! Ja, echt, ja, dat soort anarchistische grappen haalde hij uit.

In gedachten natuurlijk.

Ik ga je opbergen, zei ik streng.

Maar hij hing zo mooi en begon weer onrustig te bewegen. Dromend van het volgende boekenbal. Ik laat hem nog even hangen.

The post Boekenbal appeared first on Emily Kocken.

Ooit gaf ik les op een middelbare school en de bandleden, een meisje en drie jongens, zochten een leuke naam. Ze waren na de repetitie blijven plakken, ik had eigenlijk geen tijd voor ze maar ja, het succes van een beetje band hangt af van netwerken en een goede naam. Dat had ik ze zelf geleerd.

Ik meen me te herinneren dat het die dag sneeuwde, op het schoolplein hoorde je het knerpen van de laarzen en iedereen bekogelde elkaar met sneeuwballen.
Een gekke naam, zeiden de bandleden, eentje die je niet snel vergeet. Doe Maar, zei het enige meisje in de band. Iedereen lachte.

Knerpen.

Buiten hoorde je vrolijk gejoel. Ik zei dat het jammer was dat het plein niet meer ongerept was, hoezeer ik snapte dat je van sneeuw baldadig werd. Ik snap wat je bedoelt, zeiden de jongens schuldbewust. Ik zei dat het geluid van schoenzolen op droge sneeuw zo lekker klinkt, vooral als het stil is en je alleen dat geluid hoort, en dat je in het Nederlands een woord hebt waar ik zo snel geen adequate vertaling voor zou weten die evengoed klinkt: knerpen.

Klinkt als de naam Kniertje, zei het meisje. Op Hoop van Zegen! Knuppel! Met je knoert van een… Jaja, zo kan hij wel weer, zei ik.

We noemen de band Knurft, zeiden de jongens en renden blij het klaslokaal uit. Het meisje kwam twee tellen later terug. Mijn drumstokken, zei ze. Knoop in je oren, Kniertje, zei ik.

Ik leunde tegen het grote raam van mijn lokaal op de derde verdieping van het schoolgebouw, een oud klooster in de Amsterdamse binnenstad, en ik zag hoe het groepje over het plein rende, gitaarkoffers dansend op hun rug. De sneeuw was aan ballen verraapt, sleepsporen liepen van de ene kant van het plein naar de andere, iemand had een sneeuwengel gemaakt. Feestelijk, zeker, de band had een leuke naam, Knurft, maar knerpen kon niet meer. Daar heb je stilte voor nodig, en droge, ik zou bijna zeggen, maagdelijke sneeuw.

Afbeelding credits zie: https://veiling.catawiki.nl/kavels/774129-the-beatles-affiche-snowball-fight-1964

The post Knerpen appeared first on Emily Kocken.

Soms zijn het hilarische suggesties, zeker als je volgens google altijd gesloten bent. Zelf wil ik wel bereikbaar zijn op werkdagen van 11 tot 2 pm maar het gaat me te ver om mijn openingstijden aan te geven. Maandagochtend wil ik liever niet gestoord worden. Niemand toch?

Wanneer ik mijn mobiele telefoon open, heeft een stroom aan serieuze figuren al om zeven uur een eerste tweet de wereld ingestuurd. Gompie. Toen sliep ik nog. Is dat werk? Is je bedrijfje al open?

Het is moeilijk om niet toe te geven aan de druk van de ongeschreven regels die kleven aan het hebben van een beroep dat je constant lijkt te moeten promoten en de voordelen en gemak van een, tja, noem het een, online office, met onbeperkte openingstijden. Stel je voor: 24/7.

Ik las vanochtend een nieuwsberichtje over de harde rukwinden die de slopestyle snowboardkampioene uit Ons Land van een serieuze prestatie afhield. Dit nieuws stond gloedvol bovenaan.

Ik hanteer mijn eigen openingstijden, ik heb geen kantoor, maar een studio, en ik schrijf. Een schrijver stuurde voor acht uur een ongelofelijk grappig bericht over de snowboardster de wereld in. Ik moest er enorm om lachen, maar ik ben het alweer vergeten.

The post Openingstijden appeared first on Emily Kocken.

Voor mooie plaatjes kun je zelf het beste even googlen op de woorden ‘zonsopgang’ en ‘roze’.

The post Jong zonlicht appeared first on Emily Kocken.

Haar stem is steevast hees van het roken: ‘Hallo Em, daar ben ik weer, nou, wat is dit nu, ik las in de overlijdensberichten van de Volkskrant dat je vader is overleden, wat vreselijk verdrietig allemaal toch weer, maar ik zag je dat De kuur tot de beste boeken van het jaar hoort volgens de redactie. O, wat ben ik trots op je. Ben je al met je derde bezig? Je gaat wel door, hè? Mis je je vadertje? Dapper ding. Waar blijven de literaire prijzen?’

Ze lacht, verslikt zich, hoestend vraagt ze of ik terug wil bellen. Opnieuw beluister ik het bericht. Ik glimlach naar haar woorden en knik een beetje. Ze zegt dingen over de dood, hoor ik nu. Hoe kan ik dat net gemist hebben? Is iemand van haar kennissen overleden? Haar familie is uitgestorven, op één broer na. Ze herhaalt dingen. Een mantra die uit twee delen bestaat, beide empathisch en liefdevol: ‘Ik ben verdrietig voor je. Ik ben trots op je.’

Pas na een derde keer terugluisteren, hoor ik haar over haar broer vertellen. Hij heeft een nieuwe vriendin die ook van hem lijkt te houden.

‘Kom er eens om, ‘ zegt ze. Liefde is ingewikkeld. Hield jij van je vader? Het was geen makkelijke man, hé?’

Eindelijk bel ik terug en we praten. Soms is het stil en dan ademen we samen.

‘Je vadertje,’ vraagt ze, ‘had hij het benauwd?’ Jawel, zeg ik aarzelend. En? Ben jij al gestopt met roken? Haar lach overstemt haar hoestbui. Nou, neu, zeg ik, ’s avonds een beetje.

We hoesten samen, zodra de een begint stopt de ander.

The post Bericht appeared first on Emily Kocken.

We gingen. Natuurlijk. Hij kwam me ophalen bij mijn atelier, mijn werkplek, mijn toevluchtsoord, mijn tweede waterhoofd. Als het even kan, ben ik daar, iedere ochtend weer. Vanaf ons huis is het een klein stukje lopen. Een luttele duizend stappen langs de kunstmatige oevers van de Westlandsgracht. Voorbij de witte ganzen die tien-gans-sterk solidair op het zwarte water dobberen. Vaak drijven ze loodrecht achter elkaar op één lijn.

De eerste dag, ach…

Hij was de ganzen gepasseerd, vertelde mijn man buiten adem toen ik naar buiten kwam en mijn arm meteen gezellig in de zijne haakte, en eentje was uit het water gekomen. Het was vreemd en een lichte paniek dreigde zich meester van hem te maken. Meen je dat nou, vroeg ik. Ben jij bang van een onnozel gansje? Dat had je me eerder mogen vertellen. Nou, zei hij snel, jij bent toch een keer als kind door een gans opgejaagd? Hij wilde je bijten, vertelde je me toen we elkaar net hadden leren kennen, maar je was hem te snel af.

Net als jij, bedoel je.

Ja, net als ik.

The post Eerste ding op de eerste dag appeared first on Emily Kocken.

Laatste gastblog door Guus de Bakker over de personages. De voormalige docent Nederlands schreef eerder prachtige stukjes over zijn leeservaringen met mijn roman De kuur.

‘Personages leer je onder andere kennen door hun reacties op elkaar, dat geldt ook in verhalen. Waarom interrumpeert Yves’ tweede zoon Jean zijn zus Billy zo graag; voelt hij zich sparring-partner, haar checkpoint? Qua intelligentie zijn de twee stellig aan elkaar gewaagd, misschien juist daarom. Krullenbol Jean, aantrekkelijk en van vele markten thuis, zou een ideale tv-presentator zijn, ware hij geen reïntegratieambtenaar, hij is vooral deskundig in het neutraliseren van ongenoegen op de werkvloer. In maatschappelijk opzicht geldt hij als de meest geslaagde van de kinderen Altman.
Yves haalt een herinnering op: met Jean, die ‘op voorhand moeite met “Davos” had, sprak hij over het Toverbergproject en zijn voorkeur: niet twee maar drie weken in de Alpen. Uit Jeans reactie blijkt dat hij de ruim 900 bladzijden Toverberg paraat heeft:
“Na drie weken wordt Hans Castorp ziek.”
“Verwachtte ik een bedrijfsmatig argument, kom je met een berg aan bezwaren…”
“Doe maar luchtig, vader.”
“Drie weken is perfect.”
“Wij kunnen niet eens langer blijven.”
“Kunnen, willen, leven, sterven. Wat wil je zeggen, mijn kind?”
Daarop citeert Jean een beruchte passage uit het Boek der Boeken.
“Drie weken zijn voor ons hierboven praktisch niets.”

In het dialoogje Yves-Jean weet de lezer onmiddellijk wie aan het woord is. In het derde zinnetje wordt “vader” aangesproken, in het zesde “mijn kind.” Dat is echter niet altijd zo in De kuur. Citaten worden zo min mogelijk begeleid door werkwoorden als “zeggen”, “beamen”, “menen”, “opmerken,” enzovoorts in combinatie met de naam van de spreker.

Yves stoort zich aan het te laat komen van zijn kinderen, maar zal er niet teveel van zeggen, hij wil het luchtig houden: “Als jullie telkens te laat komen, dan belooft dit weinig goeds voor straks. (hij bedoelt hier: als we met z’n allen naar Davos gaan.) Misschien moet ik jullie vooruitsturen, zodat jullie…”
“… de kans krijgen om vroeg te zijn…”
“… zo vroeg…”
“… dat we in een zee van tijd terechtkomen…”
“… een bergmeer…”
“… ijskoud gletsjermeer…” (…)
Dit gaat zo nog zeven zinnetjes door, in totaal twaalf, waarvan er één uitsluitend door Billy uitgesproken kan zijn en een tweede mijns inziens terug te voeren valt tot Kick. Ik heb me afgevraagd: missen we hier constructies als ‘beaamde Jean,’ ‘vroeg Brie,’ ‘meende Kick,’? Ik denk het niet. Het zou eerder afbreuk doen aan de levendigheid van het gesprek aan de Altmantafel en onnodig vertragend werken als telkens geschreven was van welk personage een citaat afkomstig is.
Al eerder schreef ik erover: Yves en de kinderen zijn dol op het spelen met taal.
De Altmannen gaan niet bepaald lammerzoet met elkaar om, integendeel: in een tafelgesprek worden nogal wat geestelijke opdonders en stompen uitgedeeld. Minette, de vrouw van Brie, vraagt: ‘Wie heeft de ellendige stuifbloemen op tafel gezet?’
De reactie luidt: ‘Ik. Genitalen. Pardon. Fokking gentianen, zul je bedoelen.’ Billy opent: ‘Ik. Genitalen.’
Maar wie zegt vervolgens ‘Pardon’? Billy? Minette?
En welk personage sluit dit stukje af met: ‘Fokking gentianen, zul je bedoelen.’
Storend is het overigens niet, integendeel, het past bij de stijl van deze gesprekken. Dimitri Verhulst zou het vuurwerk-Nederlands noemen: het spat, het spettert, het sprankelt, zeker!

Terug naar de personages: Yves’ schoondochter Minette Altman-de Beauvoir is zwanger en daardoor wat lichtgeraakt. Qua timing vindt zij daarom de reis naar Davos onhandig. Yves is overigens zeer op haar gesteld: ‘Het is voor ons een eer dat je meegaat. Je wordt een goede moeder, Minette.’ Omgekeerd vindt Minette haar schoonvader prettig gestoord.

Billy is al diverse malen in mijn blogs ter sprake gekomen. Haar wordt een cassandracomplex aangewreven: vinden haar uitspraken soms bij niemand gehoor? Tegen haar vriendje merkt ze bescheiden op: ‘Ik ben geen professioneel trendwatcher.’
En – iets anders – waarom zou Billy eigenlijk moeten studeren? Als illegale student betrapt ze een hoogleraar Duits tijdens een hoorcollege over het interbellum op een kapitale blunder. Niet zo verbazingwekkend als je opgroeit in een milieu waar Thomas Mann je met de paplepel is ingegeven.

De jongste Altman-telg Kick is eerder ter sprake gekomen in gastblog 2. Voor ik hem kort onder de loep neem, wil ik aandacht vragen voor een persoonlijke lezerseigenaardigheid: in een ‘wereld in woorden’ kom ik niet zelden een schrijver of schrijfster tegen: een personage met een specifieke wijze van observeren en onder woorden brengen van wat gadegeslagen wordt, je herkent hem of haar niet alleen aan woordkeus, ironie, beelden, stijl, maar niet zelden blijkt hij of zij ook een verborgen dubbelganger van de auteur. Om twee voorbeelden hiervan bij Couperus te noemen: in Eline Vere fungeert Paul van Raat als zodanig: dit charmante personage regisseert tableaux-vivants; in Van Oude Menschen is het Lot, die novellen schrijft. Zo’n schrijver in De kuur lijkt me Kick, ‘de meest belezen zoon van de gehele Amsteloever.’ ‘Op een dag vertelde hij een anekdote over een kindermeisje aan wie hij slechte herinneringen had, en dat deed hij zo leuk dat iedereen erom bleef vragen.’ Kick kan ook prachtig voorlezen.
Dat complexe Kick tenslotte in een crisis terechtkomt, zou hiermee te maken kunnen hebben, maar het is niet correct teveel te verklappen.

In het hoofdstuk ‘Schatzalp’ ligt het vertelperspectief bij de berg, wat doet denken aan de functie van het raam in het huis op de Muzenbrug. Curieus in De kuur is dat aan meer dingen een persoonlijkheid wordt toegekend; als ik me niet vergis is Sartre daar in Walging mee begonnen: ‘Zoëven, toen ik mijn kamer binnentrad, bleef ik plotseling steken omdat ik in mijn hand een koud voorwerp voelde, dat op een soort persoonlijke wijze mijn aandacht vasthield (vert.: H.P. v.d. Aardweg).’
De berg ziet de kinderen Altman bij het hotel arriveren. ‘Drie mannen, een vrouw, een meisje. De vrouw was zwanger. Ze keek verdrietig. Het meisje boos. De jongste van de mannen, een jongen nog in zijn hele doen en laten, spookte rond in de eerste nacht. Een somnambule.’
Zo herinnert de berg zich de man die een boek schreef over het leven en de dood. ‘Hij wandelde, stond vaak stil, midden op de weg, later naar hem vernoemd, met zijn hoed en zijn stok, een intelligente, trotse man. ’s Nachts was hij een gedwee mensenkind dat liefjes staarde naar de maan. Hij sliep met de gordijnen open.’

Tenslotte iets over de ruimte, het decor. Er staan pijltjes in de kantlijn van mijn Kuur-exemplaar bij de korte weergave van een artikeltje in Quote: ‘Derde moeder gezocht voor het huishouden van een rijke Jan Steen’. Over Yves dus. Bij dit stuk prijkte een foto van het beeld Kind met paard van Hildo Krop. Het beeld torent op een pijler boven de brug die het Muzenplein met de Churchillaan verbindt, dus vlak bij het huis van de Altmannen: een meisje, symbool van de onschuld, bedwingt een paard, dat het geweld uitbeeldt. Conservator van het Stedelijk Museum Louis Gans heeft in 1972 dit beeld voor Openbaar Kunstbezit besproken. Als vijfjarige is Louis van dit beeld diep onder de indruk geraakt: ‘Hij had het gevoel dat de circustoer op die smalle en hoge pijler slecht voor het meisje zou aflopen. Paard en kind moesten wel voorover op het trottoir vallen of, nog erger, achterover terechtkomen in de diepte van het water onder de brug. Louis Gans verklaart zijn paniekgevoel als volgt: de gedragingen van paard en meisje zijn niet in overeenstemming met de plaats waar zij zich bevinden. “De groep die op de grond in evenwicht zou zijn, lijkt op zo ’n hoogte aan het wankelen te gaan.’
Een vergelijking ligt voor de hand: het toch al delicate evenwicht van de Altmanfamilie ‘in de laagte’ wordt hoog in de Zwitserse Alpen aan het wankelen gebracht, en hoe! En dat kind, dat meisje van Hildo Krop dat het geweld bedwingen moet, Billy misschien?

Guus de Bakker’

The post Personages appeared first on Emily Kocken.

…en het nog krijgen ook. Iemand.

De grappen waren op de sociale media niet van de lucht toen The Sound of Music voor de zoveelste keer op eerste kerstdag op televisie was. Ja, ook ik keek, weliswaar met boek op schoot, maar toch. Kent deze notoire ‘non-bekeert-zich-tot-huismoeder’musicalverfilming vele sing-a-longs, de gisteravond uitgezonden Love Actually doet dit bij mijn weten niet, terwijl de film van meezingers aan elkaar hangt. Poppy Brits, met de klassieke Mariah Careykraker tegen het einde, die de tot dan toe tentoongespreide tongue-in-cheekness vereert, zou je haast zeggen, zoals Hugh Grants politicus die achter de coulissen van een basisschoolkerstspel tongt met zijn ex-cateringmedewerkster. I am actually yours, sir, bekende ze op een kerstkaart waarop Hugh in een limo sprong etc.

Wie de film voor het eerst ziet, is oprecht geroerd, wed ik. Iedereen leert een levensles, onwaarschijnlijke types ‘krijgen’ elkaar, men ziet af van de voor de gang liggend partner, met als klapstuk de weduwnaar. Hij wenst zich de meest onwaarschijnlijke mogelijkheid van alle mogelijkheden, althans, zo wordt het in de film opgediend: de perfectie in vrouwenvorm, Claudia Schiffer.

Het uitspreken van haar naam heeft iets magisch. Dat zie je aan hem.

Magie.

Nu vraag ik me af of haar naam net zoveel impact heeft anno 2017 als in het jaar waarin de film verscheen, 2003. Ik twijfel daardoor ook aan de actualiteit van de film. Aan zijn status van filmklassieker, zoals we die jaar in jaar uit bewezen zien in The Sound of Music. Ik stel vragen bij de zuiverheid van dat klassenverschil dat jolig wordt aangestipt, bij de kwaliteit van het emancipatoire keurmerk. Ik wil niemands kijkplezier achteraf verpesten. Bovendien drift de film op maatschappelijke ironie.

Terug naar Claudia Schiffer: de geliefde van de destijds wereldberoemde showtovenaar David Copperfield, en net als de magie rond de castingskeuze voor Hugh Grant, droeg zij naast haar topmodelzijn dit aspect van tovenaarsleerling luchtigjes onder haar arm het plot binnen. De magie van zich een perfecte partner wensen (fotomodel Schiffer), en deze in de gang na afloop van de bijna ontknoping van de film (na zelf te hebben verwezen naar de wet van de goede afloop in romantische films, ja… tot aan het einde kan er van alles gebeuren), tegen het lijf lopen in het ‘echie’, het ontroert me toch weer tijdens het kijken. Omdat het aan de kern van gezond magisch denken raakt.

Misschien ook omdat ik geloof dat het kan, tot op zeker hoogte, of laat ik het anders zeggen, dat magie bestaat, dat het helpt om je iets heel diep en innig wensen, al je zuivere aandacht erop richten, het, hem of haar, helder voor je zien.

De juiste woorden zeggen.

http://www.imdb.com/title/tt0314331/

The post Magie appeared first on Emily Kocken.

Hoe mijn woensdag begon? De dag van gisteren lijkt een volledige week terug in de tijd te hebben plaatsgevonden.

Ochtendmoe nestelde ik me op mijn bureaustoeltje, een retro exemplaar. Ik was in de studio, schor en stemloos. Zonder veel verwachtingen was ik op mijn warme gevoerde winterlaarsjes de woensdag ingeslopen, moedig van plan om een paar uur aan een kunstproject te werken. Rond de middag langs mijn oude vadertje in het tehuis om de hoek was verder het meest concrete voornemen van de dag. Hij was dement, benauwd. En de laatste paar weken at hij weinig meer.

Hoe snel zou het gaan? Was ik de vorige keer door het overlijden van mijn moeder totaal verrast, dit keer zou ik het anders aanpakken. Dus was ik al met een uitvaartondernemer in gesprek. ‘Het zou snel kunnen gaan’ zei de arts, ‘maar eigenlijk is het moeilijk te zeggen.’ Is de eerste zin vaag, de laatste is misleidend; gehinderd door de beste bedoelingen (en uit angst om op verkeerde prognoses vastgepind te worden) blijft een arts vaak verre van specifiek. Je moet doorvragen en dan nog blijft onduidelijk wat er wordt bedoeld. Daardoor verraste het telefoontje, dat ik gisteren op woensdag 6 december iets na tienen kreeg, me toch. Onverwacht.

De arts. Mijn vader was overleden. De verzorgers wilden hem een morfinepleister toedienen, voor het eerst, en die extra behandeling werd hem al te veel.

Zo broos.

De dood.

The post Broos en onverwacht appeared first on Emily Kocken.

Vergeetpiet, huispiet, zeurpiet. Luisterpiet. Pietje Paniek. Op het Sinterklaasjournaal spelen ze hun rol met verve, geschminkt of niet. Televisie voor kinderen heeft altijd iets met opvoeding te maken, dus ook hier is een poging gedaan tot een moraal verstopt (nou ja) achter de overdreven eigenschappen: het maakt niet uit wie je bent, ook al ben je vergeetachtig (Vergeetpiet) of schrik je snel (Pietje Paniek) of heb je veel te klagen (Zeurpiet), toch speel je een leuke, persoonlijke rol in dit ongenuanceerde winterverhaal waar we onze gekleurde medemens al honderden jaren onnodig mee kwetsen.

Ik zeg niet voor niets poging want de overdreven stereotypering ligt stiekempjes gewoon in het verlengde van de karikaturale weergave van de pietenfiguur. Tja, van een echte verbetering of emancipatoire ontwikkeling is geen sprake. Stom, ik dacht dat ik begreep waar ze met de typetjes op uit waren. Bijvoorbeeld, een huilende meisjespiet gespeeld door een blanke actrice, zwart geschminkt, met heimwee naar haar Spaanse moeder. Onlogisch, ongeloofwaardig.

Kinderen verdienen een beter verhaal, zeker in de winter.

En nu we toch bezig zijn met het moreel sleutelen aan foute tradities, waarom ook niet aan de slag met de andere symbolen? Want wat is dat voor een kinderfeest rond een blanke bebaarde bisschop die kinderen toespreekt uit een groot boek vol strafbare feiten? Wordt het geen tijd om een stevige sociaal-culturele analyse los te laten op een uit de hand gelopen winterverhaal? Er is kennelijk behoefte aan een grote mythe in de winter, vol geheimen, gedrenkt in een paradoxaal soepje van duisternis en licht. Maar is het mogelijk, om er op te variëren zonder links en rechts of rake klappen uit de delen aan minderheden?

Weet je, de pietjes op het sinterklaasjournaal doen me ergens aan denken: de zeven dwergen, ja, die uit het sprookje Sneeuwwitje, beetje Westers, en we kennen allemaal vooral de Disneyversie. Misschien is dat juist wel leuk.

Ik doe even een gooi, stel dat we de pieten vervangen door de dwergen? De eigenschappen zijn net zo stereotiep, van de zeven is er eentje altijd moe. Dopey is de naam, ja. Hij slaapwandelt, struikelt over de drempel, valt lullig om, zorgt voor een lach als het verhaal te serieus wordt, typische Disneyhumor, alles tijdig wegpoetsen voordat het te erg wordt! Een ander dwergje, Grumpy, kijkt altijd chagrijnig en snauwt af wie voor zijn voeten loopt maar achter dat akelige humeur zit een gouden hart verborgen. De dwergen maken grapjes over elkaar, laten elkaar struikelen, trekken aan de punt van elkaars lange muts. Clowntjes zijn het, kleine helpers, een kruising tussen een kind voor wie het verhaal in eerste instantie als opvoedkundig middel bedoeld is, en een, ja, daar gaan we weer, een onvolwassen wezen die buiten de wetten van de volwassenen staat waardoor hij ze niet altijd snapt. Yep. Hetzelfde probleem in een ander jasje. Nu zijn de kleine mensen de klos. Het is geen klusje die je even klaart op een mistige vijfdecemberochtend. Bovendien laat ik allerlei factoren die belangrijk zijn voor het herscheppen van een moreel verantwoord sprookje gewoon liggen. Of denk je dat een kind echt gelooft in het bestaan van een prinsesje, met een sneeuwblanke huid, ravenzwart haar en bloedrode lippen? Maar was het niet de slaapkop die struikelde en ervoor zorgde dat het stukje appel in Sneeuwwitjes keel losschoot zodat ze weer kon ademhalen? Hm, zit ook wel wat in…

Wordt vervolgd.

The post Sinterklaasje en de zeven dwergen appeared first on Emily Kocken.

Het is 2030. In Nederland heeft tien jaar eerder de Grote Watersnood huisgehouden. Ongeveer het hele land is ondergelopen, hier en daar nog wat plukjes overlevenden. Waar Amsterdam gelegen heeft, maakt een studentenvereniging zich op voor de jaarlijkse ontgroening. Techniek heeft in de samenleving een ongekende vlucht genomen, alles kan worden gezien, gehoord en gefaked.

Lichtblauw wordt uitgezonden op vrijdag 24 november om 00:00 uur (NPO Radio 1). Met Anna Raadsveld als Reina en Matthijs van de Sande Bakhuyzen als Lieuwe. Regie: Yentl van Stokkum.

Meer over de totstandkoming van het hoorspel in drie blogartikelen op deze site: Tinten van Geluid deel 1, deel 2 en deel 3.

The post Lichtblauw op de radio appeared first on Emily Kocken.

Laatste deel uit een driedelige blogserie over het schrijven van Lichtblauw, een radiohoorspel (30 minuten) in opdracht van het Letterenfonds en omroep AVROTROS.

In de futuristische dystopische vertelling Lichtblauw (speelt zich af in 2030) staat Nederland door een overstroming volledig onder water. Een militante studentengroep, aangestuurd door de jonge vrouw Reina, wacht vol spanning op de aankomst van de nieuwe leider van Nederland, Lieuwe, amper achttien, een jongen die met zijn mechanische aard en bovenaardse fraaie uiterlijk voor de job in de wieg is gelegd.

Ging blog twee over de stem en zijn relatie met de luisteraar, vandaag geef ik het woord aan het lichaam. Een ‘lichtblauw’ lichaam: jong maar volwassen genoeg om als autonoom lichaam te mogen functioneren. Mogen? Ja. Wettelijk, moreel, intuïtief. Autonoom is hier op te vatten als zelfstandig. Letterlijk onafhankelijk van wat ouderen (ouders) voorschrijven als wenselijk gedrag. Hm, ja, daar heb je het al; de eerste contouren van een grijs gebied van een verraderlijke complexiteit.
Maar goed, even aangenomen dat het lichtblauwe lichaam van een volwassen personage zelfstandig is, het is jong; wandelend vat van tegenstrijdigheden, tikkende tijdbom van hormonen, leuk verpakt, in de juiste vorm gedrukt door een Spartaanse neoconservatieve opvoeding drijvend op een contrast tussen mannen en vrouwen. Futuristische dystopieën grijpen vaak terug op idealen uit vervlogen tijden.
Op de radio is een lichaam onzichtbaar.

In het script stop ik als schrijver aanduidingen van dit lichaam, aanwijzingen, clous over wat het lichaam oproept bij de ander, insinuaties, complimenten: personage bekennen geïmponeerd te zijn door de verschijning van de ander. Manieren om de luisteraar aan het associëren te zetten en zelf de archetypische silhouetten met materiaal uit de eigen verbeelding aan te vullen. De ideale vrouw, het perfecte lijf, borsten die worden bezongen. Dat is heel erg niet van nu en heel erg wel. Wij, vrijdenkende mensjes levend in het jaar 2017, komen sinds kort mede dankzij het maatschappelijk gedragen #Metoo schoorvoetend in opstand, maar zij, personages van Lichtblauw leven in een ander tijdsgewricht van de toekomst.

De personages springen uitermate hardhandig met het lichaam om. Op het immense dek van het Lichtblauw hoofdkwartier, architectonisch gedrocht tussen vliegdekschip en boorplatform in, drilt de charismatische preses Reina haar ondergeschikten. Ze laat ze urenlang schrobben. Want het dek moet schoner dan schoon en veranderen in een blinkende landingsbaan. In elke ‘Reina scene’ komt dit schoonmaken als fysiek pressiemiddel voorbij. Ze is geobsedeerd. Het resultaat liegt er niet om. Onder haar bezielende leiding schrobben de feuten dit dek dat nooit schoon lijkt te worden met hun blote handen tot de vellen eraf liggen.

Het lichaam is een instrument, een stuk inwisselbaar gereedschap. Jong is de huid op de handen: het daagt de leiders uit om de zachtheid ervan te breken. Toch denk ik niet dat de grensoverschrijdende lichamelijke arbeid de luisteraar tijdens het luisteren naar Lichtblauw zal opvallen. Gewoon een stelletje studenten die ontgroend worden in een wereld waar vrouwen op handen en voeten over de grond kruipen met de dweil tussen de tanden.

In dit wrede universum waarin preses Reina de arme ‘onschuldige’ feuten met hun blote handen het dek laat schrobben, tot de vellen eraf liggen, is het lichaam wel het soort instrument waar de dragers zich bewust van zijn. Ze proberen wat lucht in de verbale uitwisselingen te kloppen, maken geforceerde grappen over het schoonheidsideaal, plagen elkaar dat ze moeten rondparaderen met ‘de borstjes vooruit’, stiekem trots op hun gestroomlijnde lichamen, heimelijk hopend op een rol als trophey wife. Reina, de vrouwelijke leider van Lichtblauw, is dankzij haar visionaire talent en politieke ervaring tot de tanden gewapend. Een ander wapen waar ze over beschikt is ironie. Haar pleegzusje en rechterhand niet. Titiana, toepasselijke bijnaam Tits, neemt haar fortuinlijke toekomst als mogelijke bijvrouw van een hoge positie man bloedserieus. Is fysiek uitermate strijdbaarder vanuit een grimmig besef van haar vrouwelijke underdogpositie.

Momenteel komen veel vrouwen massaal naar buiten over seksuele intimidatie, de schending van de integriteit van het vrouwelijk lichaam. Dat is een goede zaak. In Lichtblauw is er helaas geen #Metoo, er is een wreed universum waarin de sterksten slim en mooi moeten zijn. De lichamen zijn pure instrumenten, waarmee je een dek kunt reinigen, of hoog aan de sociale ladder kunt komen.

Ik zei al, het is een fictieve dystopie, niet de samenleving waar ik naar uitzie.

De uitzending van Lichtblauw op radiozender NPO1 is op een vrijdagavond (laat) tussen 11 november en 17 december. Met Anna Raadsveld als Reina en Matthijs van de Sande Bakhuyzen als Lieuwe. Regie: Yentl van Stokkum.

http://www.letterenfonds.nl/nl/entry/1642/fluiten-in-het-donker-4

The post Tinten van geluid (3) appeared first on Emily Kocken.

‘Gestalten van papier en drukinkt, ofwel de personages

Een wereld is iedere roman en altijd lijkt die wereld min of meer op die van ons. Hoe krijgen personages gestalte in die “wereld in woorden”? Door hun gedachten, uitspraken, hun reacties op anderen, hun daden, houding, kledij, kapsel, door de vorm van hun gezicht, de wijze waarop ze zich bewegen. In hun wereld is onze lezerskijk op hen van belang, het perspectief, de vertelinstantie; daar schreef ik al over in de derde gastblog en het laatste woord is daar nog niet over gezegd. Een waarneming in een verhaal is persoonsgebonden; dus als, om een voorbeeld te geven, het vertelperspectief in een personage met uitgesproken sym- en antipathieën ligt, moet de lezer op zijn hoede zijn; mutatis mutandis geldt dat ook voor het personage dat van iedere mug een olifant maakt of voor een persoon die voortdurend aan alles twijfelt of ziekelijk nieuwsgierig is, wantrouwig, krankzinnig, enzovoorts.

Op bladzijde 32 leren we Gabriel Altman kennen, Yves’ oudste zoon, ook wel Brie. “Mijnheer de risicoanalist,” zegt vader tegen de zoon. Die laatste rijdt mee in de Lexus van vader; de audioversie van De Toverberg staat op, zo niet – Brie weet dat onderhand wel – een CD met klassiek en jazz uit de jaren twintig van de vorige eeuw. Lang niet onzeker dat Hans Castorp daar nog naar geluisterd had.
“Je bent obsessed, papa.”
Enkele weken eerder vergezelde Gabriel Yves ook al. “Een tof logo,” had hij gezegd, een witte ‘S’ in een blauwe wolk. De S van Schatzalp, veronderstelde hij, die toverberg zie je overal opdoemen.
“Zit je je oude vader uit te lachen?”
Een gedachte van Yves: “Brie zegt alles wat in hem opkomt. De lobbes.”

Andere scène: speels grommend opende Brie het handschoenenvakje: “Waar heb je je snacks verstopt?” Brie is een smulpaap. Zijn vrouw Minette is ook een lekkerbek. Zij is zwanger. “Leuk hoor,” zegt Brie, “een baby. Dikkertje erbij. Heerlijk.” Kleine passage die met twee citaten uit De Toverberg wordt afgesloten. De lezer van dit fragment leert Yves kennen door uitspraken van Gabriel. Met de zoon maken we vooral kennis door zijn gedrag en door wat hij over zichzelf en zijn vrouw vertelt.

Een hoofdstuk dat zich voortreffelijk leent om de voornaamste personages van De kuur te leren kennen, is ‘De Altmantafel,’ papa’s literatuurles. Zondagmiddag, het is tijd voor het wekelijkse Toverbergdiner waaraan geen van de ‘Altmannen’ zich kan onttrekken. “Een week voor ze (de kinderen) afreizen,” denkt Yves; hij is “ochtendmoe,” was de avond tevoren bij Barbara gebleven, en “tijdens het vrijen gebeurde een stommiteit.” Later kwam er gekoelde wijn en “ze waren ont-zet-tend dronken geworden (…) Hoe hij heelhuids was thuisgekomen, geen idee.”

Over Billy schreef ik al in gastblog 3, in het verloop van het boek groeit zij uit tot de belangrijkste persoon, is mijn indruk. In hoofdstuk ‘De Altmantafel’ staat zij van meet af aan in het volle licht. Onbeweeglijk, als het beeld van een godin; de tijd die hierna verteld wordt, ligt stil.
“Billy stond in de tuin en droeg een hoed.” (blz. 71) Vervolgens bevindt het perspectief zich in Yves, ik stip enkele fragmenten aan: afleiding door de vele pluisjes die door de kamer zweefden, die er in het vertellen mijns inziens aan meewerken de tijd te vertragen, herinneringen aan een bekende kreet van Billy, aan wat Jort Kelder in Quote over de familie Altman geschreven had, aan de zondagen bij Yves’ vader en moeder, een observatie van de glazen, de kristallen waterkaraffen, zoon Kick als tafeldienaar, “drommels gedoe op kantoor”, herinnering aan het gesprek over het Toverbergplan met tweede zoon Jean… Pas op blz. 79 lijk het vertragingsproces ten einde: “Hij (Yves) keek naar buiten. Staarde. De hoed die Billy droeg, kwam hem bekend voor.”
Maar daarna begint het retarderen opnieuw: veel overpeinzingen, tot op bladzijde 85 Billy zich lijkt los te maken van het tuindecor: “Daar kwam Billy. Haar hoofd achter de bloemen gedoken, ze hield omhoog wat de tuinman voor haar afsneed.” Als een actrice die, gevangen in een cirkel van licht, een trap afdaalt om alle aandacht van het publiek op te eisen. Vrijgevochten Billy, brutale Billy, grillige Billy, wervelwind, en net als broer Kick “nooit een blad voor de mond.”

De volgende keer nog meer over personages.

Het begrip ‘een wereld van woorden’ ontleent Guus aan literatuurwetenschapper Sam Dresden

The post Gastblog over De kuur en zijn personages appeared first on Emily Kocken.

Driedelige blogserie over het schrijven van Lichtblauw, een radiohoorspel (30 minuten) in opdracht van het Letterenfonds en omroep AVROTROS.

In de futuristische dystopische vertelling Lichtblauw (speelt zich af in 2030) staat Nederland door een overstroming volledig onder water. Schreef ik over de namen van kleuren, vandaag wil ik stilstaan bij de stem. De menselijke stem, zijn klank en karakter. Het timbre. De verschillen tussen stemmen en wat dat met een radioluisteraar doet. Herkenning: hey, jij klinkt als ik. Herinneringen: zo klonk mijn vader. Een lage mannenstem die bovendien sloom en statig tot ons spreekt, roept andere associaties op dan een klaar kinderstemmetje. Een stem is gekoppeld aan een lichaam, verraadt sekse, maatschappelijke status. Vooralsnog want de consensus verschuift de laatste tijd in hoog tempo. Los van wat een acteur of actrice met zijn of haar stem doet, is de ‘vorm’ van de stem is min of meer een gegeven, al kun je door training de basis behoorlijk oprekken, je repertoire als (stem) acteur uitbreiden.

Ik schakel snel over naar een praktisch register. De overwegingen van een maker, mijn persoonlijke voorkeuren. En dit alles zit samengebald in de vraag: wat voor stemmen waren nodig om de wereld van Lichtblauw in beweging te brengen en tot leven te wekken?

Lichtblauw draait om een vijftal studenten en een spion. Binnen een militant corpsballerig milieu klinken mannenstemmen en vrouwenstemmen, en deze ontsteken op hun eigen manier verschillende velden van verwachting bij de luisteraar. De context van het drama is het wachten op de nieuwe leider, een jonge student, nauwelijks losgeweekt van zijn moeder, maar een jongen met een onmiskenbare wrede inslag. Hij weet wie hij is, maar weet nog niet waarom. Bravoure en twijfel moet blijken uit zijn spel, en zijn stem. Regie, casting, traditie, verwachting. Hoe moeten deze studentikoze stemmen klinken? Schor van het brallen, geaffecteerd en onverschillig? Zal de gemiddelde radioluisteraar zich wel willen identificeren met dit soort studenten? Of blijft de kleine kluit aan personages een ongrijpbare groep dat met gebral en seksistische mores op gepaste afstand blijft? Dan kan je er als luisteraar lekker op los projecteren en zal jouw vooroordeel de ervaring snel overschaduwen.Met stemmen (en tekst, geluidseffecten, muziek) kun je een bijzondere en tegelijkertijd uitermate herkenbare wereld oproepen. De pijlers zijn sociale klasse, ras, leeftijd, sekse. Wanneer je personages slechts kunt horen en niet kunt zien, moeten ze meteen van elkaar zijn te onderscheiden zijn, wil de luisteraar het zonder al te veel extra inspanningen kunnen volgen. Daar zijn technieken voor, en trucs. Tegenstellingen tijdens dialogen, de karakteristieken die ik net al schetste, grote contrasten gebruiken, subtiele als het fundament eenmaal is gelegd. Elkaar regelmatig bij de voornaam laten aanspreken. Variaties in register. Een andere vraag die ik mezelf als prille hoorspelscenarist stelde was: waarom is een lichaamsloze stem ergens spannender dan wanneer je een persoon van top tot teen voor je ziet? Ik maak even een zijstapje; denk eens aan de momenten dat je iemand van een helpdesk moest bellen omdat je computer stuk was, en aan de andere kant van de lijn klonk een vriendelijke vrouwenstem die je meteen op je gemak stelde. Hoe zou dat komen? Juist door de afwezigheid van het lichaam, kan de stem van de ander makkelijker binnendringen. Ik moet meteen toevoegen dat verwachting en ervaring een enorme rol spelen in de receptie van een stem. Bovendien zijn we geconditioneerd in archetypen, hoeveel genderfluïde ontwikkelingen er nu in rap tempo volgen, ik vrees dat de archetypische wetten ons lang zullen blijven achtervolgen. Hoe wil je dat iemand klinkt zodat hij/zij boven het archetypische uitstijgt? Want dan pas, denk ik, kan er iets spannend gebeuren, een uitwisseling tussen het gehoorde, de spelende stemmen, en de luisteraar, op de bank met een biertje, of in de auto op een donkere provinciale weg.

In Lichtblauw draait het verhaal om twee jonge mensen, Lieuwe en Reina, die gevangen zitten in een strenge maatschappelijke structuur en binnen het dystopia waarin ze door mij als schrijver zijn geplaatst een jeugdig optimisme moeten hooghouden. Meer vertel ik niet. Spoiler alert!

Je kunt verliefd worden op een stem. Je veilig voelen. Bang worden voor. Stiekem hoop ik dat het hoorspel meer vermag dan ik aanvankelijk dacht. Want is het niet intiemener en intenser wanneer je iemand hoort en niet ziet?

Het derde en laatste blog over het schrijven van dit hoorspel verschijnt rond 6 november

De uitzending van Lichtblauw op radiozender NPO1 is op een vrijdagavond (laat) tussen 11 november en 17 december. Met Anna Raadsveld als Reina en Matthijs van de Sande Bakhuyzen als Lieuwe. Regie: Yentl van Stokkum.

letterenfonds.nl/nl/entry/1642/fluiten-in-het-donker-4

The post Tinten van geluid (2) appeared first on Emily Kocken.

Schrijven is lezen, steeds vaker mag ik voorlezen. Denk aan een kamertje in een groot schoolgebouw in Amsterdam West dat op een dag gekraakt werd door kunstenaars en jonge creatieven en door de creatieve liefde van de creatieve types voor de creatieve liefde uitgroeide tot een bekende culturele hotspot. Noem het broedplaats. Broeinest. Straks gaat het mis, vrees ik. Succesvolle ontginningsprojecten worden hippe trekpleisters en doen geile projectontwikkelaars likkebaardend in hun handen wrijven. Voor je het weet, staat de hoogwerker klaar, een zwiepende sloopkogel in de aanslag.

We Are Public is een organisatie die een culturele agenda selecteert en abonnementen aanbiedt zodat het betaalbaar wordt voor iedereen. Ik maak nu geen sluikreclame hoor maar opvallend druk was het wel die avond. Drommen mensen die op de gevarieerde festival-achtige avond afkwamen, een mix van klassieke muziek, beeldende kunst, theater, dans en literatuur.

Het literaire programma heette De Nachtwinkel en ik mocht voorlezen uit De kuur, en daarna gingen twee jonge schrijvers, Jan van Tienen en Basje Boer, speels en geestig met elkaar in gesprek over de nieuwe boeken die ze wilden maken. Samen met hun redacteuren. Het L-woord lezen viel vaak, in combinatie met andere woordjes: meelezen, overlezen, voorlezen, inlezen. Schrijven en lezen ging over het eigen leven. De kamer was genoeglijk opgepimpt met oriëntaalse vloerkleden, een plant in een pot strekte verliefd zijn bladen uit naar een staande leeslamp waar iemand van de organisatie de felste lichtpeer ooit in had gedraaid.

Lezen. Het was tjokvol, alle stoelen bezet, men zat op de grond, tegen de wanden werd kalm geleund, en ik las een heel hoofdstuk achter elkaar door. Tien minuten, ja. Het was stil, de jonge mensen die naar De Nachtwinkel kwamen oogden serieus, ik las voor aan opgeheven gezichten.

In de verte hoorde je een saxofoon.

dekuur.nl, wearepublic.nl, deschoolamsterdam.nl

The post Lezen in het felste licht appeared first on Emily Kocken.

Drie keer eerder schreef deze voormalig docent Nederlands over De kuur. Vandaag ligt het accent op de taal.

‘Streepjes, sterretjes, vraagtekens, uitroeptekens. Spannende boeken stimuleren de speurzin, leiden tot verkenningen en zoektochten, studies.

“Jongens, ik heb echt geen tijd voor dit soort onzin.”
Met dit citaat begint het hoofdstuk over Yves’ tweede ex, Ank. Ze wilde er Yves’ obsessie door De Toverberg mee afwijzen, maar op dat “zeikerige zinnetje” werd vervolgens in Huize Altman eindeloos gevarieerd en zonder twijfel niet door de huisvader zelf.
“Yves’ territorium was taal,” lezen we.
Voor sociolinguïsten is De kuur een goudmijn. Kinderen leren de taal in hun gezin, in de kring van bekenden, vrienden, de school. De keuze van de woorden, de bouw van de zinnen, idiomatische eigenaardigheden vormen de codes van een gezin. De dichter/journalist Nico Scheepmaker schreef er herhaaldelijk over in zijn Volkskrantartikelen.
Vanzelfsprekend dat de Altmannen, dol op discussies, vlot met de taal overweg kunnen, én geregeld uit De Toverberg citeren, maar daarop knapte Ank af.

“Op een avond kwam Ank weer niet uit haar woorden. In plaats van haar geliefde motto zei ze iets geks, ‘ geen zin voor de ontijd’, zoiets. De faux pas kreeg ter plekke ongewenste broertjes en zusjes.

‘Geen soort gedijt bij ontij.’
‘Gestoorde tijden ontvielen ons.’
‘Groot is de tijding waar goden over vallen.’
‘Getijdenboeken lezen wij als de Bijbel.’”

Dit leidt tot een steeds vrolijker boel, maar ten koste van Ank, en daardoor ook tot een ambiance van verschillende loyaliteiten: zij is de moeder van Billy en Kick, die gespeeld indirect, maar fijntjes pijnlijke vragen beginnen te stellen over oudere broer Jean die op jongens valt. Dit wordt het begin van de breuk tussen Ank en Yves.

‘Getijdenboeken lezen wij als de Bijbel.’

Bladeren we een veertigtal bladzijden terug – in mijn exemplaar groot uitroepteken in de marge.
“Het probleem dat ze (Vera) aanstipte, was van belang. Wilde hij (Yves) de kinderen blootstellen aan een literaire locatie extraordinaire, een plek waar het ‘boek der boeken’ intact was gebleven (…)?”

Dat andere, eerste Boek der Boeken heeft niet alleen geleid tot bibliotheken vol exegeses, maar ook tot een explosie van creativiteit: van Achterberg tot Kellendonk, van Vondel tot Claus, van Kopland tot Reve; ik beperk me tot mijn vakgebied. Een voorzichtig onderzoek naar interpretaties van De Toverberg en biografische mededelingen over de auteur in het verlengde daarvan vult ook een forse boekenkast, is mijn indruk. Op de vraag of veel schrijvers al inspiratie in het recentste boek der boeken hebben gevonden, blijf ik op dit moment het antwoord schuldig, maar in ieder geval heeft Emily Kockens benadering een fascinerend boek opgeleverd.

Guus de Bakker

De volgende keer schrijft deze enthousiaste lezer en actieve gastblogger over personages in De kuur.

The post Gastblogger Guus de Bakker over De kuur (4) appeared first on Emily Kocken.

The post Art for Animals’ Sake Literaire middag appeared first on Emily Kocken.