🔍 De namendetective

Jodenkers: rassenschande in bloemenwinkels

Maarten van der Meer — Tue, 07 Apr 2026 09:26:15 +0000

In 1936 berichtten verschillende bladen onder de kop “Rassenschande” in bloemenwinkels geamuseerd over een initiatief van ‘arische’ Duitse bloemisten, die hadden besloten de Judenkirsche voortaan in de markt te zetten als Herbstlampe. De rebranding moest een impuls geven aan de verkoop van deze sierplant, want met nazi’s was het ‘slecht Jodenkersen verkoopen’. Een lezer van Het Vaderland…

Bron

Griekse bieslook met Nederlandse wortels

Maarten van der Meer — Wed, 18 Mar 2026 08:46:06 +0000

Als je me voor ik aan dit stukje begon had gevraagd of de oude Grieken een woord voor bieslook (Allium schoenoprasum) hadden, dan had ik geantwoord: vast wel, want bieslook komt in Griekenland in het wild voor. Misschien hadden ze zelfs wel een mythe over een schone jongeling, Bieslokos, die door een gril van de goden gedoemd is tot in der eeuwigheid gesnipperd door de omeletten van Hades te…

Bron

Armbloemige waterbies

Maarten van der Meer — Tue, 24 Feb 2026 08:08:46 +0000

De plantennaam armbloemige waterbies heeft mij altijd bevreemd. Wat betekent in hemelsnaam armbloemig? Lijken de bloemen, misschien door grillig gevormde bloemblaadjes, op armen? Nee. Staan de bloemen op armachtige stelen, als kaarsen op een kandelaber? Ook niet. Zijn de bloemen arm? Arm waaraan? Of zijn de bloeiwijzen arm aan bloemen? Het is maar hoe je het bekijkt.

Bron

Het Kaaps viooltje lijkt wél op een viooltje

Maarten van der Meer — Mon, 16 Feb 2026 06:00:00 +0000

Mijn moeder appte me een foto van haar bloeiende Kaaps viooltje (Saintpaulia ionantha) en een vraag: waarom heet die plant zo? Want het Kaaps viooltje komt nog minder van de Kaap dan dat het een viooltje is. Volgens het Reformatisch Dagblad, dat zich met weinig resultaat ook al eens over die vraag boog, lijkt het Kaaps viooltje niet eens op een viooltje. Maar daar kan ik de krant geen gelijk…

Bron

Een plant, twaalf goden waardig

Maarten van der Meer — Wed, 11 Feb 2026 10:50:15 +0000

Twaalfgodenkruid is een plantennaam waar toch wel een spannend verhaal achter moet zitten, zou je denken. Maar dat valt tegen. Het verhaal – want een verhaal zit er natuurlijk wel achter – begint bij een heel andere plant, de moly, een moeilijk uit te graven kruid dat Odysseus van Hermes krijgt om de hekserij van de feeks Kirke af te weren, die zijn makkers in varkens had veranderd.

Bron

Ik zocht wél op wat Chaenorhinum betekent

Maarten van der Meer — Fri, 30 Jan 2026 09:08:06 +0000

Volgens de FLORON Verspreidingsatlas Vaatplanten komt de wetenschappelijke naam van het plantengeslacht kierleeuwenbek, Chaenorhinum, ‘van het Griekse chamae (klein) en rhinus (neus), een verwijzing naar de kleinere bloem in vergelijking met die van leeuwenbek’. Als je een beetje Grieks kent, gaan nu alle alarmbellen rinkelen. Ik laat ze heel even gaan. Eerst iets over leeuwenbekken…

Bron

De kaffer uit het koren

Maarten van der Meer — Wed, 17 Dec 2025 09:04:04 +0000

Deze zomer viel in Scheveningen, op de plek waar het Afvoerkanaal uitmondt in de Tweede Haven, mijn oog op een opvallend fors gras, dat met zijn bloeipluim en zwaardvormige bladeren aan een maisplant deed denken. Bij nadere beschouwing bleek het geen mais (Zea mays) te zijn, maar de nauw verwante Sorghum bicolor, een Afrikaans graan dat hier weleens opkomt uit gemorst vogelzaad.

Bron

De meloencactus van meneer Uil

Maarten van der Meer — Fri, 21 Nov 2025 12:48:33 +0000

Albert Buining, oud-burgemeester van Leusden en Stoutenburg en een van de bekendste cactuskenners van zijn tijd, ondernam in 1972 een expeditie door de Braziliaanse deelstaat Minas Gerais. Daar ontdekte hij, op een hoogvlakte langs de Jequitinhonha-rivier, een populatie van meloencactussen (Melocactus) die tot een nog onbekende soort behoorden. Buining overleed vier jaar later…

Bron

De lintworm die nooit een draak was

Maarten van der Meer — Mon, 17 Nov 2025 08:59:27 +0000

Dit artikel verschijnt ook op neerlandistiek.nl. Een lintworm is zowel een draak uit middeleeuwse verhalen als een lintvormige ingewandsworm. In de eerste betekenis is lintworm een mooi voorbeeld van een tautologische samenstelling. Het gedrocht heette ooit lind (‘draak, slang, worm’), maar toen dit woord niet meer werd begrepen voegde men er worm aan toe, dat dezelfde betekenissen had.

Bron

Koningin Máxima’s schildpadorchidee

Maarten van der Meer — Thu, 13 Nov 2025 08:22:12 +0000

Op 4 september 2013 opende koningin Máxima het gerenoveerde tropische kassencomplex in de Hortus botanicus Leiden. Ed de Vogel, Rogier van Vugt, Malcolm Perry, Esmée Winkel en Eline Hoogendijk vierden deze heuglijke gelegenheid door een nieuwe orchideeënsoort naar Máxima te vernoemen: Chelonistele maximae-reginae. Vrij vertaald: ‘koningin Máxima’s schildpadorchidee’.

Bron