<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" version="2.0" xml:base="https://prachatai.com/">
  <channel>
    <title>ประชาไท</title>
    <link>https://prachatai.com/</link>
    <description/>
    <language>th</language>
    
    <item>
  <title>9 วัดสู่สวรรค์ ศรัทธา ความตาย และครอบครัว | หมายเหตุประเพทไทย EP.654</title>
  <link>https://prachatai.com/journal/2026/11/119533</link>
  <description>&lt;span&gt;9 วัดสู่สวรรค์ ศรัทธา ความตาย และครอบครัว | หมายเหตุประเพทไทย EP.654&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;span&gt;user8&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;time datetime="2026-11-22T15:49:29+07:00" title="Sunday, November 22, 2026 - 15:49"&gt;Sun, 2026-11-22 - 15:49&lt;/time&gt;
&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p&gt;หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ประภาภูมิ เอี่ยมสม และ ภาวิน มาลัยวงศ์ ชวนคุยถึงภาพยนตร์ 9 วัดสู่สวรรค์ กำกับโดย สมพจน์ ชิตเกษรพงศ์ และมีโปรดิวเซอร์ อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล หนังเล่าเรื่องครอบครัวไทยจีน 3 รุ่น 9 ชีวิต ที่ออกเดินทางตระเวนทำบุญและไหว้พระ 9 วัดภายในวันเดียว หลังมีคนทักว่า “คุณย่า” อาจเสียชีวิตในอีก 2 สัปดาห์ การเดินทางจึงเริ่มต้นจากความหวังที่จะสะเดาะเคราะห์ ต่อชะตา และยื้อเวลาให้คนในครอบครัว&lt;/p&gt;&lt;p class="text-align-center"&gt;&lt;iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/7uPuz9drj2s?si=aQZ-6cB9HpDgHf2c" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;Spoiler Alert: มีการเปิดเผยเนื้อหาบางส่วนของภาพยนตร์ 9 วัดสู่สวรรค์&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ตัวหนังแม้จะมีโครงเรื่องแบบ Road Trip แต่เป้าหมายของหนังไม่ได้อยู่ที่การเดินทางจากวัดหนึ่งไปสู่อีกวัดหนึ่งเท่านั้น หากค่อย ๆ พาคนดูสำรวจความหมายของศรัทธา ความทุกข์ ความสัมพันธ์ในครอบครัว และความตาย ผ่านบทสนทนากับพระแต่ละวัดที่ไม่ได้ให้คำตอบแบบเดียวกัน หนังหลีกเลี่ยงการชี้นำหรือสั่งสอน แต่ใช้วิธีสังเกตการณ์แบบ fly-on-the-wall ปล่อยให้คนดูค่อย ๆ ทำความเข้าใจพฤติกรรมของตัวละคร รวมถึงความอึดอัด ความรัก และความขัดแย้งเล็ก ๆ ที่คุ้นเคยในครอบครัว&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อีกประเด็นสำคัญคือ การดูแลผู้สูงวัยและสิทธิในการกำหนดวาระสุดท้ายของชีวิต เมื่อคุณย่าหลายครั้งแสดงความเหนื่อยล้าและพูดถึงการอยาก “กลับบ้าน” ขณะที่สมาชิกครอบครัวพยายามทำทุกทางเพื่อยื้อชีวิต หนังจึงชวนคิดว่าระหว่างความรักของคนในครอบครัวกับความต้องการของผู้สูงวัยเอง เราควรฟังเสียงของใคร และความตายที่มีศักดิ์ศรีควรหมายถึงอะไร&lt;/p&gt;&lt;p&gt;หนังยังใช้ภาษาภาพอย่างละเอียด ตั้งแต่การกรวดน้ำ การแตะตัวกันเบา ๆ จนถึงสัมผัสระหว่างคุณย่ากับหลานที่ไม่ได้อินกับศาสนา ซึ่งอาจบอกว่า สิ่งที่มนุษย์ต้องการไม่ใช่เพียงพิธีกรรม แต่คือ “human touch” ความอบอุ่น ความเข้าใจ และการเห็นอกเห็นใจกัน ขณะเดียวกัน ตัวละคร “ต่อ” ที่ดูเหมือนไม่ศรัทธา กลับจำบทสวดของย่าได้ขึ้นใจ 9 วัดสู่สวรรค์ จึงไม่ได้พยายามตอบว่าศาสนาช่วยชีวิตคนได้หรือไม่ แต่ชวนให้คนดูออกเดินทางไปพร้อมกับตัวละคร เพื่อถามถึงศรัทธา ความตาย ครอบครัว และสิ่งที่เรายังยึดถืออยู่ในวันที่ไม่มีคำตอบแน่นอน ติดตามได้ใน #หมายเหตุประเพทไทย #9วัดสู่สวรรค์&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;div class="more-story"&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;รับชมหมายเหตุประเพทไทยตอนที่เกี่ยวข้อง&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li data-list-item-id="e8b9f9d2b751e421684ec61f7938633c2"&gt;&lt;a href="https://www.youtube.com/watch?v=znoZO1t-Y_I" target="_blank"&gt;ฝ่าวิกฤตศรัทธา สมณศักดิ์ คณะสงฆ์ | หมายเหตุประเพทไทย EP.644&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="ea09b87719a027e341bcecb58d059acfa"&gt;&lt;a href="https://www.youtube.com/watch?v=3-965rcbhok" target="_blank"&gt;เสรีภาพทางศาสนาช่วยคุ้มครองสิทธิความหลากหลายทางเพศ | หมายเหตุประเพทไทย EP.634&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="eedaacb52c8863be52225e953bacac4d9"&gt;&lt;a href="https://www.youtube.com/watch?v=hNTE92apOLs" target="_blank"&gt;โกฮัง หมาหาบ้าน | หมายเหตุประเพทไทย EP.624 [Live]&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="e36f117f75eef9906ae5e0be9e5482a45"&gt;&lt;a href="https://www.youtube.com/watch?v=2h8RboeacQs" target="_blank"&gt;Frankenstein ผู้สร้างและความรับผิดชอบ | หมายเหตุประเพทไทย EP.619&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="eada61277c4ac6d50ffe505abeefb8a41"&gt;&lt;a href="https://www.youtube.com/watch?v=omjpSHAhFEw" target="_blank"&gt;ประวัติศาสตร์บาดแผลสะท้อนทัศนคติสังคมเกาหลี | หมายเหตุประเพทไทย EP.616&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55658021159_ddfcf8a067_k.jpg" width="2048" height="1152" loading="lazy"&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th"&gt;ข่าว&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1" hreflang="th"&gt;วัฒนธรรม&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%95%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2" hreflang="th"&gt;หมายเหตุประเพทไทย&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A5%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2" hreflang="th"&gt;มัลติมีเดีย&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;ภาพยนตร์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/9-%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%AA%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AA%E0%B8%A7%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;9 วัดสู่สวรรค์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%88%E0%B8%99%E0%B9%8C-%E0%B8%8A%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%87%E0%B8%A8%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;สมพจน์ ชิตเกษรพงศ์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AD%E0%B8%A0%E0%B8%B4%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%9E%E0%B8%87%E0%B8%A8%E0%B9%8C-%E0%B8%A7%E0%B8%B5%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B8%A5" hreflang="th"&gt;อภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%99-%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%A8%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;ภาวิน มาลัยวงศ์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%A0%E0%B8%B9%E0%B8%A1%E0%B8%B4-%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B8%A2%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%A1" hreflang="th"&gt;ประภาภูมิ เอี่ยมสม&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9E%E0%B8%B8%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%99%E0%B8%B2" hreflang="th"&gt;พุทธศาสนา&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
</description>
  <pubDate>Sun, 22 Nov 2026 08:49:29 +0000</pubDate>
    <dc:creator>user8</dc:creator>
    <guid isPermaLink="false">119533 at https://prachatai.com</guid>
    <comments>https://prachatai.com/journal/2026/11/119533#comments</comments>
    </item>
<item>
  <title>นิรโทษกรรมคืบหน้าช้ามาก รุมซัก ศาล-เรือนจำ ไร้หวัง คดี 112 พักโทษ-ขังนอกเรือนจำ </title>
  <link>https://prachatai.com/journal/2026/11/119514</link>
  <description>&lt;span&gt;นิรโทษกรรมคืบหน้าช้ามาก รุมซัก ศาล-เรือนจำ ไร้หวัง คดี 112 พักโทษ-ขังนอกเรือนจำ &lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p&gt;ภาพปก: ที่หน้าเรือนจำกลางคลองเปรม มวลชนอิสระ จัดกิจกรรม “ส่งใจถึงเพื่อนหน้าเรือนจำคลองเปรม” (เมื่อ 14 เม.ย.2567) ถ่ายโดย แมวส้ม&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;span&gt;&lt;span&gt;See Think&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;time datetime="2026-11-21T00:51:43+07:00" title="Saturday, November 21, 2026 - 00:51"&gt;Sat, 2026-11-21 - 00:51&lt;/time&gt;
&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p&gt;คณะกรรมาธิการพัฒนาการเมือง การมีส่วนร่วมของประชาชน สิทธิมนุษยชน สิทธิ เสรีภาพ และการคุ้มครองผู้บริโภค วุฒิสภา จัดประชุมเมื่อวันที่ 19 พ.ย. ที่ผ่านมา เรื่อง “แนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุข เพื่อให้บรรลุตามความมุ่งหมายของพระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ.2569”&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ในการประชุมครั้งนี้ มีผู้มาให้ข้อมูลจากหลายภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ดังต่อไปนี้&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="e0f7642e8131c74c7ff69f1a4d8f3aa3a"&gt;สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี และ สำนักงานปลัดกระทรวงยุติธรรม (มอบหมายโดย ปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุข)&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="e166a32647a5e3a2b50f8e5680e6ac093"&gt;สำนักงานศาลยุติธรรม&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="e09003d001501252200e3385564e85b56"&gt;กรมราชทัณฑ์&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="ecfd693fcee75836ad82b2572f8e41a50"&gt;ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="e70c73960fff9870127330fa02c3149cd"&gt;แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนล ประเทศไทย&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="ea00cfde550edc04ef8156e4f6a832585"&gt;เครือข่ายนิรโทษกรรมประชาชน&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;การประชุมใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง มีเนื้อหาสำคัญอยู่หลายประเด็น ผู้สื่อข่าวประชาไทเรียบเรียงมาไว้ด้านล่างนี้&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;“คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุข” ทำงานไปถึงไหนแล้ว&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;เกือบ 3 เดือนแล้ว หลังจาก ‘กฎหมายนิรโทษกรรม’ หรือ&amp;nbsp;&lt;a href="https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/123992.pdf"&gt;พระราชบัญญัติสร้างเสริมสังคมสันติสุข พ.ศ. 2569&lt;/a&gt; มีผลใช้บังคับ ศาลชั้นต้นทยอยสั่งยุติและจำหน่ายคดีในข้อหาที่เข้าเกณฑ์&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ตาม พ.ร.บ. ฉบับนี้กำหนดให้ “คณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข” เป็นผู้มีอำนาจพิจารณาว่าผู้ร้องเข้าเกณฑ์ได้รับสิทธินิรโทษกรรมหรือไม่ ส่วนสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี (สปน.) ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานรับคำร้องและประสานงาน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ตัวแทนจากสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีที่มาชี้แจงในที่ประชุมผ่านทาง zoom คือ&amp;nbsp;&lt;strong&gt;โรจน์ วราพรมงคลกุล &lt;/strong&gt;ผู้อำนวยการกองกฎหมายและระเบียบกลาง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เขาอธิบายถึงภาพรวมการทำงานของคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขว่า ในการประชุมนัดแรกของคณะกรรมการชุดนี้เมื่อวันที่ 21 ก.ย. 2569 มีการตั้งคณะอนุกรรมการฯ ขึ้นมา 2 ชุด ชุดแรก คือ ‘อนุฯ กลั่นกรอง’ ชุดที่สอง ‘อนุฯ ประชาสัมพันธ์’ เป็นชุดที่มีหน้าที่สื่อสารทำความเข้าใจกับประชาชนในเรื่องช่องทางรับข้อร้องเรียน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;‘อนุฯ กลั่นกรอง’&lt;/strong&gt; มีการประชุมครั้งแรกไปเมื่อ 2 พ.ย. 2569 เพื่อวางกรอบในการกลั่นกรองคำร้องที่ประชาชนยื่นเข้ามาที่สำนักงานปลัดสำนักนายกฯ และสำนักงานปลัดกระทรวงยุติธรรม ขั้นตอนในการทำงานก็คือ หลังจากที่รับเรื่องเข้ามาแล้ว เราจะเอาเข้าคณะอนุฯ กลั่นกรองเพื่อดูว่าเรื่องเหล่านี้มีความสมบูรณ์ครบถ้วนเพียงใด&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="e09aef1cec10fe6c24998ec8b3e9a5ded"&gt;ถ้าอนุฯ กลั่นกรองพิจารณาแล้วพบว่า ตัวคำขอใช้สิทธินิรโทษกรรมยังต้องมีการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล เราก็จะส่งต่อเรื่องไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง (ศาล, อัยการ, ตำรวจ, หน่วยงานทางยุติธรรม เช่น ดีเอสไอ) เพื่อให้หน่วยงานเหล่านี้ตรวจดูว่าคำร้องดังกล่าวมีความสมบูรณ์หรือไม่ และถ้าเอกสารมีความสมบูรณ์ ทางหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะสามารถยุติคดีเพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายนิรโทษกรรมเลยได้หรือไม่&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="ef6a93d9a96601b5377ee2ccfc8ad5a3b"&gt;แต่ถ้าเกิดว่าหน่วยงานเหล่านี้ไม่สามารถยุติคดีได้ในชั้นของตน เรื่องก็จะถูกส่งกลับเข้ามาที่อนุฯ กลั่นกรอง เพื่อส่งต่อให้คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขชุดใหญ่เพื่อพิจารณาวินิจฉัยต่อไป&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;ตัวแทนจากสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีเล่าต่อไปว่า ในวันที่ อนุฯ กลั่นกรองประชุมครั้งแรก ได้พิจารณาเสร็จไปแล้ว 8 เรื่อง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;สำหรับ 8 เรื่องที่อนุฯ กลั่นกรองพิจารณาเสร็จไปแล้ว สามารถแบ่งได้ดังนี้&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="ecf51005f7ff163b69b27a58177884929"&gt;6 เรื่องจากประชาชน: ในจำนวนนี้ มีอยู่ 5 เรื่องจากศาลส่งมา และ 1 เรื่องที่ประชาชน และมี 2 เรื่องจากดีเอสไอ&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;ตัวแทนจากสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีอธิบายว่า สาเหตุที่มีอยู่ 5 เรื่องที่ศาลส่งมาให้คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขวินิจฉัย เป็นเพราะ ณ ขณะนั้น ยังไม่ได้มีการแจ้งจากคณะกรรมการฯ ไปยังหน่วยงานต่างๆ ว่าให้หน่วยงานสามารถดำเนินการตาม พ.ร.บ.สร้างเสริมสันติสุขได้เลย ถ้ามีข้อเท็จจริงเพียงพอและชัดเจน&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;จากกรณี 5 เรื่องที่ศาลส่งมา คณะกรรมการฯ จึงแจ้งกลับไปว่าศาลสามารถใช้ดุลพินิจได้เลย ผลการวินิจฉัยของศาลมีดังนี้&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li aria-level="2" data-list-item-id="ea2ffd5b336a807eafa2011168498f38b"&gt;4 เรื่องจากศาลอาญากรุงเทพใต้ (ศาลให้สิทธินิรโทษกรรม 2 เรื่อง ส่วนอีก 2 เรื่องยกคำร้อง) และ&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="2" data-list-item-id="e2bb5d7d51931350386403b4df3477217"&gt;อีก 1 เรื่องจากศาล จ.พัทยา (ศาลให้สิทธินิรโทษกรรม)&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;สำหรับเรื่องที่ผ่านการพิจารณาของอนุฯ กลั่นกรอง เห็นสมควรเสนอเข้าบอร์ดสันติสุขชุดใหญ่มีอยู่ 1 เรื่อง นั่นคือ “คำร้องจาก จ.ปัตตานี” ผลการวินิจฉัยจากคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุข คือ “ไม่เข้าข่ายได้นิรโทษกรรม”&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ตัวแทนจากสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีกล่าวต่อไปว่า คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขมีอำนาจที่จะวินิจฉัย แต่ในขณะเดียวกัน ตัว พ.ร.บ.นี้ในมาตรา 7 และมาตรา 8 ได้กำหนดให้ศาล อัยการ หน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมสามารถที่จะพิจารณาวินิจฉัยดำเนินการได้เลย “โดยที่ไม่ต้องรออะไรทั้งสิ้น” เห็นได้ว่าตั้งแต่การประชุมนัดแรกของคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุข (ชุดใหญ่) ที่ประชุมมีมติให้เวียนแจ้งไปยังหน่วยราชการทุกหน่วยในประเทศไทยให้ถือปฏิบัติตามกฎหมายนิรโทษกรรมปัจจุบันหน่วยงานยุติธรรม “มีการดำเนินการไปค่อนข้างมาก” ศาลทยอยจำหน่ายคดี อัยการยุติคดี เช่นเดียวกันกับตำรวจและดีเอสไอ เพียงแต่ว่ายังไม่มีสถิติว่าดำเนินการไปเท่าใด ขณะนี้ กำลังให้หน่วยงานต่างๆ ทำรายงานผลการทำงานเข้ามา&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;‘อนุฯ ประชาสัมพันธ์’&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;มีการประชุมไปเมื่อสัปดาห์ก่อน ได้วางกรอบเกี่ยวกับการประชาสัมพันธ์ว่าคนที่เข้าข่ายได้รับสิทธินิรโทษกรรมจะเป็นอย่างไร และได้มีมติเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ในการประชาสัมพันธ์ และมีการตั้งคณะทำงานที่มีองค์ประกอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการผลิตสื่อประชาสัมพันธ์และทยอยเผยแพร่ต่อไป&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เมื่อ 18 พ.ย. ที่ผ่านมา มีการประชุมครั้งที่ 2 ของคณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข ซึ่งนำผลการประชุมของอนุฯ ทั้งสองชุดเข้าที่ประชุมของคณะใหญ่ โดยผลการวินิจฉัยของบอร์ดใหญ่มีอยู่ 2 เรื่อง คือ ประเด็นเรื่องคดีความมั่นคงจาก จ.ชายแดนใต้ กับ ข้อเสนอแนะของ เทวฤทธิ์ มณีฉาย สมาชิกวุฒิสภา เรื่องสิทธิการประกันตัวของผู้ถูกดำเนินคดีตามมาตรา 112 ซึ่งเป็นกลุ่มที่ไม่ได้รับสิทธินิรโทษกรรมตาม พ.ร.บ.ฉบับนี้ โดยเทวฤทธิ์เสนอให้กรรมการสิทธิมนุษยชนเข้าไปคุยกับศาล&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ขณะที่&amp;nbsp;&lt;strong&gt;วรมน รามางกูร&lt;/strong&gt; ผู้พิพากษาศาลชั้นต้นประจำสำนักงานประธานศาลฎีกา กล่าวชี้แจงตอนหนึ่งว่า ศาลฎีกาได้มีหนังสือลงวันที่ 10 ก.ย. 2569 และศาลอุทธรณ์มีหนังสือลงวันที่ 11 ก.ย. 2569 ซึ่งสำนักงานศาลได้แจ้งเวียนหน่วยงานในสังกัดทั่วประเทศแล้วว่าคดีที่อยู่ในการพิจารณาของหน่วยงานในสังกัด ศาลสามารถดำเนินการไปได้เลย เพราะฉะนั้น เราได้ดำเนินการไปก่อนที่คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขจะประชุมกันนัดแรกเสียอีก&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;ศาลสูงใช้เวลานาน-บางคดีถูกปฏิเสธ แม้เข้าข่าย&lt;/h2&gt;&lt;h2&gt;หวั่นเสร็จไม่ทันอายุบอร์ดสันติสุข&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;แม้ผู้แทนจากหน่วยราชการจะชี้แจงความคืบหน้า แต่ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน และ สส.ฝ่ายค้าน มองว่ากระบวนการต่างๆ ล่าช้าจนเกินไป จนอาจไม่ทันอายุของคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขวินิจฉัยที่มีจำกัดเพียง 180 วัน นับตั้งแต่วันที่มีการประชุมครั้งแรก&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;พูนสุข พูนสุขเจริญ&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;ทนายความจากศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน และตัวแทนจากเครือข่ายนิรโทษกรรมประชาชน กล่าวในที่ประชุมถึงปัญหาที่พบและข้อเสนอแนะ ดังต่อไปนี้&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li class="ck-list-marker-bold" aria-level="1" data-list-item-id="ef129f5dcc2294cb3434ce8ebb8504192"&gt;&lt;strong&gt;&lt;u&gt;ระยะเวลา&lt;/u&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;เธอเล่าว่า 2 เดือนที่ผ่านมา จากที่ทนายความเน้นยื่นคำร้องขอปล่อยตัวและแก้ไขการบังคับโทษเฉพาะคดีที่อยู่ในชั้นศาลเป็นหลัก จึงพบว่าศาลชั้นต้นใช้เวลาพิจารณาค่อนข้างไว แต่ศาลอุทธรณ์และศาลฎีกาจะใช้เวลานาน จึงไม่แน่ใจว่าศาลสามารถเปิดช่องทางพิเศษให้พิจารณาคดีเหล่านี้ก่อนได้หรือไม่ เพราะถ้าศาลใช้เวลาพิจารณานานหลายเดือนแล้วผลออกมาว่า “ไม่ได้สิทธินิรโทษกรรม” ประชาชนก็จะต้องไปยื่นเรื่องให้คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขวินิจฉัยอีก&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“(การที่ศาลสูงใช้เวลานาน) อันนี้จะเป็นเรื่องน่ากังวลเพราะว่า ในบางคดี แค่คำสั่งขอถอนอุทธรณ์ ที่ศาลไม่ต้องใช้ระยะเวลาในการพิจารณา (มาก) เท่าไหร่ แต่ศาลใช้เวลาถึง 6-7 เดือนก็มี ถ้ากรอบเวลาเป็นลักษณะนี้ เวลาที่ยื่นคำขอยุติคดีขึ้นไป ผลมันคืออะไร ผลก็คือว่า มันอาจจะใช้ระยะเวลานานจนเกิน 1 ปีก็ได้ จนคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขหมดเวลา (ดำเนินการ)”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ตามมาตรา 12 พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข กำหนดว่า คณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุขต้องดำเนินการให้เสร็จสิ้นภายใน 180 วัน นับจากการประชุมนัดแรก การประชุมนัดแรกเกิดขึ้นวันที่ 21 ก.ย. 2569 นั่นแปลว่าต้องปล่อยตัวทุกคนและยุติทุกคดีให้ได้ภายใน 20 มี.ค. 2570&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ถ้าดำเนินการไม่แล้วเสร็จขยายได้อีก 2 ครั้ง ครั้งละไม่เกิน 90 วัน หากขยายครบ 2 ครั้งจะไปสิ้นสุดราวกลางเดือน ก.ย. 2570&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“ถ้าคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุข ซึ่งมีหน้าที่ตาม พ.ร.บ.นี้ ได้พูดคุยกับสำนักงานศาล ว่ามีช่องทางใด ให้เป็นช่องทางพิเศษในการที่จะเร่งรัดในการพิจารณา คำสั่งที่ขอให้ยุติคดีใน พ.ร.บ.นี้ได้เร็วขึ้น ก็จะเป็นประโยชน์กับประชาชน”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;พูนสุขกล่าวต่อไปว่า สุดท้ายแล้วอำนาจที่จะวินิจฉัยว่าคดีใดเป็นคดีการเมืองหรือเปล่า อยู่ที่คณะกรรมการฯ แต่ว่าถ้าศาลใช้ระยะเวลาพิจารณานานจนเกินสมควร แล้วทำให้ตัวคณะกรรมการฯ เองต้องยุบไป ถ้าเวลาเลยไปว่านั้น ประชาชนก็ไม่สามารถใช้สิทธิในช่องทางของกรรมการ&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เธอระบุด้วยว่า คดีในชั้นศาลที่ศูนย์ทนายฯ ยื่นคำร้องไปก็หลักร้อย ขณะที่คดีส่วนมากที่อยู่ในชั้นสอบสวน ทนายความจากศูนย์ทนายความฯ ยังไม่ได้ยื่นคำร้อง&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li class="ck-list-marker-bold" aria-level="1" data-list-item-id="ebb2a77f60d048a92c9e03f104633098e"&gt;&lt;strong&gt;&lt;u&gt;การตีความ&lt;/u&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;จากกรณีที่ศาลวินิจฉัยว่าคดีหมิ่นศาลไม่เข้าข่ายได้รับนิรโทษกรรม เพราะไม่ใช่คดีที่มีแรงจูงใจทางการเมือง พูนสุขตั้งคำถามว่าสาเหตุที่ศาลวินิจฉัยเช่นนี้ อาจเป็นเพราะศาลพิจารณาว่าศาลเป็นผู้เสียหายเองหรือเปล่า&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เธอกล่าวต่อไปว่า ในเรื่อง “การตีความที่ต่างกัน” ก็เป็นประเด็นที่น่าจับตา เช่น คดีที่ศาลเห็นว่าไม่เข้าข่ายเป็นคดีการเมือง เมื่อถูกส่งให้คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุข แล้วคณะกรรมการฯ จะวินิจฉัยแย้งศาลหรือไม่&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li class="ck-list-marker-bold" aria-level="1" data-list-item-id="ed94793639135fad4519078504ce63e96"&gt;&lt;strong&gt;&lt;u&gt;การริเริ่มคดีได้เอง&lt;/u&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;พูนสุขให้ข้อเสนอแนะว่า ในการที่จะดูว่าคดีใดเป็นคดีการเมืองหรือไม่ หน่วยงานที่ใกล้ชิดกับเรื่องนี้ที่สุดคือตำรวจ คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขจะสามารถเข้าไปพูดคุยกับตำรวจ เพื่อให้เกิดการ catagorize (แยกประเภท) คดีที่มีแรงจูงใจทางการเมืองออกมาจากคดีทั้งหมดได้หรือไม่ เพื่อให้เกิดความรวดเร็วมากขึ้น&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li class="ck-list-marker-bold" aria-level="1" data-list-item-id="e0aca7ae2b42a72b1db82d741dcd7e12d"&gt;&lt;strong&gt;&lt;u&gt;การทำรายงานของคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุข&amp;nbsp;&lt;/u&gt;&lt;/strong&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;พูนสุขกล่าวว่า ผู้ถูกดำเนินคดีทางการเมืองที่ว่ามีจำนวนเยอะแล้ว แต่สิ่งที่มีเยอะกว่าคือผู้ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งทางการเมือง คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขไม่ควรที่จะมองข้ามกลุ่มเหล่านี้ และควรต้องเริ่มตั้งไข่ในการทำรายงานได้แล้ว ไม่ใช่รอรวบรวมจากสถิติเพียงอย่างเดียว&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“ผู้ที่ได้รับผลกระทบ แต่ไม่ได้ถูกดำเนินคดีก็มี ในยุคของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) มีคนที่ถูกติดตามตัวและถูกบังคับให้เซ็น MOU พวกเขาเหล่านี้เราทำเป็นลืมเลือนไม่ได้ ถ้าเกิดเราคิดว่าสังคมจะกลับมาคุย มาปรองดองกันได้ เรา identify (แยก) ผู้ที่ถูกละเมิดกรณีต่างๆ ได้หรือเปล่า จัดทำเป็นรายงาน ข้อเสนอแนะที่นอกจากการสั่งยุติคดีได้หรือเปล่า ” พูนสุขกล่าว&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ทางด้าน&amp;nbsp;&lt;strong&gt;ศศินันท์ ธรรมนิฐินันท์&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;สส.พรรคประชาชน (ปชน.) กล่าวว่า ฝากให้สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีทำความเข้าใจหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้เข้าใจตรงกันถึงเจตนารมณ์ของกฎหมายนิรโทษกรรม เพราะเห็นว่าที่ผ่านมา ดำเนินงานช้าเกินไป ทั้งศาลและตำรวจ ขณะที่คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขก็มีอายุการทำงานที่จำกัด&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“มันเป็นปัญหาตั้งแต่ขั้นต้นคือ การที่ศาลอาจจะไม่ได้มีการจำหน่ายคดีเลยทันที หรือล่าสุดที่ทราบมา ในชั้นตำรวจยังไม่ได้ทำอะไรเลยด้วยซ้ำ มันเป็นความเข้าใจในตัว พ.ร.บ.คลาดเคลื่อนไป หรือเข้าใจไม่ตรงกับเจตนารมณ์ที่เราร่าง พ.ร.บ.ทั้งฝั่ง สส.และ สว.”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ศศินันท์กล่าวว่า ตามหลักที่เคยคุยกันก็คือว่า คดีที่อยู่ใน 31 ฐานความผิดตามบัญชีแนบท้ายและไม่ได้ขัดมาตรา 3 “ก็คือออโต้” คำว่าออโต้หมายความว่าตำรวจทำหน้าที่จำหน่ายคดี อัยการสั่งไม่ฟ้อง ศาลสั่งจำหน่ายคดีได้เลย แต่ถ้ามันไม่ได้อยู่ในบัญชีแนบท้าย และมันเป็นประเด็นที่ต้องวินิจฉัยก็ค่อยเอาเข้ากรรมการวินิจฉัย&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นก็คือ มีคดีที่อยู่ในบัญชีแนบท้ายแล้ว แต่ศาลกลับไม่ได้ออโต้ในการเคลียร์ได้ ถ้ามันเป็นปัญหาตั้งแต่ตอนต้น ทุกศาลก็จะมีปัญหาหมด เขาก็จะต้องกังวลว่าต้องส่ง (กรรมการวินิจฉัย) หรือไม่ส่ง ”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“เราต้องยึดหลักก่อน ว่าถ้าอยู่ในบัญชีแนบท้าย ไม่เป็น คดี ม.112 ตามที่เราคุยกัน ออโต้ไปเลย ไม่ต้องส่งมาให้ ไม่งั้นคณะกรรมการฯ ก็จะยิ่งช้า เป็นภาระ ให้ทำงานยากกว่าเดิม…”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;สุดารัตน์ จงสุขกลาง&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;ตัวแทนจากศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนกล่าวสรุปถึงสภาพปัญหาโดยรวมที่ศูนย์ทนายฯ เจอ หลังดำเนินการตาม พ.ร.บ.ฉบับนี้&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="e485126555220b5c8e27e43f5cb08a4f1"&gt;ณ ปัจจุบัน ภาระตกอยู่ที่ผู้ถูกดำเนินคดีที่ต้องเป็นฝ่ายไปดำเนินการยื่นคำร้องเอง กรณีคดีที่อยู่ในชั้นศาล ส่วนใหญ่หน่วยงานในกระบวนการยุติธรรมไม่ได้สั่งยุติคดีเองโดยอัตโนมัติ&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="e9aa1b75317d9dc36c5cca188d6acbd28"&gt;หลังจากยื่นคำร้องไปแล้วก็มีความล่าช้าในกระบวนการในชั้นศาล&amp;nbsp; ยังคงต้องรอคู่ความยื่นคัดค้านใน 15 วัน หลังจากนั้นยังให้รอศาลสูงพิจารณา ซึ่งใช้ระยะเวลานานหลายเดือนกว่าจะพิจารณา หลายๆ คดีที่ส่งให้ศาลสูงให้พิจารณาไปแล้ว ณ ตอนนี้ยังไม่มีคำสั่งลงมาว่า สั่งจำหน่ายคดีหรือไม่อย่างไร&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="e6fdc97f83877c5d945f9bdec5e4e961c"&gt;มีกรณีที่ศาลอ่านคำพิพากษาไปเลย โดยที่ไม่ได้รอการพิจารณาการนิรโทษกรรม ซึ่งอาจขัดต่อ พ.ร.บ.นี้หรือไม่&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="eb496c5e2803524d2a4092093a106b99e"&gt;‘คดีดูหมิ่นศาล’ ซึ่ง&lt;a href="https://tlhr2014.com/archives/87601"&gt;ศาลยกคำร้องนิรโทษกรรม&lt;/a&gt; เพราะศาลมองว่าเป็นคดีที่ “ไม่มีแรงจูงใจทางการเมือง”&amp;nbsp;แต่ไม่ได้มีคำอธิบายเหตุผลที่ชัดเจน รวมถึงคดีชุมนุมต้านรัฐประหารเมียนมา&amp;nbsp;ที่ศาลมีคำวินิจฉัยว่าไม่เข้าเงื่อนไขนิรโทรกรรม&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="e6ad547f9a7ba7a144b2f300710a8e219"&gt;ตำรวจและอัยการยังไม่ได้สั่งยุติคดีใดๆ&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;สำหรับประเด็นที่ว่าเพราะเหตุใดศาลจึงไม่สามารถเป็นฝ่ายริเริ่มพิจารณาคดีทางการเมือง เพื่อนำไปสู่การนิรโทษกรรมได้&amp;nbsp;&lt;strong&gt;วรมน รามางกูร &lt;/strong&gt;ผู้พิพากษาศาลชั้นต้นประจำสำนักงานประธานศาลฎีกา ชี้แจงว่า ศาลมีคดีเป็นจำนวนที่เยอะมาก ข้อมูลอยู่ในกระดาษ ไม่สามารถนำไปประมวลผลด้วยคอมพิวเตอร์หรือเอไอ ในการที่จะรู้ว่าเป็นคดีการเมืองหรือไม่ ต้องไปอ่านในเนื้อสำนวน เพราะฉะนั้นคนที่รู้ตัวดีที่สุดว่าตัวเองมีคดีทางการเมืองหรือไม่ก็คือ เจ้าตัวที่เป็นผู้ถูกดำเนินคดี&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;ปม “มาตรการอื่นๆ” ที่ไม่ใช่การนิรโทษกรรม ทำได้แค่ไหน&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;เทวฤทธิ์ มณีฉาย&lt;/strong&gt; สมาชิกวุฒิสภา กล่าวว่า กฎหมายนิรโทษกรรมให้อำนาจของคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุข ในการทำเสนอข้อเสนอแนะต่อฝ่ายต่างๆ ที่เป็น 3 เสาหลัก (สภา, คณะรัฐมนตรี และศาล) ตามมาตรา 6 (4) รวมถึงให้อำนาจคณะกรรมการฯ ในการ “ดำเนินการอื่นใดเพื่อบังคับการให้เป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้” ตามมาตรา 6 (8)&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เทวฤทธิ์ระบุว่า ในกรณีของกลุ่มคดีที่ไม่ได้รับการนิรโทษกรรม (ข้อยกเว้นตามมาตรา 3 ได้แก่ ม.112, คดีทุจริต, ความผิดฐานฆ่าคนตาย-ทำให้ผู้อื่นบาดเจ็บสาหัส) ทางคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ.สร้างเสริมสันติสุข ของวุฒิสภาเองก็ได้มีข้อสังเกตประกอบรายงานของคณะกรรมาธิการฯ ด้วยในเรื่อง “การบริหารโทษ”&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เขาระบุว่า สำหรับกลุ่มที่ไม่ได้รับนิรโทษกรรม ก็ยังสามารถออกมาตรการอื่นๆ ที่ไม่ใช่การนิรโทษกรรมได้ ถ้าคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขเล็งเห็นว่า มาตรการนั้นๆ จะนำไปสู่การสร้างเสริมสังคมสันติสุขตามหลักความเสมอภาคและเป็นธรรม&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อย่างน้อยที่สุด ในคณะ กมธ.ชั้นวุฒิสภาเคยเสนอเป็นบทบัญญัติด้วยซ้ำไป แต่ว่าแพ้โหวต ส่วน ในชั้น กมธ.สภาผู้แทนราษฎร ในการประชุม กมธ.ครั้งที่ 5 ซึ่งมีวาระ “มาตรา 3” ที่เป็นมาตราเจ้ากรรม มีการถกเถียงกันมากกว่าจะไม่นิรโทษกรรมใครบ้าง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เทวฤทธิ์กล่าวต่อไปว่าเดิมที ร่าง พ.ร.บ. ที่ผ่านเข้ามาเป็นร่างหลัก ใช้คำว่า “มิให้ใช้บังคับแก่ความผิดเหล่านี้” ซึ่งนั่นหมายความว่า กฎหมายฉบับนี้ไม่สามารถทำอะไรได้เลยกับกลุ่มคดีที่ถูกยกเว้นไม่ให้นิรโทษกรรม ก็คือ bypass เลยกับความผิดทั้ง 4 ฐานนี้ แต่เฉพาะประเด็นนี้ ทางคณะกรรมาธิการทั้งเสียงข้างมากและเสียงข้างน้อยเห็นพ้องกันว่า ให้แก้ตรงจุดนี้&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เทวฤทธิ์ระบุว่า ในตอนนั้น ผู้ที่สรุปแนวทางการแก้ไขตรงจุดนี้ได้อย่างเข้าใจในเจตนารมณ์ของสภา คือ นายเผ่าพันธ์ ชอบน้ำตาล ซึ่งเป็นกรรมาธิการทั้งฝั่ง สส.และ สว. (ปัจจุบันเป็นเลขาฯ ศาลยุติธรรม) โดยให้เปลี่ยนจากคำว่า “ไม่ให้บังคับใช้” เป็น “ไม่ให้มีผลนิรโทษกรรม” ซึ่งในกรณีนี้คือ กลุ่มที่ถูกล็อกไว้ก็จะไม่ได้รับนิรโทษกรรมแน่นอน แต่ยังเปิดทางให้มีการออก “มาตรการอื่นๆ” ได้นอกเหนือจากนิรโทษกรรม&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ขณะที่&lt;strong&gt; วรมน รามางกูร &lt;/strong&gt;ผู้พิพากษาศาลชั้นต้น ประจำสำนักงานประธานศาลฎีกา ได้กล่าวชี้แจงแทนนายเผ่าพันธ์ ซึ่งเป็นปัจจุบันเลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม&lt;/p&gt;&lt;p&gt;วรมนระบุว่า ในตอนนั้นที่นายเผ่าพันธ์ได้กล่าวถึง “มาตรการอื่นๆ” บริบทก็คือมีการพูดถึงถ้อยคำในร่าง พ.ร.บ.สร้างเสริมสันติสุข ที่เสนอเข้ามาใน กมธ. ซึ่งมีการใช้คำว่า “พระราชบัญญัติฉบับนี้มิให้มีผลใช้บังคับกับคดีบางมาตรา” ในตอนนั้นมีผู้อภิปรายที่จะพยายามจะใส่มาตรการอื่นๆ เข้ามา นายเผ่าพันธ์จึงมีการเสนอปรับแก้ถ้อยคำ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“ถ้าใช้คำว่า ไม่ให้มีผล (บังคับใช้) กับมาตราใดมาตราหนึ่ง จะเท่ากับว่า ทั้งพระราชบัญญัติ (ถ้ามีการ) เขียนมาตรการอื่นนอกจากนิรโทษกรรม ก็จะไปมีผล (บังคับใช้) ไม่ได้เลย ก็เลยมีการปรับแก้ถ้อยคำ (โดยใช้คำ) ว่า “ไม่ให้มีผลเป็นการนิรโทษกรรม” (แทน) หมายความว่า พ.ร.บ.ไม่มีผลเป็นการนิรโทษกรรมต่อคดีตามมาตราที่ยกเว้นไว้ แต่ไม่ได้ห้าม กมธ.ในการแก้ หรือเพิ่มมาตรการอื่นๆ เข้ามาในกฎหมาย”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ผู้พิพากษาศาลชั้นต้น ประจำสำนักงานประธานศาลฎีกา กล่าวต่อไปว่า คำว่า “มาตรการอื่นๆ” ที่นายเผ่าพันธ์หมายถึงในตอนนั้น คือ “มาตรการเกี่ยวกับเด็กและเยาวชน” มาตรา 11 ของร่าง พ.ร.บ.สร้างเสริมสันติสุข ที่ผ่านสภาผู้แทนราษฎรมา แต่ว่าวุฒิสภาได้เพิ่มวรรคสองเข้ามาภายหลัง ว่าไม่ให้ใช้กับคดีหมิ่นประมาทกษัตริย์ ตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;วรมนระบุต่อไปว่า แต่ในส่วนของ “มาตรการอื่นๆ” ที่จะนำมาใช้ในกฎหมายนิรโทษกรรมได้หรือไม่นั้น ก็คงจะต้องเป็นมาตรการตามกฎหมายที่ใช้อยู่แล้ว ส่วน “เงื่อนไขในการใช้มาตรการอื่นๆ” เช่น รอการลงโทษ รอการกำหนดโทษ หรือว่าเปลี่ยนที่คุมขัง เงื่อนไขจะเป็นอย่างไร ก็คงจะเป็นไปตามกฎหมายที่กำหนดมาตรการนั้น&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ในส่วนของ มาตรา 6 (4) ซึ่งเป็นบทบัญญัติที่ให้อำนาจคณะกรรมการฯ ในการจัดทำ “ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการสร้างเสริมสังคมสันติสุข” เพื่อเสนอต่อฝ่ายต่างๆ เช่น รัฐสภา คณะรัฐมนตรี และศาล&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;วรมนตอบในส่วนนี้ว่า ตรงคำว่า “ศาล” เข้าใจว่านายเผ่าพันธ์ไม่ได้เป็นคนเสนอ แต่เป็นกรรมาธิการท่านอื่น จากเท่าที่ได้เรียนปรึกษากับนายเผ่าพันธ์ คำว่า “ศาล” ในจุดนี้ ไม่ได้หมายความว่า คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขจะไปก้าวล่วงดุลยพินิจในการพิจารณาคดีของศาลได้&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“มันเป็นการให้คำแนะนำ คล้ายๆ จดหมายเปิดผนึก เพราะเขาเขียนว่าให้เปิดเผยด้วย แสดงความคิดเห็นต่อศาลในฐานะองค์กรโดยรวม แต่ไม่สามารถที่จะให้ข้อเท็จจริง หรือสามารถชี้นำ เจาะจงลงไปในเฉพาะคดี เพราะมันจะไปก้าวล่วง กระทบกับการใช้ดุลยพินิจของศาล”&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“คงไม่สามารถที่จะยื่นคำแนะนำมาที่ศาลแล้วบอกว่า คดีประเภทเหล่านี้ให้ทำแบบนี้ๆ โดยรวมได้ ดังนั้นช่องทางเดียวที่กำหนดไว้ในกฎหมายนี้ ความเห็นของคณะกรรมการฯ ที่จะเข้าไปสู่ศาลโดยตรง คือช่องทางตามมาตรา 11 ที่เปิดทางไว้ คือให้คณะกรรมการฯ มีความเห็น และให้อัยการยื่นความเห็นของคณะกรรมการฯ ไปที่ศาล” ผู้พิพากษาศาลชั้นต้น ประจำสำนักงานประธานศาลฎีกา ระบุ&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;ใช้มาตรการขังนอกเรือนจำได้หรือไม่&lt;/h2&gt;&lt;h2&gt;ราชทัณฑ์ตอบ ได้เฉพาะคนติดเตียง-ป่วยระยะท้าย&amp;nbsp;&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;สว.เทวฤทธิ์ ถามร้อยตำรวจเอกสุรวุฒิ รังไสย์ รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์ว่า พ.รบ.ราชทัณฑ์ ปี 2560 ที่มีการเปิดช่องให้คุมขังนอกเรือนจำได้ เป็นไปได้หรือไม่ที่จะใช้มาตรการนี้กับผู้ต้องขังในคดีทางการเมือง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์ตอบว่า ถ้าดูตามกฎหมายก็ถือว่าค่อนข้างเปิดช่องไว้สำหรับผู้ต้องขังการเมือง โดยมีการจำแนกเรือนจำไว้ 5 ประเภท หนึ่งในนั้นก็คือเรือนจำสำหรับผู้ต้องขังทางการเมือง แต่ว่าในทางปฏิบัติแล้ว “ยังไม่มีการออกครับ”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เขากล่าวต่อไปว่า ในปัจจุบัน กรมราชทัณฑ์ให้ใช้การคุมขังนอกเรือนจำกับบุคคล 2 กลุ่มเท่านั้น คือ คนป่วยติดเตียง กับผู้ป่วยที่รักษาแบบประคับประคองระยะสุดท้าย&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เขาเล่าว่า ช่วงปลายปี 2554 กรมราชทัณฑ์เคยมี “เรือนจำชั่วคราวหลักสี่” ไว้สำหรับผู้ต้องขังคดีทางการเมือง แต่ภายหลังปี 2557 ได้มีการยกเลิกเรือนจำนี้ไปแล้ว ตอนนี้กรมราชทัณฑ์มีสถานที่อื่นที่ไม่ใช่เรือนจำไว้ขังตามมาตรา 33 เมื่อปี 2563 ต่อมาด้วยเจตนาดี ก็มีการดำเนินการหลายอย่างในการคุมขังในสถานที่อื่นที่ไม่ใช่เรือนจำ “ต้องยอมรับว่าเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับบุคคลสำคัญทางการเมืองด้วย ซึ่งสังคมก็มีความสงสัยคลางแคลงใจ และมีคนส่งหนังสือร้องเรียนไปที่ ป.ป.ช.”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์ระบุว่า ทาง ป.ป.ช.ก็ตั้งประเด็นในเรื่องที่ค่อนข้างน่ากังวล ว่าการออกนอกเรือนจำต้องออกอย่างรอบคอบ “เพราะจะมีปัญหาในเรื่องบุคคลใช้สิทธิอย่างไม่สุจริต เป็นผู้มีอิทธิพลส่วนตัว” และอย่างที่สองคือ สถานที่ต่างๆ อาจมีปัญหาตามประมวลกฎหมายตามวิธีพิจารณาความอาญาตามมาตรา 89/1 และ 89/2&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ทางด้าน พูนสุข จากศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชนและเครือข่ายนิรโทษกรรมประชาชน&amp;nbsp;ถามถึง “มาตรการในการพักโทษ” ว่ากลุ่มผู้ต้องขังในคดีทั่วไปก็มีโอกาสใช้มาตรการนี้ แต่ว่าเพราะเหตุใดผู้ต้องขังในคดี ม.112 จึงถูกปิดประตูไม่ให้ใช้มาตรการนี้&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“เป็นไปได้ไหมว่า คณะกรรมการในการพิจารณาการพักโทษ (ของกรมราชทัณฑ์) จะเปิดโอกาสช่องนี้สำหรับผู้ต้องขังคดี ม.112 หรือไม่…ขออนุญาตสอบถามจริงๆ เพราะไม่เข้าใจเหตุผลที่ไม่ให้ผู้ต้องขังคดี ม.112 ได้รับโอกาสที่เท่าเทียม อันนี้ไม่ได้ขอโอกาสที่มากกว่าคดีอื่นๆ เลยนะคะ แค่ขอให้เขาได้โอกาสที่เท่าเทียมในการพิจารณาการพักโทษได้หรือเปล่า”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ผศ.นิฟาริด ระเด่นอาหมัด รองประธานคณะกรรมาธิการพัฒนาการเมืองฯ คนที่หนึ่ง ซึ่งทำหน้าที่เป็นประธานในการประชุมครั้งนี้ ตอบว่า เข้าใจในคำถามของพูนสุข แต่ พ.ร.บ.ราชทัณฑ์เขียนไว้ค่อนข้างชัดเจนอยู่แล้ว คิดว่าไม่จำเป็นต้องตีความ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;พูนสุขตอบกลับว่า ขออนุญาตให้ข้อมูลว่า ตัว พ.ร.บ.ราชทัณฑ์ กำหนดให้ออกกฎกระทรวง ถ้าจะแก้ไขเรื่องนี้ อย่างมากที่สุดคือไปแก้ที่กฎกระทรวง แต่ตัวกฎหมายไม่ได้ห้ามคดีประเภทใดประเภทหนึ่งโดยเฉพาะ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ธนพร กีรติสมิต&amp;nbsp;ตัวแทนจาก แอมเนสตี้ อินเตอเนชั่นแนล ประเทศไทย ถามกรมราชทัณฑ์ ว่า สามารถแยกขังกลุ่มผู้ต้องขังที่คดีอยู่ระหว่างอุทธรณ์กับผู้ต้องขังในกลุ่มคดีสิ้นสุดแล้วได้หรือไม่&lt;/p&gt;&lt;p&gt;รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์ตอบว่า เข้าใจถึงประเด็นเรื่องความแออัด แต่สิ่งหนึ่งที่กรมราชทัณฑ์มีแนวคิดก็คือ เราจะแยกผู้ต้องขังระหว่างอุทธรณ์ออกมาได้อย่างไร เดิมทีเรามีการแยกทุกเรือนจำ ให้มีการแยกแดนผู้ต้องขังระหว่างอุทธรณ์ แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นจริงก็คือ สิทธิประโยชน์ที่เกิดขึ้นกับผู้ต้องหาระหว่างอุทธรณ์มันก็จะไม่เหมือนกับผู้ต้องขังทั่วไป&lt;/p&gt;&lt;p&gt;รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์กล่าวต่อไปว่ามีแนวคิดหนึ่งที่เขาและกรมราชทัณฑ์ได้นำเสนอ ก็คืออยากจะทำสถานที่ขังขึ้นตามกฎกระทรวงที่เขียนไว้ตามมาตรา 89/1 และมีการระบุไว้มานานแล้วตั้งแต่ปี 2551 ว่าสามารถให้ดำเนินการโดยเอกชนได้ แนวคิดที่กำลังผลักดันคือ จะทำอย่างไรให้เกิดแรงจูงใจให้เอกชนเข้ามาลงทุน ถ้าเป็นนักโทษเด็ดขาดทั่วไป มันจะเกิดเรื่องความเหลื่อมล้ำมาก แต่ถ้าเป็นผู้ต้องขังระหว่างอุทธรณ์มันจะไม่มีความเหลื่อมล้ำกัน ถ้าเรายึดถือว่าผู้ต้องขังระหว่างอุทธรณ์ยังเป็นผู้บริสุทธิ์ แนวคิดนี้ก็จะไปได้ ปัจจุบันผู้ต้องกลุ่มนี้ทั่วประเทศมีอยู่ 80,000-90,000 รายแล้วแต่ปี คิดเป็นราวๆ 20% จึงขอฝากแนวคิดนี้ให้วุฒิสภาไว้ด้วย&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;3 คำถามจาก สว.เทวฤทธิ์ ถึงบอร์ดสันติสุข&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;ในช่วงท้ายของการประชุม สว.เทวฤทธิ์ ฝากคำถาม 3 ประเด็นกับคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุข ผ่านทางผู้แทนจากสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="e06e76c0c580204779a18e2a11845dc17"&gt;ในหลายๆ กรณีที่ผู้ร้องอาจไม่เห็นด้วยกับคำวินิจฉัยของคณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุข จะขอให้ทบทวนได้หรือไม่&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="e51ad1775971603ff19bd07677e55d560"&gt;ในกรณีที่ไม่อยู่ในกลุ่มข้อยกเว้นตามมาตรา 3 ของ พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข และไม่อยู่ในบัญชีแนบท้าย ตัวอย่างคือ คดีมาตรา 110 ซึ่งคดีอยู่ในชั้นฎีกา พฤติการณ์ของคดีนี้ก็เป็นการชุมนุม ทว่ามีเหตุขบวนเสด็จจึงทำให้มีคดี ม.110 ขึ้นมา จึงไม่แน่ใจว่า คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขจะมีข้อเสนอแนะได้หรือไม่ ว่าให้ดูพฤติกรรมที่เกี่ยวข้อง&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li aria-level="1" data-list-item-id="e3c96435593f2affd00112b4acb8bea3b"&gt;ในกรณีที่ถูกล็อก ไม่ให้นิรโทษกรรมตามมาตรา 3 คือ คดีที่ทำให้ผู้อื่นเสียชีวิต-บาดเจ็บสาหัส ยกตัวอย่าง คดีโยนระเบิดที่ไม่มีใครบาดเจ็บเสียชีวิต แต่ว่าข้อหาที่เขาโดนลงโทษอยู่ในกลุ่มที่ไม่ได้นิรโทษกรรม กรณีแบบนี้ คณะกรรมการสร้างเสริมสันติสุขจะมีประเด็นมีพิจารณาได้หรือไม่ อย่างไร&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p&gt;คำถามข้างต้นของ เทวฤทธิ์ ยังไม่ได้รับคำชี้แจงแต่อย่างใด โดยหลายฝ่ายมีการคาดเดาว่าผู้แทนของหน่วยงานดังกล่าวซึ่งเข้าประชุมทางออนไลน์ผ่านระบบ zoom น่าจะกดออกจาก zoom ไปก่อน&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th"&gt;ข่าว&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th"&gt;การเมือง&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;สิทธิมนุษยชน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%A3%E0%B9%82%E0%B8%97%E0%B8%A9%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1" hreflang="th"&gt;นิรโทษกรรม&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%82-%E0%B8%9E%E0%B8%A8-2569" hreflang="th"&gt;พ.ร.บ.สร้างเสริมสันติสุข พ.ศ. 2569&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9C%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%82%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th"&gt;ผู้ต้องขังคดีทางการเมือง&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%93%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%A3%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%82" hreflang="th"&gt;คณะกรรมการสร้างเสริมสังคมสันติสุข&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A8%E0%B8%B9%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B9%8C%E0%B8%97%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;ศูนย์ทนายความเพื่อสิทธิมนุษยชน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%97%E0%B8%B1%E0%B8%93%E0%B8%91%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;กรมราชทัณฑ์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9B%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%AA%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%90%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B5" hreflang="th"&gt;สำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
</description>
  <pubDate>Fri, 20 Nov 2026 17:51:43 +0000</pubDate>
    <dc:creator>See Think</dc:creator>
    <guid isPermaLink="false">119514 at https://prachatai.com</guid>
    <comments>https://prachatai.com/journal/2026/11/119514#comments</comments>
    </item>
<item>
  <title>เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (3) สานฝันคนขี่ พี่วิน ไรเดอร์ ขอแรงรัฐหนุน ไม่ลุยลำพัง</title>
  <link>https://prachatai.com/journal/2026/11/119513</link>
  <description>&lt;span&gt;เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (3) สานฝันคนขี่ พี่วิน ไรเดอร์ ขอแรงรัฐหนุน ไม่ลุยลำพัง&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p&gt;The Glocal - ท้องถิ่นเคลื่อนโลก&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;span&gt;&lt;span&gt;auser15&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;time datetime="2026-11-20T16:26:05+07:00" title="Friday, November 20, 2026 - 16:26"&gt;Fri, 2026-11-20 - 16:26&lt;/time&gt;
&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"&gt;&lt;div class="summary-box"&gt;&lt;ul&gt;&lt;li data-list-item-id="e7591be0079e711eb5e08ff6bbe46d901"&gt;ข้อเสนอจากคนหน้างานทั้ง ที่ปรึกษาวิสาหกิจชุมชนวินมอเตอร์&amp;nbsp;EV, ประธานวินผู้ผันตัวมาซ่อมแบตเตอรี่เอง และนักวิจัยที่ตามติดการเปลี่ยนผ่านนี้มาตั้งแต่ต้น ต่างชี้ตรงกันว่าโจทย์ใหญ่ที่สุดคือการตัดต้นทุนก้อนแรกและต้นทุนแบตเตอรี่ออกจากบ่าคนขับ ผ่านทั้งกองทุนกลางของวิสาหกิจชุมชน ข้อเสนออุดหนุนครึ่งราคา และสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำที่เข้าถึงได้จริงโดยไม่ติดเงื่อนไขประวัติทางการเงิน&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="e6753c0bff5202e2d4b5f82d479aad4d1"&gt;อีกจุดร่วมคือระบบนิเวศรอบตัวรถที่ยังไม่พร้อม ทั้งมาตรฐานแบตเตอรี่และหัวเสียบสลับแบตที่ไม่เป็นเอกภาพ บริการหลังการขายที่ล่าช้า และเครือข่ายสลับแบตที่หายไปหลังจบโครงการนำร่อง ทำให้คนขับต้องดิ้นรนแก้ปัญหาด้วยตัวเองเป็นส่วนใหญ่ ตั้งแต่พกแบตสำรองเองไปจนถึงเรียนซ่อมแบตด้วยตัวเอง&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="ee7d63b1a7ef63e04aafb3e8364c2ba16"&gt;ในเชิงนโยบาย ข้อเสนอมีตั้งแต่ระดับปฏิบัติ เช่น พื้นที่นำร่องเฉพาะย่านและมาตรการจูงใจเฉพาะกลุ่ม ไปจนถึงระดับโครงสร้าง เช่น การกำหนดกรอบเวลาเปลี่ยนผ่านทั้งระบบที่ชัดเจน ควบคู่กับมาตรการสนับสนุนที่เดินไปพร้อมกัน แทนที่จะปล่อยให้เรื่องนี้ถูกผัดผ่อนไปเรื่อย ๆ&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;รายงานข่าว 2 ตอนที่ผ่านมา ฉายภาพชัดว่า กรุงเทพฯ มีทั้งความต้องการและโครงการนำร่องที่เริ่มเดินแล้ว แต่ยังขาดสูตรที่ทำให้วินมอเตอร์ไซค์แบบสันดาปเปลี่ยนมาใช้ EV ได้จริง ขณะที่&amp;nbsp;4 กรณีศึกษาจาก&amp;nbsp;3 ทวีปในตอนที่&amp;nbsp;2 ให้บทเรียนร่วมว่าการเปลี่ยนผ่านจะสำเร็จได้ก็ต่อเมื่อมีโมเดลการเงินที่ลดต้นทุนล่วงหน้าของคนขับรายได้น้อย โครงสร้างพื้นฐานที่ตอบโจทย์การใช้งานรายวัน และนโยบายที่สร้างทั้งแรงจูงใจและแรงกดดันครบพร้อมกัน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;แต่บทเรียนจากต่างประเทศอย่างเดียวยังไม่พอจะตอบโจทย์บริบทไทย ตอนสุดท้ายนี้จึงชวนฟังเสียงและข้อเสนอของคนที่อยู่กับปัญหานี้โดยตรง&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;จากบทเรียนโครงการนำร่องที่ถูกลอยแพ สู่วิสาหกิจชุมชนที่ยืนด้วยตัวเอง&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;หลายพื้นที่เคยมีโครงการนำร่องนำรถจักรยานยนต์ไฟฟ้ามาให้วินทดลองใช้ พร้อมระบบสลับแบตเตอรี่ในช่วงแรก แต่บางโครงการพบจบลงหลังผ่านไปเพียง 1-2 ปี อุปกรณ์และแบตเตอรี่สำรองส่วนใหญ่ก็ถูกดึงกลับไปทั้งหมด เหลือให้วินแต่ละคนพอประคองตัวกันเอง &lt;strong&gt;วิกร กัมปนาทธนธร ที่ปรึกษาวิสาหกิจชุมชนวินมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าบางกรวย&lt;/strong&gt; เล่าว่าโจทย์ที่ตามมาคือเรื่องการบำรุงรักษา รถที่ใช้งานหนักแบบวินทำให้แบตเตอรี่เสื่อมเร็ว และเมื่อไม่มีระบบสลับแบตเตอรี่ส่วนกลางแล้ว ใครแบตเตอรี่พังก็ต้องจ่ายเองทั้งก้อน ซึ่งแบตเตอรี่หนึ่งลูกราคาสูงถึง 20,000-30,000 บาท เขาสรุปบทเรียนนี้ตรงไปตรงมาว่า โครงการภาครัฐหลายแห่งเป็นเหมือนไฟไหม้ฟาง พอเปลี่ยนผู้บริหารหรือเปลี่ยนนโยบาย ทุกอย่างก็จบลงที่งบประมาณก้อนแรกโดยไม่มีการดูแลต่อในระยะยาว&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ทางออกที่วิกรเลือกคือไม่รอให้ภาครัฐกลับมาอีกครั้ง แต่รวมกลุ่มวินกันจดทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชนประเภทการบริการ ยื่นเรื่องโดยใช้สมาชิกเริ่มต้น 7 คน ขึ้นไป ตั้งเป้าเซ็ตระบบให้ได้ในช่วง 2 ปีแรก ด้วยการจัดตั้งกองทุนกลางให้สมาชิกกู้ไปผ่อนซื้อแบตเตอรี่หรือซ่อมบำรุงรถได้ในระยะยาว พ่วงด้วยสวัสดิการชุมชนอย่างค่ารักษาพยาบาลและค่าเทอมลูก เพราะวินคือแรงงานนอกระบบที่เสี่ยงบนท้องถนนเต็มร้อยแต่แทบไม่มีสวัสดิการรองรับเลย&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เมื่อถูกถามในมุมนโยบายระดับชาติ วิกรมองว่ารัฐต้องช่วยพร้อมกันหลายด้าน ทั้งมาตรการทางการเงินผ่านสถาบันการเงินของรัฐอย่างธนาคารออมสินหรือธนาคารกรุงไทย เพื่ออัดฉีดเงินทุนหรือส่วนลดเงินดาวน์ให้คนที่เอารถน้ำมันมาแลกซื้อรถไฟฟ้า พร้อมกองทุนสนับสนุนค่าซ่อมบำรุงระยะยาวเพราะอู่ซ่อมรถไฟฟ้ายังมีน้อยมาก การจับมือกับแพลตฟอร์มส่งอาหารและส่งของให้สิทธิประโยชน์กับผู้ขับขี่ที่ใช้รถไฟฟ้า เช่น ปรับค่ารอบให้สูงขึ้นเป็นแรงจูงใจ โครงสร้างเชิงพื้นที่ด้วยการทำโครงการนำร่องในย่านท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์หรือเขตเมืองเก่าที่บังคับใช้รถไฟฟ้าเต็มร้อยเปอร์เซ็นต์ พร้อมส่วนลดจูงใจนักท่องเที่ยวที่เรียกใช้บริการ และสุดท้ายคือการประเมินผลกระทบอย่างจริงจังว่ามลพิษทางอากาศ กลิ่น เสียง และสุขภาพของคนขับกับคนในชุมชนดีขึ้นอย่างไร เพื่อชี้ให้เห็นคุณค่าระยะยาว ไม่ใช่แค่แจกรถแล้วจบไป&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;ข้อเสนอจากประธานวินผู้ผันตัวมาซ่อมแบตเตอรี่เอง&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p class="picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55399171191_3a2b7e3978_c.jpg" width="602" height="800" loading="lazy"&gt;&lt;br&gt;สามารถ ดรบุราณ&amp;nbsp;ประธานวินมอเตอร์ไซค์บางกรวยสามัคคี&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;สามารถ ดรบุราณ ประธานวินมอเตอร์ไซค์บางกรวยสามัคคี&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;ขับรถรับจ้างมามากกว่า 30 ปี และเปลี่ยนมาใช้รถไฟฟ้าตั้งแต่โครงการนำร่องเข้ามา หลังจากเจอปัญหาแบตเตอรี่ที่วิ่งได้ระยะสั้น ระบบสลับแบตส่วนกลางที่หายไป และบริการหลังการขายที่ล่าช้าจนต้องไปเรียนซ่อมแบตเตอรี่ด้วยตัวเอง มีข้อเสนอซึ่งมีสาระสำคัญอยู่ 4 ข้อ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ข้อ 1 คือเงินอุดหนุนโดยตรง เรียกร้องให้รัฐออกค่ารถให้ครึ่งหนึ่งของราคา สมมติรถราคา 100,000 บาท รัฐอุดหนุน 50,000 บาท ข้อ 2 คือการผ่อนปรนเงื่อนไขสินเชื่อ เพราะคนขับวินส่วนใหญ่ติดปัญหาประวัติทางการเงินจนกู้ธนาคารรัฐไม่ผ่าน จึงเสนอให้ใช้หนังสือรับรองจากสมาคม หัวหน้าวิน หรือสำนักงานเขต ควบคู่กับการขึ้นทะเบียนจากกรมการขนส่งทางบกเป็นหลักประกันแทนประวัติเครดิต&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ข้อ 3 คือการบังคับมาตรฐานบริการหลังการขาย ให้รัฐบีบโรงงานผู้ผลิตมีระบบเซอร์วิสที่รวดเร็วกว่าเดิม ไม่ปล่อยให้คนหาเช้ากินค่ำต้องรออะไหล่เป็นเดือน และข้อ 4 คือการบริหารผ่านกองทุนของสมาคมหรือวิสาหกิจชุมชน ให้ทำหน้าที่คัดกรองสมาชิกเบื้องต้น เพื่อให้มั่นใจว่าคนที่ได้รถไปจะดูแลรักษาและผ่อนชำระได้จริง ทั้งหมดนี้สามารถมองว่าควรเดินไปพร้อมกัน เพื่อให้สอดคล้องกับแผนยานยนต์ไฟฟ้าปี 2030 ของประเทศ&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;ปัญหาเชิงโครงสร้างที่ต้องแก้ไข&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p class="text-align-center picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55650452250_de504147ae_h.jpg" width="1600" height="1067" loading="lazy"&gt;&lt;br&gt;ผู้ใช้รถมอเตอร์ไซค์ EV กำลังเปลี่ยนแบตเตอรี่ ที่สถานีเปลี่ยนแบตเตอรี่แห่งหนึ่งย่านถนนบรรทัดทอง กรุงเทพมหานคร | ภาพโดย: ภัทรภร ผ่องอำไพ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;อรรคณัฐ วันทนะสมบัติ หัวหน้ากลุ่มวิจัยนวัตกรรมเพื่อสังคมสมานฉันท์และเศรษฐกิจถ้วนถึงแห่งเอเชีย (ISSIE) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย&lt;/strong&gt; ติดตามการเปลี่ยนผ่านของวินมาตั้งแต่ต้น เขาสรุปว่าปัญหาที่ทำให้การเปลี่ยนผ่านไม่เกิดจริงมี 4 เรื่องที่พันกันอยู่&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เรื่องที่ 1 คือกฎระเบียบ เพราะเดิมทีการจดทะเบียนมอเตอร์ไซค์รับจ้างมีมาตรฐานเฉพาะรถสันดาป ต้องใช้ความพยายามอย่างมากในช่วงแรกเพื่อทำให้กรมการขนส่งทางบกยอมรับรถไฟฟ้าเป็นมอเตอร์ไซค์รับจ้างได้ตามกฎหมาย&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เรื่องที่ 2 คือการยอมรับเทคโนโลยีของผู้ใช้ อรรคณัฐมองว่าตามทฤษฎีการรับเทคโนโลยีใหม่ คนกลุ่มที่มีโปรไฟล์แบบวินมักอยู่ในกลุ่มท้าย ๆ ที่จะยอมรับ ไม่ใช่กลุ่ม&amp;nbsp;Early Adopter เพราะมอเตอร์ไซค์สำหรับพวกเขาไม่ใช่แค่พาหนะ แต่คือเครื่องมือประกอบอาชีพที่ต้องพิจารณารอบด้าน หากเป็นเจ้าของทั้งรถและแบตเตอรี่ ต้นทุนรวมตกคันละเกือบแสนบาท ทำให้โมเดลเช่าหรือสลับแบตเตอรีที่ลดความเสี่ยงลงน่าจะเอื้อกว่า&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เรื่องที่ 3 คือรูปแบบธุรกิจ ซึ่งเป็นจุดที่ฝั่งผู้ประกอบการเองยังลังเลลงทุน เพราะต้องใช้เงินลงทุนสูงในขณะที่เทคโนโลยีแบตเตอรี่ยังไม่นิ่ง มาตรฐานอุตสาหกรรมอย่างหัวเสียบสลับแบตเตอรีก็ยังไม่ถูกทำให้เป็นมาตรฐานเดียวกันในประเทศไทย หากลงทุนไปแล้วเทคโนโลยีเปลี่ยนเร็วกว่าที่คาด ผู้ประกอบการก็เสี่ยงขาดทุน&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;และเรื่องที่ 4 คือมาตรการส่งเสริมจากภาครัฐที่ยังไม่มีนโยบายชัดเจนสำหรับกลุ่มนี้โดยเฉพาะ ทั้งที่อรรคณัฐมองว่าวินคือจุดเริ่มต้นที่ถูกต้องแล้วสำหรับการผลักดันมอเตอร์ไซค์รับจ้างในกรุงเทพฯ เพราะมีอยู่กว่า&amp;nbsp;80,000 คัน หากเปลี่ยนมาใช้&amp;nbsp;EV ได้สักครึ่งหนึ่ง ก็จะสร้างแรงจูงใจให้ผู้ประกอบการลงทุนในระบบนิเวศทั้งอะไหล่ ช่างซ่อม และจุดสลับแบตเตอรี ซึ่งจะส่งผลบวกต่อผู้ใช้งานทั่วไปที่ไม่ใช่วินตามไปด้วย&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ข้อเสนอที่อรรคณัฐมองว่าเป็นไปได้มากที่สุดคือแนวทางที่เน้นกฎระเบียบ ซึ่งเขายอมรับว่าวินอาจไม่ชอบ นั่นคือ กทม. ควรวางแผนระยะยาวและประกาศเป้าหมายชัดเจนว่าภายใน&amp;nbsp;10 ปี วินทั้งหมดต้องเปลี่ยนมาเป็นมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ควบคู่ไปกับรูปแบบการสนับสนุนจากภาครัฐที่ชัดเจนว่าจะช่วยอย่างไรบ้าง เพราะหากไม่มีเป้าหมายแบบนี้ เรื่องก็จะถูกผัดผ่อนไปเรื่อย ๆ จนไม่เกิดขึ้นจริง&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;เมื่อเสียงจากพื้นที่ตรงกับบทเรียนจากโลก&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;แม้จะมาจากมุมมองต่างกัน แต่ข้อเสนอของทั้ง 3 คน สะท้อนกรอบเดียวกับที่กรณีศึกษาต่างประเทศในตอนที่&amp;nbsp;2 ชี้ไว้ ด้านการเงิน ทั้งกองทุนกลางของวิกรและข้อเสนออุดหนุนครึ่งราคาของสามารถ ล้วนพุ่งเป้าไปที่การตัดต้นทุนก้อนแรกและต้นทุนแบตเตอรี่ออกจากบ่าคนขับ เช่นเดียวกับที่แอฟริกาตะวันออกทำด้วยการแยกต้นทุนแบตเตอรี่ออกจากตัวรถ และที่เวียดนามทำด้วยเงินอุดหนุนหลายชั้นตามกลุ่มรายได้ ครัวเรือนยากจนได้รับสูงสุดราว&amp;nbsp;28,000 บาทพร้อมอุดหนุนดอกเบี้ยเงินกู้ ขณะที่มาตรการ&amp;nbsp;EV 3.5 ของไทยยังอุดหนุนมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าเพียง &lt;a href="https://policywatch.thaipbs.or.th/policy/investment"&gt;10,000 บาทต่อคันและเน้นการซื้อขาด&lt;/a&gt; ส่วนมาตรการปี&amp;nbsp;2569-2570 ก็&amp;nbsp;&lt;a href="https://giant-shopping.com/ebike-registration-law-thailand-2026-3/"&gt;ให้น้ำหนักไปที่ฝั่งผู้ผลิตและการใช้ชิ้นส่วนแบตเตอรี่ในประเทศมากขึ้น&lt;/a&gt; ซึ่งยังไม่ตอบโจทย์ที่วิกรและสามารถพูดถึงโดยตรง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ด้านโครงสร้างพื้นฐานและรูปแบบธุรกิจ ความกังวลของอรรคณัฐเรื่องมาตรฐานหัวเสียบสลับแบตเตอรีที่ยังไม่เป็นเอกภาพ ตรงกับสิ่งที่วิกรและสามารถเจอมากับตัวตั้งแต่ตู้สลับแบตของ กฟผ. ถูกดึงกลับไปจนคนขับต้องพกแบตเองหรือซ่อมเอง ขณะที่&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.ev-roads.com/content/38021/"&gt;ไทยมีหัวชาร์จรวม&amp;nbsp;13,042 หัว ณ สิ้นปี&amp;nbsp;2568&lt;/a&gt; แต่ส่วนใหญ่ยังออกแบบมาเพื่อรถยนต์และกระจุกตัวในเมืองใหญ่ ไม่ใช่เครือข่ายสลับแบตเตอรีในเวลาไม่ถึงหนึ่งนาทีแบบที่&amp;nbsp;Spiro ทำในแอฟริกาตะวันออก หรือจุดชาร์จที่บังคับให้อาคารต้องจัดสรรพื้นที่แบบเวียดนาม&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ด้านการเรียกร้องให้ กทม. ประกาศเป้าหมายชัดเจนพร้อมมาตรการสนับสนุน คือแนวทางแบบเดียวกับที่เวียดนามใช้ผสมทั้งจูงใจและบังคับ ทั้งการกำหนดให้คนขับผ่านแอปพลิเคชันในโฮจิมินห์ซิตี้ลงทะเบียนได้เฉพาะมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าตั้งแต่ปี 2026 พร้อมเป้าเปลี่ยนครบ&amp;nbsp;100% ภายในปี 2029 และเมื่อพิจารณาว่า กทม. ในฐานะท้องถิ่นก็ไม่จำเป็นต้องรอกฎหมายระดับชาติเพียงอย่างเดียว ส่วนข้อเสนอเรื่องโครงการนำร่องในย่านเมืองเก่าที่บังคับใช้รถไฟฟ้าเต็มร้อย ล้วนเป็นสิ่งที่ กทม. ริเริ่มเองได้ทันที เช่นเดียวกับที่โฮจิมินห์ซิตี้ของเวียดนามแสดงให้เห็นว่าระดับเมืองขับเคลื่อนเรื่องนี้ได้&lt;/p&gt;&lt;table class="table" border="1" cellspacing="0" cellpadding="0"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="width:601px;"&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;นโยบายที่เกี่ยวข้องของ ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55399289278_c3b8ce9762_h.jpg" width="1536" height="1023" loading="lazy"&gt;&lt;p class="picture-with-caption"&gt;โครงการ "EV เพื่อพี่วิน" ที่กรุงเทพมหานครดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน เป็นส่วนหนึ่งของโครงการความร่วมมือไทย–เยอรมันด้านพลังงาน คมนาคม และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Thai-German Cooperation on Energy, Mobility and Climate: TGC-EMC) | ภาพโดย:&amp;nbsp;GIZ Thailand&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ เคยประกาศนโยบายหาเสียงช่วงการเลือกตั้งปี&amp;nbsp;2569 ที่พูดถึงวินมอเตอร์ไซค์ &amp;nbsp;EV โดยตรง ภายใต้หัวข้อ&amp;nbsp;&lt;a href="https://teamchadchart.com/city/22#p130"&gt;"สร้างแรงจูงใจเปลี่ยนรถขนส่งสาธารณะให้เป็นพลังงานไฟฟ้า"&lt;/a&gt; ระบุให้ กทม. เป็น "เจ้าภาพกลาง" เชื่อมภาครัฐ เอกชน และผู้ประกอบการขนส่ง ออกแบบมาตรการจูงใจเปลี่ยนผ่าน&amp;nbsp;EV โดยเฉพาะกลุ่มวินมอเตอร์ไซค์และรถโดยสารขนาดเล็ก พร้อมประสานภาคเอกชนที่พร้อมสนับสนุนการลงทุนหรือสินเชื่อสำหรับผู้ประกอบการรายย่อย&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อีกนโยบายหนึ่งคือ&lt;a href="https://teamchadchart.com/city/22#p129"&gt;การแก้ข้อบัญญัติควบคุมอาคาร&lt;/a&gt; บังคับให้อาคารชุด คอนโดฯ และอาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ต้องเตรียมโครงสร้างไฟฟ้าและพื้นที่จอดสำหรับติดตั้งจุดชาร์จ &amp;nbsp;EV ตามสัดส่วนที่กำหนด ซึ่งใกล้เคียงกับมาตรการบังคับอาคารมีจุดชาร์จของเวียดนามที่กล่าวถึงในตอนที่&amp;nbsp;2&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ด้านนโยบายเขตมลพิษต่ำ (Low Emission Zone) ที่ กทม. กำลังผลักดัน&amp;nbsp;&lt;a href="https://teamchadchart.com/city/21#p123"&gt;ให้รถยนต์ไฟฟ้าเข้าพื้นที่ควบคุมได้ฟรี&lt;/a&gt; ขณะที่รถเครื่องยนต์สันดาปทั่วไปต้องเสียค่าธรรมเนียม ก็เป็นแนวทางที่คล้ายกับสิทธิพิเศษที่โฮจิมินห์ซิตี้ให้กับคนขับที่เปลี่ยนมาใช้&amp;nbsp;EV แม้ปัจจุบันมาตรการนี้ยังเจาะจงที่รถยนต์ทั่วไปเป็นหลัก ยังไม่ได้ขยายมาถึงกลุ่มวินมอเตอร์ไซค์โดยเฉพาะ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ปัจจุบันชัชชาติ ดำรงตำแหน่งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครอีกสมัยแล้ว แต่ทั้ง&amp;nbsp;3 นโยบายนี้ยังอยู่ในสถานะ "สิ่งที่จะทำ" ไม่ใช่นโยบายที่ประกาศบังคับใช้แล้ว&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;ทำให้การเปลี่ยนผ่านเป็นเรื่องของความเป็นธรรม&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;ไม่ว่าจะเป็นวิกรที่พยายามประคองวิสาหกิจชุมชนให้อยู่รอด สามารถที่ลงมือซ่อมแบตเตอรี่เองเพราะไม่มีใครช่วย หรืออรรคณัฐที่มองเห็นปัญหาทั้งระบบจากมุมนักวิจัย ทั้ง&amp;nbsp;3 คนพูดตรงกันในหลักการเดียว คือการเปลี่ยนผ่านต้องออกแบบให้คนขับวินรายได้น้อยเป็น "ผู้ได้ประโยชน์" ไม่ใช่ "ผู้แบกภาระ" เพราะหากนโยบายเร่งบังคับโดยไม่มีกลไกการเงินและโครงสร้างพื้นฐานรองรับ คนที่เจ็บที่สุดจะเป็นแรงงานที่เปราะบางที่สุด แต่หากออกแบบถูก ต้นทุนพลังงานที่ลดลงอาจกลายเป็นรายได้ที่เพิ่มขึ้นจริงในกระเป๋าคนขับ เหมือนที่คนขับในรวันดาและเคนยาสัมผัสได้&lt;/p&gt;&lt;p&gt;การเปลี่ยนพี่วินเป็น EV จึงไม่ใช่แค่การเปลี่ยนรถ แต่คือการทดสอบว่าประเทศไทยจะออกแบบการเปลี่ยนผ่านพลังงานที่ทั้งสะอาดและเป็นธรรมไปพร้อมกันได้หรือไม่ และคำตอบนั้นอาจเริ่มต้นได้จากซอยเล็ก ๆ ในกรุงเทพฯ ที่มีพี่วินจอดรออยู่ทุกวัน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;span class="text-color-blue"&gt;รายงานชิ้นนี้ได้รับการสนับสนุนจาก Informed Earth และ&amp;nbsp;Internews' Earth Journalism Network&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="more-story"&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;เรื่องที่เกี่ยวข้อง&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li data-list-item-id="e891cf945c2120dc34845375aa488bcb8"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119431"&gt;เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (1) คนขี่ประหยัด แต่แบกภาระแบตเตอรี่&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="e28e4d8620079f72b602b061a5f108b2a"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119471"&gt;เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (2) รถถูก แบตถึง รัฐหนุน บทเรียนจากต่างประเทศถึงไทย&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="ec3718a43b41d45e7287175e7b8eb0a95"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119513"&gt;เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (3) สานฝันคนขี่ พี่วิน ไรเดอร์ ขอแรงรัฐหนุน ไม่ลุยลำพัง&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A9" hreflang="th"&gt;รายงานพิเศษ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%88" hreflang="th"&gt;เศรษฐกิจ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A1" hreflang="th"&gt;สังคม&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%95" hreflang="th"&gt;คุณภาพชีวิต&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1" hreflang="th"&gt;สิ่งแวดล้อม&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/depth" hreflang="th"&gt;depth&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B9%8C%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%87" hreflang="th"&gt;รถจักรยานยนต์รับจ้าง&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B9%8C-ev" hreflang="th"&gt;รถจักรยานยนต์ EV&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B8%A1%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%8B%E0%B8%84%E0%B9%8C-ev" hreflang="th"&gt;รถมอเตอร์ไซค์ EV&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%84%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;ไรเดอร์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%8B%E0%B8%84%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;วินมอเตอร์ไซค์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%9E%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%A3" hreflang="th"&gt;กรุงเทพมหานคร&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%A2" hreflang="th"&gt;บางกรวย&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%93%E0%B8%B1%E0%B8%90-%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%99%E0%B8%B0%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4" hreflang="th"&gt;อรรคณัฐ วันทนะสมบัติ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%A3-%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%A1%E0%B8%9B%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%A3" hreflang="th"&gt;วิกร กัมปนาทธนธร&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%84%E0%B8%9F%E0%B8%9F%E0%B9%89%E0%B8%B2" hreflang="th"&gt;ไฟฟ้า&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;พลังงาน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
</description>
  <pubDate>Fri, 20 Nov 2026 09:26:05 +0000</pubDate>
    <dc:creator>auser15</dc:creator>
    <guid isPermaLink="false">119513 at https://prachatai.com</guid>
    <comments>https://prachatai.com/journal/2026/11/119513#comments</comments>
    </item>
<item>
  <title>เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (2) รถถูก แบตถึง รัฐหนุน บทเรียนจากต่างประเทศถึงไทย</title>
  <link>https://prachatai.com/journal/2026/11/119471</link>
  <description>&lt;span&gt;เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (2) รถถูก แบตถึง รัฐหนุน บทเรียนจากต่างประเทศถึงไทย&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p&gt;The Glocal -&amp;nbsp;ท้องถิ่นเคลื่อนโลก&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;span&gt;&lt;span&gt;auser15&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;time datetime="2026-11-18T09:38:21+07:00" title="Wednesday, November 18, 2026 - 09:38"&gt;Wed, 2026-11-18 - 09:38&lt;/time&gt;
&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"&gt;&lt;div class="summary-box"&gt;&lt;ul&gt;&lt;li data-list-item-id="ed826e04779d3a24e53ce22561ece7935"&gt;เมื่อกรุงเทพฯ ยังหาคำตอบไม่เจอว่าจะเปลี่ยนวินมอเตอร์ไซค์ 61,000 กว่าคัน ให้เป็น&amp;nbsp;EV ได้อย่างไร โลกอีกหลายมุมกลับเดินไปไกลแล้ว ในรวันดาและเคนยา ใช้โมเดล "แยกต้นทุนแบตเตอรี่ออกจากต้นทุนตัวรถ" ทำให้คนขับมีรายได้สุทธิเพิ่ม 35-46% และส่วนแบ่งตลาดมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าในเคนยาทะลุ 15.3%&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="ef95c866a12198a6c1f7eb17efb56343d"&gt;เวียดนามเลือกเส้นทาง "จูงใจและบังคับ" ฮานอยจะเริ่มห้ามรถสันดาปในเขตปลอดมลพิษเดือนกรกฎาคม 2026 ขณะที่โฮจิมินห์ซิตี้ตั้งเป้าเปลี่ยนคนขับรถผ่านแอปพลิเคชัน 400,000 คัน เป็น&amp;nbsp;EV ภายในปี 2029 พร้อมเงินอุดหนุนแบบหลายชั้นสูงสุด 20 ล้านดองสำหรับครัวเรือนยากจน สวนทางกับอินโดนีเซียที่ตัดเงินอุดหนุนกะทันหันแล้วยอดขายร่วง 80%&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="e912d5a44d6e8b13c516dbc3e97536f72"&gt;ไต้หวันคือต้นแบบของระบบนิเวศที่ลงตัวที่สุดในโลก เพราะ&amp;nbsp;Gogoro เปิดมาตรฐานแบตเตอรี่ให้ทุกแบรนด์ใช้ร่วมกันได้ จนครองส่วนแบ่งตลาดระบบสลับแบตถึง 97.1% และมีสถานีสลับแบตมากกว่าปั๊มน้ำมันในประเทศแล้ว แต่ก็ยังมีจุดอ่อน เพราะบางปีค่าเช่าแบตเตอรี่กลับแพงกว่าค่าน้ำมันรถสันดาปเสียอีก&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="e7cf998539bfaf29d2ec6bfb2c4dd8423"&gt;บทเรียนร่วมจาก 4 กรณีศึกษาในแอฟริกาและเอเชีย ชี้ชัดว่า การเปลี่ยนผ่านที่สำเร็จต้องอาศัย 3 มิติพร้อมกัน คือ 1. โมเดลการเงินที่ลดต้นทุนล่วงหน้าของคนขับรายได้น้อย 2. โครงสร้างพื้นฐานและมาตรฐานที่เปิดกว้างพอให้ทุกคนเข้าถึงได้ และ 3. นโยบายที่สร้างทั้งแรงจูงใจและแรงกดดัน หากขาดด้านใดด้านหนึ่ง การเปลี่ยนผ่านจะสะดุด ดังที่เห็นในอินโดนีเซียที่พึ่งพาเงินอุดหนุนเพียงอย่างเดียว หรือแม้แต่ไต้หวันที่ยังต้องพึ่งเงินอุดหนุนต่อเนื่องเพื่อคุมต้นทุนให้คนขับ&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;จากตอนที่แล้วได้สำรวจสถานการณ์ในกรุงเทพฯ ที่การเปลี่ยนผ่านวินมอเตอร์ไซค์สู่ระบบไฟฟ้ายังเดินช้ากว่าเป้า ทั้งที่ภาครัฐและองค์กรระหว่างประเทศได้เริ่มโครงการนำร่องมาหลายปี แต่อุปสรรคด้านต้นทุน โครงสร้างพื้นฐาน และทัศนคติของผู้ขับขี่ยังคงเป็นกำแพงสำคัญ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ประเทศที่มีบริบทคล้ายไทย ใช้มอเตอร์ไซค์เป็นระบบขนส่งหลัก มีคนขับรับจ้างจำนวนมหาศาล และเผชิญปัญหามลพิษทางอากาศรุนแรง เขาเปลี่ยนผ่านได้อย่างไร อะไรคือสูตรสำเร็จ และอะไรคือบทเรียนความล้มเหลวที่ไทยควรหลีกเลี่ยง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ในตอนนี้ The Glocal –&amp;nbsp;ท้องถิ่นเคลื่อนโลก จะพาไปสำรวจ&amp;nbsp;4 กรณีศึกษาจาก&amp;nbsp;3 ทวีป ได้แก่ &lt;strong&gt;แอฟริกาตะวันออก&lt;/strong&gt; (รวันดา เคนยา ยูกันดา) ที่ใช้โมเดลสลับแบตเตอรี่จนสร้างการเติบโตแบบก้าวกระโดด, &lt;strong&gt;เวียดนาม&lt;/strong&gt; ที่ใช้นโยบาย&amp;nbsp;"จูงใจและบังคับ" ควบคู่กันเพื่อเปลี่ยนระบบ, &lt;strong&gt;อินโดนีเซีย&lt;/strong&gt; ที่เป็นบทเรียนของการอุดหนุนโดยไม่มีระบบนิเวศรองรับ และ &lt;strong&gt;ฟิลิปปินส์&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;กับโครงการนำร่องระดับเมืองที่ผสมพลังงานแสงอาทิตย์เข้ากับการขนส่งสาธารณะขนาดเล็ก&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;กรณีศึกษาแอฟริกาตะวันออก เมื่อ "สลับแบตเตอรี่" คือคำตอบของคนรายได้น้อย&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p class="text-align-center picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55421340567_a060ab9e69_c.jpg" width="800" height="403" loading="lazy"&gt;&lt;br&gt;สถานีสลับแบตเตอรี่มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าของ&amp;nbsp;Ampersand บริษัทพลังงานสำหรับยานยนต์ไฟฟ้ารายใหญ่ของแอฟริกา ที่รวันดาและเคนยา เครือข่ายสถานีลักษณะนี้ช่วยให้คนขับมอเตอร์ไซค์รับจ้างเปลี่ยนแบตเตอรี่ได้ในเวลาไม่กี่นาทีแทนการรอชาร์จหลายชั่วโมง โดยบริษัทระบุว่าคนขับที่เปลี่ยนมาใช้ระบบนี้มีรายได้กลับบ้านเพิ่มขึ้นเฉลี่ย&amp;nbsp;45% |&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.ampersand.energy/"&gt;ภาพจาก:&amp;nbsp;Ampersand&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ก่อนจะเข้าเรื่อง ต้องทำความเข้าใจสั้น ๆ ก่อนว่า "สลับแบตเตอรี่" คืออะไร แทนที่จะเสียบปลั๊กชาร์จแบตค้างไว้หลายชั่วโมงเหมือนโทรศัพท์มือถือ คนขับจะขับรถไปที่สถานีบริการ ถอดแบตที่ใกล้หมดออก แล้วหยิบแบตอีกลูกที่ชาร์จเต็มไว้แล้วใส่แทน ใช้เวลาแค่ไม่กี่นาทีเหมือนแวะเติมน้ำมัน โมเดลนี้เองที่ทำให้แอฟริกาตะวันออกเปลี่ยนผ่านได้เร็วกว่าที่อื่น&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ในกรุงคิกาลี เมืองหลวงของรวันดา และในไนโรบีของเคนยา มอเตอร์ไซค์รับจ้างที่คนท้องถิ่นเรียกว่า "boda-boda" คือเส้นเลือดใหญ่ของการเดินทาง ในรวันดา มอเตอร์ไซค์รับจ้างถือเป็นกระดูกสันหลังของระบบขนส่งของประเทศ บริบทแบบนี้ใกล้เคียงกับกรุงเทพฯ ในเชิงโครงสร้าง กลุ่มคนขับเป็นแรงงานรายได้น้อยที่&amp;nbsp;&lt;a href="https://techcrunch.com/2025/10/21/spiro-raises-100m-the-largest-ever-investment-in-africas-e-mobility/"&gt;ทำงาน&amp;nbsp;10-12 ชั่วโมงต่อวัน วิ่งระยะทาง&amp;nbsp;150-200 กิโลเมตร&lt;/a&gt; และต้นทุนน้ำมันคือรายจ่ายก้อนใหญ่ที่สุดสำหรับการประกอบอาชีพ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;สิ่งที่ทำให้แอฟริกาตะวันออกแตกต่าง คือการเกิดขึ้นของบริษัทสตาร์ตอัพด้านยานยนต์ไฟฟ้าที่ออกแบบโมเดลธุรกิจให้ตอบโจทย์คนขับรับจ้างโดยตรง สองชื่อที่โดดเด่นที่สุดคือ&amp;nbsp;&lt;strong&gt;Ampersand&lt;/strong&gt; จากรวันดา และ&amp;nbsp;&lt;strong&gt;Spiro&lt;/strong&gt; ที่มีสำนักงานใหญ่ในดูไบแต่ดำเนินงานครอบคลุม 6 ประเทศในแอฟริกา&lt;/p&gt;&lt;h4&gt;โมเดลการเงินแบบ “ตัดต้นทุนล่วงหน้า โอนภาระไปที่การเช่าใช้"&lt;/h4&gt;&lt;p&gt;หัวใจสำคัญที่ทำให้แอฟริกาตะวันออกประสบความสำเร็จคือการ “&lt;strong&gt;แยกต้นทุนแบตเตอรี่ออกจากต้นทุนตัวรถ”&lt;/strong&gt; Spiro ขายมอเตอร์ไซค์ในราคาประมาณ&amp;nbsp;800 ดอลลาร์สหรัฐฯ ซึ่ง&amp;nbsp;&lt;a href="https://techcrunch.com/2025/10/21/spiro-raises-100m-the-largest-ever-investment-in-africas-e-mobility/"&gt;ถูกกว่ารถสันดาปใหม่ในเคนยาและรวันดาที่อยู่ที่ 1,300-1,500 ดอลลาร์ ราว&amp;nbsp;40%&lt;/a&gt; เมื่อคนขับรับรถไป จะไม่ได้ "ซื้อแบตเตอรี่" แต่จะใช้ระบบสลับแบตที่สถานีของบริษัท จ่ายเฉพาะค่าพลังงานที่ใช้จริง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ผลลัพธ์ที่คนขับสัมผัสได้ทันทีคือรายได้สุทธิที่เพิ่มขึ้น Kaushik Burman ซีอีโอของ&amp;nbsp;Spiro เล่าว่า &lt;a href="https://techcrunch.com/2025/10/21/spiro-raises-100m-the-largest-ever-investment-in-africas-e-mobility/"&gt;ต้นทุนต่อกิโลเมตรของระบบสลับแบตถูกกว่าน้ำมันราว 30% ทำให้คนขับบางรายมีรายได้กลับบ้านเพิ่มเป็นเกือบ&amp;nbsp;2 เท่า&lt;/a&gt; ส่วน&amp;nbsp;Ampersand รายงานว่าคนขับมอเตอร์ไซค์ในรวันดาเปลี่ยนมาใช้&amp;nbsp;EV แล้วมีรายได้ต่อสัปดาห์เพิ่มขึ้น&amp;nbsp;35% เมื่อเทียบกับช่วงที่ใช้รถสันดาป&lt;/p&gt;&lt;p&gt;นอกจากนี้ คนขับของ&amp;nbsp;Ampersand มี&amp;nbsp;&lt;a href="https://acumen.org/blog/ampersand-is-leading-the-e-mobility-revolution-across-africa/"&gt;รายได้สุทธิรายวันเพิ่มจาก 2.60 ดอลลาร์เป็น&amp;nbsp;3.80 ดอลลาร์ คิดเป็นเพิ่มขึ้น&amp;nbsp;46%&lt;/a&gt; อีกด้วย&lt;/p&gt;&lt;h4&gt;เครือข่ายสลับแบตในเวลาไม่ถึงนาที&lt;/h4&gt;&lt;p&gt;ปัญหาสำคัญของคนขับมอเตอร์ไซค์รับจ้าง คือคนขับไม่สามารถจอดรถชาร์จ&amp;nbsp;4-6 ชั่วโมงได้ เพราะเวลาที่จอดคือเวลาที่ไม่มีรายได้&amp;nbsp;Spiro แก้ปัญหานี้ด้วยการสร้าง&lt;a href="https://cleantechnica.com/2026/02/24/spiro-raises-50-million-as-demand-for-its-battery-swapping-infrastructure-evs-surges-across-africa/"&gt;เครือข่ายสถานีสลับแบตเตอรี่ที่ปัจจุบันมีกว่า 2,500 แห่งใน&amp;nbsp;6 ประเทศ และให้บริการสลับแบตไปแล้วกว่า&amp;nbsp;30 ล้านครั้ง&lt;/a&gt; ขณะที่&amp;nbsp;Ampersand ก็มีเครือข่ายของตัวเองที่ครอบคลุมรวันดาและเคนยา&lt;/p&gt;&lt;p&gt;วิธีการสลับแบตของ&amp;nbsp;Spiro ก็ไม่ซับซ้อน เป็นแบบ "ตู้ล็อกเกอร์ดิจิทัล" ที่คนขับยืนยันตัวตนผ่านแอปพลิเคชันหรือบัตร&amp;nbsp;RFID เปิดล็อกเกอร์ ดึงแบตที่ชาร์จเต็มออก และใส่แบตที่หมดเข้าไปแทนที่ ใช้เวลารวมแล้วต่ำกว่าหนึ่งนาที จุดที่น่าสนใจคือสถานีเหล่านี้ตั้งอยู่ในสถานที่ที่เป็นจุดผ่านอยู่แล้วของคนขับ ไม่ว่าจะเป็นปั๊มน้ำมัน ห้างสรรพสินค้า หรือแม้แต่สถานที่สำคัญทางศาสนา เป็นการอาศัยพันธมิตรท้องถิ่นในการขยายเครือข่ายอย่างรวดเร็ว&lt;/p&gt;&lt;h4&gt;บทบาทรัฐที่เป็น "ผู้สนับสนุน" มากกว่า "ผู้บังคับ"&lt;/h4&gt;&lt;p&gt;แตกต่างจากเอเชีย รัฐบาลแอฟริกาตะวันออกใช้นโยบายแบบเอื้อเอกชนเป็นหลัก รวันดาให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีกับการนำเข้ายานยนต์ไฟฟ้าและชิ้นส่วน รวมถึงค่าไฟฟ้าราคาถูกและเสถียร ส่วนเคนยาเปิดทางให้บริษัทอย่าง&amp;nbsp;Spiro ตั้งโรงงานประกอบในประเทศ ผลของนโยบายนี้ทำให้&lt;a href="https://cleantechnica.com/2026/02/24/spiro-raises-50-million-as-demand-for-its-battery-swapping-infrastructure-evs-surges-across-africa/"&gt;ส่วนแบ่งตลาดมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าในเคนยาพุ่งจาก 0.5% ในปี&amp;nbsp;2021 เป็น&amp;nbsp;7.1% ในปี&amp;nbsp;2024 และทะลุ&amp;nbsp;15.3% ในปี&amp;nbsp;2025&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;กรณีศึกษาเวียดนาม เมื่อรัฐใช้นโยบายทั้ง "จูงใจและบังคับ"&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p class="text-align-center picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55421375907_5f86b03c8a_b.jpg" width="1024" height="638" loading="lazy"&gt;&lt;br&gt;จุดชาร์จมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ในลานจอดใต้ดินของอาคารชุดแห่งหนึ่งในกรุงฮานอย เวียดนาม สะท้อนหนึ่งในความพยายามแก้ "จุดคอขวด" สำคัญของฮานอย เพราะจากการสำรวจของศูนย์วิจัยด้านคมนาคมและพัฒนาเมืองพบว่า กว่า&amp;nbsp;70% ของอาคารชุดเก่าและระดับกลางในเมืองยังไม่มีพื้นที่สำหรับติดตั้งจุดชาร์จรถไฟฟ้าเลย |&amp;nbsp;&lt;a href="https://thanhtra.com.vn/an-sinh-AFA9C5670/tram-sac-xe-dien-tai-chung-cu-ha-noi-nut-that-can-thao-go-023996497.html"&gt;ภาพจาก:&amp;nbsp;Báo Thanh tra&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ถ้าจะหาประเทศที่บริบทใกล้เคียงกับไทยที่สุด อาจเป็นเวียดนาม ทั้งเราและเวียดนามใช้มอเตอร์ไซค์เป็นพาหนะหลัก และต่างมีปัญหามลพิษทางอากาศในเมืองหลวง ทั้งสองมีกลุ่มคนขับมอเตอร์ไซค์รับจ้างผ่านแอปพลิเคชันและไรเดอร์ส่งอาหาร ที่เป็นแรงงานรายได้น้อย และยังมีอุตสาหกรรมรถจักรยานยนต์สันดาปจากญี่ปุ่นเป็นเจ้าตลาดมายาวนานเหมือนกันอีกด้วย&lt;/p&gt;&lt;p&gt;แต่สิ่งที่ทำให้เวียดนามแตกต่างคือ “&lt;strong&gt;ความเด็ดขาดของนโยบายในระดับชาติ”&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;&lt;a href="https://vietnamnet.vn/en/hanoi-to-ban-fossil-fueled-motorbikes-in-ring-road-1-by-july-2026-2421068.html"&gt;เมื่อกลางปี 2025 เวียดนามได้ออกกฎ&amp;nbsp;Directive 20/CT-TTg&lt;/a&gt; กำหนดให้ฮานอยต้องห้ามรถจักรยานยนต์สันดาปในเขต&amp;nbsp;Ring Road 1 ภายในเดือนกรกฎาคม&amp;nbsp;2026 ขยายไปเขต&amp;nbsp;Ring Road 2 ภายในปี&amp;nbsp;2028 และเขต&amp;nbsp;Ring Road 3 ภายในปี&amp;nbsp;2030 พร้อมเป้าหมายระดับชาติว่าจะเลิกใช้รถจักรยานยนต์สันดาปทั้งประเทศภายในปี 2045&lt;/p&gt;&lt;h4&gt;ปรับนโยบายจาก "แบนทั้งหมด" สู่ "เขตปลอดมลพิษ"&lt;/h4&gt;&lt;p&gt;อย่างไรก็ตาม ปลายปี&amp;nbsp;2025 &lt;a href="https://e.vnexpress.net/news/news/traffic/hanoi-to-ban-gasoline-motorbikes-during-specific-hours-starting-july-2026-4986833.html"&gt;สภาประชาชนกรุงฮานอยลงมติว่าจะไม่ "แบนตลอด&amp;nbsp;24 ชั่วโมง" แต่จะใช้รูปแบบเขตปลอดมลพิษ (Low-Emission Zones)&lt;/a&gt; ที่ห้ามรถจักรยานยนต์สันดาปเข้าตามช่วงเวลาหรือตามพื้นที่เฉพาะ เริ่มนำร่องใน&amp;nbsp;9 เขตของ&amp;nbsp;Ring Road 1 ตั้งแต่ 1 กรกฎาคม&amp;nbsp;2026 จากนั้นจะขยายเป็น&amp;nbsp;14 เขตในปี&amp;nbsp;2028 และ&amp;nbsp;36 เขตในปี 2030&lt;/p&gt;&lt;p&gt;การปรับเปลี่ยนนี้ อาจแสดงให้เห็นว่ารัฐรับฟังเสียงสะท้อนจากภาคประชาชนและภาคธุรกิจ ที่บอกว่า&lt;a href="https://chinamotorworld.com/vietnams-electric-motorcycle-policy/"&gt;ฮานอยมีรถจักรยานยนต์ 6.9 ล้านคัน (ราว&amp;nbsp;60% ปล่อยมลพิษเกินมาตรฐาน) และ&amp;nbsp;73% ของรถใช้งานเกิน&amp;nbsp;10 ปี&lt;/a&gt; ซึ่งหมายความว่าการบังคับเปลี่ยนทั้งหมดในคราวเดียวจะกระทบคนรายได้น้อยอย่างหนัก&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ส่วนนโยบายของโฮจิมินห์ซิตี้น่าสนใจกว่านั้นในแง่ความเกี่ยวข้องกับวินกรุงเทพฯ เพราะเป็นนโยบายที่เจาะจงเฉพาะ &lt;strong&gt;คนขับมอเตอร์ไซค์รับจ้างผ่านแอปพลิเคชันและไรเดอร์ส่งอาหาร จำนวน&amp;nbsp;400,000 คน&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;&lt;a href="https://e.vnexpress.net/news/news/traffic/hcmc-unveils-ambitious-plan-to-replace-400-000-gasoline-motorbikes-with-evs-4917270.html"&gt;สถาบัน HIDS (Ho Chi Minh City Institute for Development Studies)&lt;/a&gt; เสนอโรดแมป ว่าตั้งแต่ปี&amp;nbsp;2026 คนขับ&lt;strong&gt;มอเตอร์ไซค์รับจ้างผ่านแอปพลิเคชัน&lt;/strong&gt;จะลงทะเบียนได้เฉพาะมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าเท่านั้น ตั้งเป้าเปลี่ยน&amp;nbsp;30% ภายในสิ้นปี&amp;nbsp;2026, 80% ภายในปี&amp;nbsp;2027 และครบ&amp;nbsp;100% ภายในปี 2029 พร้อมกับห้ามรถมอเตอร์ไซค์สันดาปให้บริการบนแพลตฟอร์มภายในสิ้นปี 2029&lt;/p&gt;&lt;h4&gt;เงินอุดหนุนแบบหลายชั้น เน้นกลุ่มเปราะบาง&lt;/h4&gt;&lt;p&gt;จุดที่เวียดนามทำต่างจากประเทศอื่นคือ &lt;a href="https://chinamotorworld.com/vietnams-electric-motorcycle-policy/"&gt;“โครงสร้างเงินอุดหนุนที่แบ่งตามกลุ่มรายได้” ตามร่างมติของสภาประชาชนกรุงฮานอย&lt;/a&gt; ประชาชนทั่วไปได้รับเงินอุดหนุน 20% ของราคารถ สูงสุด&amp;nbsp;5 ล้านดอง (ประมาณ&amp;nbsp;7,000 บาท) ครัวเรือนเกือบยากจนได้รับสูงสุด&amp;nbsp;15 ล้านดอง และครัวเรือนยากจนได้รับสูงสุด&amp;nbsp;20 ล้านดอง (ประมาณ&amp;nbsp;28,000 บาท)&lt;/p&gt;&lt;p&gt;นอกจากนี้ยังมีมาตรการเสริม เช่น ลดค่าจดทะเบียนและค่าป้ายทะเบียน&amp;nbsp;50% สำหรับคนทั่วไป (ครัวเรือนยากจนได้ฟรี&amp;nbsp;100%), อุดหนุนดอกเบี้ยเงินกู้&amp;nbsp;30% สำหรับการซื้อแบบผ่อนชำระระยะ&amp;nbsp;12 เดือน, และคืนเงินค่าดัดแปลง&amp;nbsp;100% สำหรับธุรกิจขนส่งสาธารณะที่เปลี่ยนมาใช้ EV&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ฝั่งโฮจิมินห์ซิตี้&amp;nbsp;&lt;a href="https://e.vnexpress.net/news/news/traffic/hcmc-unveils-ambitious-plan-to-replace-400-000-gasoline-motorbikes-with-evs-4917270.html"&gt;ใช้แนวทางเฉพาะกลุ่มมอเตอร์ไซค์รับจ้างผ่านแอปพลิเคชัน&lt;/a&gt;&lt;strong&gt;&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;คือ ยกเว้น&amp;nbsp;VAT 100% บวกค่าจดทะเบียน, อุดหนุนดอกเบี้ยเงินกู้อย่างน้อย 2% ใน&amp;nbsp;2 ปีแรก (ลดเหลือครึ่งในปีที่ 3), และให้รางวัลพิเศษ&amp;nbsp;500-1,000 ดองต่อเที่ยวโดยสาร&amp;nbsp;EV ผ่านแพลตฟอร์ม&lt;/p&gt;&lt;h4&gt;โครงสร้างพื้นฐาน&amp;nbsp;“&lt;strong&gt;บังคับให้อาคารต้องมีจุดชาร์จ&lt;/strong&gt;”&lt;/h4&gt;&lt;p&gt;อีกหนึ่งความเด็ดขาดของเวียดนามคือการ &lt;a href="https://chinamotorworld.com/vietnams-electric-motorcycle-policy/"&gt;บังคับให้อาคารต้องมีจุดชาร์จ&lt;/a&gt; ฮานอยกำหนดให้อาคารพักอาศัย ห้างร้าน โรงพยาบาล และอาคารสาธารณะต้องเปลี่ยนที่จอดรถเดิมเป็นจุดชาร์จอย่างน้อย&amp;nbsp;15% ขณะที่อาคารใหม่ต้องจัดสรร&amp;nbsp;30% เป็นการสร้างกลไกบังคับให้โครงสร้างพื้นฐานพร้อมรองรับการเปลี่ยนผ่าน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;จะเห็นได้ว่า เวียดนามไม่ได้มองจุดชาร์จเป็นเพียงบริการเสริม แต่ถือเป็นเงื่อนไขพื้นฐานของเมืองยุคใหม่ นโยบายบังคับให้เกิดโครงสร้างพื้นฐานที่เอื้อต่อการใช้รถ&amp;nbsp;EV&amp;nbsp;ลักษณะนี้ช่วยลดปัญหา&amp;nbsp;“คนอยากใช้ แต่ไม่มีที่ชาร์จ”&amp;nbsp;และทำให้การเปลี่ยนผ่านไปสู่การใช้มอเตอร์ไซค์ EV&amp;nbsp;เกิดขึ้นในระดับเมือง ไม่ใช่แค่การเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้บริโภครายบุคคลเท่านั้น&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;กรณีอินโดนีเซีย บทเรียน “เงินอุดหนุนอย่างเดียวไม่พอ”&lt;/h2&gt;&lt;p class="text-align-center picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55422488888_8830e2c6c4_c.jpg" width="774" height="435" loading="lazy"&gt;&lt;br&gt;ผู้เข้าชมงานแสดงมอเตอร์ไซค์ EV ในอินโดนีเซียท่ามกลางหลายแบรนด์ที่แข่งกันในตลาด ช่วงที่รัฐบาลเริ่มมาตรการเงินอุดหนุนมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าตั้งแต่ปี 2023 แต่ตลาดที่กระจัดกระจายไร้แบรนด์ผู้นำก็ยังเป็นอุปสรรคที่เงินอุดหนุนอย่างเดียวแก้ไม่ได้ |&amp;nbsp;&lt;a href="https://swa.co.id/read/392476/siapa-saja-yang-berhak-menerima-subsidi-motor-listrik"&gt;ภาพจาก:&amp;nbsp;Arief A/Liputan6.com&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ถ้าเวียดนามคือตัวอย่างของนโยบายที่ดูดี อินโดนีเซียก็อาจเป็นบทเรียนของความวุ่นวายเมื่อนโยบายขาดการวางแผนร่วมกัน เพราะ&lt;a href="https://worldpopulationreview.com/country-rankings/motorcycles-by-country"&gt;อินโดนีเซียมีมอเตอร์ไซค์มากกว่า 112 ล้านคัน มากเป็นอันดับ 2 ของโลก&lt;/a&gt; ชีวิตผู้คนและเศรษฐกิจที่นั่นเลยผูกติดกับมอเตอร์ไซค์ในทุกเรื่อง ตั้งแต่มอเตอร์ไซค์รับจ้าง ไปจนถึงร้านลูกชิ้นพ่วงข้าง&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ในเดือนเมษายน&amp;nbsp;2023 &lt;a href="https://business-indonesia.org/news/indonesia-allocates-us-455-million-for-electric-motorcycle-subsidy"&gt;รัฐบาลอินโดนีเซียประกาศโครงการเงินอุดหนุน&lt;/a&gt;&amp;nbsp;7 ล้านรูเปียห์ (ประมาณ&amp;nbsp;15,000 บาท) ต่อคัน เพื่อกระตุ้นการซื้อมอเตอร์ไซค์ EV ตั้งโควต้าไว้ที่&amp;nbsp;200,000 คันในปีแรก และวางงบประมาณรวม&amp;nbsp;455 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ราว&amp;nbsp;16,000 ล้านบาท) ครอบคลุมการซื้อใหม่&amp;nbsp;800,000 คันและการดัดแปลงรถสันดาปเป็นไฟฟ้า&amp;nbsp;200,000 คัน&lt;/p&gt;&lt;h4&gt;ความล้มเหลวของปีแรก ทำได้เพียง&amp;nbsp;6% ของเป้าหมาย&lt;/h4&gt;&lt;p&gt;แต่ผลที่ออกมาเมื่อสิ้นปี&amp;nbsp;2023 กลับน่าผิดหวัง มอเตอร์ไซค์ EV&amp;nbsp;&lt;a href="https://energytracker.asia/indonesia-electric-motorcycle-diaries/"&gt;มียอดขายผ่านโครงการเพียงประมาณ 12,000 คัน คิดเป็นเพียง&amp;nbsp;6% ของโควต้า 200,000 คัน&lt;/a&gt; สาเหตุหลักคือเอกสารและขั้นตอนการขอเงินอุดหนุนที่ซับซ้อน ผู้บริโภคลังเลเพราะไม่แน่ใจในแบรนด์ที่ส่วนใหญ่เป็นแบรนด์ใหม่ ไม่มีเครือข่ายซ่อมบำรุง ไม่มีโครงสร้างพื้นฐานชาร์จที่เพียงพอ และไม่มีแบรนด์เด่นที่สร้างความเชื่อมั่นแบบที่&amp;nbsp;BYD ทำในตลาดรถยนต์ EV&lt;/p&gt;&lt;p&gt;รัฐบาลอินโดนีเซียตอบสนองด้วยการ &lt;strong&gt;ลดเป้าหมายปี&amp;nbsp;2024 จาก&amp;nbsp;600,000 คัน เหลือ&amp;nbsp;50,000 คัน&lt;/strong&gt; แต่พอปรับลด ตลาดกลับเริ่มตอบสนองดี เพราะปี 2024 ยอดขายมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ทั้งระบบเพิ่มเป็นเกือบ 2 เท่า แตะ&amp;nbsp;160,000 คัน โดยกว่า&amp;nbsp;60,000 คัน มาจากโครงการอุดหนุน เพิ่มขึ้น&amp;nbsp;6 เท่าจากปีก่อนหน้า&lt;/p&gt;&lt;h4&gt;บทเรียนของการตัดเงินอุดหนุนกะทันหัน&lt;/h4&gt;&lt;p&gt;แต่แล้ว ปลายปี&amp;nbsp;&lt;strong&gt;2024&lt;/strong&gt; รัฐบาลตัดสินใจ&amp;nbsp;&lt;a href="https://energytracker.asia/indonesia-electric-motorcycle-diaries/"&gt;ยุติโครงการเงินอุดหนุน&lt;/a&gt; ด้วยเหตุผลว่าผลตอบแทนช่วงต้นไม่ถึงเป้า และต้องการจัดสรรงบไปที่ลำดับความสำคัญอื่น ผลลัพธ์เกิดทันที ยอดขายมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ในปี&amp;nbsp;2025 ลดลงถึง&amp;nbsp;80% ผู้ผลิตเหลือสต็อกค้างคา ผู้บริโภคหยุดซื้อเพราะคาดหวังว่าเงินอุดหนุนอาจกลับมาอีก&lt;/p&gt;&lt;p&gt;สมาคมผู้ผลิตมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าอินโดนีเซีย (Aismoli) ออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลกลับลำ โดยชี้ว่าอุตสาหกรรมยังเพิ่งตั้งไข่ ผู้ผลิตหลายรายเพิ่งขยายโรงงาน หากปล่อยให้ตลาดถดถอย จะกระทบทั้งการลงทุนและการจ้างงาน&lt;/p&gt;&lt;h4&gt;ปัญหาเชิงโครงสร้าง “ตลาดที่กระจัดกระจาย”&lt;/h4&gt;&lt;p&gt;นักวิเคราะห์มองว่าปัญหาของอินโดนีเซียลึกกว่าเรื่องเงินอุดหนุน คือ &lt;strong&gt;ตลาดมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าที่กระจัดกระจายเกินไป&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;&lt;a href="https://energytracker.asia/indonesia-electric-motorcycle-diaries/"&gt;ไม่มีแบรนด์ใดครองตลาดได้อย่างชัดเจน ทำให้ผู้บริโภคขาดความเชื่อมั่น&lt;/a&gt; ขณะเดียวกันการพัฒนา&amp;nbsp;&lt;a href="https://business-indonesia.org/news/indonesia-allocates-us-455-million-for-electric-motorcycle-subsidy"&gt;โครงสร้างพื้นฐานก็ตามไม่ทัน&lt;/a&gt; โดย ณ ช่วงปลายปี&amp;nbsp;2024 อินโดนีเซียมีสถานีชาร์จ&amp;nbsp;1,566 แห่งและสถานีสลับแบต&amp;nbsp;1,772 แห่ง ซึ่งยังห่างไกลจากเป้าที่ตั้งไว้ในปี&amp;nbsp;2030 ที่&amp;nbsp;48,118 และ&amp;nbsp;196,179 ตามลำดับ&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;กรณีศึกษาไต้หวัน "Gogoro" ระบบนิเวศสลับแบตที่สมบูรณ์แบบที่สุดในโลก&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p class="text-align-center picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55465257924_66cca29977_b.jpg" width="1024" height="585" loading="lazy"&gt;&lt;br&gt;สถานีสลับแบตเตอรี่ GoStation ของ&amp;nbsp;Gogoro ในไทเป&amp;nbsp;1 ในกว่า 2,500 จุดทั่วไต้หวัน ซึ่งปัจจุบันมีจำนวนมากกว่าสถานีบริการน้ำมันในประเทศแล้ว |&amp;nbsp;&lt;a href="https://cleantechnica.com/2023/01/11/gogoro-batteries-power-90-of-taiwans-electric-scooters/"&gt;ภาพจาก:&amp;nbsp;CleanTechnica&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/4659/26410295498_efa991c676_b.jpg" width="1024" height="768" loading="lazy"&gt;&lt;p class="text-align-center picture-with-caption"&gt;รถจักรยานยนต์ไฟฟ้าและสถานีสลับแบตเตอรี่ Gogoro&amp;nbsp;บริเวณ&amp;nbsp;Caowu Square&amp;nbsp;ศูนย์บริการ&amp;nbsp;Yingcai&amp;nbsp;เขตตะวันตก เมืองไถจง ไต้หวัน&amp;nbsp;| ภาพจาก:&amp;nbsp;張軒豪/ Flickr/cc-by-2.0&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ถ้า&amp;nbsp;3 กรณีก่อนหน้าคือการเปลี่ยนผ่านที่ยังมีรอยต่อให้เห็น ไต้หวันคือภาพของระบบนิเวศที่ลงตัวที่สุดในโลก ณ ตอนนี้&amp;nbsp;&lt;strong&gt;Gogoro คือบริษัทสัญชาติไต้หวันที่ผลิตทั้งมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าและวางเครือข่ายสถานีสลับแบตเตอรี่ของตัวเองมาตั้งแต่ปี 2015&lt;/strong&gt; จนกลายเป็นผู้เล่นที่ครองตลาดมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าของประเทศ ปัจจุบัน&lt;a href="https://www.ad-hoc-news.de/boerse/news/ueberblick/gogoro-inc-stock-isin-kyg396001054-faces-battery-swap-scaling-test-amid/68669659"&gt;มีสถานี GoStation&lt;/a&gt; กว่า&amp;nbsp;2,500 แห่งทั่วไต้หวัน รองรับผู้ใช้งานกว่า&amp;nbsp;500,000 คน&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.forbes.com/sites/shanshankao/2023/08/07/taiwans-gogoro-revs-up-overseas-expansion-plans-for-its-battery-swapping-electric-two-wheelers/"&gt;ให้บริการสลับแบต&lt;/a&gt;มากกว่า 340,000-400,000 ครั้งต่อวัน และสะสมรวมกว่า&amp;nbsp;480 ล้านครั้งนับตั้งแต่เปิดตัว โดย&lt;a href="https://rmi.org/resources/emergence-strategy-in-action-gogoro-seizes-opportunity-in-the-transition-to-sustainable-mobility/"&gt;ผู้ใช้งาน 85%&lt;/a&gt;อยู่ห่างจากสถานีที่ใกล้ที่สุดไม่เกิน 5 นาที&lt;/p&gt;&lt;h4&gt;&lt;strong&gt;จากผู้บุกเบิกเดียว สู่มาตรฐานเปิดทั้งอุตสาหกรรม&lt;/strong&gt;&lt;/h4&gt;&lt;p&gt;จุดที่ทำให้ไต้หวันต่างจากทุกเคสก่อนหน้าคือ Gogoro ไม่ได้ผูกขาดระบบไว้คนเดียว แต่เปิดให้ค่ายรถอื่นเข้าร่วมเครือข่ายเดียวกัน ปัจจุบันแบตเตอรี่มาตรฐานเดียวกันนี้ถูกใช้ในรถของค่าย&amp;nbsp;Yamaha, Suzuki, Aeon Motor และอีกหลายแบรนด์&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.tycorun.com/blogs/news/gogoro-practical-range-model-with-battery-swap-mode"&gt;รวมกันครองส่วนแบ่งตลาด&lt;/a&gt;ระบบสลับแบตของประเทศถึง 97.1% การตัดสินใจเปิดมาตรฐานนี้เองที่ป้องกันปัญหา "ตลาดกระจัดกระจายไร้แบรนด์ผู้นำ" แบบที่อินโดนีเซียเจอ เพราะไม่ว่าใครจะซื้อรถยี่ห้อไหน ก็เข้าถึงเครือข่ายสลับแบตเดียวกันได้หมด ทั้งที่ในช่วงแรก&amp;nbsp;Honda เองก็เคยพัฒนามาตรฐานแบตสลับของตัวเองขึ้นมาแข่ง แต่สุดท้ายเครือข่ายที่เปิดกว้างกว่าของ&amp;nbsp;Gogoro ก็ดึงพันธมิตรได้มากกว่าจนกลายเป็นมาตรฐานหลักของตลาด&lt;/p&gt;&lt;h4&gt;&lt;strong&gt;รัฐหนุนซื้อรถ เอกชนดูแลค่าพลังงานรายเดือน&lt;/strong&gt;&lt;/h4&gt;&lt;p&gt;ภาครัฐไต้หวันเข้ามาเสริมในจุดที่เอกชนทำเองไม่ได้ คือต้นทุนซื้อรถก้อนแรก&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.forbes.com/sites/shanshankao/2023/08/07/taiwans-gogoro-revs-up-overseas-expansion-plans-for-its-battery-swapping-electric-two-wheelers/"&gt;รัฐบาลให้เงินอุดหนุน&lt;/a&gt;สูงสุดถึง 28,800 ดอลลาร์ไต้หวันใหม่ (ราว&amp;nbsp;33,000 บาท) สำหรับผู้ที่นำรถสันดาปเก่ามาแลกซื้อรถมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าใหม่ และในปี&amp;nbsp;2026 หลายเมืองใหญ่ยังขยับไปไกลกว่านั้น&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.kaohsiungtimes.com/six-taiwan-municipalities-announce-increased-electric-scooter-subsidies/"&gt;ไทเปเปิดตัวเงินอุดหนุนค่าแบตเตอรี่รายเดือน&lt;/a&gt;สูงสุด 8,000 ดอลลาร์ไต้หวันใหม่ ขณะที่เมืองเถาหยวนและไถหนานขยายสิทธิ์เงินอุดหนุนให้ครอบคลุมกลุ่มไรเดอร์ส่งของและพนักงานโลจิสติกส์โดยเฉพาะ สะท้อนว่านโยบายเริ่มขยับจากการหนุนคนทั่วไป มาเจาะกลุ่มแรงงานที่ใช้รถหาเลี้ยงชีพโดยตรงมากขึ้น&lt;/p&gt;&lt;p&gt;แม้จะดูสมบูรณ์แบบ แต่ไต้หวันก็ไม่ได้ไร้จุดอ่อน ผลสำรวจพบว่า&lt;a href="https://english.cw.com.tw/article/article.action?id=4667"&gt;ค่าเช่าแบตเตอรี่เฉลี่ยต่อปี&lt;/a&gt;อยู่ที่ราว 250 ดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งสูงกว่าค่าน้ำมันของรถสันดาปที่ราว&amp;nbsp;117 ดอลลาร์ต่อปีเสียอีก เป็นเครื่องเตือนใจว่าระบบสลับแบตที่ดี ไม่ได้แปลว่าถูกกว่าเสมอไปหากไม่มีมาตรการอุดหนุนที่ต่อเนื่องรองรับ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;บทเรียนที่ไต้หวัน ไม่ใช่แค่เรื่อง "มีสถานีสลับแบตเยอะ ๆ" แต่คือการออกแบบให้ทุกแบรนด์ใช้มาตรฐานแบตเดียวกันได้ตั้งแต่ต้น เพื่อไม่ให้คนขับต้องเลือกยี่ห้อรถตามยี่ห้อแบต และรัฐกับเอกชนแบ่งบทบาทกันชัดเจน คือรัฐดูแลต้นทุนซื้อรถ ส่วนเอกชนดูแลค่าพลังงานรายวัน เป็นโมเดลที่ตอนนี้&amp;nbsp;Gogoro เริ่มส่งออกไปใช้ในอินเดียและเกาหลีใต้แล้วเช่นกัน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;span class="text-color-blue"&gt;รายงานชิ้นนี้ได้รับการสนับสนุนจาก Informed Earth&amp;nbsp;และ Internews' Earth Journalism Network&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="more-story"&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;เรื่องที่เกี่ยวข้อง&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li data-list-item-id="e891cf945c2120dc34845375aa488bcb8"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119431"&gt;เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (1) คนขี่ประหยัด แต่แบกภาระแบตเตอรี่&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="e28e4d8620079f72b602b061a5f108b2a"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119471"&gt;เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (2) รถถูก แบตถึง รัฐหนุน บทเรียนจากต่างประเทศถึงไทย&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="ec3718a43b41d45e7287175e7b8eb0a95"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119513"&gt;เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (3) สานฝันคนขี่ พี่วิน ไรเดอร์ ขอแรงรัฐหนุน ไม่ลุยลำพัง&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A9" hreflang="th"&gt;รายงานพิเศษ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%88" hreflang="th"&gt;เศรษฐกิจ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;แรงงาน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1" hreflang="th"&gt;สิ่งแวดล้อม&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/depth" hreflang="th"&gt;depth&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B9%8C-ev" hreflang="th"&gt;รถจักรยานยนต์ EV&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B8%A1%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%8B%E0%B8%84%E0%B9%8C-ev" hreflang="th"&gt;รถมอเตอร์ไซค์ EV&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%84%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;ไรเดอร์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%8B%E0%B8%84%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;วินมอเตอร์ไซค์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%84%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;ไต้หวัน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%94%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A1" hreflang="th"&gt;เวียดนาม&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%B2" hreflang="th"&gt;รวันดา&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B8%B2" hreflang="th"&gt;เคนยา&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%88%E0%B8%AA%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%A7" hreflang="th"&gt;เศรษฐกิจสีเขียว&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/earth-journalism-network" hreflang="th"&gt;Earth Journalism Network&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
</description>
  <pubDate>Wed, 18 Nov 2026 02:38:21 +0000</pubDate>
    <dc:creator>auser15</dc:creator>
    <guid isPermaLink="false">119471 at https://prachatai.com</guid>
    <comments>https://prachatai.com/journal/2026/11/119471#comments</comments>
    </item>
<item>
  <title>กับดักอุดมการณ์ จีนคือโซเวียต 2 หรือไม่? | หมายเหตุประเพทไทย EP.653</title>
  <link>https://prachatai.com/journal/2026/11/119441</link>
  <description>&lt;span&gt;กับดักอุดมการณ์ จีนคือโซเวียต 2 หรือไม่? | หมายเหตุประเพทไทย EP.653&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;span&gt;user8&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;time datetime="2026-11-16T00:12:55+07:00" title="Monday, November 16, 2026 - 00:12"&gt;Mon, 2026-11-16 - 00:12&lt;/time&gt;
&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p class="text-align-center"&gt;&lt;iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/pHE9YoXRsPA?si=hlXbx1xCUXEFHAVi" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ปองขวัญ สวัสดิภักดิ์ ชวนอ่านบทความ “The Ideology Trap: China and the Limits of Cold War Analogies” ของ Eun A Jo และ Jessica Chen Weiss ตีพิมพ์ใน International Security ปี 2026 ซึ่งตั้งคำถามว่า การแข่งขันระหว่างสหรัฐฯ กับจีนในปัจจุบันคือการแข่งขันทางอุดมการณ์แบบเดียวกับสหรัฐฯ และสหภาพโซเวียตในสงครามเย็นจริงหรือไม่ หรือการใช้ภาพเปรียบเทียบ “สงครามเย็นครั้งใหม่” กำลังทำให้เรามองความแตกต่างสำคัญของจีนในปัจจุบันไม่เห็น&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ผู้เขียนเสนอว่า ไม่ควรมองอุดมการณ์เป็นสิ่งตายตัว แต่ควรแยกออกเป็น 2 มิติ มิติแรกคือ เนื้อหา (content) ว่ารัฐเชื่อว่าอุดมการณ์ของตนเป็นแบบอย่างที่ทุกประเทศควรยอมรับหรือไม่ แบ่งเป็น Universalism กับ Particularism ส่วนมิติที่สองคือ ขอบเขตของการเผยแพร่ (scope) ว่ารัฐพยายามผลักดันความคิดของตนออกไปภายนอกมากเพียงใด แบ่งเป็น Expansive กับ Selective กรอบนี้ทำให้เห็นว่า แม้ประเทศหนึ่งจะยังยึดถืออุดมการณ์เดิม แต่ยุทธศาสตร์ในการเผยแพร่อุดมการณ์สามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามเวลา&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เมื่อใช้กรอบนี้เปรียบเทียบ ผู้เขียนพบว่า ไม่มี “สงครามเย็น” แบบเดียวตลอดทั้งยุค สหภาพโซเวียตสมัยสตาลินมีทั้งเนื้อหาแบบ Universalist และการเผยแพร่แบบ Expansive ขณะที่ในสมัยเบรจเนฟยังคง Universalist แต่เลือกส่งเสริมอุดมการณ์อย่าง Selective มากขึ้น เช่นเดียวกับจีนที่เปลี่ยนจาก Particularist–Selective ในสมัยเติ้ง เสี่ยวผิง มาเป็น Particularist–Expansive ในสมัยสี จิ้นผิง กล่าวคือ จีนมีความกระตือรือร้นมากขึ้นในการเสนอวิสัยทัศน์ต่อระเบียบโลก แต่ไม่ได้หมายความว่าจีนต้องการให้ทุกประเทศเปลี่ยนมารับระบบการเมืองแบบจีน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ข้อเสนอสำคัญจึงอยู่ที่ว่า การที่จีนขยายบทบาททางการเมืองและอุดมการณ์ในระดับโลก ไม่จำเป็นต้องเท่ากับการทำซ้ำยุทธศาสตร์ของสหภาพโซเวียต ผู้เขียนบทความมองว่าจีนภายใต้สี จิ้นผิง เสนอระเบียบโลกที่เปิดให้ระบบการเมืองและอุดมการณ์ที่แตกต่างกันดำรงอยู่ร่วมกัน มากกว่าการมุ่งสร้างโลกที่ทุกประเทศต้องมีอุดมการณ์แบบเดียวกัน การมองจีนผ่านภาพจำของสงครามเย็นจึงอาจทำให้การแข่งขันระหว่างสหรัฐฯ กับจีนถูกตีความเป็นความขัดแย้งทางอุดมการณ์ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ทั้งที่ธรรมชาติของการแข่งขันครั้งนี้อาจแตกต่างจากอดีตอย่างมีนัยสำคัญ ติดตามได้ใน #หมายเหตุประเพทไทย #จีน #สหรัฐอเมริกา&lt;/p&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55650602970_29b1a63658_k.jpg?s=eyJpIjo1NTY1MDYwMjk3MCwiZSI6MTc5NDc2NzY3MCwicyI6ImFlNTJiMjExZTUyOGJjNjE1ZDRiZTFhMzZiZWUxN2MzYWQyOWQ1OTYiLCJ2IjoxfQ" width="2048" height="1152" loading="lazy"&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th"&gt;ข่าว&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8" hreflang="th"&gt;ต่างประเทศ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%95%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2" hreflang="th"&gt;หมายเหตุประเพทไทย&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A5%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2" hreflang="th"&gt;มัลติมีเดีย&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%88%E0%B8%B5%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;จีน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%AD%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%88" hreflang="th"&gt;มหาอำนาจ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%A2%E0%B9%87%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;สงครามเย็น&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B5-%E0%B8%88%E0%B8%B4%E0%B9%89%E0%B8%99%E0%B8%9C%E0%B8%B4%E0%B8%87" hreflang="th"&gt;สี จิ้นผิง&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/eun-a-jo" hreflang="th"&gt;Eun A Jo&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/jessica-chen-weiss" hreflang="th"&gt;Jessica Chen Weiss&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
</description>
  <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 17:12:55 +0000</pubDate>
    <dc:creator>user8</dc:creator>
    <guid isPermaLink="false">119441 at https://prachatai.com</guid>
    <comments>https://prachatai.com/journal/2026/11/119441#comments</comments>
    </item>
<item>
  <title>เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (1) คนขี่ประหยัด แต่แบกภาระแบตเตอรี่</title>
  <link>https://prachatai.com/journal/2026/11/119431</link>
  <description>&lt;span&gt;เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (1) คนขี่ประหยัด แต่แบกภาระแบตเตอรี่&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;The Glocal - ท้องถิ่นเคลื่อนโลก&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;span&gt;&lt;span&gt;auser15&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;time datetime="2026-11-15T08:05:58+07:00" title="Sunday, November 15, 2026 - 08:05"&gt;Sun, 2026-11-15 - 08:05&lt;/time&gt;
&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"&gt;&lt;div class="summary-box"&gt;&lt;ul&gt;&lt;li data-list-item-id="e439d26f9f790444de1fce619877fef66"&gt;กรุงเทพฯ มีวินมอเตอร์ไซค์รับจ้างกว่า&amp;nbsp;61,000 กว่าคัน กระจายอยู่กว่า&amp;nbsp;5,488 จุดทั่วเมือง วิ่งรวมกันปีละราว&amp;nbsp;3.2 พันล้านกิโลเมตร เป็นระบบขนส่งที่หยั่งรากลึกที่สุดในชีวิตคนเมือง แต่เกือบทั้งหมดยังเป็นรถสันดาปที่ปล่อยทั้งคาร์บอนไดออกไซด์และฝุ่น&amp;nbsp;PM2.5 เข้าสู่เมืองทุกวัน&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="e6f390b63b77ff0194ca3ef897aab49ac"&gt;แม้ตลาดรถยนต์ไฟฟ้า (EV) ในไทยจะบูม โดยปี&amp;nbsp;2568 มียานยนต์ไฟฟ้าจดทะเบียนใหม่รวมกว่า&amp;nbsp;303,526 คัน และรถยนต์&amp;nbsp;EV โตกว่า&amp;nbsp;52% แต่ฝั่งมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV กลับสวนทาง มีสัดส่วนการจดทะเบียนเพียง&amp;nbsp;1.3% ของรถจักรยานยนต์ใหม่ทั้งหมด ห่างไกลจากเป้า&amp;nbsp;20% ที่บอร์ด&amp;nbsp;EV เคยตั้งไว้ภายในปี 2568&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="eba9e24c1a9429f7660b7069e87a48eec"&gt;ในอุดมคติ การเปลี่ยนมาใช้&amp;nbsp;EV ช่วยลดต้นทุนพลังงานของคนขับได้หลายเท่าตัว แต่ในชีวิตจริงยังมีอุปสรรคมากมาย ตั้งแต่คุณภาพตัวรถ ราคาแบตเตอรี่ที่แพงเกือบเท่าครึ่งคันรถ ไปจนถึงระเบียบการจดทะเบียนป้ายเหลืองที่บังคับให้รถและแบตเตอรี่ต้องเป็นของคนขับทั้งคู่ การเปลี่ยนผ่านครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องเทคโนโลยี แต่เป็นโจทย์ความเป็นธรรมทางพลังงานของแรงงานรายได้น้อย&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;&lt;p class="picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55406827230_5ce3267f7a_c.jpg" width="600" height="800" loading="lazy"&gt;&lt;br&gt;วินมอเตอร์ไซค์รับจ้างแห่งหนึ่งในเขตห้วยขวาง กรุงเทพมหานคร&lt;/p&gt;&lt;p class="picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/54029767465_410f00ee17_h.jpg" width="1600" height="1067" loading="lazy"&gt;รถมอเตอร์ไซค์เป็นหนึ่งในพาหนะหลักบนท้องถนนกรุงเทพมหานคร ภาพถ่ายเมื่อปี 2567&amp;nbsp;| ภาพโดย: ภัทรภร ผ่องอำไพ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ณ กรุงเทพมหานคร ในซอยลึกที่รถเมล์เข้าไม่ถึงและรถไฟฟ้าไปไม่ถึง ‘วินมอเตอร์ไซค์’ คือทางเลือกเดียวที่พาคนกรุงเทพฯ จากปากซอยถึงหน้าบ้านได้ในไม่กี่นาที&amp;nbsp;&lt;a href="https://bmc.go.th/ส-ก-สุรจิตต์-ชงจัดระเบีย"&gt;ข้อมูลจากการประชุมสภากรุงเทพมหานคร เมื่อต้นปี 2569&lt;/a&gt;ระบุว่า ปัจจุบันในกรุงเทพฯ มีจำนวนวินมอเตอร์ไซค์รับจ้างที่ได้รับอนุญาต ทั้งหมดประมาณ&amp;nbsp;5,488 วิน จำนวนรถที่ได้รับอนุมัติ ทั้งหมด&amp;nbsp;61,000 กว่าคัน เขตที่มีวินมากที่สุดคือเขตจตุจักรและเขตที่มีวินน้อยที่สุดคือเขตวังทองหลาง ทั้งนี้ พื้นที่ความรับผิดชอบของสำนักงานขนส่งกรุงเทพมหานครแบ่งเป็น&amp;nbsp;5 พื้นที่ โดย พื้นที่&amp;nbsp;5 (ครอบคลุมเขตบางกะปิ, บางเขน, บางรัก, ดุสิต, ห้วยขวาง, ปทุมวัน, พญาไท, ป้อมปราบฯ และสัมพันธวงศ์) เป็นพื้นที่ที่มีจำนวนวินมากที่สุด&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อย่างไรก็ตาม ภาระที่ระบบนี้ทิ้งไว้ต่อคุณภาพอากาศของเมือง รุนแรงกว่าที่หลายคนคาดคิดไว้มาก การศึกษาของโครงการความร่วมมือไทย-เยอรมัน ด้านพลังงาน คมนาคม และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (TGC EMC)&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.thai-german-cooperation.info/news/bangkok-and-giz-launch-ev-for-motorcycle-taxi-riders-pilot/"&gt;ประเมินว่า&lt;/a&gt; รถกลุ่มนี้ปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ราว 80,000-100,000 ตันต่อปี และฝุ่น&amp;nbsp;PM2.5 ราว 16 ตันต่อปี เทียบเท่ากับการเผาพื้นที่เกษตรราว 3,800 ไร่&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;นี่คือมลพิษที่อยู่ในทุกซอยของเมือง และอยู่ใกล้ปอดคนกรุงเทพฯ มากที่สุด&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;"จะใช้แบบนี้ไปเรื่อย ๆ ยังไม่เปลี่ยนแน่นอน"&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;สำหรับทางออกของปัญหานี้ ฟังดูตรงไปตรงมา คือการเปลี่ยน ‘รถมอเตอร์ไซค์สันดาป’ เหล่านี้เป็น&amp;nbsp;‘มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า’ (มอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV) แต่คนที่ต้องเปลี่ยนกลับไม่ได้คิดแบบนั้น&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ช่วงเดือนมิถุนายน&amp;nbsp;2569&lt;strong&gt; วินมอเตอร์ไซค์รายหนึ่งย่านบางพลัด&lt;/strong&gt; ตอบคำถามที่&amp;nbsp;The Glocal ถามว่า ทำไมไม่เปลี่ยนมาใช้มอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV? คำตอบของเขาออกมาเป็นชุด&lt;/p&gt;&lt;p&gt;"ไม่ค่อยมั่นใจว่าจะดีไหม มอเตอร์ไซค์ธรรมดามียี่ห้อ&amp;nbsp;Honda&amp;nbsp;Yamaha&amp;nbsp;Suzuki เป็นรถที่เราคุ้นชินมานาน เรื่องคุณภาพและการซ่อมเรามั่นใจ แต่รถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV มีแต่รถจีน" เขาบอกกับ&amp;nbsp;The Glocal ก่อนจะสรุปว่า "ต้นทุนน้ำมันมอเตอร์ไซค์ก็ไม่ได้แพงเหมือนรถยนต์ จะใช้แบบนี้ไปเรื่อย ๆ ยังไม่เปลี่ยนแน่นอน"&lt;/p&gt;&lt;p&gt;คำตอบของเขาไม่ใช่ความเห็นเฉพาะตัว&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.thai-german-cooperation.info/news/bangkok-and-giz-launch-ev-for-motorcycle-taxi-riders-pilot/"&gt;ผลสำรวจผู้ขับขี่จักรยานยนต์รับจ้างในกรุงเทพฯ 400 คน ใน 50 เขต ประจำปี 2569&lt;/a&gt; โดยกลุ่มวิจัยนวัตกรรมเพื่อสังคมสมานฉันท์และเศรษฐกิจถ้วนถึงแห่งเอเชีย (issie-chula.org) สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พบว่า 49.8% ยังไม่อยากเปลี่ยนไปใช้รถ&amp;nbsp;EV เหตุผลอันดับหนึ่งคือ "ไม่มั่นใจสมรรถนะ" 40.8% รองลงมาคือกังวลเรื่องแบตเตอรี่ 25.8% ความคุ้มค่าของการใช้งาน 20.1% ราคา 11% และไฟแนนซ์ 2.3% ส่วนที่เขาบอกว่าค่าน้ำมันไม่ได้แพง ก็มีตัวเลขรองรับ ผลสำรวจพบว่า 60.8% ของวินเติมน้ำมันวันละ 51-100 บาท และอีก 29% เติมวันละ 101-150 บาท&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;ตลาดรถยนต์ EV โต แต่มอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV สะดุด&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;ภาพรวมยานยนต์ไฟฟ้าของไทยกำลังเร่งเครื่อง สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) รายงานว่าตลอดปี&amp;nbsp;2568 มียานยนต์ไฟฟ้าแบตเตอรี่ (BEV) ยานยนต์ไฟฟ้าไฮบริด (HEV) และยานยนต์ไฟฟ้าไฮบริดปลั๊กอิน (PHEV)&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.mreport.co.th/news/statistic-and-ranking/537-ev-registration-thailand-2025"&gt;จดทะเบียนใหม่รวมกว่า 303,526 คัน โดยรถยนต์ประเภท&amp;nbsp;BEV เติบโตถึง&amp;nbsp;52.74%&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;แต่เมื่อหันมาดูฝั่งสองล้อ ภาพกลับตรงกันข้าม&amp;nbsp;&lt;a href="https://policywatch.thaipbs.or.th/article/investment-125"&gt;ศูนย์วิจัยกรุงศรี&lt;/a&gt; พบว่าปี 2568 ไทยมีสัดส่วนยอดจดทะเบียนมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV เพียง&amp;nbsp;1.3% ของยอดจดทะเบียนรถมอเตอร์ไซค์ใหม่ทุกประเภท และมีสัดส่วนการผลิตเพียง&amp;nbsp;0.3% ซึ่งห่างไกลจากเป้าหมาย&amp;nbsp;20% ที่คณะกรรมการนโยบายยานยนต์ไฟฟ้าแห่งชาติ (บอร์ด&amp;nbsp;EV) เคยกำหนดไว้ภายในปี&amp;nbsp;2568 อย่างมาก&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ขนาดของช่องว่างยิ่งชัดเมื่อดูตัวเลขสะสม&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.bangkokbiznews.com/auto/1205202"&gt;ข้อมูลกรมการขนส่งทางบกช่วงเดือนมกราคม 2562 ถึงกันยายน&amp;nbsp;2568&lt;/a&gt; พบว่ามีมอเตอร์ไซค์ EV จดทะเบียนใหม่รวมเพียง&amp;nbsp;79,674 คัน จากมอเตอร์ไซค์ใหม่ทั้งหมดกว่า&amp;nbsp;11.57 ล้านคันในช่วงเดียวกัน ขณะที่รถยนต์&amp;nbsp;EV จดทะเบียนใหม่สูงถึง&amp;nbsp;241,492 คัน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;คำถามคือ ทำไมรถยนต์&amp;nbsp;EV ถึงไปได้ แต่มอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ยังไปไม่ถึงไหน ทั้งที่กลุ่มหลังคือพาหนะของคนส่วนใหญ่ของประเทศ และสำหรับผู้ใช้ชีวิตในเมือง วินมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV อาจจะเป้นสิ่งที่ตอบโจทย์ในยุคการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;สุภาพร พนักงานออฟฟิศวัย 32 ปี พักอาศัยย่านสะพานควาย กรุงเทพฯ&lt;/strong&gt; ใช้มอเตอร์ไซค์รับจ้างเกือบทุกวัน ทั้งเรียกผ่านแอปพลิเคชันและใช้วินตามจุดต่าง ๆ เธอบอกว่าถ้ารถที่มารับเป็นมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ก็ยินดีใช้บริการ "เพราะมองว่าการเดินทางไม่ได้ต่างจากรถทั่วไป และยังช่วยลดมลพิษทางอากาศ"&lt;/p&gt;&lt;p&gt;แต่เธอเลือกไม่ได้ เวลาเรียกผ่านแพลตฟอร์ม ระบบจะจับคู่รถที่อยู่ใกล้ที่สุดให้โดยอัตโนมัติ ส่วนวินทั่วไปแถวที่เธอใช้ประจำ "ตอนนี้แทบไม่เคยเห็นวินมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV เลย ส่วนใหญ่ก็ยังเป็นรถเครื่องยนต์ทั้งหมด" เธอสรุปว่า "ถึงจะอยากสนับสนุนก็ขึ้นอยู่กับว่ามีรถให้บริการหรือไม่"&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;‘แบตเตอรี่’&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;เรื่องใหญ่ของมอเตอร์ไซค์ EV&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p class="picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55650159808_6636d1c51d_h.jpg" width="1600" height="1067" loading="lazy"&gt;ผู้ใช้รถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV กำลังเปลี่ยนแบตเตอรี่ ที่สถานีเปลี่ยนแบตเตอรี่แห่งหนึ่งย่านถนนบรรทัดทอง กรุงเทพมหานคร | ภาพโดย: ภัทรภร ผ่องอำไพ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;หากมองเฉพาะค่าใช้จ่ายระหว่างใช้งาน มอเตอร์ไซค์ EV มีต้นทุนต่ำกว่ารถน้ำมันอย่างชัดเจน แต่เมื่อรวมต้นทุนตลอดอายุการใช้งาน ภาพที่เห็นกลับซับซ้อนกว่านั้น&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เอกสารของโครงการ&amp;nbsp;TGC EMC ที่เผยแพร่เมื่อปี&amp;nbsp;2568 เปรียบเทียบไว้ว่า มอเตอร์ไซค์น้ำมันมีต้นทุนพลังงานราว&amp;nbsp;1.1 บาทต่อกิโลเมตร ขณะที่มอเตอร์ไซค์ EV อยู่ที่ราว&amp;nbsp;0.125 บาทต่อกิโลเมตร เมื่อรวมกับค่าบำรุงรักษาอย่างน้ำมันเครื่องและไส้กรองที่รถไฟฟ้าไม่ต้องจ่าย ต้นทุนดำเนินการต่อปีจึงต่างกันราว&amp;nbsp;21,840 บาท เทียบกับ&amp;nbsp;1,800 บาท แม้แต่ค่า พ.ร.บ. และภาษีรถประจำปีของรถไฟฟ้าก็ยังถูกกว่า&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.thai-german-cooperation.info/en_US/bangkok-and-giz-launch-ev-for-motorcycle-taxi-riders-pilot/"&gt;อีกข้อมูลจาก TGC EMC ยังระบุว่า&lt;/a&gt; คนขับวินที่ใช้รถสันดาปมีค่าน้ำมันราว 19,000-49,000 บาทต่อปี ขณะที่ มอเตอร์ไซค์ EV ช่วยลดต้นทุนได้ถึง 7 เท่า เหลือประมาณ&amp;nbsp;7,200 บาทต่อปี&lt;/p&gt;&lt;p&gt;และคนที่ใช้จริงก็ยืนยัน ในการประชุมกลุ่มย่อยกับผู้ขับขี่จักรยานยนต์ไฟฟ้ารับจ้าง&amp;nbsp;26 คน เมื่อวันที่&amp;nbsp;4 เมษายน&amp;nbsp;2568 ภายใต้โครงการ "EV เพื่อพี่วิน" ของ กทม. เมื่อถามว่าเทียบค่าใช้จ่ายรายวันแล้ว&amp;nbsp;EV เป็นอย่างไร คำตอบคือ "ประหยัดกว่า" ทั้ง&amp;nbsp;26 คน โดยส่วนใหญ่มีค่าใช้จ่ายด้านพลังงานวันละ&amp;nbsp;21-40 บาท&lt;/p&gt;&lt;p&gt;แต่การคำนวณทั้งหมดนี้มีสิ่งหนึ่งที่ไม่ถูกนับ นั่นคือ “ต้นทุนแบตเตอรี่”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;The Glocal ทำการสอบถามผู้ใช้รถมอเตอร์ไซค์ EV ระบุว่าแบตเตอรี่หนึ่งลูกราคาราว&amp;nbsp;20,000-30,000 บาท ส่วนการสำรวจผ่านเว็บไซต์พบว่า ราคาแบตเตอรี่ลิเธียมสำหรับรถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ในตลาดมีความใกล้เคียงกับตัวเลขดังกล่าว โดยในจีนซึ่งเป็นฐานการผลิตรถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV รายใหญ่ พบว่าแบตเตอรี่สำหรับรถมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าระบบ&amp;nbsp;60V-72V มีราคาตั้งแต่ประมาณ &lt;a href="https://www.alibaba.com/showroom/72v-70ah-lithium-ebike-battery.html" target="_new"&gt;230-920 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว&amp;nbsp;8,000-30,000 บาท)&lt;/a&gt; ขึ้นอยู่กับความจุและสเปกของแบตเตอรี่ ขณะที่แบตเตอรี่ทดแทนสำหรับรถสกู๊ตเตอร์ไฟฟ้าแบรนด์จีนที่ใช้ระบบไฟ&amp;nbsp;60V มีราคาประมาณ&amp;nbsp;&lt;a href="https://niu-parts.com/shop/nqi-series-battery-60v-45-150km-range/?utm_source=chatgpt.com" target="_new"&gt;1,200-1,445 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว&amp;nbsp;39,000-47,000 บาท)&lt;/a&gt; สะท้อนว่าการเปลี่ยนแบตเตอรี่เพียงหนึ่งลูกอาจมีต้นทุนตั้งแต่หลักหมื่นไปจนถึงหลายหมื่นบาท และเป็นปัจจัยสำคัญต่อค่าใช้จ่ายตลอดอายุการใช้งานของรถ ส่วนรถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV รุ่นที่ใช้แบตเตอรี่แบบถอดสลับ (Battery Swap) มักไม่ขายแบตเตอรี่ให้ผู้ใช้โดยตรง แต่คิดเป็นค่าเช่าหรือค่าสมาชิกแทน&lt;/p&gt;&lt;p class="text-align-center picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55398229077_993b41e69b_h.jpg" width="1599" height="1066" loading="lazy"&gt;อรรคณัฐ วันทนะสมบัติ&lt;strong&gt;&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;หัวหน้ากลุ่มวิจัยนวัตกรรมเพื่อสังคมสมานฉันท์และเศรษฐกิจถ้วนถึงแห่งเอเชีย (issie-chula.org) สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;อรรคณัฐ วันทนะสมบัติ&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;หัวหน้ากลุ่มวิจัยนวัตกรรมเพื่อสังคมสมานฉันท์และเศรษฐกิจถ้วนถึงแห่งเอเชีย (issie-chula.org) สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย&lt;/strong&gt; ซึ่งผู้ศึกษาประเด็นการเปลี่ยนผ่านของมอเตอร์ไซค์รับจ้างไปสู่ EV ชี้ว่าแบตเตอรี่คิดเป็นราวครึ่งหนึ่งของราคารถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV และเสื่อมสภาพทุก ๆ&amp;nbsp;3 ปี ซึ่งเปลี่ยนสมการทั้งหมด เพราะ "สมมติถ้าให้มี&amp;nbsp;Financial Model ให้ผ่อน แล้วปรากฏว่าแบตเตอรี่เสื่อม ผ่อนต่อไม่ได้ ขายต่อไม่ได้" เอกสารของ&amp;nbsp;TGC EMC เองก็ระบุตรงกันว่าสถาบันการเงินลังเลที่จะปล่อยกู้ เพราะไม่มั่นใจในราคาของรถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV มือสองและแบตเตอรี่&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ดังนั้น เงินที่ประหยัดได้เดือนละหลักพันจากการเปลี่ยนมอไซค์ใช้น้ำมันมาเป็น EV จึงอาจหายวับไปกับแบตเตอรี่ลูกเดียวที่พังโดยไม่ได้ตั้งตัว&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ความไม่มั่นใจของผู้ขับขี่มอเตอร์ไซค์มีรากทางเทคนิครองรับ อรรคณัฐ อธิบายว่ามอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าจากจีนและไต้หวัน "มันพัฒนามาจากวัฒนธรรมจักรยาน คือเริ่มจากจักรยานไฟฟ้าก่อนแล้วค่อยมาเป็นมอเตอร์ไซค์ EV มันขี่แบบสมบุกสมบันส่งผู้โดยสารแบบบ้านเราไม่ได้ พลาสติกก็ก๊อกแก๊ก ตูดรถก็สั้น ไม่เหมาะรับผู้โดยสาร" รถที่นำเข้ามาจึงต้องถูกดัดแปลงอีกหลายอย่าง ทั้งขาตั้งและโช้ค ซึ่งพอปรับแล้วก็สร้างปัญหาใหม่ในระยะยาว”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;แม้แต่เรื่องพื้นฐานที่สุดอย่างยางแบนก็กลายเป็นเรื่องใหญ่ เพราะมอเตอร์ของรถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ที่ดุมล้อหลัง "ช่างก็ไม่กล้าเปลี่ยนยาง เพราะต้องถอดล้อออกมาแล้วมอเตอร์มันอยู่ตรงนั้น เขากลัวไปทำพัง" อรรคณัฐ ระบุ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;รายการปัญหาที่พี่วินสะท้อนในการประชุมกลุ่มย่อยเดือนเมษายน 2568 ก็เป็นไปในทางเดียวกันกับที่อรรคณัฐชี้ โดยสเปกมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ที่พวกเขาอยากได้ คือรถที่วิ่งได้&amp;nbsp;100-200 กิโลเมตร และหน้าตาแบบ&amp;nbsp;Honda PCX ไม่ใช่ทรงสกู๊ตเตอร์&lt;/p&gt;&lt;p class="text-align-center picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55399171191_3a2b7e3978_c.jpg" width="602" height="800" loading="lazy"&gt;&lt;br&gt;สามารถ ดรบุราณ&lt;strong&gt;&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;ประธานวินมอเตอร์ไซค์บางกรวยสามัคคี&lt;/p&gt;&lt;p class="picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55399560180_0c248ed7ae_c.jpg" width="602" height="800" loading="lazy"&gt;&lt;br&gt;แบตเตอรี่ในรถมอเตอร์ไซค์ของสามารถ ดรบุราณ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;สามารถ ดรบุราณ&lt;/strong&gt; &lt;strong&gt;ประธานวินมอเตอร์ไซค์บางกรวยสามัคคี&lt;/strong&gt; ซึ่งขับวินมากว่า&amp;nbsp;30 ปี และเปลี่ยนมาใช้มอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ในช่วงหลัง เล่าถึงราคาที่จ่ายไปกับการเป็นผู้ใช้รุ่นแรก ๆ ว่า ตัวรถรวมแบตเตอรี่ตอนนั้นสูงถึง 115,000 บาท แต่ผู้ขับขี่ไม่ได้ถูกอบรมการใช้งานอย่างเข้มงวด "บางคนขี่จนไฟไหม้ต้องกระโดดหนี เพราะไม่รู้ว่าถ้าขั้วแบตเตอรี่มันดำหรือสกปรกแล้วฝืนเสียบปลั๊กใช้งาน มันจะเกิดความร้อนสะสม"&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ส่วนบริการหลังการขายนั้น เบรกเกอร์พังส่งเคลมโรงงานทีต้องรอ&amp;nbsp;2 เดือน "ไม่ต้องทำมาหากินกันพอดี" ขณะที่โรงงานไม่รับซ่อมเคสเล็ก ๆ อย่างการบาลานซ์เซลล์แบตเตอรี่ เพราะ "เขาหวังจะขายแบตเตอรี่ก้อนใหม่ลูกละ&amp;nbsp;25,000 บาทอย่างเดียว" สุดท้ายเขาไปเรียนหลักสูตรซ่อมแบตเตอรี่มาเอง จนตอนนี้ประกอบแบตใช้เองได้ในต้นทุนราว&amp;nbsp;13,000 บาท ด้วยของที่เขายืนยันว่าเกรดดีกว่าโรงงาน และรับซ่อมให้เพื่อนร่วมวินไปแล้วหลายคัน&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;การที่คนขับต้องกลายเป็นช่างซ่อมแบตเตอรี่เอง คือคำตอบที่ชัดที่สุดว่าระบบนิเวศรอบตัวรถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ในบ้านเรายังไม่พร้อม&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;กฎมาย ‘ป้ายเหลือง’ ที่เขียนไว้ในยุคที่ยังไม่มีรถไฟฟ้า&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;อีกด่านหนึ่งแทบไม่เคยปรากฏในการถกเถียงสาธารณะ แต่อาจเป็น&amp;nbsp;‘ปัญหาคอขวด’ ที่แท้จริง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;การเป็นวินจักรยานยนต์รับจ้างในกรุงเทพฯ มีเงื่อนไขหลายด้าน ผู้ขับขี่ต้องมีใบอนุญาตขับรถจักรยานยนต์สาธารณะ ได้รับการรับรองให้มีชื่ออยู่ในวินและมีหมายเลขประจำตัว พร้อมแสดงบัตรประจำตัวที่ด้านหลังเสื้อกั๊ก ขณะที่ตัวรถต้องผ่านหลักเกณฑ์ของกรมการขนส่งทางบก หากเป็นรถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ต้องมีกำลังมอเตอร์ไม่น้อยกว่า 250 วัตต์ ทำความเร็วได้ไม่น้อยกว่า 45 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และผ่านมาตรฐาน มอก. จึงจะสามารถจดทะเบียนเป็นรถจักรยานยนต์สาธารณะ (ป้ายเหลือง) ได้&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เมื่อมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV เข้ามา ระเบียบชุดนี้กลับกลายเป็นอุปสรรคสำหรับโมเดลธุรกิจบางประเภท อรรคณัฐอธิบายว่า ในทางปฏิบัติ รถที่จะจดทะเบียนเป็นรถจักรยานยนต์สาธารณะต้องมาพร้อมแบตเตอรี่ หากมีเพียงตัวรถโดยไม่มีแบตเตอรี่ประกอบ ก็ไม่สามารถจดทะเบียนป้ายเหลืองได้ ส่งผลให้โมเดลสลับแบตเตอรี่ ซึ่งแบตเตอรี่ยังเป็นทรัพย์สินของผู้ให้บริการ ประสบปัญหาในการจดทะเบียน ขณะเดียวกัน เอกสารของ&amp;nbsp;TGC EMC ก็ระบุว่า หากผู้ให้เช่าเป็นเจ้าของรถ ผู้ขับขี่จะไม่สามารถดำเนินการเปลี่ยนเป็นป้ายเหลืองได้เอง เว้นแต่ได้รับหนังสือมอบอำนาจ หรือมีการโอนกรรมสิทธิ์หลังสิ้นสุดสัญญาเช่า&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ผลที่ตามมาคือ ภายใต้หลักเกณฑ์ที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน โมเดลเช่ารถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV และโมเดลสลับแบตเตอรี่จึงเกิดขึ้นได้ยาก อรรคณัฐสรุปว่า "โมเดลที่เป็นไปได้ตอนนี้ตามกฎหมายที่มีอยู่ ก็คือวินต้องเป็นเจ้าของมอเตอร์ไซค์เลย ซึ่งก็แพง" นั่นหมายความว่า ทางเลือกสองแบบที่ถูกออกแบบมาเพื่อลดภาระเงินก้อนแรกของผู้ขับขี่ กลับยังติดข้อจำกัดของหลักเกณฑ์การจดทะเบียนรถจักรยานยนต์สาธารณะ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ตัวอย่างที่ชัดคือ Honda ซึ่งมีรถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV ของตัวเอง และมีการปล่อยเช่ารถให้ผู้ให้บริการส่งอาหาร (ไรเดอร์) ใช้งานอยู่แล้ว อรรคณัฐซึ่งเคยหารือกับบริษัทเล่าว่า "เขาไม่อยากขายรถ อยากจะให้เช่า" เพราะเชื่อว่ารูปแบบดังกล่าวช่วยให้ผู้ขับขี่เข้าถึงรถได้ง่ายกว่า อีกทั้งคุณภาพของทั้งตัวรถและแบตเตอรี่ก็เป็นที่ยอมรับของผู้ใช้งาน โดยอรรคณัฐ กล่าวว่า "คนเช่าก็แฮปปี้" อย่างไรก็ตาม รูปแบบเดียวกันนี้ยังไม่สามารถนำมาใช้กับวินจักรยานยนต์รับจ้างได้ เนื่องจากรถยังเป็นกรรมสิทธิ์ของบริษัท จึงไม่สามารถดำเนินการจดทะเบียนเป็นรถจักรยานยนต์สาธารณะ (ป้ายเหลือง) ในนามผู้ขับขี่ได้&lt;/p&gt;&lt;p&gt;พูดอีกอย่างคือ ผู้ผลิตที่วินจำนวนมากให้ความเชื่อมั่น ต้องการให้บริการในรูปแบบเช่าซึ่งช่วยลดภาระเงินก้อนแรกของผู้ขับขี่ แต่แนวทางดังกล่าวยังติดข้อจำกัดของหลักเกณฑ์การจดทะเบียนรถจักรยานยนต์สาธารณะ ซึ่งออกแบบขึ้นก่อนที่รถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV และโมเดลธุรกิจอย่างการเช่าระยะยาวหรือการสลับแบตเตอรี่จะเริ่มแพร่หลาย&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;นำร่องมาหลายรอบ แต่ยังไปไม่ถึงไหน&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;p class="text-align-center picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55399289278_c3b8ce9762_h.jpg" width="1536" height="1023" loading="lazy"&gt;&lt;br&gt;โครงการ "EV เพื่อพี่วิน" ที่กรุงเทพมหานครดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน เป็นส่วนหนึ่งของโครงการความร่วมมือไทย–เยอรมันด้านพลังงาน คมนาคม และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Thai-German Cooperation on Energy, Mobility and Climate: TGC-EMC) | ภาพโดย:&amp;nbsp;GIZ Thailand&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ก่อนจะพาไปดูว่าโครงการนำร่องแต่ละที่ทำอะไรมาบ้าง ต้องเข้าใจก่อนว่าโครงการเหล่านี้เกือบทั้งหมดพันตัวอยู่กับเทคโนโลยีตัวหนึ่งที่เรียกว่า "การสลับแบตเตอรี่" ซึ่งเป็นตัวชี้ชะตาว่าโครงการจะไปรอดหรือไปไม่รอด&lt;/p&gt;&lt;table class="table" border="1" cellspacing="0" cellpadding="0"&gt;&lt;tbody&gt;&lt;tr&gt;&lt;td style="width:601px;"&gt;&lt;h2&gt;&lt;strong&gt;สลับแบตเตอรี่ (Battery Swapping) คืออะไร?&lt;/strong&gt;&lt;/h2&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55649053852_95697f4467_b.jpg" width="1024" height="768" loading="lazy"&gt;&lt;p class="text-align-center picture-with-caption"&gt;ผู้ใช้รถมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าที่สถานีเปลี่ยนแบตเตอรี่แห่งหนึ่งย่านถนนลาดพร้าว กรุงเทพมหานคร | ภาพโดย: ภัทรภร ผ่องอำไพ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ทำไมต้องมีระบบนี้ -&lt;/strong&gt; มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าทั่วไปชาร์จแบตเต็มหนึ่งครั้งใช้เวลาหลายชั่วโมง แต่วินมอเตอร์ไซค์ต้องวิ่งรับผู้โดยสารทั้งวันเพื่อหารายได้ หยุดรถไว้ชาร์จนาน ๆ ไม่ได้ ระบบสลับแบตจึงถูกออกแบบมาตัดปัญหานี้&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ทำงานอย่างไร -&lt;/strong&gt; ผู้ให้บริการติดตั้ง "ตู้สลับแบตเตอรี่" ไว้ตามจุดต่าง ๆ (เช่นในปั๊มน้ำมัน) ภายในตู้มีแบตเตอรี่สำรองที่ชาร์จเต็มพร้อมใช้อยู่แล้วจำนวนมาก เมื่อแบตในรถใกล้หมด คนขับแค่ขับไปที่ตู้ ถอดแบตลูกเก่าคืน แล้วหยิบแบตลูกใหม่ที่ชาร์จเต็มมาใส่แทน ใช้เวลาราว&amp;nbsp;1-2 นาที เหมือนการแวะเติมน้ำมัน ไม่ต้องรอชาร์จเอง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ข้อดีของระบบสลับแบตเตอรี่ -&lt;/strong&gt; คนขับไม่ต้องเป็นเจ้าของแบตเตอรี่เอง (ซึ่งลูกละ&amp;nbsp;20,000-30,000 บาท) เพราะจ่ายเป็นค่าเช่า/ค่าสมาชิกแทน และไม่เสียเวลารอชาร์จระหว่างวัน&lt;/p&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;p&gt;ในประเทศไทยมีโครงการนำร่องเปลี่ยนผ่านวินมอเตอร์ไซค์รับไปเป็นมอเตอร์ไซค์ EV มาแล้วหลายโครงการ ตัวอย่างก็เช่น&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.entec.or.th/th/electric-motorcycle/"&gt;โครงการที่อำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี และเขตบางพลัด กรุงเทพฯ&lt;/a&gt;ซึ่งศูนย์เทคโนโลยีพลังงานแห่งชาติ (ENTEC) สวทช. ร่วมกับการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ภายใต้การสนับสนุนของโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ (UNEP) ที่ไทยเป็น&amp;nbsp;1 ใน&amp;nbsp;6 ประเทศนำร่องของโลก,&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.solutionsplus.eu/post/bangkok-launches-solutionsplus-battery-swapping-model-for-electric-motorcycle-taxis-to-combat-air-po"&gt;โครงการทดลองที่ย่านสามย่าน กรุงเทพฯ&lt;/a&gt; ใช้ระบบสลับแบตเตอรี่ของ&amp;nbsp;Swap &amp;amp; Go บริษัทในเครือ ปตท. โดยดำเนินการภายใต้โครงการ&amp;nbsp;SOLUTIONSplus ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจากโครงการวิจัยและนวัตกรรม&amp;nbsp;Horizon 2020 ของสหภาพยุโรป และ&amp;nbsp;&lt;a href="https://www.thai-german-cooperation.info/news/bangkok-and-giz-launch-ev-for-motorcycle-taxi-riders-pilot/"&gt;โครงการ "EV เพื่อพี่วิน"&lt;/a&gt; ที่กรุงเทพมหานครดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน เป็นส่วนหนึ่งของโครงการความร่วมมือไทย–เยอรมันด้านพลังงาน คมนาคม และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Thai-German Cooperation on Energy, Mobility and Climate: TGC-EMC) ซึ่งดำเนินการโดยองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) และได้รับการสนับสนุนจากโครงการ&amp;nbsp;International Climate Initiative (IKI) ของรัฐบาลเยอรมนี โดยมีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) และสมาคมยานยนต์ไฟฟ้าไทย (EVAT) เป็นภาคีร่วมดำเนินงาน พร้อมความร่วมมือจากกรุงเทพมหานคร ในการนำร่องทดลองใช้รถมเตอร์ไซค์ EV สำหรับวินรับจ้างในพื้นที่นำร่อง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.entec.or.th/th/electric-motorcycle/"&gt;ผลลัพธ์จากโครงการหนึ่งที่เผยแพร่ออกมาก็ดูดี&lt;/a&gt; วินมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV กลุ่มนี้วิ่งสะสมได้มากกว่า&amp;nbsp;759,000 กิโลเมตร และลดก๊าซเรือนกระจกได้ราว&amp;nbsp;38.8 ตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า&lt;/p&gt;&lt;p&gt;แต่เมื่อไล่ดูสิ่งที่ยังไม่ถูกเปิดเผย ภาพจะเปลี่ยนไป เพราะข้อมูลที่หายไปคือ ต้นทุนต่อกิโลเมตรของผู้เข้าร่วมโครงการ รายได้เฉลี่ยก่อนและหลังเข้าร่วมโครงการ ค่าใช้จ่ายด้านการบำรุงรักษา อัตราการเสื่อมของแบตเตอรี่ และระยะเวลาคืนทุน พูดอีกอย่างคือ อาจวัดสิ่งที่ตอบโจทย์ผู้ให้ทุนได้ครบ ทั้งระยะทางและคาร์บอนที่ลดได้ แต่สิ่งที่เกิดกับตัวคนขับวินที่เข้าร่วมโครงการล่ะ?&lt;/p&gt;&lt;p&gt;บางครั้งการออกแบบการทดลองเองก็ให้ผลตรงข้ามกับที่ตั้งใจ อรรคณัฐ เล่าถึงโครงการหนึ่งว่า แรกเริ่มสิ่งที่ กฟผ. อยากทดสอบจริง ๆ คือระบบสลับแบตเตอรี่ แต่ตู้สลับแบตเตอรี่ยังไม่พร้อม ตอนเริ่มโครงการใหม่ ๆ จึงแจกรถมอเตอร์ไซค์ EV ออกไปก่อน แล้วให้พี่วินชาร์จที่บ้านไปพลาง ๆ พร้อมจ่ายเงินชดเชยค่าชาร์จไฟฟ้าให้คนละ 500 บาท&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ในระหว่างที่ต้องชาร์จที่บ้านเพื่อรอความพร้อมของตู้สลับแบตเตอรี่ พี่วินเริ่มสังเกตว่าแบตเตอรี่ของตัวเองกับของเพื่อนวิ่งได้ไม่เท่ากัน ไปหาข้อมูลกันเองว่าชาร์จอย่างไรแบตเตอรี่จะอยู่ทน จน "เกิดความรู้สึกเป็นเจ้าข้าวเจ้าของแบตเตอรี่ก้อนนั้นขึ้นมา" พอตู้สลับแบตเตอรี่เสร็จและขอให้เริ่มสลับตามแผนเดิม สิ่งที่เกิดขึ้นคือการต่อต้าน "บางทีก็ได้แบตที่แป๊บเดียวหมด มันก็เริ่มมีการเอาสติกเกอร์ไปแปะ เขียนชื่อใส่แบตเตอรี่ว่าก้อนนี้ของใคร" โครงการที่ตั้งใจทดสอบระบบสลับแบตเตอรี่ จึงลงเอยด้วยการสอนให้คนขับวินมอเตอร์ไซค์ EV กลุ่มแรก ๆ ของประเทศไทยมีความเชื่อว่าการชาร์จแบตเตอรี่ที่บ้านดีกว่า&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อรรคณัฐ เล่าต่อถึงอีกโครงการ ที่ย่านสามย่าน ที่ใช้โมเดลให้ผ่อนรถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV วันละร้อยกว่าบาท แล้วใช้บริการแบตของ&amp;nbsp;Swap &amp;amp; Go บริษัทในเครือ ปตท. ภายใต้ทุนจากสหภาพยุโรปผ่านโครงการ&amp;nbsp;SOLUTIONSplus แต่ระหว่างทาง Swap &amp;amp; Go เลิกกิจการ เพราะประเมินว่าธุรกิจสลับแบตเตอรี่ไม่คุ้ม จาก&amp;nbsp;30 คัน จึงเหลือเดินต่อได้เพียง&amp;nbsp;4-5 คัน เหตุผลที่อรรคณัฐชี้คือพฤติกรรมของวินกับไรเดอร์ส่งอาหารไม่เหมือนกันเลย ไรเดอร์วิ่งทั้งวันและวางแผนจุดเปลี่ยนแบตเตอร์รีได้ แต่วินพีคแค่ช่วงเช้ากับเย็น อยู่ประจำโซน และต้องกลับมาที่จุดจอด การลงทุนสต็อกแบตเตอรี่ให้พอกับพีคที่สั้นมากจึงไม่คุ้ม&lt;/p&gt;&lt;p&gt;มีส่วนข้อมูลจากการประชุมกลุ่มย่อยกับผู้ขับขี่มอเตอร์ไซค์ EV รับจ้างในกรุงเทพฯ และปริมณฑล เมื่อเดือนเมษายน 2568 ที่คนมาร่วม 26 คน จาก 3 วิน คือบางกรวย 13 คน จรัญสนิทวงศ์ 75 จำนวน 11 คน และลาดพร้าว 101 อีก 2 คน โดย 7 คนในนั้นได้รถมาฟรีจากโครงการต่าง ๆ เมื่อถามว่าชาร์จแบตเตอรี่ที่ไหนเป็นหลัก 23 คนตอบว่าชาร์จที่บ้าน เหลือเพียง 3 คนที่ใช้บริการสลับแบตเตอรี่&lt;/p&gt;&lt;p class="picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55399171161_ed2312d732_c.jpg" width="602" height="800" loading="lazy"&gt;&lt;br&gt;วิกร กัมปนาทธนธร ที่ปรึกษาวิสาหกิจชุมชนวินมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าบางกรวย&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ด้าน&amp;nbsp;วิกร กัมปนาทธนธร ที่ปรึกษาวิสาหกิจชุมชนวินมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าบางกรวย&lt;/strong&gt; ชี้ว่าคนขับวินส่วนใหญ่เป็นแรงงานนอกระบบ พวกเขาคือกลุ่มที่ "มีความเสี่ยงบนท้องถนน&amp;nbsp;100 เปอร์เซ็นต์ แต่แทบไม่มีสวัสดิการใด ๆ รองรับเลย" และเมื่อโครงการวิจัยที่บางกรวยจบลงในเวลาราว&amp;nbsp;1-2 ปี ทรัพย์สินทั้งตู้สลับแบตเตอรี่และแบตเตอรี่สำรองก็ถูกดึงกลับไปหมด "ปัจจุบันพี่ ๆ วินเลยเหลือแบตเตอรี่แค่คนละลูกเดียว" เมื่อแบตเตอรี่พัง ทุกคนต้องจ่ายเอง เขาสรุปว่า "โครงการภาครัฐส่วนใหญ่มักเป็นเหมือนไฟไหม้ฟาง พอเปลี่ยนผู้บริหาร เปลี่ยนนโยบาย ทุกอย่างก็จบลงที่งบประมาณก้อนแรก แต่ไม่มีการดูแลต่อในระยะยาว"&lt;/p&gt;&lt;p&gt;คำถามที่ว่าเกิดอะไรขึ้นกับตัวคนขับ ข้อมูลจากการประชุมกลุ่มย่อยกับผู้ขับขี่มอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV รับจ้างในกรุงเทพฯ และปริมณฑล เมื่อเดือนเมษายน 2568 ที่มีคนมาร่วม 26 คน จาก 3 วิน คือบางกรวย 13 คน จรัญสนิทวงศ์ 75 จำนวน 11 คน และลาดพร้าว 101 อีก 2 คน โดย 7 คนในนั้นได้รถมาฟรีจากโครงการต่าง ๆ สิ่งที่ออกมาคือรายการปัญหาที่ยาวเป็นหางว่าว ด้านตัวรถมีทั้งลูกปืนคอรถแข็งและพังไว แบตเตอรี่เสื่อมไว ขั้วแบตเตอรี่ต่างมาตรฐานใช้ด้วยกันไม่ได้ และสายเมนแบตเตอรี่หลวมจนสายไหม้ ด้านการซ่อมบำรุงคือ "ไม่มีการดูแลหลังการขาย" และอะไหล่หายาก&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ส่วนด้านการสลับแบตเตอรี่ ซึ่งเป็นสิ่งที่ทั้งโครงการที่บางกรวยและสามย่านตั้งใจทดสอบ ปัญหาที่พี่วินสะท้อนคือแบตเตอรี่ไม่พอใช้ ไม่พอสลับ ขั้วแบตหลวมเพราะสลับบ่อย และระยะทางไปเปลี่ยนแบตไกลกว่า 20 กิโลเมตร เมื่อถามว่าชาร์จแบตเตอรี่ที่ไหนเป็นหลัก 23 คนตอบว่าชาร์จที่บ้าน เหลือเพียง 3 คนที่ใช้บริการสลับแบตเตอรี่ นอกจากนี้ในเอกสารของ&amp;nbsp;TGC EMC ระบุถึงการลงพื้นที่สำรวจวินย่านพญาไทเมื่อเดือนพฤษภาคม 2568 เจอคนที่เคยลองแล้วเลิกไปด้วย เขาเคยเช่ารถมอเตอร์ไซค์&amp;nbsp;EV รายปี แต่ต้องเปลี่ยนแบตเตอรี่ถึง 6-7 ครั้งต่อวัน และต้องคอยเปลี่ยนทุกครั้งที่เจอจุดสลับแบตเตอรี่ เพื่อกันแบตหมดกลางทางหรือแบตเสื่อม&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ด้าน สามารถ ยืนยันภาพเดียวกัน "ปัญหาใหญ่คือพอจบโครงการวิจัย ตู้สลับแบตเตอรี่ส่วนกลางก็ไม่มีแล้ว" แบตเตอรี่หนึ่งลูกวิ่งได้แค่ 40-50 กิโลเมตร ช่วงแรกเขาต้องจ้างคนมาส่งแบตเตอรี่ให้เวลาแบตหมดกลางทาง "วิ่งงานได้ร้อยนึง หายไปกับค่าจ้างคนส่งแบตเตอรี่ 50 บาท" สุดท้ายจึงเปลี่ยนมาพกแบตเตอรี่เองครั้งละ 4 ก้อน "ใส่รถลุยไป 3 ก้อน แต่ต้องเหลือก้อนที่ 4 ไว้วิ่งกลับบ้าน"&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ส่วนเพื่อนร่วมวินหลายคนเลือกอีกทาง "เพื่อนร่วมอาชีพบางคนเขาถอดใจขายทิ้ง ผมก็ขอซื้อต่อเพื่อเอาตัวรถกับแบตเตอรี่มาใช้งาน" ตอนนี้เขามีแบตเตอรี่ส่วนตัว 10 ก้อน และรถไฟฟ้าสะสม 4 คัน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ทั้งหมดนี้สะท้อนว่าอุปสรรคของการเปลี่ยนวินมอเตอร์ไซค์เป็น EV ไม่ได้อยู่ที่ตัวเทคโนโลยี เพราะรถไฟฟ้าวิ่งได้จริง ประหยัดกว่าจริง และมีคนพร้อมใช้บริการอยู่แล้ว แต่อยู่ที่ราคาแบตเตอรี่ที่ยังสูงเกินกว่าคนหาเช้ากินค่ำจะรับไหว ระบบนิเวศรอบตัวรถที่ยังไม่มีทั้งช่างและอะไหล่ หลักเกณฑ์การจดทะเบียนที่ปิดทางโมเดลเช่าและสลับแบตเตอรี่ และโครงการนำร่องที่เก็บข้อมูลไปแล้วแต่ยังไม่ถูกแปลงเป็นนโยบาย&lt;/p&gt;&lt;p&gt;คำถามคือแล้วประเทศอื่นที่มีมอเตอร์ไซค์หนาแน่นและมีคนขับรายได้น้อยเหมือนกัน เขาข้ามอุปสรรคเหล่านี้ไปได้อย่างไร ตอนต่อไป&amp;nbsp;The Glocal จะพาไปสำรวจ 4 กรณีศึกษาจากแอฟริกาและเอเชีย ทั้งโมเดลสลับแบตเตอรี่ในแอฟริกาตะวันออก นโยบาย "จูงใจและบังคับ" ของเวียดนาม บทเรียนเงินอุดหนุนของอินโดนีเซีย และระบบนิเวศสลับแบตเตอรี่มาตรฐานเปิดของไต้หวัน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;span class="text-color-blue"&gt;รายงานชิ้นนี้ได้รับการสนับสนุนจาก&amp;nbsp;Informed Earth และ&amp;nbsp;Internews' Earth Journalism Network&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class="more-story"&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;เรื่องที่เกี่ยวข้อง&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li data-list-item-id="e891cf945c2120dc34845375aa488bcb8"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119431"&gt;เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (1) คนขี่ประหยัด แต่แบกภาระแบตเตอรี่&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="e28e4d8620079f72b602b061a5f108b2a"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119471"&gt;เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (2) รถถูก แบตถึง รัฐหนุน บทเรียนจากต่างประเทศถึงไทย&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="ec3718a43b41d45e7287175e7b8eb0a95"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119513"&gt;เปลี่ยนพี่วินเป็น EV (3) สานฝันคนขี่ พี่วิน ไรเดอร์ ขอแรงรัฐหนุน ไม่ลุยลำพัง&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A9" hreflang="th"&gt;รายงานพิเศษ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A1" hreflang="th"&gt;สังคม&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%95" hreflang="th"&gt;คุณภาพชีวิต&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%A7%E0%B8%94%E0%B8%A5%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%A1" hreflang="th"&gt;สิ่งแวดล้อม&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/depth" hreflang="th"&gt;depth&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B9%8C%E0%B8%A3%E0%B8%B1%E0%B8%9A%E0%B8%88%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%87" hreflang="th"&gt;รถจักรยานยนต์รับจ้าง&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B9%8C-ev" hreflang="th"&gt;รถจักรยานยนต์ EV&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%96%E0%B8%A1%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%8B%E0%B8%84%E0%B9%8C-ev" hreflang="th"&gt;รถมอเตอร์ไซค์ EV&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%84%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;ไรเดอร์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%A1%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%8B%E0%B8%84%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;วินมอเตอร์ไซค์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%9E%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%A3" hreflang="th"&gt;กรุงเทพมหานคร&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%A2" hreflang="th"&gt;บางกรวย&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AD%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%93%E0%B8%B1%E0%B8%90-%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%99%E0%B8%B0%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4" hreflang="th"&gt;อรรคณัฐ วันทนะสมบัติ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%A3-%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%A1%E0%B8%9B%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%A3" hreflang="th"&gt;วิกร กัมปนาทธนธร&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%96-%E0%B8%94%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%93" hreflang="th"&gt;สามารถ ดรบุราณ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%84%E0%B8%9F%E0%B8%9F%E0%B9%89%E0%B8%B2" hreflang="th"&gt;ไฟฟ้า&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;พลังงาน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
</description>
  <pubDate>Sun, 15 Nov 2026 01:05:58 +0000</pubDate>
    <dc:creator>auser15</dc:creator>
    <guid isPermaLink="false">119431 at https://prachatai.com</guid>
    <comments>https://prachatai.com/journal/2026/11/119431#comments</comments>
    </item>
<item>
  <title>ถึงเวลายึดหลักสิทธิมนุษยชนหรือยัง ในวันที่ไทยต้องตัดสินชะตากรรมผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์อีกครั้ง</title>
  <link>https://prachatai.com/journal/2026/11/119380</link>
  <description>&lt;span&gt;ถึงเวลายึดหลักสิทธิมนุษยชนหรือยัง ในวันที่ไทยต้องตัดสินชะตากรรมผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์อีกครั้ง&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p&gt;รายงาน: ณัฐพล เมฆโสภณ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ภาพปก: ชนิสรา ริมธีระกุล&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;span&gt;&lt;span&gt;XmasUser&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;time datetime="2026-11-11T07:00:00+07:00" title="Wednesday, November 11, 2026 - 07:00"&gt;Wed, 2026-11-11 - 07:00&lt;/time&gt;
&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p&gt;'ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์' ถูกคุมขังในประเทศไทยมานับสิบปี แต่กลายมาเป็นประเด็นด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศอีกครั้ง เพราะเมื่อ 27 ก.พ. 2568 รัฐบาลไทยตัดสินใจส่งกลับชาวอุยกูร์ 40 คน กลับประเทศจีน&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;แม้ว่ารัฐบาลจีนจะให้หนังสือทางการทูตรับประกันความปลอดภัย และจะไม่ดำเนินคดีกับชาวอุยกูร์ที่ถูกส่งกลับก็ตาม แต่ก็ถูก&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2025/02/112252"&gt;องค์กรด้านสิทธิมนุษยชน และนานาชาติ&lt;/a&gt; ออกมาวิจารณ์อย่างหนักว่า รัฐบาลไทยกำลังละเมิดหลักจารีตประเพณีระหว่างประเทศ ส่งผู้ลี้ภัยกลับไปเผชิญอันตรายที่ประเทศต้นทาง&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;นอกจากนี้ &lt;a href="https://www.facebook.com/fuadi.pitsuwan/posts/pfbid02ip8peXn3PvAZ6W1WtgbuU42EZCVkqk9uXMrTa4kjhqiuxUoocSwdWUNNRAVWpL9l"&gt;ฟูอาดี้ พิศสุวรรณ&lt;/a&gt; อาจารย์รัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ยังเคยโพสต์ข้อความบนโซเชียลมีเดียด้วยว่า ครอบครัวชาวอุยกูร์ที่ตุรกียังไม่สามารถติดต่อคนที่ถูกส่งกลับได้เลยจนถึง ณ ตอนนี้&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ด้านสหรัฐฯ ได้ออกมาตรการจำกัดวีซาเจ้าหน้าที่รัฐบาลไทยที่มีส่วนรับผิดชอบ หรือมีส่วนร่วมกับการส่งกลับชาวอุยกูร์ทั้ง 40 คน โดยผลจากมาตรการดังกล่าวจะทำให้เจ้าหน้าที่รัฐบาลถูกปฏิเสธหากขอวีซาเข้าสหรัฐฯ หรืออาจจะได้รับอนุมัติยากมาก&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ผ่านไป 1 ปี คำถามต่อจุดยืนของประเทศไทย ต่อผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ ถึงคราวนกลับมาอีกครั้ง หลังจาก 22 ต.ค.ที่ผ่านมา ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ 2 คนได้รับอภัยโทษ จากคดีแหกสถานกักตัวคนต่างด้าว ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (สตม.) มุกดาหาร เจ้าหน้าที่ได้พาตัวทั้ง 2 คนจากเรือนจำคลองเปรม มาควบคุมตัวที่สถานกักตัวคนต่างด้าว สตม. สวนพลู กรุงเทพฯ เพื่อรอผลักดันกลับออกประเทศไทย&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ไม่นานหลังจากนั้น เอกอัครราชทูตจีน ประจำประเทศไทย ได้เข้าหารือกับเลขาธิการ สภาความมั่นคง (สมช.) ทำให้เครือข่ายที่ทำงานด้านสิทธิมนุษยชนกังวลใจอย่างมาก ว่าประเทศไทยอาจกำลังตัดสินใจส่งตัวผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์กลับไปเผชิญอันตราย ณ ประเทศจีน ซ้ำรอยชะตากรรมกับชาวอุยกูร์ 40 คน&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ ทั้ง 5 คนเป็นใคร ?&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;ปัจจุบันนี้ ในประเทศไทยมีผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ ที่มีความสุ่มเสี่ยงถูกส่งกลับประเทศจีน จำนวน 5 ราย แบ่งเป็น 2 รายถูกควบคุมตัวที่สถานกักตัวคนต่างด้าว สตม.สวนพลู กรุงเทพฯ และอีก 3 รายที่เหลือกำลังถูกควบคุมตัวที่เรือนจำคลองเปรม จากคดีแหกห้องกัก สตม.มุกดาหาร และมีอาวุธติดตัว&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ขอย้อนรอยกันสักนิดว่า ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ทั้ง 5 คนเป็นใคร มาจากไหน&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ทั้ง 5 คน ขณะนั้นมีอายุราว 15-16 ปี เดินทางมาพร้อมๆ กับชาวอุยกูร์คนอื่น 220 คน จากเขตปกครองตนเองซินเจียง ประเทศจีน เข้ามาที่ประเทศไทย ในปี 2557 โดยที่เจ้าหน้าที่ตำรวจตรวจคนเข้าเมือง 6 พบพวกเขาที่สวนยางพารา อ.รัตภูมิ จ.สงขลา&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;กัณวีร์ สืบแสง ซึ่งขณะนั้นทำงานเป็นผู้ประสานงานของสำนักงานข้าหลวงใหญ่ผู้ลี้ภัยแห่งสหประชาชาติ (UNHCR) ได้เข้าไปพูดคุย จนทราบว่าผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ ต้องการลี้ภัยไปที่ประเทศตุรกี จึงมีการประสานจนรัฐบาลตุรกี ส่งเครื่องบินเช่าเหมาลำมารับผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ทั้งหมด&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;กัณวีร์ เล่าต่อว่า อย่างไรก็ตาม ขณะที่เครื่องบินจากกรุงอังการา เมืองหลวงของตุรกี กำลังเดินทางมาที่ไทย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศไทย ณ ขณะนั้น กลับปฏิเสธไม่ให้เครื่องบินจากตุรกีมารับผู้ลี้ภัย โดยไม่มีใครทราบเหตุผลที่ชัดเจน&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;หลังจากนั้น ทางการไทยได้กระจายผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ไปควบคุมตัวตามสถานกักกันคนต่างด้าว จังหวัดต่างๆ ทั่วประเทศ รวมถึงชาวอุยกูร์ทั้ง 5 คน&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;ชะตากรรม 12 ปี ชาวอุยกูร์จากซินเจียง&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;ในช่วง 12 ปีที่ผ่านมา (2557-2569) ชะตากรรมของชาวอุยกูร์ ถูกส่งไปประเทศที่ 3 และถูกส่งกลับประเทศต้นทาง หรือที่จีน รวมกัน 3 ครั้ง&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li data-list-item-id="e9f879f9c4e46b074c04f7201092913e4"&gt;มิ.ย. 2558 ทางการไทยได้ส่งตัวผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ เฉพาะผู้หญิงและเด็กรวม 172 คน ไปตั้งถิ่นฐานใหม่ที่ตุรกี&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="e5b58f60e68143fd1086173f26f7cd968"&gt;ก.ค.ปีเดียวกัน ทางการไทยได้ส่งมอบผู้ชายชาวอุยกูร์ รวม 109 คน โดยใช้ถุงดำคลุมหัว และกุญแจมือ ส่งตัวพวกเขาให้กับเจ้าหน้าที่จีนในกรุงเทพฯ ก่อนที่ทางการจีนจะพาตัวขึ้นเครื่องบินกลับประเทศ&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;p class="picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/52258018771_767d4f012a_b.jpg" width="1023" height="577" loading="lazy"&gt;ภาพส่งกลับผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ จำนวน 109 คน เมื่อ ก.ค. 2558 (แฟ้มภาพ)&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ในคืนวันเดียวกัน ได้มีประชาชนตุรกีบุกเข้าไปทำลายทรัพย์สิน และปลดธงชาติไทย ที่สถานกงสุลใหญ่กิตติมศักดิ์ นครอิสตันบูล เนื่องจากไม่พอใจการตัดสินใจของไทย และกังวลว่าชาวอุยกูร์จะถูกประหารชีวิต&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;หลังจากนั้น ทางการไทยจึงเลือกคุมขังชาวอุยกูร์มาอย่างยาวนาน โดยไม่ได้ส่งตัวไปที่ไหน &lt;a href="https://prachatai.com/journal/2024/03/108406?__cf_chl_tk=aLqazEfeNTcilA6gNGdE04q7J8jdF0_WqO75Lcz0UlU-1794344877-1.0.1.1-SXdJFWY6oeJTwl7Nwg0iYonkjMcdE00vC2rZwK8Yq2s"&gt;ฟิล โรเบิร์ตสัน&lt;/a&gt; ผู้อำนวยการขององค์กร "Asia Human Rights and Labor Advocates" (AHRLA) เคยให้ความเห็นไว้ว่า ประเทศไทย เลือกคุมขังผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์มาอย่างยาวนาน เนื่องจากหากตัดสินใจให้ชาวอุยกูร์ไปประเทศที่ 3 ก็ต้องเผชิญแรงกดดันจากจีน ซึ่งประเทศไทยยังต้องพึ่งพาการสนับสนุนโดยเฉพาะด้านเศรษฐกิจ&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ในขณะเดียวกัน หากส่งกลับไปที่จีน ประเทศไทยก็จะเผชิญแรงกดดันจากประเทศโลกตะวันตก และสหรัฐฯ ดังนั้น สิ่งที่ดีที่สุดคือการ ‘ไม่ตัดสินใจ’ ส่งไปที่ไหน และเลือกคุมขังชาวอุยกูร์มาอย่างยาวนาน&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li data-list-item-id="e6834b73ea98373f49f8e6f07eac1c9e9"&gt;ก.ค. 2565 ได้มีการนำตัวผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ที่กระจายอยู่ทั่วประเทศ มาควบคุมตัวที่สถานกักตัวคนต่างด้าว สตม.สวนพลู กรุงเทพฯ&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="e06bd8865f43fec56c7a1b9b1cca256fd"&gt;ครั้งล่าสุด เมื่อ 27 ก.พ. 2568 รัฐบาลนำโดยแพทองธาร ชินวัตร ได้ตัดสินใจส่งกลับผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ 40 คนกลับประเทศจีน&amp;nbsp;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;h2&gt;คดีแหกห้องกักของชาวอุยกูร์ 5 คน&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;ย้อนไปในปี 2563 มีคดีที่ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ 7 คน แหกห้องกักกันคนต่างด้าว ของ สตม.มุกดาหาร เหตุผลหลักก็คือ พวกเขาทนสภาพความคับแคบ และถูกเจ้าหน้าที่ไทยทำร้ายร่างกายไม่ไหว ก่อนที่ผู้ลี้ภัยทั้งหมดถูกจับกุม โดยศาลตัดสินใจจำคุกคดีแหกห้องกัก คนละ 2 ปี&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ในจำนวน 5 จาก 7 คน ถูกดำเนินคดีเพิ่มเติม เนื่องจากตอนที่พวกเขาแหกห้องกักออกมา ได้ไปเจอเข้ากับชาวบ้านที่กำลังหาหนูนาในท้องนา พวกเขาจึงจับชาวบ้านมัดมือและเท้า พร้อมกับขโมยไฟฉาย ไม้เคาะเรียกหนูนา และหน้าไม้ยิงหนู และหลบหนีไป โดยทั้ง 5 คนไม่ได้มีการขโมยเงิน และทำร้ายร่างกายชาวบ้านแต่อย่างใด&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ชาวอุยกูร์ทั้ง 5 คนจึงถูกศาลตัดสินจำคุกเพิ่มเติม อีกคนละ 16 ปี ข้อหาชิงทรัพย์ และมีอาวุธติดตัวไปด้วย แต่เนื่องจากชาวอุยกูร์ 2 คนให้การรับสารภาพ ศาลจึงลดโทษลงให้กึ่งหนึ่ง เหลือจำคุก 8 ปี&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ขณะที่อีก 3 คน รับสารภาพหลังจากสืบพยานโจทก์เสร็จสิ้น ศาลจึงลดโทษเพียง 1 ใน 3 ทำให้เหลือโทษจำคุก 10 ปี&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ดังนั้น เมื่อรวมโทษจำคุกจากการแหกห้องกัก จะมีผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ 2 คนที่โทษ โดนจำคุก 10 ปี และอีก 3 คนโทษจำคุกรวมกันแล้ว ทั้งหมด 12 ปี&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ในกลุ่ม 7 คน มี 2 คนที่พ้นโทษก่อน เนื่องจากโทษจำคุกน้อยที่สุด 2 ปี เฉพาะข้อหาแหกห้องกักกันคนต่างด้าวที่มุกดาหาร จึงถูกพาตัวไปควบคุมตัวที่ห้องกักกันฯ ที่ สตม. สวนพลู และถูกส่งตัวกลับจีน พร้อมกับผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์คนอื่นๆ รวม 40 คน เมื่อ 27 ก.พ. 2568&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ส่วนอีก 5 คนที่เหลือยังคงถูกควบคุมตัวที่เรือนจำคลองเปรม ไม่ได้ถูกส่งกลับจนกว่าจะพ้นโทษอาญาเสียก่อน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;สถานการณ์ล่าสุด เมื่อ 22 ต.ค. 2569 ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ 2 คนได้พ้นโทษ หลังได้พระราชทานรับอภัยโทษ และถูกนำตัวมาควบคุมตัวที่สถานกักกันคนต่างด้าว สตม.สวนพลู เพื่อรอผลักดันออกนอกประเทศ&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ขณะที่อีก 3 คนยังไม่พ้นโทษ และคาดว่าจะครบกำหนดในต้นปี 2570&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p class="picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/54352744861_355700e0be_b.jpg" width="1024" height="684" loading="lazy"&gt;ภาพรถผู้ต้องกักติดด้วยฟิลม์ดำทึบ กำลังวิ่งออกจาก สตม. สวนพลู เมื่อกลางดึกของวันที่ 27 ก.พ. 2568&lt;/p&gt;&lt;div class="more-story"&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;เรื่องที่เกี่ยวข้อง&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li data-list-item-id="edca18ae88158af1cec5f957d5d950d48"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2025/03/112302"&gt;12 ข้อ ปมส่งกลับ 'อุยกูร์' สรุปคำถามคาใจ ส่งกลับไปแล้ว ทำอย่างไรได้บ้าง&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="e377de9c52583597f9c6161ca2d680f61"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2025/02/112242"&gt;ประชาไทพบ ตม.สวนพลูย้ายผู้ต้องกัก 3 ชุดกลางดึก ไม่ทราบเป็นอุยกูร์หรือไม่ หลังมีข่าวลือไทยอาจส่งกลับจีน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;ความกังวลที่ก่อตัว&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;ภาคประชาสังคม และองค์กรด้านสิทธิมนุษยชน มีความกังวลมากขึ้นเรื่อยๆ หลังจากที่ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ทั้ง 2 คนพ้นโทษออกมาแล้ว โดยสาเหตุหลักๆ อย่างที่กล่าวไปก็คือ พวกเขาทราบข่าวมาว่าเอกอัครราชทูตจีน ประจำประเทศไทย ได้เข้าพบกับเลขาธิการ สมช. ไม่กี่วันหลังจากที่ชาวอุยกูร์ 2 คนถูกนำตัวมาที่ สถานกักตัวฯ สตม.สวนพลู ซึ่งหลายฝ่ายก็คาดการณ์ว่าน่าจะเป็นการหารือเรื่องแนวทางการส่งกลับผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์&lt;/p&gt;&lt;p&gt;นอกจากนี้ มีเอกสารของกระทรวงการต่างประเทศ หลุดออกมา โดยเป็นเอกสารลงวันที่ช่วงเดือน ส.ค.ที่ผ่านมา ระบุอุปทูตจีน ได้มีการสอบถามผ่านมาทางอธิบดีกรมเอเชียตะวันออก เพื่อสอบถามเรื่องชาวอุยกูร์ และจีนได้แสดงเจตจำนงว่าไม่ต้องการให้ส่งผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ไปประเทศที่ 3 และขอให้ส่งกลับมาที่จีน&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อีกจุดสำคัญที่ทำให้หลายฝ่ายกังวลต่อท่าทีของไทย คือ การที่ พล.อ.&lt;a href="https://www.thaipbs.or.th/news/content/572178"&gt;ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์&lt;/a&gt; เลขาธิการ สมช. ให้สัมภาษณ์หลังการประชุมเตรียมความพร้อมรองรับสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลาง เมื่อ 4 พ.ย. 2569 โดยผู้สื่อข่าวได้สอบถาม พล.อ.ชัยพฤกษ์ ถึงกรณีที่หลายฝ่ายกังวลว่า ไทยจะส่งผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ 2 คนที่พ้นโทษแล้วกลับจีน เฉกเช่นเดียวกับ 40 คนก่อนหน้านี้ ซึ่งทางเลขาธิการ สมช. ได้ตอบว่า ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ทั้ง 5 คนมีหมายจับจากประเทศจีน และจะมีการดำเนินการส่งกลับในฐานะผู้ร้ายข้ามแดน ตามสนธิสัญญาที่ทำไว้กับจีน แตกต่างจากชาวอุยกูร์ที่ถูกส่งกลับ 40 คนก่อนหน้านี้&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ขั้นตอนต่อจากนี้ ถ้าจีนส่งหมายจับและคำร้องมายังกระทรวงการต่างประเทศไทยแล้ว จะมีการตรวจสอบว่า คำร้องถูกต้องตามกระบวนการหรือไม่ หากเอกสารถูกต้อง จะเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม โดยจะส่งต่อไปยังอัยการ และศาล&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“ผู้กระทำผิดสามารถแต่งตั้งทนายความช่วยสู้คดี หากชนะ ก็อยู่ที่ว่าจะมีประเทศที่ 3 รับไปหรือไม่ แต่หากศาลตัดสินว่าทำผิด ต้องส่งตัวตามสนธิสัญญาส่งผู้ร้ายข้ามแดน ทั้งหมดเป็นไปตามกระบวนการยุติธรรม ไม่ได้เกี่ยวข้องกับเชิงนโยบาย ซึ่งต่างจาก 40 คนก่อนหน้านี้” พล.อ.ชัยพฤกษ์ กล่าว&lt;/p&gt;&lt;p class="picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55645422816_220322b533_b.jpg" width="1024" height="683" loading="lazy"&gt;พล.อ.ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์ (&lt;a href="https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1097700126397826&amp;amp;set=pb.100084735462341.-2207520000&amp;amp;type=3"&gt;ภาพจากสภาความมั่นคงแห่งชาติ&lt;/a&gt;)&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;หมายจับมีจริงหรือไม่&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;กัณวีร์ สืบแสง ปัจจุบันเป็นประธานมูลนิธิสิทธิเพื่อสันติภาพ (Peace Rights Foundation) ซึ่งเป็นภาคประชาสังคมที่ทำงานในประเด็นผู้ลี้ภัย ให้สัมภาษณ์ว่ายังไม่มีใครเห็นหลักฐานว่ามีหมายจับจากทางการจีนจริงหรือไม่ พร้อมตั้งข้อสังเกตว่าการที่ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ อยู่ในไทยมา 12 ปี (2557-2569) แต่จู่ๆ พล.อ.ชัยพฤกษ์ อ้างว่ามีหมายจับโผล่ขึ้นมา ดูจะเป็นเรื่องที่ผิดปกติ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;กัณวีร์ ตั้งข้อสังเกตว่า ข้อหาที่ดูเป็นไปได้ หากทางการจีนดำเนินคดีกับผู้ลี้ภัยอุยกูร์ทั้ง 5 คน คือการลักลอบออกนอกประเทศจีน โดยไม่ผ่านขั้นตอนทางกฎหมาย แต่เรื่องนี้เข้าใจได้ เนื่องจากพวกเขากำลังหนีภัยประหัตประหาร เพื่อไปประเทศที่ 3 แต่ก็ไม่น่าจะเป็นข้อหาร้ายแรงเพียงพอให้ส่งกลับในฐานะผู้ร้ายข้ามแดน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ประเด็นที่ดูจะผิดปกติอีกอย่างคือ ตอนที่ผู้ลี้ภัยอุยกูร์ทั้ง 5 คนเข้าประเทศไทย ในปี 2557 อายุของพวกเขาอยู่ที่ 15-16 ปีเท่านั้น ยังเป็นเด็กและเยาวชนอยู่เลย เขาเลยมีคำถามว่า มันไม่แปลกเกินไปหรือ ที่เด็กอายุเท่านี้จะก่อคดีร้ายแรงในประเทศจีน ถึงขนาดเข้าข่ายส่งกลับในฐานะผู้ร้ายข้ามแดน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ตัวของกัณวีร์ มองด้วยว่า ถ้าหากมีหมายจับจากประเทศจีนจริงๆ ทางการจีนน่าจะดำเนินการตั้งแต่ผู้ลี้ภัยกลุ่มนี้เข้ามาไทยตั้งแต่ปี 2557 แล้ว เพราะตอนนั้น มีการจัดทำข้อมูลประวัติของผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็น ผู้ลี้ภัย 5 คนที่เรากำลังพูดถึง หรือผู้หญิงและเด็กชาวอุยกูร์ ที่อยู่ในการดูแลของกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) ทางการไทยและจีนมีการแลกเปลี่ยนข้อมูลอย่างแน่นอน ไม่น่าจะเป็นไปได้ที่ทางการไทยและจีนจะไม่ทราบว่าผู้ลี้ภัยมีหมายจับตั้งแต่แรก&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ถ้าผู้ลี้ภัยมีหมายจับ ทำไมถึงยังปล่อยให้ผู้หญิงและเด็กลี้ภัยไปที่ตุรกี และส่งผู้ชาย 109 ชีวิตไปที่จีน และ 40 คนเพิ่งมาขอเมื่อปีที่แล้ว (2568)&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“ตอนนี้เอาอีก พอมีชาวอุยกูร์ 2 คนเพิ่งพ้นโทษมา มีหมายจับจากทางจีนออกมา มันไม่เมกเซนส์ (ไม่สมเหตุสมผล) ถ้าจะทำ ทำไมไม่ทำตั้งแต่ปี 2557-2558” กัณวีร์ กล่าว&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;กัณวีร์ มีคำถามด้วยว่า ตอนที่สถานทูตจีน ประจำประเทศไทย เพิ่งมานั่งคุยกระทรวงการต่างประเทศ ผ่านอธิบดีกรมเอเชียตะวันออก เมื่อปลาย ส.ค.ที่ผ่านมา ขอถามในเรื่องเกี่ยวกับแนวทางการดำเนินการของประเทศไทย และจีนได้แสดงจุดยืนขอชาวอุยกูร์ทั้งหมดกลับ ซึ่งกระทรวงการต่างประเทศเองก็ตอบไปว่า มันขึ้นกับความสมัครใจของผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ และต้องคำนึงถึงเรื่องมนุษยธรรม&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“ถ้าจีนเขามีข้อมูลจริงๆ และทำไมเดือนสิงหาฯ ปีนี้ ถึงไม่ยื่นให้กระทรวงการต่างประเทศไปเลยว่า ฉันมีหลักฐานว่า 2 คนนี้เป็นผู้กระทำความผิดต่างๆ ที่ประเทศเขา เมื่อวันนี้ๆ ทำไมไม่ยื่น (ผู้สื่อข่าว - คำขอส่งผู้ร้ายข้ามแดน) ทำไมมาถามไทยว่าจะทำยังไง จะขอกลับไปได้ไหม เหมือนกับ 40 คนที่แล้ว” กัณวีร์ กล่าว&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p class="picture-with-caption"&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/54399439368_167579e5ce_b.jpg" width="1024" height="576" loading="lazy"&gt;กัณวีร์ สืบแสง (แฟ้มภาพ)&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;ไทยไม่ได้ขาดกลไกแก้ไขปัญหา แต่ขาดเจตจำนงทางการเมือง&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;ปัจจุบัน ยังไม่มีใครทราบแน่ชัดว่า สิ่งที่เลขาฯ สมช. อ้างว่ามีหมายจับจากจีนของผู้ลี้ภัยอุยกูร์ ทั้ง 5 คนจริงหรือไม่ ขณะที่ผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ทั้ง 2 คนได้แจ้งผ่านตัวแทนกฎหมายแล้วว่าไม่ต้องการกลับไปจีน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;องค์กรด้านสิทธิมนุษยชนในระดับนานาชาติอย่าง &lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119316"&gt;แอมเนสตี อินเตอร์เนชั่นแนล&lt;/a&gt; และคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ได้แสดงจุดยืน ขอให้ไทยยุติการส่งตัวผู้ลี้ภัยชาวอุยกูร์ทั้ง 5 คนกลับไปที่จีน เนื่องจากเสี่ยงที่จะถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน และกระทบกับภาพลักษณ์ของประเทศ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;"ไม่ว่าทางการจีนจะให้คำมั่นสัญญาทางการทูตมากเพียงใด ก็ไม่สามารถเป็นใบอนุญาตให้ประเทศไทยละเลยพันธกรณีที่จะไม่ส่งกลับบุคคลที่มีความเสี่ยงอย่างแท้จริงว่าจะต้องเผชิญกับการทรมาน หรือการละเมิดสิทธิมนุษยชนร้ายแรงอื่นๆ ชายทั้ง 2 คนควรได้รับการปล่อยตัว และได้รับโอกาสให้กลับมาใช้ชีวิตอย่างปลอดภัยและเป็นอิสระ หลังจากต้องถูกกักตัวมาเป็นเวลานานกว่า 10 ปี"&amp;nbsp;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119316"&gt;แอกเนส คาลามาร์ด&lt;/a&gt; เลขาธิการ แอมเนสตี อินเตอร์เนชั่นแนล กล่าว&lt;/p&gt;&lt;div class="more-story"&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;เรื่องที่เกี่ยวข้อง&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;ul&gt;&lt;li data-list-item-id="e0c3c5777896a90ede0006dadbd7c7b4a"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119316"&gt;แอมเนสตี้เรียกร้องไทยยุติแผนการบังคับส่งกลับชายชาวอุยกูร์ 2 คน ไปยังประเทศจีน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;li data-list-item-id="e8c9ad07b74958910de0401ce6334d634"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/journal/2026/11/119327"&gt;กสม. ส่งหนังสือด่วนที่สุดถึงนายกฯ เบรกส่ง 5 ชาวอุยกูร์กลับจีน หวั่นได้รับอันตราย&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;&lt;/ul&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ขณะที่กัณวีร์ เผยว่า จากการคุยกับผู้ลี้ภัยทั้ง 5 คนเป็นการส่วนตัว พวกเขาไม่อยากกลับจีน การให้เขาอาศัยอยู่ในประเทศไทย ก็ยังเป็นเรื่องที่ยากเนื่องจากกฎหมายไทยไม่รองรับ การให้พวกเขาไปตั้งถิ่นฐานใหม่ที่ประเทศที่ 3 จะเป็นทางออกเดียว และเป็นการแก้ไขปัญหาผู้ลี้ภัยกลุ่มนี้ได้อย่างยั่งยืน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เมื่อสอบถามกัณวีร์ ว่าเขามีข้อเสนอแนะการตัดสินใจของรัฐบาลไทยในเรื่องนี้อย่างไร เขาอยากเสนอแนะการจัดการผู้ลี้ภัยในภาพรวมว่า ปัจจุบันประเทศไทยไม่ได้ขาดกฎหมาย หรือกลไกในการจัดการปัญหาผู้ลี้ภัย เรามี พ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการซ้อมทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ.2565 มาตรา 13 ให้สัตยาบันในอนุสัญญา CAT (อนุสัญญาว่าด้วยการต่อต้านการทรมาน และการกระทำอื่นๆ ที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือย่ำยีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์) และมีหลักจารีตประเพณีระหว่างประเทศที่เรายึดถือ ซึ่งทั้งหมดนี้กำหนดหลักการไม่ผลักดันบุคคลใดก็ตามไปเผชิญอันตราย&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;นอกจากนี้ ไทยยังมีกลไกคัดกรองแห่งชาติ (NSM) ซึ่งเป็นกลไกที่ให้ชาวต่างชาติที่ไม่สามารถกลับประเทศตนเองได้ เนื่องจากเกรงว่าจะเผชิญภัยประหัตประหาร สามารถยื่นคำร้องเข้ามาเพื่อขอความคุ้มครองจากรัฐบาล และสามารถอยู่ในไทยได้ชั่วคราว หรือระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการเนรเทศ พ.ศ.2569 ซึ่งเป็นการแก้ไขปัญหาผู้ลี้ภัยอย่างยั่งยืน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ประธานมูลนิธิสิทธิเพื่อสันติภาพ มองว่า ฝ่ายบริหารต้องกล้าที่นำเรื่อง ‘ผู้ลี้ภัย’ เป็นปัญหาสำคัญ และต้องปรับเปลี่ยนมุมมองใหม่ ถ้ารัฐไทยมองผู้ลี้ภัยเป็น ‘ภัยความมั่นคง’ ปัญหาจะไม่ได้รับการแก้ไขอย่างถูกต้อง อย่างกรณีของผู้ลี้ภัยชาวเมียนมาที่อยู่ในค่ายผู้อพยพมานานถึง 42 ปี แต่ถ้าเราปรับมุมมองว่า พวกเขาเป็น ‘ผู้ลี้ภัย’ และแก้ไขปัญหาบนหลักการสิทธิมนุษยชน จะทำให้การแก้ไขปัญหามีประสิทธิภาพ&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;กัณวีร์ อยากฝากให้รัฐบาลอย่ากังวล ต้องกล้าตัดสินใจทางการทูต ไทยไม่ได้เป็นลูกไล่จีน ที่ขออะไรมา แล้วก็ให้ แต่ไทยต้องยึดมั่นในหลักการด้านสิทธิมนุษยชน และกฎหมายภายในประเทศ มากกว่าคำนึงถึงความสัมพันธ์กับประเทศจีน เพื่อป้องกันไม่ให้เราส่งผู้ลี้ภัยกลับไปเผชิญอันตราย และสามารถแสดงบทบาทผู้นำด้านสิทธิมนุษยชนบนเวทีระหว่างประเทศได้&lt;/p&gt;&lt;p&gt;"อยากฝากถึงฝ่ายบริหาร ช่วยพิจารณาการแก้ไขปัญหาตามหลักสากล และท่านเองจะหลุดพ้น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องกฎหมายและระเบียบภายในประเทศ รวมถึงการให้เวทีโลกเห็นว่าเราเคารพ กติกาสากล และเรามีจุดยืนการเป็นผู้นำในเรื่องนี้บนเวทีโลกอย่างสวยงาม" กัณวีร์ กล่าว&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A9" hreflang="th"&gt;รายงานพิเศษ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th"&gt;การเมือง&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;สิทธิมนุษยชน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A8" hreflang="th"&gt;ต่างประเทศ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AD%E0%B8%B8%E0%B8%A2%E0%B8%81%E0%B8%B9%E0%B8%A3%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;อุยกูร์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9C%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%89%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%A2" hreflang="th"&gt;ผู้ลี้ภัย&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%88%E0%B8%B5%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;จีน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%8A%E0%B8%B1%E0%B8%A2%E0%B8%9E%E0%B8%A4%E0%B8%81%E0%B8%A9%E0%B9%8C-%E0%B8%94%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;ชัยพฤกษ์ ด้วงประพัฒน์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B9%88%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%87%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%B4" hreflang="th"&gt;สภาความมั่นคงแห่งชาติ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%93%E0%B8%A7%E0%B8%B5%E0%B8%A3%E0%B9%8C-%E0%B8%AA%E0%B8%B7%E0%B8%9A%E0%B9%81%E0%B8%AA%E0%B8%87" hreflang="th"&gt;กัณวีร์ สืบแสง&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B9%E0%B8%A5%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E" hreflang="th"&gt;มูลนิธิสิทธิเพื่อสันติภาพ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/peace-rights-foundation" hreflang="th"&gt;Peace Rights Foundation&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
</description>
  <pubDate>Wed, 11 Nov 2026 00:00:00 +0000</pubDate>
    <dc:creator>XmasUser</dc:creator>
    <guid isPermaLink="false">119380 at https://prachatai.com</guid>
    <comments>https://prachatai.com/journal/2026/11/119380#comments</comments>
    </item>
<item>
  <title>ปราชญ์ชาวบ้านพบรอยัลลิสต์ | หมายเหตุประเพทไทย EP.652</title>
  <link>https://prachatai.com/journal/2026/11/119351</link>
  <description>&lt;span&gt;ปราชญ์ชาวบ้านพบรอยัลลิสต์ | หมายเหตุประเพทไทย EP.652&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;span&gt;user8&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;time datetime="2026-11-08T16:57:26+07:00" title="Sunday, November 8, 2026 - 16:57"&gt;Sun, 2026-11-08 - 16:57&lt;/time&gt;
&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p class="text-align-center"&gt;&lt;iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/gGwqxrXdMbM?si=e1-V4bb_Oo6X1_sz" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;หมายเหตุประเพทไทยสัปดาห์นี้ ต่อศักดิ์ จินดาสุขศรี และ ชานันท์ ยอดหงษ์ ชวนอ่านวิทยานิพนธ์เรื่อง “ความคิดทางการเมืองของ ‘ปัญญาชนฝ่ายค้าน’ ภายหลังการตกต่ำของกระแสความคิดสังคมนิยมในประเทศไทย พ.ศ. 2524–2534” ของ ธิกานต์ ศรีนารา โดยเฉพาะบทที่ 7 ซึ่งศึกษากระแส “วัฒนธรรมชุมชน” ในฐานะหนึ่งในความคิดสำคัญของปัญญาชนฝ่ายค้านไทยหลังวิกฤตการณ์ “ป่าแตก”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;งานศึกษาชี้ว่า หลังการเสื่อมอำนาจของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ปัญญาชน นักพัฒนาเอกชน และนักวิชาการจำนวนหนึ่งหันจากการปฏิวัติและการวิเคราะห์ชนชั้นแบบมาร์กซิสต์ มาสนใจ หมู่บ้าน วัฒนธรรมดั้งเดิม การพึ่งตนเอง และภูมิปัญญาท้องถิ่น ในฐานะทางเลือกต่อการขยายตัวของระบบทุนนิยมโลกและวัฒนธรรมตะวันตก จนนำไปสู่สิ่งที่ผู้วิจัยเรียกว่า “ชาตินิยมทางวัฒนธรรม” ที่มองชุมชนและรากเหง้าความเป็นไทยเป็นฐานสำคัญของสังคมและประชาธิปไตยจากระดับล่าง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ในช่วงก่อตัวของกระแสวัฒนธรรมชุมชน มีนักคิดและนักวิชาการหลายคนช่วยวางรากฐานสำคัญ เช่น ฉัตรทิพย์ นาถสุภา ที่ศึกษาประวัติศาสตร์เศรษฐกิจหมู่บ้านไทย และพัฒนาไปสู่ข้อเสนอเรื่องชุมชนที่สามารถพึ่งตนเองและต้านการครอบงำของรัฐกับทุน ขณะที่ พรพิไล เลิศวิชา มีบทบาทขยายการศึกษาจาก “เศรษฐกิจหมู่บ้านไทย” ไปสู่การทำความเข้าใจ “วัฒนธรรมหมู่บ้านไทย” อย่างเป็นระบบ ต่อมาแนวคิดเหล่านี้ค่อย ๆ ขยายไปสู่ “ภูมิปัญญาชาวบ้าน” “ปราชญ์ชาวบ้าน” และ “พุทธเกษตรกรรม” โดยมี ประเวศ วะสี เสนอแนวคิดพุทธเกษตรกรรม เสรี พงศ์พิศ เผยแพร่ความคิดเรื่องภูมิปัญญาชาวบ้านและการคืนสู่รากเหง้า และ พิทยา ว่องกุล มีบทบาทในการเสาะหาและเผยแพร่เรื่องราวของ “ปราชญ์ชาวบ้าน” ให้กลายเป็นตัวแบบของการพึ่งตนเอง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ก่อนที่ในต้นทศวรรษ 2530 ภาษาเรื่องชุมชนและการพึ่งตนเองจะเริ่มบรรจบกับแนวทางพัฒนาชนบทของรัฐและสถาบันพระมหากษัตริย์ โดยงานศึกษาชี้ถึงบทบาทของ ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล ในฐานะจุดเชื่อมสำคัญระหว่างความคิดสายวัฒนธรรมชุมชนกับแนวพระราชดำริ รวมถึงการนำแนวคิดดังกล่าวเข้าสู่นโยบายและโครงการของรัฐ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ข้อเสนอสำคัญของวิทยานิพนธ์จึงอยู่ที่การอธิบายว่า ปัญญาชนฝ่ายค้านที่เริ่มต้นจากการวิพากษ์ทุนนิยม รัฐรวมศูนย์ และวัฒนธรรมตะวันตก สามารถค่อย ๆ เคลื่อนเข้าสู่ความคิดแบบอนุรักษนิยมและกษัตริย์นิยมได้อย่างไร ผ่านภาษาร่วมเรื่อง ชุมชน การพึ่งตนเอง ภูมิปัญญาชาวบ้าน และความเป็นไทย จาก “วัฒนธรรมชุมชน” สู่ “ปราชญ์ชาวบ้าน” และการบรรจบกับโครงการพัฒนาของรัฐ ติดตามได้ใน #หมายเหตุประเพทไทย #คำตอบอยู่ที่หมู่บ้าน #ปราชญ์ชาวบ้าน #รอยัลลิสต์&lt;/p&gt;&lt;img src="https://live.staticflickr.com/65535/55629499313_365e6ffc12_k.jpg" width="2048" height="1152" loading="lazy"&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th"&gt;ข่าว&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A1" hreflang="th"&gt;สังคม&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%A1" hreflang="th"&gt;วัฒนธรรม&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%95%E0%B8%B8%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%97%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2" hreflang="th"&gt;หมายเหตุประเพทไทย&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%A5%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%B5%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B5%E0%B8%A2" hreflang="th"&gt;มัลติมีเดีย&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%8A%E0%B8%99%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%A2%E0%B8%A1" hreflang="th"&gt;ชุมชนนิยม&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%8A%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%99%E0%B8%88%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;สมัชชาคนจน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A8%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B9%8C-%E0%B8%88%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%94%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B8%82%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B5" hreflang="th"&gt;ต่อศักดิ์ จินดาสุขศรี&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;ปัญญาชน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A3%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%B1%E0%B8%A5%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;รอยัลลิสต์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B8%E0%B9%80%E0%B8%A1%E0%B8%98-%E0%B8%95%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B8%8A%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B8%A5" hreflang="th"&gt;สุเมธ ตันติเวชกุล&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A7%E0%B8%A8-%E0%B8%A7%E0%B8%B0%E0%B8%AA%E0%B8%B5" hreflang="th"&gt;ประเวศ วะสี&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B9%8C-%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%B5%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B2" hreflang="th"&gt;ธิกานต์ ศรีนารา&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%8A%E0%B8%99%E0%B8%9A%E0%B8%97" hreflang="th"&gt;ชนบท&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;ประวัติศาสตร์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%88%E0%B8%9E%E0%B8%AD%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%87" hreflang="th"&gt;เศรษฐกิจพอเพียง&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%8A%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%8A%E0%B8%99%E0%B8%9E%E0%B8%B6%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B8%95%E0%B8%99%E0%B9%80%E0%B8%AD%E0%B8%87" hreflang="th"&gt;ชุมชนพึ่งตนเอง&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
</description>
  <pubDate>Sun, 08 Nov 2026 09:57:26 +0000</pubDate>
    <dc:creator>user8</dc:creator>
    <guid isPermaLink="false">119351 at https://prachatai.com</guid>
    <comments>https://prachatai.com/journal/2026/11/119351#comments</comments>
    </item>
<item>
  <title>สรุปเปิดคำเบิกความ ‘อานนท์’ เล่าชีวิต-เจตนา ข้อเสนอปฏิรูปสถาบัน คดีใหญ่ชุมนุมสนามหลวง ตัดสิน 15 ธ.ค.</title>
  <link>https://prachatai.com/journal/2026/11/119346</link>
  <description>&lt;span&gt;สรุปเปิดคำเบิกความ ‘อานนท์’ เล่าชีวิต-เจตนา ข้อเสนอปฏิรูปสถาบัน คดีใหญ่ชุมนุมสนามหลวง ตัดสิน 15 ธ.ค.&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-field-byline field--type-text-long field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p&gt;แก้ไข : 18 พ.ย. 2569&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;span&gt;&lt;span&gt;admin666&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;time datetime="2026-11-07T12:46:17+07:00" title="Saturday, November 7, 2026 - 12:46"&gt;Sat, 2026-11-07 - 12:46&lt;/time&gt;
&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p&gt;สืบพยานคดีชุมนุมที่สนามหลวง 19 ก.ย.63 เกือบครบ 5 ปีสิ้นสุดแล้ว ‘ทนายอานนท์’ ขึ้นเบิกความปากสุดท้าย ย้ำเจตนาข้อเสนอ 10 ข้อปฏิรูปสถาบันกษัตริย์สำคัญต่อความมั่นคงของตัวสถาบันเองโดยอธิบายที่ละข้อต่อศาล พร้อมเล่าที่มาที่ไปของกระแสการเรียกร้องที่เกิดขึ้นในปี 2563 และสิ่งที่เขากล่าววันนั้นเป็นความจริงที่มีหลักฐานยืนยันที่แสดงต่อศาลได้แม้ก่อนหน้านี้จะต้องเจออุปสรรคในการพยายามเรียกหลักฐานหน่วยงานต่างๆ &amp;nbsp;อานนท์ยืนยันว่าเต็มใจที่ได้ต่อสู้ผ่านการถูกดำเนินคดีเพื่อจะได้เห็นความเปลี่ยนแปลง หลังจาก 2 วันก่อนสืบอานนท์ออกจดหมายชี้แจงยืนยันว่ายังสู้คดีต่อแม้จะมีคนเสนอให้รับสารภาพแลกออกจากคุก&lt;/p&gt;&lt;p&gt;6 พ.ย. 2569 ที่ศาลอาญา รัชดา ห้อง 811 มีนัดสืบพยานนัดสุดท้ายในคดีชุมนุม ‘19 กันยาทวงคืนอำนาจราษฎร’ เมื่อ 19 ก.ย. 2563 โดยอานนท์ นำภา ทนายความด้านสิทธิมนุษยชน ขึ้นเบิกความในฐานะจำเลยในคดีเป็นคนสุดท้าย และหลังการสืบพยานเสร็จสิ้นศาลนัดวันฟังคำพิพากษาในวันที่ 15 ธ.ค.2569&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;การสืบพยานครั้งนี้มีผู้มาร่วมรับฟังการสืบพยานและให้กำลังใจแก่ผู้ที่ถูกดำเนินคดีเป็นจำนวนมากทำให้ห้องพิจารณาไม่สามารถรองรับคนที่มาได้เพียงพอ แต่กระบวนการยังคงดำเนินไปได้อย่างสงบตลอดการพิจารณา&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ผู้พิพากษาเข้าห้องพิจารณาและเริ่มสืบพยานในเวลาประมาณ 10.00 น.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์ เริ่มจากย้อนเล่าถึงที่มาที่ทำให้เขาเข้ามาเป็นนักกิจกรรมทางการเมืองและทำงานเป็นทนายความด้านสิทธิมนุษยชนของเขาว่า เริ่มมาตั้งแต่สมัยที่ยังเรียนอยู่คณะสังคมศาสตร์และสังคมวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เมื่อปี 2546 ได้ทำกิจกรรมทางสังคมการเมืองในนามกลุ่ม ‘วัชพืช’ ทั้งประเด็นท่อก๊าสที่จะนะ คัดค้านการตั้งโรงไฟฟ้า รวมถึงประเด็นทางการเมืองต่างๆ ภายหลังเขาลาออกไปเรียนนิติศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยรามคำแหงก็ยังคงทำกิจกรรมทางสังคมและการเมืองต่อ&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;จนกระทั่งปี 2548 ก็ได้เข้าร่วมชุมนุมขับไล่ทักษิณ ชินวัตร ที่เป็นนายกรัฐมนตรีในเวลานั้นแต่ได้ประกาศออกจากการชุมนุมของกลุ่มสนธิ ลิ้มทองกุล เมื่อมีการประกาศขอนายกฯ พระราชทาน เนื่องจากเห็นว่าการตรวจสอบผู้นำประเทศสามารถทำได้โดยการชุมนุม แต่ไม่เห็นด้วยกับการเรียกร้องให้ทหารเข้ามารัฐประหาร และภายหลังเขาได้ร่วมชุมนุมกับกลุ่ม ‘19 กันยาต้านรัฐประหาร’ ขับไล่คณะรัฐประหารในปี 2549 หลังจากนั้นมาก็ยังคงทำกิจกรรมทางการเมืองมาตลอด&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ส่วนด้านที่เป็นทนายความ อานนท์เล่าว่าเดิมทีเขาอยากเป็นนักวิชาการมากกว่า แต่เหมือนเป็นโชคชะตาที่ทำให้เขาได้มาทำงานทนายความ เนื่องจากเป้าหมายที่ตั้งไว้กับตัวเองว่าจะต้องได้เกียรตินิยมก่อนถึงจะเป็นนักวิชาการ หากไม่ได้เกียรตินิยมก็จะเป็นทนายความ สุดท้ายเมื่อผลสอบออกมาวิชาปรัชญากฎหมายได้เพียงเกรด P หรือผ่านของ ม.ราม ทำให้ไม่ได้เกียรตินิยม เขาจึงมุ่งหน้าไปทำงานทนายความแทน&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;เมื่ออานนท์ได้ออกมาทำงานทนายความ เขายังคงเลือกทำงานกับสำนักงานทนายความที่รับคดีที่เกี่ยวกับประเด็นสิทธิมนุษยชน ทั้งโครงการนิติธรรมสิ่งแวดล้อม (ปัจจุบันเป็นมูลนิธิ EnLAW) ช่วยเหลือทางคดีแก่ประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากโครงการพัฒนาต่างๆ หรือถูกดำเนินคดีจากรัฐและเอกชน ต่อมาได้ไปทำงานกับบริษัททนายความ ‘มีสิทธิ์’ ได้ช่วยเหลือทางคดีกับบรรดาแรงงานที่เรียกร้องสิทธิกับนายจ้าง และไม่รับเป็นทนายความฝ่ายโจทก์ในคดีหมิ่นประมาท&lt;/p&gt;&lt;p&gt;จนกระทั่งในปี 2553 เกิดเหตุการณ์สลายการชุมนุมคนเสื้อแดงโดยรัฐบาลอภิสิทธิ์ เขาจึงได้เข้าไปช่วยเหลือทางคดีให้กับกลุ่มผู้ชุมนุมที่ถูกดำเนินคดีจากการชุมนุมรวมถึงคดีมาตรา 112 ในเวลานั้น อีกทั้งยังได้เข้าไปทำคดีไต่สวนการตายของผู้ชุมนุมที่ถูกสังหารในเวลานั้น&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ต่อมาในปี 2557 เมื่อพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ทำรัฐประหารยึดอำนาจ อานนท์ได้เป็นทนายความให้กับประชาชนที่ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนต้องขึ้นศาลทหาร กระทั่งตกเป็นจำเลยในคดีบนศาลทหารเองด้วย จนเมื่อมีการทำประชามติในปี 2559 เขาได้เป็นทนายความให้กับคณะนักศึกษาที่ถูกดำเนินคดีจากการออกมารณรงค์ไม่รับรัฐธรรมนูญ คสช.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ส่วนตัวเขาเองในช่วงเดียวกันนอกจากการทำหน้าที่ทนายความแล้วยังได้ร่วมเคลื่อนไหวคัดค้านการรัฐประหารกับกลุ่ม ‘พลเมืองโต้กลับ’ มาตั้งปี 2557 และร่วมเรียกร้องการเลือกตั้งกับกลุ่ม ‘คนอยากเลือกตั้ง’ ในปี 2560 ทำให้เขาถูกดำเนินคดีหลายคดีจากการเรียกร้องให้รัฐบาลทหารจัดการเลือกตั้งหลายคดี แต่ในที่สุดศาลยกฟ้องคดีเหล่านี้ทั้งหมด&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์เล่าต่อว่า ในปี 2563 เขาได้ร่วมกับกลุ่มคนรุ่นใหม่ เรียกร้องการปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ โดยการร่วมเคลื่อนไหวเขาได้ยึดโยงอยู่กับหลักการ 2 อย่างคือ เรื่องศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และรัฐธรรมนูญของไทย รวมถึงกฎหมายระหว่างประเทศด้วย และเน้นเรื่องสันติวิธีเพราะเชื่อว่าแก้ปัญหาได้ดีที่สุดและจะไม่ทำให้เกิดความบาดหมาง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“ศักดิ์ศรี แม้จะไม่มีกฎหมายบัญญัติไว้ เราเชื่อว่ามนุษย์เกิดมาด้วยความเท่าเทียมกัน มีเสรีภาพมาตั้งแต่กำเนิด” อานนท์กล่าว&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;มุมมองของอานนท์ต่อบทบาทสถาบันกษัตริย์กับการเมืองไทย&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;อานนท์เล่าว่า เขาได้ตั้งคำถามและศึกษาเรียนรู้บทบาทของสถาบันกษัตริย์ในประวัติศาสตร์การเมืองไทยในหลายเหตุการณ์&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์กล่าวว่า เขาได้ถามค้านพยานฝ่ายโจทก์ในคดี 112 ในฐานะทนายความถึงประเด็นบทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์ในการเมืองไทยอย่างที่เป็นอยู่ แต่กลับไม่มีพยานโจทก์คนใดสามารถตอบได้ว่าบทบาทของสถาบันกษัตริย์ในเวลานี้ยังคงเป็นที่เคารพสักการะ หรือยังคงมีบทบาทสอดคล้องกับระบอบประชาธิปไตยหรือไม่ ซึ่งเป็นเรื่องที่วิญญูชนสามารถตอบได้&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“ผมจึงมั่นใจว่าในปี 2563 การเคลื่อนไหวต้องพูดเรื่องนี้ (บทบาทของสถาบันกษัตริย์) อย่างตรงไปตรงมา เชื่อด้วยว่าทุกคนไม่ว่าจะเป็นตำรวจ อัยการ หรือศาลก็เห็นปัญหาร่วมกัน แต่หลายคนก็เลือกจะเมินเฉยต่อปัญหา แต่มีเยาวชนคนรุ่นใหม่ที่เขาไม่เมินเฉย เขามีความฝันที่จะเปลี่ยนแปลงประเทศให้เป็นประชาธิปไตย”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์ยังได้กล่าวถึงพรรคการเมืองที่ริเริ่มต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยคือพรรคอนาคตใหม่ขณะนั้นที่มีเพื่อนๆ ของเขาหลายคนที่เคยร่วมต่อสู้กันมาตั้งแต่การต่อต้านรัฐประหาร 2557 ได้เลือกเส้นทางต่อสู้ทางการเมืองเพื่อเปลี่ยนแปลงประเทศในรัฐสภา และหลายคนก็เลือกต่อสู้ในฐานะประชาชน ไม่นิ่งเฉยกับเรื่องที่เกิดขึ้น โดยมีฟางเส้นสุดท้ายคือเหตุการณ์ยุบพรรคอนาคตใหม่ทำให้มีนักศึกษาออกมาชุมนุมในหลายมหาวิทยาลัย จนต่อมามีการชุมนุมใหญ่เมื่อ 18 ก.ค.2563 ที่จัดโดยกลุ่มเยาวชนปลดแอก และการชุมนุมย่อยๆ อย่างม็อบแฮมทาโร่ เป็นต้น&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ช่วงแรกของการชุมนมในปี 2563 การตั้งคำถามต่อสถาบันกษัตริย์ยังคงเป็นไปอย่างไม่เป็นทางการเพราะไม่มั่นใจจะว่าปลอดภัยจากคุกคามโดยเจ้าหน้าที่รัฐและกฎหมาย ทำให้เห็นการตั้งคำถามอ้อมๆ ผ่านป้ายข้อความต่างๆ ในที่ชุมนุม&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์เล่าว่า ตอนนั้นเขาเห็นว่าปรากฏการณ์ตั้งคำถามผ่านป้ายข้อความที่ไม่ตรงไปตรงมา เลื่อนลอยนั้นไม่เป็นประโยชน์ เขาและนักกิจกรรมจึงปรึกษากันว่าควรที่จะพูดคุยถึงบทบาทของสถาบันกษัตริย์อย่างตรงไปตรงมาและด้วยความเคารพ ไม่ส่อเสียด สุภาพ และเอาข้อเท็จจริงมาพูดคุยกันมากกว่า&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;จากการปรึกษากันครั้งนั้น พวกเขาได้มีมติให้จัดการชุมนุมที่พูดถึงสถาบันกษัตริย์อย่างเป็นทางการครั้งแรกเมื่อวันที่ 3 ส.ค.2563 เป็นการชุมนุม Harry Potter และยังมีมติให้อานนท์เป็นคนพูดประเด็นสถาบันกษัตริย์ด้วยเพราะคนในที่ประชุมมองว่าเขาเป็นนักกฎหมายน่าจะพูดด้วยความตรงไปตรงมาและระมัดระวังที่สุด (แม้สุดท้ายอานนท์ยังคงถูกดำเนินคดีด้วยมาตรา 112 จากกิจกรรมครั้งนั้น) ว่าปัญหาทางการเมืองทั้งหมดเชื่อมโยงอย่างไรกับบทบาทของสถาบันกษัตริย์และการขยายพระราชอำนาจมีอะไรบ้าง&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์ย้อนหลังความรู้สึกของเขาในเวลานั้นว่า ผู้ร่วมชุมนุมมีไม่มากและเขาก็รู้สึกถึง ‘ความเย็นยะเยือก’ ผู้ร่วมชุมนุมที่รู้จักกันก็วิ่งมาจับมือเขาพร้อมถามว่าเรื่องแบบนี้พูดได้ด้วยเหรอ แต่เมื่อพูดไปแล้วก็ได้รับการสนับสนุนจากสังคม นอกจากฝ่ายเสรีประชาธิปไตยแล้วยังมีกระทั่งฝ่ายอนุรักษนิยมเดิมที่หมายถึงกลุ่มคนเสื้อเหลือง ที่เห็นว่าบทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์มีปัญหาแต่เขาไม่กล้าพูดกัน&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์กล่าวถึงข้อเสนอเบื้องต้นในการชุมนุมเมื่อ 3 ส.ค.2563 มีเพียงว่าให้แก้ไขรัฐธรรมนูญ และแก้กฎหมายระดับพระราชบัญญัติ จากนั้นก็ไปพูดเรื่องเดียวกันนี้ที่เชียงใหม่ ก่อนกลับมาพูดอีกครั้งในวันที่ 10 ส.ค.2563 ที่ลานพญานาค มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิตตามคำเชิญของกลุ่มธรรมศาสตร์และการชุมนุม&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;ข้อเสนอปฏิรูป 10 ข้อเพื่อปกป้องสถาบันกษัตริย์&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;ในการชุมนุมวันที่ 10 ส.ค. 2563 อานนท์ได้เห็นว่าทางกลุ่มนักศึกษาได้จัดทำข้อเสนอปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ออกมา 10 ข้อ แม้ว่าเขาจะไม่ได้รับรู้มาก่อนว่าทางนักศึกษาเองทำข้อเสนอเอาไว้ แต่เมื่อได้ฟังสดจากการอ่านของปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล หรือรุ้งบนเวที เขารู้สึกเห็นด้วยกับ 10 ข้อเสนอของกลุ่มนักศึกษา&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์อธิบายต่อศาลถึงเหตุผลที่เขาเห็นด้วยกับข้อเสนอเหล่านี้ทีละข้อ ดังนี้&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ข้อ 1&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;ให้ยกเลิกมาตรา 6 ของรัฐธรรมนูญปัจจุบันแล้วกลับไปใช้ตามที่เคยบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญฉบับ 24 มิ.ย. 2475 ของคณะราษฎร เพื่อให้สถาบันกษัตริย์ยังคงเป็นที่เคารพสักการะและห้ามฟ้องร้อง แต่การพิจารณาความผิดของกษัตริย์ให้เป็นหน้าที่ของสภาผู้แทนราษฎร&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์สนับสนุนข้อเสนอนี้เพราะมองว่าข้อเสนอเป็นไปตามหลักความเสมอภาคทางกฎหมาย แม้เขาจะเห็นด้วยว่าพระมหากษัตริย์ไม่ควรจะถูกฟ้องร้องดำเนินคดีในระหว่างครองราชย์ได้โดยง่าย แต่เมื่อพระมหากษัตริย์ทรงทำผิดจะไม่ถูกไต่สวนหรือดำเนินคดีเลยก็จะขัดกับความเสมอภาค ดังนั้นองค์กรที่เชื่อมโยงกับประชาชนมากที่สุดคือสภาผู้แทนราษฎรจึงมีความชอบธรรมในการไต่สวน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์กล่าวต่อพร้อมแสดงเอกสารหลักฐานต่อศาลว่า ข้อเสนอแรกนี้ยังเชื่อมโยงทางประวัติศาสตร์กับมาตรา 6 ในรัฐธรรมนูญฉบับปี 2492 เนื่องจากมีความเป็นไปได้ว่ามาตรานี้ถูกบัญญัติขึ้นมาหลังการสวรรคตของรัชกาลที่ 8 โดยเห็นได้จากคำอภิปรายของ พ.ท.พโยม จุลานนท์ (บิดาของพล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์) ตามบันทึกการประชุมสภาผู้แทนราษฎรในเวลานั้นมีการพิจารณาถึงเรื่องนี้&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์ยังได้เบิกความพร้อมแสดงเอกสารหลักฐานอีกชิ้นเป็นคำพิพากษาของศาลพิเศษที่เคยพิจารณาคดีของในหลวงรัชกาลที่ 7 เข้าไปเกี่ยวข้องกับกบฏบวรเดช&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“เราเห็นว่าข้อกล่าวหาเหล่านี้เป็นเรื่องสาธารณะ สมควรมีการไต่สวน” อานนท์กล่าว และย้ำถึงข้อเสนอที่เขาได้พูดบนเวทีเมื่อ 19 ก.ย.2563&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์กล่าวถึงเหตุผลประการสำคัญที่ต้องการให้มีการแก้ไขมาตรา 6 ของรัฐธรรมนูญให้สภาผู้แทนราษฎรมีหน้าที่ไต่สวนคดีของพระมหากษัตริย์ เพราะมีการขยายพระราชอำนาจในทางปกครองโดยไม่มีผู้รับสนองพระบรมราชโองการ&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ข้อ 2&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;ยกเลิกประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 เพราะเห็นว่าเป็นอุปสรรคต่อการพูดถึงสถาบันกษัตริย์และถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองมาโดยตลอด&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ข้อ 3 &lt;/strong&gt;ยกเลิก พ.ร.บ.จัดระเบียบทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ พ.ศ.2561 อานนท์อธิบายว่ากฎหมายดังกล่าวเปิดช่องให้ โอนทรัพย์สินของราชบัลลังก์ไปเป็นทรัพย์สินของพระมหากษัตริย์ และกฎหมายนี้ยังทำลายความเป็นสาธารณะสมบัติของแผ่นดิน เช่น พระบรมมหาราชวัง หรือวัดพระแก้ว เพราะตามกฎหมายเดิมห้ามโอนในทุกกรณี แต่กฎหมายนี้ได้ทำให้พระมหากษัตริย์เข้ามาเป็นเจ้าของด้วยพระองค์เอง ทำให้ทรัพย์สินซึ่งเป็นสาธารณะสมบัติเหล่านี้ไม่ตกทอดเป็นของประเทศ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์กล่าวต่อว่า นอกจากนั้น พ.ร.บ.จัดระเบียบทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ พ.ศ.2561 ยังให้อำนาจในการจำหน่าย จ่ายแจก โอนให้กับคนทั่วไปได้ด้วย&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ข้อ 4 &lt;/strong&gt;ตัดลดงบประมาณที่ฟุ่มเฟือย ไม่จำเป็น และไม่สมเหตุสมผลที่จัดสรรให้กับสถาบันกษัตริย์&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ข้อ 5 &lt;/strong&gt;ยกเลิกส่วนราชการในพระองค์ อานนท์อธิบายว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องร้ายแรงมากหากมองจากมุมการเมืองการปกครองเพราะว่าเท่ากับมอบอำนาจในการบริหารหน่วยงานราชการให้พระมหากษัตริย์โดยตรง ซึ่งขัดกับประชาธิปไตยอย่างชัดเจน เพราะอำนาจในทางบริหารเป็นของคณะรัฐมนตรีเท่านั้น&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ข้อ 6 &lt;/strong&gt;ยกเลิกการบริจาคและรับบริจาคโดยเสด็จพระราชกุศลทั้งหมด เพื่อให้เกิดการตรวจสอบเงินของสถาบันกษัตริย์ และเรื่องนี้เป็นข้อเสนอที่อ้างอิงมาจากประเทศที่มีสถาบันกษัตริย์อย่างศิวิไล อย่างเช่น ประเทศญี่ปุ่นที่มีกฎหมายระบุว่าสถาบันจะไม่สามารถรับเงินบริจาคจากเอกชนเองได้เว้นแต่ได้รับความเห็นชอบจากรัฐบาล การทำเช่นนี้ทำให้สถาบันกษัตริย์ญี่ปุ่นมีความมั่นคง มีเกียรติมีศักดิ์ศรี&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ข้อ 7 &lt;/strong&gt;คือยกเลิกพระราชอำนาจในการแสดงความคิดเห็นทางการเมืองในที่สาธารณะ อานนท์กล่าวว่าเป็นประเด็นที่เขาได้กล่าวบนเวทีปราศรัยที่เป็นเหตุในคดีนี้ด้วย โดยยกตัวอย่างหลายเหตุการณ์ เช่น ในงานบวชของจอมพลถนอม กิตติขจรเมื่อปี 2519 งานพิธีศพของอังคณา ระดับปัญญาวุฒิ หรือ ‘น้องโบว์ พันธมิตร’&amp;nbsp; ไปจนถึงบทบาทขององคมนตรี อย่างพล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ ที่ตระเวนปาฐกถาเรื่องเจ้าของคอกม้าก่อนนำไปสู่รัฐประหารในปี 2549&lt;/p&gt;&lt;p&gt;จุดประสงค์ที่เสนอเช่นนี้ก็เพื่อให้สถาบันกษัตริย์อยู่เหนือความขัดแย้ง เราไม่ได้มีเจตนาที่จะไปทำลายสถาบันกษัตริย์ใดๆ”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ข้อ 8&lt;/strong&gt; ยกเลิกการประชาสัมพันธ์และการให้การศึกษาที่เชิดชูสถาบันกษัตริย์แต่เพียงด้านเดียวจนเกินงาม&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ข้อ 9&amp;nbsp; &lt;/strong&gt;สืบหาความจริงเกี่ยวกับการสังหารผู้ที่วิพากษ์วิจารณ์สถาบันกษัตริย์ที่ลี้ภัยทางการเมือง อานนท์บอกว่าที่เขาเห็นด้วยกับเรื่องนี้เพราะผู้เสียชีวิตล้วนเป็นเพื่อนของเขาทั้งนั้น เขาเคยเดินทางไปเยี่ยมสุรชัย แซ่ด่าน ที่ลาว เคยกินเหล้ากับสยาม ธีรวุฒิ ที่ลาว หลังเขากลับไทย 1 สัปดาห์ สยามถูกอุ้มหายไป รวมถึงวันเฉลิม สัตย์ศักดิ์สิทธิ์ ที่ถูกอุ้มหายไปในกัมพูชาด้วย&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“ผมต้องการเพียงแค่ว่าสืบหาความจริงให้ปรากฏว่าใครเป็นคนฆ่าพวกเขา”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;ข้อ 10 &lt;/strong&gt;ห้ามมิให้ลงพระปรมาภิไธยรับรองการรัฐประหาร เพราะว่าการรัฐประหารเป็นการทำลายประชาธิปไตย พระมหากษัตริย์ไม่ควรที่จะส่งเสริมให้คนเหล่านี้กระทำการสำเร็จ&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์กล่าวว่าสำหรับข้อเสนอทั้ง 10 ข้อที่ถูกเสนอบนเวทีในวันที่ 10 ส.ค.2563 เป็นข้อเสนอที่ตั้งใจพิมพ์เป็นเอกสารแจกในกิจกรรมวันที่ 19 ก.ย.ด้วย แต่ถูกเจ้าหน้าที่ยึดเสียก่อน&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;สิ่งที่ปราศรัยล้วนมีหลักฐานอ้างอิง&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;“เจตนาด้วยความสัตย์จริงคือ อยากให้สังคมไทยเป็นประชาธิปไตย อยากเห็นสถาบันกษัตริย์อยู่เหนือความขัดแย้งอย่างแท้จริง”&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์กล่าวว่า ข้อเรียกร้องของการชุมนุมวันที่ 19 ก.ย.นั้นได้ถูกนำเสนอเป็นลายลักษณ์อักษรและยื่นโดยรุ้ง ปนัสยาในเช้าวันที่ 20 ก.ย.&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์ย้ำว่าคำปราศรัยของเขาในวันนั้นเป็นข้อเท็จจริงทั้งหมด พร้อมส่งเอกสารหลักฐานประกอบการเบิกความทั้งหมดต่อศาล ซึ่งรวมข่าวกรณีที่ในหลวงรัชกาลที่ 10 ให้แก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับ 2560 ที่ผ่านการทำประชามติมาแล้ว รวมถึงข้อมูลงบประมาณของสถาบันกษัตริย์ปีหนึ่ง 20,000 ล้านบาท รวมถึงข่าวของสำนักข่าวในเยอรมันที่รายงานถึงการอภิปรายในสภาของเยอรมันเกี่ยวกับการไปประทับในประเทศของในหลวงรัชกาลที่ 10&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“จะเห็นได้ว่าสิ่งที่ผมพูดทั้งหมดไม่ได้เป็นเท็จตามที่โจทย์กล่าวหา เป็นการติชมโดยสุจริต โดยมุ่งหวังให้สถาบันกษัตริย์อยู่อย่างสอดคล้องกับระบอบประชาธิปไตย ไม่ได้ต้องการให้สถาบันกษัตริย์เป็นสิ่งแปลกปลอมในระบอบประชาธิปไตย” อานนท์ย้ำ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อานนท์กล่าวว่า ในมุมมองของเขาตอนนี้สถาบันกษัตริย์ได้ขยับห่างออกจากระบอบประชาธิปไตยมากขึ้น การให้ความยอมรับจากนานาประเทศจะลดลง ความเชื่อมั่นและความเคารพจากประชาชนจะลดลง และการกล่าวหาว่าเขาพูดแล้วจะทำให้สถาบันกษัตริย์เสียหายก็ไม่เป็นความจริง หากความเสียหายจะเกิดขึ้นก็เกิดจากการกระทำของสถาบันกษัตริย์เอง&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;มีความสุขที่ได้เป็นส่วนหนึ่งของความเปลี่ยนแปลง&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;อานนท์ตอบคำถามสุดท้ายของทนายความถึงความรู้สึกที่ต้องเผชิญกับโทษจำคุกจำนวนมากจากหลายคดีว่า ด้วยความเป็นนักกฎหมาย เรือนจำไม่ได้มีความน่ากลัวขนาดนั้น เหมือนเอาหมอไปขังในห้องดับจิต การอยู่ตรงนี้เขามีความสุขในแบบหนึ่งที่ได้มองดูความเปลี่ยนแปลง แม้จะเป็นสุขแบบทุกข์ๆ ที่ตัวเองก็ได้เป็นส่วนหนึ่งของความเปลี่ยนแปลง&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;“ผมเต็มใจที่จะเป็นส่วนหนึ่งของการเปลี่ยนแปลง และยินดีที่จะทำให้สังคมได้เห็นถึงความไม่ปกติผ่านการดำเนินคดี สำนวนของโกวเล้งก็คือว่า ถ้าผมไม่ลงนรกแล้วใครจะลงนรก” อานนท์กล่าว&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;ฝ่ายจำเลยเคยพยายามเรียกหลักฐานแต่ศาลไม่ให้&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;คดีนี้มีจำเลย 22 คนถูกฟ้องจากการร่วมชุมนุมและปราศรัยช่วง 19-20 ก.ย.2563 โดยมีส่วนที่เป็นความผิดเกี่ยวกับการชุมนุม ได้แก่ ชินวัตร จันทร์กระจ่าง, ณวรรษ เลี้ยงวัฒนา, ณัทพัช อัคฮาด, ธนชัย เอื้อฤาชา, ธนพ อัมพะวัติ, ธานี สะสม, ภัทรพงศ์ น้อยผาง, สิทธิทัศน์ จินดารัตน์, สุวรรณา ตาลเหล็ก, อนุรักษ์ เจนตวนิชย์, ณัฐชนน ไพโรจน์, “ครูใหญ่” อรรถพล บัวพัฒน์, อะดิศักดิ์ สมบัติคำ, จัสติน ชูเกียรติ แสงวงค์ และแอมมี่ ไชยอมร แก้ววิบูลย์พันธุ์&lt;/p&gt;&lt;p&gt;แต่ยังมีจำเลยส่วนที่ถูกดำเนินคดีด้วยประมวลกฎหมายอาญามาตรา 112 ด้วย คือ รุ้ง ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล, เพนกวิน พริษฐ์ ชิวารักษ์, อานนท์ นำภา, หมอลำแบงค์ ปติวัฒน์ สาหร่ายแย้ม, สมยศ พฤกษาเกษมสุข, ไมค์ ภาณุพงศ์ จาดนอก และไผ่ จตุภัทร์ บุญภัทรรักษา&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ทั้งนี้ด้วยผลจาก พ.ร.บ.สร้างเสริมสังคมสันติสุข ทำให้ข้อหาบางส่วนที่เป็นความผิดเกี่ยวกับการชุมนุมได้รับการนิรโทษกรรมไปทั้งหมด ทำให้คดีนี้เหลือเพียงจำเลยบางส่วนที่ถูกดำเนินคดีด้วยข้อหาหมิ่นประมาทกษัตริย์ตามมาตรา 112 ยังคงอยู่ในกระบวนการพิจารณาคดีของศาล&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อย่างไรก็ตาม ก่อนที่การสืบพยานคดีนี้จะเริ่มขึ้นเมื่อ 2 ธ.ค. 2564 ทางฝ่ายจำเลยต้องเจอกับอุปสรรคในการพยายามขอให้ศาลออกคำสั่งเรียกเอกสารหลักฐานสำคัญที่จะนำมาใช้ในการพิสูจน์ว่าข้อความในการปราศรัยของพวกเขานั้นเป็นความเท็จอย่างที่ถูกกล่าวหาดำเนินคดีหรือไม่ เช่น&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;1. ข้อมูลการเดินทางเข้าออกประเทศในการเดินทางไปประเทศเยอรมนีของในหลวงรัชกาลที่ 10 ตั้งแต่ 13 ต.ค.2559-20 ก.ย.2563 จากทั้งสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและการบินไทย รวม 2 รายการ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;2. ข้อมูลการใช้จ่ายงบประมาณส่วนพระองค์ประจำปีงบประมาณ 2563&lt;/p&gt;&lt;p&gt;3. ข้อมูลการใช้จ่ายงบประมาณของสำนักทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ตั้งแต่ปี 2560-2564&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ปัญหาเรื่องการติดตามเอกสารหลักฐานไม่ได้นี้ส่งผลให้การพิจารณาคดีในช่วงแรกมีการเลื่อนสืบหลายครั้งเพราะทางฝ่ายจำเลยไม่สามารถนำเอกสารมาใช้ในการถามค้านกับพยานฝ่ายโจทก์ได้ จนกระทั่งศาลไม่อนุญาตให้เรียกเอกสารเหล่านี้เพราะเกรงจะกระทบความมั่นคง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;หลังจากนั้นการสืบพยานจึงกลับมาเดินหน้าต่ออีกครั้งและสิ้นสุดลงในวันนี้ และจะมีคำพิพากษาในวันที่ 16 ธ.ค.2569&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ทั้งนี้ คาดว่าคดีนี้อาจเป็นคดีสุดท้ายของอานนท์ที่มีการพิจารณาคดีในชั้นศาลเนื่องจากในขณะนี้ยังไม่มีคดีฟ้องถึงศาลเข้ามาใหม่แล้ว ทำให้เหลือเพียงการนัดฟังคำพิพากษาในส่วนของคดีที่ยังไม่สิ้นสุดเท่านั้น&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;ก่อนสืบพยาน 2 วัน ‘อานนท์’ ยันว่ายังสู้คดีต่อ&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;ก่อนถึงวันสืบพยานครั้งนี้ 2 วัน (4 พ.ย.) &lt;a href="https://www.facebook.com/xannth.na.pha/posts/pfbid0tLVo7XxbYX9SmhFanbt9LkD1xwB7KHeAwxbYZURb8VpXjjSz9TiNHL4zwJzc4zxal"&gt;อานนท์โพสต์จดหมายเปิดผนึก&lt;/a&gt;ชี้แจงต่อสังคมหลังจากมีข่าวออกมาว่า เขาจะรับสารภาพและถอนอุทธรณ์เพื่อแลกกับการได้รับการปล่อยตัว แต่เขายืนยันว่าจะยังคงสู้คดีต่อไป เพราะสิ่งที่เขาเป็นเรื่องที่สังคมเห็นประจักษ์ตา การกลับคำให้การเท่ากับเป็นการบอกว่าสิ่งที่พูดมาเป็นเรื่องโกหก แต่เขายืนยันว่าสิ่งที่เขาพูดนั้นเป็นความจริงแม้การพูดถึงข้อเสนอปฏิรูปสถาบันกษัตริย์อาจนำความยากลำบากมาให้ แต่ก็ยินดีรับด้วยความเต็มใจ&lt;/p&gt;&lt;div class="note-box"&gt;&lt;p&gt;&lt;strong&gt;จดหมายเปิดผนึก ต่อกรณีการขอให้รับสารภาพในคดี มาตรา112&amp;nbsp;&lt;/strong&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่มีคนทั้งหวังดีและไม่หวังดีขอให้ผมรับสารภาพในความผิดตามมาตรา112 ล่าสุดในการพิจารณาคดีคดีหนึ่งเมื่อเดือนที่แล้ว มีผู้พิพากษากล่าวว่า ถ้ารับสารภาพก็ได้ออก(จากคุก)แล้ว ในชั้นอุทธรณ์ก็ถอนคำให้การจากต่อสู้คดีเป็นรับสารภาพได้ ถ้ารับสารภาพได้ออก(จากคุก)เลย ผมเชื่อว่าศาลท่านคงหวังดีเพราะอยากให้ผมได้รับอิสรภาพโดยเร็ว ซึ่งการรับสารภาพก็เป็นเรื่องง่ายดายอย่างยิ่ง แต่ก็ทำได้ยากอย่างยิ่งเช่นกัน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ไม่มีลูกคนไหนไม่อยากออกไปดูแลพ่อแม่ตายาย และไม่มีพ่อคนไหนไม่อยากออกไปดูแลลูก ๆ ที่กำลังเติบโต ผมเป็นทั้งลูกชายคนโตของครอบครัวและเป็นพ่อที่มีลูก 2 คนในวัยกำลังเติบโต ความจริงถ้าผมถูกกกล่าวหาว่าไปลักขโมยหรือไปทำร้ายร่างกายใคร แม้ผมจะไม่ได้ทำตามที่กล่าวหาแต่เพื่อให้ได้รับการลดโทษ ได้ออกจากคุกเร็วขึ้นเพื่อไปทำหน้าที่ลูก และไปทำหน้าที่พ่อ ผมก็พร้อมจะทำ ทว่าความจริงมันไม่เป็นเช่นนั้น&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ตอนนี้สิ่งที่ผมถูกกล่าวหาเป็นยิ่งกว่าคดีอาญาทั่วไป มันเป็นความอยุติธรรมของยุคสมัย เป็นการต่อสู้ของยุคสมัย การตกเป็นจำเลยจึงมีหน้าที่มากกว่านั้นมาก ในชีวิตของคนเราย่อมมีบางอย่างที่จำต้องทำ แม้ผู้นั้นจะอยากทำหรือไม่ก็ตาม และย่อมมีบางอย่างที่เมื่อทำแล้วจะบรรลุถึงความหมายของการได้เกิดมา เป็นเกียรติและศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ซึ่งลึกซึ้งกว่าเกียรติศักดิ์ศรีใดๆ&amp;nbsp; การพูดความจริงและการเสนอให้ปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ คือสิ่งที่ว่านั้น&lt;/p&gt;&lt;p&gt;สิ่งที่ผมพูด ไม่ใช่เรื่องที่ผมปีนเข้าไปในห้องลับในโรงแรมแล้วเอาเรื่องที่พบเจอออกมาพูด ไม่ใช่เรื่องที่จะ “กลับคำพูด” ได้ง่ายขนาดนั้น เพราะสิ่งที่ผมพูดเป็นสิ่งที่ทุกคนในสังคมเห็นประจักษ์กับตา&amp;nbsp; ทุกคนเห็นความจริงด้วยตนเอง หากผมกลับคำพูดแล้วบอกว่าสิ่งที่ผมพูดก่อนหน้านี้เป็นเรื่องโกหกย่อมเป็นเรื่องตลกอย่างยิ่ง วิปริตอย่างยิ่ง&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ศาลอาจพิพากษาขังผมในคุกได้ แต่ไม่อาจพิพากษาว่า 2+2 = 5 ได้&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ผมขอขอบคุณในทุกความหวังดีที่อยากเห็นผมได้รับอิสรภาพโดยเร็ว และขอแสดงความเสียใจต่อฝ่ายขวาจัดที่จะไม่ได้เห็นคำรับสารภาพจากผม&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ผมยืนยันว่าสิ่งที่ผมพูดเป็นความจริง และยืนยันข้อเสนอให้ปฏิรูปสถาบันกษัตริย์ การต่อสู้อาจนำมาซึ่งความเจ็บปวด ความยากลำบาก ผมยินดีรับมันไว้ด้วยความเต็มใจ&lt;/p&gt;&lt;p class="text-align-center"&gt;เชื่อมั่นและศรัทธา&lt;/p&gt;&lt;p class="text-align-center"&gt;อานนท์ นำภา&lt;/p&gt;&lt;p class="text-align-center"&gt;4 พฤศจิกายน 2569&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th"&gt;ข่าว&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%99%E0%B8%B8%E0%B8%A9%E0%B8%A2%E0%B8%8A%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;สิทธิมนุษยชน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B2-112" hreflang="th"&gt;มาตรา 112&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B9%8C-%E0%B8%99%E0%B8%B3%E0%B8%A0%E0%B8%B2" hreflang="th"&gt;อานนท์ นำภา&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%8D%E0%B8%B2" hreflang="th"&gt;ศาลอาญา&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/19%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%97%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%B7%E0%B8%99%E0%B8%AD%E0%B8%B3%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A9%E0%B8%8E%E0%B8%A3" hreflang="th"&gt;19กันยาทวงคืนอำนาจราษฎร&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
</description>
  <pubDate>Sat, 07 Nov 2026 05:46:17 +0000</pubDate>
    <dc:creator>admin666</dc:creator>
    <guid isPermaLink="false">119346 at https://prachatai.com</guid>
    <comments>https://prachatai.com/journal/2026/11/119346#comments</comments>
    </item>
<item>
  <title>AI เปลี่ยนตลาดแรงงานทั่วโลก เด็กจบใหม่หางานยากขึ้น แรงงานไทย 8.7 ล้านคนเสี่ยงถูกกระทบ</title>
  <link>https://prachatai.com/journal/2026/11/119328</link>
  <description>&lt;span&gt;AI เปลี่ยนตลาดแรงงานทั่วโลก เด็กจบใหม่หางานยากขึ้น แรงงานไทย 8.7 ล้านคนเสี่ยงถูกกระทบ&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;span&gt;See Think&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;
&lt;span&gt;&lt;time datetime="2026-11-05T19:09:16+07:00" title="Thursday, November 5, 2026 - 19:09"&gt;Thu, 2026-11-05 - 19:09&lt;/time&gt;
&lt;/span&gt;

            &lt;div class="field field--name-body field--type-text-with-summary field--label-hidden field-item"&gt;&lt;p&gt;การมาของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ก่อให้เกิดความคำถามสำคัญว่า ในวันที่ AI สามารถทำงานหลายอย่างแทนมนุษย์ได้มากขึ้น ความต้องการแรงงานจะลดน้อยลงหรือไม่ โดยเฉพาะคนหนุ่มสาวจบใหม่ที่ไม่มีประสบการณ์ในการทำงานมาก่อน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;นี่คือหนึ่งในหัวข้อสำคัญที่ถูกหยิบยกขึ้นมาหารือในการประชุม IMF และ World Bank ที่ผ่านมา โดยตัวแทนจาก IMF ระบุว่าการมาของ AI กำลังเปลี่ยนแปลงรูปแบบความต้องการในตลาดแรงงาน ซึ่งในตอนนี้ปัญหาใหญ่ที่เริ่มเห็นได้ชัดคือความต้องการเด็กจบใหม่ลดลง เพราะงานระดับเริ่มต้นสามารถใช้ AI มาทำงานแทนได้&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;สำหรับประเทศไทย จากแรงงานทั้งหมด 40.1 ล้านคน พบว่ามีแรงงานประมาณ 8.7 ล้านคนที่เข้าข่ายได้รับผลกระทบจาก AI ในจำนวนนี้ 2.2 ล้านคนก็เป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงถูกทดแทนด้วย AI&lt;/p&gt;&lt;p&gt;พร้อมกันนั้นก็ยังเผชิญปัญหาอีกอย่างคืออัตราว่างงานของเด็กจบใหม่ที่มีจำนวนเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;IMF ชี้คนหนุ่มสาวเข้าสู่ตลาดแรงงานยาก แนะรัฐเตรียมมาตรการให้พร้อม&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;ธาร์มัน ชานมูการัตนัม ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐสิงคโปร์ ระบุว่าประเทศอย่างที่จีน อินเดีย และในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังเติบโตค่อนข้างดี แต่การสร้างงานกลับไม่แข็งแรงเท่าที่ควร&amp;nbsp; จึงทำให้เกิดช่องว่างระหว่างการเติบโตทางเศรษฐกิจกับกับการสร้างงาน และ AI จะยิ่งขยายช่องว่างนี้ออกไปมากขึ้นหากเรามองข้ามปัญหานี้ไปอย่างไม่ใส่ใจ&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ธาร์มัน มองในแง่ดีว่า AI ไม่ได้มาเปลี่ยนแปลงตลาดแรงงานแบบฉับพลัน แต่จะค่อยๆ สร้างผลกระทบ ซึ่งก็ยังพอมีเวลาให้ปรับตัวได้ อย่างไรก็ตาม มีปัญหาที่เริ่มเห็นชัดขึ้นในทั้งประเทศพัฒนาแล้วและประเทศกำลังพัฒนา นั่นคือ ความต้องการเด็กจบใหม่ที่ยังไม่มีประสบการณ์การทำงานกำลังลดลง โดยเฉพาะในภาคส่วนเกี่ยวข้องกับ AI มากที่สุด ซึ่งก็คือภาคเทคโนโลยี&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ประธานาธิบดีสิงคโปร์&amp;nbsp; ยกตัวอย่างสถานการณ์ในสหรัฐฯว่าในตอนนี้ความต้องการเด็กจบใหม่ลดลงอย่างมาก และค่าจ้างที่เด็กจบใหม่ได้รับก็ลดลงด้วย ธาร์มันระบุว่าสิ่งเหล่านี้กำลังส่งสัญญาณเตือนว่ารูปแบบการศึกษาควรต้องเปลี่ยนได้แล้ว โดยหันมาให้ความสำคัญกับการประยุกต์ใช้และเปิดโอกาสให้นักศึกษาได้ทดลองทำงานจริงมากขึ้น&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;นอกจากนี้ ภาครัฐต้องร่วมมือกับภาคเอกชนเพื่อช่วยให้คนหนุ่มสาวเข้าถึงงานแรกได้ โดยรัฐบาลต้องมีมาตรการจูงใจให้ภาคเอกชนรับเด็กจบใหม่ เพื่อให้คนเหล่านั้นได้เริ่มต้นก้าวแรกและใช้เวลาเรียนรู้ สะสมประสบการณ์ผ่านการลงมือปฏิบัติจริง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;และอีกประเด็นที่สำคัญ คือต้องออกแบบการศึกษาให้ยืดหยุ่น เพราะไม่มีใครรู้ว่าอะไรจะเกิดขึ้นในอีก 5 ปีข้างหน้า งานบางประเภทอาจจำเป็นต้องมีความเชี่ยวชาญเชิงลึก ในขณะที่งานบางประเภทก็ต้องการคนที่มีความรู้หลากหลายด้าน ดังนั้นระบบการศึกษาจึงไม่ควรยึดติดกับรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง แต่ต้องสร้างคนที่มีความสามารถในการปรับตัวและเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ด้าน คริสตาลินา จอร์จีวา กรรมการผู้จัดการ IMF ระบุว่าการมาของ AI จะกระทบต่องานทั่วโลกประมาณ 40% ซึ่งตัวเลขนี้รวมงานที่ AI เข้ามาเสริมการทำงานและงานที่จะถูกลดความสำคัญลง หรือหายไปเลย ซึ่งในตอนนี้เราเห็นผลกระทบของ AI แล้วถึง 60% ในกลุ่มประเทศที่มีความก้าวหน้าทางเศรษฐกิจ และ 23% ในกลุ่มประเทศรายได้น้อย&lt;/p&gt;&lt;p&gt;จอร์จีวายกตัวอย่างว่างานกว่า 10% ในสหรัฐฯ กำลังต้องการทักษะด้าน AI และทักษะอื่นๆในระดับสูง ขณะที่เนื้องานที่จำเจกำลังลดลงเรื่อยๆ แต่สิ่งที่น่าสนใจคืองานที่ค่าแรงต่ำกลับเพิ่มมากขึ้นโดยเฉพาะงานก่อสร้างศูนย์ข้อมูลหรืองานภาคบริการ&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ที่น่ากังวลที่สุดคือคนหนุ่มสาวที่กำลังจะเข้าสู่ตลาดแรงงานที่โดยปกติจะได้รับมอบหมายงานที่มีลักษณะจำเจก่อน แล้วค่อยๆ สะสมประสบการณ์ไปเรื่อยๆ ก่อนเข้าสู่ตำแหน่งอื่น แต่ถ้างานเหล่านี้หายไป (จากการนำ AI มาทำงานดังกล่าวแทน) คนรุ่นใหม่ก็จะเสียโอกาสในการเรียนรู้เพื่อไต่ไปสู่งานที่สูงขึ้น&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;IMF มองว่าสถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนว่า&amp;nbsp; AI อาจจะไม่ได้ทำให้ความต้องการแรงงานลดลง แต่กำลังเปลี่ยนแปลงรูปแบบความต้องการในตลาดแรงงาน ซึ่งรัฐบาลจะต้องเตรียมระบบการศึกษาให้พร้อมกับโลกในยุค AI ต้องส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตซึ่งจะมีความจำเป็นมากขึ้นในยุคนี้&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อาเจย์ บังกา ประธานธนาคารโลก ระบุว่า ในช่วง 15 ปีข้างหน้า จะมีคนหนุ่มสาวจำนวน 1,200 ล้านคนที่มีอายุครบ 18 ปี ซึ่งนี่อาจเป็นการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างประชากรครั้งใหญ่&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;การสร้างงานต้องมีการวางรากฐานที่เหมาะสมก่อน หลังจากนั้นรัฐต้องลดความเสี่ยงให้กับภาคเอกชน เพราะเงินทุนของภาคภาคเอกชนคือสิ่งที่จะสร้างงาน ขณะที่รัฐเองก็ต้องมีบทบาทเอื้อให้เกิดการลงทุน และผลักดันให้ภาคเอกชนจ้างงานร้อยละ 75-80% ของทั้งหมดในประเทศ&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;สำหรับประเทศตลาดเกิดใหม่ รวมถึงไทย ธนาคารโลกเสนอว่าไม่ควรมุ่งแข่งพัฒนาโมเดล AI&amp;nbsp; แต่แต่ควรให้ความสำคัญกับการนำ AI ไปประยุกต์ใช้ในด้านต่างๆ ที่ไม่ใช่การเอามาแทนที่มนุษย์ แต่จะมาช่วยแก้ไขข้อจำกัดที่มี และเปิดโอกาสให้ประชาชนในประเทศกำลังพัฒนาได้เข้าถึงระบบเศรษฐกิจและสร้างรายได้&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;h2&gt;แรงงานไทย 2.2 ล้านคนเสี่ยงถูกแทนด้วย AI ขณะที่เด็กจบใหม่ทักษะไม่ตรงความต้องการ&lt;/h2&gt;&lt;p&gt;เมื่อหันกลับมาดูสถานการณ์ตลาดแรงงานไทย นอกจากประเด็นเรื่องความเสี่ยงที่ AI จะเข้ามาแทนแรงงานมนุษย์แล้ว ก็กำลังมีปัญหาเรื่องทักษะแรงงานไม่ตรงกับความต้องการของภาคธุรกิจ และอัตราเด็กจบใหม่ในไทยที่ยังไม่สามารถเข้าสู่ตลาดแรงงานได้ก็เพิ่มสูงขึ้น&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;a href="https://www.kasikornresearch.com/th/analysis/k-social-media/Pages/Info515-TH-Unemployed-FB-2026-10-06.aspx"&gt;ศูนย์วิจัยกสิกรไทย&lt;/a&gt; ซึ่งสำรวจอัตราการว่างงานช่วงไตรมาส 2 ของปีนี้ ชี้ว่าไทยผู้ว่างงานอยู่ที่ 4.01 แสนคน ซึ่งเพิ่มขึ้น 10% และหากแบ่งตามช่วงอายุของผู้ว่างงาน พบว่ากว่า 44% ของผู้ว่างงานทั้งหมดอยู่ในกลุ่มอายุ 20-24 ปี เป็นจำนวนราว 1.74 แสนคน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;งานวิจัยกังกล่าวระบุว่าหนึ่งในปัจจัยหลักที่ทำให้เด็กจบใหม่ยังว่างงานสูง คือ ทักษะแรงงานไม่สอดคล้อง&amp;nbsp; โดยคาดว่า ในช่วงปี 2568-2572 ไทยจะมีความต้องการแรงงานทักษะสูง เพื่อรองรับอุตสาหกรรมเป้าหมาย อีกราว 1.1 ล้านตำแหน่ง โดยเฉพาะในอุตสาหรรมการบินและโลจิสติกส์ อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะและหุ่นยนต์เพื่ออุตสาหกรรม รวมถึงดิจิทัล&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;อย่างไรก็ตาม เด็กไทยมากกว่า 60% ยังจบการศึกษาในสายมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ขณะที่ สัดส่วนเด็กที่จบด้าน STEM (วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรม และคณิตศาสตร์) เทียบกับจำนวนเด็กที่จบการศึกษาทั้งหมด ก็มีแนวโน้มลดลง&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ศูนย์วิจัยกสิกรไทยระบุว่าในอนาคตข้างหน้ายังมีประเด็นติดตามที่อาจส่งผลต่อตลาดแรงงานไทยในระยะข้างหน้าซึ่งหนึ่งในนั้นคือความเสี่ยงแรงงานถูกแทนที่ด้วย AI&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ข้อมูลจาก&lt;a href="https://www.nesdc.go.th/wp-content/uploads/2026/05/2.-%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%A4%E0%B8%95%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B9%82%E0%B8%AD%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%AA-%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%95%E0%B8%95%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%94%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B8%A2-%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B9%83%E0%B8%95%E0%B9%89%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%82%E0%B8%AD%E0%B8%87-AI-1.pdf"&gt;สภาพัฒน์&lt;/a&gt;ที่สำรวจภาวะการทำงานของคนไทยในไตรมาส 4 ของปี 2568 พบว่า จากแรงงานไทยทั้งหมด 40.1 ล้านคน มีแรงงานที่เข้าข่ายได้รับผลกระทบจาก AI ประมาณ 8.7 ล้านคน ซึ่งแบ่งตามลักษณะผลกระทบที่ได้รับ 2 ลักษณะ คือ&lt;/p&gt;&lt;p&gt;กลุ่มแรกคือกลุ่มที่มีความเสี่ยงถูกทดแทน ซึ่งมี 2.2 ล้านคน กลุ่มนี้เป็นงานที่มีลักษณะซ้ำซากและมีแบบแผนตายตัว แบ่งเป็นกลุ่มทักษะปานกลาง 1.9 ล้านคน ซึ่งทำงานเสมียน เลขานุการ งานบริการลูกค้าทางโทรศัพท์ ตลอดจนบัญชี การเงิน และแรงงานทักษะสูงจำนวน 3.3 แสนคน โดยเฉพาะผู้เชี่ยวชาญด้านโฆษณาและการตลาด วิเคราะห์การเงิน นักพัฒนาซอฟต์แวร์ เป็นต้น&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;โดยงานเหล่านี้เคยเป็นทักษะที่เป็นจุดเด่นและข้อได้เปรียบของมนุษย์ แต่ตอนนี้ AI สามารถประมวลผลได้เร็ว แม่นยำ และมีประสิทธิภาพกว่าแล้ว&lt;/p&gt;&lt;p&gt;กลุ่มที่สองคือกลุ่มที่นำ AI มาสนับสนุนการทำงาน ซึ่งมีจำนวน 6.5 ล้านคน เนื่องจากมีหน้าที่บางอย่างที่ยังต้องอาศัยทักษะมนุษย์อยู่ โดยส่วนใหญ่ในกลุ่มนี้เป็นแรงงานทักษะปานกลางที่มีประมาณ 5.9 ล้านคน ได้แก่ พนักงานขาย เจ้าของร้านค้า พนักงานขับรถ ขณะที่แรงงานทักษะสูงมีประมาณ 6 แสนคน คือบรรดาผู้บริหาร งานประชาสัมพันธ์&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;โดยกลุ่มนี้จะเป็นกลุ่มที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน สามารถนำ AI มาช่วยรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ ในขณะเดียวกันก็ยังต้องใช้ทักษะการสื่อสาร การบริหารจัดการข้ามสาย มนุษย์สัมพันธ์ ซึ่งยังคงเป็นสิ่งที่ AI แทนยาก ส่วนแรงงานทักษะต่ำมีประมาณ 6.7 หมื่นคน แบ่งเป็นพนักงานส่งของ เป็นต้น&lt;/p&gt;&lt;p&gt;สภาพัฒน์ยังระบุว่าหลายอุตสาหกรรมมีแนวโน้มปรับลดการจ้างงานลง โดยเฉพาะตำแหน่งงานที่มีลักษณะซ้ำๆ หรืองานวิเคราะห์ข้อมูลระดับเบื้องต้น ที่ส่วนใหญ่เป็นระดับเริ่มต้นในองค์กร ทำให้เด็กจบใหม่เข้าสู่ตลาดแรงงานได้ยากมากขึ้น เพราะ AI สามารถช่วยจัดการงานพื้นฐานส่วนนี้ได้&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;และเมื่องานกลุ่มทักษะสูงและกลางบางส่วนถูกแทนที่ด้วย AI ได้ สภาพัฒน์ระบุว่าแรงงานมีแนวโน้มเกิดการปรับตัวโดยการเปลี่ยนไปทำงานที่ต้องใช้ทักษะต่ำลง เพราะงานทักษะต่ำได้รับผลกระทบจาก AI น้อยกว่านั่นเอง&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;สภาพัฒน์ชี้ว่านี่เป็นโจทย์ใหญ่สำหรับไทย เพราะไทยต้องเร่งยกระดับและพัฒนาทักษะใหม่ให้สอดคล้องกับการพัฒนาของเทคโนโลยีและความต้องการของธุรกิจที่เปลี่ยนไป&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ข้อมูลจาก&lt;a href="https://tdri.or.th/2026/02/ai-job-market-disruption-and-impact/"&gt;สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI)&lt;/a&gt; ก็ได้ประเมินว่าแรงงานไทยราว 2.2 ล้านคนเสี่ยงได้รับผลกระทบจากการถูก AI เข้ามาทดแทน ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนสูงเป็นอันดับที่ 3 ในอาเซียนรองลงมาจากสิงคโปร์ และฟิลิปปินส์&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;นอกจากนี้ ทีดีอาร์ไอระบุว่าจากการเปรียบเทียบข้อมูลประกาศรับสมัครงานระหว่างปี 2567–2568 พบว่าประกาศงานที่ระบุทักษะด้าน AI มีสัดส่วนที่ต้องการประสบการณ์ทำงานตั้งแต่ 3 ปีขึ้นไปสูงกว่าประกาศงานทั่วไปในทุกสาขาอาชีพ และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน ซึ่งตัวเลขนี้สะท้อนนัยสำคัญว่า นายจ้างไม่ได้มองทักษะ AI เป็นเพียงเครื่องมือพื้นฐานสำหรับแรงงานระดับเริ่มต้น หากแต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของแรงงานที่มีประสบการณ์อยู่แล้ว&lt;/p&gt;&lt;p&gt;แรงงานระดับเริ่มต้นที่เคยทำงานที่มีรูปแบบซ้ำๆ จะถูกแทนที่ด้วย AI มากขึ้น ขณะที่แรงงานระดับอาวุโสที่สามารถกำกับ ตรวจสอบ และรับผิดชอบต่อผลงานของ AI ได้ จะเป็นที่ต้องการ ทำให้โครงสร้างตลาดแรงงานเริ่มเปลี่ยนไปในทิศทางที่พึ่งพาแรงงานระดับอาวุโสมากขึ้น&lt;/p&gt;&lt;p&gt;ทีดีอาร์ไอแนะว่าการศึกษาจำเป็นต้องเน้นให้ความสำคัญกับกระบวนการคิดและการตรวจสอบ เพื่อสร้างบัณฑิตที่ไม่ใช่แค่ผู้ใช้งาน แต่เป็นผู้รับผิดชอบและต่อยอดผลลัพธ์จากเอไอให้เกิดมูลค่าเพิ่มได้ ในขณะที่ภาคเอกชนต้องร่วมมือเปิดพื้นที่ให้เด็กจบใหม่ได้เติบโต ผ่านการออกแบบงานระดับเริ่มต้นใหม่และสร้างเส้นทางอาชีพรองรับสายงานที่มีความเสี่ยงถูกทดแทนสูง โดยที่มีรัฐเป็นผู้กำหนดแรงจูงใจหรือมาตรการบังคับเพื่อให้เกิดการปรับโครงสร้างองค์กรแบบ ที่เน้นการให้ทำงานร่วมกันมากกว่าการแทนที่ด้วยเอไอเพื่อลดต้นทุน&lt;/p&gt;&lt;p&gt;คำถามในวันนี้จึงไม่ใช่แค่ว่าคนไทยจะตกงานมากขึ้นจาก AI หรือไม่ แต่คือว่ารัฐบาลจะเตรียมความพร้อมอย่างไรให้ทันรับความเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงานในยุคนี้ &amp;nbsp;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
      &lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7" hreflang="th"&gt;ข่าว&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%80%E0%B8%A8%E0%B8%A3%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B8%81%E0%B8%B4%E0%B8%88" hreflang="th"&gt;เศรษฐกิจ&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99" hreflang="th"&gt;แรงงาน&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%84%E0%B8%B8%E0%B8%93%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%8A%E0%B8%B5%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%95" hreflang="th"&gt;คุณภาพชีวิต&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
&lt;div class="node-taxonomy-container"&gt;
    &lt;ul class="taxonomy-terms"&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%9B%E0%B8%B1%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B9%8C" hreflang="th"&gt;ปัญญาประดิษฐ์&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/%E0%B8%98%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%82%E0%B8%A5%E0%B8%81" hreflang="th"&gt;ธนาคารโลก&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
          &lt;li class="taxonomy-term"&gt;&lt;a href="https://prachatai.com/category/imf" hreflang="th"&gt;IMF&lt;/a&gt;&lt;/li&gt;
      &lt;/ul&gt;
&lt;/div&gt; &lt;!--/.node-taxonomy-container --&gt;
</description>
  <pubDate>Thu, 05 Nov 2026 12:09:16 +0000</pubDate>
    <dc:creator>See Think</dc:creator>
    <guid isPermaLink="false">119328 at https://prachatai.com</guid>
    <comments>https://prachatai.com/journal/2026/11/119328#comments</comments>
    </item>

  </channel>
</rss>
