σάρκα μία | Γάμος

Το Ιερό Μυστήριο του Γάμου στην ουσία είναι βάπτισμα

sarkamia — Thu, 11 May 2023 19:43:03 +0000

Το Ιερό Μυστήριο του Γάμου στην Εκκλησία, στην ουσία είναι βάπτισμα. Βαπτίζεται η σχέση και μπολιάζεται με τον Χριστό. Δυστυχώς τα νέα παιδιά και με το δίκιο τους δεν το καταλαβαίνουν αυτό διότι πολλές φορές έχουν άσχημα παραδείγματα από τους γονείς τους.

Νομίζουμε ότι απλά θα πάμε σε έναν ναό και ο παπάς θα ψελλίσει κάποια μυθικά λόγια. Δεν ενώνουμε απλά τις ζωές μας στον γάμο, αλλά πορευόμαστε σε μία όντως ζωή που είναι ο Χριστός. Τα στέφανα δεν είναι μόνο σύμβολο χαράς, αλλά και σταυρώσεως, όπως το αγκάθινο στεφάνι του Κυρίου. Σαν να λέει ο γαμπρός: «Θα είμαι Βασιλιάς για σένα και θα υπομένω τα πάντα ένεκεν της αγάπης μας που είναι το Πρόσωπο του Κυρίου», και απαντά η νύφη: «Θα έχω σαν πρότυπο γυναίκας και μητέρας την Πλατυτέρα, τη Βασίλισσα των Ουρανών. Θα φοβάμαι μόνο μην πληγωθεί η αγάπη μας που είναι το πρόσωπο του Κυρίου και δεν φανώ αντάξια αυτής της πορείας μας που έχει προορισμό τον ουρανό».

Στη συνέχεια απαντούν και οι δύο στον Χριστό: «Είμαστε αδύναμοι Κύριε, θέλουμε τη δική σου βοήθεια που μόνο γονατιστοί θα Σου τη ζητάμε. Η αγάπη που έχουμε μεταξύ μας να γίνει η θεραπεία μας με τη δική Σου βοήθεια. Να γίνει ο γάμος μας ένα αστέρι αγιότητος στο ουράνιο στερέωμα της Βασιλείας Σου. Κύριε, όλη μας η ζωή θα είναι υπόκλιση υπακοής στα δικά σου προστάγματα: Ιδού οι δούλοι Κυρίου· γένοιτό ημιν κατά το ρήμα Σου! Αυτή θα είναι η κραυγή της επιθυμίας μας κάθε λεπτό της ζωής μας. Το “σάρκα μία” θα είναι μια νέα γέννηση, μία νέα θεραπευμένη αγαπητική ενότητα που μόνο εσύ θα την ορίζεις. Θα προσπαθήσουμε ο γάμος μας Κύριε να γίνει μια φάτνη ώστε να γεννιέσαι κάθε ώρα και κάθε λεπτό φωτίζοντας τον δρόμο της σωτηρίας μας. Ο έρωτας μας θα μεταμορφωθεί σε αγάπη μέσα από την πύρωση του Θείου Έρωτος».

Για να παντρευτώ στην Εκκλησία οφείλω να απαντήσω σε ένα ερώτημα. «Τι είναι ο άλλος για μένα;». Είναι αντικείμενο χρήσης και εκπλήρωσης κάποιων μάταιων επιθυμιών του κόσμου τούτου ή είναι ο συνοδοιπόρος μου μέσα από την ασκητική της αγάπης με απώτερο σκοπό τη σωτηρία και τη Βασιλεία των Ουρανών;

Στην πρώτη περίπτωση δεν χρειάζεται να πάμε στην Εκκλησία, στη δεύτερη όμως μόνο από την πύλη της Εκκλησίας θα περπατήσουμε τον δρόμο για τον Ουρανό.

Τελικά δεν φοβόμαστε τον γάμο, αλλά τον εαυτό μας μέσα σε αυτόν, και την ανασφαλή αγάπη μας.

Να κάνουμε πρoτάσεις γάμου με ουράνια λόγια : «Θέλω να ζήσουμε μαζί εν Χριστώ και να πάμε τον γάμο μας στη Βασιλεία των Ουρανών, δέχεσαι;». Μετά το “ΝΑΙ”, ο πνευματικός μας είναι ο πρώτος άνθρωπος στον οποίο πηγαίνουμε τον σύντροφό μας και μετά στους γονείς μας…

Γάμος… Μια ένωση προσώπων που βαπτίζεται εν Χριστώ και δεν γνωρίζει θάνατο αλλά μόνο την αγκαλιά του Κυρίου μας. Ένας ακόμη δρόμος αγιότητος…

– π. Σπυρίδων Σκουτής

The post Το Ιερό Μυστήριο του Γάμου στην ουσία είναι βάπτισμα first appeared on σάρκα μία | Γάμος.

Δίνω, δίνω, δίνω… αλλά κουράστηκα!

sarkamia — Sat, 09 Oct 2021 14:09:59 +0000

Ο Σταν δεν μπορούσε να καταλάβει. Είχε διδαχθεί ότι στο να δίνεις υπάρχει περισσότερη ευλογία απ’ ότι στο να παίρνεις, αλλά στην περίπτωσή του αποδεικνυόταν ότι δε συνέβαινε αυτό. Ένιωθε ότι κανείς δεν υπολόγιζε πόσο κόπο και χρόνο του στοίχιζε η συνεχής προσφορά στους άλλους, αντίθετα όλοι απαιτούσαν όλο και πιο πολλά απ’ αυτόν. Κι αυτός ήταν πρόθυμος να προσφέρει σε ό,τι τον καλούσαν. Ενεργούσε με αγάπη, γιατί ήθελε να είναι ένας άνθρωπος της αγάπης. Όταν πια είχε αποκάμει απ’ όλη αυτή την κατάσταση και άρχισε να βασανίζεται από κατάθλιψη, ήρθε σ’ εμένα. Όταν τον ρώτησα ποιο ήταν το πρόβλημά του, μου είπε ότι “αγαπούσε πάρα πολύ”.

– “Πώς μπορείτε ν’ αγαπάτε τόσο πολύ;” τον ξαναρώτησα. “Ποτέ δεν έχω ακούσει κάτι τέτοιο”.
– “Αχ, είναι πολύ απλό,” μου απάντησε, ”κάνω για τους άλλους πολλά περισσότερα απ’ όσα θα ‘πρεπε, κι αυτό μου έχει φέρει κατάθλιψη”.
– “Δεν ξέρω τι ακριβώς κάνετε”, του είπα, “αλλά σίγουρα αυτό δεν είναι αγάπη”. Η πραγματική αγάπη φέρνει ευλογία και χαρά, και όχι κατάθλιψη. Αν η δική σας αγάπη σας φέρνει κατάθλιψη, σίγουρα δεν είναι πραγματική αγάπη”.
– “Πώς μπορείτε να μιλάτε έτσι;”, διαμαρτυρήθηκε. ”Κάνω τόσα πολλά για τους άλλους! Δίνω. Δίνω. Δίνω! Πώς μπορείτε να λέτε ότι δεν αγαπώ;”
– “Το λέω επειδή βλέπω τον καρπό της συμπεριφοράς σας. Θα έπρεπε να είχατε χαρά κι όχι κατάθλιψη. Θα ήθελα ν’ ακούσω μερικά απ’ αυτά που κάνετε για τους άλλους.”

Στο διάστημα που χρειάστηκε να έρχεται σ’ εμάς, ο Σταν κατάλαβε πως πολλές απ’ τις ενέργειές του και τις προσφορές του δεν γίνονταν από αγάπη, αλλά από φόβο. Από τα πρώτα χρόνια της ζωής του, είχε μάθει πως αν δεν έκανε αυτό που ήθελε η μητέρα του, εκείνη πια δεν θα τον αγαπούσε. Σαν αποτέλεσμα έμαθε να δίνει. Το κίνητρό του όμως δε ήταν η αγάπη, αλλά ο φόβος μήπως χάσει την αγάπη! Φοβόταν, επίσης, το θυμό των άλλων. Σαν παιδί είχε φοβηθεί τόσο πολύ τα οργισμένα ξεσπάσματα του πατέρα του, που έκανε ότι μπορούσε για να αποφύγει τέτοιου είδους συγκρούσεις. Ο φόβος αυτός επίσης ήταν ένας λόγος που τον εμπόδιζε να λέει “όχι”. Ήξερε πώς οργίζονται οι εγωκεντρικοί άνθρωποι μπροστά σε μια άρνηση. Έλεγε “ναι” από φόβο μήπως χάσει τη συμπάθεια των άλλων και για να μη θυμώσουν.

Θα παραθέσουμε εδώ μερικά από τα λανθασμένα κίνητρα που μας εμποδίζουν να οριοθετήσουμε τη ζωή μας:

1) Φόβος μπροστά στο ενδεχόμενο της απώλειας της αγάπης των άλλων ή της εγκατάλειψής τους. Εκείνοι που λένε ”ναι” και στη συνέχεια μέσα τους θυμώνουν γι’ αυτό που είπαν, συνήθως φοβούνται μήπως χάσουν τη συμπάθεια και την καλή γνώμη του άλλου. Αυτό είναι το κυριότερο κίνητρο όσων παίζουν το ρόλο του μάρτυρα. Δίνουν για να εξασφαλίσουν αγάπη, κι αν αυτό δεν συμβεί νιώθουν προδομένοι.

2) Φόβος μήπως θυμώσουν οι άλλοι. Εξαιτίας συναισθηματικών τραυματισμών και αδύνατων ορίων, πολλοί άνθρωποι δεν το αντέχουν να θυμώσει κάποιος μαζί τους.

3) Φόβος μοναξιάς. Πολλοί ενδίδουν στις απαιτήσεις των άλλων, πιστεύοντας πως έτσι θα κερδίσουν την αγάπη τους και θα τερματιστεί η μοναξιά τους.

4) Φόβος μήπως χάσουμε τον “καλό μας εαυτό”. Έχουμε πλαστεί ν’ αγαπάμε και το να μην αγαπάμε προκαλεί πόνο κι ένα αίσθημα αποτυχίας και ανεπάρκειας. Πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να πουν “σ’ αγαπώ, όμως αυτό δεν θα το κάνω”. Νομίζουν ότι αγάπη σημαίνει να λες πάντα “ναι”.

5) Αισθήματα ενοχής. Πολλοί άνθρωποι κάνουν πράξεις αγάπης για να καταπνίξουν κάποια αισθήματα ενοχής που έχουν για να νιώσουν πως είναι καλοί. Λένε “ναι” για να διατηρήσουν μέσα τους αυτή την εικόνα της καλοσύνης που θέλουν να έχουν για τον εαυτό τους.

6) Ανταπόδοση. Πολλοί έχουν δεχτεί διάφορα καλά από τους άλλους μαζί μ’ ένα λογαριασμό ανταπόδοσης. Για παράδειγμα, υπάρχουν γονείς που λένε στο παιδί τους: “Θα ‘πρεπε να ντρέπεσαι για τόσα πράγματα που έχεις! Εγώ στην ηλικία σου περνούσα πολύ δύσκολα!” Με τον τρόπο αυτό το κάνουν να νιώθει σαν να επιβαρύνεται μ’ ένα χρέος που πρέπει να ξεπληρώσει για ό,τι έλαβε στη ζωή του.

7) Επιδοκιμασία. Υπάρχουν άνθρωποι που αισθάνονται πάντα σαν παιδιά που χρειάζονται την επιδοκιμασία των γονιών τους. Νιώθουν συμβολικά ότι ευχαριστούν τους γονείς τους, όταν κάνουν αυτό που τους ζητούν οι άλλοι.

8) Υπερβολική ταύτιση με την “απώλεια” που υφίσταται ο άλλος. Άνθρωποι που δεν έχουν ξεπεράσει τις προσωπικές πληγές και απογοητεύσεις τους, αισθάνονται μ’ έναν ιδιαίτερο τρόπο τον πόνο που θα μπορούσε να προκληθεί στον άλλο, αν του αρνηθούν κάτι…

Ο νόμος των κινήτρων
Από το βιβλίο: ΟΡΙΑ ΖΩΗΣ, Εκδόσεις «Η ΕΛΑΦΟΣ»

The post Δίνω, δίνω, δίνω… αλλά κουράστηκα! first appeared on σάρκα μία | Γάμος.

Πώς διορθώνεται ο γάμος που δεν πάει καλά – Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ

sarkamia — Fri, 04 Oct 2019 13:03:10 +0000

Στον μακαριστό Γέροντα Σωφρόνιο (+1993), που έζησε στην Μονή Τιμίου Προδρόμου στο Έσσεξ της Αγγλίας, πήγαιναν σύζυγοι, οι οποίοι είχαν προβλήματα μεταξύ τους. Ο καθένας έλεγε στον Γέροντα τα προβλήματά του και, όπως συνήθως, τα παράπονα που είχε από τον ή την σύζυγό του/της.

Ο Γέροντας Σωφρόνιος έλεγε τότε στον (ή στην) σύζυγο:
Ποιος φταίει για τα προβλήματα στις σχέσεις σας;
Απάντηση: Η γυναίκα μου (ή ο άντρας μου)!
Γέροντας: Εσύ δεν φταις καθόλου;
Απάντηση: Φταίω κι εγώ, αλλά το μεγάλος φταίξιμο είναι στην γυναίκα μου (ή στον άντρα μου)!
Γέροντας: Πόσο τοις εκατό φταις εσύ και πόσο φταίει η γυναίκα σου (ή ο άντρας σου);
Απάντηση: 90% αυτή (ή αυτός) και 10% εγώ!
Γέροντας: Διόρθωσε εσύ το 10% που φταις και τότε θα δεις αν θα παραμείνει το 90% της γυναίκας σου (ή του άντρα σου)!

Τόνιζε ο άγιος Γέροντας ότι βασικό στοιχείο για να μπορέσει να κρατηθεί σωστά η σχέση μεταξύ των συζύγων είναι να αναλαμβάνει ο καθένας τις δικές του ευθύνες για τα τυχόν σφάλματά του και να μην τις μεταθέτει στον άλλον.

Πηγή

The post Πώς διορθώνεται ο γάμος που δεν πάει καλά – Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ first appeared on σάρκα μία | Γάμος.

Η «συνταγή» για το μαγείρεμα του Έρωτα

sarkamia — Mon, 02 Sep 2019 20:39:02 +0000

Μεγαλώνουμε αμάθητοι στη Σχέση. Τόσες χιλιάδες ώρες εκπαίδευσης, υποχρεωτικής και εθελούσιας, και ούτε μια ώρα παιδεία στον Έρωτα. Τόσες χιλιάδες ώρες γνωστικής ανάπτυξης, τόσες χιλιάδες ώρες καλλιέργειας του πνεύματος-καθώς το λεν, και ούτε τσιμουδιά για τη Σχέση. Μονάχα ό,τι – και αν – πιάσει τ’ αυτί μας από την «παράδοση». Αυτοδίδακτοι οι περισσότεροι. Κι ύστερα, μια ωραία ημέρα, πέφτουμε στα βαθιά, στα διαγωνίσματα. Αναγκαστικά. Αφού είναι η δίψα τέτοια για παράδεισο. Με το σκονάκι ξεχασμένο στην κωλότσεπη, κι όλο το άτιμο να μην βγαίνει, κι όλο οι λογής επιτηρητές να ‘χουν το νου τους και τα μάτια τους δεκατέσσερα. Πως να αντιγράψεις; Να λες στον διπλανό σου «κάνε ρε συ λίγο πιο κει, να βλέπω» κι αυτός, φλώρος του πρώτου θρανίου, να σε τιμωρεί με την ογκώδη σωματική παρουσία του που σου κρύβει σαδιστικά τις απαντήσεις.

Πόση γνωστική ανάπτυξη ξοδεύουμε μπας και κρυφτεί η υπαρξιακή μας δίψα για ζωή! Μπας και αποσοβηθεί η υπαρξιακή μας ανάγκη για Σχέση. Ή μπας και γιατροπορευτεί με «πετροκαλαμήθρες κι άλλα τηλεσκόπια». Τέτοια κι άλλα μαγικά υποκατάστατα. Ώσπου μια ωραία νύχτα κάποιος μας ρίχνει στα βαθιά στις εξετάσεις. Ανυποψίαστοι μαθητές σπουδάζουμε τον Έρωτα, ως εκ τούτων, πάντα από απόσταση. Σαν ναυτικοί που μελετούν τα μπάρκα τους σε κάποια ξηρά. Σ’ όλα τ’ άλλα ταξίδια μας, μάγκες περιηγητές, με οδηγούς και χάρτες που τους ξέρουμε απ’ έξω κι ανακατωτά. Έτοιμοι για συμβουλές προς ναυτιλομένους. Μα για τον Έρωτα, αν εξαιρέσει κανείς τους συνήθεις «κυνηγούς» και «ψαράδες» που έχουν τόσα μυθιστορήματα να διηγηθούν, όλοι οι υπόλοιποι κουμπούρες του τελευταίου θρανίου, κοιτάμε με απορία τα «θέματα» και γλείφουμε, δαγκώνοντας που και που, δήθεν άνετοι, το καπάκι του στυλό. Είναι κι άλλοι που το παίρνουν απόφαση και παρατάνε τούτο το σχολειό, αφού δεν παίρνουν τα «γράμματα». Πως το λέει το τραγούδι; «Στείλε ένα γράμμα, μια συλλαβή»…ένα φαξ, κάτι τέλος πάντων! Ε δεν το παίρνεις το γράμμα και το παρατάς το αντικείμενο, συχνά προφασιζόμενος πως δεν διψάς για τέτοια μάθηση. Μα ξεδίψασε ποτέ κανείς παριστάνοντας πως δεν διψάει;

Λένε στην Κρήτη μια ιστορία συγκινητική. Σ’ ένα απόμερο χωριό, δίπλα στη θάλασσα, ζει ένας γέρος με την γριά του. Το «έχει» τους λιγοστό. Στέλνουν και την σύνταξη που παίρνουν στα παιδιά στην Αθήνα. Μοναδική τους περι-ουσία ο Έρωτας τους και η ζωή που μοιράζεται. Ώσπου, μια άγρια μέρα, εμφανίζονται στον ορίζοντα πειρατές, άλλοι από τους συνήθεις κρατικούς μηχανισμούς του αστικού κράτους που κυνηγάει τους φτωχούς ανθρώπους. Κανονικοί πειρατές. Με μαύρες σημαίες και με νεκροκεφαλές και τα τοιαύτα. Ζόρικα πράγματα, δηλαδή. Τρομάζει ο γέρος και παρακαλεί τη γριά να φύγουνε να σωθούνε. Μα αυτή ινάτι, να μην πάει πουθενά. Ατρόμητη. «Σώπα μωρέ, κι ήντα θα μας κάνουνε εμάς;» «Εκουζουλάθηκες γυναίκα;» αγωνιά αυτός. «Ούφου, ούφου» τον αποπαίρνει αυτή. «Κι ανέ σε πιάσουνε, ανέ σε βιάσουνε;» επιμένει. «Μα ήντα σου γροικώ και λες; Εμένα μπρε θα βιάσουνε; Γρά γυναίκα; Ναι, να με δούνε θέλει, ετσά απού γινα και να με βιάσουνε θέλει!» αυτοσαρκάζεται η γυναίκα. «Κι αν σε δούνε με τα δικά μου μάτια;» την ερωτεύεται για μια ακόμη φορά εκείνος!

Αυτός είναι ένας πρώτης τάξεως ορισμός της Σχέσης. Είναι εκεί όπου ο ένας συγκροτείται, ως ανεπανάληπτη μοναδικότητα, στο πεδίο της αντίληψης του Άλλου. Είναι εκεί όπου ο ένας γεννιέται στα μάτια του Άλλου και αναδύεται η ύπαρξη από το αδιαφοροποίητο σύνολο των άλλων και ονομάζεται πλέον ως η συγκεκριμένη «εκείνη», ο συγκεκριμένος «εκείνος». Είναι ο Έρωτας μια βάφτιση πάει να πει, που ορίζει τον Άλλο εντός της Σχέσης. Είναι ο Έρωτας ένας τόπος στον οποίο είσαι παρών ακόμη και στην απουσία σου. Είναι ο Έρωτας ένας τριγωνικός τόπος στον οποίο οι άνθρωποι θυμούνται. Θυμούνται την ομορφιά του Άλλου όταν νιώθει άσχημα. Το ολόκληρο του όταν νιώθει κομμάτια. Την αθωότητα του όταν ενοχοποιείται. Τη γενναιότητα του όταν φοβάται. Το δρόμο του όταν χάνεται. Το φως του όταν σκοτεινιάζει. Είναι ο τόπος που ο ένας θυμάται το πολύ του Άλλου, σαν έρθει η ώρα να νιώσει κι αυτός το λίγο του.

Ο Έρωτας είναι ένας τριγωνικός τόπος που τον ορίζουν τρείς κορφές. Η εγγύτητα, το πάθος και η δέσμευση. Τούτες οι κορφές είναι τα όρια ενός κάμπου που μοιάζει πολύ με τον παράδεισο, άμα τούτες οι τρείς κορφές «φτιάχνουν» ένα ισόπλευρο τρίγωνο ή είναι απαράλλαχτος η κόλαση άμα το τρίγωνο χαλάσει.

Και εγγύτητα πάει να πει πως υποστηρίζω ενεργά το να περνάει ο Άλλος καλά, πως έχω μαζί του μια ζεστή σχέση, πως στα ζόρικα μου μπορώ να βασιστώ σ’ αυτόν-όπως κι εκείνος σε μένα, πως είμαι εκεί για να μοιραστώ όσα είμαι και όσα μου ανήκουν μαζί του-ακόμη και τις σκοτεινές μου πτυχές, πως παίρνω και δίνω συναισθηματική στήριξη, πως μπορώ να επικοινωνήσω και να συνεννοηθώ μαζί του, πως του δίνω μεγάλη αξία, πως τον νιώθω κοντά μου και πως καταλαβαινόμαστε πραγματικά, πως μπορώ στ’ αλήθεια να τον εμπιστευτώ και γι’ αυτό μπορώ να του αποκαλύψω τα πιο βαθιά μου πράγματα.

Στη δεύτερη γωνιά του τριγώνου, είναι το πάθος, που πάει να πει πως και μόνο που βλέπω τον Άλλο αναστατώνομαι, πως πιάνω τον εαυτό μου να τον σκέφτεται συχνά στη διάρκεια της ημέρας, πως τον βρίσκω πολύ ελκυστικό κι ίσως και να τον εξιδανικεύω, πως δεν μπορώ να φανταστώ άλλο πρόσωπο που να με κάνει τόσο ευτυχισμένο, πως θα προτιμούσα να είμαι μαζί του παρά με οποιονδήποτε άλλον, πως δεν υπάρχει τίποτα σημαντικότερο στη ζωή μου από τη σχέση μου μαζί του, πως μου αρέσει ιδιαίτερα η σωματική επαφή μαζί του, πως κάτι «μαγικό» συμβαίνει μαζί του, πως δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή μου χωρίς αυτόν, και πως μπορεί ακόμη και να φαντασιώνομαι για χάρη του.

Στην τρίτη γωνιά του τριγώνου, είναι η δέσμευση, που πάει να πει ότι ξέρω καλά πως νοιάζομαι για τον Άλλο, ότι είμαι αποφασισμένος να κρατήσω τη σχέση μου μαζί του, πως δεν θα επέτρεπα σε άλλους να μπουν ανάμεσα μας, πως εμπιστεύομαι αυτή τη σταθερότητα της σχέσης και δεν θα άφηνα τίποτα να μπει εμπόδιο σ’ αυτήν, πως έχω την προσδοκία ότι αυτή η σχέση θα κρατήσει και θεωρώ τη δέσμευση μου αυτή ακλόνητη, γι’ αυτό και δεν μπορώ να φανταστώ τη σχέση μου να τερματίζεται. Για όλους αυτούς τους λόγους θεωρώ πως η απόφαση μου για τη σχέση αυτή είναι μια καλή απόφαση. Νιώθω ευθύνη απέναντι στον Άλλο και γι’ αυτό ακόμη και όταν έχω προβλήματα μαζί του, εγώ παραμένω δεσμευμένος στη σχέση μου.

Αυτή είναι μια «συνταγή» που γυρεύει ίσες αναλογίες απ’ όλα τα συστατικά σε ετούτο το μαγείρεμα του Έρωτα. Κι αν δεν υπάρχει τίποτα απ’ τα τρία, άστο καλύτερα πήγαινε για ψάρεμα. Αν υπάρχει μόνο εγγύτητα ίσως είναι μια καλή φιλία. Αν υπάρχει μόνο πάθος το λες και one night stand, αλλά Έρωτα δεν το λες. Αν υπάρχει μόνο δέσμευση, το λες και προξενιό. Αν υπάρχει μόνο εγγύτητα και πάθος το λες και «χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου». Αν υπάρχει μόνο εγγύτητα και δέσμευση το λες και «μακροχρόνια συμβίωση». Αν υπάρχει μόνο πάθος και δέσμευση το λες και παραφροσύνη. Μα αν υπάρχουν και τα τρία το λες Έρωτα ολόκληρο, ακέραιο και ατόφιο. Το λες και παράδεισο. Και όπως κάθε παράδεισος χρειάζεται νυχθημερόν την υπεράσπιση του. Είναι κατόρθωμα η Σχέση, ιστορία δηλαδή για μεγάλα-ενήλικα παιδιά.

Το άρθρο είναι βασισμένο στη θεωρία του Τριγωνικού Έρωτα του Sternberg.

Αντώνης Ανδρουλιδάκης

The post Η «συνταγή» για το μαγείρεμα του Έρωτα first appeared on σάρκα μία | Γάμος.

Θεολογικές ἀπαντήσεις σέ σύγχρονους προβληματισμούς περί σαρκός, Πνεύματος καί πνευμάτων…

sarkamia — Thu, 08 Aug 2019 11:29:02 +0000

Συνέντευξη τοῦ ἀρχιμανδρίτη Ἀντωνίου Φραγκάκη στὸν Δημήτριο Κυριακόπουλο

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πατέρα Ἀντώνιε, πέρυσι ξέσπασε ἕνας θόρυβος δημοσιογραφικός λόγῳ τῶν θανατηφόρων πυρκαγιῶν στό Μάτι Ἀττικῆς. Αἰχμή τοῦ δόρατος, θά λέγαμε, ἡ λέξη «ὀργή Θεοῦ», «θεομηνία» κτλ. Εἶναι σωστές αὐτές οἱ ἐκφράσεις; Κάποιοι κληρικοί καί θεολόγοι μιλοῦν μόνο γιά τήν Ἀγάπη τοῦ Θεοῦ.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ὅσοι μίλησαν γιά «ὀργή Θεοῦ», χρησιμοποίησαν προφητικό και πατερικό ὅρο πού ὁδηγεῖ στήν μετάνοια. Οἱ ἀγαπολόγοι-μεταπατερικοί καθησυχάζουν τίς συνειδήσεις τῶν ἀνθρώπων μέ ὅσα προτεσταντικά ἐκφέρουν καί τούς ἀφήνουν ἕρμαια στά πάθη τους. Εἶναι οἱ νέοι Ὡριγενιστές, πού δημιουργοῦν τήν αἴσθηση ὅτι ὅλοι χωροῦν στήν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἀθεράπευτοι, μέ τά πάθη τους, ἀφοῦ τάχα ἡ Ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ὅλα τά δέχεται καί ὅλα τ’ ἀναχωνεύει. Οἱ λέξεις «ὀργή», «παιδαγωγία» κ.λπ. εἶναι ὅροι τῆς Συμβολικῆς Θεολογίας.

Ἀποφατική καί Συμβολική θεολογία

Ἔχουμε τήν Ἀποφατική Θεολογία, πού δέν μπορεῖ νά ἐκφράσει τίποτα ἀπολύτως περί τοῦ Θεοῦ, καί τήν Συμβολική Θεολογία, πού χρησιμοποιεῖ σύμβολα, παραστάσεις, ὀνόματα ἀπό τόν παρόντα κόσμο γιά να αἰσθητοποιήσει τήν θεία πραγματικότητα. Π.χ. τί σημαίνει ὅτι ὁ Θεός εἶναι Πατέρας; Ἤ τί σημαίνει Υἱός; Αὐτά τά ἀποδίδουμε μέ ὅσα ξέρουμε ἀπό τήν γήινη-κτιστή πραγματικότητα, γιά νά ἀποδώσουμε βάσει ἐμπειρίας τά ὑποστατικά ἰδιώματα τῶν προσώπων τῆς Ἁγίας Τριάδος.

Γι’ αὐτό λέγει ὁ ὅσιος Μάξιμος ὁ ὁμολογητής βάσει τῆς Ἀποφατικῆς Θεολογίας: «ὁ Θεός οὔτε Πατέρας εἶναι, οὔτε Υἱός, οὔτε Ἀγάπη, οὔτε φῶς οὔτε, οὔτε, οὔτε…». Ἔτσι τά ἀποδίδουμε ἐμεῖς μέ βάση τήν ἐμπειρία μας καί εἶναι ἀληθινά, ἀλλά ὑπερβαίνουν τήν πραγματικότητα τοῦ Θεοῦ πού εἶναι ἀκατάληπτος καί ἀπερινόητος. Βρίσκουμε σύμβολα γιά νά ἀποδώσουμε τήν δική Του ἀποκάλυψη στό κτιστό ἀνθρώπινο εἶναι. Τό Πνεῦμα τό Ἅγιον ἐμφανίσθηκε «ὡσεί περιστερά», ἀλλὰ δέν εἶναι περιστέρι. Ἡ κίνηση καί ἡ θεωρία τῆς στιγμῆς ἐκείνης περικλείεται στόν ὅρο «ὡσεί περιστερά». Τά ὁράματα τῶν προφητῶν, πού εἶδαν «τόν Παλαιόν τῶν ἡμερῶν» καθήμενο ἐπί θρόνου φοβεροῦ ἤ ἵππους καί τροχούς κ.λπ. εἶναι σύμβολα μιᾶς ἄκτιστης πραγματικότητας γιά νά μπορέσει νά τήν προσεγγίσει ἡ κτιστή καί πεπερασμένη ἀντίληψη τοῦ ἀνθρώπου. Ἔχουμε λοιπόν ἄκτιστα νοήματα πού ἀποδίδονται μέ κτιστά ρήματα, ὅπως ἔλεγε ὁ ἀείμνηστος π. Ἰωάννης Ρωμανίδης.

«Ὀργή» καί «τιμωρία»

Οἱ λέξεις «ὀργή» καί «τιμωρία» Θεοῦ εἶναι βιβλικές, προφητικές καί πατερικές. Σκοπό ἔχουν τήν συνειδησιακή ἀφύπνιση καί μετάνοια τῶν ἀνθρώπων. Δέν ἐρμηνεύονται δικανικά, ἀλλά ἀποσκοποῦν στήν περιγραφή μιᾶς καταστάσεως, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τόν Θεό μέσω τῆς ἀμαρτίας καί παραδοθεῖ στόν διάβολο. Δυστυχῶς οἱ ἀγαπολόγοι ἀποκοιμίζουν τόν κόσμο γιά νά νοιώθουν οἱ ἴδιοι καλά μέ τά πάθη τους. Ἀφήνουν ἔκθετες στήν αἰώνια καί ἄσβεστη «πυρκαϊά» τίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων. Ἄν καταλάβουν τί εἶναι παράδεισος καί κόλαση ἐξ ἐπόψεως Ὀρθοδόξου, τότε θά καταλάβουν καί ποιός εἶναι ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας: Νά κηρύσσει λόγο μετανοίας, ὥστε νά θεραπευθεῖ ὁ πνευματικός ὀφθαλμός τοῦ ἀνθρώπου καί νά βιώσει σέ αἰώνια διάσταση τόν Θεό ὡς φῶς καί ὄχι ὡς φωτιά. Χρησιμοποιοῦνται ἀνθρωποπαθεῖς εἰκόνες καί φράσεις, ὅπως ἡ λέξη «ὀργή», γιά νά ἀποδεσμευθοῦμε ἀπό τόν διάβολο πού εἶναι τυρρανική ὕπαρξη καί ὅταν τοῦ δοθοῦμε ἔχουμε στέρηση τῆς ἐλευθερίας μας καί πρόγευση τῆς κολάσεως στή ζωή μας. Καί, φυσικά, γιά νά ἐπιτύχει ἡ Εκκλησία τόν σκοπό της, πού εἶναι ἡ διά τῆς μετανοίας ἀφύπνιση καί μεταμόρφωση τοῦ ἀνθρώπου.

Οἱ τρεῖς ἱεραρχικές τάξεις τῶν ἀγωνιζομένων

Ὁ ὅσιος Μάξιμος ὁ ὁμολογητής ἀναφέρει ὅτι ὑπάρχουν τρεῖς ἱεραρχικές τάξεις τῶν ἀγωνιζομένων, ἀνάλογα μέ τόν βαθμό τῆς ἐσωτερικῆς τους καταστάσεως. Πρῶτοι εἶναι οἱ ἀρχάριοι, οἱ δοῦλοι. Αὐτοί βιώνουν τόν φόβο τῆς κολάσεως καί τήν ἐνεργοποίηση τοῦ πνευματικοῦ νόμου ὅταν παραβαίνεται. Ἀγωνίζονται κυρίως ἀπό φόβο. Ἀκολουθοῦν οἱ μισθωτοί. Αὐτοί πού ἀγωνίζονται γιά τήν ἀντιμισθία τῆς θείας βασιλείας καί θεωροῦν τόν Θεό πιστό στίς ἐπαγγελίες Του. Καί, τέλος, ἀκολουθοῦν οἱ υἱοί. Εἶναι οἱ θεούμενοι. Οἱ ἅγιοι. Οἱ ἐνωμένοι μέ τόν Χριστό. Αὐτοί γεύονται τόν Θεό ὁλοσχερῶς κατά τήν ἄκτιστη ἐνέργειά Του καί γνωρίζουν βιωματικά ποιός εἶναι καί πῶς ἐνεργεῖ. Ὁπότε «λυώνουν» ἀπό ἀγάπη γι’ αὐτόν! Θά τόν ἀγαποῦν ἀκόμη καί ἄν π.χ. τούς πεῖ ὅτι θά τούς πάει στήν κόλαση! Μόνο πού ἀκόμη κι ἄν γίνει αὐτό, θά γεύονται καί πάλι τήν κόλαση ὡς παράδεισο. Τώρα, πῶς ἀγαπολόγοι-ἀγαπιστές πετάχθηκαν στήν ὑψηλότερη βαθμίδα χωρίς νά περάσουν ἀπό τίς προηγούμενες, μόνο ἡ ἄρρωστη καί μπερδεμένη ψυχή τους τό γνωρίζει.

Αὐτοί πού τρέφουν τήν σατανική αὐταπάτη ὅτι ἔφθασαν ἀπευθείας στήν ὑψηλότερη βαθμίδα τῆς υἱοθεσίας καί διατείνονται, ὡς ὁ Μέγας Ἀντώνιος στήν δύση τοῦ ἐπίγειου βίου του, ὅτι δέν φοβοῦνται τόν Θεό, ἀλλά μόνο τόν ἀγαποῦν, αὐτοί ὁμιλοῦν γιά τόν Θεό χωρίς Θεό, γιατί παρέκαμψαν ἐγωκεντρικῶς τόν φόβο τῆς ἀμαρτίας καί τόν Σταυρό τῆς μετανοίας, καί σφετερίζονται μιά ἀνάσταση πού δέν εἶναι ἀνάταση ψυχική ἀλλά ἀναστάτωση ψυχολογική! Ἀγαπολογοῦν, δέν θεολογοῦν. Γιατί εἶναι μπερδεμένοι καί φιλοδοξοῦν νά ἀναπαύσουν καί ὅλους τούς μπερδεμένους, γιατί ὄχι νά μπερδέψουν στά δίχτυα τους καί τούς ἤδη λελυμένους ἀπό τά δεσμά τῆς ἀμαρτίας! Ἀγαπᾶνε τά πάθη τους καί ἐπειδή εἶναι σφιχταγκαλιασμένοι μ’ αὐτά, τά περιτυλίγουν μέ τό χρυσόχαρτο τῆς ἀγάπης, γιά νά μήν τρομάζει ἡ συνείδησή τους ὅταν τά βλέπει καί γιά νά ἐντυπωσιάσει καί τούς ἄλλους ἡ τεχνική αὐτή τοῦ ἐμπαθοῦς ἐξωραϊσμοῦ.

Ἡ ἁμαρτία δέν εἶναι μιά ἀστοχία

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τελικά ἁμαρτία τί εἶναι;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ἁμαρτία δέν εἶναι μιά ἀστοχία (ἀπὸ τὸ ρῆμα τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς ἁμαρτάνω, ποὺ σημαίνει ἀστοχῶ), πού γιά τήν ἐπανόρθωσή της ἀπαιτεῖται μιά τυπική συγγνώμη. Ἁμαρτία εἶναι κίνηση ἀντίστροφη πρός τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, ὁπότε ἀπαιτεῖται ὁλοκληρωτική μεταστροφή γιά τήν θεραπεία της. Αὐτό γίνεται μέ τήν μετάνοια καί τήν ἐξομολόγηση. Λέγει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός: «Ἁμαρτία ἐστίν ἡ ἐκ τοῦ κατά φύσιν εἰς τό παρά φύσιν ἐκουσία παραδρομή». Εἶναι δηλαδή ἡ διαστροφή τῶν δυνάμεων τῆς ψυχῆς, τοῦ θυμικοῦ, τοῦ ἐπιθυμητικοῦ καὶ τοῦ λογιστικοῦ. Νά τό διατυπώσω ἀπλούστερα. Ἁμαρτία εἶναι κοντράρισμα στόν Χριστό καί ταύτιση μέ τόν διάβολο. Αὐτό δίνει δικαιώματα στόν διάβολο ἔναντι τοῦ ἀνθρώπου καί πληγώνεται θανατηφόρα ἡ ψυχή ἀπό τήν δαιμονική ἐνέργεια. Ὅσο σκεπάζεται ἡ πληγή, τόσο κακοφορμίζει περισσότερο. Ὅπως π.χ. δημιουργοῦνται μικρόβια πάνω στό αἶμα ὅταν πληγωθεῖ ἕνα σημεῖο τοῦ σώματος καί ἐκτεθεῖ στόν ἀέρα, ὅπως ἀναπτύσσονται μικρόβια πάνω στίς τροφές πού δέν βρίσκονται σέ ἰδανικές συνθῆκες περιβάλλοντος, ἔτσι καί ἡ ψυχή ἔχει τούς δικούς της μηχανισμούς γιά νά ὀργανώνει τό εἶναι της. Μιά μολυσματική πνευματική πληγή πού ὑπάρχει στήν ψυχή καί χρονίζει, ἐπηρεάζει ἀρνητικά μέ τά «δαιμονικά μικρόβια» πού ἀναδίδει ὅλο τό σύμπαν. Τό λέγει ὁ ἅγιος Σιλουανός ὁ Ἀθωνίτης καί ὁ Γέρων Σωφρόνιος τοῦ Ἔσσεξ. Τόσο ἡ ἁμαρτία ὅσο καί ἡ ἁγιότητα ἔχουν συμπαντικές διαστάσεις. Ὑπ’ αὐτήν τήν ἔννοια ὁ Μέγας Ἀντώνιος ἐστήριξε τήν οἰκουμένη μέ τήν ἁγιότητα καί τίς εὐχές του, ὅπως ἀναφέρει καί τό ἀπολυτίκιό του: «καὶ τὴν οἰκουμένην ἐστήριξας εὐχαῖς σου». Ὁ ὅρος «δαιμονικά μικρόβια» ἀνήκει περισσότερο στόν σύγχρονο ἅγιο Πορφύριο. Μὲ αὐτὸ ἐννοεῖ τήν δαιμονική ἐνέργεια πού πολλαπλασιάζεται καί ἀναδίδεται ἀπό τίς ἁμαρτίες πού εἶναι οἱ ἑστίες ἐκκολάψεως τῶν δυνάμεων τοῦ σατανᾶ. Μάλιστα ἀναφέρει ὅτι τά μικρά παιδάκια ἔχουν τήν τάση νά ἀφομοιώνουν πανεύκολα τό θετικό, τό εὔκρατο κλῖμα ἤ, ἀντίστοιχα, τό ἀρνητικό πού ἐκπέμπεται ἀπό τίς ψυχές τῶν μεγαλυτέρων καί εἰδικότερα τῶν γονέων τους. Ἔτσι ἑρμηνεύεται καί ἡ βασκανία. Ἀφοῦ ἡ δαιμονική ἐνέργεια ἐπηρεάζει τήν κτίση, πόσο μᾶλλον τά πλησιέστερα πρόσωπα στούς μηχανισμούς παραγωγῆς της. Αὐτό διέπει ὅλη τήν διδασκαλία τοῦ ἁγίου Πορφυρίου στήν σχέση γονέων καί παιδιῶν. Καί τονίζει ὅτι ὁ ἐξαγιασμός τῶν γονέων εἶναι ἡ καλύτερη προῖκα ζωῆς πού μπορεῖ νά χορηγηθεῖ στά παιδιά τους.

Δέν ἔχει καμία σημασία τό DNA, ἀλλά τό τί ἡ ψυχή ἀφήνει ὡς ἴχνη πάνω του καί τό τί θέλει ἡ ἴδια.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ἐφ’ ὅσον ἀναφέρεστε σ’ αὐτό, πῶς ἡ ποιότητα ζωῆς τῶν γονέων ἐπηρεάζει τά παιδιά ἀπό τήν ἐμβρυακή τους κατάσταση; Ἔχει γίνει πολύς θόρυβος τελευταία γι’ αὐτό τό θέμα.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ἡ ροπή τοῦ DNA εἶναι καθοριστική στήν πορεία τοῦ ἀνθρώπου. Τό DNA ἀφορᾶ στό σῶμα, στήν σάρκα, στό κρέας τοῦ ἀνθρώπου. Ἀρχικῶς, δέν ἔχει καμμία σχέση μέ τήν ψυχή. Ὅταν ὅμως ἡ ψυχή ἐνώνεται μέ τό σῶμα, καί ἐνώνεται «ἐξ ἄκρας συλλήψεως» (δηλ. ἀπὸ τὴ στιγμὴ τῆς σύλληψης τοῦ ἀνθρώπου), ἔρχεται σέ ἄμεση ἐπαφή μέ τά ἐνεργά ψυχικά ἀποτυπώματα πού ἄφησαν οἱ γεννήτορές μας καί οἱ προπάτορές μας πάνω στούς θύλακες τοῦ βιολογικοῦ DNA. Ὅλοι αὐτοί μᾶς μεταγγίζουν βιβλία, γενεαλογικά δελτία, δηλαδή γραμμώσεις συμπεριφορᾶς, γιατί ἡ λειτουργία τῆς ψυχῆς ἀποτυπώνεται σάν στάση ζωῆς, σάν συμπεριφορά θετική ἤ ἀρνητική καί στό σῶμα. Ὑπ’ αὐτή τήν ἔννοια λέγει ὁ ἅγιος Πορφύριος ὅτι μέσα μας κουβαλᾶμε τούς αἰῶνες!

Αὐτές οἱ γραμμώσεις τοῦ σώματος, ὅταν ἐξ ἄκρας συλλήψεως ἔρθουν σέ ἐπαφή μέ τήν ψυχή, ἡ ὁποία δέν προέρχεται ἀπό τούς γονεῖς μας ἀλλά ἀπ’ εὐθείας ἀπό τόν Θεό, προσλαμβάνει τά πνευματικά χαρακτηριστικά τοῦ ὑλικοῦ ἀπό τό ὁποῖο προερχόμαστε. Ἡ κάθε ψυχή δέν ἔχει κληρονομικότητα. Ἔχει τελειότητα. Προέρχεται ἄμεσα ἀπό τόν Θεό. Προσλαμβάνει, ὅμως, τά ζωντανά σημάδια πού ἄφησαν πάνω στό βιολογικό γονιδίωμα οἱ ψυχές πού ζωοποίησαν καί δραστηριοποίησαν τά σώματα τῶν γονιῶν καί τῶν παππούδων μας. Αὐτά κολλᾶνε πάνω στήν ἀρτιγέννητη ψυχή κάθε ἐμβρύου κατά 30% καί ἀποτελοῦν βασικό γνώμονα στήν ἐξέλιξή της. Τήν ἀναλογία 30% πνευματικό γονιδίωμα καί 70% προαίρεση τοῦ ἀνθρώπου, τήν ἀνέφερε σέ πνευματικά του παιδιά ὁ ἅγιος Πορφύριος. Πάμπολλες φορές τό 70% εἶναι συνέχεια τοῦ 30%, ὅπου θεμελιώνεται ὁ τρόπος ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου. Αὐτά εἶναι οἱ τάσεις, ἡ προῖκα ζωῆς, οἱ κατευθυντήριες γραμμώσεις, πού δίνουν οἱ προγενέστεροι στούς ἐπιγενομένους. Πάνω σ’ αὐτό τό μυστήριο ἐδράζεται ἡ λειτουργία καί τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος συνολικά. Κληρονομοῦμε γονιδιακά τήν φθορά καί τήν θνητότητα.

Βέβαια ἡ προαίρεση μπορεῖ νά τά ἀλλάξει αὐτά, γιατί δέν εἴμαστε καταδικασμένοι καί ὅμηροι τῆς κληρονομικότητάς μας. Δέν ἔχουμε ἀπόλυτο προορισμό. Ἡ προαίρεση δέν ἔχει καμία σχέση μέ τήν σκέψη, μέ τήν λειτουργία τοῦ ἐγκεφάλου, εἶναι κίνηση τῆς ψυχῆς πού, ὅταν φωτισθεῖ ἀπό τόν Θεό, προτιμᾶ τό ἀγαθό, καί ἀντιλαμβάνεται ὅτι τό κληροδότημα πού ἔχουμε μέσα μας καί μᾶς πιέζει εἶναι ἀντίθετο μέ τόν αἰώνιο προορισμό μας. Ὁπότε δέν παραδιδόμαστε σ’ αὐτό, ἀλλά τό ἐκλαμβάνουμε ὡς στάδιο ἀγῶνα. Ὅταν δέν ὑπάρχει θεία χάρις, τότε τό 30% ζυμώνει τό 70%. Ἀντίθετα ὁ πνευματικός ἀγώνας, ἡ μετάνοια ὡς βίωμα διαρκείας καί ἡ καθαρή ἐξομολόγηση, ἀφανίζουν ἀπό τήν κυτταρική μνήμη ὅλα τά ἀρνητικά βιώματα καί τίς παραστάσεις πού ἀφομοιώσαμε ἀπό τό γενετικό ὑλικό τῶν γονέων καί τῶν ἄμεσων προγόνων μας (μέχρι 7ης γενεᾶς περίπου). Γι’ αὐτό γράφει ὁ ὅσιος Πορφύριος ὅτι μία δυνατή ἐξομολόγηση ἀπαλλάσσει τήν ψυχή ἀπό ἐμβρυακά τραύματα καί ἄσχημα γονιδιακά κληροδοτήματα πού ἐπηρεάζουν καθοριστικά τήν λειτουργία της. Ἡ προαίρεση, ὡς κίνηση τῆς ψυχῆς, ἐπιβεβαιώνεται σέ ὅλη τήν πορεία τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου. Λένε π.χ. οἱ βιολόγοι ὅτι 95% τό DNA τοῦ πιθήκου καί τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἴδια. Τί σημαίνει αὐτό; Ὅτι προερχόμαστε ἀπό τόν πίθηκο; Ἄπαγε τῆς βλασφημίας! Ἁπλούστατα σημαίνει ὅτι σκέτο τό DNA δέν ἔχει καμιά σημασία, ἀλλά ἡ ψυχή πού λειτουργεῖ αὐτό τό ὑλικό καί τό διαφοροποιεῖ ἐντελῶς. Καί οἱ ἴδιοι οἱ βιολόγοι λένε ὅτι οἱ πρωτεΐνες πού παράγονται ἀπό τό DNA, πού αὐτές ρυθμίζουν καί δείχνουν τό πῶς ὁ ἄνθρωπος ἐκδηλώνεται, εἶναι 80% διαφορετικές ἀπό τοῦ πιθήκου. Ὅταν δέν εἶχαν προχωρήσει οἱ ἔρευνες τῆς Βιολογίας, τό εἶχαν βρεῖ αὐτό οἱ Δαρβινιστές καί τό προέβαλαν ὡς ἰσχυρότατο ἐπιχείρημα γιά τήν ἐξομοίωση πιθήκου καί ἀνθρώπου.

Δέν ἔχει καμία σημασία τό DNA, ἀλλά τό τί ἡ ψυχή ἀφήνει ὡς ἴχνη πάνω του καί τό τί θέλει ἡ ἴδια. Τήν ἀντανάκλαση καί ἐκτύπωση τῶν ἐνεργειῶν τοῦ σώματος στήν ψυχή καί τἀνάπαλιν, τήν βλέπουμε καί στήν κάθοδο τοῦ Χριστοῦ στόν ἅδη. Ἀναφέρεται ἐμπειρικά ὅτι ἐκεῖ ὁ ἅδης ἐπικράνθη, βλέποντας ἄνθρωπο θνητό πού εἶχε θεωθεῖ καί ἦταν γεμᾶτος πληγές. «Κατάστικτον τοῖς μώλωψι καί πανσθενουργόν…». Τό ἐρώτημα εἶναι: πῶς εἶδε τίς πληγές τοῦ Χριστοῦ ὁ ἅδης, ἀφοῦ τό σῶμα μαζί μέ τήν Θεότητα παρέμεινε μέσα στόν τάφο; Ὁπότε, οἱ πληγές πού εἶχε ὁ Χριστός ἦταν ἤ πληγές τῆς ψυχῆς ἤ πληγές τῆς Θεότητος. Τό δεύτερο ἀποκλείεται, ὁπότε πρέπει νά ὁμολογηθεῖ ὅτι ἦταν πληγές τῆς ψυχῆς. Ἀλλά πῶς εἶναι δυνατόν οἱ πληγές τοῦ σώματος, πού ἔγιναν ἀπό τά φρικτά πάθη νά θεωρηθοῦν καί πληγές τῆς ψυχῆς;

Αὐτό τό φοβερό γεγονός ἔχει τήν ἑρμηνεία του. Κατά τήν διάρκεια τοῦ πάθους, ὅταν ἔπασχε τό σῶμα, δέν συνέπασχε ἡ Θεότητα, ἀλλά παρέμεινε ἀπαθής. Ὅμως μαζί μέ τό σῶμα συνέπασχε καί ἡ ψυχή τοῦ Χριστοῦ. Ὁ ἅγιος καί θεοειδέστατος νοῦς Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης ἐξηγεῖ ὅτι ἀπό τίς ἐνέργειες τῆς ψυχῆς, ὁ νοῦς, ἡ διάνοια καί ἡ δόξα ἐνεργοῦν χωρίς τήν συνέργεια τοῦ σώματος. Αὐτές ἐνεργοῦν καί ὅταν τό σῶμα ἠρεμεῖ. Οἱ ἄλλες ὅμως ἐνέργειες τῆς ψυχῆς, ἤτοι ἡ αἴσθηση καί ἡ φαντασία δέν μποροῦν νά ἐνεργοῦν χωρίς τό σῶμα. Ἔτσι, ὅταν μαστιγωνόταν τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ καί βασανιζόταν, τότε οἱ τύποι καί οἱ ἀμυδρές φαντασίες τῶν μαστίγων καί τῶν παθῶν χαράσσονταν καί στήν ψυχή τοῦ Χριστοῦ! Ἐπομένως, τά σημάδια τοῦ σώματος διαβιβάστηκαν καί στήν ψυχή, καί αὐτά εἶδε ὁ ἅδης καί τρόμαξε! Τό ἴδιο γίνεται, κατά ἀναλογία, σέ κάθε ἀνθρώπινη περίπτωση. Ἡ ψυχή ἀφήνει τά σημάδια της στό σῶμα μέ τό ὁποῖο εἶναι συνημμένη καί μάλιστα κατά ἐκτυπώτερο τρόπο στήν κυτταρική μνήμη, στό DNA! Καί τά βιώματα πάλι τοῦ σώματος διαπορθμεύονται, ἀντανακλῶνται στήν ψυχή, ἡ ὁποῖα τά διακρατεῖ, καί τήν χαρακτηρίζουν αἰώνια.

Πρίν συλληφθοῦν τά παιδιά ἀπαιτεῖται φροντίδα γιά βαθυτάτη
ἀποκάθαρση τοῦ DNA μέ τήν ἐπιμελημένη μετάνοια τῶν γονέων.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τώρα συνειδητοποιοῦμε τήν μεγάλη ἐπίδραση τοῦ πνευματικοῦ DNA. Ὑπάρχει παράδειγμα ἀπό τήν Ἐκκλησιαστική Ἱστορία;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Εἶναι ἀλήθεια ὅτι, ὅταν ἐμεῖς προσπαθοῦμε ἀπεγνωσμένα νά διαπαιδαγωγήσουμε τά παιδιά μας, τότε αὐτά ἤδη ἀρχίζουν νά ἐκδιπλώνουν τά πρωτογενῆ στοιχεῖα πού τούς δώσανε οἱ γονεῖς μέ τό DNA τή στιγμή τῆς συλλήψεως καί κατά τήν διάρκεια τῆς κυοφορίας. Ὅταν π.χ. ἀνοίγει ἕνα τριαντάφυλλο, τά πέταλά του, ἡ ποιότητα τοῦ χρώματος καί τῆς εὐωδίας ἔχουν ἤδη διαμορφωθεῖ ἀπό τήν ρίζα. Εἶναι ἀδύνατον μέ ἐξωτερικές ἐπεμβάσεις νά τά διαμορφώσεις ἐκείνη τήν στιγμή καί νά βελτιώσεις τήν ὀμορφιά καί τό ἄρωμά τους. Βοηθάει βέβαια τό σκάλισμα, τό λίπασμα καί τό πότισμα μέχρι τήν τελευταία στιγμή τῆς ἀνθοφορίας. Ἀλλά τό βασικότερο εἶναι ἡ ἐπιμέλεια τῆς τριανταφυλλιᾶς πρίν ξεμπουμπουκιάσει τά ἄνθη της. Νά τήν κλαδεύσεις, νά τήν φροντίσεις, νά τήν καλλιεργήσεις πρωτύτερα. Ἔτσι γίνεται καί μέ τό γονικό χωράφι τῆς οἰκογένειας. Πρίν συλληφθοῦν τά παιδιά ἀπαιτεῖται φροντίδα γιά βαθυτάτη ἀποκάθαρση τοῦ DNA μέ τήν ἐπιμελημένη μετάνοια τῶν γονέων. Ὁπότε δημιουργεῖται μία ἁγία γενεαλογική ρίζα πού δέν ἔχει τίποτα τό ἀρνητικό νά μεταδώσει ἀπό τό γονεϊκό χωράφι καί ἀπό τά συστατικά τοῦ προγονικοῦ ἐδάφους. Εἶναι σάν ἱεροτελεστία ἡ διαμόρφωση καί ἡ ἐκκόλαψη ἑνός παιδιοῦ. Ξεκινᾶ ἡ διαδικασία προγενετικά καί συνεχίζεται καθοριστικά μέχρι τά πρῶτα ἔτη τῆς ζωῆς τοῦ παιδιοῦ. Ἐφ’ ὅσον μέ ρωτήσατε γιά περίπτωση ἔντονη στήν διαδρομή τῆς Ἐκκλησίας, μήν ξεχνᾶμε τό βασικό παράδειγμα τῆς Θεοτόκου.

Ἅγιοι γεννοῦσαν συνεχῶς ἁγίους μέσα
στήν ἐναλλαγή τῶν αἰώνων.

Ἀναφέρουν οἱ ἅγιοι πατέρες, εἰδικά ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, ὅτι ἀπό τήν ἐποχή τοῦ δικαίου Σήθ, υἱοῦ τοῦ Ἀδάμ, μέχρι τούς δικαίους Ἰωακείμ καί Ἄννα (τῶν γεννητόρων τῆς Παναγίας μας) ἔχουμε τήν λεγόμενη προφητική παράδοση. Μιά ἁγία γενεαλογική συνέχεια, πού εἶχε ὡς ἀποκορύφωμα τό εὐωδέστερο ἄνθος τῆς οἰκουμένης, τήν Ὑπεραγίαν Θεοτόκον! Ἅγιοι γεννοῦσαν συνεχῶς ἁγίους μέσα στήν ἐναλλαγή τῶν αἰώνων. Ἡ κληρονομική αὐτή μετάδοση τῆς χάριτος ἐπαυξανόταν ἀλληλοδιαδόχως δίκην χιονοστιβάδος, μέχρι πού φθάσαμε στήν Θεομητορική ἐμφάνεια. Ἐμφανίσθηκε δηλαδή ἡ Παναγία στήν κορύφωση αὐτῆς τῆς γενετικῆς σειρᾶς, πού εἶναι ὁ ἁγιότερος καρπός τοῦ δέντρου τῆς οἰκουμένης! Γράφουν οἱ θειότατοι πατέρες ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος καί ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, ὅτι κι ἄν ἀκόμη ὅλη ἡ Δημιουργία, ὁρατή καί ἀόρατη, ἔμψυχη καί ἄψυχη, ἐπαναστατοῦσε ἐναντίον τοῦ Δημιουργοῦ Θεοῦ καί τοῦ ἔλεγε τρόπον τινα «δέν σέ θέλω», ἀρκοῦσε ἡ Παναγία γιά νά εὐφραίνει τόν Θεό καί νά τόν κάνει νά μήν μετανοιώσει πού ἔπλασε τά ὑπόλοιπα κτίσματά του. Τό ἴδιο συμβαίνει, τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν, μέ κάθε παιδί πού συλλαμβάνεται καί κυοφορεῖται. Παίρνει ἀπό τούς γονεῖς καί τούς προπάτορες μέσω DNA τίς συνήθειές τους, τίς ἐνάρετες καί τίς ἁμαρτωλές. Ἡ ἀποκάθαρση τῆς κυτταρικῆς μνήμης μέσω τῆς μετανοίας, τῆς ἐξομολογήσεως καί τῆς προσευχῆς, εἶναι τό ἰδανικό φυτώριο, γιά νά ἀναπτυχθοῦν ὀμαλά καί θεάρεστα τά νέα παιδάκια πού ἔρχονται στή ζωή.

Συνεχῶς τόνιζε ὁ ἅγιος Πορφύριος ὅτι ἡ ἁγία ζωή τῶν γονέων
καί, ἰδιαίτερα, τῆς μάνας ,εἶναι ἡ ἀσφαλέστερη προῖκα ζωῆς σέ κάθε νεογέννητο

ΕΡΩΤΗΣΗ: Δηλαδή, ἄν κατάλαβα καλά, τό κυοφορούμενο βρέφος λειτουργεῖ σάν σφουγγάρι.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ἀκριβῶς! Τό κάθε κυοφορούμενο βρέφος λειτουργεῖ μέσα στήν κοιλιά τῆς μητέρας του σάν σφουγγάρι. Ἤ θά ἀπορροφήσει ὅλο τό μελάνι τῆς ἁμαρτίας καί θά βγεῖ «μαῦρο», ἤ θά τραβήξει τήν ἀκτινοβολία τῆς Θείας Χάριτος καί θά βγεῖ «ἄσπρο». Ἐξαρτᾶται ἀπό τό τί ζωή θά κάνουν οἱ γονεῖς. Γιατί τό κυοφορούμενο βρέφος εἶναι ὑπό βιολογική ἀλλά καί ὑπό πνευματική διάπλαση. Ἔχει ἕναν ἰσχυρό ἀποκωδικοποιητή πού μεταφράζει ὅλα τά βιώματα πού ἔρχονται ἀπό τό ἐξωτερικό περιβάλλον. Αὐτά παραμένουν σέ λανθάνουσα κατάσταση καί τό συνοδεύουν στή μετέπειτα ζωή του. Δέν κληροδοτεῖται σ’ αὐτό μόνο τό βιολογικό DNA, πού καθορίζει τήν γενετική κληρονομικότητα, ἀλλά καί τό πνευματικό γονιδίωμα, ὅπως προαναφέραμε, ἤτοι τό περιεχόμενο τῆς ψυχῆς τῶν γονιῶν, οἱ πράξεις καί οἱ συνήθειές τους ,πού ἐπηρεάζουν τήν διαμόρφωση τῆς προσωπικότητός τους.

Γι’ αὐτό τόνιζε συνεχῶς ὁ ἅγιος Πορφύριος ὅτι ἡ ἁγία ζωή τῶν γονέων καί, ἰδιαίτερα, τῆς μάνας ,εἶναι ἡ ἀσφαλέστερη προῖκα ζωῆς σέ κάθε νεογέννητο. Βέβαια τά ἀναφέρει αὐτά καί ἡ Ἁγία Γραφή. Στήν Παλαιά Διαθήκη διαβάζουμε: «Ἐγώ γάρ εἰμί Κύριος ὁ Θεός σου, Θεός ζηλωτής, ἀποδιδούς ἁμαρτίας πατέρων ἐπί τέκνα, ἐπὶ τρίτην καὶ τετάρτην γενεὰν τοῖς μισοῦσι με καί ποιῶν ἔλεος εἰς χιλιάδας τοῖς ἀγαπῶσί με καί τοῖς φυλάσσουσι τά προστάγματά μου» (Ἔξοδος 20, 5-6 καίΔευτερονόμιον 5, 9-10). Αὐτό, ὁ λαός μας τό παράφρασε στήν γνωστή εὐσύνοπτη ρήση: «ἁμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα». Ὑπάρχει καί μία ἄλλη παρόμοια ἁγιογραφική ρήση: «τέκνα μοιχῶν ἀτέλεστα (ἀτέλεστα θά πεῖ ἀνεπρόκοπα) καί ἐκ παρανόμου κοίτης σπέρμα ἀφανισθήσεται. ἐάν τε γάρ μακρόβιοι γένωνται, εἰς οὐδέν λογισθήσονται καί ἄτιμον ἐπ’ ἐσχάτων τό γῆρας αὐτῶν» (Σοφ. Σολ. 3, 16-17).

Αὐτά βέβαια δέν ἐρμηνεύονται δικανικά, ἀλλά μέσα ἀπό τό πρῖσμα τῆς κληρονομικῆς μετάδοσης τῶν ἀποθεμάτων τῆς ψυχῆς. Ὅμως δέν εἶναι καί ὅλες οἱ περιπτώσεις ἴδιες. Μήν ξεχνᾶμε τί ἀπάντησε ὁ Κύριος στούς μαθητές Του γιά τήν ἐκ γενετῆς ἀορασία τοῦ τυφλοῦ.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ἡ ἐπιστήμη ἔχει ἀποδεχτεῖ τήν ἐπίδραση τῶν ἐπιθυμιῶν ἤ ἄλλων ψυχικῶν καταστάσεων στά παιδιά;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ὑπάρχει ἕνας νέος ἐπιστημονικός κλάδος, ἡ Ἐπιγενετική. Ἀποδέχεται τίς ἐπιδράσεις, τό ἀποτέλεσμα δηλαδή, ἀλλά ἀγνοεῖ τόν βαθύτατο τρόπο μέ τόν ὁποῖο δημιουργεῖται. Κάποτε λειτούργησα καί ὁμίλησα σέ μία τοπική πανήγυρη. Ἦταν 25 Ἰουλίου. Ἑορτή τῆς Κοιμήσεως τῆς Ἁγίας Ἄννης τῆς Θεοπρομήτορος. Ἀναφέρθηκα στό πνευματικό γονιδίωμα τῆς Παναγίας βάσει τῶν ἁγίων Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καί Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου. Κατά την πανήγυρη ἔψαλλε μία Παπαδιαμάντεια μορφή, ὁ κατά σάρκα ἀδελφός τοῦ μακαριστοῦ δεσπότη μας Κυρίλλου, κύριος Ἀντώνης Κυπριωτάκης. Ἦταν καθηγητής παιδαγωγικῆς στό Πανεπιστήμιο Ρεθύμνου. Σπουδαῖος ἄνθρωπος. Ἔχει μεγάλο ἀπόθεμα ἀκαδημαϊκῆς γνώσης, ταπεινώσεως καί ἤθους. Τόν σέβομαι πολύ. Ἔκπληκτος, μετά τό πέρας τῆς Θείας Λειτουργίας μοῦ εἶπε: «Πάτερ Ἀντώνιε! Ποῦ τά βρῆκες ἐσύ αὐτά; Δέν γνώριζα ὅτι ἔχουν πεῖ οἱ πατέρες ἀπό αἰῶνες, αὐτά πού ἀποτελοῦν πορίσματα τῆς τελευταίας ἐπιστημονικῆς ἔρευνας καί δίδασκα ἐγώ στίς τελευταῖες φάσεις τῆς ἀκαδημαϊκῆς μου πορείας». Τόν παρέπεμψα νά μελετήσει τά σχετικά κείμενα καί μετά ἀπό καιρό ἀπό τηλεφώνου μέ εὐχαριστοῦσε ἐνθουσιωδῶς.

Ὑπάρχει ἕνα αἱρετικότατο ἐνδοεκκλησιαστικό μόρφωμα, πού ξεκίνησε
ἀπό τήν ἐκκοσμικευμένη καί ἐκφιλοσοφημένη ρωσική θεολογία

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πῶς ἑρμηνεύετε τήν ἀντίθετη ἄποψη προσώπων τῆς Ἐκκλησίας, πού μιλοῦν γιά ἐλευθερία στόν προσωπικό χῶρο μέχρι ἀμνήστευσης τῆς ὁμοφυλοφιλίας;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Δεῖτε, ὑπάρχει ἕνα αἱρετικότατο ἐνδοεκκλησιαστικό μόρφωμα, πού ξεκίνησε ἀπό τήν ἐκκοσμικευμένη καί ἐκφιλοσοφημένη ρωσική θεολογία. Λέγεται περσοναλισμός. Αὐτό εἶναι ἡ πεμπτουσία καί ἡ βάση τῆς «μεταπατερικῆς θεολογίας», πού λυμαίνεται τόν ἡσυχασμό, ἤτοι τήν ἐν μετανοίᾳ ἀσκητική θεραπευτική πρακτική τῆς Ὀρθοδόξου ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως. Ξεκίνησε ἀπό τό σύνθημα «ἀγάπη καί ἐλευθερία», πού προωθήθηκε στήν ἐκκλησιαστική ἀγωγή, καί κατέληξε νά συνδέει τήν ἀνάγκη μέ τήν φύση καί τήν θέληση μέ τήν γνώμη ἐκείνου πού ὑποστασιάζει τήν φύση. Ἐπομένως, ὅπως π.χ. δέν εὐθύνεται κάποιος γιά τό χρῶμα τῶν ὀφθαλμῶν του, δέν εὐθύνεται καί γιά τόν σεξουαλικό προσανατολισμό του, γιατί εἶναι ἀναγκαιότητα τῆς φύσεως. Δέν τό θεωροῦν δαιμονική ὑποβολή πού γίνεται δεύτερη φύση ἀπό τήν ἀποδοχή καί τήν καλλιέργεια τῆς προαιρέσεως. Ἑπομένως ὅλα ἔπειτα ἀπλοποιοῦνται. Ἐδῶ βρίσκεται ἡ οὐσία τοῦ προβλήματος. Ὁ ἀείμνηστος μεγάλος σύγχρονος Γέροντας Ἀναστάσιος ὁ Κουδουμιανός ἔλεγε: -Σᾶς διαβεβαιῶ στήν ἱερωσύνη μου- γι᾽ αὐτό, ὅτι αὐτό συνιστᾶ ἰσλαμοποίηση τῆς Ὀρθοδόξου Θεολογίας». Ἔλεγε ἀκόμη: «Αὐτοί ἰσχυρίζονται: καλά νά περνᾶμε ἐδῶ μέ τήν ἀπόλαυση τῶν ἡδονῶν, καλά καί στήν οὐράνια Βασιλεία, λόγῳ τῆς ἰδεολογικής ἀποδοχῆς τῆς πίστεως». Ἔχουμε δηλαδή μία ἰδεοληψία χωρίς θεραπευτικό ἀντίκρυσμα στήν ζωή τῶν ἀνθρώπων. Ὅταν μιλᾶνε γιά ἀγάπη, δέν τό κάνουν μέσα ἀπό τήν προοπτική τῆς καθάρσεως ἀπό τά πάθη, ὥστε νά εἶναι ἐξωτερίκευση μετοχῆς στήν ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ πού εἶναι Ἀγάπη, ἀλλά μέσα ἀπό τήν ἰδεολογική κατοχύρωση τῶν παθῶν τους, ὁπότε τρομάζεις μπροστά στόν ἐμπαθέστατο τρόπο πού κατοχυρώνουν αὐτή τή θεωρία, εἰρωνεύονται, ἀπειλοῦν, φωνασκοῦν, συκοφαντοῦν κ.λπ. ὅποιον τούς ἀμφισβητήσει. Δέν εἶναι καρπός πνευματικῆς ζύμωσης, ἀλλά ἔκφραση ἰδεοληψίας, εἶναι ἀγαπισμός. Καί ὁ κάθε –ισμός ἔχει φανατισμό, γιατί αἰσθητοποιεῖ ἄρρωστο ψυχισμό.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τί εἶναι φανατισμός;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Εἶναι ἀρρώστεια ψυχική, ὅπως καί ἄν ἐκδηλώνεται. Εἴτε ὡς ἰδεολογικός φανατισμός, εἴτε ὡς πολιτικός, εἴτε ὡς θρησκευτικός κ.λπ. Εἶναι ἡ ἀπουσία βιώματος, πού ἀντικαθίσταται ἀπό πεισμώδη ἐπίδειξη πνεύματος. Ὁ φανατισμός δέν εἶναι δύναμη ἀλλά ἀδυναμία, ὅπως ὁ σπασμός. Ἄλλο ζωηράδα τοῦ σώματος καί ἄλλο σπασμωδικότητα. Τό πρῶτο μαρτυρεῖ ὑγεία, τό δεύτερο ἐπικίνδυνη σωματική ἀγκύλωση. Ὁ φανατικός προβάλλει καί πολεμᾶ στούς ἄλλους καταστάσεις, πού ὑποφώσκουν μέσα του καί δέν τολμᾶ νά τίς ἀντιμετωπίσει συνειδητά. Γιά νά κατευνάσει τόν ἐσωτερικό ἔλεγχο προβάλλει μέ βίαιο τρόπο τήν δική του παθολογία καί ἐπιμένει μέ κάθε κόστος νά πείσει τούς ἄλλους νά τήν ἀποδεχθοῦν. Ἤ μπορεῖ καί νά ἀσχολεῖται σχολαστικά μέ τήν ζωή τῶν ἄλλων, γιά νά συγκαλύψει δικές του καταστάσεις πού τόν καθιστοῦν ἐσωτερικά ἀνασφαλῆ. Π.χ. λέει μέ τόν τρόπο του: «Κοιτάξτε τί κάνουν οἱ ἄλλοι γιά νά μήν ἀνακαλύψετε τί κάνω ἐγώ». Π.χ. Πνευματικοί, πού ἀμνηστεύουν μέ ἐμπαθή τρόπο τά πάθη καί τίς ἁμαρτίες, ἀλλά καί ἐκεῖνοι πού ἀσκοῦν καταναγκαστικές πιέσεις τάχα γιά διόρθωση καί βάζουν ἐξουθενωτικά ἐπιτίμια, στήν πραγματικότητα ξεκινοῦν ἀπό τήν ἴδια ψυχολογική ἀφετηρία ,ἀλλά τό ἐκφράζουν διαφορετικά. Ὁ ἕνας ἀμοραλιστικά, ὁ ἄλλος ὑποκριτικά. Ὁ σίγουρος γιά τά πιστεύω του, ἔχει τό θάρρος τῆς γνώμης του, προσπαθεῖ νά ἐμπνεύσει καί ὄχι νά ὑποτάξει. Ἐδῶ ἰσχύει τό τοῦ Ἀδαμαντίου Κοραῆ, μέ τόν ὁποῖο στά ἄλλα διαφωνῶ ὁριζοντίως καί καθέτως: «Οὔτε τύραννοι τῶν χυδαίων οὔτε δοῦλοι τῆς χυδαιότητος αὐτῶν».

Ὁ ἀληθινός ζηλωτής εἶναι ἐκεῖνος πού μπορεῖ νά κυβερνᾶ τά πάθη του
καί ὄχι αὐτός πού ἄγεται καί φέρεται ἀπ’ αὐτά.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ὁ ζηλωτισμός τί εἶναι; Μορφή φανατισμοῦ;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Κάποτε ναί. Ὁ ἀληθινός ζηλωτής εἶναι ἐκεῖνος πού μπορεῖ νά κυβερνᾶ τά πάθη του καί ὄχι αὐτός πού ἄγεται καί φέρεται ἀπ’ αὐτά. Αὐτός πού εἶναι ἄγγελος μέ σῶμα καί ἄνθρωπος χωρίς σάρκα, δηλαδή χωρίς τό σαρκικό φρόνημα. Ὁ ἀληθινός ζῆλος εἶναι αὐτός πού συνδέεται μέ τήν πνευματική ζωή καί τόν ἐσωτερικό ἀγῶνα πού κάνει ὁ ἄνθρωπος γιά νά καθαρθεῖ ἀπό τά πάθη, νά συναντήσει τόν Θεό καί νά ἀποκτήσει κοινωνία μαζί Του. Ὑπῆρχαν παλαιοί καί νέοι ζηλωτές, ὅπως π.χ. ὁ οὐρανομήκης ἐπίσκοπος Φλωρίνης Αὐγουστῖνος Καντιώτης, πού ἐπειδή ἦταν καθαροί, διακατέχονταν ἀπό τόν ἀσυγκράτητο πόθο νά γκρεμίσουν ὃλα τά κάστρα τῆς ἁμαρτίας καί νά μεταδώσουν τήν δική τους Χριστοζωή. Τούς μετανοοῦντας ὅμως ἁμαρτωλούς τούς συνέτριβαν σωτήρια χωρίς νά τούς ἐξουθενώνουν, ἀλλά στήριζαν μετά δακρύων τήν πνευματική τους μετάλλαξη. Ἔλεγε ὁ ὅσιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης ὅτι ὁ π. Αὐγουστῖνος ἦταν καθαρό πετρέλαιο, κηροζίνη, γι’ αὐτό ἀπογείωνε ψυχές σάν ἀεροπλάνο. Φίλτραρε τόν ζῆλο στά διυλιστήρια τῆς ἄσκησης καί εἶχε ὑψοποιό ἀποτέλεσμα. Ὅσοι ἔχουν «μαῦρο» πετρέλαιο, νά ἀγωνίζονται νά τό καθαρίσουν καί ἀνάλογα νά προσαρμόσουν τόν ζῆλο τους. Διαφορετικά, ἔχουμε φανατισμό, ὅπως τῶν ὀργανώσεων ἀνθρωποκεντρικοῦ χαρακτῆρα, πού δημιουργοῦν ἱδεοληπτικές ἐμμονές καί κλῖμα πόλωσης, γιά νά δημιουργοῦν καί νά διατηροῦν ὀπαδούς. Ὁ ζηλωτής θέλγεται νά κρατᾶ ἀναμμένη τήν λαμπάδα τῆς Ἀναστάσεως καί νά πυρσεύει ψυχές. Ὁ φανατικός κρατᾶ σβημμένα κάρβουνα καί μουτζουρώνει πρόσωπα καί συνειδήσεις.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ξέρω ἀπό ὁμιλίες σας πού ἀκοῦμε ὅτι ἐπαινεῖτε πολύ τόν γάμο. Τον θεωρεῖτε ἅγιο καί τρόπο σωτηρίας. Συγγνώμη πού θά ρωτήσω, μετανιώσατε πού γίνατε ἄγαμος;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Καθόλου! Χίλιες φορές ἄν πέθαινα καί ξαναζοῦσα, πάλι τόν ἴδιο δρόμο θά ἀκολουθοῦσα. Ἔχει μεγάλη πνευματική γλύκα ἡ ἐν Χριστῷ ἀγαμία. Αὐτό ὅμως δέν σημαίνει ὅτι ἀπορρίπτω τόν ἄλλο τρόπο ζωῆς πού εὐλόγησε ὁ Θεός. Προέχει κατά τι ἡ παρθενία, ὅπως λέγουν οἱ Ἀπόστολοι καί οἱ Πατέρες, ἀλλά ὁ τίμιος γάμος εἶναι τό γενεσιουργό αἴτιο τοῦ ἄνθους τῆς ἀγνείας καί κατά τήν Παύλεια ἐπισήμανση ἀποτελεί μυστήριο μέγα καί ὁ παράλληλος δρόμος τῆς σωστῆς μοναχικῆς ζωῆς ὅταν ἐμπεριέχει τήν θεόσδοτη προοπτική τῆς ἀποστολῆς του, δηλαδή νά ὁδηγησει τόν ἄνθρωπο στή θέωση. Ὅταν δεῖτε ἄγαμο νά μέμφεται τό γάμο, ἔχει προβληματική ἀγαμία. Τό ἴδιο καί ὅταν ἕνας ἔγγαμος στρέφεται ἐνάντια τῆς παρθενικῆς ζωῆς. Οἱ περισσότεροι φίλοι μου εἶναι ἔγγαμοι Ἱερεῖς. Ὑποκλίνομαι καί ἀποκαλύπτομαι μπροστά στήν ἀρετή καί τήν ἀκτινοβολία τους. Ἔχει καί ἡ Μητρόπολή μας τέτοιους ἁγίους ἐγγάμους κληρικούς. Καί εἶναι νέοι οἱ περισσότεροι στήν ἡλικία. Μέ ἐλέγχουν μέ τή ζωή τους τά πνευματικά μου παιδιά. Ἔγγαμοι νέοι ὅλοι τους. Εἶμαι ὁ ὕστατος, τελευταῖος ἀπ’ αὐτούς. Τό λέγω ὡς κατενώπιον Θεοῦ. Θά δοῦμε πολλές ἐκπλήξεις στόν παράδεισο.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Γιατί ἀφοῦ ὁ γάμος εἶναι τόσο ἅγιος, χρειάζονται καθαρτικές εὐχές οἱ γυναῖκες τήν πρώτη ἡμέρα τοῦ τοκετοῦ, ὁ σαραντισμός, νά ἐγκρατεύονται τά ζευγάρια τίς ἅγιες ἡμέρες κτλ;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Πολύ ὡραία ἐρώτηση αὐτή. Πάνω στό θέμα αὐτό ἔχω ἀκούσει πολλές χονδροειδεῖς βλακεῖες καί ἀπό εὐσεβιστές καί ἀπό «θεολογοῦντες» ἀγαπολόγους. Βέβαια δέν μπορεῖ κανείς νά ἀπαντᾶ σέ ὅλα. Τούς δίνει ἀξία. Ὁ ἅγιος καί θεοειδέστατος νοῦς καί τῶν ἁγίων πατέρων ἰσοστάσιος Γέροντας πατήρ Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος ἔλεγε χαριεντιζόμενος γιά τήν προχειρότητα μέ τήν ὁποία ἀντιμετωπίζουν κάποιοι ρηχοί καί πεφυσιωμένοι μεγάλα θεολογικά θέματα: «καί ἄν ἀκόμη ὅλος ὁ οὐρανός ἦταν χαρτί καί ὅλη ἡ θάλασσα μελάνι καί ὅλοι οἱ κορμοί τῶν δένδρων ἀπάρτιζαν ἕνα τεράστιο κονδυλοφόρο, δέν θά ἀρκοῦσαν γιά νά γράψουμε καί νά ἀναιρέσουμε τίς «θεολογικές» βλακεῖες πού διατυπώνουν οἱ στοχαστές γύρω ἀπό τά ἱερά καί τά ὅσια».

Γιά νά γίνουμε μέλη τῆς Θείας Βασιλείας, ὅλοι ἀνεξαιρέτως πρέπει νά ὑπερβοῦμε τή σάρκα. Οἱ μοναχοί ἀγωνίζονται σέ αὐτή τήν προοπτική μέ τήν ἀπόλυτη παρθενία. Οἱ ἔγγαμοι μέ τήν σωφροσύνη.

Γράφει λοιπόν ἐπ’ αὐτοῦ ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ὅτι τό γενετήσιο ἔνστικτο δέν εἶναι προηγούμενο θέλημα τοῦ Θεοῦ ἀλλά ἑπόμενο. Δέν εἶναι δηλαδή ἀρχική χορηγία τοῦ Θεοῦ στόν ἄνθρωπο ἀλλά ἀποτέλεσμα τῆς παρακοῆς. Ὅπως λειτουργεῖ σήμερα μέσα στόν εὐλογημένο γάμο γίνεται θεραπευτικό μέσο, φάρμακο, καί ὄχι αἰώνιο γνώρισμα καί συστατικό τοῦ ἀνθρώπου. Ὅλοι οἱ Πατέρες λέγουν ὅτι: «ἐν παραδείσῳ ἡ παρθενία ἐπολιτεύετο». Γι’ αὐτό καί ὁ νέος Ἀδάμ, ὁ Χριστός, ὅπως καί ὁ πρῶτος Ἀδάμ, δέν γεννήθηκε ἀπό σπέρμα ἀνδρός, ἀλλά συνελήφθη ἐκ Πνεύματος Ἁγίου ἀσπόρως καί ἄνευ μεσολαβήσεως ἀνδρός, καί ἔμεινε διά βίου παρθένος, γιά νά ἀνοίξει τόν νέο αἰῶνα τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Σ’ αὐτόν τόν αἰῶνα τά πρωτεῖα δέν θά τά ἔχει ὁ γάμος, ἀλλά ἡ παρθενία, χωρίς βέβαια νά παραγνωρίζεται ὁ θεραπευτικός καί θετικός χαρακτῆρας τοῦ γάμου γιά τούς ἀσθενεῖς στό λογισμό καί τούς ἀδυνάτους στή σάρκα. Ἑπομένως, γιά νά γίνουμε μέλη τῆς Θείας Βασιλείας, ὅλοι ἀνεξαιρέτως πρέπει νά ὑπερβοῦμε τή σάρκα. Οἱ μοναχοί ἀγωνίζονται σέ αὐτή τήν προοπτική μέ τήν ἀπόλυτη παρθενία. Οἱ ἔγγαμοι μέ τήν σωφροσύνη. Δηλαδή, δέν παντρεύονται γιά νά ἀφεθοῦν στήν ὁρμή καί στήν δύναμη τῆς σάρκας καί νά γίνουν ὑπέρ-κτηνώδεις, ἀλλά γιά νά χαλιναγωγήσουν μέ ἐγκράτεια, πειθαρχία, καί φυσικό προσανατολισμό τή σάρκα, ἐντάσσοντας τή λειτουργία της στούς σκοπούς γιά τούς ὁποίους τήν ἀποδέχτηκε στόν γάμο ὁ Θεός. Ὁ γάμος δηλαδή δέν εἶναι ἀνεξέλεγκτη καί ἀπειθάρχητη μορφή ζωῆς. Εἶναι ὁ τρόπος θεραπείας τοῦ σαρκικοῦ ἐνστίκτου μέ προοπτική ὑπερβάσεως. Ὅταν ἐπανέλθει ἡ ἡδονή ἀπό τήν σάρκα στό νοῦ καί ἐπιτευχθεῖ μεταξύ τῶν δύο ἡ πλήρης πνευματική συζυγία τότε ὁ γάμος ὁλοκλήρωσε τόν σκοπό του. Ὅσο ὅμως λειτουργεῖ ἡ ἐμπαθής μεταπτωτική ἡδονή στήν ἁγία κατά τά ἄλλα συνύπαρξη τῶν εὐλογημένων ζευγαριῶν, αὐτή ἡ μεταπτωτική λειτουργία χρήζει καθάρσεως. Γι’ αὐτό γράφει ὁ προφητάναξ Δαβίδ χωρίς νά εἶναι καρπός παρανόμου συλλήψεως: «ἐν ἀνομίαις συνελήφθην καί ἐν ἁμαρτίαις ἐκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου». Αὐτά τά ἀναλύει διεξοδικῶς ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς σέ ὁμιλίες του, εἰδικά στό Γενέσιο τῆς Θεοτόκου καί στή Γέννηση τοῦ Χριστοῦ.

Θά ἀναφέρω δύο χωρία του πού ἐνθυμοῦμαι: «Ὡς γάρ ἡ ἐπί παιδοποιίᾳ κατά τούς νομικούς τῶν γάμων ἡδονή Θεῖον Θεοῦ δῶρον, ἥκιστ’ ἄν κληθείη, σαρκικόν γάρ καί φύσεως, ἀλλ’ οὐ Χάριτος δῶρον, καίτοι τήν φύσιν ὁ Θεός ἐποίησεν. Οὕτω καί ἡ παρά τῆς ἔξω παιδείας γνῶσις, εἰ καί καλῶς τις ταύτῃ χρῷτο, φύσεώς ἐστιν, ἀλλ᾽ οὐ Χάριτος τό δόμα». Λέει καί τό ἄλλο: «Ἡ γάρ τῆς σαρκός ἐπανάστασις ἀκούσιος οὖσα καί ἀντιστρατευομένη φανερῶς τῷ νόμῳ τοῦ νοός, εἰ καί παρά τῶν σωφρονούντων βίᾳ δουλαγωγεῖται καί πρός παιδοποιίαν μόνον ἀνίεται, ἀλλά τήν ἀπ’ ἀρχῆς ἐπάγεται καταδίκην, φθορά οὖσα τε καί λεγομένη καί πρός φθοράν πάντως γεννῶσα καί τοῦ μή συνειδότος τήν τιμήν, ἥν ἠμῶν ἡ φύσις ἔλαχε παρά Θεοῦ, ἀλλά τοῖς κτήνεσιν ὁμοιωθέντος, ἐμπαθής ὑπάρχουσα κίνησις». Στό βάθος βάθος λοιπόν ὅ,τι εἶναι μεταπτωτικό, ὅσο καί ἄν τό ἐπικύρωσε ὁ Θεός στήν ἔγγαμη ζωή, χρήζει καθάρσεως διά τό εἶναι «ἐμπαθής κίνησις».

Θυμήθηκα καί κάτι ἄλλο ἀπό τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ: «ἡ γάρ τῆς σαρκός πρός γένεσιν κίνησις, ἀνυποτάκτως ἔχουσα πρός τόν ἡγεμονεύειν ἐν ἠμῖν παρά Θεοῦ τεταγμένον νοῦν, οὐκ ἐκτός παντάπασιν ἁμαρτίας ἐστι. Διό καί Δαβίδ ἔλεγε: ‘‘ἐν ἀνομίαις συνελήφθην καί ἐν ἁμαρτίαις ἐκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου’’». Ἀπό τήν ὁμιλία του στόν Εὐαγγελισμό τῆς Θεοτόκου εἶναι αὐτό. Ἄς τό μεταφράσω: «ἡ κίνηση τῆς σαρκός γιά γέννηση ἀφοῦ μένει ἀνυπότακτη πρός τόν νοῦ πού εἶναι ταγμένος νά ἡγεμονεύει τῶν λειτουργιῶν μας, δέν βρίσκεται ἐντελῶς ἔξω ἀπό τήν ἁμαρτία. Γι’ αὐτό καί ὁ Δαβίδ ἔλεγε (ἄν καί δέν ἦταν καρπός παρανόμου συλλήψεως): «μέ ἀνομίες συνελήφθηκα καί μέ ἁμαρτίες μέ κυοφόρησε ἡ μητέρα μου».

Ἡ ὑπέρβαση τῆς σάρκας δέν εἶναι ἀνθρώπινο κατόρθωμα.

Μέ αὐτά πού ἀναφέρω θέλω νά πῶ ὅτι τό θέμα εἶναι βαθύ καί δέν εἶναι οἱ εὐχές τοῦ σαραντισμοῦ ἤ ἄλλες διατάξεις τῆς Ἐκκλησίας σέ παρόμοια θέματα μανιχαϊστικές ἐπιδράσεις σέ κάποιους φανατικούς καλογήρους πού ἔγραψαν τάχα τίς εὐχές. Ἔτσι λέγουν οἱ σύγχρονοι μεταπατερικοί. Τούς Μανιχαίους πού ἀπέρριπταν ὡς βρώμικο καί ἀνωφελῆ τόν γάμο, τούς ἔκαναν οἱ Πατέρες «τριῶν παράδων», κατά τό κοινῶς λεγόμενον. Εἰδικά ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Δέν πᾶμε ὅμως καί στό ἄλλο ἄκρο πού εἰσηγεῖται «μέσα στό γάμο τούς ζυγούς λύσατε», ὅπως λένε οἱ ἄλλοι αἱρετικοί, οἱ λεγόμενοι Βορβορίτες. Αὐτοί, ἦταν παρακλάδι τῶν Νικολαϊτῶν-Καρποκρατιανῶν, πού θεωροῦσαν τή φυσιολογική σαρκική συνάφεια μέθοδο μεθέξεως τοῦ Θείου!! Οἱ Βορβορίτες προχώρησαν καί στά παρά φύσιν, τά ὁποῖα μέ ἀνατριχιαστικές λεπτομέρειες περιγράφει ὁ ἅγιος Ἐπιφάνιος ἀρχιεπίσκοπος Κύπρου στό ἔργο του «Κατά αἱρέσεων-Πανάριον». Ἄν τά ἔλεγε αὐτά κάποιος σήμερα, θά τόν ἔκλειναν σέ φρενοκομεῖο. Βέβαια οἱ Πατέρες, καί εἰδικά ὁ ἀμείλικτος σέ θέματα ἀνθρωπολογικά ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ἐνθαρρύνουν τά ζευγάρια στή χρήση τῆς φυσιολογικῆς ἡδονῆς. Αὐτό κατακαίει ἐπικίνδυνους πειρασμούς καί τροφοδοτεῖ τήν μεταξύ τους ἑνότητα. Ἡ ἄσκηση ἐγκρατείας τίς νενομισμένες ἅγιες ἡμέρες, δέν πρέπει νά γίνεται μονομερῶς ἀλλά «ἐκ συμφώνου», ὅπως τονίζει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος. Οἱ ὑπερβολές φέρνουν ἄλλα ὀλέθρια ἀποτελέσματα. Ἡ ὑπέρβαση τῆς σάρκας δέν εἶναι ἀνθρώπινο κατόρθωμα. Ἡ σάρκα εἶναι μεγάλο θηρίο. Δέν τά βάζει κανείς μόνος του μαζί της. Συνεργαζόμαστε μέ τόν Χριστό, κυρίως μέ τήν Θεοτόκο, πού εἶναι «ἡ μόνη Ἀγνή καί Ἄχραντος παρθένος», καί περνᾶμε χαρισματικά καί ὄχι ἐγωκεντρικά στόν «εὔδιο λιμένα τῆς ἀφθαρσίας». Ἄς ἔχουν ὅσοι ἀγωνίζονται στό στάδιο τοῦ γάμου ταπείνωση καί ἀγωνιστική διάθεση καί ἔπειτα ἡ ἀνάβαση σέ ἄλλες πνευματικές διαβαθμίσεις, πού δέν ἀποτελεῖ ἀνθρώπινο κατόρθωμα, ἀλλά δῶρο τοῦ Θεοῦ στίς διακριτικές καί δεκτικές ψυχές.

Και σήμερα γέμει ἡ Ἐκκλησία ἀπό ἀγωνιζομένους
ἐγγάμους μαθητές τοῦ Χριστοῦ.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τώρα συνειδητοποιῶ πόσο προσοχή χρειάζεται ἡ ἄσκηση τῆς ἐγκράτειας. Μπορεῖτε νά μᾶς πεῖτε κάτι περισσότερο πάνω σ’ αὐτό;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Νομίζω τά εἶπα ὅλα. Τά ἔγγαμα ἀδέλφια μας δέν στεροῦνται τή χάρη τοῦ Θεοῦ ἐπειδή ἔχουν σύζυγο. Ἀλίμονο. Οἱ τέσσερεις νεομάρτυρες τῆς Ρεθύμνης, ἦσαν νέοι καί ἔγγαμοι. Ἀσφαλῶς θά εἶχαν συζυγικές σχέσεις. Δέν τούς ἐμπόδισε ὅμως αὐτό στό νά εἶναι ἐν-χριστωμένοι καί πνευματοφόροι. Ἀπλά ζοῦσαν μέ σωφροσύνη μέσα στόν γάμο τους. Και ἐπειδή ἦσαν σκεύη τῆς χάριτος, δυναμώθηκαν στήν ὁμολογία τῆς πίστεως, τήν ὁποία ἐπικύρωσαν μέ τήν αἰμάτινη αὐταπάρνηση τοῦ μαρτυρίου τους. Καί σήμερα γέμει ἡ Ἐκκλησία ἀπό ἀγωνιζομένους ἐγγάμους μαθητές τοῦ Χριστοῦ. Γι’ αὐτό καί ὁ ἅγιος Γέροντας Σωφρόνιος τοῦ Ἔσσεξ γράφει στό βιβλίο του «Ἄσκησις καί Θεωρία» ὅτι δέν δύναται ἀπό τήν μία ὁ ἐν ἐνεργείᾳ ἔγγαμος νά ἀποκτήσει αὐτενέργεια εὐχῆς μέσα στήν καρδιά, γιατί ἐμποδίζεται ὁ νοῦς νά κατέβει. Καί αὐτό ἐπειδή τραυματίζεται ἀπό τίς σαρκικές εἰκόνες. Λέει δηλαδή αὐτά πού ἀνέφερα ἀπό τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Παλαμᾶ. Ἀπό τήν ἄλλη ὅμως συνιστᾶ: «καλύτερα νά σταματήσει ἡ προσευχή παρά ἡ ἐπικοινωνία μέ τό ἄλλο μέρος τῆς συζυγίας». Γιατί τό ἔλεγε αὐτό; Πολλοί ἔγγαμοι γεύτηκαν τήν προπτωτική ἡδονή τοῦ νοός μέσα ἀπό τήν προσευχή καί τήν ἄσκηση. Ἔπειτα σιχάθηκαν καί ἀποστράφηκαν τήν μεταπτωτική ἡδονή τῆς συζυγίας. Πῆραν τά βουνά γιά νά «γλεντήσουν» τόν Θεῖο ἔρωτα. Αὐτό ὅμως διασαλεύει τήν ἱσορροπία τοῦ γάμου καί θέλει προσοχή. Τά πάντα ἀπαιτοῦν διάκριση.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τί θά λέγατε σ’ αὐτούς πού σφάλλουν στήν ἐκτίμησή τους γύρω ἀπό τά θέματα τοῦ γάμου;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Μία λέξη: Οἱ ἠθικιστές Μανιχαΐζουν καί οἱ ἀγαπολόγοι Βορβορίζουν. Ἴσως ἡ κατάληξη «-ίζουν» νά ὑποδηλώνει καί κάτι περισσότερο.

Ὁ γάμος εἶναι μία εὐλογημένη ἀγαπητική καί
ἀσκητική πορεία ἀπό τό κατά φύσιν στό ὑπέρ φύσιν.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποιά εἶναι ἡ Θεολογία τοῦ Γάμου ἀπό Ὀρθόδοξη ἄποψη σέ ἕνα συνοπτικό πλαίσιο;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ὡραῖο καί ἐπίκαιρο ἐρώτημα. Θά κάνω μία ἀναγωγή μέ ὁδηγό τόν ὅσιο Μάξιμο τόν ὁμολογητή στούς πρωτοπλάστους. Ἀναφέρει ὁ ὅσιος ὅτι ἡ ἡδονή ἀρχικά ἦταν δώρημα τοῦ Θεοῦ στήν ψυχή, ἦταν δύναμη ψυχική, ὥστε νά γλυκαίνεται ὁ νοῦς, ὁ ὀφθαλμός τῆς ψυχῆς, καί νά κινεῖται πρός τήν θεωρία τοῦ Θεοῦ. Μετά τήν πτώση, ἡ ἡδονή μεταφέρθηκε στό σῶμα καί τότε ὁ Θεός ἐπέτρεψε νά εἰσέλθει καί ἡ ὁδύνη γιά νά χαλιναγωγεῖται καί νά θεραπεύεται ἡ ἡδονή. Αὐτό οἰκονομήθηκε μέσα στόν γάμο γιά νά μπορέσουν τά δύο φύλα νά ἐπιτύχουν τήν διάσωση τοῦ κατά φύσιν μέσα ἀπό τήν φυσιολογική ἀγαπητική τους ἀλληλοσυμπλήρωση καί ταυτόχρονα μέσα ἀπό τό ἀσκητικό στοιχεῖο πού πρέπει νά διέπει τή σχέση τους, νά θεραπεύσουν τήν παρείσακτη στό σῶμα σαρκική ἡδονή, μέ τό νά τήν ἐπαναφέρουν στήν ψυχή καί ἔτσι νά πετύχουν τήν θέωση, τό ὑπέρ φύσιν. Γάμος δηλαδή εἶναι μία εὐλογημένη ἀγαπητική καί ἀσκητική πορεία ἀπό τό κατά φύσιν στό ὑπέρ φύσιν. Γι’ αὐτό ἔχει κανόνες, δέν εἶναι ἀχαλίνωτη καί ἀπειθάρχητη μορφή ζωῆς. Τότε ἔχουμε τό γλυκό κρασί τοῦ γάμου πού ἔδωσε ὁ Χριστός τελευταῖο, ἐννοώντας αὐτήν τήν δυναμική πορεία καί ἀπόληξη.

Ὅταν τώρα ἐπιτρέπουμε τό ἀνώμαλο ἀνακάτεμα τοῦ ἀνθρωπίνου κρέατος, ὄχι μόνο διασαλεύεται ἡ ψυχική καί σωματική ἀρμονία γιά τήν ὁποία μιλάει ἡ Ἀκολουθία τῆς ἱερολογίας τοῦ γάμου (σημείωση: ὅποιος θέλει νά πληροφορηθεῖ τί εἶναι γάμος, νά μελετήσει μετά προσευχῆς καί προσοχῆς αὐτή τήν Ἀκολουθία καί ἀρκεῖ. Γι’ αὐτό θέλουν νά τήν ἀλλάξουν οἱ μεταπατερικοί), ἀλλά χωματοποιεῖται καί σχετικοποιεῖται ἡ εἰκονική ἀξία τοῦ ἀνθρώπου, πού ἐνῶ ἔχει προοπτική θεώσεως, κατεβαίνει κάτω ἀπό τά ἐπίπεδα τῶν ἀλόγων ζώων. Δέν ξέρω ἄν πρέπει νά τό πῶ χωματοποίηση ἢ δαιμονοποίηση. Ο διάβολος είναι διεστραμμένο πνεῦμα γιατί μετάλλαξε την λειτουργία της φύσεώς του καί ἀπό φαιδρός καί ἀγλαόμορφος ἄγγελος, ἔγινε σκοτεινός καί ἀποτρόπαιος δαίμονας. Ἔκτοτε δέν νοιώθει ποτέ του χαρά, γιατί εἶναι νεκρό καί νεκροποιό πνεῦμα. Μέσα του βασιλεύει ἡ ταραχή καί ἡ σύγχυση. Ὅταν ὅμως βάλει τούς ἀνθρώπους στήν διαδικασία τήν δική του, δηλαδή στήν διαστροφή τῆς φύσεώς τους, τότε κάτι νοιώθει. Γιατί βλέπει τήν ἀνθρώπινη φύση, πού ὑπερύψωσε ὁ Χριστός μέ τήν ἀνάληψή του, νά ἀλλάζει προοπτική σέ ὅσους τήν διαχειρίζονται διαφορετικά καί νά κατεβαίνει στόν δικό του τόν χῶρο. Αὐτό εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἐπιτυχία τοῦ. Ἄρα τό θέμα δέν εἶναι ἠθικιστικό ὅπως θέλουν νά τό παρουσιάσουν, ἀλλά βαθύτατα θεολογικό, μέ καθοριστικές ἐπιπτώσεις στήν ὀντολογία τοῦ ἀνθρώπου.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Δηλαδή καλά τοποθετήθηκε ὁ Μητροπολίτης Μόρφου στό θέμα πού πρόσφατα ἔγινε καραμέλα στό διαδίκτυο;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ἄριστα! Ὁ Μόρφου εἶναι παλληκάρι, ρωμαλαία ψυχή, γίγαντας τοῦ Πνεύματος. Οὐρανομήκης Ἱεράρχης, πού θέριεψε τήν πυρσωμένη ἀπό τήν χάρη ψυχή του μέσα στόν πόνο τῆς προσφυγιᾶς, τόν πόθο τῆς χαμένης πατρίδας, τήν ἀποκαραδοκία τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ, μά πάνω ἀπ’ ὅλα εἶναι ἕνας ἀχόρταγος λάτρης τῆς οὐράνιας πατρίδας, πού μυσταγωγήθηκε στά βιώματά της μέσα ἀπό τήν ἁπλή πίστη τῆς ἁγιοτόκου λαϊκῆς εὐσέβειας, ἀπό τό δυνατό πνευματικό γονιδίωμα τῆς γενιᾶς του, ἀπό τά κρυστάλλινα βιώματα κοντά στούς γεννήτορες καί στήν γιαγιά του καί ἀπό τήν ἔγκαρπη μαθητεία καί ἄνευ ὅρων ὑποταγή του πλησίον ὅλων σχεδόν τῶν συγχρόνων ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας μας. Ἦταν τό καμάρι τους, γι’ αὐτό καί τόν καμαρώνουμε καί ἐμεῖς λεβέντη, ἄριστο μυσταγωγό τῶν πατερικῶν βιωμάτων στίς ψυχές τῶν πιστῶν, παγκόσμιο φάρο, διάτορο σαλπιγκτή τοῦ οὐρανοῦ, κρυστάλλινο φορέα τοῦ πνεύματος καί ἐκφαντορικό ἀριστέα τοῦ φθέγματος. Ἄν ὁ προφήτης Ἠλίας ἦταν τό πρωτοπαλλήκαρο τοῦ Θεοῦ στήν Παλαιά Διαθήκη καί ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στήν Καινή Διαθήκη, ἕνα ἀπό τά πρωτοπαλλήκαρα τῶν ἐσχάτων εἶναι ὁ ὁρμητικός στήν ἱεραποστολική παλαίστρα καί ἡσυχαστικός στήν ἀσκητική κονίστρα Μόρφου Νεόφυτος. Μέ τιμᾶ μέ τήν φιλία του —μᾶς συνέδεσε ὁ ἅγιος γέροντας Εὐμένιος Σαριδάκης— καί εἶναι ἕνα ἀπό τά τιμαλφέστερα δῶρα τοῦ Θεοῦ στή ζωή μου.

Οἱ ἅγιοι δέν ἔχουν ἠθικιστική νοοτροπία,
ἀλλά ἁγιοπνευματική παρρησία

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τόν παρεξήγησαν ὅμως γιά κάποιες ἐκφράσεις του.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ὦ τῆς μεγίστης ὑποκρισίας! Μέ κάνετε νά θυμηθῶ ἐπίκαιρο λόγο τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου: «Οὐδέν γάρ ἐν ρήμασιν ἠμῖν, ἀλλ’ ἐν πράγμασιν ἡ εὐσέβεια. Οὐδέ περί τῶν ὀνομάτων λογομαχήσομεν, οὐδέ περί ταῦτα ζυγομαχοῦντες ἀσχημονήσομεν, ὥσπερ ἐν ὀνόματι κειμένης ἠμῖν τῆς εὐσεβείας, ἀλλ’ οὐκ ἐν πράγμασιν». Τόσο σοβαρά θέματα, τά προσεγγίζουν μέ ἐξωτερικές ἐκφράσεις καί ὅποιες κατ’ αὐτούς λέξεις. Εἶναι αὐτοί πού ψάχνουν «λεξίδιο», γιά νά θυμηθῶ καί πάλι τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Θεολόγο, καί τό κάνουν «ξιφίδιο» γιά νά «βγάλουν τό μάτι» ἐκείνου πού ἐπιβουλεύονται. Κατά τά ἄλλα εἶναι προοδευτικοί καί πολιτισμένοι. Φανταστεῖτε τί θά πάθουν ἄν διαβάσουν τούς λόγους τοῦ Χριστοῦ, ἐπειδή ἀπεκάλεσε τόν Ἀπόστολο Πέτρο «σατανᾶ», τόν ἀρχισυνάγωγο «ὑποκριτή», τόν Ἠρώδη «ἀλώπεκα», τήν Χαναναία «κυνάριο», ἤ τόν Ἀπόστολο Παῦλο πού γράφει στίς ἐπιστολές του φράσεις, ὅπως, «ὦ ἀνόητοι Γαλᾶται», «ἐκβάλατε τόν πονηρόν ἐκ μέσου ἠμῶν», «βλέπετε τούς κύνας, βλέπετε τούς κακούς ἐργάτας», «μαλακοί», «ἀρσενοκοῖται», «ἀνδραποδισταί», «ἤτω ἀνάθεμα», ἤ τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο πού ἀποκαλεῖ ἐπισκόπους, «βαλαντιοσκόπους», «φθόρους (=ἀκόλαστους, διεφθαρμένους)», «γυναικοϊέρακες», τούς ὁποίους καί καθήρεσε. Ἀκόμη νά θυμηθῶ τόν ἅγιο Ἀνδρέα τόν διά Χριστόν σαλό, πού ἀποκαλεῖ τούς ὁμοφυλόφιλους «κωλοφώνιους» καί αἰσθανόταν τήν κακοσμία τους κ.ἄ.

Μήπως στά λατρευτικά πατερικά κείμενα δέν ὑπάρχουν καί οἱ φράσεις «καταισχυνέσθω πρόσωπα καί φιμούσθω τά στόματα», «λοιμώδεις λύκους», «ὀφρύν καί θράσος τῶν δυσμενῶν», «κοπρώνυμος», «δόλιος» κ.ἄ. Ξέρετε, οἱ ἅγιοι δέν ἔχουν ἠθικιστική νοοτροπία, ἀλλά ἁγιοπνευματική παρρησία. Καί ὁ Μόρφου διαθέτει ἀρρενωπή τρυφερότητα, ὅπου χρειάζεται, ἀλλά καί ἀνδροπρεπῆ εὐθύτητα, ὅπου πάλι ἀπαιτεῖται. Δέν ἔχει εὐσεβιστικά σάλια, οὔτε ἀμοραλιστικά χάλια (=καμουφλαρισμένη διαφθορά), ἀλλά προφητικά κυάλια. Οἱ σκανδαλισμένοι, ἀκόμη καί ἔνιοι κληρικοί, ἂς θυμηθοῦν τούς ἐαυτούς των, ὅταν περιγράφουν στά κυκλώματά τους τίς ἀκατανόμαστες ἐμπειρίες τους… καί ἄς μήν μέμφονται ὑποκριτικά ἐκείνους πού ποιμαντικά τίς στηλιτεύουν μέ θεραπευτικό στόχο, χρησιμοποιώντας ὅρους καί ἐκφράσεις τῆς καθημερινότητας.

Μήπως καί ὁ ὅσιος Μάξιμος ὁ ὁμολογητής, γιά νά ἀναφέρω μόνο αὐτόν, δέν γράφει ὅτι ὅποιος συμπεριφέρεται διαφορετικά στή σύζυγό του «ὁ τοιοῦτος παραχρῆται τῇ γυναικί συνουσιαζόμενος… τό μή καλόν ὡς καλόν ἡγησάμενος»; Ἡ σωματική παραχρησία, πού ἀναφέρει ὁ ὅσιος Μάξιμος ὁ ὁμολογητής, εἶναι ἡ οὐσία τῆς ὁμοφυλοφιλίας καί τῆς ἐν γένει ὁμοφυλοφιλικῆς πρακτικῆς, πού πληθωρικῶς ἐπιχωριάζει καί κάτω ἀπό τόν φυσιολογικό μανδύα τοῦ νενομισμένου γάμου. Τί τό παραπάνω εἶπε ὁ Μόρφου Νεόφυτος; Ἄν οἱ σκανδαλισθέντες ἀπό τόν Μόρφου διαβάσουν μέ τί λεπτομέρεια περιγράφει στό ἔργο του «Πανάριον-Κατά αἱρέσεων» ὁ ἅγιος Ἐπιφάνιος Κύπρου ἀκριβῶς αὐτά πού μονολεκτικῶς ἀνέφερε ὁ Μόρφου, ἤ ἄν διαβάσουν τήν ἐρμηνεία ἀπό τόν Βαλσαμῶνα τοῦ 70οῦ κανόνα τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, σίγουρα θά χάσουν τή λαλιά τους….

Δέν τά λένε ὅμως αὐτά μόνο οἱ ἅγιοι. Γιά τήν παραχρησία, ὡς τήν πεμπτουσία τῆς ὁμοφυλοφιλικῆς πρακτικῆς, μιλάει καί ο ΦΡΟΫΝΤ παρακαλῶ, στό ἔργο του «Εἰσαγωγή στήν ψυχανάλυση». Δεῖτε τί ἀναφέρει: «Ὑπάρχουν κατηγορίες ἀνθρωπίνων ὑπάρξεων, πού ἡ ζωή τους παρεκκλίνει ἀπό τήν συνηθισμένη σεξουαλική ζωή κατά τόν πιό χτυπητό τρόπο. Μιά ὁμάδα ἀπό αὐτούς τούς «διεστραμμένους» ἔχει ἐξοστρακίσει τή διαφορά τῶν φύλων ἀπό τή ζωή τους… Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί λέγονται ὁμοφυλόφιλοι. Οἱ διεστραμμένοι αὐτοί ὑποκαταστήσανε ἄλλα ὄργανα ἤ μέρη τοῦ σώματος, ξεπερνώντας τίς ἀτομικές δυσκολίες καί τήν σχετική ἀποστροφή… Μετά ὅμως ἀπό αὐτούς ἔρχεται μιά ὁλόκληρη σειρά ἀνωμάλων τύπων, ἡ σεξουαλική δραστηριότης τῶν ὁποίων ἀπομακρύνεται ὁλοένα καί περισσότερον ἀπ’ ό,τι ἕνας λογικός ἄνθρωπος θεωρεῖ ὡς ἑλκυστικόν…(δηλαδή φυσιολογικόν). Δηλαδή καλά τοποθετήθηκε ὁ Μητροπολίτης Μόρφου στό θέμα πού πρόσφατα ἔγινε καραμέλα στό διαδίκτυο; Ποιά πρέπει νά εἶναι ἡ στάση μας σ’ αὐτές τίς ἀσυνήθεις μορφές σεξουαλικῆς ἱκανοποίησης; Ἡ ἀγανάκτηση καί ἡ ἔκφραση τῆς προσωπικῆς μας ἀποστροφῆς» (ΦΡΟΫΝΤ, Εἰσαγωγή στήν ψυχανάλυση).

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τί θά λέγατε γιά κάποιους κληρικούς πού ἐπιτίθενται μέ χαρτιά καί παραληρήματα ἐνάντια στόν Μόρφου;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Πολλά… Περιορίζομαι μόνο νά ἐπαναλάβω τόν ἐπίκαιρο λόγο τοῦ ἀειμνήστου Μητροπολίτου Πέτρας Νεκταρίου: «Τό πιό ἀτίθασο ἄλογο εἶναι τό καλάμι»!

ΕΡΩΤΗΣΗ: Νομίζω κατάλαβα. Τά εἶπε ὁ ἄνθρωπος γιά νά ξυπνήσει συνειδήσεις….

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ἀντί ἄλλης ἀπαντήσεως ,θά σᾶς ἀναφέρω τί μοῦ ανέφερε τηλεφωνικά ἕνας ἅγιος Ἱεράρχης τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἐλλάδος. Συνδέομαι μέ πολλούς ἀπό ἐκεῖ. Μοῦ εἶπε περίπου ὅτι σήμερα κάνουν μεγάλη ζημιά οἱ κοσμικές ἱστοσελίδες οἱ ὁποῖες τόν ἐκκλησιαστικό καί ποιμαντικό λόγο πού λέγεται σέ στενό κύκλο πνευματικῶν παιδιῶν γιά τή σωτηρία τους, τόν περνᾶνε σέ ὅλη τήν οἰκουμένη καί ρίπτουν τά ἅγια «τοῖς κυσί». Αὐτός εἶναι ὁ μεγάλος πειρασμός τῶν συγχρόνων ποιμένων…

Ἡ πλησμονή τῆς κατά φύσιν ἡδονῆς φέρνει κορεσμό.
Ὁ κορεσμός ὁδηγεῖ στήν ἀναζήτηση.
Ἡ ἀναζήτηση στήν συνεχῆ ἀνικανοποίηση καί ἡ διογκωμένη ὁλοένα
καί περισσότερο ἀνικανοποίηση, καταλήγει στήν πλήρη ἀποτυχία.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποιά εἶναι τά αἴτια τῆς ὁμοφυλοφιλίας; Εἶναι μόνο αὐτά πού ἐπεσήμανε ὁ Μητροπολίτης Μόρφου;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Εἶναι βεβαίως κατά κόρον ἡ ἀλλοίωση τοῦ DNA ἀπό κακές γονεϊκές ἐπιδράσεις ( ἅγιος Πορφύριος), ἀλλά εἶναι καί ἡ ἰδεοπλασία. Εἶναι καί αὐτός ὅρος τοῦ ἁγίου Πορφυρίου.

Μπορεῖ δηλαδή μία ἔγκυος νά ἐπιθυμεῖ νά γεννήσει κοριτσάκι. Ὅλες οἱ ἰδέες καί ἐπιθυμίες αὐτές ἀντανακλῶνται στό παιδί. Κι ἄν γεννηθεῖ ἀγόρι, δυνατόν ἔπειτα νά συμπεριφέρεται σάν κορίτσι, ἀντανακλαστικά ἀπό τή μαμά. Δημιουργεῖται δηλαδή τό εὔκρατο κλῖμα γιά να ἀναπτυχθεῖ αὐτή ἡ φρικτή ἱδιαιτερότητα.

Ἄλλες φορές ὀφείλεται σέ παιδικό βιασμό. Πόσα παιδιά δέν βιάζονται ψυχικά και σωματικά! Τραγικά σπουργιτάκια! Τίς παιδικές τους φτεροῦγες τίς τσάκισε ἡ ἀκροτάτη κακοήθεια τῆς ἀνθρωπίνης κτηνωδίας… Αὐτά τά παιδιά εἶναι δυνατόν να τα ἀφήσει ἀβοήθητα ὁ Θεός;

Ἄλλη αἰτία εἶναι ὁ μισογυνισμός που ἀναπτύσεται στήν ψυχολογία ἐνός μικροῦ ἀγοριοῦ λόγω τοῦ ἀρνητικοῦ προτύπου τῆς μάνας. Καί τανάπαλιν. Αὐτό τό ψυχικό ὑπόβαθρο, μπορεῖ νά τό ἐκμεταλλευτεῖ ὁ ἐχθρός καί πάνω σέ αὐτό νά ἀναγείρει ὁλόκληρο σατανικό οἱκοδόμημα.

Εἶναι ἀκόμη ὁ κόρος τῆς ἡδονῆς. Ἡ πλησμονή τῆς κατά φύσιν ἡδονῆς φέρνει κορεσμό. Ὁ κορεσμός ὁδηγεῖ στήν ἀναζήτηση. Ἡ ἀναζήτηση στήν συνεχῆ ἀνικανοποίηση καί ἡ διογκωμένη ὁλοένα καί περισσότερο ἀνικανοποίηση, καταλήγει στήν πλήρη ἀποτυχία. Ἐνῶ ὁ πειθαρχημένος γάμος, ὁ ἀσκούμενος καί στήν ἐγκράτεια, φέρνει ἀνανέωση καί ὄχι κορεσμό, μπούχτισμα ὅπως λέμε στην καθομιλουμένη στήν συζυγία,. Ὁπότε δέν ὑπάρχει ἀναζήτηση ἐναλλακτικῶν λύσεων γιά τήν κάλυψη τοῦ ψυχικοῦ κενοῦ, ἀκριβῶς, γιατί τέτοιο δέν δημιουργεῖται. Τό λέγει καί ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς. Ὁ λάγνος ἄνθρωπος, «τῶν ὅρων ἀποστήσας τῆς φύσεως ἐπιθυμεῖ τῶν ἀλλοτρίων. Ἀπό ἡδονῆς πορεύεται εἰς ἡδονήν καί μέτρον ἡδονῆς οὐ γινώσκει».

Ἄλλη αἰτία εἶναι ἀκόμη ὁ τρυφηλός βίος. Αὐτό πού λέμε ἀντι-ησυχαστική ζωή. Παράδοση σέ κάθε αἰσθησιακή ἡδονή (πού ὅπως εἴπαμε συνεχῶς σοῦ ζητᾶ ἀνανέωση), στήν οἰνοφλυγία καί τήν καλοπέραση. Γράφει ἐπ αὐτοῦ ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς: «διά τήν ἐν Σοδόμοις ἐξάγιστον σπατάλην καί ἀκρασίαν, οὐρανόθεν αὐτοῖς ὁ ἐμπρησμός κατηνέχθη. Τοῦτο γάρ φησιν Ἰεζεκιήλ ὁ προφήτης τό τῶν Σοδόμων ἀνόμημα, ὅτι ἐν πλησμονῇ ἄρτων ἐσπατάλον. Ἀπό γάρ τῆς σπατάλης ταύτης καί τήν φύσιν ἀγνοήσαντες εἰς τάς παρά φύσιν ἐξολίσθησαν μίξεις».

Θά ἀναφέρω καί κάτι τελευταῖο: τήν ὀφθαλμοπορνεία καί τήν πορνοφλυαρία. Εἰδικά σήμερα ὁ διάβολος ἔχει ἠλεκτρονικά δόκανα καί τηλεοπτικά θέλγητρα γιά νά ὁδηγεῖ σέ αὐτές τίς καταστάσεις. Λέγει καί πάλιν ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς: «…ἀπό τούτου δέ καί ἐπί τήν διά σώματος αἰσχρουργίαν καταντᾷ ὁ δείλαιος. Καί τί λέγω πορνείας και μοιχείας καί πάντα τά ἐν αὐτῇ τῇ φύσει μύση; Καί γάρ καί εἰς τάς παρά φύσιν ἀσελγείας ἀπὸ τοῦ περιέργως ἐνορᾶν τοῖς τῶν σωμάτων κάλλεσιν ἀκολάστως κατασύρεται ὁ ἄνθρωπος».

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τώρα, σέ ὅσους ἀντιδροῦν στό φαινόμενο ὁμοφυλοφιλία, κολλᾶνε τήν ἐτικέττα τοῦ «ὁμοφοβικού». Τί ἔχετε νά πεῖτε γι’ αὐτό;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἀπό τίς 17 Μαΐου τοῦ 1990 ἔπαυσε ἡ ὁμοφυλοφιλία νά θεωρεῖται ἀσθένεια ἀπό τόν Παγκόσμιο Ὀργανισμό Ὑγείας, καί ἀντ’ αὐτῆς, ἐνεγράφη ἕνας νέος χαρακτηρισμός, κατασκευασμένος ἀπό ἀνώμαλους, χωρίς τήν παραμικρή ἐπιστημονική κατοχύρωση, ἡ «ὁμοφοβία». Αὐτοί οἱ «ἐφευρέται κακῶν», γιά νά θυμηθῶ τόν Ἀπόστολο Παῦλο, οἱ δαιμόνιοι ἐμπνευστές τῆς ἀνύπαρκτής αὐτῆς ψυχικῆς διαταραχῆς (λέγω ἀνύπαρκτης, γιατί ποτέ δέν ὑπῆρξε κατοχυρωμένη στά ἰατρικά βιβλία μέχρι τό 1972, πού τήν ἐπενόησε ὁ διαταραγμένος Ἐβραῖος ψυχολόγος Weinberg, ἐνῶ ἡ ὁμοφυλοφιλία εἶναι καταγεγραμμένη ἀπό χιλιετηρίδων), «ὁμοφοβικοί» εἶναι ὅσοι ἐξακολουθοῦν νά πιστεύουν στήν κλασική αὐθεντική ἰατρική ἑτυμηγορία, ὅτι δηλαδή ἡ ὁμοφυλοφιλία εἶναι ψυχική ἀσθένεια, διότι, μέ τήν ἀντίδρασή τους σ’ αὐτόν τόν «φυσιολογικότατο» κατά τήν νοσηρή τους ἄποψη, σεξουαλικό προσανατολισμό, ὑποδηλώνουν, χωρίς πιθανόν οἱ ἴδιοι νά τό συνειδητοποιοῦν, ὅτι κατά βάθος τούς ἑλκύει ἡ διαστροφή ἀλλά διστάζουν γιά ποικίλους λόγους νά τό φανερώσουν καί νά τό καυχηθοῦν! Ἐάν αὐτή ἡ σατανική θεωρία ἔχει ἐρείσματα ἀληθείας, τότε πρέπει νά ὑπάρχει ἕνας ἐνδόμυχος μηχανισμός πού λειτουργεῖ σέ ὅλες τίς κατευθύνσεις μέ τήν ἴδια λογική. Δηλαδή ὁ Διοκλητιανός, ὁ Νέρωνας καί ὁ Στάλιν ἦταν «ἅγιοι», ἀλλά πολέμησαν τούς ὅντως ἁγίους, ἐπειδή δίσταζαν νά τό φανερώσουν!

Ὁ Χίτλερ ἦταν φιλειρηνικός καί ἀντιρατσιστής, ἀλλά ἀπό «δισταγμό» καί «συστολή» αἱματοκύλησε τήν οἰκουμένη! Κάθε ἀντίδραση ἤ μή ἀποδοχή μιᾶς ἰδεολογίας ἤ μιᾶς πρακτικῆς σημαίνει κατά βάθος ὅτι τήν ἐπιθυμοῦμε, τήν ἐπιλέγουμε, ἐμπνεόμαστε ἀπ’ αὐτήν ἀλλά δέν θέλουμε γιά λόγους ὑποκριτικῆς καί φοβικῆς αἰτιολογίας νά τό παραδεχτοῦμε. Ὁ ἀντιτασσόμενος στήν δικτατορία, κατά βάθος εἶναι ὁπαδός της, ὁ δεξιός εἶναι ἀριστερός καί τἀνάπαλιν, καί τό πρᾶγμα δέν συμμαζεύεται. Μποροῦμε ἄνετα λοιπόν μέ τήν σαλεμένη ἐγκεφαλική προσέγγιση τοῦ ψυχασθενοῦς ψυχιάτρου νά ἀξιολογοῦμε κάθε κατάσταση πάντα ἐκ τοῦ ἀντιθέτου… Πολλά ἔχω νά πῶ, ἀλλά καταλήγω περιφραστικά μέ τήν φράση πού θά ἔλεγε ἀπό βάθους καρδίας ὅλο τό ὑγιές τμῆμα τῆς κοινωνίας: Σάν δέν ντρεπόμαστε!

«Βοήθα με Κύριε νά ἀγαπῶ τούτη τήν ψυχή, ὅπως ἐσύ τήν ἀγαπᾶς»

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ἐσεῖς ἔχετε συναντήσει ὁμοφυλόφιλους στήν ποιμαντική σας διακονία, καί ἄν ναί, πώς τούς ἀντιμετωπίζετε;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Βεβαίως καί ἔχω συναντήσει! Τούς προσεγγίζουμε «ἀληθεύοντες ἐν ἀγάπῃ». Δέν ὑπερτονίζω τήν κατάσταση, γιά νά μήν ἀπογοητευθεῖ καί παραδοθεῖ στήν ἀπόγνωση. Προσπαθῶ νά τοῦ ἐνεργοποιήσω τήν συνείδηση καί νά τοῦ κεντρίσω τό φιλότιμο. Εἶναι δύσκολη διαδικασία αὐτή, γι’ αὐτό ἐπαναλαμβάνω μυστικά καί ἐναγώνια τήν προσευχή τοῦ μεγάλου Γέροντος Ἐφραίμ τοῦ Ἀριζονίτου: «Βοήθα με Κύριε νά ἀγαπῶ τούτη τήν ψυχή, ὅπως ἐσύ τήν ἀγαπᾶς». Τά Θεϊκά βέβαια δέν ἀφομοιώνονται ὁλοσχερῶς, ἀλλά προσεγγίζονται κατά παραχώρηση Θεοῦ. Ἔπειτα ἐμπνέω διάθεση μετανοίας, τονίζοντας πόσο ὁλέθριες εἶναι οἱ συνέπειες ἀπό τήν ἀπόγνωση γιά τίς πτώσεις μας. Ὑποδεικνύω ὅμως καί τίς φθοροποιές ἐπιπτώσεις ἀπό τήν καλλιέργεια τοῦ πάθους. Γιατί ἡ ὁμοφυλοφιλία εἶναι πάθος, ψυχική ἀσθένεια μέ τήν πνευματική ἔννοια τοῦ ὅρου, δαιμονική ὑποβολή. Ὁ μητροπολίτης Ναυπάκτου χρησιμοποιεῖ μιά ὡραία φράση γιά τόν τρόπο τῆς ποιμαντικῆς ἀντιμετώπισης δύσκολων περιπτώσεων στήν ἐξομολόγηση: «Βάζουμε βαθειά τό νυστέρι ἀλλά μέ πολύ ἀναισθητικό ἀγάπης». Γιατί νά μήν αγαποῦμε τά παιδιά; Ἔχουμε τήν καλύτερη ποιότητα νεολαίας σήμερα, ἀλλά ἀδιαμόρφωτη, ἕρμαια στίς συνταγολογήσεις τῆς νέας τάξης πραγμάτων.

Θα σᾶς διηγηθῶ μία σχετικά πρόσφατη περίπτωση: Ἦρθαν στήν Γερόντισσα στήν Πόμπια πέντε παλληκάρια, φοιτητές ἀπό τό Ἠράκλειο. Ἦρθαν ἀπό περιέργεια. Ξεκίνησαν προσκύνημα γιά ἕνα ἀνδρικό μοναστήρι τῆς περιοχῆς καί ἄλλαξαν πρόγραμμα γιά νά καταλήξουν ἐκεῖ. Ἄν καί ἡ Γερόντισσα ἀδυνατεῖ νά συναρμολογήσει ξεκάθαρο λόγο, ἐξ αἰτίας πολλαπλῶν ἐγκεφαλικῶν, ὅμως εἶναι ἡ μόνη πού ξέρει τί τῆς γίνεται καί πῶς νά δράσει. Μίλησε στοργικά καί συμβουλευτικά στά παιδιά, ἀποκαλύπτοντας πτυχές τῆς ζωῆς τους. Τά παιδιά «κόλλησαν» καί δέν ἔφευγαν. Ἐκείνη ζήτησε να δεῖ ἱδιαιτέρως δύο, χωριστά τόν καθένα. Μέ κράτησαν τά παιδιά μέσα στό δωμάτιο γιά νά ἐξηγήσω ὅ,τι πιθανόν δέν θά καταλάβαιναν. Τόν ἕνα τόν πῆρε ἀγκαλιά, τόν καταφιλοῦσε, τόν ἐνθάρρυνε καί τελικά τοῦ ἀποκάλυψε τό πάθος τῆς ὁμοφυλοφιλίας. Ἔπειτα τόν ἀνέθεσε σ’ ἐμένα. Ἀνεβήκαμε δίπλα στήν ἐκκλησία. Τό παιδί μέ λυγμούς φανέρωσε τό πρόβλημά του. Πῆρε θάρρος ἀπό τήν γιαγιά. Ὅμως θεωροῦσε ἀδύνατη τήν θεραπεία. Ἦταν πλήρως μαραζωμένος ψυχικά ἀπό τούς ἀπέλπιδες λογισμούς. Κάποια στιγμή μέ φώτισε ὁ Θεός καί ἔκανα τήν ἐξῆς κίνηση: Τόν ὁδήγησα μπροστά στά βημόθυρα. Τοῦ ἔδειξα πίσω ἀπό τήν Ἁγία Τράπεζα τόν Ἐσταυρωμένο. Τοῦ ἐπεσήμανα τό αἷμα πού τρέχει ἀπό τίς πληγές Του. «Ξέρεις τί εἶναι αὐτό;», τόν ρώτησα. «Τό αἷμα τοῦ Χριστοῦ», ἀπάντησε. «Δέν εἶναι κοινό αἷμα», συμπλήρωσα. «Εἶναι ἡ ἠφαιστειακή λάβα τοῦ οὐρανοῦ. Καίει ὅ,τι σατανικό καί ἐμπαθές καί δροσίζει ὅ,τι Θεϊκό καί ἐπωφελές. Ἀφαιρεῖ τήν βρωμερότητα καί δημιουργεῑ τήν καθαρότητα. Ἀναπτύσσει τόν καινό ἄνθρωπο. Ἀλλά γιά νά ἀρδεύσει τήν ψυχή σου πρέπει νά ἀνοίξεις αὐλάκι». «Τί αὐλάκι;», ρώτησε. «Αὐλάκι ὁνομάζω τήν ἄσκηση καί τήν μετάνοια. Χωρίς ἀγωγό κατάλληλο, δέν ἀρδεύει ἀλλά καίει τήν ψυχή». Τοῦ ἐπέδειξα τήν νηστεία, ἀνάγνωση τῆς Ἁγίας Γραφῆς πού ἔχει τήν ἱδιότητα νά καθαρίζει τόν νοῦ ἀπό κάθε ἐμπαθές νόημα καί συνεργασία με τήν Θεοτόκο. Ἡ προσευχή στήν Παναγία πολύ βοηθᾶ σ΄ αὐτές τίς περιπτώσεις, γιατί εἶναι ἡ μόνη Πανακήρατη καί Ἀμόλυντη, ἀλλά προέρχεται καί ἀπό τό δικό μας γένος. Ὅποτε μᾶς ἀντιλαμβάνεται, προστρέχει σέ βοήθεια καί ποικιλοτρόπως μᾶς βοηθεῖ. Το παιδί ξέσπασε σε κραυγές: «Εὐχαριστῶ, εὐχαριστῶ, σᾶς εὐχαριστῶ». Σᾶς πληροφορῶ ὅτι παρακολουθῶ ἀπό τηλεφώνου τήν ἐξέλιξή του καί ἀγωνίζεται πολύ καλά.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Δύσκολη περίπτωση νά ἀντιμετωπίζει τέτοια θέματα γενικά ὁ καθένας καί εἰδικά ἕνας Ἱερέας.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Τό δυσκολότερο. Χρειάζονται, ὅπως ἔλεγε ὁ ἅγιος Πορφύριος, καλές συμβουλές καί ὄχι μεγάλα ἐπιτίμια. Τουλάχιστον στήν ἀρχή. Ὁ πνευματικός, «ἱλαρῶς καί οὐχί μετά σκαιότητος» συμβουλεύει, εἰδικά τά νέα παιδιά, καί δίνει κατευθυντήρια πορεία. Δέν ἔχει ἀνακριτικό ἤ εἰσαγγελικό πνεῦμα, γιατί τότε ζημιώνει πρῶτα τήν δική του ψυχή καί ἔπειτα τήν ἀποτελεσματικότητα τοῦ Μυστηρίου. Μιλάει θεολογικά, ἤρεμα καί μέ ἀγάπη. Ἄν ὁ ἄλλος θέλει νά βγάλει τήν ἐσωτερική του σηπεδόνα, θά τό δείξει ἡ ψυχολογία τῆς στιγμῆς. Μπορεῖ καί μέ ἕνα νεῦμα, χωρίς κἂν λόγο, νά ὁλοκληρωθεῖ τό Μυστήριο σέ αὐτά τά θέματα. Ἄλλοι δέν εἶναι ἕτοιμοι. Θά τούς καίει καιρό ἡ συνείδηση καί μετά ἀπό κάποιο χρονικό διάστημα θά τό ποῦν, σάν νά τό εἶχαν ξεχάσει. Δέν πρέπει νά σοκαριστεῖ ἡ ψυχή ἐκείνη τήν ὥρα, γιατί εἶναι τόσο λεπτή ἡ διαδικασία, ὅπως ὅταν ἕνα ἐλάφι γεννᾶ. Ὁ παραμικρός θόρυβος καταστρέφει τόν τοκετό. Τό ἴδιο καί ἐδῶ: ἡ παραμικρή ἄστοχη κίνηση σταματάει τήν οὐράνια παραγωγικότητα τοῦ Μυστηρίου. Ὑπάρχουν βέβαια καί αὐτοί πού δέν καταλαβαίνουν ἤ ἔχουν κακό λογισμό. Π.χ. κάποτε μία γυναῖκα εἶχε μονομερή συζυγική ἐγκράτεια καί ἔτρεφε ψευδαίσθηση ἁγιότητος. Τήν συμβούλευσα θεολογικά καί πολύ ἥπια. Ἐκείνη, ἐπειδή δέν βρῆκε συμπαράσταση, ἄρχισε νά λέει: «Κοίτα ὁ καλόγερος! Κρεββάτι μοῦ εἶπε νά κάνω μέ τόν ἄντρα μου γιά νά ἁγιάσω!» Τῆς χάλασα τόν νοσηρό λογισμό καί ἄρχισε νά κάνει σατανικό ὑπολογισμό.

Αὐτοί πού ἐκφράζουν τήν Χριστοείδεια και Χριστοήθεια
εἶναι οἱ θεούμενοι. Οἱ ἅγιοι.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποιά εἶναι ἡ ὕψιστη αὐθεντία μέσα στήν Ἐκκλησία τελικά;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Εἶναι ἁπλό. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι Σῶμα Χριστοῦ. Αὐτοί πού ἐκφράζουν τήν Χριστοείδεια και Χριστοήθεια εἶναι οἱ θεούμενοι. Οἱ ἅγιοι. Οἱ ἅγιοι δίνουν κῦρος καί στίς Οἰκουμενικές Συνόδους. Δέν ἦταν ἁπλές συνάξεις ἐπισκόπων πού λόγω τῆς ἀρχιερωσύνης ἐνήργησε μαγικῷ τῷ τρόπῳ τό Πνεῦμα τό Ἅγιο. Ἄν συνέβαινε αὐτό, τότε ἡ συνοδική διαγνώμη θά ἦταν ἀποκύημα ἐγκεφαλικῆς διεργασίας, μία ἔξαρση τῆς στιγμῆς, ὁπότε ἐπικυρώνεται ὁ δυτικός σχολαστικισμός. Μπορεῖ νά ἔχει κάποιος βέβαια μιά στιγμιαία ἔλλαμψη, ἀλλά οἱ ἐξαιρέσεις δέν καταργοῦν τόν κανόνα. Ἐδῶ φώτισε ὁ Θεός τήν ὅνο τοῦ Βαλαάμ καί τόν θεοκτόνο Ἀρχιερέα Καϊάφα. Ὅμως οἱ ἅγιες Οἰκουμενικές καί Τοπικές Σύνοδοι ἦταν σύναξη ἐπί τό αὐτό θεουμένων ἱεραρχῶν, πού διαπίστωναν ἀπό τήν κατάθεση τῆς ἐμπειρίας τους ὅτι ἐκφράζουν τήν κοινή πείρα καί τήν κοινή ζωή τῆς Ἐκκλησίας. Γι’ αὐτό ἔλεγε ὁ π. Ἰωάννης Ρωμανίδης, ὁ μεγαλύτερος σύγχρονος ἐμπειρικός δογματολόγος, ὅτι στή λατρεία δέν λέμε «Δι’ εὐχῶν τῶν ἁγίων Συνόδων ἡμῶν», ἀλλά «Δι’ εὐχῶν τῶν ἁγίων Πατέρων ἡμῶν», πού καταξιώνουν τίς συνόδους… Κάποτε τοῦ εἶπαν: «Πάτερ Ἱωάννη, κάποιοι ἀπό τούς Κανόνες τοῦ Πηδαλίου εἶναι ἄχρηστοι, γιατί δέν ἐπικυρώθηκαν ἀπό Οἰκουμενική σύνοδο. Ἔτσι λένε κάποιοι σύγχρονοι θεολογοῦντες». Ἀπάντησε μέ τήν λεβέντικη, ξεκάθαρη , αὐθόρμητη, ρωμέικη, ἀνυπόκριτη γλῶσσα του: «Ἀχρεῖοι καί ἄχρηστοι εἶναι αὐτοί, πού δέν καταλαβαίνουν ὅτι τούς χρησιμοποίησαν καί τούς ἐπικύρωσαν θεούμενοι ποιμένες μέσα στήν δισχιλιετῆ πορεία τῆς Ἐκκλησίας. Οἱ ἅγιοι δημιουργοῦν τήν συνοδική αὐθεντία καί ὄχι ἡ συνοδική διάσκεψη τήν αὐθεντικότητα τῆς ἐκκλησιαστικῆς πορείας». Γι’ αὐτό ἔλεγε ὁ Μέγας Ἀθανάσιος: «Ὁ Εἷς καί ἡ ἀλήθεια» ἐκφράζουν τήν Ἐκκλησία.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ὑπάρχουν τέτοιοι Ἱεράρχες μέ αὐτές τίς ἀρχές σήμερα;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Βεβαιότατα!! Εἶναι «λέοντες πῦρ πνέοντες». Ὁ Συνέσιος Κυρήνης (4ο αἰ.μ.Χ.) γράφει: «Οὐκ ἐπιλείψουσι τῷ Θεῷ ἐργάται πρέποντες Ἐκκλησίᾳ». Σέ καιρό πνευματικῆς ξηρασίας, παρουσιάζονται οι ρωμαλαιότερες περιπτώσεις θεοφιλοῦς ποιμασίας. Ἀναδεικνύει ο Θεός τίς πιό γάργαρες πηγές στήν αὐχμώσα ἔρημο τῆς κοινωνίας. Λίγες, ἴσως, ἀλλά κρυστάλλινες καί μέ «ἀθανατοποιόν ὕδωρ». Καί ὁ διψασμένος λαός ἔχει αἰσθητήριο. Ἄλλο π.χ. νά ἀποφαίνεται ἕνας Ναυπάκτου, ἕνας Ἐδέσσης, ἕνας Πειραιῶς, ἕνας Μόρφου, ὁ ἄρτι ἐκλεγείς Κιτίου Νεκτάριος ἤ οἱ ἀδαμάντινοι συμφοιτητές καί ἀδελφοί μου Ἄρτης καί Σιατίστης ἤ νά ἀκούεται ἡ φωνή τοῦ ἐν σκηναίς ἁγίων αὐλιζομένου Κυρηνείας Παύλου, καί ἄλλο νά τοποθετοῦνται κάποιοι κοσμικόφρονες-τεχνοκράτες, πού ἐπιδίδονται ἀβασάνιστα σέ μεταπατερικές πομφόλυγες καί στοχαστικές ἀκροβασίες…

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ἕνας ἀξιωματοῦχος τῆς Ἐκκλησίας λόγω τῆς θέσης τοῦ δέν ἔχει ἀπλανῆ λόγο καί παρουσία;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ὄχι βέβαια. Πρέπει νά εἶσαι «τρόπων μέτοχος», γιά νά βιώνεις τήν χάρη πού ἐπωμίσθηκες καί νά ἀναγνωριστεῖς κατ’ ἀξίαν καί «θρόνων διάδοχος» τῶν Ἀποστόλων καί τῶν Πατέρων, διαφορετικά δέν εἶσαι καθαρό κάτοπτρο πού ἀντανακλᾶς στόν κόσμο τό φῶς καί τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, ἀλλά ἕνας μηχανικός διαχειριστής τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων. Γι’ αὐτό ὁ ὅσιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος ἀποκαλοῦσε «μουλάρια» κάποιους κληρικούς. Ἐπειδή τά ζῶα αὐτά δέν γεννᾶνε. Κατά παρόμοιο τρόπο οἱ κληρικοί πού δέν εἶναι ἐν-χριστωμένοι καί πνευματοφόροι ἤ τουλάχιστον «κεκαθαρμένοι τό μετριώτατον», ὅπως θά ἔλεγε ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, ἀδυνατοῦν νά ἐμπνεύσουν καί νά ἀναγεννήσουν ψυχές. Κάνουν ἐξωτερικό θόρυβο, ἀλλά δέν διαμορφώνουν ἐσωτερικό περιεχόμενο, γιατί τό στεροῦνται οἱ ἴδιοι. Καί συνήθως οἱ κληρικοί πού δέν γεννᾶνε, στρέφονται μετά μανίας σέ αὐτούς πού γεννᾶνε. Ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης γράφει π.χ. γιά τούς Ἀρχιερεῖς: «οἱ Ἀρχιερεῖς αὐτοί Θεοί πρῶτον κατά χάριν γεγονότες καί εἰς τά Ἅγια τῶν Ἁγίων τῆς ἐαυτῶν καρδίας ιεραρχικώς τε και μυστικώς ἱερουργήσαντες διά τῆς μυστικῆς καί ὑπερφυοῦς Θεολογίας (νοερᾶς προσευχῆς), τότε δή τήν προστασίαν ἀναδεχόμενοι τοῦ λαοῦ, μετέδιδον εἰς αὐτόν ἀπό τοῦ πλούτου τῶν ἐαυτῶν χαρισμάτων».

Αὐτή ἡ ἀλήθεια διέπει ὅλη τήν διδασκαλία τοῦ πατρός Ἰωάννη Ρωμανίδη, πού εἶναι ἡ αὐθεντική Θεολογία τῆς Ἐκκλησίας μας. Μοῦ ἔλεγε ἕνας ἀείμνηστος ἀγαπημένος του μαθητής, ὁ Μητροπολίτης Ἰεραπύτνης Εὐγένιος, ὅτι κάποτε στήν Ἀθήνα τόν πῆρε στό αὐτοκίνητό του. Μέχρι τότε, αγνοούσε ο ἀείμνηστος π. Ἰωάννης τήν ἀνάδειξη τοῦ Εὐγενίου σέ μητροπολίτη, ἐπειδή δέν παρακολουθοῦσε ἰδιαίτερα τά διοικητικά δρώμενα τῆς Ἐκκλησίας. Κάτι ἀντιλήφθηκε ἀπό τά σημάδια τοῦ αὐτοκινήτου. Χωρίς ἔκπληξη τόν ρώτησε: «Δέν μοῦ λές; Ἔγινες Δεσπότης;» «Μέ τήν ἀνοχή τοῦ Θεοῦ ἔγινα», ἀπάντησε ὁ Μητροπολίτης. Καί με πολλή φυσικότητα ὁ πατήρ Ἰωάννης: «Έ! Καί τόν τρίτο βαθμό τῆς ἱερωσύνης Μελχισεδέκ, αὐτόν τόν τῆς θεώσεως σοῦ εὔχομαι. Γιά νά ἱερουργεῖς στό νοερό θυσιαστήριο τῆς καρδιᾶς σου, μέ αἰώνια συνέχεια καί στό ἀχειροποίητο καί στό ἐπουράνιο. Διαφορετικά θά εἶσαι ἕνας τεχνοκράτης, πού θά προκαλεῖ καί θά ἐξοργίζει ὅ,τι φαντασμαγορικό καί ἄν κάνει. Θά ἀδυνατεῖς νά ἐμπνεύσεις καί νά θεραπεύσεις». Μοῦ τά εἶπε ὁ μακαριστός Εὐγένιος σέ μία ἐπίσκεψή του ἕνα μεσημέρι, λίγο πρίν κοιμηθεῖ, σέ μία γερόντισσα στήν Πόμπια.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τόν εἴχατε γνωρίσει τὀν πατέρα Ρωμανίδη;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ναί, μέσω τοῦ κοσμοκαλόγερου ἐπιστήθιου φίλου του νομικοῦ καί Θεολόγου, Ἀθανασίου Σακαρέλλου. Μοῦ ἔκαναν τότε ἐντύπωση δύο φράσεις του: «ὅποιος δέν ἔχει μέσα του τό Θεῖον (τόν Θεό) ἔχει θεῖον (ψυχική ἀκαταστασία, θειάφι, ἄρρωστο θυμοειδές)».

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ἡ ὑπακοή στούς ἐκκλησιαστικούς ἄρχοντες ποιά ὅρια ἔχει;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Τήν αἵρεση καί τήν ἁμαρτία. Ὀφείλουμε ὑπακοή ὅταν καί αὐτοί ὑπακούουν στόν Ἀρχιποίμενα Χριστό καί στούς «τραυματίες» τῆς Ἀγάπης Του, ὅπως ἀποκαλεῖ τούς ἁγίους καί εἰδικά τούς μάρτυρες ὁ ἅγιος Νικόλαος ὁ Καβάσιλας. Τότε διδάσκουν συνοδικῶς καί μεμονωμένα ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς τό ποίμνιο, τί νά πιστεύει καί τί νά πράττει, πῶς νά ὁμολογεῖ τήν πίστη του, πῶς νά βιώνει τόν Θεό στή ζωή του καί τί πρέπει νά κάνει γιά νά σωθεῖ. Γι’ αὐτό ἐπισημαίνει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: «…καί ποιμένες καί ποιμαινόμενοι ὑφ’ Ἑνός, τοῦ ἄνω Ποιμένος ποιμαίνονται». Ὁ πολυσέβαστος καθηγητής μας, π. Γεώργιος Μεταλληνός, ἕνας τιτάνας τοῦ πνεύματος στήν ἐποχή μας, μᾶς δίδασκε στό Πανεπιστήμιο ὅτι, ὅταν ἐξέλειπαν οἱ θεοφόροι μετά τούς πρώτους ἐκκλησιαστικούς αἰῶνες, ἀναγκάστηκε ἡ Ἐκκλησία νά ἐπιλέγει κληρικούς μέ μετριώτερη πνευματική κατάσταση, γιά νά τούς προωθεῖ στό ἐπισκοπικό ἀξίωμα, τούς ὁποίους ὑποχρεώνει, μέχρι καί σήμερα, λίγο πρίν τή χειροτονία, νά δώσουν φρικτούς ὅρκους πάνω στό ἱερό Εὐαγγέλιο, ὅτι δέν θά εἰσάγουν νεωτεροποιία καί ἀλλότρια διδάγματα στήν ποδηγεσία τοῦ λαοῦ, ἀλλά θά πολιτεύονται «κατά τάς ἁγίων θεοπνεύστους διδασκαλίας καί τό τῆς Ἐκκλησίας εὐσεβές φρόνημα». Αὐτό τό ἔλεγε ὁ πατήρ Γεώργιος «εὐτελιστική σχετικοποίηση τῶν φορέων τοῦ Ἀρχιερατικοῦ ἀξιώματος». Ἀφοῦ δέν διαθέτουν δική τους βιωματική γνώση, τουλάχιστον δεσμεύονται ὅτι θά ἀκολουθοῦν «τούς πεῖρᾳ μεμυημένους». Ὅταν ποιμαίνεται ἔτσι ὁ λαός, τότε μαθαίνει «πῶς δεῖ ἐν οἴκῳ Θεοῦ ἀναστρέφεσθαι, ἤτις ἐστιν Ἐκκλησία Θεοῦ ζῶντος ,στῦλος καί ἐδραίωμα τῆς ἀληθείας (Α΄ Τιμ. γ΄ 15)». Διαφορετικά ἡ σωτήριος ὑπακοή ἐκφυλίζεται σέ δουλική ὑποταγή, πού σέ καμμία περίπτωση δέν συνιστᾶ ὑψοποιό ἀναγωγή.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ὑπῆρχαν ἀποτυχημένες Σύνοδοι στήν Ἐκκλησιαστική Ἱστορία;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Πάρα πολλές. Ὀνομάζονται ληστρικές. Ἀποδεικνύει αὐτό πού εἴπαμε. Ὅτι δέν μεταμορφώνεται μαγικά ὅποιος ἀνέλθει τίς βαθμίδες τοῦ ἀρχιερατικοῦ θρόνου σέ μιά ἀδιαμφισβήτητη αὐθεντία, ἀλλά τόν καθιστᾶ αυθεντικό πνευματικό ποδηγέτη ἡ μύηση στήν ὑψηλόβαθμη χάρη πού ἐπωμίζεται καί ἡ συστοιχία μέ τά διδάγματα τῶν ἁγίων.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Στίς ὁμιλίες σᾶς ἀναφέρεστε συχνά στόν ἅγιο Ἰωάννη τό Χρυσόστομο.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Εἶναι ὁ μεγάλος μου ἔρωτας. Οἱ ὁμιλίες μου εἶναι συνήθως ἀπλουστευμένη ἀπόδοση δικῶν του ὁμιλιῶν.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τί θά ἔλεγε τώρα στήν περίπτωση τοῦ Μόρφου;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Θά ἦταν καταπέλτης. Ἐδῶ ἔφθασε στήν ὁμιλία του περί γάμου νά ἀναλύει τήν ἀποστολική παράθεση «σάρκα μίαν» καί νά ταυτίζει αὐτή τήν ἔννοια μέ τήν κατά φύσιν ζωή τοῦ ἀνδρογύνου. Αὐτά παρακαλῶ τά ἔλεγε ἀπό ἄμβωνος. Ὅλες αὐτές οἱ ὁμιλίες διεσώθησαν ἀπό στενογράφους ἀκροατές του. Καί ἐπειδή προφανῶς ντρεπόντουσαν οἱ ἀκροατές του ἀπό τήν παρρησία του στήν διατύπωση λεπτῶν πραγμάτων, ἔλεγε: «γιατί κοκκινίζετε; Αὐτά πού σᾶς λέω εἶναι εὐλογημένα καί φυσιολογικά. Νά ντρέπεστε γιά τήν κοπριά πού ἐσεῖς μαζεύετε γύρω ἀπό τήν ρίζα τοῦ δέντρου τῆς συζυγικῆς ζωῆς».

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τόσο τολμηρός ἦταν;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Μέ μία λέξη θά ἔλεγε: «μῦρον ὁ γάμος. Τί τοίνυν τήν τοῦ βορβόρου δυσωδίαν ἐπεισάγεις τῇ τοῦ μύρου κατασκευῇ;…. Ὅταν μύρον κατασκευάζηται οὐδὲν δυσῶδες ἀφίεται πλησιάζειν… Πολλή γάρ περί τήν ρίζαν (τοῦ γάμου) ἡ κόπρος καί ὁ βόρβορος. Τοῦτο οὖν ἐκκαθάρωμεν τῷ λόγῳ». Αὐτό δέν ἔκανε ὁ Μόρφου; Δυσωδία ἐδῶ ἐννοεῖ τόν σοδομισμό. Ἀναφέρει κάπου ἀλλοῦ: «πᾶν γάρ τό ὑπερβαῖνον τούς παρά τοῦ Θεοῦ τεθέντας νόμους, τῶν ἀλλοτρίων ἐπιθυμεῖ καί οὔ τῶν νενομισμένων. Βορβόρου πολλάκις ἐπιθυμοῦσι…. Οἱ παρά φύσιν τολμήσαντες τρομάξατε ἐάν μή ἐμπόνως μετανοήσητε. Νῦν γάρ πρός διόρθωσιν τά γινόμενα, τότε δέ πρός τιμωρίαν». Τολμᾶ νά συγκρίνει τούς ἀνθρώπους μέ τά ἄλογα ζῶα καί τούς βρίσκει στήν παθογένεια τῆς ἁμαρτίας, στά περισσότερα, ὅμοιους μέ τά δικά τους χαρακτηριστικά. Σέ δύο ὅμως πάθη τονίζει ὅτι ὑπερβαίνει ὁ ἐμπαθής ἄνθρωπος τά ζῶα. Στήν φονική κακία καί στήν διαστροφή. Γιά τό πρῶτο λέγει ὅτι συναγελάζονται τά ὁμοειδῆ ἄγρια κτήνη σεβόμενα τήν κοινωνία τῆς φύσεως. «Λύκος μέν λύκον οὐκ ἄν ποτε ἐλάσῃ οὐδέ λέων λέοντα ἀλλά συναγελάζονται, τήν κοινωνίαν τῆς φύσεως αἰδούμενοι». Ἐκ τοῦ ἀντιθέτου τονίζει: «εὐρήσομεν γάρ καί ἀνθρώπους θηρίων ὄντας χαλεπότερους». Καί γιά τίς ἀνώμαλες ἐπιθυμίες καί πράξεις λέγει: «τό γάρ ζῶον κἂν μυριάκις κοχλάζει, τόν τοιοῦτον (παρά φύσιν) οὐκ οἶδε τόν ἔρωτα ἀλλ’ εἴσω ἕστηκεν τῶν ὅρων τῆς φύσεως. Τινές δέ τῶν ἀνθρώπων ἀσελγείας ἕνεκα καί τά λαγνότερα τῶν ζώων ἀπέκρυψαν».

ΕΡΩΤΗΣΗ: Πρόσφατα ἐκοιμήθη ο γηραιός πατέρας σας. Βρέθηκα ἐκεῖ και παρατηρήθηκε κοσμοσυρροή.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Εὐχαριστῶ ἐκ μέσης καρδίας τόν κλῆρο καί τόν λαό τἠς εὐλογημένης Μεσσαρᾶς. Δέν τό ἀξίζω εἰλικρινά. Εἶμαι εὐγνώμων. Καί εὔχομαι σέ ὅλους νά φθάσουν τά χρόνια του, νά ἔχουν τή ζωή του καί τό ἅγιο τέλος του.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τί σᾶς ἔμεινε περισσότερο ἀπ’ αὐτόν;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Πολλά. Ἰδιαίτερα ὅμως ἡ ὕπαρξη συνεχῶς πάνω στό τραπέζι τοῦ φαγητοῦ μας τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης (Ἦταν ἕνα ὀγκῶδες πράσινο μεταφρασμένο βιβλίο), τῆς Καινῆς Διαθήκης, τοῦ προσευχηταρίου καί τῆς Παρακλήσεως τῆς Θεοτόκου. Δέν τά ἔβγαζε ποτέ ἀπό ἐκεῖ. Θεωροῦσε τήν πνευματική τροφοδοσία ἀνωτέρα τῆς ὑλικῆς. Ὅπως καί εἶναι.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποιά εἶναι ἡ μεγαλύτερη παρακαταθήκη του σ’ ἐσᾶς;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Δέν ἤθελε τά ἀξιώματα. Ὅταν ὁ νῦν Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ. Μακάριος μέ ἐνέγραψε στόν κατάλογο τῶν πρός Ἀρχιερατείαν ἐκλογίμων, πῆγα νά τόν πειράξω. Τόν βρῆκα ὡς συνήθως νά μελετᾶ ἱερά βιβλία. «Πατέρα, τοῦ εἶπα, μέ ἔγραψαν στό ψηφοδέλτιο τῶν ὑποψηφίων δεσποτάδων». Μέ ἄκουσε σύννους. Λίγο σιώπησε καί ἔπειτα μοῦ εἶπε: «Μέγα λάθος σου! Πρόσεχε μή γίνει ὁ τάφος σου». «Γιατί;» τόν ρώτησα γελώντας. «Γιατί, ἀπάντησε, ἀπό τώρα καί ἔπειτα κινδυνεύεις νά κάνεις ὅ,τι θά κάνεις, γιά νά ἀρέσεις στούς δεσποτάδες πού θά σέ ψηφίσουν. Καί ὄχι στόν Δεσπότη Χριστό, πού θά σέ κρίνει ἐν ἡμέρα κρίσεως».

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ἔχετε ὄνειρα; Πῶς βλέπετε τό μέλλον;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Μέ φόβο καί χαρά γιά νά θυμηθῶ καί πάλι τό ἴνδαλμά μου, τόν ἅγιο Ἰωάννη τό Χρυσόστομο. «Φόβῳ μέν διά τούς ἐκατέρωθεν κρημνούς. Χαρᾷ δέ διά τόν προπορευόμενον Χριστόν».

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τί φοβᾶστε στή ζωή σᾶς;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Τήν ἁμαρτία. «Ἕν ἐστίν φοβερόν, ἁμαρτία μόνον. Τά ἄλλα δέ πάντα κόνις καί καπνός». Καί βεβαίως τόν ἑαυτό μου. «Τόν μή ζημιοῦντα ἑαυτόν, οὐδείς παραβλάψαι δύναται», λέγει και πάλιν ὁ Χρυσορρήμων Πατήρ. Ξέρω πόσο παρορμητικός καί εὐαίσθητος εἶμαι. Καί ὅπου δέν ξέρω ἄν κοντρολάρω τόν παρορμητισμό μου λόγω δυσμενοῦς κλίματος καί συνειδησιακῆς εξεγέρσεως, ἀποφεύγω νά πηγαίνω. Γιατί ὑπάρχει κίνδυνος νά ἐκτραπῶ καί μετά θά στενοχωριέμαι πολύ.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Εὐχαριστῶ γιά ὅσα εἴπαμε.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Ἐγώ εὐχαριστῶ. Εἶναι ἡ πρώτη φορά πού δίνω συνέντευξη. Μέ ἔκαμψε ἡ ἐπιμονή σου. Νά εἶστε καλά.

Πηγή

The post Θεολογικές ἀπαντήσεις σέ σύγχρονους προβληματισμούς περί σαρκός, Πνεύματος καί πνευμάτων… first appeared on σάρκα μία | Γάμος.

Είσαι παντρεμένος. Μη ζηλεύεις διαρκώς τη ζωή των αγάμων.

sarkamia — Thu, 21 Mar 2019 13:11:47 +0000

bride and groom touching rings by finger

Μιλάω χρόνια τώρα για εκατοντάδες μηνύματα ανθρώπων πολύ πονεμένων και πικραμένων. Που μαραζώνουν μέσα στον γάμο τους. Και λιώνουν. Και, από την άλλη, το ταίρι τους λιγώνεται να διαβάζει βίους ασκητών που μπήκαν σε σπηλιές και σε τρύπες ή ανέβηκαν στα δέντρα και πήραν τα βουνά και βρήκαν κρύπτες κι ερήμους. Διαβάζουν ζηλεύοντας όλα αυτά, ενώ ζουν τον γάμο τους. Και με τον τρόπο αυτό δεν τον απολαμβάνουν. Κάποιος παντρεμένος μού έγραψε ότι συνέχεια ζηλεύει αγάμους, ερημίτες, ασκητές, ιερομονάχους κ.λπ. Αυτή η νοοτροπία και η ζήλια του φανερώνουν ότι δεν απολαμβάνει τη δική του ζωή.

Αν περνάς καλά στον γάμο σου, δεν υπάρχει λόγος να ζηλέψεις. Άλλο να εμπνευστώ, άλλο να θαυμάσω τη ζωή του άλλου, κι άλλο να βλέπω τον δικό μου δρόμο ως παρακατιανό, ως αποτυχία ή λανθασμένη επιλογή. Όταν είσαι παντρεμένος και διαβάζεις βίους ασκητών, είναι βασικό να επικεντρώνεσαι σε σωστά σημεία, που θα βοηθήσουν κι εσένα εκεί όπου βρίσκεσαι. Αυτό που θα θαυμάσεις δεν θα είναι η σωματική εγκράτειά τους – εφόσον εσύ έχεις σχέσεις με τον άνθρωπό σου! Άρα δεν μπορεί να γίνει ιδανικό σου το να μην έχεις σχέση με τον άνθρωπό σου, σαν τον Άγιο τάδε! Διότι ο Άγιος αυτός ήταν άγαμος! Κάτι που εσύ δεν είσαι. Αντικείμενο θαυμασμού όμως θα ‘ναι ο αγώνας της ταπείνωσης του Οσίου!

Θα θαυμάσεις την αγάπη, την προσευχή, την ελεημοσύνη, την ενότητα που είχε με όλους. Κυρίως την αγάπη. Πάνω απ’ όλα, αυτό ζηλεύω στους Αγίους. Είσαι παντρεμένος. Και παντρεμένη. Αν, λοιπόν, ζηλεύεις αυτόν που δεν έχει παντρευτεί και τον θεωρείς ανώτερό σου, επειδή αυτός τηρεί εγκράτεια και παρθενία και αγνότητα, είναι σαν να υποτιμάς αυτό που κάνεις. Με μια τέτοια «ανάγνωση» είναι σαν να συμπεραίνεις ότι εσύ είσαι ένας άνθρωπος πρόστυχος. Επιτρέπεται να πεις όμως κάτι τέτοιο; Ενώ, μάλιστα, παντρεύτηκες με εκκλησιαστικό μυστήριο! Είναι δυνατόν να θεωρείς ότι αυτό που κάνεις εσύ είναι πρόστυχο κι ότι η αφιερωμένη ζωή του Οσίου μόνο είναι ανώτερη; Ο άλλος αφιερώθηκε και είναι ολόψυχα δοσμένος στον Θεό. Ναι. Αγία η πράξη του. Μα είναι ανώτερη από τη δική σου επιλογή; Γιατί είναι ανώτερη; Μήπως δεν είναι ο ίδιος Θεός που ευλόγησε τον δικό σου δρόμο και το δικό σου χάρισμα; Αυτή η αίσθηση που έχεις φανερώνει κυρίως μια έλλειψη ευτυχίας.

Σίγουρα στη ζωή σου υπάρχει ένα έλλειμμα. Κάτι σου λείπει. Δεν απολαμβάνεις τον γάμο σου μάλλον. Γι’ αυτό συνέχεια αλληθωρίζεις και κοιτάς τη ζωή των άλλων. Κάνει εντύπωση αυτό: Να ‘σαι παντρεμένος και να ζηλεύεις διαρκώς τη ζωή των αγάμων. Και το παράξενο είναι ότι το βλέπει και ο άντρας σου, κι η γυναίκα σου αυτό που κάνεις. Και καταλαβαίνει ότι δεν χαίρεσαι αυτό που ζεις, αλλά θες αυτό που δεν ζεις.

Από το βιβλίο του π. Ανδρέα Κονάνου
«Όλα του γάμου δύσκολα…»
των εκδόσεων Άθως

The post Είσαι παντρεμένος. Μη ζηλεύεις διαρκώς τη ζωή των αγάμων. first appeared on σάρκα μία | Γάμος.

Η γλώσσα της σιωπής στην καθημερινότητα του ζευγαριού

sarkamia — Thu, 14 Mar 2019 16:58:21 +0000

Μία από τις πιο δύσκολες επιλογές στην καθημερινότητα του ζευγαριού είναι η γλώσσα της σιωπής. Συνήθως βλέπουμε την σιωπή να υπάρχει όταν ο ένας φοβάται να πει την αλήθεια στον άλλον, τόσο για πράξεις που έχει κάνει όσο και για την συμπεριφορά και τον χαρακτήρα του/της συντρόφου του. Σιωπούμε για να μην κάνουμε τα πράγματα χειρότερα. Σιωπούμε γιατί έχουμε επιλέξει να είμαστε “ανώτεροι” από τον άλλο και να μην “πέφτουμε” στο επίπεδό του. Σιωπούμε όταν αισθανόμαστε ότι φταίμε. Στην πράξη όμως σπάνια αυτή η γλώσσα λειτουργεί αυθεντικά, διότι, κατά βάθος, είμαστε θυμωμένοι, δεν συγχωρούμε ούτε τον εαυτό μας ούτε τον άλλο, προσπαθούμε να αγοράσουμε χρόνο, χωρίς να έχουμε προχωρήσει είτε σε αληθινή αυτοκριτική και μετάνοια για την συμπεριφορά μας είτε στην απόφαση να προχωρήσουμε με υπομονή, η οποία θα ξεπεράσει την κατάκριση ή το παράπονο.

Δεν είναι πνευματική κατάσταση η σιωπή αυτή. Αυθεντική είναι η σιωπή όταν βλέπουμε τον άλλον συνολικά. Όταν δεν μένουμε σε λάθη ή ελαττώματά του, αλλά τον αγαπούμε γι᾽ αυτό που είναι, δηλαδή ο/η μοναδικός/ή για την ζωή μας και αυτό είναι απόφαση καρδιάς. Είναι συνειδητή επιλογή να μην μείνουμε στα αρνητικά, αλλά να προχωρήσουμε με αγάπη και κατανόηση. Συμπάθεια αληθινή, διότι βλέπουμε πρωτίστως τον εαυτό μας. Εδώ είναι το δύσκολο. Να καταλάβουμε ότι δεν είμαστε αλάνθαστοι και να μπορέσουμε να συγχωρήσουμε τον άλλο που μας δυσκολεύει, διότι συνειδητοποιούμε ότι κι εμείς το ίδιο κάνουμε.

Η σιωπή είναι αρετή. Είναι δωρεά του Αγίου Πνεύματος στην εκκλησιαστική ζωή. Είναι ίδιον της τέλειας αγάπης, η οποία βγάζει έξω κάθε φόβο. Δεν είναι εγωιστική επιλογή, αλλά σημάδι ταπεινής προσέγγισης του άλλου. Δεν εξαρτάται από αυτόν. Αν θέλουμε να προχωρήσουμε αυθεντικά, ματώνουμε την γλώσσα μας, γιατί αγαπούμε. Διότι ο πειρασμός, κάποτε μόνιμος, είναι να ματώσουμε τον άλλον, να του αποδείξουμε το πόσο λίγος είναι και πόση χάρη του κάνουμε που είμαστε μαζί του, μολονότι έχει αδυναμίες και δεν του αξίζει. Η σιωπή είναι μίμηση Χριστού, ο Οποίος δεν απαντούσε στις λοιδορίες και στις ύβρεις, αλλά προσευχόταν για τους σταυρωτές Του.

Η σιωπή έρχεται σε αντίθεση με την νοοτροπία των καιρών μας, οι οποίοι φωνάζουν να φωνάζουμε! Απαιτούν την υπεράσπιση των δικαιωμάτων μας και, κάποτε, την επιβολή τους με κάθε τρόπο. Δεν είναι βέβαιο ωστόσο ότι το αποτέλεσμα θα είναι αυτό που νομίζουμε, διότι η δικαίωση του “εγώ” δεν λύνει τα προβλήματα κατανόησης και επικοινωνίας, ούτε αποκαθιστά την αγάπη ανάμεσα στο ζευγάρι.

Κάποτε δεν μπορούμε να σιωπήσουμε. Αισθανόμαστε αδυναμία, διότι νιώθουμε το δίκιο να μας πνίγει. Ας τηρήσουμε τουλάχιστον την διάκριση της ήρεμης εκφοράς του λόγου μας. Ας προσπαθήσουμε να μην ισοπεδώσουμε το πρόσωπό του, αλλά με στοργή και υπομονή ας περιγράψουμε τα συναισθήματά μας και ας του ζητήσουμε να σκεφτεί. Την ίδια στιγμή, ας προσευχόμαστε στον Θεό να φωτίζει. Εμείς να συγχωρούμε. Εκείνος να βοηθά. Το δύσκολο είναι να μην χάσουμε τον έλεγχό μας. Να μην εμπλακούμε σε αντιδικίες. Να μην συντριβούμε από τον εγωισμό. Να ακούσουμε τι έχει να μας πει ο άλλος. Και το ίδιο να κάνουμε και με τα παιδιά μας. Η νουθεσία ή η τιμωρία να μην είναι αφ᾽ υψηλού. Να μία ωραία απόφαση για την Σαρακοστή!

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός
Δημοσιεύθηκε στην «Ορθόδοξη Αληθεια»
στο φύλλο της Τετάρτης 13 Μαρτίου 2019

The post Η γλώσσα της σιωπής στην καθημερινότητα του ζευγαριού first appeared on σάρκα μία | Γάμος.

Το γιατί πίσω από μένα και σένα

sarkamia — Fri, 28 Dec 2018 10:30:49 +0000

Το πιο συχνό ερώτημα που απευθύνουμε στους εαυτούς μας είναι το γιατί. Γιατί σε διάλεξα, γιατί μένω, γιατί κάνω ό,τι κάνω. Μα όσο το αναζητούμε, τόσο έχουμε κλειστά τα αφτιά μας στην απάντηση που κραυγάζει παρούσα σε κάθε επιλογή μας. Γιατί θυμώνω μαζί σου; Γιατί θλίβομαι; Γιατί σε φοβάμαι; Γιατί μένω μαζί σου αφού με ταλαιπωρείς; Μα αυτό το γιατί τσάμπα το γυρεύω σε σένα, καθώς δεν υπάρχει εκεί, αλλά σε εμένα.

Αν έμαθα ότι η αγάπη είναι στέρηση, στη στέρηση θα πέφτω. Αν έμαθα ότι η αγάπη είναι θυσία, θα θυσιάζω πάντα τον εαυτό μου. Αν έμαθα οτι αγάπη είναι να με πνίγεις, τότε στον πνιγμό θα κολυμπώ μία ζωή. Όπως με αγάπησαν στα πρώτα χρόνια της ζωής μου, έτσι θα αγαπώ κι εγώ, κι αυτή την αγάπη θα γυρεύω από τον άλλο.

Αν ως παιδί αισθάνθηκα να εγκαταλείπομαι εγώ ή οι ανάγκες μου, θα είμαι εξαρτημένος από τον κάθε σύντροφο και εύκολα θα συνδεθώ με κάποιον που με ζηλεύει γιατί δύσκολα θα με αφήσει. Με τον ίδιο τρόπο που ένα αχόρταγο μωρό κρέμεται από το μαστό της μαμάς του, θα κρέμομαι κι εγώ από εκείνον.

Αν καταβροχθίστηκα στη σχέση με κάποιο γονιό μου, εύκολα θα επιλέγω ανθρώπους που δεν είναι διαθέσιμοι γιατί έτσι δεν θα έρθουμε ποτέ πολύ κοντά ώστε να κινδυνέψω να ξανακαταβροχθιστώ. Θα αναρωτιέμαι και θα τα βάζω με τον άλλο που με άφησε παρά το ότι του τα έδωσα όλα, όμως για αυτό ακριβώς τον διάλεξα κι ας μην αντέχω να το δω.

Αν είδα ότι πρέπει να θυσιάζω πάντα αυτό που θέλω για να είναι ευχαριστημένος ο άλλος, πολύ αυθόρμητα θα σμίξω με κάποιον που με αποδέχεται μόνο όταν είμαι καλός απέναντί του. Και αν παρόλα αυτά δεν με αποδεχτεί, θα λέω πως φταίω εγώ που δεν είμαι αρκετά καλός.

Αν μεγάλωσα ακούγοντας πόσο λίγος είμαι, θα βρω κάποιον που αισθάνεται πολύς μήπως κλέψω λίγο απ’το πολύ του. Όμως κι εκεί θα αναβιώνω την ίδια ματαίωση, μα θα το εκλογικεύω λέγοντας ότι για να με διάλεξε κάποιος τόσο σπουδαίος, χαλάλι η υποτίμηση, κάτι θα βλέπει σε μένα.

Αν μεγάλωσα και οι ανάγκες μου έρχονταν πάντα τελευταίες, αυτό θα αναζητώ, και αφού το βρίσκω, θα θυμώνω μαζί του γιατί θα με αφήνει άδειο. Βέβαια, ο θυμός αυτός με εμένα είναι κατά βάθος, που επιλέγω τέτοιους συντρόφους, αλλα αυτό μου είναι πολύ επώδυνο να το παραδεχτώ.

Κι αν δεν καταφέρω να ευτυχίσω με τον πνιγμό, με την στέρηση, ή με τη θυσία, ίσως ευτυχίσω με το να αρρωστήσω. Το παιδικό μου τραύμα, αφού πλέον δεν θα με εξυπηρετεί δευτερογενώς, θα αρχίσει να ζωγραφίζεται στο σώμα μου. Θα καταθλιβώ πλάι σου ή θα έχω κρίσεις πανικού κάθε φορά που θα απομακρύνεσαι ή θα αναπτύξω κάποιας μορφής παθολογία για να αντέξω στη σχέση.

Για αυτό και μπροστά σε αυτή τη δυσκολία της κατανόησης του εαυτού, συνήθως ζητάμε από τον άλλο να αλλάξει, όμως ας αναλογιστούμε. Αν άλλαζε, θα τον αντέχαμε; Μπορεί να το θέλαμε, μπορεί να το επιθυμούσαμε, να το λαχταρούσαμε, αλλά θα άντεχα κάποιον που είναι αυτονομημένος μέσα στη σχέση, εάν εγώ αισθάνθηκα εγκατάλειψη μικρός; Μάλλον όχι, γιατί η ελευθερία που θα μου έδινε, θα μου θύμιζε την απουσία του γονιού μου. Έτσι, θα επιλέξω κάποιον που με καταπιέζει ή εξαρτάται από εμένα γιατί αυτός δεν κινδυνεύω να με εγκαταλείψει. Θα θυμώνω μεν, αλλά θα το εκλογικεύω. Βεβαια, ο άλλος δεν μπορεί να αλλάξει. Μόνο εμείς μπορούμε και το εσωτερικό μας σύμπαν. Και αν το κάνουμε, με έναν φυσικό τρόπο ο άλλος επανατοποθετείται στη δική μας αλλαγή. Όμως αυτό απαιτεί να αντέξουμε να κοιτάξουμε μέσα μας με καθαρή ματιά.

Ακούω πολύ συχνά, ωραία αυτά, αλλά πώς θα μπορούσα να ξέρω τι θα μου βγει ο άλλος στην πορεία; Γιατί, τον εαυτό σου τον ξέρεις; Όσο δεν ξέρεις εσένα, είναι αδύνατο να καταλάβεις ποτέ εκείνον που θα επιλέξεις ή το γιατί πίσω από την επιλογή σου. Για αυτό και κάποιος αναβιώνει ξανά και ξανά τον ίδιο πόνο ή συναντά ίδιους συντρόφους. Γιατί δεν έχουν γίνει ακόμα εποικοδομητικές οι εμπειρίες του.

Στην απελπισία μας, θα ψάξουμε σε πολλά βιβλία ή κείμενα, θα ρωτήσουμε αν μας δοθεί η ευκαιρία στα πεταχτά, όμως αυτή ειναι νοητική τροφή. Καμία σχέση δεν έχουν με το γιατί της ψυχής μας κι αυτό γιατί δεν είναι η λογική μας που χρειάζεται να κατανοηθεί, αλλά το συναίσθημά μας. Παρόλα αυτα, το ψάχνω στις λέξεις γιατί έμαθα μία ζωή να σκέφτομαι πώς πρέπει να αισθάνομαι παρά να νιώθω.

Η θεραπεία είναι ένας τόπος να συζητήσω με την ψυχή μου και να ακούσω τι έχει να πει. Μπορώ να αναβιώσω με ασφάλεια όσα αισθάνθηκα στο παρελθόν ώστε να σταματήσω να μένω αφρόντιστος. Να με αγκαλιάσω. Να καταλάβω ότι σχετίζομαι μόνο εκεί που δεν εξαρτώμαι από τον άλλο και ο άλλος από εμένα. Σχετίζομαι μόνο εκεί που δεν βιώνω πια ενοχή. Εκεί που υπάρχει ενοχή, θα αναζητώ πάντα τιμωρία, και θα οδηγούμαι να κακοποιώ και να κακοποιούμαι.

Μαθαίνω να προχωρώ ολόκληρος. Να αγκαλιάζω την ανάγκη μου χωρίς να αγνοώ τον φόβο μου. Κι αυτό γιατί αν τον αγνοήσω, πάλι στην ματαίωση θα οδηγηθώ. Θα σμίξω με κάποιον που θα μου είναι τόσο ανοίκειος που θα ασφυκτιώ πλάι του. Δεν θα έχω αλλάξει τίποτα γιατί ούτε εκεί θα με έχω αποδεχτεί αφού θα έχω εξαιρέσει ένα κομμάτι μου. Κι αν σκοντάψω, ο φόβος αυτός που ξέχασα, θα ξυπνήσει βίαια και θα με τραβήξει πάλι πίσω. Θέλει να τον σεβαστώ κι αυτόν. Να τον αποδεχτώ.

Η αποδοχή είναι στη σύνθεση. Δεν μπορώ να τη βιάσω, όμως, θέλει χρόνο. Χρόνο να με μάθω, χρόνο να με ακούσω, χρόνο να με καταλάβω, χρόνο να με εμπιστευτώ. Χρόνο να σχετιστώ μαζί μου. Η θεραπεία προσφέρει χρόνο και ένα σταθερό πλαίσιο για να αντέχω να πάω εκεί που θέλω. Μου μαθαίνει να έχω υπομονή με τον εαυτό μου, περισσότερη από ό,τι είχαν οι άλλοι μαζί μου. Μου μαθαίνει να με περιμένω κι ας προχωρώ αργά. Αυτό είναι και το κέρδος εξάλλου. Όταν προχωρώ αργά, πάντα φτάνω γρήγορα.

Ιάκωβος Σιανούδης

The post Το γιατί πίσω από μένα και σένα first appeared on σάρκα μία | Γάμος.

Της Αγάπης και της Ανάγκης το άλφα

sarkamia — Tue, 06 Nov 2018 10:08:18 +0000

Συχνά συμβαίνει να μπερδεύουμε την ανάγκη με την αγάπη. Νομίζουμε ότι επειδή έχουμε ανάγκη από κάτι ή από κάποιον, αυτό είναι ένδειξη αγάπης, όμως κάτι τέτοιο πολύ απέχει από το να ισχύει. Στην πραγματικότητα, επειδή μας είναι πολύ δύσκολο να παραδεχτούμε την ανάγκη μας, την αναπλαισιώνουμε σε αγάπη. Πιστεύουμε ότι όσο πιο κοντά είμαστε, τόσο πιο πολύ αγαπάμε. Όσο πιο πολύ ανησυχούμε, τόσο περισσότερο νοιαζόμαστε, ακόμα και ότι όσο πιο πολύ ζηλεύουμε, τόσο μεγαλύτερο το ενδιαφέρον μας για τον άλλο.

Και όσο έχουμε κλειστά τα αφτιά μας σε αυτό που πραγματικά αισθανόμαστε, τόσο ζητάμε από τον άλλο να καθησυχάζει τις έγνοιες μας. Κι αν οι έγνοιες μας είναι μεγάλες, θα ζητήσουμε να μην έχει ζωή έξω από τη σχέση γιατί μας λείπει ανυπόφορα όταν είναι μακριά μας ή μας ανησυχεί το να πάθει κάτι και να μην το γνωρίζουμε. Θα παραπονεθούμε ότι δεν κάνουμε αρκετά πράγματα μαζί κι ας περνάμε χρόνο οι δυο μας. Σύντομα, όμως, όλο αυτό θα φέρει μεγάλη σύγκρουση ανάμεσά μας αφού ταΐζουμε τη σχέση με τους φόβους μας.

Από κάτω, φυσικά, κρύβεται η ανάγκη για μονιμότητα του άλλου γιατί κάποια στιγμή στην αρχή της ζωής μας εγκαταλειφθήκαμε. Κάποιοι φυσικά, με το να φύγουν τα σημαντικά πρόσωπα από τη ζωή τους, και κάποιοι συναισθηματικά, με το να εγκαταλειφθούν οι ανάγκες τους ή να παραμεληθούν κι οι ίδιοι. Έχοντας υποφέρει, λοιπόν, αλλά μη έχοντας το συνειδητοποιήσει, είναι βασική ανάγκη το να επιβεβαιώνουμε την παρουσία του άλλου στη ζωή μας κι εκεί είναι που μπερδεύουμε την συγχώνευση με την αγάπη.

Εγκαταλείπουμε κάθε στοιχείο της ταυτότητάς μας που υπήρχε έξω από τη σχέση και αφοσιωνόμαστε στο να αναπνέουμε τον ίδιο αέρα με τον άλλο. Οτιδήποτε έξω από αυτή τη δυαδικότητα είναι απειλητικό, οπότε φροντίζουμε να εξαλείψουμε κάθε τι που μπορεί να μας δώσει χαρά και δεν είναι ο άλλος. Κι όσο ματαιώνουμε τον εαυτό μας, τόσο αισθανόμαστε ότι νοιαζόμαστε για τον σύντροφό μας. Εκεί είναι που λέμε, αφού τον αγαπώ, θα θυσιαστώ και θα το αντέξω κι αυτό. Λες κι η αντοχή στη στέρηση είναι ένδειξη αγάπης.

Και για όσο ισχύει αυτό, επικρατεί μία σχετική ηρεμία, όμως καμία σχέση που είναι συγχωνευμένη δεν είναι σχέση, κι αυτό σύντομα αρχίζει να γίνεται ανάγλυφο. Κάποιος από τους δύο πνίγεται από την ταύτιση που έχει θεωρηθεί εγγύτητα, από την ανησυχία που έχει βαφτιστεί νοιάξιμο και τη ζήλια που έχει ονομαστεί ενδιαφέρον.

Φυσικά, κι ο άλλος δεν είναι άμοιρος ευθυνών. Το ότι επέλεξε έναν σύντροφο που θυμώνει σε κάθε απόπειρα ανεξαρτησίας, ζηλεύει, αντιδρά έντονα, σημαίνει ότι κι ο ίδιος παίρνει κάτι από αυτό. Ο ζηλόφθων σύντροφος μπορεί να πιέζει, να ταλαιπωρεί, να εξαντλεί, όμως είναι εκεί και το κάνει, δεν εγκαταλείπει. Οπότε, σε δευτερογενές επίπεδο, καλύπτει τα άγχη εγκατάλειψης του άλλου. Αυτή είναι και η απάντηση σε όποιον αναρωτιέται γιατί βασανίζεται δίπλα σε κάποιον που τον καταπιέζει, αλλά δεν μπορεί να φύγει.

Κι αυτό γιατί δεν έχω καταλάβει τι χρειάζομαι πραγματικά. Δεν έχω καταλάβει τις ανάγκες μου και τις νομίζω για αγάπη, δεν έχω καταλάβει εμένα. Και με τη λίγη γνώση που έχω για τον εαυτό μου, προσπαθώ να προσδιοριστώ μέσα από τον άλλο. Βέβαια, όσο δεν με γνωρίζω, τόσο με φοβάμαι και καθότι πορεύομαι με τον φόβο μου, αναλώνομαι σε έναν κύκλο ζωής που τον επιβεβαιώνει. Άλλοτε με τις ακατάλληλες επιλογές μου και άλλοτε με το να οδηγώ εγώ τον άλλον στο να γίνει ακατάλληλος και να με αφήσει.

Κι ακόμα κι αν σμίξω με κάποιον, θα αισθάνομαι αφρόντιστος αφού ποτέ δεν θα μπορεί να με εμπεριέξει τελείως. Το βλέπουμε σε πολλά παντρεμένα ζευγάρια πλέον. Εκεί που γίνεται περισσότερο ορατό είναι στα πρώτα χρόνια του ερχομού ενός παιδιού στη ζωή του ζεύγους γιατί εκεί έρχεται ακόμα πιο μπροστά η παιδική μας μεταβίβαση. Όποιο άγχος δεν έχει αντιμετωπιστεί, λειτουργεί κάτω από τη δικαιολογία της γονεϊκότητας. Εάν έχω προβλήματα με τον συμβίο μου, αλλά δεν έχω συνειδητοποιήσει τι ακριβώς αφορούν και τι σημαίνουν για εμένα, θα αισθάνομαι αφόρητη πίεση και θα δρω χωρίς να καταλαβαίνω τι κάνω. Κι οι φόβοι μου, που μοιάζουν ασήκωτοι από τον σύντροφό μου, θα πέσουν στις πλάτες του παιδιού μου. Θα το τραβήξω στο μέρος μου και θα δημιουργήσω ασυνείδητα μια συγχωνευτική σχέση με εκείνο. Είμαι από επάνω του για το καλό του, επειδή το αγαπάω, θα λέω, όμως μέσα μου είναι η ανάγκη για το δικό μου καλό που με οδηγεί.

Το βλέπουμε συχνά σε ζευγάρια με νεαρά παιδιά. Η μαμά να δημιουργεί έναν υπερβολικά στενό δεσμό με το γιο ή ο πατέρας με την κόρη. Είναι συχνό φαινόμενο να έρχεται το παιδί στο κρεβάτι και να πλαγιάζουν τρεις. Και αν η μαμά πάρει το γιο στο κρεβάτι, ο γιος θα αισθανθεί τεράστια χαρά που επιτέλους την κατακτά και τον προτιμά από τον μπαμπά. Θα του δοθεί αυτό που θέλει, η αποκλειστικότητα, όμως, συγχρόνως, θα αισθανθεί και τεράστια ενοχή προς εκείνον. Θα νιώσει άσχημα που αυτό που δίνει χαρά σε αυτόν, στερεί από τον άλλον, και θα φοβηθεί ότι ο μπαμπάς θα τον εγκαταλείψει. Εξάλλου, πίσω από κάθε ενοχικό μας συναίσθημα, υπάρχει ο φόβος της εγκατάλειψης – για αυτό και όταν ο άλλος πλησιάζει να αποκαλύψει την πράξη μας, μεγαλώνουν κι οι ενοχές μας. Αυτή η ενοχή θα κουρνιάσει καλά μέσα του και κάθε τι που θα του προσφέρει χαρά ή θα τον ευχαριστεί στην ενήλικη ζωή, θα τον κάνει να αισθάνεται άσχημα.

Θα νιώθει ότι φταίνε οι δικές του επιλογές για τη δυστυχία της γυναίκας του – αν καταφέρει να παντρευτεί – ότι ευθύνεται εκείνος αν τα πράγματα δεν πηγαίνουν καλά γιατί κοιτούσε μόνο τον εαυτό του και άλλα τέτοια. Θα έχει αυτοκαταστροφική συμπεριφορά και θα οδηγείται να τιμωρείται πολύ σύντομα όταν βρίσκει κάτι που τον χαροποιεί.

Εναλλακτικά, αν η μαμά δεν ικανοποιήσει την ανάγκη του παιδιού της – που είναι κατά βάση δική της ανάγκη να συμπληρώσει τα κενά της σχέσης με τον σύζυγό της – το παιδί θα θυμώσει, όμως χωρίς να αισθανθεί ενοχή. Μα αυτός ο θυμός είναι χρήσιμος καθώς, επειδή θυμώνω με εσένα, μπορώ ευκολότερα να στρέψω το ενδιαφέρον μου σε κάποια δημιουργική απασχόληση. Να βρω τι μου αρέσει, τι δεν με θυμώνει δηλαδή, που να μην είσαι εσύ και να αυτονομηθώ.

Όλα αυτά, βέβαια, απαιτούν να γνωριστώ με τον εαυτό μου για να τα καταλάβω. Να καταλάβω ότι άλλο η ανάγκη και άλλο η αγάπη. Να δημιουργήσω σχέση μαζί μου, να με ακούσω, να με φροντίσω, να με διαθέσω εκεί που θα ανταποκριθούν με εκτίμηση σε αυτό που είμαι. Αλλά πρώτα, πρέπει να αξίζω για εμένα. Αλλιώς δεν θα μου αξίζει τίποτα και θα προσπερνώ κάθε ευκαιρία για ευτυχία. Όλη η υπόθεση είναι στο να με ακούσω, να με καταλάβω, να με μάθω. Να μάθω γιατί κάνω ό,τι κάνω. Το Γιατί. Ποιο σημαντικό κι από αυτό που θα επιλέξω, αφού με απελευθερώνει από κάθε ασυνείδητη σύγκρουση.

Με τον εαυτό μου χρειάζεται να δημιουργήσω σχέση. Όχι εξάρτηση γιατί εκεί δεν θα υπάρχει ελευθερία. Όχι συγχώνευση γιατί εκεί δεν θα υπάρχει χώρος ανάμεσά μας. Σχέση φροντίδας. Κατανόησης, στοργής και αποδοχής. Εκεί που θα με γνωρίσω, εκεί που θα κάνω το ασυνείδητο συνειδητό, δεν θα μπερδεύω την ανάγκη μου για αγάπη. Θα μπορώ να αγαπώ και να σχετίζομαι και να είμαστε όλοι ελεύθεροι. Η θεραπεία βοηθά σημαντικά στη δημιουργία αυτής της σχέσης, αφού μας βάζει σε ένα βαθύ διάλογο με τον εαυτό μας. Κι αυτό είναι το πιο σημαντικό. Να με ακούσω γιατί μέσα σε αυτό το άκουσμα, μαθαίνω ό,τι πιο σπουδαίο. Μαθαίνω να αγαπώ από ευτυχία και όχι για την ανακούφιση.

Ιάκωβος Σιανούδης

Πηγή

The post Της Αγάπης και της Ανάγκης το άλφα first appeared on σάρκα μία | Γάμος.

Η νευρωτική αγάπη

sarkamia — Tue, 18 Sep 2018 21:44:57 +0000

Η βασική συνθήκη της νευρωτικής αγάπης έγκειται στο γεγονός ότι ο ένας ή και αμφότεροι οι «ερωτευμένοι» έχουν παραμείνει προσκολλημένοι σε μια γονεϊκή φιγούρα και μεταβιβάζουν τα αισθήματα, τις προσδοκίες και τους φόβους που είχαν άλλοτε απέναντι στον πατέρα ή τη μητέρα τους στο πρόσωπο που αγαπούν τώρα, στην ενήλικη ζωή τους. Πρόκειται για άτομα τα οποία δεν απελευθερώθηκαν ποτέ από την παιδική τους εξάρτηση και αναζητούν το ίδιο αυτό πρότυπο στις απαιτήσεις που έχουν από τις σχέσεις τους κατά την ενήλικη ζωή τους. Σε αυτή την περίπτωση, το άτομο έχει παραμείνει συναισθηματικά ένα παιδί άλλοτε δύο ετών, άλλοτε πέντε και άλλοτε δώδεκα, ενώ διανοητικά και κοινωνικά βρίσκεται στο επίπεδο της πραγματικής του ηλικίας. Στις πιο σοβαρές περιπτώσεις, αυτή η συναισθηματική ανωριμότητα οδηγεί σε διαταραχές όσον αφορά την κοινωνική αποτελεσματικότητα του ατόμου· στις λιγότερο σοβαρές, η σύγκρουση και η κρίση περιορίζονται στη σφαίρα των στενών προσωπικών σχέσεων.

Σε σχέση με την εξέταση της μητροκεντρικής και της πατροκεντρικής προσωπικότητας που επιχειρήσαμε προηγουμένως, το ακόλουθο παράδειγμα για αυτό τον τύπο της νευρωτικής ερωτικής σχέσης που συναντάμε συχνά σήμερα έχει να κάνει με τους άντρες, οι οποίοι στη συναισθηματική τους ανάπτυξη έμειναν προσκολλημένοι σε μία νηπιακή εξάρτηση από τη μητέρα. Αυτοί είναι οι άντρες που ποτέ δεν αποκόπηκαν από το μητρικό στήθος. Εξακολουθούν να αισθάνονται σαν μικρά παιδιά, αποζητούν τη μητρική προστασία, την αγάπη, τη θαλπωρή, τη φροντίδα και το θαυμασμό, θέλουν την άνευ όρων μητρική αγάπη, μία αγάπη η οποία δεν τους προσφέρεται για κανέναν άλλο λόγο εκτός από το γεγονός ότι τη χρειάζονται, ότι είναι παιδιά της μητέρας, ότι είναι ανίσχυροι. Τέτοιου είδους άντρες συχνά είναι πολύ τρυφεροί και γοητευτικοί, όταν προσπαθούν να κάνουν μία γυναίκα να τους αγαπήσει και παραμένουν έτσι ακόμη και όταν πετυχαίνουν το στόχο τους. Αλλά η σχέση τους με τη γυναίκα (όπως στην πραγματικότητα και με όλους τους άλλους ανθρώπους) παραμένει επιφανειακή και ανεύθυνη. Ο σκοπός τους είναι να αγαπηθούν, όχι να αγαπήσουν.

Κατά κανόνα υπάρχει μία γερή δόση ματαιοδοξίας σε αυτό τον τύπο του άντρα και κρύβει μέσα του ιδέες μεγαλομανίας, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο. Αν βρει την κατάλληλη γυναίκα, νιώθει ασφαλής, νιώθει σαν να είναι στην κορυφή του κόσμου και μπορεί να διαθέσει πολλή στοργή και πολλή γοητεία· αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που τέτοιοι άντρες είναι συχνά τόσο απατηλοί. Διότι, όταν έπειτα από κάποιο διάστημα η γυναίκα παύει να ανταποκρίνεται στις φανταστικές τους προσδοκίες, αρχίζουν να εμφανίζονται συγκρούσεις και μνησικακίες. Αν η γυναίκα δεν τους θαυμάζει συνεχώς, αν έχει αξιώσεις για μία δική της ζωή, αν θέλει κι εκείνη να την αγαπούν και να την προστατεύουν και, σε ακραίες περιπτώσεις, αν δεν θέλει να παραβλέψει τις ερωτικές του περιπέτειες με άλλες γυναίκες (ή ακόμη και να τις βλέπει με θαυμασμό), ο άντρας νιώθει βαθιά πληγωμένος και απογοητευμένος κα συνήθως δικαιολογεί αυτά του τα αισθήματα με τη σκέψη πως η γυναίκα του «δεν τον αγαπά, είναι εγωίστρια ή αυταρχική». Οτιδήποτε δεν αντιστοιχεί στη στάση μίας στοργικής μητέρας απέναντι σε ένα χαριτωμένο, γοητευτικό παιδί, εκλαμβάνεται ως απόδειξη έλλειψης αγάπης. Αυτοί οι άντρες συνήθως μπερδεύουν τη στοργική τους συμπεριφορά, την επιθυμία τους να ευχαριστήσουν, με την ειλικρινή αγάπη, κι έτσι φτάνουν στο συμπέρασμα ότι υφίστανται μία μεγάλη αδικία· φαντάζονται τον εαυτό τους ως μεγάλο εραστή και παραπονιούνται πικρά για την αχαριστία της ερωτικής συντρόφου τους.

Σε σπάνιες περιπτώσεις, ένα τέτοιο μητροκεντρικό άτομο κατορθώνει να λειτουργήσει χωρίς σοβαρά προβλήματα Αν η μητέρα του το αγαπούσε πραγματικά, κι ας ήταν υπερπροστατευτική (ίσως κυριαρχική αλλά όχι ισοπεδωτική), αν βρει μία γυναίκα που να ανήκει στον ίδιο αυτό μητρικό τύπο, αν τα ιδιαίτερα χαρίσματά του και τα ταλέντα του του επιτρέπουν να ασκεί γοητεία και να προκαλεί θαυμασμό (αυτή είναι μάλιστα η περίπτωση κάποιων επιτυχημένων πολιτικών), τότε “προσαρμόζεται καλά” με την κοινωνική έννοια, ακόμη και χωρίς ποτέ να φτάνει σε ένα υψηλότερο επίπεδο ωριμότητας. Όμως κάτω από λιγότερο ευνοϊκές συνθήκες -και βέβαια αυτές είναι πιο συχνές- η ερωτική του ζωή, αν όχι και η κοινωνική επίσης, θα είναι μία σοβαρή απογοήτευση. Κι όταν ένας άνθρωπος με τέτοια προσωπικότητα απομένει μόνος του, τότε εμφανίζονται συγκρούσεις και υψηλά επίπεδα άγχους ή κατάθλιψη.

Σε μία ακόμη πιο σοβαρή παθολογική περίπτωση, η προσκόλληση στη μητέρα είναι βαθύτερη και περισσότερο ανορθολογική. Σε αυτό το επίπεδο η επιθυμία δεν είναι, συμβολικά μιλώντας, να επιστρέψει το άτομο στην προστατευτική αγκαλιά της μητέρας ούτε στο μητρικό στήθος που το τρέφει, αλλα να επιστρέφει σε αυτό που όλα τα δέχεται και όλα τα αφανίζει – στην ίδια τη μήτρα. Αν η φύση της υγιούς προσωπικότητας είναι να αναπτυχθεί έξω από τη μήτρα, στον κόσμο, η φύση της σοβαρής διανοητικής διαταραχής που προκαλείται είναι να αποζητήσει το άτομο τη μήτρα για να απορροφηθεί από αυτήν και πάλι. Με άλλα λόγια, να ξεφύγει από την ίδια τη ζωή. Αυτό το είδος προσκόλλησης προκύπτει συνήθως στην περίπτωση που και οι ίδιες οι μητέρες δένονται με το παιδί τους με έναν τέτοιο καταστροφικό και ολέθριο τρόπο. Κάποιες στο όνομα της αγάπης, κάποιες άλλες στο όνομα του καθήκοντος, θέλουν να κρατήσουν μέσα τους το παιδί, τον έφηβο, τον άντρα· δεν θα πρέπει να αναπνέει παρά μόνο μέσω αυτών και δεν θα πρέπει να μπορεί να αγαπά παρά μόνο σε ένα επιφανειακό, σεξουαλικό και μόνο επίπεδο, απαξιώνοντας όλες τις άλλες γυναίκες. Δεν θα πρέπει τελικά να μπορεί να είναι ελεύθερος και ανεξάρτητος παρά ένας αιώνιος ανάπηρος ή ένας «μητροκτόνος».

Αυτή η όψη της μητέρας, η σαρωτική και καταστροφική, είναι η αρνητική όψη της μητρικής φιγούρας. Η μητέρα μπορεί να δώσει τη ζωή και μπορεί να πάρει τη ζωή. Είναι εκείνη που θα αναγεννήσει αλλά κι εκείνη που θα αφανίσει- μπορεί να κάνει θαύματα με την αγάπη της, αλλά και κανείς άλλος δεν μπορεί να τραυματίσει περισσότερο από όσο αυτή.

Μία διαφορετική μορφή νευρωτικής παθολογίας εντοπίζεται στις περιπτώσεις όπου η κύρια προσκόλληση είναι στο πρόσωπο του πατέρα.

Ένα σχετικό παράδειγμα είναι η περίπτωση του άντρα που έχει ψυχρή και αποστασιοποιημένη μητέρα, ενώ ο πατέρας (εν μέρει και ως συνέπεια της ψυχρότητας από τη μητρική πλευρά) επικεντρώνει όλη του τη στοργή και το ενδιαφέρον στο γιο. Είναι ένας “καλός πατέρας”, όμως την ίδια στιγμή είναι και αυταρχικός. Κάθε φορά που είναι ευχαριστημένος με τη συμπεριφορά του γιου του τον επαινεί, του χαρίζει δώρα και είναι στοργικός μαζί του, κάθε φορά όμως που είναι δυσαρεστημένος με το γιο του αποτραβιέται από κοντά του ή τον αποπαίρνει. Ο γιος, για τον οποίο η πατρική αγάπη είναι και η μόνη που έχει, προσκολλάται στον πατέρα με δουλικό τρόπο. Ο κύριος σκοπός του στη ζωή είναι να ευχαριστήσει τον πατέρα του – και όταν το πετυχαίνει νιώθει ευτυχισμένος, ασφαλής και ικανοποιημένος.

Όταν όμως κάνει κάποιο λάθος, όταν αποτυγχάνει, όταν δεν κατορθώνει να ευχαριστήσει τον πατέρα του, νιώθει απαξιωμένος, νιώθει απόρριψη και πως έχει χάσει την πατρική αγάπη. Στην κατοπινή του ζωή, αυτός ο άντρας θα προσπαθήσει να ξαναβρεί μία πατρική φιγούρα για να προσκολληθεί σε αυτή με έναν παρόμοιο τρόπο. Ολόκληρη η ζωή του γίνεται μία αλληλουχία από συναισθηματικές μεταπτώσεις, ανάλογα με το αν θα κατορθώνει ή όχι να κερδίσει τον πατρικό έπαινο. Τέτοιου είδους άντρες είναι συχνά πολύ επιτυχημένοι στην κοινωνική τους σταδιοδρομία. Είναι ευσυνείδητοι, είναι άνθρωποι εμπιστοσύνης, πρόθυμοι – υπό τον όρο ότι το άτομο που έχουν επιλέξει ως πατρική φιγούρα ξέρει πώς να τους χειριστεί. Άλλα στις σχέσεις τους με τις γυναίκες παραμένουν επιφυλακτικοί και αποστασιοποιημένοι. Η γυναίκα δεν έχει κεντρική σημασία για αυτούς, συνήθως νιώθουν μία ελαφριά περιφρόνηση για τη γυναίκα τους, πολλές φορές μάλιστα μασκαρεμένη σε ένα ενδιαφέρον παρόμοιο με το πατρικό ενδιαφέρον για ένα μικρό κοριτσάκι. Αρχικά μπορεί να εντυπωσιάσουν μία γυναίκα με την έντονη αρρενωπότητά τους, όμως όσο περνά ο καιρός η απογοήτευση της γυναίκας την οποία έχουν παντρευτεί αυξάνεται όλο και περισσότερο, καθώς αυτή διαπιστώνει ότι είναι καταδικασμένη να παίξει έναν δευτερεύοντα ρόλο σε σχέση με την πρωταρχική αφοσίωση του συζύγου της στην πατρική φιγούρα, που είναι ανά πάσα στιγμή κυρίαρχη στη ζωή του. Η μοναδική περίπτωση να μην απογοητευτεί η γυναίκα είναι αν τυχαίνει να είναι κι αυτή από την πλευρά της προσκολλημένη στο πατέρα της, οπότε νιώθει ευτυχισμένη με ένα σύζυγο που σχετίζεται μαζί της, όπως θα σχετιζόταν με ένα ιδιότροπο παιδί.

Ακόμη πιο περίπλοκο είναι εκείνο το είδος νευρωτικής διαταραχής στην αγάπη που βασίζεται σε μία ιδιαίτερη κατάσταση μέσα στην οικογένεια, όταν δηλαδή οι γονείς δεν αγαπιούνται μεταξύ τους, αλλά φροντίζουν με μεγάλη προσοχή να μην τσακώνονται μπροστά στο παιδί τους ή να μη φανερώνουν σημάδια της δυσαρέσκειάς τους προς τα έξω. Την ίδια στιγμή, η αποστασιοποίηση του ενός από τον άλλο τους κάνει να μην είναι αυθόρμητοι ακόμη και στις σχέσεις τους με τα παιδιά τους. Αυτό το οποίο βιώνει ένα μικρό κοριτσάκι είναι μια ατμόσφαιρα “κοσμιότητας”, αλλά μίας τέτοιας κοσμιότητας που δεν επιτρέπει ποτέ μια πιο στενή επαφή ούτε με τον πατέρα ούτε με τη μητέρα, με αποτέλεσμα το κοριτσάκι να απομένει μπερδεμένο και φοβισμένο. Δεν είναι ποτέ σίγουρο για το τι νιώθουν ή σκέφτονται οι γονείς – πάντοτε υπάρχει το στοιχείο της αβεβαιότητας και της απορίας στην ατμόσφαιρα. Ως αποτέλεσμα όλων αυτών, το κοριτσάκι αποσύρεται σε έναν δικό του κόσμο, χάνεται στα όνειρα που πλάθει την ημέρα, παραμένει κι αυτό αποστασιοποιημένο και διατηρεί την ίδια αυτή στάση και στις ερωτικές του σχέσεις στη μετέπειτα ζωή του.

Ακόμη περισσότερο, αυτή η απόσυρση από τον κόσμο συντείνει στην εμφάνιση ενός έντονου άγχους, ενός αισθήματος ότι δεν πατά γερά στον κόσμο, κάτι που με τη σειρά του συχνά οδηγεί στην ανάπτυξη μαζοχιστικών τάσεων ως μοναδικό μέσο για να βιώσει έντονες συγκινήσεις. Πολύ συχνά, αυτές οι γυναίκες θα προτιμούσαν ο σύζυγός τους να έκανε σκηνές και να φώναζε παρά να είχε μία πιο φυσιολογική και μετρημένη συμπεριφορά, κι αυτό επειδή έτσι θα τις ανακούφιζε τουλάχιστον κάπως από το φορτίο της έντασης και του φόβου. Και δεν είναι σπάνιες οι φορές που ασυνείδητα προκαλούν οι ίδιες τέτοιες συμπεριφορές προκειμένου να δώσουν ένα τέλος στη βασανιστική αγωνία που τους προκαλεί η συναισθηματική ουδετερότητα.

Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ
Erich Fromm

Πηγή

The post Η νευρωτική αγάπη first appeared on σάρκα μία | Γάμος.