Ajansi Wllat

سیاسەت بە میتۆدی پیاوە شێتەکە.

2026-06-07T23:09:23.869+03:00

ترامپیزم - Trumpism

سیاسەت بە میتۆدی پیاوە شێتەکە .

د. ئەمیر حسێن

گەڕانەوەی دۆناڵد ترامپ بۆ ناو کۆشکی سپی، تەنها ڕووداوێکی ئاسایی و ڕاگوزەری هەڵبژاردن، یان دەستاو دەستکردنی دەسەڵات نەبو، بەڵکو چرکەساتێکی مێژویی بو، پەردەی لەسەر ئەو وەرچەرخانە قووڵە هەڵماڵی، لە سەردەمی زاڵبونی وێنەو هەڵچونی تەوژمی پۆپۆلیستیدا، بەسەر سیاسەتی دەیالۆگ و لێکتێگەیشتنی جیهانیدا هاتوە . چونکە ترامپ مامەڵە لەگەڵ پۆستی سەرۆکایەتیدا ناکات وەک پێگەیەک لە ناوخۆی ئەمریکادا، بەڵکو بەردەوام وەک شانۆیەکی گەردوونیی کراوە لێی دەڕوانێت، یان شوێنێک لە ناویدا دەسەڵات لەگەڵ نمایشی شۆ ئامێزی سەر ستەیج، دیپلۆماسی بە بازاڕکردن، سیاسەت وەک پێشکەشکارێکی پیشەگەری تەلەفزیۆنیدا تێکەڵ دەبن.

ترەمپ، کە لە جیهانی خانووبەرەی تاوەرە هەور بڕەکانەوە هاتوە، هەر زو لەوە تێگەیشت کۆمەڵگای ئەمریکی، چیتر تینوی بیرۆکەی جۆراوجۆرو، مەوعیزەی لیبراڵ دیموکرات، لەگەڵ تیۆریزەکردنی ستراتیژو شانازیکردن بە پەیکەری ئازادیەوە نیە، بەتایبەت ئەوبیرۆکانەی، بە تونێلی دامەزراوەیدا تێدەپەڕن، لە مەتبەخی ناوەندەکانی توێژتنەوەو دامودەزگا ئەکادیمیە بیرۆکراتە فەڕمیەکاندا ئامادە دەکرێن . بەڵکو لەمڕۆدا کۆمەڵگای ئەمریکی، زیاتر تینووی هەڵڕژانی خێرای وێنەی ڕەنگاو ەنگ و کەسایەتی کاریزمیە . بۆیە دوای بردنەوەی هەڵبژاردنە سەرۆکایەتیەکەی، سیاسەتی ئەمریکای کردە بەشێک لە درێژکراوەی کەسایەتییە شۆو میدیاییەکەی خۆی، ئەوەتا دەوڵەت بە لۆژیکی "براند" بەڕێوە دەبات، نەک دامەزراوەیی دەستوری . تەنانەت جیهان چیتر لەژێر سێبەری ستراتیژێکی درێژخایەندا بە ئارامی پێکەوە ناژیت، بەڵکو کەوتۆتە ژێر کاریگەری "میزاجێکی سیاسی" ئاڵۆزو نا جێگیر، زۆرجار بە تویتێک یان لێدوانێکی کتوپڕ هەموو شتێک سەروژێر دەکات.

لە یەکێک لە چاوپێکەوتنەکانیدا لەگەڵ گۆڤاری The Atlantic، ترامپ باسی لە خۆی دەکرد، نەک تەنها وەک سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بەڵکو وەک کەسێک هەمو "جیهان بەڕێوە دەبات".هەر بۆیە جێگای سەرسامی نیە، لە کاتێکدا لێدوانگەلێکی دژ بەیەک دەدات، تەنانەت زۆر جار، جیاکردنەوەی گاڵتەو هەڕەشەکانی، یان تەنزو تەماحی ڕاستەقینەی لێدوانەکانی زۆر دژوارە . ئەوەتا ئارەزووی خۆی نەشاردەوە، دوای کۆچی دوایی پاپا فرەنسیس، حەزی دەکرد ببێتە پاپای ڤاتیکان، یان بەهۆی ناوبانگی لە ناو جولەکە، باس لە ئەگەری خۆکاندیدکردن دەکات، بۆ سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل، لە شوێنێکی تریش ئاماژە بەوە دەکات دەتوانێت فەنزوێلا بەڕێوە ببات، چونکە "کاتێکی زۆری پێویست نیە بۆ فێربوونی زمانی ئیسپانی".

ئەم لێدوانانە، لە ڕوانینی یەکەمدا، ڕەنگە بێهودەوعەبەسی دەربکەون، بەڵام لە ڕاستیدا سروشتی قۆناغە نوێیەکەی سیاسەتی جیهانی ئاشكرا دەکەن : قۆناغێک، کەسایەتیە سیاسیەکان تەنها بە بەڕێوەبردنی دەوڵەت تێر نابن، بەڵکوهەوڵ دەدەن، کایەی ڕەمزیی تەواوی جوڵەی سیاسی و ئابوری و بازرگانی جیهان داگیر بکەن، وەک بڵێی دەسەڵات تەنها بەڕێوەبردنی ئەرکێکی دەستووری نەبێت، بەڵکو دۆخێکی دەرونی بەردەوام بێت، لە هەڵکشان و داکشانی حەزو ئارەزوە بێدوایەکیەکان .

بۆ ترامپ ئەمە تەنها لەخۆباییبوونێکی کەسی نیە، بەڵکو گوزارشتێکی چڕوپڕە لەو وەرچەرخانە مێژوییەی، بەسەر خودی چەمکی باڵادەستی وهێزداهاتووە لەلای ئەمریکیەکان، بەوپێیەی سیاسەت لە پڕۆژەیەکی دامەزراوەییەوە، گۆڕاوە بۆ خولانەوە بە دەوری تاکە کەسێکدا، لە دەوڵەتێکەوە بە یاسا و بەپێی دەستور بەڕێوە دەبرێت، بۆ دیمەنێک ئێستا لەلایەن کەسایەتییەکی کاریزمیەوە ئاڕاستە دەکرێت. تەنانەت قسەکردنی بەردەوام لەسەر شایستەیی خۆی بۆ خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی، یان ئاماژەکانی بۆ خۆ کاندید کردنەوە بۆ خولی سێیەم و ڕەنگە چوارەمی سەرۆکایەتی، ڕەنگدانەوەی عەقڵییەتێکە دەسەڵات بە مافێکی کەسی دەبینێت، نەک گرێبەستێکی کاتی دەستووریی، نێوان دەسەڵات و هاوڵاتیان . لێرەوە سەرۆک خۆی لە پێگەکەی گەورەتر دەبینێت، ئیتر دەوڵەت دەبێتە سێبەرو درێژکراوەی وێنەکەی، نەک بە پێچەوانەوە. ئەمەش ڕێک یەکێکە لە خەسڵەتە مەترسیدارەکانی پۆپۆلیزمی هاوچەرخ : کاتێک جیاوازی نێوان دەوڵەت وسەرکردەی سیاسی، نێوان دامەزراوەکان و ویستی تاکەکەسی دەتوێتەوە، تەواوی سیستمی سیاسی دەبێتە ئاوێنەیەک بۆ دەروون و هەڵچوون و داچوونەکانی خودی سەرۆک .

ترامپ سیاسەت وەک زانستی بەڕێوەبردنی هاوسەنگییەکان پراکتیزە ناکات. بەڵکو وەک هونەری زاڵبون بەسەر فەزای گشتیدا لێی دەڕوانێ . یان لە سەر ڕیتمی "تیۆری پیاوە شێتەکە" دەیەوێت پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکان ڕێکبخاتەوە، واتا چاندنی ئەو باوەڕە لە لای نەیارەکانت، تۆ ئامادەی بۆ ئەوپەڕی توندکردنەوەی ململانێکان بچیت، تەنانەت ئەگەر کارەکە جۆرێک لە خۆکوژیش بێت. چونکە باش دەزانێ سەردەمی میدیای دیجیتاڵی، پێویستی بە عاقڵترین بکەری سیاسی نیە، بەڵکو پێویستی بەوکەسانەیە، زۆرترین توانایان هەیە، بۆ خوڵقاندنی مشتومڕو بەرهەمهێنانی شۆکی گشتی، وەک ترێند و براندێکی جیهانی . هەرلەبەر ئەمەش، لێدوانەکانی بوونەتە بەشێک، لە ستراتیژییەکی بەردەوام، بۆ هێشتنەوەی جیهان لە دۆخی چاوەڕوانییەکی هەمیشەییدا. لای ئەو، پۆستێک یان (تویتێک لە ترۆس سوسیال)، دەبێتە هۆی هەژاندنی بازاڕەکان، لێدوانێکی سەرپێیی، هاوپەیمانە نێودەوڵەتییەکانی، پێش نەیارەکانی دەهەژێنێ، نوکتەیەکی سیاسی، ئەگەری هەیە بە خێرایی بگۆڕێت، بۆ قەیرانێکی دیپلۆماسیی گەورە .

ترامپ، سیاسەتی لە جیهانی "بڕیارە کۆدەنگیەکان"و، پرەنسیبی ماف و سەروەری دەوڵەتانەوە، گواستۆتەوە بۆ نێو جیهانی " نمایشی بەردەوامی بەردەم مایکەکان "، تیایدا ورووژاندن گرنگترە لە سەقامگیری، ڕاکێشانی سەرنج و سورپرایزی درۆزنانە بایەخی زیاترە لە ڕاستی. لەو چوارچێوەیەدا، هێزی ئەمریکا چیتر لە ڕێگەی دیپلۆماسییەتی هێمن، یان دامەزراوە نێودەوڵەتییەکانەوە پەیڕەو ناکرێت، بەڵکو لە ڕێگەی شۆکی دەروونی، هێزی بۆمبەکانی B2، سەپاندنی باج و توانای ئاڵوگۆڕی بازرگانی، سەرلێشێواندنی بەردەوامەوە پەیڕەو دەکرێ. وەک بڵێی واشنتۆن، لە جیاتی ئەوەی زامنی سەقامگیریی جیهانی بێت، بۆتە ماشێنێکی جیهانی، بۆ بەرهەمهێنان و بڵاوکردنەوەی هەڕەشە و ترس و دڵەڕاوکێی سیاسی .

ترامپ پشت بە فەلسەفەیەک دەبەستێت، لەسەر پاڵنانی بە کۆمەڵی نەیارو هاوپەیمانەکانی، بۆ لێواری تەقینەوەو بەیەکدادان، دواتر بانگهێشت کردنیان بۆ سەر مێزی گفتوگۆکردن . لە کشانەوە لە ڕێککەوتنی ئەتۆمیی ئێرانەوە، بۆ شەڕی بازرگانی لەگەڵ چین، پەیوەندییە پڕ لە هەڵچوون و داچوونەکەی لەگەڵ کۆریای باکوور، تا گێچەڵەکانی بە گریلاندو پشت کردنە ئۆکرانیاو سەرسامی بە پوتن، هەڕەشەی کشانەوە لە ناتۆ، بۆ فڕاندنی سەرۆکی فەنزویلا، پێشوازی بێشەرمانە، لە ئەلشەرع لە کۆشکی سپی، تا دەگاتە جەنگ و پەلاماری ئێران و قەیرانی هورمز، ئەوەتا جیهان لەژێر لۆژیکی " تا ئەوپەڕی فشار"دا دەژی، کە ددان بە هیچ جۆرە چارەسەرێکی ناوەندیدا نانێت. کێشەی سێنترالی ئەم جۆرە دیپلۆماسییەتە ئەوەیە، جیهان دەگۆڕێت بۆ کایەیەکی پڕ لە گرژیی و ئاڵۆزی هەمیشەیی. کاتێک سیاسەت لەسەر بنەمای سوپرایزو پێشهاتی چاوەڕواننەکراو بەڕێوە دەچێت، سیستمی نێودەوڵەتی توانای پێشبینیکردنی لە دەست دەدات، بۆیە مەترسی و ئەگەرەکانی هەڵە و هەڵسەنگاندنی چەوت و بەریەککەوتن، ڕۆژ بەڕۆژ گەورەتر دەبن.

ترامپیزم "هێزی دامەزراوەکان"ی بۆ لۆژیکی "هێزی کەسایەتی" گۆڕی، لە جیاتی بنیاتنانی سەقامگیری، خودی شڵەژان و پشێوی کردە ئامرازێک بۆ حوکمڕانی . ڕەنگە گەورەترین هەڵە، کورتکردنەوەی دیاردەی ترامپیزم بێت، تەنها لە کەسایەتی خودی ترامپدا. ترامپ وەکو دیاردەیەکی نوێ لە بۆشاییەوە دەرنەکەوتوە، بەڵکولە هەناوی ڕێکخراوی ماگا ( Make America Great Again - MAGA)وە هاتوە. کە لە ئەنجامی سەردەمێکی تەواو لە شکست و تێکشکان، کۆمەڵگای ئەمریکی لە ناو قەیرانی ماناو متمانەو ناسنامەدا، جارێکیتر دەخوازێت، ئەمریکا پلەی یەکەم وەربگرێتەوە. بەتایبەت لە سەردەمێکدا دەسەڵاتی ڕاستی، لە بەردەم هێزی وێنەی دیجتاڵیدا، ڕۆژ بەڕۆژ زیاتر پاشەکشە دەکات، ئەوەتا سنوورەکانی نێوان سیاسەت، وەک فەزیلەت و سیاسەت وەک بازرگانی و بە بازاڕکردن، لە نێوان سەرکردەی ڕاستەقینەو ئەستێرە و بلۆگەرە ناودارەکان، نێوان دەوڵەتداری و نمایشی ناو پلاتفۆرمەکانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بە خێرایی دادەڕمێن.

ترامپ، خاڵی لاوازی لە پرسی دیموکراسیی لیبرالی هاوچەرخدا، بەرهەم نەهێناوە، بەڵکو تەنها ئاشکرای کردوە بۆمان، نیشانی داین، چۆن بازرگانێک تەنها خاوەنی لێهاتووییەکی میدیایی ناوازەیە، دەتوانێت تەواوی کایەی سیاسی، لە ڕێگەی سەرمایە گوزاری لە تووڕەیی و نیگەرانی جەماوەرو ترس و جەمسەرگیرییەوە، جارێکیتر و سەرلەنوێ دابڕێژێتەوە. لێرەشەوە، ترامپیزم تەنها قۆناغێکی سیاسی نییە، بەڵکو ڕەنگدانەوەی وەرچەرخانێکی قووڵترە، بە جەستەی جیهانی هاوچەرخەوە : جیهانێک ئەوەندەی بەدوای کەسایەتییە شۆککەرو سەرنجڕاکێشەکاندا دەگەڕێت، بەدوای سەرکردەی بیرمەندو خاوەن لۆژیکی عەقڵانیدا ناگەڕێت. ڕەنگە مەترسیدارترین کاری ترامپ، تەنها بڕیارە سیاسییەکانی نەبێ، بەڵکو هەوڵەکانیەتی بۆ گۆڕینی جیهان، بۆ نمایشێکی شانۆی بەردەوام لە گرژی و ئاڵۆزی . لە سەردەمی ئەودا، سیاسەت چیترهونەری بەڕێوەبردنی سەقامگیری نیە، بەڵکو بۆتە هونەری بەڕێوەبردنی شۆکی بەردەوام . ئەوەتا جیهانی ناچار کردوە لە چاوەڕوانی پۆستێکی ناو ترۆس سۆسیالدا بژی، یان لە بەردەم میزاجی کەسێکی بازرگان لە چاوەڕوانیدا بوەستێت، کە خۆی لە سنوورەکان و لە دامەزراوەکان گەورەتر دەبینێت، دورنیە لە خەیاڵدانی خۆیدا، خۆی بە گەورەتریش نەبینێت لە کۆی جیهان !!.

ئەوەی جوانکاری قەباحەت بۆ سەدام بکات، وەك ئەو منداڵە وایە کە دەیەوێت بە میزەکەی دەریا پیس بکات، کە خەبەری دەبێتەوە دۆشەکەکەی خوساندوە!!

2026-06-04T23:41:17.363+03:00

کاروان ئەنوەر، سکرتێری لقی سلێمانیی سەندیکای ڕۆژنامەنووسانی کوردستان دەڵێت، ژمارەیەک كۆمێنت لەسەر سەدام نووسرابوون، بیركردنەوەی منیان گۆڕی، بە بێ شەرم بە شان و باڵیان هەڵدەدا.

دەقی نووسینەکە:

کە ھەرزەکار بووین قسەیەک باوبوو، گوایە بە ناوی ئیڤا براون خۆشەویستەكەی ئەدۆڵف هیتلەر ناونراوە، بەڵام ئەم زانیارییە ڕاست نەبوو، ناوی IFA پیتی یەکەمی کورتکراوەی سێ وشەیە.. ئیڤا جۆرە ترۆمبێلێكی سەربازی بوو لە ئەڵمانیای ڕۆژهەڵات دروستدەكرا و پەیوەندیی بە خاتوو ئیڤاوە نەبوو، یەک قۆناغی زۆر قورس و ناخۆش و ناشیرینی لە عێراق و كوردستان بەناوەوەنرا و هەرچی تاوان و کوشتار و شەڕ و شۆڕ هەبوو، لە باركردن و ڕاگواستن و تاڵانی و ئەنفال، ئەم ئیڤایە تێیدا بەشداربوو.

ناوێكی زۆر دێزی ناشیرین، دەنگێكی ناقۆڵای بەرز، بۆنێكی گاز و دوكەڵی تێر و تیژ، ڕەنگێكی مەرگئامێز، چ لە بیاباندا یان لەسەر جادە و ڕێگەوبانەكان، ئامێرێکی کوشتنی ترسناك بوو، دوعا لە هەركەس بكرایە دەوترا: یاڕەبی بەژێر ئیڤاوە بیت.. قۆناغی سەرۆکایەتیی سەدام هەمووی نەھامەتی بوو، لەگەڵ لادانی بەكر و خۆبەسەرۆككردنی لە 1979ـوە تاوەكو 9ـی نیسانی 2003 ئەم وڵاتە بە بەردەوام لە شەڕ و جەنگدا بوو، لەسەر شیکاری دەروونی و شەڕانگێزی سەدام و ترسنۆكییەکەی، گۆشەیەكم لەسەر نووسی بەناوی (سەدامم چۆن بینی؟) بەڵام شتێكتان بۆ باسدەكەم، دڵنیابن ئێوەش وەک من شۆک دەبن: ژمارەیەک كۆمێنت لەسەر سەدام نووسرابوون، بیركردنەوەی منیان گۆڕی، بە بێ شەرم بە شان و باڵی سەدام و جنێودان بە من و بە كورد و بە مێژووی كورد لام سەیربوو، نایشارمەوە زۆر خەمم بەو حاڵەتە خوارد و ویستم بزانم ئەمە چییە كوردێك ئەو دیكتاتۆرەی پێ شۆڕشگێر بێت!!؟؟ هەر لە مەسەنجەرەكانیانەوە ئەوەی ئەكاونتەكەی فەل و فەیک نەبوو پەیوەندیم پێوە كردن، وەک توێژینەوەیەكی سایكۆسیاسی قسەم لەگەڵ ئەم خەڵکانە کرد، کۆمێنتچییەکان یەكێکیان نەبێت ئەوانی تر ھیچیان لە قۆناغی ئیڤا و سەدامدا نەژیابوون، مەلای مزگەوتی تێدابوو جنێوی بۆ من نووسیبوو، خەڵكی لەدایكبووی 2000 و ساڵی 1998، خەڵكی دەمپیس و نەخۆشی دەروونی و چەندین نموونەی شێواوی ناخ، بەڕاستی نزیكەی 10 نموونەی ناو كۆمەڵگەی كوردیم لای خۆم تۆماركرد كە داماڵراون لە بیر، پڕن لە تۆڵەكردنەوە و دژەباوی، چونكە بەو نیازەی بوونی خۆیان بسەلمێنن جنێو بە خەڵک دەدەن و بەرگری لە سەدام و جوانکاریی قەباحەتی بۆ دەکەن، وەک ئەو منداڵەی بە میزەکەی دەریا پیسدەکات، بەڵام کە خەبەری دەبێتەوە دۆشەکەکەی خوساندووە!! پێتان سەیر نەبێت كە خەڵكیان تێدابوو دەیوت سەدام حسێن ئازابوو بۆیە خۆشم دەوێت، نەیدەزانی هەرچی سایکۆلۆجست و كۆمەڵناس و سیاسەتمەداری ئەم سەرزەوییە هەن، دەڵێن ترسنۆكترین پیاوی سیاسەت لە مێژوودا ناوی سەدام بوو..

پوختەی گۆشەی ئەمجارە لەم دوو خاڵەدا بۆ خوێنەرەکانم و بەكاربەرانی سۆشیال میدیا دادەنێم:

یەكەم/ میدیای كوردی نەیتوانیوە ڕاستییەكانی ژیانی دیكتاتۆر و خوێنمژەكان وەک خۆی بە خەڵک بڵێت، سەدام نموونەیەکی ڕەشە كە ئێستاش كوردێک بە سەركردە و ئازای تێبگات.

دووەم/ ئەم خەڵكانە نازانن كە یاسای ڕیشەكێشكردنی بەعس و یاسای سزادانی عێراق و یاسای خراپ بەكارهێنانی ئامێرە ئەلیكترۆنییەكانی هەرێمی كوردستان سزای هەر كۆمێنتنووسێک دەدەن كە ماکیاج بۆ بەعس و دیكتاتۆر و ڕژێمی پێشوو بکات.

بۆیە ئەگەر سزای ئەو خەڵکانە بدرێت، ڕەنگە گلەیی لە یاساكان بكەن، بەڵام (یاسا ڕەحم بە گێلەکان ناكات).

بۆیە باشترین سزای یاسایی بۆ ئەم کەسانە ئەوەیە، تەنیا مانگێک بیانگەڕێنینەوە بۆ سەردەمی ئیڤا.

ئەو هێزانە کامانەن تێکـەڵ بەسووپای عێراق دەکرێن!

2026-06-04T19:35:35.613+03:00

سەرچاوەی زانیاری

لەبەغداد : Ajansi Wlla

زانیاری هەیە لە سەر داوای سەرۆك وەزیرانی عێراق هەوڵی تۆم باراك و ئێران یەكێتی هێزەكانی بە تەواوی بخاتە ژێر بڕیاری عێراق و لە چوارچێوەی مەنزومەی بەرگری عێراق جێیان بكاتەوە

كورد گرنگە هێزەكانی بە تەواوی مانا یەك بخاتەوە ئەگەرنا چاوبەست لە ئەمریكا ناكرێ ٧٠ و ٨٠ بكەیتە دەفەری ١ و ٢ پێت وابێت ڕێكتخستون.

ئێستا بەشێك لە حەشدی شەعبی و گروپە چەكدارەكانی عێراق خۆیان خستۆتە ژێر ركێفی حكومەت و چەكەكانیان ڕادەستكردوە”ئەمەش بەشێكە لە پلانەی ئەمریكا هاوشێوەی سوریا لە عێراق دەیەوێ جێبەجێی بكات

لە ماوەی ڕابردوودا تۆم باراكی نێردەی سەرۆكی ئەمریكا بۆ كاروباری عێراق سەردانی بەرپرسانی یەكێتی و پارتی لە هەولێر و سلێمانی كردوە و بە ڕوونی پەیامی ئەمریكای پێ داون كە ئەمریكا بەهێزبوونی ناوەندی لا مەبەستەو هاوشێوەی سوریا ڕێگە نادات چەك لە دەرەوەی دەسەڵاتی دەوڵەت بێت

هەربۆیە ئەوەی گرنگە كورد لە گەڵ عێراق هەنگاو بنێ بۆ پاراستنی شكۆی پێشمەرگە و بە پێی ڕێكەوتن ئەو هێزە بپارێزێ چونكە .

پلانی ئەمریكا بە سوریا كردنی عێراقە و خزانی گروپە چەكدارەكانی دەرەوەی دوڵەتە بۆ ژێر دەسەڵاتی مەركەز.

جوڵـەکانی ئەم دوایەیی ئیدریسی کوڕی نـ ــــێچــیرەڤان ،ئــ ـــارین بابی نیگـــ ــــەران کردووە.

2026-06-03T23:18:13.424+03:00

ڕاپۆرت

تایبەت Ajansi Wllat

پاش ئەوەی مەسرور بارزانی کەس نزیکـەکانی نێچیرەڤان بارزانی ناردە ماڵەوە دەسەڵاتەکانی سەرۆکایەتی هەرێمی کەم کردەوە ئەمە گەشتبوویە ئاستی تەقینەوە بەیەکتردا

مەسرور بارزانی بۆ هەر شوێنێك دەچوو ئارینی کوڕی خۆی لەگەڵ دەبرد بەم دوایانە نێچیرەڤان بارزانی هەمان سیناریوی مەسروری کوڕی مەسعود بارزانی دووبارە کردەوە بەڵام بەجیاوازتر

کوڕی نێچیر لەڕێگای دەزگای ڕوانگەوە هاوکاری گەیاندە دەڤەری سلێمانی وهەڵەبجەو ناوچەکانی دیکە، لەهەمان کات دا هونەرمەندان وڕٶشنبیرانی بانگهێشت دەکرد ئێستا پێگەی کۆمەڵایەتی ئیدریس نێچیر پێش ئارین وبابی ئارین کەوتووە.لەچەند ڕۆژی ڕابردوو ماڵپەڕی OCCRP ــی کەبەنزیك لە نێچرەڤان بارزانی هەژمار دەکرێت چەند بەڵگەیەکی دیکەی تاڵانی سپی کردنەوەی پارەی تەنها"کوڕانی مسعود بارزانی" بڵاو کردەوە ئاژانسی ووڵات بەشێکی بڵاوکردەوە

ئەمە بووە بەهۆی ئەوەی کەبنەماڵەی مسعود بارزانی پێیان وایە ئەو زانیاریانە لەلایەن باڵی نێچیرەڤان بارزانی یەوە دراوە بەمیدیا ئەمریکیەکان چوونکە هەمان میدیا چالاکیەکانی نێچیرەڤان بارزانی لەگەڵ سەرکردە کورد وجیهانیەکان بلاو دەکاتەوە.

ئەم هەڵس وکەوتەی نێچیرەڤان بارزانی ترسی لەدڵی ئارین وبابی چەقاندووە پێیان وایە ئارین وبابی لەگۆڕەپانی سیاسی هەرێم جێگایان پێ لەق کراوە.سەرەڕای ئەوەی بارزانی باوك بەردەوام هەوڵ دەدات ئەم کێشانە پەردەپۆشن بکات بەڵام ناتوانێت کۆنترۆڵی تەواویی بنەماڵەکەی بکات ئەویش بەهۆی ئەوەی دەسەڵات کەوتۆتە دەستی گەنج و بەمیزاجی خۆیان سیاسەت دەکەن

سەرچاوەی هەواڵ: ئاکرێ

ووردەکاری تێوەگلانی پێج کــوڕی بنەماڵەی بــــ ـــ ــارزانی بەبەڵگەوە بخوێنەوە.

2026-06-01T01:41:19.248+03:00

(OCCRP)

هەریەك لە"مەسرور" ومەنسور"و وەیسی و موستەفاوموسکی بارزانی" لەگەندەڵیەكی گەورەی لەووڵاتی ئەمریکا تێوە گلاوون

لێێکۆڵینەوەیەکی نوێی «پرۆژەی ڕاپۆرتکردنی تاوانی ڕێکخراو و گەندەڵی» (OCCRP) ڕاپۆرتە کە پێنج کوڕی مەسعود بارزانی، سەرۆکی پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP)، زیاتر لە 100 ملیۆن دۆلاریان بۆ کڕینی ڕاستەوخۆی موڵک و دارایی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان خەرج کردووە، هەروەها دەیان ملیۆن دۆلاری تریان بۆ ژیانی لوکس و خەرجییە تایبەتەکان تەرخان کردووە.

ئەم ژمارانە تەنها ئەو داراییانە دەگرێتەوە کە لە بەڵگەنامە دەرزبووەکاندا بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ سەلمێندراون. ئەو موڵک و داراییانەی گومان لێدەکرێت بە ناوی ناوبژیوان یان کۆمپانیا پەردەپۆشەکان تۆمار کرابن، لە ژماردنەکەدا نەهاتوون. ژمارەیەک لە ناوخۆیانی سیاسی و بازرگانی کوردیش ئەم شێوازە بە بەشێکی ئاسایی لە تۆڕی دارایی بنەماڵەی بارزانی دادەنێن.

بەپێی بەڵگەنامەکان، لە ساڵی 2007ەوە سیستەمێکی دوو ئاستی دروست کراوە بۆ ئەوەی ناوی خاوەنە ڕاستەقینەکان لە تۆمارە گشتییەکاندا دەرنەکەوێت. لە سەرەوەی ئەم سیستەمەدا کۆمپانیاکانی BVI (British Virgin Islands) هەن، هەندێکیان بە ناوی کارەکتەرەکانی فیلمی «Pirates of the Caribbean» ناونراون. لە ژێریاندا کۆمپانیاکانی LLC لە Delaware و Virginia هەن کە داراییەکانی ئەمریکایان بە ناوی خۆیان تۆمار کراوە.

لە ناوەڕاستی ئەم تۆڕەدا ئەم کۆمپانیایانە هەن:

GEG Inc. (Delaware)
GEGI Management LLC (Washington, DC)
Ster Group FZE (Dubai)
Impulse Energy (BVI)

زۆرجار پارەدانەکان لە ڕێگەی هەژماری متمانەپێکراوی کۆمپانیای یاسایی (Law-Firm Trust Account) ئەنجام دراون. تێبینییە ناوخۆییەکان GEGI وەک سندووقێکی خێزانی ناساندووە کە خەرجی موڵکەکان، هەژمارەکانی Amex Centurion، خەرجی نەخۆشخانە و خزمەتگوزارییە کەسییەکانی دابین دەکردووە. لە بەڵگەنامەکاندا مستەفا بارزانی وەک خاوەنی تاکەکەسی ئەو سندووقە تۆمار کراوە.

ئەو پێنج براکەی لە ڕاپۆرتەکەدا باس کراون:

مەسرور بارزانی، سەرۆک وەزیرانی هەرێمی کوردستان.
مەنسور بارزانی، فەرماندەی هێزە تایبەتەکانی پارتی دیموکراتی کوردستان.
وەیسی بارزانی، ڕاوێژکاری ئەنجومەنی ئاسایشی هەرێم و سەرۆکی پێشووی دژە تیرۆر.
موکسی بارزانی، کە زۆربەی کاتی خۆی لە ئەمریکا دەباتە سەر و لە دواییاندا زیاتر لە ناوەندی سەرنجی گشتی بووە.
مستەفا بارزانی، کە بە شێوەیەکی کاریگەر چاودێری ناوچەی بارزان و زۆنی بەڕێوەبردنی سۆران لە باکووری هەولێر دەکات.

لە تشرینی دووەمی 2021دا، GEG Inc. دووبارە ڕێکخرا بۆ ئەوەی وەک «کۆمپانیایەکی بچووک بە خاوەندارێتی ژن و لاوازی ئابووری» ناسێندرێت. بۆ ئەم مەبەستە، 60%ی پشکەکانی گوازرایەوە بۆ Valerie Cupp، هاوکارێکی نزیک. بەپێی زانیارییە گشتییەکانی، ئەو هەروەها ئەندامی ئەنجومەنی بەڕێوەبردنی American University of Kurdistan ـە، کە لەلایەن مەسرور بارزانی دامەزراوە و سەرۆکایەتی دەکرێت.

بەڵگەنامەکان بەردەوام Ster Group FZE وەک کۆمپانیای دەرەوەی وڵاتی مەسرور بارزانی ناساندووە. هەروەها Impulse Energy، کە بە برایانی پێداوی پەیوەست کراوە، پارەی گواستووەتەوە بۆ GEGI. ڕاپۆرتەکە ئاماژەش بە هەوڵدان بۆ خۆدزینەوە لە پشکنینی تایبەتی کەسانی سیاسی (PEP Due Diligence) دەکات.

بەپێی لێکۆڵینەوەکە، لەنێوان ساڵانی 2005 تا 2019، ئەم تۆڕە لانیکەم 31 موڵکی لە ئەمریکا کڕیوە کە زۆربەیان لە Virginia و Florida بوون. لەو موڵکانەش 18 دانەیان هێشتا بە ناوی کۆمپانیا پەیوەندیدارەکان ماونەتەوە.

لە موڵکە دیارەکان:

One Park Crest – McLean, Virginia

بە نزیکەی 2 ملیۆن دۆلار لە ساڵی 2007 کڕدرا. ئیمەیڵێکی ناوخۆیی لە کانونی یەکەمی 2008 داوا دەکات بەڵگەیەکی سادە دروست بکرێت بۆ گرێدانی One Park Crest Unit 1906 LLC بە Ster Group FZE. ئەم بەڵگەیە یەکێکە لە دەگمەنترین بەڵگە ڕاستەوخۆکان کە پەیوەندی نێوان مەسرور بارزانی و پارەدانی دەرەوەی وڵات بۆ موڵکێک لە ئەمریکا پیشان دەدات.

Casa Divina – Great Falls, Virginia

بە نرخی 5.6 ملیۆن دۆلار لە ساڵی 2013 کڕدرا و لە ساڵی 2022 بە 6.25 ملیۆن دۆلار فرۆشرا. لە ڕێگەی Great Bend Holdings LLC کڕدرا کە لە ژێر کۆنترۆڵی مستەفا بارزانی بوو. GEGI خەرجی کڕین و ناوخۆییەکانی دابین کردووە، لەوانە زیاتر لە 500 هەزار دۆلار کەلوپەل و پیانۆیەکی Steinway بە نرخی 98 هەزار دۆلار.

CVS-Anchored Commercial Building – Miami Beach, Florida

بە نرخی 18.3 ملیۆن دۆلار لە شوباتی 2019 کڕدرا. ئەم باڵەخانەیە لەلایەن کۆمپانیا پەیوەستەکان بە موکسی و مەسرور بارزانی کڕدرا، سێ مانگ پێش ئەوەی مەسرور بارزانی ببێتە سەرۆک وەزیر.

Château Estate – McLean, Virginia

بە نرخی 10.2 ملیۆن دۆلار لە ساڵی 2010 کڕدرا. سەرەتا بە ناوی برایانی پێداوی تۆمار کرابوو. خەرجی نوسینەوە و بەڕێوەبردنی لەلایەن دامەزراوە پەیوەستەکان بە مەسرور و موکسی بارزانی دابین کراوە. لە ساڵی 2024دا بەبێ هیچ بڕە پارەیەک بۆ Cove Hollow LLC گوازرایەوە.

جگە لە موڵک و دارایی، بەڵگەنامە دەرزبووەکان خەرجییە لوکسەکانی تریش ئاشکرا دەکەن، لەوانە:

ئۆتۆمبێلی Ferrari بە نرخی 340 هەزار دۆلار بۆ مستەفا بارزانی.
کەلوپەلی دیزاینەر و Lalique.
پیانۆی Steinway بە نرخی 98 هەزار دۆلار.
هەژمارەکانی Amex Centurion بۆ مەسرور بارزانی و ئەندامانی خێزان.
پارەدانی 41 هەزار دۆلاری بۆ دامەزراوەی دایە بۆ وەیسی بارزانی لە ساڵی 2023.

بەپێی بەڵگەنامەکان، لانیکەم 7.2 ملیۆن دۆلار لە ڕێگەی Ster Group گوازراوەتەوە و 11.1 ملیۆن دۆلاری تریش بۆ مامەڵەکانی ئەمریکا ئاماژە پێکراوە. Impulse Energy هەروەها پارەی بۆ GEGI ناردووە. جیا لەوەش، لانیکەم 10 ملیۆن دۆلار لە GEG و GEGI بۆ سێ موڵکی جیاواز گواستراوەتەوە.

هەژماری متمانەپێکراوی کۆمپانیای یاسایی بەردەوام وەک ڕێگای سەرەکیی پارەدان بەکارهاتووە، بە شێوەیەک کە سەرچاوەی پارەکان شاراوە بمێنێتەوە لە کاتی پارەدان بە کۆمپانیاکانی موڵک و فرۆشیارانی کەلوپەلی لوکس.

OCCRP دەڵێت ئەم بەڵگەنامانە بەڵگەی ڕاستەوخۆی نووسراویان هەیە بۆ موڵک و پارەدانەکانی سەرەوە. بەڵام لێکۆڵینەوەکە ئەو موڵک و داراییانە ناگرێتەوە کە گومان لێدەکرێت بە ناوی ناوبژیوانان تۆمار کرابن. تەنانەت بەو بەشە سنووردارەی بەڵگە سەلمێندراوەش، ڕاپۆرتەکە ئاماژە بە خەرجییە زۆر گەورەکان و مەترسییەکانی پەیوەندی نێوان دەسەڵاتی سیاسی، سەرچاوە نائاشکراکانی پارە و تۆڕی کۆمپانیا پەردەپۆشەکان دەکات

ناو شوێنی کۆشکەکان.

سەرچاوەی فەرمی ماڵپەڕی

"Organized Crime and Corruption

هـــــــ ـــــــــێرش کرایــە سەر ئـــــــــێران.

2026-05-30T22:54:31.640+03:00

فەرماندەیی هێزەکانی پاراستنی سنوری ئێران لەپارێزگای ئازەربایجانی ڕۆژئاوا، بەفەرمی ڕایگەیاند، هێرشێکی چەکداریی گروپە نەیارەکانی حکومەتی تاران بۆسەر یەکەیەکی هێزه‌كانیان لەسنووری شاری (شاڵدێران) تێکشکێندراوە.

به‌گوێره‌ى ئه‌و زانیاریانه‌ى عەمید عەلی ئەکبەر جاودان فەرماندەی پاسه‌وانى سنورى ناوچەکە ئاشكرایكردوه‌، لەڕێگەی چاودێرییەکی توندی هەواڵگریی‌و مەیدانییەوە لەلایەن هێزە سنورییەکانەوە پێشوه‌خته‌ ئاماده‌كاریى بۆكراوه‌و هێزەکانیان ڕاستەوخۆ بەرپەرچی هێرشەکەیان داوەتەوەو ڕوبەڕوبونەوەیەکی چەکداریی زۆر قورس لەناوچەکەدا هاتوەتە ئاراوە.

ئه‌وه‌شى وتوه‌، "لەئەنجامی تەقەکردنی چڕی هێزە سنورییەکان، دوو چەکداری گروپە نەیارەکە کوژراون، لێکۆڵینەوە سەرەتاییەکانیش ده‌ریده‌خه‌ن، چەند چەکدارێکی دیکەی هەمان گروپ برینداربون‌و بەهۆی چڕی تەقەکەوە بەرەو ناوچە سنورییەکانی وڵاتێکی دراوسێ هەڵاتون".

عەمید عەلی ئەکبەر جاودان ڕونیکردوه‌ته‌وه‌، دوای کۆتاییهاتنی پێكدادانەکە، دەستبەسەر بڕێک چەک‌و کەرەستەی سەربازیدا گیراوە.

ئەم ڕوداوەش لەکاتێکدایە کە ناوچە سنورییەکانی باکوری ڕۆژئاوای ئێران بەهۆی هەڵکەوتەی جوگرافی‌و شاخاوییەکەیانەوە، بەردەوام دەبنە گۆڕەپانی گرژیی‌و ئاڵۆزیی ئەمنی لەنێوان هێزە چەکدارەکانی ئێران‌و گروپە جیاوازە نەیارەکاندا.

چاودێرانیش پێیانوایه‌، به‌گوێره‌ى شوێنی جوگرافیی ڕوداوەکەو لێدوانی فەرمی فەرماندەیی پاسه‌وانى

سنورى ئێران، ئەو هێزە لەخاکی تورکیاوە هێرشەکەیان ئەنجامداوەو بەرەو ئەوێش گەڕاونەتەوە

سەرچاوە شارپرێس.

فـــــــــڕناس.

2026-05-29T01:29:11.762+03:00

فـــــــــڕناس

هەركەسێك زۆر لە ئاسماندا بمێنێتەوە، زیاتر ئەگەری كەوتنەخوارەوەی هەیە، هەركەسێكیش لە گۆماودا ماسی راوبكات، بۆ پیاو قولوقاچی، بۆ ژنیش پلوپوزی تەڕ دەبێت، خۆ ئەوەی زیاتر لە بنی ئاودا بمێنێتەوە، ئەگەری خنكانی زیاترە، كەچی من كەسانێك دەناسم چەندین جار لە بنی ئاوەوە بەرەو حەوت تەبەقەی ئاسمان و كەشكەڵانی فەلەك بەرز دەبنەوەو دەشفڕن و فیلیش نین!!
هەموومان لە كتێب و میدیای عەرەبدا ناوی عەباسی كوڕی فڕناس مان بیستوە، گوایە داهێنەرێكی عەرەب بوە لە سەدەی نۆهەمی زاییندا لە ئەندەلوس (ئیسپانیای ئێستا) ژیاوە، بەڵام كەسمان نەمانپرسی فڕناس كە وشەیەكی كوردیە چۆن گەیشتە ئیسپانیا!!؟؟
ئەم پیاوەی كە لە داهێنانی فڕیندا نموونەی نەبوو، داهێنەری شوشە بوو لە لم و زیخ، و داهێنەری ئامێری گومەزی فەلەكی بوو، شاعیر و میوزیكزان بوو هەروەك (زریاب) كە ئەویش عەرەب نەبوو، فڕناسەكەی لای خۆمان فەیلەسوف و زانا و ئەندازیار و موزیكزان و فەلەكناس بوو، كەواتە وەك لیۆناردۆ داڤینشی و مایكل ئەنجیلۆ وابوە، بەڵام بە كۆپیەكی عەرەبی كراو.
گرنگ ئەوەیە بزانین وشەی (فڕ + ناس) كە لە زمانی عەرەبیدا بەم وشانە دەوترێت اعجمی واتە ناعەرەبی، لە كوێوە و لە چیەوە سەرچاوەی گرتوە، ، وشەكە لێكدراوەو چاوگەكەی لە زمانی كوردیدا دەگەڕێتەوە سەر چاوگی (فڕین/ فڕ)، ئاماژەیە بۆ جوڵە لە بەرزاییدا، (ناس) ئاوەڵناوە بەمانای زانا شارەزا ئاشنا دێت، دروست لە وشەی ناسین كە كورتكراوەیەكی زۆرباش و جوان كوردێنراوە، لەو ئەندەلوسە و لە سەدەی نۆهەمدا، بەڕاستی مایەی پرسیارە؟؟
من بۆیە ئەم شێر و رێویە بۆ كارەكەی ئەم پیاوە (كاك عەباس) باسدەكەم، وەك چۆن لە سەرەتا وتم، لەكۆتاییشدا مەبەستێكی ترم دەبێت، گرنگ ئەوەیە كاك عەباس كە ویستی بۆ یەكەمین جار ئەزمونی فڕینی مرۆڤ تاقیبكاتەوە و لەسەر بەرزاییەكەوە بە دووباڵی لە پەڕی باڵندە دروستكراو، فڕی و چەند ساتێك لە ئاسماندا مایەوە، بەڵام پاش كەمێك دەكەوێتە خوارەوە و دەڵێن دەشمرێت، هۆكاری كەوتنە خوارەوەكەی دوو گێڕانەوە هەیە: یەكیان گوایە بە (پیوـ شەمع) پەڕی باڵەكانی لكاندوە و كە بەرز دەبێتەوە، خۆرەتاو پیوەكە دەتوێنێتەوە و دەكەوێتە خوارەوە، دوەم: گوایە كلكی بۆ خۆی دروست نەكردوە، لە نیشتنەوەدا بە زەویدا دەكێشێت و دەمرێت.
باشە، ئێستا خەڵكانێك هەن لە بنی دەریادا ماسی دەگرن و قولیشیان تەڕ نابێت، لە كاك عەباسی فڕناس زیاتر لە ئاسمانی فەلسەفیدا دێن و دەچن و دەمێننەوە، چونكە كلكیان بۆ خۆیان دروست كردوە، لەكاتی نیشتنەوەدا نامرن، لەبری پیو، یان بە (First Class)  یان بە (VIP)  یان بە فڕۆكەی تایبەت، گەشت دەكەن و دەیان هەزار پێ لە ئاستی دەریاوە بەرزدەبنەوە، دەشفڕن و ناشمرن، بەڵام هۆكاری ماسی گرتن وسەفەر كردن ئەگەر بۆ گەشتكردن نەبێت، دەبێت بۆ ئیشوكار بێت، ئەگەر بۆ ئیشوكار بێت، دەبێت بزانرێت كام ئیشو كام كار؟ كاریش دوو جۆرن، یان كاری تایبەتە یان كاری بەرژەوەندیی گشتیە، بەڵام ئێمەی كورد لەم هەرێمەدا ئاگامان لە هۆكار و رۆشتن و هاتنەوەی عالم و تاجر و مەسولەكانمان نیە، بە رەعیەتیش ناڵێن بۆچی دەڕۆن و ئیشەكەیان چیە و چۆن بوە و چییان بەدەستهێنا، ئەوە نەبێت زۆربەی زۆریان تەنها دەیانەوێت لە بنی ئاوەوە فێری فڕین ببن، بەڵام وەك عەباسی كوڕی فڕناس نا!! 
ئەمەش لە سێگۆشەی خڕ دەچێت.

كاروان ئەنوەر

(سێگۆشەی خڕ) گۆشەیەکی ھەفتانەیە ھەموو دووشەممەیەک لە رۆژنامەی (کوردستانی نوێ) بڵاودەبێتەوە..

ترامپیزم - Trumpism سیاسەت بە میتۆدی پیاوە شێتەکە.

2026-05-25T18:45:38.790+03:00

ترامپیزم - Trumpism

سیاسەت بە میتۆدی پیاوە شێتەکە .

د. ئەمیر حسێن

ئێران هەڕەشە لە ترەمپ دەکات.

2026-05-24T19:34:55.244+03:00

ئێران هەڕەشە لە ترەمپ دەکات: ئەگەر شەڕ ڕووبدات ڕێڕوێکی تاریک چاوەڕێتان دەکات.

ئەندامی ئەنجومەنی دیاریکردنی بەرژەوەندییەکانی کۆماری ئیسلامی و فەرماندەی پێشووتری سوپای پاسداران، لیوا موحسین ڕەزایی، ئەمڕۆ یەکشەممە (٢٤ی ئایاری ٢٠٢٦) هۆشداری توندی دایە سەرۆکی ئەمریکا دۆناڵد ترەمپ و سوپای وڵاتەکەی لە ئەنجامدانی هەر سەرکێشییەکی سەربازی دژی تاران، و ڕایگەیاند کە هەر شەڕێک بەرپاببێت دەبێتە هۆی ململانێیەکی بەربڵاو کە گرنگترین ڕێڕەوە دەریاییەکانی ناوچەکە دەگرێتەوە.

ڕەزایی لە لێدوانێکدا ئاماژەی بەوە کرد: “ترەمپ و سوپای ئەمریکا لە ئێستادا لە بنبەستێکی تەواودا دەژین، ئەگەر بێنە ناو شەڕەوە، ڕووبەڕووی ڕێڕوێکی تاریک و بێبڕانەوە دەبنەوە کە لە گەرووی هورمزەوە دەستپێدەکات و بە کەنداو، دەریای عەممان و باب المندب-دا تێپەڕ دەبێت تا دەگاتە زەریای هیندی.”

ئەم بەرپرسە باڵایەی ئێران ڕوونیکردەوە: “گەرووی هورمز بە ڕووی بازرگانی ئازاددا دانەخراوە، بەڵکو بە ڕووی جووڵە سەربازییەکان و هەوڵەکانی هەڵگیرساندنی شەڕدا داخراوە،” وتیشی هێزی دەریایی سوپای پاسداران لە ئێستادا گەرەنتی تێپەڕبوونی ئارامی کەشتییەکانی هەموو وڵاتان دەکات دوای ناسینەوە و تۆمارکردنیان.

فەرماندەی پێشووتری سوپای پاسداران هۆشداری دایە واشنتن و وتی: “لەکاتی ئەنجامدانی هەر کارێکی سەربازی دژی گەرووی هورمز یان هەوڵدان بۆ چوونە ناو کەنداو، کۆماری ئیسلامی وەڵامێکی توند، بەئازار و بێوێنە دەداتەوە.”

ئاشکراشی کرد کە ئێران کار دەکات بۆ شکاندنی هەر گەمارۆیەکی دەریایی کە بسەپێنرێتە سەر ڕێڕەوەکانی، و لەوانەشە لە پەیماننامەی قەدەغەکردنی بڵاوکردنەوەی چەکی ئەتۆمی (NPT) بکشێتەوە ئەگەر هاتو ململانێکان پەرەبسێنن.

جێی ئاماژەیە، ناوچەکە ماوەی چەند هەفتەیەکە گرژیی و ئاڵۆزییەکی بێوێنە بەخۆوە دەبینێت لە نێوان ئێران و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بەتایبەتی لە دەوروبەری گەرووی هورمز و باب المندب، کە دوو لە گرنگترین ڕێڕەوە زیندووەکانی گواستنەوەی نەوت و بازرگانی جیهانین.

ئــــ ــ ـــێران بەڕێكــەوتن ڕازی بوو.

2026-05-24T19:22:42.426+03:00

دواین زانیارییه‌كان له‌باره‌ی دانوستانی ئه‌مریكاو ئێران بۆ كۆتایهێنان به‌ جه‌نگ:

ئاكسیۆس له‌زاری به‌رپرسێكی ئه‌مریكاوه‌: پێشبینی ناكرێت ئه‌مڕۆ رێككه‌وتن له‌گه‌ڵ ئێران ئیمزا بكرێت، هێشتا بابه‌تگه‌لێك هه‌ن كه‌ ده‌بێت یه‌كلابكرێنه‌وه‌.

ئاكسیۆس له‌زاری به‌رپرسێكی ئه‌مریكاوه‌: کۆمەڵێک فۆرمولاسیۆنی گرنگ بۆ ئێمە و هەندێک دەستەواژەی گرنگ بۆ ئێران هەیە.

ئاكسیۆس له‌زاری به‌رپرسێكی ئه‌مریكاوه‌: رژێمی ئێران، بەم شێوەی ئێستای، بە خێرایی هەنگاو نانێت و چەند رۆژێکی دەوێت بۆ تەواوکردنی رەزامەندییە پێویستەکان.

ئاكسیۆس له‌زاری به‌رپرسێكی ئه‌مریكاوه‌: رابه‌ری باڵای ئێران، وەک ئێمە لێی تێدەگەین، بە چوارچێوەی گشتی رێککەوتنەکە ڕازی بووە.

جێگری وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئێران: له‌گه‌ڵ ده‌سته‌یه‌كی عومانیدا گفتوگۆمان كرد سه‌باره‌ت به‌ بنه‌ماكانی په‌ڕینه‌وه‌ له‌ گه‌رووی هورمز، به‌ له‌به‌رچاوگرتنی ئاسایش و سه‌روه‌ریی ئه‌و وڵاتانه‌ی ده‌كه‌ونه‌ سه‌ر گه‌رووه‌كه‌.

فۆكس نیوز له‌زاری به‌رپرسێكی باڵای ئیداره‌ی ئه‌مریكاوه‌: ئه‌مڕۆ رێككه‌وتنه‌كه‌ له‌گه‌ڵ ئێران ئیمزا ناكرێت، به‌ڵام به‌ره‌و ئیمزاكردنی به‌ره‌وپێش ده‌چین.

فۆكس نیوز له‌زاری به‌رپرسێكی باڵای ئیداره‌ی ئه‌مریكاوه‌: سازش پێشكه‌ش ده‌كه‌ین له‌باره‌ی هه‌ڵگرتنی سزاكانی سه‌ر ئێران، ئه‌گه‌ر تاران سازش بكات له‌باره‌ی پیتاندنی یۆرانیۆم.

فۆكس نیوز: سازشی جددی و بێ پێشینه‌ی ئێرانمان له‌باره‌ی دۆسیه‌ی پیتاندن به‌دی كردووه‌.

ناتانیاهۆ: دوێنێ شه‌و له‌گه‌ڵ تره‌مپ قسه‌م كرد، سه‌باره‌ت به‌ یاداشتی لێكتێگه‌یشتنی تایبه‌ت به‌ كردنه‌وه‌ی گه‌رووی هورمز و، دانوستانی چاوه‌ڕوانكراو بۆ گه‌یشتن به‌ رێككه‌وتنی كۆتایی سه‌باره‌ت به‌ به‌رنامه‌ ئه‌تۆمییه‌كه‌ی ئێران.

ناتانیاهۆ: له‌گه‌ڵ تره‌مپ رێككه‌وتن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی هه‌ر رێككه‌وتنێكی كۆتایی له‌گه‌ڵ ئێران ده‌بێت ببیته‌ هۆی لابردنی هه‌ڕه‌شه‌ ئه‌تۆمییه‌كانی ئه‌و وڵاته‌.

ناتانیاهۆ: رێككه‌وتن به‌واتای هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی دامه‌زراوه‌كانی پیتاندنی ئه‌تۆمی و، بردنه‌ ده‌ره‌وه‌ی مادده‌ ئه‌تۆمییه‌ پیتێنراوه‌كان دێت له‌ خاكی ئێران.

ناتانیاهۆ: سەرۆک ترامپ دڵنیای کردمەوە لە مافی ئیسرائیل بۆ بەرگریکردن لە خۆی لە بەرامبەر هەر هەڕەشەیەک لە هەموو بەرەکان بە لوبنانیشەوە.

ژنانی بەلوچ دەچنە نێو گروپە چەکدارەکانەوە.

2026-05-24T02:31:29.377+03:00

گروپی سوپای ڕزگاریخوازی بەلوچ بۆ یەکەمجار ناسنامەی ژنە فەرماندەیەکى بە ناوی شەیناز بەلوچ لەگەڵ وێنە و زانیاریی پەیوەندیدار بە یەکەی ژنانی ئەو گروپە بڵاوکردەوە؛ کردارێک کە چاودێران وەک نیشانەی گۆڕانکاری لە شێوازی پەیام و فراوانبوونی هێما کۆمەڵایەتییەکان لە جوڵانەوە چەکدارییەکانی بەلووچدا هەڵدەسەنگێنن.

ئەم گرووپانە حکومەتی پاکستان بە بێبەشکردنی ناوچەکیان لە ڕووەکانى سیاسی و ئابووری تۆمەتبار دەکەن، لە کاتێکدا حکومەتی پاکستان ئەو گرووپانە وەک ڕێکخراوی تیرۆریستی و هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی نەتەوەیی پاکستان دەناسێنێت .

شارەزایان دەڵێن، بوونی ئاشکرای ژنان لە پەیامی گروپە چەکدارەکاندا دەتوانێت هەوڵێک بێت بۆ زیادکردنی کاریگەری کۆمەڵایەتی و ڕاکێشانی سەرنجی میدیاکان و پێناسەکردنەوەی خەباتی چەکداری لە کۆمەڵگەی کۆنەپارێزی بەلووچدا.

لە ساڵانی ڕابردوودا ڕۆڵی ژنان لە هەندێک هێرشدا، سەرنجی میدیاکانی بۆ لای خۆی ڕاکێشابوو، بەڵام ناساندنی فەرماندەیەکی ژن بە فەرمی لەلایەن ئەو گروپەوە بە پێشهتێکی نوێ دادەنرێت.

شارەزایانی ئەمنی هۆشداری دەدەن لەوەی کە زیادبوونی ڕەمزی بوونی ژنان لە گرووپە چەکدارەکاندا دەتوانێت هەم کاریگەری لەسەر ململانێی بەلوچستان و هەم لەسەر شێوازی وەڵامدانەوەی دەزگا ئەمنییەکانی پاکستان هەبێت.

ئــــــ ــــێران،کۆتا بڕیاری خۆی راگەیاند.

2026-05-21T23:25:28.821+03:00

وەزارەتی دەرەوەی ئێران دەنگۆی قەدەغەكردنی گواستنەوەی یۆرانیۆمی پیتنێراو لەلایەن رابەری باڵاوە دوورە لە راستییەوە.
ئیسماعیل بەقایی، وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند، ئەو هەواڵانەی لە میدیا نێودەوڵەتییەکان سەبارەت بە دەرکردنی رێنمایی لەلایەن موجتەبا خامنەیی، رابەری باڵای ئێرانەوە دەركراوە، لەبارەی قەدەغەكردنی گواستنەوەی یۆرانیۆمی پیتێنراو بۆ دەرەوەی وڵات، ناڕاستن.
بەگوێرەی ئاژانسی هەواڵی فەرمی ئێران "ئیرنا" بەقایی ئاماژەی بەوەکردووە، وڵاتەکەی هیچ گریمانەیەک سەبارەت بە ڕەوتی دانوستانە بەردەوامەکان پشتڕاست ناکاتەوە، بەوانەشی پەیوەندییان بە دۆسییەی ئەتۆمی یان ئاستی پیتاندنەوە هەیە.
ئاماژەی بەوەداوە، ئەوەی لە میدیاکاندا سەبارەت بە وردەکارییەکانی دانوستانەکان بڵاودەبێتەوە، تەنها دەنگۆی میدیاییە کە هیچ بنەمایەک لە واقیعدا نییە، رونیشیکردووتەوە، زانیاریی دروست تەنها لە ڕێگەی کەناڵە فەرمییەکان و وتەبێژە رێگەپێدراوەکانەوە رادەگەیەنرێت.
بەقایی لە درێژەی قسەكانی وتویەتی، دانوستانەکانی ئێستا لەسەر کۆتاییهێنان بە شەڕە لە هەموو بەرەکاندا بە لوبنانیشەوە، بەبێ ئەوەی وردەكارى زیاتر لەبارەى دانوستانەکان بخاتەڕوو.
پێشتر ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز لە زاری سەرچاوە باڵاکانی ئێرانەوە بڵاویكردەوە، رابەری باڵا رێنمایی دەرکردووە رێگە بە گواستنەوەی یۆرانیۆمی زۆر پیتێنراو نەدرێت بۆ دەرەوەی وڵات.

پێش جەژن مووچـەی مانگی 5ــی مووچەخۆرانی هەرێم خەرج دەکرێت؟

2026-05-20T18:46:19.947+03:00

وەزیری دارایی عێراق بڕیاری دا رۆژانی پشووی کۆتایی هەفتە بکرێتە دەوام، بە مەبەستی خێراکردنی رێکارەکانی دابەشکردنی مووچە. سەرچاوەیەکیش لە وەزارەتی دارایی کوردستان دەڵێت: "سبەی دەست بە گفتوگۆ دەکەین و داوا دەکەین پێش جەژن مووچەی فەرمانبەرانی ئێمەش بنێردرێت".

رۆژی چوارشەممە، 20ـی ئایاری 2026، سەرچاوەیەک لە وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند: "ئەمشەو لەلایەن شاندێکی تەکنیکییەوە، لیستی مووچەی مانگی ئایار و تەرازووی پێداچوونەوەی مانگی نیسان بۆ بەغدا دەنێردرێت. بەیانی لیستەکە و تەرازووی پێداچوونەوە لە وەزارەتی دارایی فیدراڵ دەبێت و گفتوگۆکانمان لەگەڵ بەغدا دەستپێدەکات."

لەبارەی ئەگەری دابەشکردنی مووچە پێش جەژن، سەرچاوەکە گوتی: "سبەی داوا دەکەین پێش جەژن مووچەی هەرێمی کوردستانیش بنێردرێت، ئەگەر بەغدا رەزامەندی بدات و پارەکە تەمویل بکات، ئەگەر پشووش بێت، پێش رۆژانی جەژن دەست بە دابەشکردنی مووچە دەکەین".

بەپێی راگەیێندراوێکی نووسینگەی راگەیاندنی وەزارەتی دارایی عێراق، کە ئەمڕۆ بڵاوکراوەتەوە، فالح ساری، وەزیری دارایی عێراق فەرمانی بە فەرمانگەی ژمێریاری لە وەزارەتەکەی کردووە، رۆژانی هەینی و شەممەی داهاتوو دەوام رانەگرن و بەردەوام بن لە کارەکانیان.

لەبارەی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان، حکومەتی هەرێمی کوردستان دەبێت چەند رێکارێک بگرێتەبەر، لەوانە ناردنی لیستی مووچە و تەرازووی پێداچوونەوە، ناردنی داهاتی نانەوتی، هەروەها ناردنی نووسراوی بەردەوامبوونی هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستان لەلایەن کۆمپانیای سۆمۆوە بۆ وەزارەتی دارایی عێراق.

رەحمان غەریب: بیبڕنەوە، پاساو بۆ جەلاد مەهێننەوە.

2026-05-19T15:36:30.990+03:00

رەحمان غەریب: بیبڕنەوە، پاساو بۆ جەلاد مەهێننەوە

رەحمان غەریب رێکخەری سەنتەری میترۆ لەبارەی سلێمانییەوە دەنوسێت:

قسەكردن و نووسین لەسەر زەبروزەنگی دامەزراوەی ئەمنی شارێك، مانای ئەوە نییە، دانیشتوانی شارەكە لە كێبل بە دەستەكەی ئاسایش جیانەكراوەتەوە.

ئەوەی لەو ژوورە تاریكانە هاوڵاتی ئەشكەنجە دەدات، پەیوەندی بە نۆكاو فرۆشەكەی بەر مزگەوتی گەورە نییە، بەڵام هیچ جیاوازییەكی نییە لەگەڵ ئەو نووسەرەی كە بەناوی بەرگریكردن لە سلێمانی دەچێت پاساو بۆ جەلاد و حاكمییەتی جەلاد دەكات.

فەرقەكەی جوان ببیین، ئەو ترسنۆكانە بۆ شاردنەوەی هەڵوێستیان لەسەر ئەشكەنجەدەرو (سادی)یەكانی ناو دامەزراوە ئەمنییەكان دێت خۆی دەكات بە محامی سلێمانی.

دوو كەس زۆر بە زەقی خۆیان بە سلێمانییەوە هەڵواسی، هاتن خۆیان كرد بەمحامی، لەكاتێكدا سلێمانی محامی ناوێ، یەکێکیان بە ڤیدیۆیەكی چەواشەكارانە، ئەوانی تر تازە فێری نوسین بوون.

ئەوانەی ویستیان هەڵوێست و رەخنە لە دامەزراوەی ئەمنی سلێمانی ببەستنەوە بە خەڵكەكەی هیچ جیاوازییەكی نییە لەگەڵ ئەندامی مەكتەبی راگەیاندنی یەكێتی، وەك ئەو عەقڵی سنوری دیگەڵە تێپەڕ ناكات، دەیەێت بە ناوی خۆشەویستی بۆ سلێمانی، فەزای گشتی دابخات.

شەرم بكەن، لە نێوان جەللاد و قوربانی ئێوە لە دەق دەرچوون باسی سلێمانی دەكەن، ئەو شارەی جەلادی بەزاند و دەمامكی بە رووی سەدانتان هەڵماڵی، شەرم بكەن.

وەك نۆكاو فرۆشەكەی مزگەوتی گەورە سلێمانیم خۆش دەوێ، وەك ئەو ژنەی لەبەر بەلەدییەكەی گیایی بەهارە دەفرۆشێ، نەك ویژدانی.

بیبڕنەوە

ژیار محەمەد بۆ عەزیز ڕەئووف، مێش ومـەگەزی سلێمانی تۆ وئەمسالەکانتانن.!

2026-05-18T19:04:54.596+03:00

عەزیزێک زەلیلی پۆست و پارە و پەرلەمانتاری،خۆی ئەتککردووە بۆ پەرلەمانتاری و ئاوڕی ڕەحمەتی پەرلەمانتاری !

ئەیەوێ بەوتنی ئەتکردنی سلێمانی و لەپیاوەتی خستنی، هەمو شار، سلێمانی دەفع ببێ وەک ١٧ ی شوبات خەڵک بێتە سەر جادە خۆی بەکوشت بدا ، کا عەزیز ببێتە پەرلەمانتار، چونکە لە١٧ ی شوبات فەقیرە ناوی چوە کولەکەی تەڕ دەرنەچوو! هیوایەتی ئەوەیە بگیرێ و دوو. شەقیش بخوا بەس بۆ ئەوەی ببێتە کاندید و ببێتە پەرلەمانتار، هیوادارم ئاسایش و پۆلیس حیمایەی بۆ دابنێن با ئەو نیەیە پیسەی نەیەتەدی، مامە حەزی بەپارە و ژنی تازە و شتە ئەوەی برادەرەکانی ١٧ شوباتی پێی گەیشتن!

پێشتر قسەی بەمزگەوت و کەسایەتی ئاینی نەما نەیکا، ئێستاش بەسلێمانی ئەڵێ ئەتکراو، دەی بەخوا بەس تۆ خۆتت ئەتککردووە و خۆت لەپیاوەتی و مەردایەتی خستوە بۆ پۆست و پارە و پەرلەمانتاری و بۆ ئەوەی پارتی وەک کاک فاروق ڕەفیق و کاک سەردار عبدوڵا بتبینێ، چونکە زۆر حسودی بەکاک سەردار ئەبەی!

ئەوە ئەڵێ ڕۆژنامەنوسی دەربار، دەی توخوا ڕووت دێ ئەو وشەیە بەکاربێنی، تۆ حیزب و کۆمەڵە نەما سەری پیانەکەی بتکەنە پەرلەمانتار، نەبوی دەرنەچوی ؟! ئێستا ئەتەوێ سلێمانی خۆپیشاندان بکا جەنابت دەستبکەی بەنەڕە نەڕ و وەک ١٧ ی شوبات تۆش لەسەر حسابی خوێنی خەڵک ببیتە پەرلەمانتار، سەیری ئەو ڕەسمەی خۆت چۆن بچوک و زەلیل و بەتاسەوە وەستاوی لەحزور سیاسیەک ئاوڕێکت لێبداتەوە!؟!!

لەسەر قەبری غەزەل بیرتە چۆن پارتی و ئاڤا بردتیانی ؟!

فەرمو بڕۆ غیرەت و مەردایەتیت زەڕە هەبێ بڕۆ بەقەد عەرەبانەچیەکی تونس-یت پێ ناکرێ خۆت بسوتێنە؟! ئەسڵەن تۆ سودت چیە؟!!

ئەگەر خۆت ئەتکراو و خەسێنراو نیت بۆ پۆست و پارە و پەرلەمانتاری و خۆ دەرخستن چی ئەکەی لەشارێکی وا خەسێنراو بەقەولی پیسی خۆت؟!! مێش و مەگەزی سلێمانی تۆ و ئەمسالەکانتن، هیوادارم پارتی لەوە زیاتر حسابت بۆ نەکا ئاواتی چونە ئاستی کاک فاروق ڕەفیق و کاک سەردار عەبدوڵا دڵت بتەقێنێ؟

بەڕێزانی پارتی تکایە تکایە ئەمە بۆ ئێوە نیە ئەمە هەڵماڵینی ڕووی ئەو مێش و مەگەزانەیە کە ئەیانەوێ بێن لەسەر جەستەی ئيوە پۆست و پارە وەرگرن، ئێوە بەرگری لەمانە مەکەن ئەمانە هەزار ئەمبەر و بەریان کردووە سبەی پۆست و پارە و پەرلەمانتاریان بکەويتە لای حشدی شعبی و داعش ئامادەن ببنە دەرباری ئەوانەش،،، ڕێزی زۆرم بۆ خەڵکانی یەک ڕوو پارتیە بەڕێزەکان ئەمە بۆ ئێوەی بەڕێز،

ڕۆژنامەنوس ژیار محەمە

خۆڵبارین بەڕێوەیەو چەند شوێنێکی هەرێم دەگرێتەوە.

2026-05-18T18:31:43.085+03:00

ده‌سته‌ی كه‌شناسیی عێراق هۆشدارییه‌كی به‌په‌له‌ له‌باره‌ی شه‌پۆلێكی به‌هێزی خۆڵبارین بڵاوكرده‌وه‌ و ڕایگه‌یاند، شه‌پۆله‌كه‌ له‌ئه‌نباره‌وه‌ ده‌ستیپێكردووه‌ و چه‌ندین پارێزگای دیكه‌ش ده‌گرێته‌وه‌.، هاوكات كەشناسی هەرێمیش هۆشداری دەدات و دەڵێت، لەچەند كاتژمێری داهاتودا شەپۆلە خۆڵبارینەكە دەگاتە چەندین ناوچەی هەرێم.

ده‌سته‌ی كه‌شناسیی عێراق له‌ڕاگه‌یه‌ندراوێكدا هۆشداریی دایه‌ دانیشتوانی پارێزگای ئه‌نبارو ئاماژه‌ی به‌وه‌ كرد، له‌كاتژمێره‌كانی داهاتودا شه‌پۆلێكی به‌هێزی خۆڵبارین به‌ره‌و به‌غدای پایته‌خت و پارێزگاكانی ناوه‌ڕاست و باشوری عێراق به‌ڕێوه‌ده‌چێت.

كه‌شناسیی عێراق جه‌ختی له‌وه‌ش كردوه‌ته‌وه‌، به‌هۆی ئه‌و شه‌پۆله‌وه مه‌ودای بینین به‌ شێوه‌یه‌كی به‌رچاو و له‌ناكاو كه‌مده‌بێته‌وه‌، ئه‌مه‌ش دوای ئه‌وه‌ی خێرایی با له‌ ناوچه‌ به‌رفراوانه‌كانی ئه‌نبار گه‌یشتووه‌ته‌ نێوان (80-90) كیلۆمه‌تر له‌ كاتژمێرێكدا.

سه‌باره‌ت به‌ كۆتاییهاتنی كاریگه‌ریی ئه‌و شه‌پۆله‌، ده‌سته‌ی كه‌شناسی ڕایگه‌یاندوه‌، چاوه‌ڕوان ده‌كرێت له‌ كاتژمێره‌كانی ئێواره‌ و شه‌ودا خێرایی با كه‌م بێته‌وه‌، به‌ڵام تۆز و خۆڵه‌كه‌ به‌ شێوه‌ی هه‌ڵواسراو له‌ ئاسماندا دەمێنێتەوە.

هاوكات، بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسیی و بومەلەرزەزانی بڵاویکردەوە، ئاسمانی هەرێم لەنێوان هەور و نیمچە هەور دەبێت و لەکاتەکانی بەیانی تاکو ئێوارە لەناوچە شاخاوییەکان کەمێک نمە باران دەبارێت و لەکاتەکانی دوای نیوەڕۆش پێشبینی دەکرێت کاریگەری درێژ ببێتەوە بۆ ناوچە نیمچە شاخاوییەکانی تر و نمە باران ببارێت و لە ناوچەکانی باشووری هەرێم ئەگەری خۆڵبارین هەیە و مەودای بینین کەمدەبێتەوە.

سەڵاحەدین بەهائەدین دەستپێشخەرییەکی بۆ چارەسەری دۆخی چەقبەستووی هەرێم ڕاگەیاند.

2026-05-17T17:21:52.088+03:00

بافڵ تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەگەڵ سه‌ڵاحه‌دین محەممەد به‌هائه‌دین، ئەمیندارى گشتیی یه‌كگرتووى ئیسلامى كوردستان کۆبووەوە.

بەگوێرەی ڕاگەیەندراوێک، لە کۆبوونەوەکەدا دوایین پەرەسەندنە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان و عێراق تاوتوێکران و گرنگیی بەردەوامیی دیالۆگ و لێکتێگەیشتنی نێوان هێز و لایەنەکان بۆ تێپەڕاندنی ئاڵنگارییەکان بە گرنگ زانرا.

لای خۆیەوە سەڵاحەدین محەممەد دەستپێشخەرییەکی بۆ دەربازبوون لەو چەقبەستووییە سیاسییەی کوردستان پێشکەشی سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کرد و هەردوولا هاوڕابوون کە درێژەکێشانی دۆخی چەقبەستووی سیاسیی هەرێمی کوردستان خزمەت بە بەرژەوەندییە گشتییەکان ناکات و بۆ نەهێشتنی بەربەستەکان پێویستە هەنگاوی جدی بنرێت، ئەوەش بە دیدگایەکی نیشتمانی و بەرپرسیارانە دەکرێت کە ئامانجی خزمەتکردنی هاونیشتمانییان بێت.

هەروەها سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ڕونیکردەوە، ئێمە وەکو یەکێتی لە ڕابردوودا، هەروەها بۆ ئێستا و داهاتووش بەرەوڕووی هەر دەستپێشخەرییەک دەچین کە لە سۆنگەی دڵسۆزییەوە بێت و لە سوود و بەرژەوەندیی گەلی کوردستان بێت.

هاوکات سەرۆکی یەکێتیش بڕیاری دا لە ئەمڕۆوە و لەپێناو زەمینەسازیی بۆ هێورکردنەوەی دۆخەکە، میدیاکانی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان هاوکاری ئەو دۆخە بن و نەبنە بەشێک لە تووندکردنەوەی ناکۆکییەکان.

وەزیرێکی وەک حەملان لە پەڵەهەورێکی ڕەش دەچێت.

2026-05-16T23:27:37.324+03:00

وەزیرێکی وەک حەملان لە پەڵەهەورێکی ڕەش دەچێت. 

نە سێبەری هەیە و نەباران، تەنها ناهێڵێت تیشکی خۆر لەزەوی بدات.

ئەم پیاوە جگە لە دزێکی زۆر خراپی دزینی سەروەتی وڵات، سەرتۆپی دزینی هیواکانی خەڵکی ناڕازیی کوردستانە.

کەمجار بوونەوەرێکی لە تەرزی ئەم پیاوە لە سیاسەتدا هەڵدەتۆقێت، کە تا دوا ئاست لە کونی خۆی هەڵبگەڕێتەوە.

باشترین خاڵی ئەم خڕە وەزیرە ئەوەیە، کە بەردەوام دەبێتە نموونەی باڵای شکستی سیاسەتەکانی زڕحیزب و زڕبرا گەورەکە و لێرە و لەوێ ئاوێنەی ڕەسەنی سیاسەتی ناڕەسەنی پارتییە، زۆر کەم وەزیرێکی ئەم هەرێمە لێرە و لە بەغدادیش نوزەی خێری تێدابووە، بەڵام حەملان جگە لە حامیلی خەمەکانی حیزبی قائیدی،  خێری بۆ ئومەت نەبووە و یەکێکە لە نموونە ڕەشەکانی گۆڕانکاریی ڕابوردوو، کە لەگەڵ بوونیدا هەموو شتێکی نامەعقولکردووە، جارێکیان لەدیدارێکی تەلەڤیزۆنیدا بە کادرێکی داماوی حیزبی قائیدم گوت، کە هەر بوونت نامەعقولە، بەڵام ئێستا تەواو دڵنیام، کە حەملان چەندە نامەعقولیەتی بەحیزب و خۆی و حکومەتەکەی بەخشیوە.

زۆر لادەری سیاسیم بینیون و لە جۆگەی ئەم و ئەو گەڵای سەوزی کۆیلایەتییان حەپەلوشکردووە، بەڵام دۆزینەوەی بوونەوەری لە تایپی کاک حەملان زۆر نادرە. تۆ دواجار بوویتە مرۆڤێکی بێشوێن، نە لەشاری نازداری باوانت دەتوانیت گەزۆی بەختەوەری بخۆیت و نە بەغداد ڕێگەدەدات ببیتە وەزیری ئاوەدانکردنەوەی شار و گوندەکانی، تا لەژێر باڵی مەرجەعەکەتدا باس لە گەرمای ژیانی کرێکاران بکەیت.

زۆر دڵخۆشدەبم کاتێک دەبینم مرۆڤی وەک تۆ لەسەر هەموو خوانێک مراوییەکی ناشیرینیت و چەند لەدەرگا بدەیت، کەس ئامادە نییە فەرمووی چایەکت لێبکات، هەرچەند تۆ ڕاهاتوویت بۆ فرۆشتنی کڵاوی حیزب، سەدان کڵاوی شکۆمەندی لەسەر کەللەی تاریکت فڕێبدەیت.

ئەحمەد میرە

چوارەم پەیامی نوێ لە بغدادەوە بۆ پارتی

2026-05-16T16:22:42.486+03:00

چوارەم پەیام لە بغدادەوە بۆ پارتی

تا ئێستا بەشێك لە هێزە شیعە و سوننەكانی عێراق چوار پەیامی ڕونیان داوە بە پارتی كە پێویستە لە بغداد بە سیاسەتەكانیدا بچێتەوە ئەگەرنا لە زۆر پرسی دیكە كە پەیوەندی بە پارتیەوە هەبێت سەرئێشەی دیكەی بۆ دروست دەكەن

پەیامی یەكەم” لە جێگری سەرۆكی پەرلەمان بوو بابەتەكە پەیوەندی بە خودی دكتۆر شاخەوان. نەبوو بەڵكو لە گەڵ پارتی بوو

پەیامی دووەم” تێپەڕاندنی بابەتی سوپا سالاری عێراق بوو كە عبدلئەمیر یارالله بە فەڕمی كرایەوە سوپا سالاری عێراق

پەیامی سێیەم”بابەتی سەرۆك كۆماری عێراق بوو كە یەكێتی و حەلبوسی و بەشێكی دیكەی شیعەكان. تێیان. پەڕاندوو دكتۆر فواد حسین دەنگی نەهێنا و نزار ئامێدی كاندیدی یەكێتی بوە سەرۆك كۆمار

پەیامی چوارەم و دوا پەیام” بابەتی ڕێباز حەملانی كاندیدی پارتی بوو بۆ وەزارەتی ئاوەدانكردنەوە كە دەنگی پێویستی نەهێناو دەبێ پارتی بە كەسێكی دیكە بیگۆڕێت

هەموو پەیامەكان ڕونن كە بە پارتی وتراوە كاكە ئێستا بەغداد جۆرێكی دیكەیەو دەبێ سیاسەتی كاركردن و مامەڵەو پەیوەندییەكان بگۆڕی تا بتوانی لە گەڵ سەرجەم هێزەكانی دیكە هەڵبكەی

هەرچەندە كاك نێچیرڤان بەشێكی لە پەیوەندییەكان باشتر كردوە و هەنگاوێك چوەتە پێش بەڵام هێشتا ماوێتی و پێویستی

بە زیاترە تا پارتی لە شوێنی دیكە بەربەستی بۆ دروست نەكرێ..

چیا نوری فەرقانی

محەمەد باقر،لەکوێ فێری شـــــــەڕی سێبەرەکان کراوە!؟

2026-05-16T14:34:25.525+03:00

لەئۆپه‌راسیۆنێکی هەواڵگریی بێوێنەدا کە گۆڕانکاریی لەتاکتیکی جەنگی سێبەرەکان نیشاندەدات، ئەمریکا دەستگیرکردنی محەمەد باقر سەعدی، "سندوقە ڕەشەکەی" سوپای قودسی لەناوجەرگەی خاکی عێراق ڕاگەیاند، وه‌كو ده‌وترێت، دەستگیرکردنی ئەو سەرکردە نێردراوەی ئیسماعیل قائانی‌و ڕەوانەکردنی بۆ دادگاکانی نیویۆرک لەکاتژمێرە سەرەتاییەکانی تەمەنی حکومەتی نوێی بەغدا، نەک هەر گورزێکی کەمەرشکێنە بۆ تۆڕە نهێنییەکانی ئێران، بەڵکو پەیامێکی ئاگادارکردنەوەی توندی ئه‌مریكایشه‌ کە چیتر

دەستگیرکردنی محەمەد باقر سەعدی تەنها ڕاوکردنی سەرکردەیەکی چەکدار نییە، بەڵکو دەستبەسەرداگرتنی "نەخشەی نهێنی" چالاکییەکانی ئێرانە لەناوخۆی عێراقدا، سەعدی کە ساڵانێکی زۆر لەسێبەردا کاریکردوە، ئێستا کلیلی کردنەوەی دەیان مەلەفی تیرۆری نێودەوڵەتییە کە واشنتۆن دەیەوێت لەدادگاکانی خۆیدا یەکلاییان بکاتەوە.
مێژوی چالاکییە نهێنییەکان.. ئەندازیاری هێرشە سێبەرەکان

محه‌مه‌د باقر سەعدی وەک "مێشکە پلانداڕێژەرەکە"ی ئەو گروپانە ناوى براوه‌ کە ناسنامەی فەرمییان نەبوه‌، وه‌كو ئه‌مریكا وتویه‌تى، مێژوی چالاکییەکانی چەندین ڕەهەندی مەترسیدار لەخۆ دەگرێت له‌وانه‌ش، پەرەپێدانی شانە نادیارەکان، ئەو بەرپرس بوه‌ لەدروستکردنی گروپە بچوک‌و چاوکراوەکان کە بەبێ ناوی فەرمی، هێرشی موشەکی‌و درۆنییانكردوه‌ته‌سه‌ر بنکەی عەین ئەسەدو کونسوڵخانەکانی ئەمریکا.

ئه‌وه‌ش ئاشكراكراوه‌، سەعدی یەکێکبوە لەسەرپەرشتیارانی سەرەکیی گواستنەوەی تەکنەلۆژیای فڕۆکەی بێفڕۆکەوان‌و موشەکی زیرەک لەئێرانەوە بۆ عێراق‌و سوریا، هه‌روه‌ها FBI تۆمەتباریدەکات بەوەی، لەدەرەوەی سنورەکانی عێراق، پیلانی بۆ لێدانی بەرژەوەندییەکانی ئەمریکاو هاوپەیمانەکانی لەوڵاتانی کەنداو داناوە.پەیوەندیی لەگەڵ سولەیمانی‌و قائانی.. نێردراوی متمانەپێکراو
سەعدی لەقوتابخانەی قاسم سولەیمانیدا فێری شەڕی سێبەرەکان بوه‌، سولەیمانی وەک کەسێکی جێبەجێکار مامەڵەی لەگەڵ كردوه‌، بەڵام لەسەردەمی ئیسماعیل قائانیدا، پێگەی سەعدی بەرزبوه‌ته‌وه‌ بۆ داڕێژەری ستراتیژیی، ئەو بوە دەستی ڕاستی قائانی بۆ کۆنترۆڵکردنی ئەو گروپە چەکدارانەی کە نەدەچونە ژێر باری فەرمانی فەرمی دەوڵەته‌وه‌، ئەمەش وایکردبوو ببێتە خەزێنەی زانیارییەکانی پەیوەندیی لەگەڵ سولەیمانی‌و قائانی.. نێردراوی متمانەپێکراو
سەعدی لەقوتابخانەی قاسم سولەیمانیدا فێری شەڕی سێبەرەکان بوه‌، سولەیمانی وەک کەسێکی جێبەجێکار مامەڵەی لەگەڵ كردوه‌، بەڵام لەسەردەمی ئیسماعیل قائانیدا، پێگەی سەعدی بەرزبوه‌ته‌وه‌ بۆ داڕێژەری ستراتیژیی، ئەو بوە دەستی ڕاستی قائانی بۆ کۆنترۆڵکردنی ئەو گروپە چەکدارانەی کە نەدەچونە ژێر باری فەرمانی فەرمی دەوڵەته‌وه‌، ئەمەش وایکردبوو ببێتە خەزێنەی زانیارییەکانی سوپای قودس لەناوچەکەدا.سوپای قودس لەناوچەکەدا."سەری مارەکان" لەهیچ شوێنێکی پەرچەکردنی گروپە چەکدارەکان.. لەشۆکەوە بۆ هەڕەشە

دەستگیرکردنی سەعدی لەناوخاکی عێراق‌و گواستنەوەی بۆ ئەمریکا، بوەتە هۆی دروستبونی شۆک‌و نیگەرانییەکی قووڵ لەناو گروپە چەکدارەکاندا، گەورەترین مەترسی بۆسەر ئەو گروپانە ئەوەیە کە سەعدی لەژێر لێکۆڵینەوەکانی FBIدا دان بەناوی فەرماندەکان‌و شوێنی کۆگاکانی چەکدا بنێت.

هه‌روه‌ك پێشبینیدەکرێت، لەکاتژمێرەکانی داهاتودا ئەو گروپانە بەهێرشی موشەکی بۆسەر بنکە سەربازییەکان‌و ناوچەی سەوز، وەڵامی ئەو ئۆپه‌راسیۆنە بدەنەوەو فشاری توند بخەنەسەر کابینە نوێیەکەی عەلی زەیدی تاوەکو هەڵوێستێکی توند دژی ئەو ئۆپه‌راسیۆنه‌ ئه‌مریكیه‌ وەربگرێت، ئەمەش یەکەم کێشەی گەورەی بەردەم حکومەتی نوێیە.

چاودێرانى سیاسیى پێیانوایه‌، دەستگیرکردنی محەمەد باقر سەعدی، کۆتایی سەردەمی پارێزبه‌ندیى ئەو سەرکردانەیە کە وایاندەزانی لەناو خاکی عێراقدا پارێزراون، ئێستا واشنتۆن سندوقێکی ڕەشی پڕ لەبەڵگەی لەدەستدایە کە دەکرێت وەک کارتێکی فشار دژی تاران‌و بەغدا بەکاریبهێنێت.

میلیشیا ڕاستڕه‌وه‌كان كێن؟

محەمەد باقر سەعدی وەک سەرکردەی گروپێکی چەکداریی نیمچە نهێنی دەناسرێت کە بە میلیشیا ڕاستڕەوەکانی عێراق ناسراون، ئەم گروپە بەوە ناسراون کە زۆرترین پابەندییان بۆ چەمکی ویلایەتی فەقێ هەیەو ڕاستەوخۆ فەرمان لەتاران وەردەگرن، گروپەکەی سەعدی بەرپرس بوه‌ لەئەنجامدانی ئۆپه‌راسیۆنە سێبەرەکان، وەک هێرشی موشەکی‌و درۆنی بۆ سەر بنکەکانی ئەمریکا، کە بەبێ ناوی فەرمی گروپە ناسراوەکان ئەنجامدەدران تاوەکو ئێران‌و گروپە گەورەکان لەلێپرسینەوە بپارێزن.

سه‌عدى نەک تەنها سەرکردەیەکی مەیدانیی، بەڵکو ستراتیژیست‌و ئەندازیاری چالاکییە نهێنییەکان بوە، وەک پردی پەیوەندیی سەرەکی لەنێوان سوپای قودس‌و شانە نوێ‌و نادیارەکانی ناو عێراق کاریکردوە، ئەم دەستگیرکردنەشى وەک کۆتاییهاتنی سەردەمی فەرماندەییەکی سێبەر دەبینرێت کە ساڵانێکی زۆر لەپشتی پەردەوە ئاراستەی ململانێ
ئەمنییەکانی عێراقی دەکرد.عێراقدا پارێزراونین.

لەشار پرێس وەرگیراوە

ترەمپ پەیامێك ئاراستەی زەیدی"سەرۆك وەزیرانی عێراق دەکات.

2026-05-14T22:56:20.602+03:00

تۆم باراک پیرۆزبایی لە عەلی زەیدیی دەکات بەبۆنەی هەڵبژاردنی وەک سەرۆک وەزیران و دەڵێت،" ترەمپ ئامادەیە لە نزیکەوە لەگەڵ حکومەتی نوێی عێراق کار بکات ".

تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ترەمپ بۆ سوریا پەیامێک ئاراستەی عەلی زەیدیی دەکات و رایدەگەیەنێت،" "ئێمە گەشبینین بەم سەرکردایەتییە نوێیەتان، هەروەها چاوەڕوانی هاوکاریکردنین لەسەر کارنامەیەکی نوێی بوێر کە لەگەڵ بەرژەوەندییە هاوبەشەکانماندا یەکبگرێتەوە."

ئەوەشیخستەڕوو،" دۆناڵد ترەمپ، مارک روبیۆ و ئەمریکا، بە تەواوی ئامادەن بۆ کارکردنی نزیک لەگەڵ بەڕێزتان و حکومەتەکەتان."

تۆم باراک لەپەیامەکەیدا باسی لەوەشکردوە،" ئامانجیان بەشداریکردنە لە "بونیادنانی عێراقێکی خاوەن سەروەری، گەشەسەندوو، سەقامگیر و لە ئاشتیدا لەگەڵ دراوسێکانی؛ عێراقێک کە دەرفەت و گەشەپێدان بۆ سەرجەم هاووڵاتییانی دابین بکات لە چوارچێوەی هاوبەشییەکی سوودبەخشی دوولایەنە لەگەڵ ئەمریک

هــــ ـــــــەســــەدە هەڵدەوشێنرێتەوە.

2026-05-14T18:24:24.865+03:00

مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سوپای سوریای دیموکرات (هەسەدە) ڕایگەیاند، سەرقاڵی ئامادەکارین بۆ سەردانیکردنی ئەنقەرە و ئەگەری کۆبوونەوە لەگەڵ عەبدوڵا ئۆجەلان هەیە، هاوکات ئاشکرایکرد کە ئامانجی سەرەکییان جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی تێکەڵبوونە لەگەڵ دیمەشق و دوای تەواوبوونی ئەو پرۆسەیەش هەسەدە هەڵدەوەشێتەوە.

لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ ماڵپەڕی (ئەلمۆنیتۆر)، مەزڵوم عەبدی ئاماژەی بەوە کرد، پرۆسەی تێکەڵکردنی هێزە سەربازییەکان و دامەزراوەکانی بەڕێوەبەریی خۆسەر لەناو دامەزراوەکانی دەوڵەتی سوریا بەردەوامە، لەگەڵ پاراستنی تایبەتمەندیی ناوچە کوردییەکان. وتیشی: "بەپێی ڕێککەوتنەکەمان لەگەڵ دیمەشق، هێزەکانی ئاسایش کە ژمارەیان نزیکەی 15 هەزار کارمەندە، لە ناوچە زۆرینە کوردییەکان دەمێننەوە و دەخرێنە سەر دامەزراوەکانی دەوڵەتی سوریا، هەروەها پێویستە بەڕێوەبردنی ناوخۆیی ئەو ناوچانەش بەدەست دانیشتووانە ناوخۆییەکانییەوە بێت."

فەرماندەی هەسەدە باسی لەوەشکرد کە چەند پۆستێکیان ڕەتکردووەتەوە کە لەلایەن دیمەشقەوە پێشنیار کرابوون، ئەوەش لەپێناو تەرکیزکردنە سەر تەواوکردنی پرۆسەی تێکەڵبوون و بەهێزکردنی یەکڕیزیی کورد. ئەوەشی خستەڕوو کە هێزەکانی سوریای دیموکرات تا کۆتاییهاتنی پرۆسەی تێکەڵبوونەکە دەمێننەوە و دواتر بەتەواوی هەڵدەوەشێنرێنەوە. سەبارەت بە مووچە و داهاتیش، ئەو هێزانەی تێکەڵ کراون مووچەکانیان لە حکومەتی سوریاوە وەردەگرن، لەکاتێکدا بەڕێوەبەریی خۆسەر هێزەکانی دیکە لە ڕێگەی ڕسوماتەکانی سنوور، باج و بەشێک لە داهاتی نەوتەوە پارەدار دەکات.

سەبارەت بە پەیوەندییەکانیان لەگەڵ ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریا، عەبدی ڕایگەیاند کە پەیوەندییەکانیان چڕکراوەتەوە بۆ سەرخستنی پرۆسەی تێکەڵبوون، لەگەڵ ئەگەری نوێکردنەوەی بانگهێشتنامەکەی بۆ سەردانیکردنی ناوچەکانی بەڕێوەبەریی خۆسەر دوای تەواوکردنی ڕێککەوتنەکان. لە کۆتاییشدا ئاشکرایکرد کە ڕێککەوتن کراوە بۆ دووبارە کردنەوەی دەروازەی نسێبین کە بەهۆی ڕووداوێکی حەسەکەوە دواخرابوو، و بڕیارە بەم نزیکانە بکرێتەوە.

لەواڵی ڕۆژنامەنووس ىڕیار نامیق وەرگیراوە.

چ هێزێك وادەکات گەنجێکی تەمەن 30 ساڵە ، بەبێ بوونی هیچ پلەو پۆستێکی فەرمی یان حکومی ، کارگەریەکی بەمشێوەیە دروست بکات ؟

2026-05-14T17:07:01.011+03:00

چ هێزێک وادەکات گەنجێکی تەمەن 30 ساڵە ، بەبێ بوونی هیچ پلەو پۆستێکی فەرمی یان حکومی ،

کارگەریەکی بەمشێوەیە دروست بکات ؟

ئەمە ئەو پرسیارە لۆژیکییە کە زۆر جار ڕوبەڕووی دەرکەوتنەکانی ئەم دواییەی (ئیدریس نێچیرڤان بارزانی) دەبێتەوە بەشێک لە چاودێران و ڕەخنەگران ئەم خێراییە لە دەرکەوتن و ئەنجام دانی چالاکییە گەورەکان، دەگەڕێتەوە بۆ ئەو سەرمایە بەهێزەو ئەو پێگە سیاسی و کۆمەڵایەتییەی لە باوکییەوە بۆی ماوەتەوە ، پێگەیەک کە بێگومان دەتوانێ هەموو دەرگاکان بە ڕوویدا بکاتەوە ڕێگەکەی بۆ کورت بکاتەوە بەڵام ئایا ئەمە هەموو وێنەکەیە ؟ یان شتێکی دیکەش لە پشت ئەم کارانەوە هەیە ؟؟

ئەگەر لە دەرەوەی ڕەخنەکان سێری واقیعەکە بکەین دەبینین ئەم گەنجە دەیەوێت شێوازێکی نوێ لە پەیوەندییەکان بئافرێنێت بۆ داهاتووی کوردستان .

بەدەر لە پرۆتۆکۆلە فەرمییەکان، ئەو زوو چووەتە ناو نێو دڵی خەڵکی کوردستانەوە هەر بۆیە پێی دەڵێن

(گەنجی نیشتیمان )

دیدار و کۆبونەوەکانی ڕاستەوخۆ و ڕوبەڕوو لەگەڵ سەرجەم چین وتوێژەکانی کۆمەڵگەی کوردی بوون بە جۆرێک دەرکەوتنەکانی نەک لە ناوخۆ بەڵکوو لە نێو میدییاکانی ناوچەکە و عەرەبی و تورکیشدا دەنگدانەوەیەکی گەورەیان دروست کرد .

چآودێران لە ڕەخنەکانیاندا دەپرسن ؟ ئایا دەرکەوتنەکانی (ئیدریس نێچیرڤان بارزانی ) تەنها بەکارهێنانی ئامڕازەکانی میدییایە بۆ دروست کردنی وێنەیەکی خەیاڵی ؟ لەبەرامبەر هەوڵەکانی بۆ لێکنزیکبوونەوە لە توژە جیاوازەکانی کۆمەڵگای کوردی بە ڕوونی دەبینرێن ، لە دیوانی پڕ شکۆی زانایانی ئاینییەوە بۆ ناو پێشانگای کتێب ، لە لوتکەی چیا سەربەرزەکانەوە بۆ سەرنج و خەم ئازارەکانی کرێکاران و هونەرمەندان و ئەکتەران ، ئەم جۆرە دیدارانە ئاماژەن بۆ هەوڵدان بۆ تێگەشتن لە فرەڕەنگیی بیروبۆچونەکان و گرنگیدان بە کایەجیاوازەکانی کۆمەڵگە.

لە بەشێکی تری شیکارییەکاندا، چاودێران ڕەخنە دەگرن و دەڵێن: “ئەم دەرکەوتنانەی بێ پڕۆتۆکۆل تەنها نواندنێکی کاتییەو بنەمایەکی جەماوەری قوڵی نییە !

بەڵام هەنگاوە کردەیەکانی ئاوێتەی خاک و نیشتیمان کردووە ، شانبەشانی ژینگە پارێزان زیاتر لە دەیەها هەزار نەمام و دار زەیتونی چاندووە ، لە ڕێگەی تیمی دامەزراوەیەکانییەوە ، ڕوناکی و کارەبای بە وزەی خۆر بۆ گوندنشینان دابین کردووە و هەروەها لەگەڵ شاعیەان و گۆرانیبێژاندا لە کۆڕ و دیدارەکانی تابلۆی جوانی هزری نەخشاندووە .

ئەم جۆرە تێکەڵبوونە سادەیەو گفتوگۆکردن لەگەڵ گەنجان و ڕووناکبیران ئیلهامبەخش بووە تا شێوازی کارکردنی ببێتە مۆدێلێک کە کاریگەریی لەسەر گەنجانی دیکەش دروست بکات بۆ ئەنجامدانی کاری هاوشێووە و لاسای بکەنەوە ، لێرەوە چاودێران ئاماژە بەوە دەکەن کە هەڵسوکەوت و کراوەیی و پەیوەندییەکانی ئیدریس بارزانی بە شێوازێکی لۆژیکی ڕەنگدانەوەی ئەو دیبلۆماسیەتە هێمنەو ئەو کاریزماییە کە نێچیرڤان بارزانی باوکی پێی ناسراوە .

لە کۆتاییدا، جا ئەم سەرکەوتنانە بەرهەمی پلاندانان و سەرمایە بن، یان دەرئەنجامی خەمخۆرییەکی ڕاستەقینە، ئەوەی گرنگە ئەوەیە کە ئەم گەنجە بووەتە هۆی کۆکردنەوەی دەنگ و بۆچوونی جیاواز لە دەوری یەک ئامانج. ئەمەش ئاماژەیەکی ڕوونە بۆ ئامادەکاری و درێژەدان بەو میراتە سیاسی و کۆمەڵایەتییەی کوردستان بە دیدگایەکی گەنجانەو گونجاو بۆ ئێستای کوردستان گونجاوە

بۆیە سەرەڕای هەموو ڕەخنەکان هەوادارن و خەڵکی کوردستان کە سێری دەکەن دەڵێن بەڕاستی کوڕی باوکی خۆیەتی

شاناز ئبراهیم ئەحمەد، بەبۆنــەی بڕیاری لەســ ــــــێد*ارەدانی عـــ ـــ ـەجاج پەیامێکی بڵاوکردەوە.

2026-05-14T16:44:11.608+03:00

پەیامی خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد بەبۆنەی دەرچوونی بڕیاری لەسێدارەدان بۆ عەجاج

خاتوو شاناز ئیبراهیم ئەحمەد لە پەیامێکدا دەڵێت، "خوشک و برایانم، کەس و کاری سەربەرزی ئەنفالکراوان، مژدەتان لێبێت جارێکیتر خۆری دادپەروەری دەرکەوتەوە و ئەمڕۆ لە مێژووی نەتەوەکەماندا رۆژێکی مەزنە."

ئاماژەی بەوەشکردووە، دوای دەرچوونی بڕیار بۆ لە سێدارەدانی سەدامی تاوانبار و عەلی کیمیایی و سەرە تاوانکارەکانی بەعس، ئەمڕۆ بڕیاری لە سێدارەدان بۆ یەکێکیتر لە دڵڕەقترین جەللادەکانی دژ بە کورد و تینوو بە خوێنی گەلە بێتاوانەکەمان لە کاتی پڕۆسەی ئەنفالدا دەرچوو. 

باسی لەوەشکردووە، بڕیاری لە سێدارەدان بۆ عەجاجی تاوانبار بە کوشتن و زیندە بەچاڵکردنی سەدان ژن و پیاو و منداڵی بێتاوانی کوردستان لە زیندانە دورەدەستەکەی نوگرەسەلمان دەرچوو. 

درێژەی پەیامەکە:

عەجاج وەک تاوانکارێکی هەڵاتوو، چەندین ساڵ خۆی شاردەوە و بە ترسنۆکی لە سوچ و پەنایا ژیا، پێی وانەبوو هەرگیز دەستی دادپەروەری ئەیگاتێ و بەرۆکی ئەگرێ و باجی تاوانە قێزەونەکانی پێئەدات. 

سوپاس بۆ خوا بەر لەوەی ئومێدی ئێمە و کەسوکاری سەربەرزی ئەنفالکراوان بە دەستگیرکردنی ئەم تاوانبارە گەورەیە کاڵ بێتەوە، لە پڕۆسەیەکی وورد و جوامێرانەدا دەستگیرکرا و خرایە بەردەم دادگا.

لەدوای دەستگیرکردنی، چاودێری تەواوی پرۆسەی وەرگرتن و کۆکردنەوەی سکاڵاکان و گەیاندنیان بە دادگام کرد و دواتریش لە پرۆسەی دادگایکردنەکەیدا سەرجەم لایەنەکانم ڕاسپارد کە ئامادەکاری تەواو بۆ بەڕێوەچوونی دادگایی کردنەکە بکەن تا بە باشترین شێوە بەڕێوەبچێت.

 پاش لێکۆڵینەوەی ورد و داننانی بە هەموو ئەو تاوانانەی لە پڕۆسەی ئەنفالدا ئەنجامی داون، دوای ئەوەی داگای بەڕێز گوێی لە سکاڵای شاهیدحاڵەکان گرت و هەموو بەڵگەکان لە دژی خرانەڕوو، سەرەنجام تاوانبارکرا و بڕیاری لە سێدارەدانی بۆ دەرچوو.

پیرۆزبایی لە یەکە بە یەکەی خەڵکی دڵسۆز و کوردپەروەری کوردستان ئەکەم، بەتایبەت لە کەسوکاری دڵ برینداری ئەنفالکراون و هەموو ئەو شاهیدحاڵانەی زیندانی نوگرە سەلمان کە لەم کەیسەدا ئامادە بوون و شاهیدییان دا. پیرۆزبایی لە تێکڕای ئەو تیمە لەخۆبردووە ئەکەم کە هەر لە دەستگیرکردنەکەیەوە تا کۆتایی هەموو پرۆسە ئیداری و یاساییەکە لەگەڵ ئێمە و کەس وکاری سەربەرزی ئەنفالکراواندا بوون. ئەزانم چەند ماندوو بوون بۆیە دەستی ماندوونەبوونییان ئەگوشم و لە دڵەوە سوپاسیان ئەکەم. 

سوپاس بۆ دادگای بەڕێز کە بە بێ کەمتەرخەمی و بەوپەڕی بەرپرسیارێتییەوە کەیسی ئەم تاونبارەی بە ئەنجام گەیاند و بڕیاری شایستەی بۆ عەجاجی تاوانبار دەرکرد. 

بینیمان دوژمنەکانمان لە کاتی دەسەڵاتیاندا چەندە دڵڕەق و بێبەزەیی بوون، ئەشبینین ئەو کاتەی چەرخی رۆژگار لە دژیان ئەسوڕێ و لەبەردەم دادگا خۆیان ئەبیننەوە، چەندە زەبون و تێکشکاو و رووخاون. ئەمەش وانەیەکی باشە بۆ هەموو ئەوانەی کە هێشتا ئەیانەوێ گەلی ئاشتیخواز و بێدیفاعی ئێمە ئازار بدەن.

جارێکیتر و هەزار جاری تر پیرۆزبایی لە خۆم و لە ئێوە و هەموو کەس وکاری سەربەرزی ئەنفالکراوان و هەموو ئازادیخوازانی جیهان و خاکی پیرۆزی کوردستان ئەکەم . 

سوپاس بۆ خوا... سوپاس بۆ دادپەروەری 

محه‌مه‌د شیاع سودانی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق له‌ وتاری ماڵئاوایی كابینه‌كه‌یدا.

2026-05-13T19:52:54.842+03:00

محه‌مه‌د شیاع سودانی سه‌رۆك وه‌زیرانی عێراق له‌ وتاری ماڵئاوایی كابینه‌كه‌یدا:

حکومەتەکەمان لە 28ی تشرینی یەکەمی 2022 دەستی بە کارەکانی کرد، ئەمەش دوای وەرچەرخانێکی سیاسی مەترسیدار کە وڵاتی هەژاند و نزیک بوو لە لێکەوتەی مەترسیدار.

عێراق توانی له‌ڕێگەی دیپلۆماسی هاوسەنگ و فراوانکردنی بازنەی دەستپێشخەرییە سیاسییەکانیەوە، پێگەی خۆی پێناسە بکاتەوە، هاوکات جەختی لەوه‌ كرده‌وه‌ ناچێته‌ ناو میحوه‌ره‌ ناوچه‌ییه‌كانه‌وه‌.

وه‌به‌رهێنانی عێراق 114 ملیار دۆلاری تێپه‌ڕاندووه‌.

له‌كۆی 5300 پرۆژه‌ی په‌ككه‌وتوو، 3250 پرۆژه‌ له‌كاردان.

ئاستی به‌رهه‌مهێنانی وزه‌ی كاره‌با به‌رزبووه‌ته‌وه‌و گه‌یشتووه‌ته‌ 29 هه‌زار مێگاوات.

ژیان بۆ سه‌دان پرۆژه‌ی ته‌ندروستی گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ كه‌ راوه‌ستابوون هه‌روه‌ها خزمه‌ت له‌ 22 نه‌خۆشخانه‌ی نوێ ده‌ستیپێكردووه‌.

لە بەرهەمهێنانی گەنمدا گەیشتینە خۆبژێوی، کە لە ساڵی 2025 گەیشتە 6.2 ملیۆن تۆن.

لە ماوەی سێ ساڵی رابردوودا رێژەی بێکاری لە 16.5% بۆ 13.5% کەمیکردووە.

963 هەزار خێزانی نوێ بۆ پرۆگرامی پاراستنی کۆمەڵایەتی زیاد کراون.

لە ماوەی سێ ساڵی رابردوودا پێوەرەکانی هەژاری لە 25% بۆ نزیکەی 10% دابەزیوە.

پێشکەوتنی بەرچاومان بەدەستهێناوە لە راگرتنی سوتاندنی غاز، گەیشتوینەتە ئاستی 74%ی وه‌به‌رهێنان، لە کاتێکدا كه‌ حکومەتمان وه‌رگرت رێژه‌كه‌ 52%.

کۆی توانای پاڵاوتنی پاڵاوگەکانی عێراق لە 600 هەزار بەرمیلی رۆژانه‌وه‌ لە ساڵی 2022، بۆ نزیکەی یەک ملیۆن و 200 هەزار بەرمیل لە رۆژێکدا تا سەرەتای ساڵی 2026 زیادیکردووە.

عێراق گرێبەستی گەورە لەگەڵ کۆمپانیا نێودەوڵەتییە گەورەکانی وەکو بریتش پترۆلیۆمی بەریتانی، تۆتال، شیڤرۆن، ئێکسۆن مۆبیل، و هالیبێرتۆن واژۆ کردووە.

هەنگاوی بەرچاومان لە پلاندانان و جێبەجێکردنی (ڕێگای گەشەپێدان) بڕیوه‌، ئەم پرۆژه‌ کە بووەتە واقیع و چووەتە قۆناغی یەکەمی خۆیەوە، 100 هەزار هەلی کاری راستەوخۆ دابین دەکات.

سەرژمێری گشتی دانیشتووان بۆ یەکەمجار لە ماوەی 38 ساڵدا ئەنجامدرا، کە بنکەیەکی زانیاری گرنگ بۆ هەر پرۆسەیەکی گەشەپێدان یان پلاندانانی دروست دابین دەکات.

لە ماوەی چوار ساڵی رابردوودا قەرزی دەرەکی عێراق لە نزیکەی 13 ملیار دۆلارەوە بۆ نزیکەی 10 ملیار دۆلار کەمبووەتەوە.

هەڵاوسانی ساڵانە لە 7.5% بۆ 2.7% دابەزیوە.

ئێمە سیستەمی (ئیسكۆدا)مان جێبەجێ کرد، کە كاركردنی لە دەروازە سنوورییەکان بۆ ئاستێكی بێ پێشینه‌ بەرزکردەوە له‌بواری کۆنترۆڵکردن و ڕێکخستندا.

حکومەتەکەمان توانیویەتی زیاتر لە 19 ترلیۆن دینار قەرزی ناوخۆ بداتەوە.

نزیکەی هەزار کیلۆمەتر ڕێگای نوێی نوێمان بە سەرکەوتوویی دروستکرد و نزیکەی 130 ملیۆن مەتر چوارگۆشە شەقامەکانمان قیرتاو کرد.

دروستکردنی (12) پردی نوێ، چاککردنەوەی (42) پردی تر، و (16) پڕۆژەی کەمکردنەوەی قەرەباڵغی هاتوچۆ تەنها لە بەغدا.

زیاتر لە (725) پڕۆژە لەلایەن تیمی خزمەتگوزاری و ئەندازیاری لە سەرتاسەری عێراق ئەنجامدراون.

توانیمان زیاتر لە 383 ملیۆن دۆلار وەرگرینه‌وه‌و 33 کەسی تۆمەتباری گەندەڵی لە دەرەوەی وڵاته‌وه‌ بهێنینه‌وه‌.

حکومەتەکەمان

متمانەی بە پرۆسەی هەڵبژاردن گەڕاندەوە و بەشدارییەکی فراوانی مسۆگەر کرد