Öteki Sinema

Lee Cronin’s The Mummy: Lahitten Çıkan Kusmuk!

Murat Tolga Şen — Fri, 22 May 2026 07:35:27 +0000

Lee Cronin’s The Mummy, mumya mitini Brendan Fraser’lı neşeli çöl macerasından alıp çamura, irinle karışık tükürüğe, deri döküntüsüne, çatırdayan kemiğe ve aile içi travmanın rutubetli bodrumuna taşıyan bir korku filmi.

Bu cümle tek başına kulağa şahane geliyor, çünkü mumya sineması uzun zamandır iki yanlış uç arasında gidip geliyordu: ya tamamen nostaljik macera sosuna bulanıyor ya da Universal’ın o meşhur “karanlık evren” fiyaskosunda olduğu gibi pahalı, ruhsuz, pazarlama departmanı kokan bir aksiyon yığınına dönüşüyordu. Cronin en azından şunu yapıyor: Mumyanın komik bir tema parkı figürü değil, ölümün düzgün gömülememiş hali olduğunu hatırlıyor.

Film bu bakımdan saygıyı hak ediyor ama Lee Cronin’s The Mummy, iyi bir korku fikrini alıp onu 135 dakikalık bir tabuta yatırıyor sonra da bu tabutun kapağını kapatmayı unutuyor. İçeriden sesler geliyor, sümüksü şeyler akıyor, tırnaklar dökülüyor, böcekler ağızlara giriyor, bedenler tuhaf açılarla kıvrılıyor, ama bir noktadan sonra insan şunu düşünmeye başlıyor: “Tamam, anladık, ölüm iğrenç bir şey. Peki bu film ne zaman bitecek?”

Cronin’in derdi belli. Evil Dead Rise ile aile kurumunu asansöre sıkıştırıp şeytanın midesine indiren yönetmen, burada da mumya mitini bir aile felaketine dönüştürüyor. Kaybolan kız çocuğu yıllar sonra bir lahitten sağ çıkarılıyor, ama tabii ki bu “mucizevi kavuşma” değil. Daha çok, anne babalığın en korkunç sınavı: Geri dönen çocuk hâlâ senin çocuğun mu, yoksa onun bedenini kullanan eski, aç, çürük bir şey mi? Filmin en iyi fikri burada. Mumya artık sadece antik Mısır’ın mezarından çıkmış bir lanet değil, evin içine, ailenin bağışıklık sistemine, annenin merhametine, babanın suçluluk duygusuna bulaşan bir enfeksiyon.

Bu, klasik mumya anlatısından daha modern, daha içe dönük ve teorik olarak daha güçlü bir yaklaşım. Boris Karloff’lu 1932 tarihli The Mummy’de mumya gotik bir aşkın, ölümden taşan bir saplantının figürüydü. Hammer filmlerinde mezar, intikam, lanet ve kanlı teatral şiddet öne çıkıyordu. Stephen Sommers’ın Brendan Fraser’lı The Mummy’si ise bütün bu karanlık mirası alıp 90’ların sonundaki aksiyon-macera sinemasının lunapark eğlencesine çevirdi. Cronin ise tam tersini yapıyor ama burada kritik soru şu: Mumya filmi korkuya dönecek diye eğlenceyi tamamen mezara mı gömmek gerekir?

Korku sinemasının tarihi bize bunun böyle olmadığını söyler. En sert korku filmlerinde bile bir ritim, bir nefes, hatta kimi zaman karanlık bir mizah vardır. The Exorcist kusmukla, inanç kriziyle, çocuk bedeninin şeytani istilasıyla oynar ama dramatik yapısını milim milim kurar. Sam Raimi’nin Evil Dead evreni beden parçalanmasını neredeyse slapstick komediye çevirir. Cronin’in filmi de yer yer bu damarı hatırlıyor. Özellikle iğrençlik sahnelerinde, filmin kendini fazla ciddiye almayan, göz kırpan, sadistçe eğlenen bir tarafı var. Tırnak meselesi, kusma varyasyonları, derinin soyulması, böcek ve akrep gibi küçük lanet elçilerinin bedene giriş çıkışları…

Zaten filmin en güçlü yanı burada: pratik efekt duygusu. Cronin, dijital çöl fırtınalarının arkasına saklanmak yerine etin, sıvının, çatırdayan kemiğin, kabaran derinin, ağızdan çıkan şeylerin maddeselliğine güveniyor. Bu çok kıymetli. Çünkü modern korku sineması çoğu zaman steril bir karanlıkla yetiniyor. Her şey loş, her şey sisli, her şey mavi-gri, ama dokununca eline bir şey bulaşmıyor. Lee Cronin’s The Mummy ise bulaştırıyor. Film, seyircinin gözünü değil midesini hedef alıyor. Bu yüzden bazı sahneler gerçekten etkili.

Fakat Cronin’in bu “necro-estetik” iştahı, anlatının zaaflarını örtemiyor hatta yer yer daha görünür kılıyor. Senaryo fazla dolambaçlı, bazı yan yollar gereksiz, bazı açıklamalar fazla mekanik, bazı karakter tercihleri de korku sinemasının o meşhur “bunu normal insan yapmaz ama film ilerlesin diye yapıyor” bölgesine düşüyor. Çocuk lahitten çıkıyor, derisi deri değil, bakışı bakış değil, bedeni beden değil; buna rağmen aile içgüdüsüyle “biz bunu evde hallederiz” deniyor. Elbette korku filmi böyle şeylerle yürür, tamam, ama bu kadar uzun bir filmde mantık açıkları daha çok göze batar. 90 dakikalık bir korku filminde seyirci bazı saçmalıkları affeder ama 135 dakikalık filmde affetmez çünkü o süre içinde düşünmeye başlar.

Cronin’in mumyası aslında bir sahiplenme korkusu yaratmaya çalışıyor. The Exorcist etkisi burada çok açık. Ele geçirilmiş çocuk bedeni, anne babanın çaresizliği, tıbbın yetersiz kalması, aile içindeki sevginin korkunç bir şeye dönüşmesi… Fakat The Exorcist’in büyüklüğü, sadece çocuğun bedenine şeytan girmesinde değil, çevresindeki bütün inanç sistemlerinin de çatlamasındadır. Tıp, din, annelik, suçluluk, modern akıl, eski ritüel… Hepsi aynı odada sınanır. Lee Cronin’s The Mummy ise bu ağırlığı tam kuramıyor. Daha çok bedene abanıyor. Beden çürüyor, beden kusuyor, beden kıvrılıyor, beden kabuk değiştiriyor.

Yine de Cronin’in tercihi ilginç. Çünkü o, mumya figürünü kolonyal macera sinemasının egzotik dekorundan çıkarmaya çalışıyor. Eski mumya filmlerinde mezar genellikle Batılı bakışın girdiği, kurcaladığı, yağmaladığı ve sonra cezalandırıldığı bir alandı. Piramit, lahit, hiyeroglif, kutsal böcek, lanetli rahip… Hepsi biraz “Doğu gizemi” vitrininde dururdu. Cronin bu vitrini kırmak istiyor.

Filmi tamamen harcamak haksızlık olur. Çünkü burada sinik bir stüdyo ürünü değil, gerçekten mide bulandırmak isteyen, gerçekten bedeni bozmak isteyen, gerçekten mumyayı yeniden korkunun alanına çekmek isteyen bir film var. Bu bile az şey değil. Günümüz korku sinemasında fazla film “elevated horror” etiketiyle kendi ciddiyetine âşık olurken, Cronin en azından çamura girmekten korkmuyor. Filmde bir tür eski usul istismar sineması neşesi de var. Bu neşe açık kahkaha değil, daha çok karanlıkta birinin “bunu da yaptık ya” diye kıkırdaması. The Mummy’nin en iyi anları bu sadist kıkırtının duyulduğu anlar.

Sorun, bu kıkırtının 135 dakika boyunca bir ağıda karışması. Film ne tam anlamıyla eğlenceli bir splatter gösterisine dönüşüyor ne de tam anlamıyla ağır, trajik, mitolojik bir korku anlatısı olabiliyor. Arada kalıyor. Ciddiyeti fazla, ama derinliği sınırlı. İğrençliği güçlü, ama ritmi sorunlu. Atmosferi var, ama dramaturjisi şişkin. Böyle olunca seyirci hem etkileniyor hem yoruluyor. Hem “iyi sahne” diyor hem saate bakıyor. Bu ikisi aynı filmde olunca ortaya tuhaf bir deneyim çıkıyor: Beğenerek bunaldığınız bir korku filmi.

Sonuçta Lee Cronin’s The Mummy, mumya sinemasını yeniden korku köklerine döndürmeye çalışan, bunu yaparken bedensel iğrençliği ana silah olarak kullanan, yer yer gerçekten yaratıcı, fakat fazla uzun ve fazla dağınık bir film. Lee Cronin mezarı doğru yerden kazmış, içinden gerçekten kötü kokan bir şey çıkarmış. Keşke o kokuyu bu kadar uzun süre salona hapsetmeseymiş.

Sıkar Wars: Mandalorian ve Grogu (2026)

Murat Tolga Şen — Thu, 21 May 2026 17:57:53 +0000

The Mandalorian and Grogu, Star Wars’un uzun süredir beklenen sinema dönüşü gibi pazarlanıyor ama gerçekte Disney’in en güvenli ticari reflekslerinden birinin sonucu. Yaklaşık 165 milyon dolarlık bütçe, bir yan karaktere duyulan yaratıcı inançtan çok, Grogu’nun oyuncaklardan, yan ürünlerden ve popüler kültür dolaşımından ürettiği ekonomik değere yatırılmış görünüyor. Disney belli ki en çok süt veren ineği sağmayı sürdürmek istemiş.

Filmin temel problemi de tam burada. The Mandalorian and Grogu kötü bir film değil ama tehlikeli bir yerde duruyor. Steril, güvenli, düzgün paketlenmiş ama dramatik olarak sınırlı. Ortalama bir hikâye anlatıyor, teknik olarak günümüz bilim kurgu sinemasında görmeye alıştığımız CGI düzeyini tutturuyor ama nadiren gerçek bir heyecan yaratıyor. Star Wars’un eski filmlerinde hissedilen maddi dünya duygusu, yani maketin, kostümün, kirin, pasın, dokunun yarattığı sahicilik burada çoğu zaman dijital bir cilaya dönüşmüş.

Filmin gerçekten yükseldiği iki an var. İlki, finale yakın Hutt’ların mekanında dev robotlarla yapılan kapışma. Bu sahnede stop motion estetiğini andıran fiziksel bir his var ve ister istemez Return of the Jedi’daki Rancor sekansını hatırlatıyor. Hareketlerdeki hafif yapaylık sahneye canlılık katıyor. Çünkü Star Wars’un ruhu biraz da o kusurlu el işçiliğinde saklıydı. Kusursuz dijital görüntü çoğu zaman izleyiciyi etkilemiyor, sadece “render edilmiş” duygusu veriyor. Burada ise kısa süreliğine de olsa eski usul sinema büyüsü beliriyor.

İkinci güçlü an finaldeki X-wing sahneleri. Kanatlar açıldığında, savaş düzeni kurulduğunda ve o tanıdık Star Wars ritmi devreye girdiğinde, insan ister istemez “aha, işte bu” diyor. Fakat bu anların etkili olması, filmin bütününü kurtarmıyor. Tam tersine geri kalan bölümlerin ne kadar güvenli ve çocuk filmi kıvamında kaldığını daha görünür hale getiriyor.

Asıl sorun, filmin sinemadan çok başkasının oynadığı bir konsol oyununu izliyormuşuz hissi vermesi. Yapı neredeyse oyun mantığıyla ilerliyor: görev alınıyor, yeni mekâna gidiliyor, düşman temizleniyor, kısa bir diyalog sahnesiyle sonraki görevin yolu açılıyor. Diyaloglar da dramatik derinlikten çok oyun arası sinematikleri andırıyor. Karakterler birbirleriyle konuşmaktan çok, izleyiciye görev açıklaması yapıyor gibiler. Bu da filmin ritmini sinemasal olmaktan çıkarıp mekanik hale getiriyor.

Sigourney Weaver’ın varlığı bu hissi daha da artırıyor. Bilim kurgu tarihinin en güçlü ikonlarından birinin Star Wars evrenine katılması ilk bakışta heyecan verici olabilirdi, ama film ona gerçek bir dramatik alan açmıyor. Weaver’ın oyunculuğu fazla düz, görev odaklı, ruhsuz duruyor. Burada sorun yalnızca oyuncuda değil. Yazılmış karakter de neredeyse bir oyun NPC’si gibi tasarlanmış. Sahneye giriyor, gerekli bilgiyi veriyor, sistemden çıkıyor. Ripley’nin mirasını taşıyan bir oyuncuyu böyle kullanmak, pahalı bir antikayı IKEA rafına koymak gibi: duruyor, ama ait olduğu yer orası değil.

Diziyle kıyaslandığında filmin zayıflığı daha belirginleşiyor. The Mandalorian dizisi özellikle ilk sezonlarında Star Wars’u küçülterek büyütmüştü. Galaktik kaderlerden, seçilmiş kişilerden, imparatorluk soy ağaçlarından uzaklaşıp daha küçük, daha kirli, daha western tadında hikâyeler anlatmıştı. Bir ödül avcısı, koruması gereken bir çocuk, uzak gezegenler, borçlar, loncalar, ihanetler ve sessiz sadakatler… Dizinin gücü bu sadelikteydi. Film ise sinema olmak zorunda kaldığı için her şeyi büyütüyor ama büyüyen şey görüntü oluyor, fikir değil. Daha büyük aksiyon var ama daha büyük bir dramatik mesele yok.

Grogu hâlâ sevimli, Din Djarin karizmatik, evren hâlâ tanıdık ve zaman zaman cazip. Ancak Grogu’nun sevimliliği artık karakter özelliğinden çok pazarlama refleksine dönüşmüş durumda. Gözleri büyüt, küçük bir ses çıkar, Force ile bir şey yap, seyirciyi yumuşat. Bu formül çalışıyor fakat her seferinde biraz daha ucuzluyor. Bir karakterin popülerliği onun dramatik gelişiminin yerine geçmeye başladığında hikâye de oyuncak reyonuna doğru kayıyor.

Bütün bunlara rağmen The Mandalorian and Grogu izlenmeyecek bir film değil. Bir kez izler, büyük olasılıkla sıkılmazsınız. Aksiyon akar, finalde birkaç sahne keyif verir, Star Wars nostaljisi de görevini yapar ama mesele de burada: Star Wars için “sıkmadı” demek övgü değil, düşük beklentinin makbuzu.

Mandalorian ve Grogu arşivlik bir yapım değil. DVD’sini ya da Blu-ray’ini kütüphaneye koyma arzusu uyandırmıyor. Star Wars bir zamanlar yalnızca izlenen değil, saklanan da bir şeydi. Oyuncağı alınır, posteri asılır, müziği ezberlenir, kaseti ya da diski rafa konurdu. The Mandalorian and Grogu ise izlenip geçilecek, hafızada birkaç sahnesi kalacak ama kalıcı bağ kurmakta zorlanacak bir ürün.

Film Star Wars mirasına ihanet etmiyor, ama onu ileri de taşımıyor. Güvenli, parlak, pahalı ve fazlasıyla kontrollü. İçinde zaman zaman eski ruhun kıvılcımları var. özellikle dev robot kapışması ve X-wing finali bunu hissettiriyor. Ama geri kalanında Disney’in kurumsal aklı, Lucas’ın maceracı sezgisinden daha baskın.

Yiğit Armutoğlu: ‘Yukarıdan bakıldığında görünen büyük yıkım detaylara yoğunlaştıkça daha da ağırlaşıyor’

Banu Bozdemir — Sat, 16 May 2026 10:02:23 +0000

Yiğit Armutoğlu ile Home Sweet Home filmiyle tanıştım, bir çocuğun ağzından ev kavramına ilişkin dökülen cümlelerle, savaşın yarattığı tahribatı birleştiren yönetmen, diğer filmlerinde de savaşın çocuk üzerindeki etkisini sorgulayan filmler çekmiş. Sorularımı kendisine yönelttim…

Öteki Sinema için söyleşen: Banu Bozdemir

Merhaba Yiğit seni biraz tanıyalım mı?

2018 yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Radyo, Televizyon ve Sinema bölümünden mezun oldum. Hem yerel basında hem de belgesellerde kamera operatörü olarak çalıştıktan sonra 2020 yılından itibaren kendi kısa filmlerimi çekmeye başladım. Yakın zamanda yine aynı üniversite ve bölümde yüksek lisansımı tamamladım. Akademik olarak da kısa film ile ilgileniyorum.

Kısa film çekme tarzını sorsam, daha çok hangi konularda ve formatta film çekiyorsun?

Daha çok sosyal, toplumsal ve insan hakları başlıkları kapsamında değerlendirilebilecek konularda film yapıyorum. Hatta son üç kısa filmimin savaş ve çocuk teması bağlamında doğal bir üçleme oluşturduğunu söyleyebilirim. Şimdiye kadar belgesel, kurmaca ve animasyon türlerinde kısa filmler çektim.

Sinemada Medusa (3. Bölüm): İntikamcı Ucube

Murat Kirisci — Sat, 09 May 2026 12:37:34 +0000

Medusa’ya bakanların taşlaşması onun bakışlardan kaçma isteğinin bir yansıması gibi de düşünülebilir. Görülürse utançtan yerin dibine girecektir, asıl halinin bilinecek olmasından, çirkinliğine bakıp iğreneceklerinden, belki de alay edeceklerinden ölesiye korkar ve bu yüzden ona bakanları cezalandırır. Bu yorum Medusa’nın bazı en kayda değer uyarlamalarına götürür bizi.

Medusa, Amerikan çizgi romanında Wonder Woman düşmanlarından biri olarak yer almıştı. Wonder Woman, Filipinler’de çok benzer bir tasarım, kostüm ve güçlerle Darna adıyla uyarlandı ve nerdeyse ülkenin sembolik yüzü haline gelen en popüler ulusal kurgu kahramanı haline geldi. Darna’nın baş düşmanı da bir Medusa versiyonu olan Valentina’ydı.

Sinemada Medusa (2. Bölüm): Ölümcül Güzel

Murat Kirisci — Tue, 05 May 2026 11:46:59 +0000

Medusa feministler için bir canavar değil dişinin sembolüdür. Onun görünümü ve taşa çeviren güçleri kadın özgürlüğü ve öfkesi olarak yorumlanır. Kadının ataerkil düzendeki konumuna isyanı ve sosyal yaşamdaki potansiyel gücü Medusa ile özdeşleştirilir.

Brezilya yapımı Medusa’da (2021) erkeklerin kadınlar için varoluş ve duruş kaideleri belirlemesi eleştirilir. Kadınların toplum içinde özgürce var olmalarını engelleyen, ahlak kuralları dikte eden, gördükleri şiddeti normalleştiren anlayış gözler önüne serilir. Medusa filmde bir karakter olarak yer almasa da adı tam da bu baskılara karşı öfkenin simgesi olarak kullanılır.

Sinemada Medusa (1. Bölüm): Evcilleşen Canavar

Murat Kirisci — Sat, 02 May 2026 14:06:56 +0000

Medusa… Tüm mitolojik karakterler içinde en korkunçlarından biri belki de en ölümcül olanı. Ona bakanı anında taşa dönüştüren özelliğiyle, zahmetsizce, durduk yere katliamlar yapabilen dehşet verici bir yaratık. Başında saç yerine canlı yılanların kıvranıp durduğu görüntüsüyle insan aklının cehennemlerinden fırlamış bir canavar.

Bakanı korkunçluğuyla taşa çeviren Medusa, izleyenleri korkudan dondurarak ekrana kilitlemeyi amaçlayan, dehşet sahnelerinde göz kaçırılan korku filmleri için belki de ideal bir simge. Bu yazı dizisinde onun sinemadaki temsillerinin bize neler anlattığını göreceğiz.

Bize Bi’şey Olmaz (2026)

Zehra Yiğit — Wed, 15 Apr 2026 12:29:22 +0000

Bazı hikayeler yeni görünür ama hissettirdikleri tanıdıktır. Son dönemde ilişki merkezli dizilerin sayısı belirgin biçimde arttı. Ancak bu artış yeni hikayeler üretmekten çok, aynı ilişki döngüsünü farklı yüzlerle yeniden kuruyor. Bize Bi’şey Olmaz da bu hattın güncel örneklerinden biri. Üstelik mesele yalnızca hikayelerin benzerliği değil. Bu diziler, ilişkiyi anlatmaktan öte, onun açıklama biçimini estetize ediyor.

26. Uluslararası Frankfurt Türk Film Festivali Ön Jürisi Açıklandı!

Öteki Sinema — Mon, 13 Apr 2026 17:58:19 +0000

Avrupa’daki en köklü Türk film festivallerinden biri olan Uluslararası Frankfurt Türk Film Festivali, bu yıl 26. kez sinema tutkunlarını bir araya getirmeye hazırlanıyor.Festivalde yarışacak filmlerin seçkisini yapacak ön jüride bu yıl, Uzun Metraj dalında Yönetmen Ümran Safter, sitemizin kurucusu Sinema Yazarı ve Eleştirmen Murat Tolga Şen ve Oyuncu Senan Kara yer alıyor.

Kısa Film dalında ise Yönetmen Gizem İbak, sitemiz yazarlarından Sinema Eleştirmeni ve Çocuk Kitapları Yazarı Banu Bozdemir, Akademisyen Dr. Gülizar Öztürk Şahin, Belgesel dalında Yönetmen Ozan Turgut, Oyuncu Nurten İnan ve Akademisyen Dr. Murat Çetinkaya yer alıyor.

2026’nın Mottosu; Kültürlerin Ortak Dili: Sinema

12 – 19 Haziran 2026 tarihleri arasında gerçekleşecek olan, Festival Başkanlığını Hüseyin Sıtkı’nın yaptığı festival, yalnızca beyazperdede değil, farklı şehirlerde ve mekânlarda kültürlerarası bağları güçlendirecek çok sayıda etkinlikle izleyicilere ulaşacak.

Festivalin 2026 yılı mottosu “Kültürlerin Ortak Dili: Sinema” olarak belirlenirken, program kapsamında güncel ve evrensel konulara odaklanan etkinlikler de yer alacak. Bu çerçevede, “Savaş ve Ekonomik Krizin Sinemaya Etkileri” ile DFF Frankfurt Film Müzesi ile birlikte yürütülen “Göçmen Filmleri Arşivi” projesi kapsamında “Sinema Diliyle Göç” panelleri gerçekleştirilecek. Festivalde ayrıca “Sanatın Ayrımcılığa Bakışı” konulu bir sergi de sanatseverlerle buluşacak.

Festival bu yıl da yalnızca Frankfurt’la sınırlı kalmayacak. Wiesbaden, Offenbach, Langen, Dietzenbach, Rodgau, Rödermark, Ober-Ramstadt, Ginsheim-Gustavsburg, Hofheim, Mühlheimgibi pek çok şehirde düzenlenecek gösterimlerle Türk sineması geniş bir coğrafyada izleyiciyle buluşacak. Ayrıca, açık hava sinemalarında, liselerde ve cezaevlerinde düzenlenecek özel gösterimler, huzurevi buluşmaları ve kültürel atölyelerle toplumun farklı kesimlerine dokunan projeler hayata geçirilecek.

Organizasyon ve Destekçiler

26. Uluslararası Frankfurt Türk Film Festivali, Almanya merkezli Kültürlerarası İletişim Derneği (Transfer zwischen den Kulturen e.V.) tarafından organize ediliyor. Festivalin hayata geçirilmesinde, Hessen Eyaleti Bilim ve Sanat Bakanlığı ile T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yanı sıra Frankfurt Büyükşehir Belediyesi, T.C. Frankfurt Başkonsolosluğu, Hessen Film ve Medya Kurumu ile Frankfurt RheinMain Bölgesi Kültür Destek Fonu`nun değerli katkıları bulunuyor. Her biri, kültürlerarası diyaloğun güçlenmesine ve Türk sinemasının Avrupa’daki görünürlüğünün artmasına önemli ölçüde destek sağlıyor.

Festivalle ilgili tüm gelişmeleri yakından takip etmek, etkinlik takvimine göz atmak ve yarışma sonuçlarını öğrenmek için Uluslararası Frankfurt Türk Film Festivali’nin dijital mecralarını ziyaret edebilirsiniz.

Festivalin resmî web sitesi www.turkfilmfestival.de üzerinden detaylı bilgiye ulaşabilir, Instagram hesabı @turkfilmfestivalifrankfurt ve Facebook sayfası Frankfurt Türk Film Festivali üzerinden en güncel içerikleri takip edebilirsiniz.

Kadın Doğulmaz Kadın Olunur: Sultana ve Tuba Büyüküstün

Zehra Yiğit — Wed, 01 Apr 2026 10:42:00 +0000

“Kadın doğulmaz, kadın olunur.”
Simone de Beauvoir

Ali Kemal Güven ve Erdi Işık’ın son dönem sinemamızda, ana akım anlatı kalıplarının dışına taşan ve öznelik biçimlerine doğrudan temas eden bir anlatı hattı kurdukları dikkat çekmektedir. Güven’in yazıp yönettiği Kraliçe Fabrikada ve Çilingir Sofrası ile Işık’ın senarist olarak katkı sunduğu LCV, Kül, On Saniye ve Mukadderat filmleri, Türkiye’de yerleşik “makbul” kadınlık ve erkeklik temsillerini çözerek yeniden kurarlar. Bu filmler, karakterlerini sabit ve bütünlüklü kimlikler yerine kırılgan, çelişkili ve dönüşüm halinde öznelikler olarak ele alırlar. Böylece toplumsal normların içselleştirilme ve gündelik yaşam içinde yeniden üretilme süreçlerini görünür kılan temsil biçimlerinin sınırlarını zorlarlar.

Güven ve Işık’ın İstanbul Film Festivali’nde yarışacak yeni filmleri Sultana’nın, bu temsil rejimini sürdürerek benzer bir sorgulama hattını devam ettirmesi beklenebilir. Fragmanda yer alan sahneler, gece kulübünde kadınlar arasındaki hiyerarşi ve rekabetin beden üzerinden kurulduğuna işaret etmektedir. Söz konusu iktidar düzeninin arka planında erkek egemen bir yapının etkisi sezilirken, yönetmenlerin önceki filmleri göz önünde bulundurulduğunda, bu hiyerarşik ve denetleyici yapının filmde de görünür kılınarak eleştirel bir mesafeye açılması muhtemel görünmektedir.

Toprak Işık: ‘Rekabet bizi yalnızlaştırıyor ve aşırı bireyselciliğe itiyor’

Banu Bozdemir — Sun, 15 Mar 2026 09:59:14 +0000

Toprak Işık’ın Yaşarım Bence (Müzisyen Olan Değil) filmi bu yıl Ankara Film Festivali’nde En İyi Kısa Film ödülü kazandı. Toprak sorularımı içinden geldiği gibi cevapladı, filminde ilişkiler paradoksundan bunalmış bir bireyin peşindeyiz, tüm o kaçış ve bunalma hikayesi bize samimi bir şekilde geçiyor. Film SİYAD adayları içerisinde de yer alıyor.

Merhaba Toprak, biraz seni tanıyabilir miyiz?

Ben Toprak, bir şeyler yazmayı, çekmeyi seviyorum. Müzikle de ilgileniyorum. Pek param yok. Olsun isterdim. Umarım bir gün olacak. Olmazsa da canım sağ olsun.

Yaşarım Bence, samimiyet barındıran bir film, bir nevi tutunamayanlar durumu, bir yandan da tutunma isteği. Bu filmi çekmeye iten şey ne oldu seni?

Genel olarak bir şeyleri neden yapıyoruz, gerçekten hala tam anlayamıyorum. Fakat aklıma gelen ilk cevap “hayatta kalırken genel anksiyeteden kaçma amacıyla bir şeylerle meşgul olmak” olabilir. Bu durumda öyleydi ama ilerde nasıl olur çok kestiremiyorum.

Temsilin Yer Değiştirmesi: Sarı Zarflar (2026)

Zehra Yiğit — Sat, 14 Mar 2026 09:40:54 +0000

İlker Çatak’ın Berlinale’de Altın Ayı ile ödüllendirilen filmi Sarı Zarflar (Gelbe Briefe), politik baskıyı doğrudan temsil etmek yerine onu mekan, zaman ve temsil stratejileri üzerinden dolaylı bir estetik kurgu içinde görünür kılar. Ankara’nın tiyatro çevresinde tanınan Aziz ve Derya çiftinin giderek daralan yaşam alanını anlatan film, politik yaptırımların birey üzerindeki etkisini büyük dramatik kırılmalar yerine gündelik hayatın küçük ama anlamlı çatlaklarında açığa çıkarır.

Anlatı bir tiyatro oyununun kapanış anıyla açılır. Sahnede, başrol olan Derya ve ekip arkadaşlarını ayakta alkışlayan izleyiciler ve onlara gururla bakan oyun yazarı ve akademisyen Aziz perdeye yansır. Bu dramatik başlangıç, oyuncu isimlerinin jenerikte alışılagelmişin dışında -örneğin “Tansu Biçer als Aziz Tufan”- biçiminde sunulmasıyla birleşir. Almanca’da “als” kelimesi “-rolünde/olarak” anlamına gelir ve oyuncunun bir karakteri temsil ettiğini açık biçimde vurgular. Tiyatro geleneğinden ödünç alınan bu gösterim biçimi, oyuncunun sahnede sadece bir karakteri temsil ettiğini izleyiciye Brechtyen bir biçimde anımsatır. Böylece filmin daha en başından, temsil ile gerçeklik arasındaki sınırların sorgulanacağını haberdar eden bir anlatı dili kurulur.

Berzah Fanzin Yayın Hayatına Başladı

Öteki Sinema — Fri, 13 Mar 2026 20:55:04 +0000

Fantastik Kurgunun Yeni Durağı

Türkiye’de spekülatif kurgu literatürüne yeni bir soluk getirmeyi hedefleyen ve kolektif üretimi merkezine alan Berzah Fanzin, 2026 yılının Mart ayında ilk sayısıyla okurlarıyla buluştu. CZZ (CosmicZion Zine) çatısı altında bağımsız bir proje olarak hayata geçen fanzin; bilimkurgu, fantazya ve korku türlerindeki özgün kurgu ve kurgu dışı eserleri tek bir adreste toplamayı amaçlıyor. Berzah, bu alanda okurlara düzenli ve nitelikli içerik sunmak için yola çıkıyor.

Arzunun Nesnesi Olarak Füsun: Masumiyet Müzesi (2026)

Zehra Yiğit — Thu, 05 Mar 2026 12:31:27 +0000

Aşk gerçekten iki kişi arasında kurulan bir bağ mıdır, yoksa öznenin kendi içindeki bir eksikliğin etrafında inşa ettiği bir kurgu mudur? Bu sorunun cevabı, Kemal’in tescilli ve “tam” görünen hayatının Füsun ile karşılaşmasıyla nasıl sarsıldığında gizlidir. Varlıklı bir aile, Nişantaşı’nın seçkin çevresi, Batılı eğitim ve sınıfsal konumuyla uyumlu bir nişanlı ile Kemal için her şey “yerli yerinde” görünmektedir. Ancak bu konforlu bütünlük, henüz farkında olmadığı o sarsıcı itirafla gölgelenir: “Hayatımın en mutlu anıymış, bilmiyordum.”

Saim Güveloğlu: ‘En çok mesaiyi oyuncu yönetimine harcadım’

Banu Bozdemir — Tue, 03 Mar 2026 13:28:10 +0000

İnziva’yi izlediğimde aslında çok tanıdık bir duygunun, Bihter Dinçel’in güzel oyunculuğuyla çok da güzel harmanlandığını düşünmüştüm. Oyuncu ve tiyatro yönetmeni Saim Güveloğlu’nun yönettiği İnziva’yı bu yıl SİYAD kısa film adayları içerisine de aldık. İnziva insanın kendi benliğiyle giriştiği, bundan uzak kalmak için sakin bir yeri seçmesine rağmen içine işleyen bir duygunun dışavurumu konusunda iyi bir örnek…

Merhaba öncelikle sizi biraz tanıyalım mı, aslında daha çok tiyatro, oyunculuk serüveni olan birisiniz ama sinemayla ilgili de güzel işler yapıyorsunuz, tüm bu serüveni toplu olarak kısaca anlatmak ister misiniz?

Pera’da Bir Şövalye: Giovanni Scognamillo

Öteki Sinema — Sat, 28 Feb 2026 18:26:34 +0000

Fantazya, bilimkurgu ve korku türlerinin Türkiye’de tanınması ve gelişmesinde öncü rol üstlenmiş, Türk sinemasının dünyada bilinirliğini sağlamış tarihçi ve araştırmacı yazar Giovanni Scognamillo’nun büyülü dünyasına davetlisiniz.

FABİSAD’ın onur üyesi olan Scognamillo’nun adını ve mirasını yaşatmak için 2013 yılından bu yana GİO Ödülleri veren FABİSAD, bu kez önemli bir sergiye imza atıyor.

Sergide Scognamillo’ya ait kişisel eşyalar, onlarca kitabını yazdığı daktilo ve çalışma masası, renkli dünyasını yansıtan çizimleri, daha önce yayımlanmamış şiir ve öykü çalışmaları, kitapları, özenle biriktirdiği figürleri, canavar ve yaratıkları ile Scognamillo’ya özgü daha pek çok ürün yer alıyor.