Teneryfę odwiedziliśmy z żoną, będącą wtedy w połowie ciąży, na przełomie października i listopada (21.10-03.11). Tylko w niewielkim stopniu można było odczuć „niewygody” związane z pandemią. Zatrzymaliśmy się tydzień w hotelu w Puerto de la Cruz, bo w planie mieliśmy najpierw eksplorację północno-wschodniej części wyspy, a później w apartamencie w Callao Salvaje. Z perspektywy czasu wybrałbym, aby cały pobyt spędzić w apartamencie na południu wyspy. Po pierwsze to tańsza opcja, po drugie na południu jest ładniejsza pogoda i więcej słońca, po trzecie dzięki autostradzie na południu wyspy dojedziemy w niektóre miejsca w Anaga nawet szybciej z Puerto. Poza tym Puerto de la Cruz okazało się dużym miastem bez klimatu. Ciekawym miejscem do rozważenia jest też moim zdaniem San Andrés blisko stolicy, tuż przy pięknej plaży Las Teresitas oraz u podnóży gór Anaga. Sporo się naczytałem o polecanych miejscówkach typu Los Cristianos, Costa Adeje, Playa de las Americas, ale jeśli nie celujecie w hotel All-Inclusive to radzę odpuścić te tłoczne i komercyjne miejscówki:)

Podczas całego wyjazdu mieliśmy wypożyczony samochód. Tanie to nie było, ale elastyczność była bezcenna. Polecamy lokalne wypożyczalnie Pluscar i Cicar.

Mapa głównych atrakcji Teneryfy i La Gomery

Z racji specyfiki wyjazdu (niewielka wyspa), tym razem wpis będzie miał inną formę. Nie będę relacjonował wyjazdu dzień po dniu tylko podam listę najważniejszych moim zdaniem atrakcji, które można łączyć w dowolne wycieczki, choć zaproponuję też kilka możliwych kombinacji. Warto przy tym śledzić prognozy pogody i jechać tam, gdzie danego dnia jest najładniej.

Główne atrakcje Teneryfy i propozycje wycieczek:

1. Kolonialne miasta La Oratava i La Laguna

• La Orotava – powolny spacer przez stare kolonialne miasto z zabudową z XVII w., koniecznie odwiedźcie Jardin Victoria i ulicę San Francesco z Casa de los Balcones (charakterystyczny dom z fasadą drewnianych balkonów udekorowanych kwiatami). Mając tego dnia więcej czasu można wybrać się na trekking Ruta del Agua lub dłuższy na Los Organos.
• La Laguna z kolonialnym stylem architektonicznym (katedra, Iglesia de la Concepción, muzeum historii Teneryfy), starówka na liście UNESCO, wszystko za sprawą charakterystycznej zabudowy renesansowej, która nadała w późniejszym okresie wygląd miastom Ameryki Łacińskiej. Kolorowe fasady jednokondygnacyjnych budynków, prostokątny układ szerokich uliczek, kościoły oraz wieże z dzwonnicami pozwalają doskonale poczuć kolonialnego ducha.
• (opcjonalnie) winnica Bodegas Monje (zwiedzenie i degustacja) oraz Casa del Vino

2. Garachico, Icod de los Vinos i Teno

• Garachico – kiedyś najbardziej rozwinięty port na wyspie (XVIII w.), ale kres położył temu wybuch wulkanu. Polecam kąpiel w naturalnych oceanicznych basenach Piscinas Naturales El Caleton
• Icod de los Vinos – zobaczyć ponad 1000 letnie smocze drzewo, bardzo charakterystyczny wygląd draceny można podziwiać w Parque del Drago (wstęp płatny) lub z pobliskiego tarasu przy kościele Iglesia Mayor de San Marcos. Dla zainteresowanych niedaleko znajduje się jaskinia lawowa Cueva del Viento.
• Punta de Teno – rewelacyjne miejsce! Mała latarnia morska, mini plaża, widok na gigantyczne klify, spokój i cisza na końcu półwyspu, można się też kąpać! Za dnia można się tu dostać tylko autobusem z miejscowości Buenavista del Norte (koszt biletu to 1 EUR w jedną stronę, przystanek obok restauracji Cruz de Toledo), gdyż droga dla samochodów zamykana jest pomiędzy godziną 9 a 20 lub 10 a 19 w zależności od tego czy mamy okres wakacyjny czy nie (poza tym jest ona bardzo wąska i kręta). Jeśli zostaniemy tu dłużej to warto rozważyć wypożyczenie kajaków i podpłynięcie pod Los Gigantes

3. Park Narodowy Teide (lista UNESCO)

Całodniowa wycieczka polegająca na zatrzymywaniu się przy punktach widokowych i ewentualnie, krótkich spacerach lub dłuższych trekkingach. Warta powtórzenia;)

• Zaczynając z okolic Costa Adeje warto pojechać w kierunku Villaflor, tam przystanek przy ogromnej, starej sośnie Pino Gordo oraz kilku miradorach w drodze do Visitor Center przy restauracji Parador de Cañadas del Teide
• Roques de García – krótki spacer przy formacjach wulkanicznych
• (dla chętnych) Kolejka linowa na punkt widokowy La Rambleta (3 555 m n.p.m.) – wjeżdża się prawie na szczyt Teide! (koszt biletu 37 EUR wjazd i zjazd lub 21 EUR w jedną stronę), piękne panoramy wyspy i krateru.
• Następnie ogród botaniczny w El Portillo Visitor Center, po drodze można zatrzymać się na punktach widokowych (m.in. Minas de San Jose) i na zakupy.
• Po przerwie absolutnie rewelacyjne punkty widokowe na wschód od szczytu Teide: Mirador La Tarta, Mirador de La Crucita oraz absolutny must-see: Mirador de Chipeque i Mirador de Ortuño
• Powrót do Costa Adeje polecam przez Mirador de Samara – super punkt widokowy, warto wybrać się tu na krótki spacer na wzgórze – ciemna zastygła lawa, jasnozielone drzewa i wulkan Teide, a jak się obrócimy La Gomera, La Palma i ocean! Dla chętnych polecam też w pobliżu trekking wokół wulkanu Chinyero. Podczas naszego pobytu na Teneryfie miała miejsce erupcja wulkanu na La Palmie, na niektórych punktach widokowych, szczególnie w okolicy Chinyero widzieliśmy dym unoszący się nad wyspą!
• (opcjonalnie) Wizyta w PN Teide w nocy przy czystym niebie – to jedno z lepszych miejsc na świecie do obserwacji gwiazd. Z innych możliwości mogę polecić trekking na szczyt Guajara ze świetnym widokiem na Teide lub Paisaje Luna z ciekawymi skałami wulkanicznymi

4. Wejście na szczyt wulkanu Teide (3718 m.n.p.m.)

Teide to najwyższy szczyt Hiszpanii. Najpopularniejsza trasa na Teide to Montaña Blanca Trail (jakby nie było miejsca na małym parkingu przy starcie trasy podjechać kawałek dalej w kierunku Teleferico na większy na punkcie widokowym). Szlak ma ok. 17 km długości w dwie strony, ok. 1344 m przewyższenia, a jego przejście zajmuje 7-8 godz. + minimum 0,5-1 godz. na szczycie. Startujemy jednak najczęściej z poziomu morza (0 m n.p.m.), skąd autem szybko (ok. godzina) docieramy na 2350 m, a później na blisko ponad 3500 m – warto więc iść powoli, aby nie odczuwać choroby wysokościowej (nudności, ból głowy). Są 4 możliwości zdobycia szczytu:

1. trekking samemu w nocy, tj. start ok. 4 rano, aby dojść do szczytu kolejki i przejść tam przez bramkę z kontrolą permitów przed godz. 9 rano. Jest to opcja darmowa. Ja wybieram właśnie tę opcję z dodatkową modyfikacją, że wracam przez Pico Viejo i Roques de Garcia (19 km). Wschód słońca, widok piramidy, którą tworzy szczyt na morzu chmur, zapach siarki czy dymiącego krateru jest po prostu bezcenny! Piękne doświadczenie, polecam tę opcję każdemu z dobrą kondycją. Na koniec byłem już bardzo zmęczony (koniecznie weźcie min. 3l picia i dużo batonów!), ale było warto:) Z parkingu przy Centro de visitantes de „Cañada Blanca” złapałem stopa do parkingu, gdzie zostawiłem auto, skąd wróciłem do Puerto de la Cruz na zasłużony odpoczynek
2. uzyskanie darmowego permitu (kilka tygodni, a obecnie nawet 2-3 miesiące na przód), dzięki czemu możemy wejść na szczyt w dzień lub skorzystać z kolejki linowej i wjechać na 3555 m, skąd na szczyt jest już naprawdę blisko (uwaga! zakup biletu nie daje pozwolenia na wejście na szczyt!). Koszt biletu 37 EUR góra i dół
3. wycieczka zorganizowana
4. nocleg w schronisku Altavista i poranne wejście na szczyt. Obecnie schronisko jest zamknięte ze względu na COVID-19. Aktualne info tutaj.

5. Wąwóz Masca

Wioska Masca w górach Teno i Wąwóz Masca (Barranco de Masca) to jedna z top atrakcji Teneryfy. Niektórzy twierdzą, że przypomina Machu Picchu. Niesamowicie fotogeniczne miejsce, piękne położenie, kręte górskie drogi, a w wąwozie wysokie ściany, wąskie przejścia i piękna plaża na końcu trasy trekkingu. Wąwóz Masca był przez kilka lat zamknięty dla turystów, a w 2021 roku ponownie go otworzono. Obecnie każdy musi mieć wysokie buty trekkingowe, kask (otrzymuje się go bezpłatnie przy wejściu) oraz uzyskać obowiązkowe, darmowe pozwolenie (rezerwacja permitu online, warto to zrobić co najmniej kilka tygodni wcześniej). Niestety obecnie nie pływają już łódki z plaży do Los Gigantes, więc trzeba wrócić tą samą drogą do góry. Szlak ma 8,5 km w dwie strony, startujemy z 617 m n.p.m., całość powinna zająć ok. 3-4 godz. w zależności od tempa. Na miejscu jest mało parkingów i można na nich zostawić auto na max 2 godz., więc zalecany jest dojazd autobusem z Santiago del Teide.

6. Zielone góry Anaga

Punkty widokowe i mnóstwo możliwości trekkingów, zaplanować tu minimum 2 dni! Park Anaga znajduje się na północno-wschodniej części wyspy. Często jest tu pochmurno i pada deszcz (ocean nagrzewa się i para kumuluje się w północnej części wyspy), dlatego jest tu bardzo zielono i rosną niesamowite, bardzo stare, endemiczne rośliny.

1. Trekking Cruz del Carmen – Punta del Hidalgo przez Chinamada, piękne widoki na klify, start blisko Visitor Center, 10 km/4 godz., linearny (czyli wracamy tą samą drogą lub komunikacja miejska). Polecam po trekkingu kąpiel w naturalnym basenie i obiad z owoców morza w knajpie Cofradía de La Punta w położonym nad oceanem Punta del Hidalgo
2. Trekking Afur – Taganana – Afur – piękna trasa samym nabrzeżem, charakterystyczny szczyt nad Taganana, 14 km/7 godz., pętla
3. Trekking Chamorga – Roque Bermejo – zejście do wioseczki rybackiej, latarnia i plaża, 9 km/4 godz. Można też wydłużyć najpierw do El Draguillo i powrót z Roque Bermejo.
4. Trekking wokół Roque de Taborno – krótki trekking, 4km/1,5 godz. teren prosty, ale eksponowany, widoki wybrzeża w ładną pogodę jak w Jurassic Park:)
5. Playa Benijo i Playa del Roque de las Bodegas – moim zdaniem najpiękniejsza plaża na Teneryfie, czarny piasek i ogromne fale, niesamowite klify, opcje na trekking.

7. Los Gigantes

Wielkie 600-metrowe klify znajdujące się na zachodnim wybrzeżu Teneryfy. Polecam relaks na Playa de los Gigantes i 3-godzinny rejs na oglądanie delfinów i wielorybów z pobliskiego portu. Najlepsza opcja to katamaran, bo jesteśmy bliżej wody i mniej osób! My płynęliśmy z Catamarán Marhaba, koszt 60 EUR za osobę. Pływamy między klifami a La Gomerą, a następnie podpływamy pod plażę Masca, gdzie można się kąpać! Świetny punkt do oglądania zachodów słońca.

8. Santa Cruz de Tenerife i Playa de Las Teresitas

Stolica wyspy, warto zobaczyć El Auditorio, zamek Castillo de San Juan, place (Plaza de España), targ Mercado de Nuestra Señora de África i Parque García Sanabria. My odpuszczamy tę atrakcję, a zamiast tego spędzamy jeszcze jeden dzień w górach Anaga oraz na relaksie na przepięknej plaży Playa de Las Teresitas i tych położonych dalej na północ. Drugiej części dnia postanowiliśmy znowu odwiedzić Tagananę i jej plaże:) a po drodze do domu na wybrzeżu Adeje zahaczyliśmy o plażę Playa de la Tejita i mekka kitesurferów El Medano.

Puerto de la Cruz

Największe miasto na północy wyspy jest warte odwiedzenia, ale raczej jako przystanek na drodze. Polecam przede wszystkim Playa Jardín (bardzo ładna, czarny piasek, super na dłuższy relaks!) oraz spacer nadbrzeżem do Playa de Martiánez. Jest też Loro Park, ogród zoologiczno-botaniczny, który może być ciekawą opcją dla rodzin z małymi dziećmi. W pobliżu Puerto znajduje się plaża Bollullo, która jest jedną z piękniejszych na Teneryfie, bądź plaża El Ancon. Warto też wybrać się do minirezerwatu Paisaje Protegido de la Rambla de Castro (super spacer wśród palm i plaża z wodospadem).

Rejs promem na La Gomerę

Wycieczka promem własnym autem nie jest tania (za bilet w dwie strony zapłaciliśmy ok. 800 zł), ale zdecydowanie warto! Jest tu dużo mniej ludzi. Prom najlepiej rezerwować online na stronie operatorów: Fred Olsen lub Naviera Armas. Czas rejsu do San Sebastián de la Gomera z Los Cristianos trwa ok. 1 godz., to wycieczka sama w sobie. Esencją piękna La Gomery jest znajdujący się w samym środku wyspy Parque Nacional de Garajonay (lista UNESCO). Trek w tutejszym lesie wawrzynowym, w najstarszej części Bosque del Cedro to punkt obowiązkowy wyspy! Do tego niesamowicie kręte drogi i wspaniałe punkty widokowe: Mirador de Los Roques, Mirador Morro de Agando, Mirador el Bailadero oraz koniecznie Mirador de Abrante. Warto odwiedzić przynajmniej wioski Vallehermoso i malowniczą Agulo.

Inne pomysły, na które nam już zabrakło czasu lub chęci:)

1. Trekking w górach Teno, np. na szczyt Baracan lub szlakiem Monte del Agua
2. Trekking w rezerwacie Pijaral – wymagany permit!
3. Bazylika Matki Bożej w Candelarii
4. Szlak 1000 okien (Las Ventanas de Güímar) i piramidy w Güímarze
5. Adeje – długie spacery i plaże: El Duque i Fañabé, blisko Playa de las Américas, Playa de las Vistas czy Playa de Los Cristianos, niby uznawane za jedne z najpiękniejszych na Teneryfie, ale dla mnie słabe, zatłoczone i mega komercyjne
6. Barranco del Infierno – blisko z Adeje, wstęp 12 EUR, 6,5km/3,5h, piękny wąwóz, kaktusy, wodospad
7. Rejsy na inne wyspy z archipelagu, np. El Hierro czy La Palma

Teneryfa jest bardzo różnorodna i oferuje mnóstwo możliwości dla każdego. To wakacyjna destynacja idealna niemal na każdą porę roku.

Pełna fotorelacja z naszej wycieczki: Teneryfa – najbardziej różnorodna z Wysp Kanaryjskich

Artykuł Teneryfa – najbardziej różnorodna z Wysp Kanaryjskich pochodzi z serwisu Żyć z pasją.

Podczas tego wyjazdu przemieszczamy się autami 4×4 i śpimy na kempingach. Cały sprzęt biwakowy wozimy ze sobą w bagażniku dachowym. Knajpy, które jak wiadomo nie są tu tanie, odwiedzamy raczej sporadycznie, gotujemy sobie sami posiłki. Kempingi na Islandii są położone w rewelacyjnych lokalizacjach, dają dosłownie bliski, niemal mistyczny kontakt z naturą. Zakupy robimy najczęściej na +/- 3 dni.

Ten wpis będzie krótszy, bo opiszę szczegółowo tylko nowe miejsca, których nie odwiedziłem podczas wyjazdów w poprzednich latach – wpis z 2015 oraz wpis z 2017.

Mapa wyjazdu „Islandia – Interior i Fiordy Zachodnie”

Dzień 1) Przylot na Islandię

Przylatujemy dosyć późno, bo po godz. 23. Po odbiorze bagaży, wymianie waluty oraz odbiorze aut i sprzętu biwakowego kierujemy się na nocleg (kemping). Jeśli chodzi o obostrzenia covidowe to wymagany był certyfikat szczepienia oraz wypełnienie specjalnego formularza online na 72 godz. przed przylotem.

Dzień 2) Reykjavik, gorąca rzeczka Hveragerdi, gejzery i przejazd do Landmannalaugar

Rano po szybkim spakowaniu na pierwszy rzut idzie stolica – Reykjavik. Parkujemy w okolicy kościoła Hallgrímskirkja, następnie odwiedzamy główne atrakcje (m.in. katedrę i parlament Alþingishúsid, operę Harpa, stalową rzeźbę łodzi wikingów Sun Voyager), a spacer kończymy słodką bułką i kawką w knajpie Braud & Co. Niestety pogoda zarówno tego dnia, jak i ogólnie na wyjeździe nas raczej nie rozpieszczała, przez co gorącą rzeczkę Reykjadalur i pole geotermalne (okolice Hveragerdi) odwiedzamy w deszczu… Nie spędzamy tu rzecz jasna zbyt wiele czasu, choć znaleźli się chętni na kąpiel:) Trekking ok. 3,5 km w jedną stronę zajmuje ok. 45 min. Korzystając „z niepogody” robimy też zakupy w pobliskim sklepie Bónus i tankujemy.

Następnie odwiedzamy pole gejzerów ze słynnym, choć nieaktywnym Geysirem oraz wybuchającym regularnie gejzerem Strokkur. Musieliśmy tu trochę odbić z drogi w Interior i niestety brakło nam już czasu na odwiedzenia pobliskiego wodospadu Gullfoss. Chcieliśmy dotrzeć do Brennisteinsalda Camping w Landmannalaugar przed 21, a przez to, że końcówka drogi to offroad to jedzie się długo. Na trasie zatrzymujemy się kilka razy w miejscach widokowych, m.in. przy wulkanicznym jeziorze Hnausapollur. Po rozbiciu namiotów i kolacji relaksujemy się w naturalnym gorącym źródełku. Spędzamy tu dwie noce.

Dzień 3) Tęczowe góry Landmannalaugar

Położenie kempingu i ogólnie całe to miejsce jest nieprawdopodobne, zarówno pod względem geologicznym, jak i estetycznym. Ośnieżone riolitowe góry kontrastują tutaj z czarnymi polami lawowymi oraz porośniętymi mchem okolicami pól geotermalnych. Miejsce to jest nazywane „tęczowymi lub kolorowymi górami” właśnie ze względu na riolit. To rodzaj skały pokrywającej zbocza gór, który w zależności od kąta padania promieni słońca zmienia swój ton i przyjmuje odcienie czerwieni, różu, zieleni i złocistej żółci. Całość tworzy krajobraz, który nie przypomina żadnego innego miejsca na ziemi. Aż ciężko sobie wyobrazić, że matka natura potrafiła stworzyć coś tak pięknego!

Po śniadaniu czekamy chwilę, bo koło południa ma się przejaśnić. Czeka nas przepiękny trekkingi – pętla przez szczyty Blahnúkúr (widoki na lodowce w oddali) i Brennisteinsalda (wciąż aktywny wulkan, szlak na szczyt prowadzi obok aktywnych fumaroli, wysokość 855 m n.p.m.). Całość zaplanowanej wycieczki miała blisko 10 km, podejścia dosyć ostre i eksponowane. Najpierw idziemy szlakiem żółtym, później zielonym, a na końcu czerwonym – jest to odcinek słynnego szlaku Laugavegur, jednego z najpiękniejszych na świecie, między Landmannalaugar i Thorsmork. Widoki po drodze były mega różnorodne i imponujące, bajkowe, towarzyszyło nam doświadczenie ogromnych przestrzeni. Zamieszczam też link do mapy naszej wędrówki w serwisie Mapy.cz, którą mega polecam do planowania. Oczywiście szlaków jest tu dużo więcej.

Dzień 4) Trek po lodowcu Sólheimajökull, wodospady i czarna plaża Reynisfjara

Wyruszamy od razu po porannym śniadaniu, bo musimy zdążyć na umówiony trekking po lodowcu Sólheimajökull (część większego lodowca Mýrdalsjökull, położony pomiędzy wulkanami Katla i Eyjafjallajökull, który wybuchł w 2010 roku). Prognozy pogody tego dnia były strasznie kiepskie, więc wczesny start był jedyną szansą aby trek w ogóle mógł się udać. Wcześniej po drodze zatrzymaliśmy się tylko na chwilę przy pięknym wodospadzie Seljalandsfoss (60 m wysokość, można przejść za nim, warto podejść do ukrytego w pobliskich skałach Glujfrabui).

Następnie odwiedziliśmy wodospad Skogafoss (ogromny 60 m wysokości i 25 m szerokość, często pojawiają się tu podwójne tęcze, warto podejść po schodkach do góry, stąd zaczyna się znany trekking do Thórsmörk) i Kvernufoss, jednak rozpadało się wtedy na dobre… Przeczekaliśmy chwilę na kawce i ciastku w restauracji, a następnie udaliśmy się na zakupy do miejscowości Vík í Mýrdal, gdzie koniecznie trzeba wpaść na zakupy pamiątek do sklepu Icewear oraz na zupę w chlebku z lawy w restauracji The Soup Company. Pogoda się trochę poprawiła, tj. przestało padać:), więc ruszyliśmy na czarną plażę Reynisfjara. To niezwykłe miejsce, sama plaża i ogromne fale już robią wrażenie, a jak dodamy do tego malownicze klify, niesamowite bazaltowe formacje skalne i latające nad głową maskonury mamy połączenie, którego nie można przeoczyć.

Tego dnia mieliśmy w planach nocleg, ale obserwując prognozy pogody z kilku źródeł postanowiliśmy „uciekać” dalej na wschód. Po drodze podziwialiśmy idylliczne widoki, a na chwilę dłużej zatrzymaliśmy się przy kanionie Justina Biebera (Fjadrárgljúfur, ok. 2 km długości i 100 m głębokości, powstał przez erozję powodowaną przez przepływającą przez skały wodę spływającą z lodowców). Tę noc spędziliśmy na kempingu Skaftafell na terenie parku narodowego.

Dzień 5) Trekking w PN Skaftafell, lodowce i laguna lodowcowa Jökulsárlón oraz fiordy wschodnie

Dzień zaczynamy od wczesnego trekkingu po PN Skaftafell, charakteryzującym się wyjątkową jak na to miejsce roślinnością oraz widokami na pobliskie lodowce i sandur. Szlak jest bardzo prosty, ma ok. 7,5 km (mapa), a na trasie możemy zobaczyć otoczony bazaltowymi kolumnami wodospad Svartifoss, oraz lodowiec Skaftafell (i czapę ogromnego lodowca Vatnajökull, drugiego największego lodowca w Europie) z punktu widokowego.

W drugiej części dnia mieliśmy mieć okno pogodowe, więc celowaliśmy, aby dotrzeć wtedy do jednego z najpiękniejszych miejsc na Islandii – laguny lodowcowej Jökulsárlón. Jest to miejsce wyjątkowe, które mimo tego, że byłem tu już wcześniej dwa razy, nadal robi mega wrażenie. To ogromne jezioro powstałe z wód topniejącego lodowca Vatnajökull. Jeszcze 85 lat temu laguna nie istniała, a obecnie powiększa się o kilkaset metrów rocznie. Widok gór lodowych, które oderwały się od lodowca i płyną w kierunku oceanu (czasami można na nich zobaczyć foki) na długo zapada w pamięć. Robimy sobie tutaj przerwę na hotdoga z langustą i zupę krewetkową z foodtrucka. Następnie kierujemy się na drogą stronę ulicy, gdzie znajduje się tzw. diamentowa plaża (Diamond Beach). Na brzegu, na czarnym powulkanicznym piasku znajdują się porozrzucane odłamki lodu (wyglądające jak diamenty), pochodzące z pobliskiej laguny. Ciągną się czasami kilometrami wzdłuż wybrzeża Atlantyku, zachwycają i urzekają pięknem. Wcześniej po drodze zatrzymaliśmy się jeszcze na pobliskiej lagunie Fjallsarlon i lodowcu Svínafellsjökull.

Kolejnym punktem są fiordy zachodnie. Ze względu na kiepskie prognozy pogody postanowiliśmy tego dnia jechać do oporu – a długi dzień sprzyjał – i dotrzeć aż do jeziora Myvatn. Niestety musieliśmy odpuścić zwiedzania miasteczka Seydisfjördur otoczonego fiordami, kąpiel w wannie na końcu świata Djúpavogskörin oraz malowniczy kanion Studlagil. Udało nam się za to dotrzeć do Dettifoss, najpotężniejszego wodospadu w całym kraju, a także całej Europie. Ma on „tylko” 44 m wysokości (ale za to 100 m szerokości), a w okresie letnim przepływa przez niego 400 m³ wody na sekundę (średnio blisko 200 m³)! Piętrzące się masy wody robią ogromne wrażenie, zwłaszcza na wschodnim brzegu, nic dziwnego, że służył za scenerię w scenie otwierającej „Prometeusza” Ridleya Scotta. Dettifoss mógłby zasilić energią 100-tysięczne miasto! Stanowi on część tzw. „Diamond Circle”, głównych atrakcji północno-wschodniej części wyspy. Wyżej znajduje się niższy, ale dużo szerszy Selfoss (ok. 30 min spacer).

Na kemping Myvatn docieramy chwilę przed zachodem słońca, tj. po godz. 22 Rozbijamy namioty w pięknej scenerii tuż nad brzegiem jeziora… atakowani przez tysiące muszek, które uprzykrzają tutaj życie turystom w wakacje.

Dzień 6) Okolice jeziora Myvatn i kąpiel gorących basenach

Tego dnia (i zresztą kolejnego też) mżyło non stop z lekkimi przerwami. Mieliśmy jednak peleryny i płaszcze przeciwdeszczowe, więc nie przeszkodziło nam to zwiedzić atrakcji w okolicy jeziora Myvatn. Odwiedzamy krater Krafla (Viti, kaldera wulkanu wypełniona wodą, świetne kolory), pole geotermalne Hverir / Hverarond, pseudokratery Skútustadagígar, pole lawowe Dimmuborgir (z bardzo nietypowymi formacjami takimi jak bramy, wrota, wulkaniczne małe jaskinie). Tutejszy krajobraz jest bardzo charakterystyczny – skały pokryte mchem, liczne wystygłe kratery i pola powulkanicznej lawowe, niskie drzewa, ptaki, tu i ówdzie dym wydobywający się spod ziemi. Trekking na krater Hverfjall jednak odpuszczamy.

Wieczorem relaksujemy się w Mývatn Nature Baths (wstęp 5,7 tys. ISK), kompleksie odkrytych basenów z mlecznoniebieską wodą bogatą w minerały i podgrzewaną przez gorące źródła. To kąpielisko geotermalne jest najlepszym spa na północy Islandii, a surowy krajobraz, który je otacza dodatkowo nadaje klimatu.

Dzień 7) Wieloryby w Husavik, wodospad Godafoss i przejazd na Fiordy Zachodnie

Wyruszamy wcześnie rano, bo mamy zarezerwowany rejs na oglądanie wielorybów (ok. 3 godz., 11 tys. ISK). Wypływamy na niego z portu rybackiego w malowniczej miejscowości Husavik z kolorowymi drewnianymi domkami. Ponoć to tutaj najpierw dotarli Wikingowie, jeszcze przed zasiedleniem Islandii. Podczas rejsu niestety pogoda nas nie rozpieszcza i nie pomaga nawet to, że dostajemy dwie warstwy ubrań. Nieźle zmarzliśmy i nas wybujało. Widzimy delfiny i wieloryba, ale z daleka i dosłownie przez chwilkę… Mieliśmy sporo pecha, bo generalnie tutejsze wody, zwłaszcza latem, dają niemal gwarancję zobaczenia waleni z bliska. Wieloryby przypływają tutaj, bo ze względu na długie nasłonecznienie w lecie wody Oceanu Arktycznego są bogate w plankton. Po wycieczce i przebraniu wpadamy coś przegryźć do kawiarni Heimabakarí.

Kolejnym punktem jest wodospad Godafoss (Wodospad bogów), zlokalizowany tuż przy drodze N1. Według starych sag jest to miejsce związane z przejściem Islandii z pogaństwa na chrześcijaństwo w 1000 roku. Islandczycy wierzą, że kapłani wrzucili wtedy posągi nordyckich bogów do wodospadu w symbolicznym akcie nawrócenia społeczeństwa.

Następnie zatrzymujemy się na zakupy w Bonusie i tankowanie w Akureyri (drugie największe miasto Islandii, niecałe 20 tys. Mieszkańców), a później już bez dłuższych przerw jedziemy na Fiordy Zachodnie, na Reykjanes Camping.

Dzień 8) Fiordy Zachodnie – Ísafjördur, wodospad Dynjandi i Latrabjarg

Fiordy Zachodnie (Westfjords, Vestfirdir) to jeden z najbardziej spektakularnych i dzikich regionów Islandii. Mieszka tu zaledwie 0,3 osoby na km2 (ok. 7 tys. Osób), z czego połowa w Ísafjördur i Bolungarvík (pozostali w maleńkich osadach lub na farmach). Nie jest bowiem łatwo się tu poruszać. Jest aż 50 fiordów i zatok (wcinających się niekiedy w ląd do 10 km) i 2100 km linii brzegowej (1/3 linii brzegowej całej Islandii). Wnętrze półwyspu zajmują góry do 700-900 m n.p.m., które opadają stromymi ścianami do oceanu, a jest on połączony z pozostałą częścią wyspy wąskim przesmykiem o szerokości tylko 12 km. Do tego klimat podbiegunowy, bardzo surowy, z dwumiesięczną zimą bez słońca. Jadąc przez Fiordy Zachodnie – zresztą podobnie jak praktycznie w całej Islandii – ma się wrażenie jazdy po jednym wielkim parku narodowym. Drogi głównie asfaltowe (czasami szutry) są wytyczone blisko wybrzeża, wiją się niesamowicie. Widoki zachwycają niemalże na każdym kroku, zwłaszcza fanów przestrzeni i dzikiej natury. Aby objechać główne atrakcje Westfjords trzeba zjechać z „jedynki” i nadrobić ponad 800 km, na co potrzeba minimum 2 dni. Oczywiście zdecydowanie warto!

Wstajemy wcześnie, bo plan na ten dzień jest bardzo aktywny:

• punkt widokowy na „stacjonujące” foki
• trekking na Troll Seat z widokiem na Ísafjördur (nietrudny, ok. 2,5 km i 1-1,5 godz. w dwie strony, trek wyżej jest dziki i lepiej odpuścić ze względu na osuwiska)
• krótki spacer po Ísafjördur, utrzymującym się z przetwórstwa ryb, opcjonalnie posiłek lub kawka w knajpie Húsid
• Latrar Air Station – za miejscowością Bolungarvik trzeba wjechać na szczyt góry Bolafjall (638 m n.p.m.), świetna panorama!
• Dynjandi (lub Fjallfoss) – czwarty co do wysokości wodospad Islandii i największy na Fiordach Zachodnich. Charakteryzuje się szeroką, schodkową kaskadą, poniżej której znajduje się wiele małych wodospadów, niesamowite otoczenie fiordów. Zrobił na mnie ogromne wrażenie!
• Wrak Garðar BA 64 – kiedyś do połowu wielorybów, później śledzi, osiadł na mieliźnie
• Latrabjarg to jedno z największych w Europie siedlisk ptaków i najbardziej wysunięty na zachód punkt Islandii. Strome klify mają tu nawet ponad 400 m wysokości. W okolicy nie ma żadnych naturalnych drapieżników, stąd ptaki czują się bezpiecznie i jest duża szansa na zobaczenie ich z naprawdę bliskiej odległości, w tym maskonury, które często odwiedzają trawiastą, wyższą część klifów.

Mając dobre auta 4×4 i więcej czasu warto wybrać się tzw. „Drogą Marzeń” (nr 622) i spróbować trekkingu na najwyższy szczyt Fiordów Zachodnich Kaldbakur (998 m). Ponadto warto odwiedzić Djupavik (opuszczona wioska rybacka z wrakiem statku i fabryką śledzia) oraz plażę z czerwonym piaskiem Raudisandur.

Początkowo planowaliśmy nocleg na Melanes campsite, ale ostatecznie zdecydowaliśmy się jechać jak najdalej i na kemping Flókalundi docieramy po zmroku.

Dzień 9) Aktywny wulkan Fagradalsfjall

Wyruszamy szybko, bo według kamerek online wulkan jest aktywny i jest dobra pogoda. Na Islandii znajduje się ok. 130 wulkanów (aktywnych i nieaktywnych), a ich kratery czy pola lawy są nieodłącznym elementem krajobrazu wyspy. Erupcja wulkanu Fagradalsfjall zaczęła się 19-20 marca 2021 roku. Znajduje się on blisko Grindavík na półwyspie Reykjanes, ok. 40 km od Reykjaviku. Zobaczenie na własne oczy tego żywiołu było moim marzeniem chyba od zawsze. Niesamowite w Islandii jest też to, że w pobliżu miejsca wybuchu wulkanu został wybudowany parking dla turystów, na którym postanowiono foodtrucka oraz zostały przygotowane szlaki z wyjaśnieniem zasad bezpieczeństwa i kamerki live (przykładowy filmik z erupcji).

Na parking przy wulkanie docieramy koło godz. 14, choć wyjechaliśmy dosyć wcześnie. Na miejsce erupcji prowadzi ok. 15 minutowy trek, na punkt widokowy na górce kolejne 15-30 minut. Udaje nam się zobaczyć aktywną erupcję oraz lawę wydostającą się z krateru i płynącą w dół strużkami, choć tego dnia wulkan nie był zbyt aktywny i niedługo po naszym przyjeździe „usnął” (dlatego też nie wracamy tu w nocy, co wcześniej planowaliśmy:(). Pomimo tego widoki rozżarzonej lawy płynącej w wolnym tempie, pola zastygłej lawy, bijący gorąc krzepnącej magmy (jej temperatura sięga 1000 stopni Celsjusza!), zapach siarki i dym, zrobiły na nas ogromne wrażenie i pokazały potęgę sił natury. W połowie grudnia ogłoszono, że erupcja jest oficjalnie zakończona, choć może wulkan zrobi jeszcze na przekór naukowcom;) W sumie później okazało się, że mieliśmy sporo szczęścia bo przez kolejne kilka dni nie dość, że wulkan był nieaktywny to do tego była jeszcze mgła…

Na nocleg wracamy na Reykjavik Campsite, skąd udajemy się wieczorkiem na piwko do centrum.

Dzień 10-11) Przejazd i trekkingi w Thorsmork

Wcześnie rano przyjeżdża po nas terenowy bus, który przewozi nas na camping Básar w Thorsmork (Þórsmörk). Z doświadczenia innych wyjazdów Solistów wiemy, że przejazd autami 4×4 przez rzękę Krossa często kończył się utopieniem/zalaniem auta… Po blisko 3 godzinach dojeżdżamy do niesamowitej zielonej doliny, znanej jako „Lasy Thora”, na cześć nordyckiego boga piorunów. To rezerwat przyrody położony pomiędzy 3 lodowcami: Eyjafjallajökull, Mýrdalsjökull i Tindfjallajökull. Niesamowite krajobrazy, wąwozy, rzeki lodowcowe, surowa przyroda i specyficzna jak to miejsce roślinność (małe brzózki)

Pierwszego dnia udajemy się na trekking na Magni i Modi (trudna końcówka, 15 km z możliwością skrócenia, min 8 godz., trasa szlaku – najlepiej wchodzić czerwonym i schodzić niebieskim, fragment słynnego szlaku Fimmvörduháls). Magni i Modi to kratery powstałe po erupcji wulkanu Eyjafjallajökull (wiosna 2010 roku), z powodu której chmura pyłów wulkanicznych pokryła sporą część kontynentalnej Europy. Niezapomniane widoki!

Drugiego dnia wybieramy trekking na wzgórze po drugiej stronie rzeki Krossa (przejście kładką) – Tindfjöll Circle oraz szczyt Valahnukur. Inną opcją jest wodospad w kanionie Stakkholtsgjá, ale aby tam dojść trzeba przechodzić przez rzekę.

Popołudniu bus zabiera nas na lotnisko, gdzie nasza wyprawa się kończy.

Pełna fotorelacja z wyprawy „Islandia – Interior i Fiordy Zachodnie” – LINK

Jeśli chodzi o informacje praktycznie i ciekawostki o Islandii to odsyłam do mojego wcześniejszego wpisu. Tym razem nocowaliśmy na kempingach, więc mieliśmy pełen zestaw sprzętu biwakowego oraz sprzętu trekkingowego.

Artykuł Islandia – Interior i Fiordy Zachodnie pochodzi z serwisu Żyć z pasją.

Archipelag Azorów jest rozrzucony na długości ok. 650 km. Dzieli się na trzy grupy: zachodnią z wyspami Flores i Corvo, centralną: Faial, Pico, São Jorge, Graciosa i Terceira oraz wschodnią: São Miguel i Santa Maria. Między wyspami archipelagu pływają promy, większość w okresie maj-wrzesień, szczegóły na atlanticoline.pt lub samoloty SATA (droższe ale dużo szybsze). My odwiedzamy tę przedostatnią, największą wyspę archipelagu (1/3 powierzchni i 55% populacji). São Miguel ma 62km długości i niecałe 16km szerokości – objeżdżamy ją całą wzdłuż i wszerz, a także w środku:) Znajduje się tutaj stolica Azorów, Ponta Delgada, z ciekawymi zabytkami, którą zwiedzamy ostatniego dnia na wyspie. Generalnie pogoda jest tutaj bardzo zmienna, bywa wietrznie, jeśli pada wystarczy jedynie chwilę poczekać. Warto obserwować prognozy pogody (mapy zachmurzenia najlepiej na 2-3 stronach pogodowych oraz kamerki internetowe), bardzo dobrze znać topografię wyspy i listę atrakcji oraz dostosowywać plan wycieczki do aktualnych warunków. Na szczęście mieliśmy wypożyczone auta, więc byliśmy bardzo elastyczni. Oczywiście warto mieć ze sobą zapasowe buty, ubranie i kurtkę przeciwdeszczową, a także strój kąpielowy i ręcznik – bo po drodze mamy sporo kąpielisk i gorących źródeł (sprawdzać godziny otwarcia!). Jeśli chodzi o planowanie tras trekkingów to zdecydowanie polecam oficjalną stronę VisitAzores, skąd można pobrać mapki szlaków z opisami.

Co ciekawe najwyższy szczyt Portugalii znajduje się nie na części kontynentalnej tylko na wyspie Pico. Ma 2351 m n.p.m. wysokości. Tutejsze szczyty może nie mają spektakularnych wysokości (najwyższy szczyt na São Miguel to Pico da Vara – 1103 m n.p.m.), ale licząc od podstawy ukrytej pod powierzchnią wody to jedne z najwyższych gór świata. Ponadto Azory były ważnym przystankiem załadunkowym po opuszczeniu Lizbony, a przed podróżą w bezkres Atlantyku. Są też jednym z najlepszych miejsc na świecie do obserwacji wielorybów i delfinów.

Mapa orientacyjna „Azory – Europejskie Hawaje pośrodku Atlantyku”

Dzień 1-2) Lizbona i przelot na Azory

Do Lizbony z Warszawy przylatujemy późnym wieczorem. Z lotniska do hotelu dostajemy się metrem (rozkład sprawdzamy w Google Maps, koszt karty i 4 biletów to 6,5 EUR). Kolejnego dnia po śniadaniu w kawiarni udajemy się na całodzienne zwiedzanie stolicy Portugalii. Odwiedziliśmy wszystkie główne atrakcje, w tym m.in. punkty widokowe Miradouro de Santa Luzia i Miradouro das Portas do Sol w historycznej dzielnicy Alfama, Katedrę Sé, plac Praça do Comércio oraz klasztor Hieronimitów, Pomnik Odkryć Geograficznych i Torre de Belém w dzielnicy Belem, a także zabytkową windę Elevador de Santa Justa. Po więcej szczegółów odsyłam do mojego wpisu z majówki 2017, gdzie znajdziecie relację z mojej poprzedniej wyprawy do Portugalii kontynentalnej i na Maderę.

Wieczorem przedostajemy się metrem na lotnisko i odprawiamy się na lot do Ponta Delgada na Azorach. Po przylocie późnym wieczorem, weryfikacji testów i odbiorze aut, kierujemy się na nocleg do hotelu w pobliżu miasta Ribeira Grande, gdzie spędzamy 6 nocy. Mamy w pełni wyposażoną kuchnię, gdzie przyrządzamy sobie śniadania i późne obiadokolacje.

W tym miejscu chciałbym napisać też kilka słów o podróżowaniu w czasach pandemii COVID-19. Oczywiście musimy być na bieżąco z restrykcjami przy podróżach do danego kraju oraz w krajach tranzytowych. W czasie kiedy my lecieliśmy na Azory część obostrzeń została ograniczona, jednak wiele krajów wymagało testów (dopiero później weszły ułatwienia dla osób zaszczepionych). Przed wyjazdem musiałem zrobić test PCR (płaciłem 430 zł, Laboratorium Synevo we Wrocławiu, test rano wynik wieczorem, choć oficjalnie nawet 48 godz.) wymagany w trzech punktach: podczas tranzytu przez Niemcy, w Portugalii kontynentalnej oraz na Azorach. Natomiast na powrocie robiliśmy test antygenowy w Ponta Delgada (laboratorium Germano de Sousa, koszt 25 EUR) wymagany na tranzyt przez Monachium oraz w celu zwolnienie z kwarantanny w Polsce. Nie ukrywam, że zarówno w jedną jak i drugą stroną było z tym sporo nerwów. Przed lotem tam, wiadomo, obawa o sam wynik, ale i czas – lot miałem już następnego dnia po godz. 13, a na samolot nie wpuszczali bez okazania wyniku testu (nie mogłem zrobić wcześniej bo lot na Azory był dopiero 2 dni później, po przerwie w Lizbonie, a musiał być wykonany max 72 godz. przed przylotem). Przed lotem powrotnym, czy na pewno test antygenowy wystarczy (niestety różne źródła podawały różne informacje – wiarygodne źródła to tylko strony rządowe – gov.pl oraz informacja na lotnisku, żadne infolinie!) oraz również czy wyniki przyjdą na czas. Wszystko się jednak szczęśliwie udało:) Ponadto na lotniskach, w samolotach oraz niektórych miejscach publicznych (np. sklepy) musieliśmy mieć założone maseczki, jednak większość czasu poruszaliśmy się bez maseczek.

Dzień 3) Azory cz.1 – rejs na wieloryby, Ponta Da Ferraira, Sete Cidades i Mosteiros

Rano udajemy się do portu w Vila Franca do Campo, gdzie mamy zarezerwowany rejs na oglądanie wielorybów. Czas wycieczki to 3 godz., a jej koszt w okresie maj-wrzesień wynosi 64 EUR. Zaczęliśmy od tej atrakcji, bo czasami rejsy są odwoływane przez warunki na oceanie i wtedy moglibyśmy przełożyć go na kolejny dzień. Pogoda jednak dopisała, zobaczyliśmy kilka razy płetwala błękitnego oraz mnóstwo delfinów. Przez Azory przepływa 1/3 wszystkich gatunków waleni (czyli prawie 30). Większość waleni odwiedza okolice Azorów między kwietniem a czerwcem. Natomiast całorocznymi rezydentami są trzy gatunki – delfin zwyczajny, delfin butlonosy i kaszalot (ważący 20-70 ton). Ocean otaczający Azory ma nawet 3 tys. metrów głębokości – stąd świetne warunki dla wielorybów. Wielorybnictwo zostało zakazane w 1987 roku, wcześniej polowania na wieloryby stanowiły ważny filar azorskiej gospodarki.

Kolejnym punktem miały być trekkingi w okolicy kaldery Sete Cidades, jednak po analizie pływów wyszło, że musimy zmienić plany i pojechać najpierw do Ponta da Ferraria. To unikatowe miejsce, gdzie wśród wulkanicznych skał, w naturalnej zatoczce, znajdują się gorące źródła w oceanie. Woda jest tutaj z jednej strony stale podgrzewana ciepłem geotermalnym, a z drugiej miesza się z zimną z oceanu. Ekstra doświadczenie! Najlepszy efekt jest odczuwalny w okolicy szczytu odpływu (najlepiej przyjechać ok. 1 godz. przed szczytem odpływu), bo później fale są zbyt duże. Wstęp jest darmowy. W pobliżu jest malownicza latarnia, którą warto odwiedzić lub chociaż zatrzymać się po drodze na punkcie widokowym.

Następnie chcieliśmy zacząć trekking, jednak jak dojechaliśmy na przełęcz i okolice Coal Peak Viewpoint zobaczyliśmy mgłę. Chmura zeszła bardzo nisko i nie było nic widać. Postanowiliśmy, że pojedziemy na duże zakupy w Ponta Delgada w markecie Continente. Po shoppingu udajemy się ponownie na wspomniany wcześniej punkt widokowy i jest już dużo lepiej. Niestety nie mamy już czasu żeby zrobić 5 km trekking Serra Devassa (trasa wzdłuż stożków wulkanicznych i małych jezior), za to zatrzymujemy się przy dawnym wiadukcie i wyruszamy na trekking na fotogeniczny punkt widokowy Miradouro da Boca Do Inferno (ok. 1,5 km w jedną stronę). Po drodze oglądamy bujną roślinność, można też odbić nad jeziorko Lagoa do Canario. Kaldera wulkaniczna Sete Cidades, którą stąd widzimy, powstała w wyniku gwałtownej eksplozji wulkanu, zapadnięcia się centralnej części i zalania przez deszcz. Widoki zapierają dech – krater z jeziorami Lagoa Azul i Lagoa Verde (niebieskie i zielone), mniejszym jeziorem Lagoa de Santiago, zielone pastwiska i ocean w tle. Mając więcej czasu można przejść krawędzią kaldery do miejscowości o tej samej nazwie Sete Citades, gdzie znajduje się piękny kościół Igreja de São Nicolau (jednak wtedy trzeba coś wymyślić z autem lub wrócić na stopa). My natomiast udajemy się na kolejny słynny punkt widokowy Miradouro da Vista do Rei z innym widokiem na kalderę oraz na zwiedzanie ruin opuszczonego hotelu Monte Palace.

Na koniec dnia udajemy się do Mosteiros na zachód słońca na tutejszej plaży. Piękne zakończenie dnia. Do hotelu wracamy już w okolicy zmierzchu krętami drogami północno-zachodniego wybrzeża.

Dzień 4) Azory cz.2 – plantacja herbaty, ukryty wodospad, dzika plaża i Lagoa do Fogo

Dzień zaczynamy od wizyty na punkcie widokowym Miradouro de Santa Iria, a następnie udajemy się na plantację herbaty Fábrica de Chá Gorreana. Po jednej stronie drogi znajduje się budynek fabryki z maszynami, który możemy zwiedzić wraz z degustacją tutejszej herbaty za darmo. Jest też sklepik, gdzie można kupić herbatę i pamiątki. Poznamy tu poszczególne etapy procesu produkcji herbaty. Po drugiej stronie drogi jest plantacja, którą można zwiedzać na własną rękę, w tym przyglądać się roślinom i zbiorom z bliska. Warto wybrać się tu na spacer – większa pętla powinna zająć niecałą godzinę. Krajobrazy jak ze Sri Lanki, przy czym tutaj mamy dodatkowo w tle ocean.

Następnie jedziemy na krótki trekking w okolice wodospadu Salto da Farinha (można go przedłużyć do Poco Azul), a dalej na ukrytą czarną plażę Praia do Viola z wodospadzikiem. Prowadzi do niej bardzo stroma droga, ale warto zjechać na sam dół na parking. Fajne miejsce na krótką przerwę, relaks oraz przekąskę. W drodze powrotnej zatrzymujemy się na kawce w miejscowości Lomba da Maia.

Naszym następnym przystankiem jest ukryty wodospad Salto do Cabrito. Mega miejscówka! Warto zabrać kąpielówki i ręcznik z auta, bo można się tu kąpać podpływając pod sam wodospad (zimna woda). Można wybrać się stąd do gorących źródeł Termas das Caldeiras. My jednak zmieniliśmy plan bo pojawiło się super okno pogodowe na Lagoa do Fogo (uwaga! bardzo często jest tu mgła, często widoki są tu zasłonięte chmurami). Ta kaldera to absolutnie mój nr 1, jeśli chodzi o Azory, zwłaszcza w pięknej pogodzie. Zatrzymujemy się na parkingu przy punkcie widokowym Miradouro da Lagoa do Fogo, skąd zaczyna się krótki trekking na plażę położoną nad brzegiem kraterowego „Jeziora Ognia”. To niesamowite miejsce i rezerwat przyrody (endemiczne rośliny i różnorodne ptaki). Obowiązuje tu zakaz kąpieli przez bąble powietrza idące z dna. Wracamy szlakiem prowadzącym granią (początek trudny, ale później widoki obłędne!). Następnie podjeżdżamy na punkt widokowy Miradouro do Pico da Barrosa, a kawałek dalej można się zatrzymać na krótki spacer.

Dzień kończymy z piwkiem na plaży Santa Bárbara w Ribeira Grande.

I jeszcze mega filmik z trekkingu na Lagoa do Fogo, czyli „dlaczego warto śledzić pogodę na Azorach”:)

Dzień 5) Azory cz.3 – kajaki po oceanie, Furnas z cozido i basenami termalnymi oraz trekking do piekielnego okna

Przed nami kolejny aktywny dzień, który zaczynamy od kajaków morskich w Vila Franca do Campo. Wypływamy z portu, gdzie 2 dni wcześniej płynęliśmy na rejs na wieloryby i kierujemy się na wyspę Islet of Vila Franca do Campo. Już samo wypłynięcie na otwarty ocean kajakiem jest super atrakcją, a robi się jeszcze lepiej jak wpływamy do krateru (okrągłej laguny), gdzie podczas odpływu tworzy się mała plaża. Aby tego było mało opływamy wysepkę, zwiedzamy naturalne groty, podziwiamy kraby na brzegu, a na koniec pływamy z rurką i maską. Woda mega zimna, ale mega przejrzysta i można zobaczyć trochę rybek. Wyspa jest rezerwatem przyrody. Po powrocie, swoją drogą super widoki są też na Sao Miguel z poziomu wody, kierujemy się na położoną nad miasteczkiem kaplicę Ermida de Nossa Senhora da Paz. Piękne panoramy, widać okrągłą kalderę na wysepce oraz schodki do kaplicy z obrazami z płytek azulejos.

Następnie kierujemy się do Furnas, gdzie w restauracji Tony’s zamawiamy na wynos lokalny specjał – cozido (ok. 16 EUR/os). Jest to gulasz przygotowywany w nietypowy sposób, bo garnek jest zanurzany w dole w gorących źródłach i zasypywany na kilka godzin. Zawiera kilka rodzajów mięs (wieprzowinę, wołowinę, drób i kiełbasę), różne warzywa i zioła. Jemy go nad malowniczym jeziorem Lagoa Das Furnas, gdzie znajduje się też park z gorącymi źródłami i siarkowymi fumarolami na polu geotermalnym Caldeira das Furnas. Miejsce to warto odwiedzić także ze względu na to, że można tu zobaczyć jak przyrządzane jest cozido, my trochę poczekaliśmy i trafiliśmy na odkopywanie dania.

Po obiedzie jedziemy do parku Terra Nostra, w którym warto spędzić nawet kilka godzin na spokojnym relaksie. Znajduje się tu ogromny, niesamowicie zielony ogród botaniczny z roślinami z całego świata oraz duży basen z gorącą wodą z zawartością siarki (uwaga! pomarańczowo-brunatny odcień wody zostawia ślady na kąpielówkach). Temp wody w Terra Nostra to w zależności od basenu 28-38 st. C. Wstęp kosztuje 8 EUR, otwarty tylko do godz. 16:30!

W drugiej części dnia pogoda trochę się psuje, więc postanowiliśmy wybrać się do wsi Remédios na trekking Janela do Inferno (7,6 km, 2,5 h). Zrobił on na mnie ogromne wrażenie. Najpierw spokojny spacer, sielsko, pola i krowy, później tunel (dawny akwedukt) i wejście do pięknej krainy z palmami i egzotyczną roślinnością, a kilka kilometrów dalej, za kolejnym tunelem znowu wychodzimy na pastwiska. Głównym punktem na trasie są tzw. „Okna Piekła”, czyli miejsce, gdzie źródło wypływa z dużej szczeliny w skalnej ścianie.

Dzień 6) Azory cz.4 – Canyoning w Ribeira dos Caldeirões, wschodnie wybrzeże, punkty widokowe i łaźnie

Ten dzień zaczynamy od super atrakcji i doświadczenia – canyoningu. Polega on na podróżowaniu w kanionie, wzdłuż rzeki i wodospadów, przy wykorzystaniu m.in. wspinania, skakania, pływania czy zjeżdżania na linach. Całość ma miejsce w przepięknym parku Ribeira dos Caldeirões, który tak czy inaczej warto odwiedzić. W ramach wykupionej aktywności otrzymujemy specjalne stroje z pianki neoprenowej, kaski i uprzęże. Następnie kierujemy się na wschodnie wybrzeże do Nordeste oraz pobliskiej latarni morskie Farol do Arnel. Warto zejść do niej i nad brzeg, ale jest tak stromo, że lepiej zrobić to pieszo niż autem. Dalej jest kilka punktów widokowych na klifowe wybrzeże: Miraduoro da Vista dos Barcos, Miradouro da Ponta do Sossego i Miradouro da Ponta da Madrugada. Zatrzymujemy się na dłużej na tym środkowym i robimy grilla (jest wiele dostępnych za darmo punktów). W planach mieliśmy pierwotnie trekking Sanguinho pod wodospad Salto do Prego, ale postanowiliśmy zrobić dłuższą przerwę grillowo-obiadową i odpuściliśmy go sobie. Kolejny krótki stop na punkcie widokowym Miradouro do Pôr-do-Sol i porcie Povoação.

Na zakończenie dnia udaliśmy się do Furnas, ale tym razem na pole geotermalne Caldeiras Vulcânicas i na relaks do gorących basenów Poça da Dona Beija (bilet 6 EUR). Jest to kompleks 5 basenów, pięknie wkomponowanych wzdłuż gorącego potoku na brzeg lasu. Średnia temperatura wody wynosi tutaj 39 stopni Celsjusza i jest bogata w żelazo, dzięki czemu kąpiel ma właściwości terapeutyczne i relaksacyjne. Wracając na nocleg wybraliśmy inną drogę przez środek wyspy i po drodze odbiliśmy jeszcze na punkt widokowy Miradouro do Pico do Ferro.

Dzień 7) Azory cz.5 – trekking do Lagoa do Fogo i Caldeira Velha

Tego dnia pogoda była pochmurna, więc postanowiliśmy wybrać się na długi trekking do Lagoa do Fogo szlakiem wzdłuż lewady, czyli systemów nawadniających, betonowych kanałów irygacyjnych (wiele takich widzieliśmy na Maderze). Szczerze mówiąc pogoda nawet sprzyjała, bo we mgle ten szlak wyglądał bardzo tajemniczo:) Zaczęliśmy wcześniej od krótkiego odcinka trekkingu Quatro fábricas da Luz, który zaczyna się w pobliżu. Warto dojść tutaj do opuszczonych budynków starej fabryki, które pochłania dżungla. Następnie przejechaliśmy na początek szlaku PCR 02 SMI, który ma aż 11 km w jedną stronę. Na całość trzeba liczyć ok. 6-8 godz. w zależności od tempa. Na końcu po wyjściu z lasu idziemy doliną, gdzie znajduje się wiele budynków, będących punktami poboru wody z jeziora (filtrują deszczówkę). Jak docieramy nad brzeg jeziora zaczynają nas atakować mewy, które mają w okresie kwietnia-maja okres lęgowy i nie są zbyt przyjaźnie nastawiane…

Popołudniu wybraliśmy się do naturalnych gorących źródeł Caldeira Velha, położonych w niesamowitych okolicznościach przyrody. Są tutaj cztery baseny termalne ukryte w charakterystycznym dla Azorów bujnym lesie wawrzynolistnym, z dużą ilością paproci gigantów:) Do ostatniego basenu wpada wodospad przez co woda jest trochę chłodniejsza (koło 24 stopni). Uwaga! są limity ludzi, więc często stoi się tu w kolejce, poza wakacjami otwarte do 17:30 (sprawdzać na stronie!) oraz jak dzień wcześniej padało to źródła są zamknięte i można tylko przejść się po parku. Wstęp kosztuje 8 EUR.

Na zakończenie dnia odwiedziliśmy jeszcze lokalną rodzinną winnicę Quinta Da Jardinete, gdzie jesteśmy umówieni na wycieczkę z degustacją win.

Dzień 8) Azory cz.6 – plantacja ananasów, Ponta Delgada i tunel lawowy oraz powrót do domu

Po śniadaniu i wykwaterowaniu wybraliśmy się na położoną w pobliżu stolicy wyspy plantację ananasów Ananases a Arruda. Jest to największa i najczęściej odwiedzana plantacja pokazowa na wyspie. São Miguel to jedyne miejsce w Europie, gdzie rosną te owoce. Co ciekawe są one uprawniane wyłącznie w szklarniach, gdzie są dodatkowo zadymiane. Skraca to fazę owocowania o około rok (ananas jest gotowy do zbioru po 2 latach). W poszczególnych szklarniach są owoce w innej fazie dojrzewania, co jest dobrze opisane na tabliczkach. Wstęp jest bezpłatny. Znajduje tu się sklepik, gdzie można skosztować i kupić na pamiątkę np. likier lub dżem z ananasów.

Kolejnym punktem programu jest zwiedzanie Gruta do Carvão – największego tunelu lawowego na wyspie São Miguel. Dowiemy się w nim jak płynęła tędy podziemna rzeka lawy. Następnie udajemy się na zwiedzanie stolicy wyspy i Regionu Autonomicznego Azorów, tj. Ponta Delgada. Mieszka tu ok. połowa mieszkańców wyspy (70 ze 140 tys.). Zwiedzamy centrum miasta na piechotę, w tym: fort São Brás, plac Campo de São Francisco i kościół Igreja de São José, bramę miasta Portas da Cidade, ratusz, kościół Igreja de São Sebastião, Palacio da Conceicao oraz targ Mercado da Graça. Znajdziemy tu wiele charakterystycznych białych budynków zawierających czarne elementy – nieotynkowany kamień wulkaniczny, którego jest tutaj pod dostatkiem. Na obiad warto odwiedzić knajpę Cais20 (pyszna sałatka z ośmiornicą!) lub Gastrónomo.

Wieczorem jedziemy na lotnisko, oddajemy auta i czekamy na lot powrotny do Polski.

Fotorelacja z całej wyprawy na Azory (533 zdjęcia)

Informacje praktyczne „Azory – Europejskie Hawaje pośrodku Atlantyku”:

Czas: letni GMT i zimowy GMT-1, tj. 2 godziny przesunięcia do PL

Waluta: euro

Pogoda: cały rok panują tu przyjemne temperatury, w zimie ok. 15 st. C, a w lecie ok. 20 st. C, w zimie jednak statystyczne najwięcej pada, a przez wiatr temperatura odczuwalna jest istotnie niższa

Transport: najwygodniej wypożyczyć auto, bo transport publiczny jest słabo rozwinięty

Zakupy i jedzenie: ceny w sklepach i restauracjach podobne jak w Portugalii, trochę drożej niż w PL

Artykuł Azory – Europejskie Hawaje pośrodku Atlantyku pochodzi z serwisu Żyć z pasją.

Dzień 8) Wodospady Agua Azul i Misol-Ha

Rano po śniadaniu i świeżo wyciskanym soku z pomarańczy jedziemy w kierunku Palenque (5-6 godz.), gdzie po drodze zatrzymujemy się przy dwóch atrakcjach. Pierwszą z nich są kaskady Agua Azul (Cascadas de Agua Azul), na które składają się setki niewielkich pojedynczych wodospadów. Połączenie wyjątkowo niebieskiego koloru wody i zielonej dżungli robi ogromne wrażenie. Spędzamy kilka godzin na relaksie, kąpielach oraz pysznym obiedzie z ryb i owoców morza.

W drugiej części dnia odwiedzamy wodospad Misol-Ha, który ma 30 m wysokości i można za nim przejść! Niestety jesteśmy już późno (serpentyny po drodze) i nie możemy popływać pod tym ogromnym wodospadem, ale za to na powrocie przez las spotykamy dziesiątki świetlików:) Do Palenque docieramy wieczorem. Udajemy się na szybki rekonesans centrum miasta (nic specjalnego) połączony z kolacją (tacosy).

Dzień 9) Ruiny Palenque i wodospady Roberto Barrios

Po śniadaniu w hotelu ruszamy busem do położonego w pobliżu miasta stanowiska archeologicznego Palenque (lista UNESCO). Znajduje się ono w dżungli w miejscu dawnego miasta Majów. Najważniejszym punktem jest Świątynia Inskrypcji, zbudowana na piramidzie schodkowej jako grobowiec dla króla-kapłana Pakala (w środku w krypcie znaleziono sarkofag z jego szkieletem). Na terenie obiektu są też inne świątynie, ruiny pałacu, pozostałości kamiennego akwaduktu czy boisko do gry w pelotę. Trafiamy też na iguanę wygrzewającą się w słońcu na jednej z piramid. Ogólnie to jak ruiny tego prekolumbijskiego miasta są wkomponowane w gęsty las deszczowy sprawia niesamowite wrażenie. Teren zwiedzaliśmy z przewodnikiem, który opowiedział nam o historii, kulturze i zwyczajach Majów (super zdjęcia z czasów prac archeologicznych!), a następnie przeszliśmy do innej części parku narodowego, nieodrestaurowanej, gdzie mogliśmy się poczuć jak Indiana Jones oglądając ruiny wciąż pochłonięte przez dżunglę. Wstęp do parku narodowego kosztuje 35 MXN, a do ruin Palenque kolejne 75 MXN.

W drugiej części dnia udaliśmy się na relax nad wodospady Roberto Barrios. Tym razem nie było zbyt leniwie, bo jeden z lokalsów zrobił nam „wycieczkę” po tutejszych kaskadach. Najpierw zabrał nas na najwyższy wodospad (dobre 5-6 m), z którego pokazał nam, abyśmy skakali – trochę strachu było, ale chwilę później powtarzaliśmy skoki:) Później były kolejne skoki z niższych wodospadów, wycieczki za wodospad czy pod wodą do ukrytej jaskini, pływanie i zjeżdżanie z kaskady „na tyłku”. Świetna zabawa i czas zleciał w mgnieniu oka, a bawiłem się jak dziecko:) Wszystko wśród pięknej, bujnej tropikalnej roślinności. Później chwila odpoczynku i po obiedzie, ponownie rybka i owoce morza, wróciliśmy do Palenque, skąd z dworca mieliśmy kolejny nocny autobus, tym razem do Meridy na półwyspie Jukatan (6,5-7h). Dojeżdżamy wcześnie rano, więc przed zwiedzaniem udaliśmy się na drzemkę:)

Dzień 10) Zwiedzanie Meridy

Centrum historyczne miasta Merida to perełka architektury kolonialnej na Jukatanie. Miasto zostało zbudowane na gruzach miasta Majów, a za budulec posłużyły w dużej mierze kamienie z budowli prekolumbijskich. Po śniadaniu w jednej z restauracji przy zielonym placu Plaza Grande udajemy się na spokojny spacer kolorowymi uliczkami miasta. Główne zabytki miasta znajdują się wokół placu, w tym renesansowa katedra św. Ildefonsa (najstarsza w Meksyku), Dom Montejo (pałac konkwistadora, wybudowany w stylu francuskim, niestety zamknięty podczas naszej wizyty), pałac gubernatorski oraz ratusz (Palacio Municipal de Mérida). My udajemy się na targ Mercado San Benito oraz w okolice parku San Juan i Santiago, a odpuszczamy dłuższą wyprawę do pomnika Monumento a La Patria. Ogólnie krążymy wokół centrum, próbujemy pyszne świeże soki, lody o smaku kukurydzy (naprawdę smaczne!), a wieczorkiem udajemy się najpierw na pyszną kolację (próbujemy m.in. zupę z limonką, czyli sopa de lima, wcześniej próbowaliśmy też zupy pozoe z ziaren specjalnej odmiany kukurydzy) i do puby na drinki. Nie zabrakło też czasu na chill z książką i browarek przy hotelowym basenie.

Opcjonalnie mogliśmy odwiedzić ruiny Uxmal, żółte miasteczko Izamal (przemalowana po wizycie papieża Jana Pawła II na żółto-biało, kolory Watykanu) lub plażę Progresso, ale wybraliśmy wolniejszy dzień i odpoczynek.

Dzień 11) Chichen Itza, cenoty i przejazd do Tulum

Główną atrakcją dnia, a może i wyjazdu, była Chichen Itza (lista UNESCO) – symbol Jukatanu i całego Meksyku oraz jeden z Siedmiu nowych cudów świata. To prekolumbijskie miasto zostało założone przez Majów w IV-VI w. Nazwa pochodzi od znajdujących się tu dwóch cenot, które służyły jako miejsce składania ofiar. Najważniejszym budynkiem jest Świątynia Kukulkana (Zamek lub piramida boga Kukulkana, El Castillo), czyli 30 metrowy cud architektury z głowami węży i cieniem wijącego się węża podczas zachodu słońca w czasie równonocy. Przewodnik opowiada nam m.in. o tutejszych rytuałach, ogromnej wiedzy jaką posiadali budowniczy (piramida nie jest największa, ale wyróżnia się szczegółami architektonicznymi oraz symbolami astronomicznymi) czy kalendarzu Majów. Odwiedzamy także Świątynię Wojowników (Templo de los Guerreros) i grupę Tysiąca Kolumn, market, boisko do rytualnej gry w pelotę, Świątynię Jaguara, grobowiec kapłana, cenotę Sagrado oraz wiele mniejszych piramid, budowli i wolno stojących ołtarzy. W środku znajduje się wiele stoisk z pamiątkami. Wstęp jest dużo droższy od wcześniejszych atrakcji, kosztuje 481 MXN.

Następnie kierujemy się na kąpiel do cenoty Ik Kil (bilet 80 MXN). Cenote to rodzaj studni krasowej w skale wapiennej, które występują na Jukatanie w Meksyku. Są połączone z podziemnymi zasobami wody gruntowej i stanowią ogromną sieć tuneli i jaskiń zalanych wodą (podwodne jeziora, rzeki, piękne formy skalne – stalagmity i stalaktyty). Dawniej służyły Majom jako podstawowe źródło wody, a niektóre pełniły też rolę rytualną (dokonywano ofiar z ludzi, wierzono, że studnie prowadzą w zaświaty). Dzisiaj zostały zaadoptowane do celów rekreacyjnych (kąpiel, nurkowanie – krystalicznie czysta woda!) i zwiedzania. Do większości jest wstęp od 80 do nawet kilkuset pesos. To prawdziwy raj dla osób, które uwielbiają aktywnie spędzać czas i punkt obowiązkowy podróży do Meksyku. Co więcej prawie każda jest inna, są otwarte, zamknięte (pływanie z latarką), różnej wielkości, głębokie, dzikie, porośnięte, z wodospadami, w jaskiniach i powierzchniowe… Po Ik Kil udajemy się do innej cenoty na obiad i kąpiel, a następnie jedziemy już prosto do Tulum, do którego docieramy już wieczorem. Po przyjeździe udajemy się na nocny targ, gdzie próbujemy pysznych taco al pastor (w sumie do końca wyjazdu się tu stołujemy wieczorami:)) oraz tequili i piwka w barze.

Inne polecane cenoty w pobliżu miasteczka Vallalodid, w którym również warto się zatrzymać, to: Cenote Suytun, Oxman, Samula i Xkeken. Z tych bliżej Tulum polecane są m.in. Gran Cenote, Tortuga czy Calavera, a spośród takich również do snorkelingu i nurkowania przede wszystkim: Cenote Dos Ojos, Angelita i El Pit (mają rewelacyjną widoczność do kilkudziesięciu metrów). Po drodze do Tulum mając więcej czasu warto zatrzymać się też przy ruinach Coba, gdzie można wspiąć się na piramidę i z jej szczytu oglądać panoramę dżungli.

Dzień 12-14) Tulum – plaże i cenoty

Przed nami 3 dni w hipsterskim Tulum, czyli czas na relaks nad Morzem Karaibskim na piaszczystych plażach w cieniu palm i majańskich ruin– idealne zakończenie super tripa:) Tulum to spokojna, urocza miejscowość w odróżnieniu od kurortu Cancun, który ściąga rzesze turystów (głównie z USA). Jest znane przede wszystkim z ruin miasta Majów znajdujących się na szczycie klifów (prawdopodobnie znajdował się tu port i wioska rybacka) oraz jednych z najpiękniejszych plaż w Meksyku. Nasz hotel mieścił się w centrum Tulum, dzięki czemu mieliśmy dostęp do zaplecza knajpek, ale ciekawą opcją (może na następny raz?) wydają się też hotele z dostępem do plaży wzdłuż Tulum Beach.

Pierwszego dnia wypożyczyliśmy rowery (ok. 120 pesos na dzień, skutery dużo droższe) i udaliśmy się do stanowiska archeologicznego Tulum (wstęp 80 MXN). Piękna lokalizacja i sceneria – ruinom wieży strażniczej El Castillo oraz innych budynków i świątyń towarzyszą palmy, wszędobylskie iguany i turkusowe morze w tle. Mega fotogeniczne miejsce! Następnie po wyjściu kierujemy się na pobliską plażę Paraiso (część plaży najbliżej ruin), gdzie spędzamy całe popołudnie na kąpielach w morzu, spacerach brzegiem plaży, grze w siatkówkę oraz opalaniu z książką. Wybraliśmy się też łódką na snorkeling (15 USD) i było mega! Rafa koralowa nie była może zbyt spektakularna, nie było też mnóstwa rybek, ale za to pierwszy raz w życiu pływałem w towarzystwie tak licznej grupy płaszczek i żółwi morskich oraz pelikanów nad wodą:) Wcześniej podpłynęliśmy jeszcze obejrzeć ruiny z poziomu morza. Wieczorem poszliśmy na zamkniętą imprezkę do 3 rano, ojjj… za tym też już się stęskniliśmy:) Jeśli chodzi o muzykę polecam najpopularniejsze kawałki wykonawców: J Balvin, Bad Bunny, Rosalía czy Maluma (reggaeton), idealnie oddają klimat:)

Drugiego dnia wstaliśmy trochę później, a po śniadaniu wybraliśmy się na wycieczkę do Cenotes Casa Tortuga, gdzie pływaliśmy aż w 4 różnych cenotach. Dwie z nich były zamknięte z formacjami skalnymi, a dwie otwarte do pływania i skakania do wody. Świetne miejsce na chill. Jeśli chodzi o transport z Tulum to z racji tego, że byliśmy większą grupą wynajęliśmy sobie taxi calectivo (czekało na nas podczas wizyty w cenotach, a na koniec zawiozło nas na plażę na zachód słońca i do hotelu za niecałe 150 peso na osobę). Bilet wstępu do cenot 400 MXN + 50 MXN za szafkę (ale można wziąć jedną na 2 osoby).

Trzeciego dnia mieliśmy kolejny wyjazd do cenoty, tym razem na wykupioną wycieczkę na snorkeling do cenoty Dos Ojos. To miejsce naprawdę magiczne. Pływamy w krystalicznej czystej wodzie obserwując fantastyczne formacje skalne (stalaktyty i stalagmity). Dostajemy latarki, bo choć cenota jest częściowo otwarta to wąskim przesmykiem pływamy w zamkniętej (ciemnej) części. Odwiedzamy jaskinie pełną nietoperzy, które w nocy wylatują w poszukiwaniu jedzenia (spokojnie te żywią się owocami:)). Świetne przeżycie, które na pewno na długo pozostaje w mojej pamięci. Koszty wycieczki 1000 MXN (po negocjacji dla dużej grupy), w tym transport i bilety wstępu do cenoty. W drugiej części dnia, po obiedzie, udaliśmy się na plażę, a wcześniej w poszukiwani murali (najwięcej z nich można znaleźć wzdłuż ulicy Calle Sol Oriente, a zwłaszcza przy skrzyżowaniu z Calle Beta S). Na plażę najlepiej dojechać korzystając z colectivo do Playa del Carmen i wysiąść przy Tulum Tower i stamtąd ok. 20 min (1,5 km) pieszo na plażę (20 MXN). To już pożegnanie z Morzem Karaibskim, ostatnie zdjęcia, kąpiele i chill.

Jakbym miał więcej czasu chętnie wybrałbym się jeszcze na wycieczkę nurkową w cenotach albo taką na rowerach po systemie podziemnych jaskiń i skalnych korytarzy Río Secreto, mega mnie wciągnęły cenoty:) Można też odwiedzić inne plaże np. w Akumal czy Xcacel, ale szczerze mówiąc ta w Tulum jest tak piękna, że nie widzieliśmy sensu:)

Dzień 15-16) Powrót do domu

Rano po śniadaniu i pakowaniu udajemy się na dworzec autobusowy skąd jedziemy do Cancun (ok. 1,5-2h). Z lotniska mamy najpierw przelot do Mexico City, a stamtąd do Europy. Cała podróż zajęła nam blisko 2 dni, łącznie z przesiadką we Frankfurcie i czekanie na poranny pociąg do Wrocławia (niestety nie zdążyliśmy na ostatni wieczorny…). Jednak już po kilku dniach zapomnieliśmy o trudach podróży powrotnej a zdjęcia i wspomnienia z wyjazdu powodują „banan na twarzy”:)

Pozostałe części relacji:

Meksyk – piramidy, wodospady, cenoty, tacosy i tequila cz.1.

Fotorelacja z całej wyprawy (538 zdjęć)

Meksyk – informacje praktycznie

Czas: od UTC-5 do UTC-8, uwaga w Cancun jest inna godzina niż Mexico City!

Klimat: od stycznia do połowy kwietnia lato, później do czerwca pora deszczowa, a w okresie czerwiec-październik – okres huraganów, najlepsza pora na zwiedzanie to listopad-kwiecień

Dokumenty: nie ma obowiązku posiadania wizy do 180 dni pobytu, paszport musi być ważny co najmniej przez 6 miesięcy od planowanej daty wyjazdu

Pieniądze: zabieramy najlepiej USD (lub EUR) i wymieniamy na lotnisku, kurs 5 MXN ~ 1 PLN, kartą można płacić tylko w niektórych knajpach i sklepach – raczej korzystamy z gotówki, ile zabrać gotówki? Zasada jest mnie więcej taka: ok. 80-100 zł/os/dzień + kasa na droższe pamiątki, atrakcje dodatkowe i alkohol. Ceny w Meksyku są podobne do tych w Polsce.

Ubiór: jak do ciepłych krajów:), ale jak wspominałem z racji chłodnych wieczorów w miastach położonych na dużych wysokościach (Mexico City, Puebla, Oaxaca, San Cristóbal de las Casas) przydadzą się długie spodnie oraz polar i kurtka lub lekka puchówka.

Jedzenie: dania tradycyjnej kuchni meksykańskiej, przepyszne, różnorodne, dużo knajpek, street foodu czy straganów z owocami, raczej tanie, samo jedzenie nie jest ostre w przeciwieństwie do dodawanych sosów. Warto poczytać trochę o nazwach i rodzajach jedzenia przed wyjazdem, poniżej krótki samouczek z obrazkami (więcej w Google:)):

Zakupy: dużo sklepów, np. sieciówki Oxxo i 7eleven

Noclegi: hotele klasy turystycznej, najlepiej w centrum historycznym, większość ma Wi-Fi

Transport: między głównymi miastami autobusami np. ADO lub OCC, dużo połączeń, bilety można zakupić online poprzez strony przewoźników lub wyszukiwarki cenowe, warto zrobić to co najmniej kilka dni przed odjazdem. Na miejscu korzystamy z komunikacji lokalnej (taxi, colectivo), wynajętych busów z agencji bądź jest on w ramach zakupionych wycieczek.

Zdrowie: zalecane są szczepienia na WZW A i B oraz tężec, błonicę i dur brzyszny

Inne: przejściówki typu A lub B, przy wylocie z Meksyku możemy kupić tylko 1l napojów alkoholowych (jak chcemy zabrać więcej tequili zostaje przewóz w bagażu rejestrowanym).

Artykuł Meksyk – piramidy, wodospady, cenoty, tacosy i tequila cz.2. pochodzi z serwisu Żyć z pasją.

Meksyk jest państwem Ameryki Północnej i Łacińskiej. Sąsiaduje z USA oraz Gwatemalą i Belize, a także wodami Oceanu Spokojnego, Zatoki Meksykańskiej i Morza Karaibskiego. Ma ponad 6 razy większą powierzchnię od Polski (blisko 2 mln km2) i ponad 120 mln mieszkańców. Językiem urzędowym jest język hiszpański (latino) i chcąc wyciągnąć jak najwięcej z wyjazdu warto znać przynajmniej podstawy hiszpańskiego. Ja uczę się tego języka już około 1,5 roku (niestety nie jakoś mega intensywnie) i choć potrafię się dogadać w większości ważnych spraw to cieszę się, że była z nami Monika Ścibor (lider wyjazdu), która zna bardzo dobrze hiszpański i portugalski. Historia Meksyku, jego religia, kultura i tradycje, dawne i obecne, indiańskie i europejskie, mieszające się, są bardzo ciekawe, a wręcz fascynujące. Zachęcam przed wyjazdem do lektury przewodników czy specjalistycznych blogów, np. Mexico Magico. Warto zacząć od tego jak to się stało, że kilkuset osobowa armia hiszpańskich konkwistadorów pod wodzą Hernána Cortésa w zaledwie kilka lat (1518-1521) podbiła, a następnie zniszczyła dawne cywilizacje i imperia prekolumbijskie (m.in. Olmeków, Zapoteków, Majów, Tolteków i najbardziej znanych – Azteków). Zdradzę tylko, że Cortez „trochę wykorzystał” uprzejmość władcy Montezumy i dosyć istotną rolę odegrała La Malinche. Podróż przez Meksyk pozwala obserwować kulturalne pozostałości po wielkich cywilizacjach indiańskich (m.in. liczne stanowiska archeologiczne z ruinami dawnych miast i piramidami, dawna kuchnia czy ludność rdzenna dominująca np. w regionie Chiapas) współistniejące obok kolonialnych miast hiszpańskich, a do tego ogromna różnorodność przyrody (pustynie, wulkany, góry powyżej 5000 m, ogromne wąwozy, wodospady, jaskinie i studnie krasowe – cenoty, las równikowy i wiele więcej).

Nasza Solistowa ekipa:)

Mapa „Meksyk – piramidy, wodospady, cenoty, tacosy i tequila”

Dzień 1) Przelot do Mexico City i transport do hotelu

Mieliśmy bardzo wygodne połączenie Lufthansą z Warszawy do Meksyku (lotnisko Benito Juarez) z krótką przesiadką we Frankfurcie. Po przylocie załatwiamy sprawy formalne („covidowe” kwestionariusze zdrowotne z danymi lotu, rejestracja online), wymieniamy walutę (generalnie na trasie podobne kursy jak na lotnisku, więc lepiej wymienić tu nawet całość, więcej kantorów było na Jukatanie, przelicznik 1 zł ~ 5 peso, które zapisują tutaj 5$, nie mylić z dolarem:)), a chętni mogą kupić karty SIM.

Następnie taksówkami docieramy do historycznego centrum miasta, gdzie mamy nasz hotel. Warto w tym miejscu wspomnieć, że Meksykanie mega poważnie podchodzili do pandemii – wchodząc do każdego hotelu mierzono nam temperaturę, psikano środkiem dezynfekującym i dostawaliśmy też żel do rąk (podobnie było też w sklepach czy restauracjach). Do hotelu docieramy późnym wieczorem i jest naprawdę chłodno, warto wziąć ciepłą kurtkę i bluzę lub polar. Otóż miasto Meksyk znajduje się na płaskowyżu Wyżyny Meksykańskiej na wysokości ok. 2240 m n.p.m. i otaczają go liczne pasma górskie (sierry) ze szczytami nawet powyżej 5000 m. Podobnie chłodno wieczorami (temperatury nawet poniżej 10 st. C) będzie również w Puebli (2195 m), Oaxaca (1555 m) i San Cristóbal de Las Casas (ok. 2200 m). W dzień oczywiście było ciepło lub gorąco (20-30 st. C i słońce), ale nie ukrywam, że to co działo się z temperaturą po zmroku mnie lekko zaskoczyło:)

Dzień 2) Zwiedzanie miasta Meksyk

Od rana zaczynamy zwiedzanie stolicy Meksyku, czyli miasta Meksyk (Ciudad de México, CDMX), którego cała aglomeracja jest uważana za jedną z największych megapolis na świecie (ponad 20 mln mieszkańców). Co ciekawe dawniej znajdowały się tu ogromne jeziora i zlokalizowana na wyspie stolica imperium Azteków – Tenochtitlán (w momencie przybycia Hiszpanów mogło mieć nawet 100 tys. mieszkańców).

Po pysznym soku owocowym na śniadanie zwiedzanie zaczynamy od głównego placu Zocalo, przy którym kiedyś wznosiły się piramidy Azteków, w tym Templo Mayor (dzisiaj niestety ruiny). Następnie odwiedzamy Katedrę Metropolitarną, najstarszą i największą budowlę sakralną Ameryki Łacińskiej. Niestety przez COVID nie możemy odwiedzić Pałacu Narodowego ze słynnymi muralami Diego Riviery (wstęp bezpłatny). No właśnie, jednym z mankamentów naszej podróży było to, że nie mogliśmy wejść do żadnego muzeum czy pałacu. Wielka szkoda, bo mogliśmy trochę lepiej poznać przeszłość Meksyku (szczególnie Muzeum Antropologiczne w CDMX, gdzie są świetne zbiory z czasów prekolumbijskich, m.in. kalendarze Azteków, maski Majów czy kamienne głowy Olmeków). Jeśli byłyby otwarte myślę, że warto byłoby spędzić w stolicy o jeden dzień dłużej.

Następnie udajemy się na Plaza Garibaldi, gdzie spotykamy grających El Mariachi oraz wpadamy do Museo del Tequila and Mezcal (bez szału), gdzie próbujemy pierwszy raz tych trunków. Sekret jak pić dużo i nie mieć kaca to pić tylko wyroby z oznaczeniem 100% z agawy! Zaręczam, że działa!:) Kolejne punkty to Palacio Postal, Palacio de Bellas Artes i Torre Latinoamericana (niestety nie mogliśmy wjechać na punkt widokowy). Następnie wzdłuż alei Paseo de la Reforma spacerowaliśmy w cieniu nowoczesnych wieżowców dzielnicy biznesowej. Po drodze jeden z symboli miasta, pomnik Anioła Niepodległości (The Angel of Independence), wcześniej także pomnik Monumento a la Revolución, a na końcu park Chapultepec z zamkiem, zoo, jeziorem i Muzeum Antropologicznym. Na koniec wycieczki udaliśmy się na pyszne rybne tacosy do El Pescadito. Powrót do hotelu metrem – „atrakcja” sama w sobie, bo wyjście na wybranym przystanku wcale nie było takie oczywiste:) (dzikie tłumy), a wieczorkiem już piwko i pulque (tradycyjny niskoprocentowy, lekko musujący napój alkoholowy wytwarzany ze sfermentowanego soku z agawy).

Dzień 3) Teotihuacán balonem i motyle Monarcha

Bardzo wcześnie rano wyruszamy wynajętym na kilka dni busem do miasta Teotihuacán (lista UNESCO, nazwa miasta oznacza prawdopodobnie „miejsce, w którym ludzie stają się bogami”). Główne atrakcje to miejsca kultu: Piramida Słońca (Pirámide del Sol) i Piramida Księżyca (Pirámide de la Luna) oraz długa Aleja Zmarłych, wzdłuż której znajdują się ruiny. Strefa archeologiczna była niestety zamknięta przez pandemię, ale można było zobaczyć piramidy z lotu ptaka, tzn. balonu:) Przyjemność nie jest tania (blisko godzinny lot to wydatek 150 USD, bilety online, my z racji grupy taniej), ale oczywiście warto, zresztą nigdzie na świecie za lot balonem nie zapłacicie mniej. Sam lot to świetne przeżycie, a możliwość podziwiania piramid Azteków dodatkowo powoduje, że doświadczenie jest magiczne (link do filmiku nagranego dronem z naszego lotu balonem). Start między 6:30-7:00, tj. tuż po wschodzie słońca. „W normalnych czasach” po locie balonem można i warto pozwiedzać ruiny również pieszo, wtedy oczywiście zobaczymy wszystko z bliska i będziemy mieli okazję nawet wejść na piramidy! Wstęp kosztuje 80 pesos. Można tu dojechać autobusami miejskimi turystycznymi.

Po przygodzie w balonie udaliśmy się na obiad a następniewyruszyliśmy do Sanktuarium Motyla Monarcha El Rosario, odpuściliśmy inną opcję, odwiedziny Bazyliki Matki Boskiej z Guadelupe. Co roku pod koniec października przylatują tu z Kanady i północnej części USA miliony motyli królewskich, aby przetrwać zimę aż do marca, kiedy zaczynają być aktywne i wracają na północ. Drzewa oblepione motylami to zdecydowanie niesamowity widok. Do tego w lesie spotykamy kolibry! Przejazd z Meksyku do Morelli to ok. 4 godz. drogi, następnie kawałek drogi pieszo (nie jest łatwo bo to wysokość ok. 3300 m) i setki progów zwalniających, ale warto:)

Do wyboru mieliśmy późny powrót do Mexico City i tracenie czasu na wjazd do centrum i poranny wyjazd z miasta, więc postanowiliśmy od razu pojechać naszym busem do Puebli (2h drogi ze stolicy), gdzie dotarliśmy koło północy.

Dzień 4) Zwiedzanie Puebli i Choluli

Puebla znajduje się w cieniu otaczających je wulkanów. Jest nazywana Miastem Aniołów. To prawdziwa kolonialna perełka, wybudowana w XVI w. przez Hiszpanów. Starówka jest wpisana na listę UNESCO. Po śniadaniu zaczynamy zwiedzanie historycznego centrum tradycyjnie od placu głównego Zocalo. Odwiedzamy katedrę, kościoły Santo Domingo (z barokową kaplicą Rosario) i San Francisco, targ El Parian, dzielnice artystów (sklepiki z wyrobami rzemieślniczymi), murali i Sapos.

Po odwiedzeniu głównych atrakcji spędziliśmy kilka godzin na powolnych spacerach i eksplorowaniu malowniczych uliczek miasta, wśród kolorowych fasad budynków. Warto się tu zgubić. Koniecznie trzeba spróbować nadziewaną papryczkę (chile en nogada, tradycyjne danie w kolorach flagi meksykańskiej), ryż z kurczakiem w czekoladowym sosie (mole poblano) oraz guacamole w jednej z lokalnych restauracji.

Wieczorem jedziemy do Choluli, a właściwie San Pedro Cholula, na zachód słońca z widokiem na ogromne wulkany. Cholula była dawnej drugą największą metropolią imperium Azteków (w chwili przybycia Hiszpanów miasto liczyło prawdopodobnie ok. 100 tys. mieszkańców). Słynie ze znajdującej się tutaj tzw. Wielkiej Piramidy, największej objętościowo piramidy na świecie wybudowanej przez człowieka. Obecnie na szczycie góry pokrywającej piramidę mieści się katolicki kościół Nuestra Señora de los Remedios (przykładów zastępowania pogańskich świątyń chrześcijańskimi za czasów panowania Hiszpanów było niestety duuużo więcej). Z góry świetnie widoczne są też panorama Puebli oraz otaczające miasto uśpione stratowulkany, w tym z jednej strony Pico de Orizaba –  będący najwyższym szczytem Meksyku (5636 m n.p.m., trzeci najwyższy szczyt Ameryki Północnej po Denali i Mount Logan), a z drugiej Popocatépetl (drugi co do wysokość szczyt Meksyku, 5452 m, wyrzucał kłęby dymu podczas naszej wizyty) i połączony z nim wysoką przełęczą Iztaccíhuatl (trzeci szczyt Meksyku, 5230 m).

Na koniec dnia wracamy do centrum Puebli i udajemy się na pyszną kolację, tym razem wybór padł na guacamole, enchilady i quesadille oraz piwko.

Dzień 5) Zwiedzanie Oaxaci

Ten dzień zaczynamy wcześnie rano od ok. 4-godzinnego przejazdu busem do miasta Oaxaca (wym. „ła’haka”), kolejnej kolonialnej perełki Meksyku. Byliśmy bardzo głodni, więc przed zwiedzaniem wybraliśmy się na pyszny obiad:) Warto spróbować tutejszy specjał – potrawę o nazwie tlayuda. To taka duża i chrupka tortilla z dodatkami, danie kuchni meksykańskiej typowe dla stanu Oaxaca, podobne do pizzy.

Następnie spokojnym spacerem odwiedziliśmy oczywiście plac główny Zocalo z katedrą, targ Mercado Benito Juárez, Hotel Chocolate z degustacją pysznej prawdziwej czekolady, kościół Santo Domingo oraz murale na uliczkach wokół kościoła Templo de San Matías Jalatlaco. Generalnie wędrówka tutejszymi uliczkami, wśród kolorowych domków z niską zabudową, powoduje, że często wyciągamy aparat z kieszeni. Mijamy liczne knajpki, sklepy oraz stoiska z wyrobami rzemieślniczym i pamiątkami, czasami trafiamy na jakąś zabytkową świątynię czy ogród jak np. Jardín Labastida z wystawą artystów. Bardzo klimatyczne miejsce. Wieczór spędziliśmy na piwku w knajpie, ehhh… stęskniliśmy się za tym.

Dzień 6) Oaxaca – ruiny Monte Albán i rzemieślnicy

Dzisiejszego dnia mamy kupioną wycieczkę z przewodnikiem po okolicy miasta Oaxaca. Po śniadaniu najpierw odwiedzamy główną atrakcję, czyli wzgórze Monte Albán (lista UNESCO, „Biała Góra”) z ruinami miasta Zapoteków. Całość znajduje się na szczycie góry. Odkryte jest zaledwie 10% pozostałości miasta, reszta znajduje się nadal pod ziemią. Oprowadza nas przewodnik, dzięki czemu poznajemy bliżej znaczenie budynków, historię tego miejsca i prawdopodobne przyczyny jego opuszczenia oraz zwyczaje. Wchodzimy też po schodach na punkt widokowy na cały kompleks. Co ciekawe dużą część okolicznej ludności stanowią Indianie: Zapotekowie i Mistekowie. Spędzamy tu ok. 2 godz. Wstęp 75 MXN. Jeśli nie kupicie wycieczki można tu dotrzeć autobusem turystycznym za ok. 70-80 MXN lub taxi 100-150 MXN w jedną stronę.

W drugiej części dnia udajemy się na bufetowy obiad (dużo i smacznie:)), a następnie do pobliskich manufaktury figurek drewnianych, manufaktury tekstyliów, świec i mezcalu, gdzie oprócz możliwości zakupu poznajemy też proces produkcji. Wiele produktów wytwarza się w tradycyjny sposób i są wysokiej jakości. Oczywiście największe zakupy zrobiliśmy w fabryce mezcalu:), który jest meksykańskim narodowym, wysokoprocentowym trunkiem o lekko słomkowym kolorze. Najbardziej znaną poza granicami Meksyku odmianą mezcalu jest tequila, która w odróżnieniu od mezcalu jest produkowana ze sfermentowanego soku wyłącznie agawy niebieskiej (mezcal wytwarza się z wielu gatunków agaw zielonych i jest destylatem z całego rdzenia agawy). U nas po 2 tygodniach i wieeelu próbach wygrała tequila:) Niestety musieliśmy odpuścić Hierve el Agua, formacje skalne przypominające wodospad były zamknięte.

Tę noc spędzimy w autobusie. Czeka nas „droga przez mękę”, tzn. nocny przejazd przez tereny wyżynne i setki zakrętów trwający ponad 11 godz…

Dzień 7) Kanion Sumidero szybką łodzią i wioski San Cristóbal de las Casas

Nad ranem docieramy do Tuxtla Gutiérrez w okolice kanionu Sumidero (Cañón del Sumidero), skąd zabiera nas wynajęty bus, który będzie nas woził aż do Palenque. Kierujemy się do przystani rzecznej, skąd wyruszamy szybką łodzią na wycieczkę przełomem rzeki Grijalva. Widoki są niesamowite, wąski kanion, którego ściany sięgają nawet 1200 m wysokości. Do tego ciekawe formacje skalne, wodospady (po deszczach), bujna roślinność, jaskinie. Spotykamy też m.in. kormorany, czaple, pelikany, małpki i krokodyla. Teren kanionu objęty jest ochroną i ma status parku narodowego.

W drugiej części dnia nie tracimy czasu na przepak w hotelu tylko od razu udajemy się do małych lokalnych wiosek Zinacantán i San Juan Chamula, w których do dzisiaj pielęgnowane są dawne zwyczaje i przedchrześcijańskie wierzenia. Próbujemy tu lokalnych dań, podglądamy Indian Majów plemienia Tzotzil, ubranych w tradycyjne stroje oraz charakterystyczne ołtarzyki i świątynie z zewnątrz wyglądające jak katolickie, a w środku już niekoniecznie (specyficzny kult świętych, siano na podłodze, mnóstwo świec i obrzędy składania coca coli i kurczaków w ofierze – co mieliśmy okazję zobaczyć, niezapomniane doświadczenie, nie można robić zdjęć).

Wieczorem przyjeżdżamy do San Cristóbal de las Casas, które jest kulturalną stolicą stanu Chiapas (pokrytego dżunglą lasu deszczowego) i jednym z najpiękniejszych miast Meksyku. Leży na wysokości ok. 2200 m n.p.m., jest otoczone górami i można tu spotkać sporo rdzennej ludności zamieszkującej okoliczne wioski. Mimo tego, że nie ma zbyt wielu atrakcji (katedra przy Plaza 31 de Marzo, przy której znajduje się plac ze straganami, gdzie okoliczna ludność sprzedaje wyroby rękodzielnicze oraz kościół Santo Domingo i Guadalupe Church) jest tu bardzo klimatycznie. Warto przespacerować się uliczkami w okolicy placu głównego. Świetne knajpy (polecam Supertaco) i puby.

Pozostałe części relacji:

Meksyk – piramidy, wodospady, cenoty, tacosy i tequila cz.2.

Fotorelacja z całej wyprawy (538 zdjęć)

Artykuł Meksyk – piramidy, wodospady, cenoty, tacosy i tequila cz.1. pochodzi z serwisu Żyć z pasją.

Tak naprawdę Kilimandżaro jest nazwą całego masywu, na którym wyróżnia się trzy wysokości/góry: Kibo (szczyt centralny, krater z najwyższym punktem Uhuru Peak 5895 m n.p.m.), Mawenzi (na wschód od Kibo, 5149 m) i Shira (na zachód od Kibo, 3940 m). Podczas wyprawy nie ma praktycznie żadnych trudności technicznych, 2-3 razy trzeba użyć rąk, reszta to trekking z kijkami. Jednak dobre przygotowanie mentalne (silna motywacja!) i fizyczne jest wymagane, bo trzeba iść kilka dni, po 7-9 godz. dziennie i pokonać łącznie ponad kilkadziesiąt kilometrów (my 6 dni i ok. 60 km), a poziom ratownictwa w górach trochę odstaje od standardów europejskich. Ponadto największą przeszkodą jest wysokość. Powyżej 4800 m ciśnienie i poziom tlenu są bardzo niskie, raczej nikogo nie ominie ogólne osłabienie, a u sporej części osób zdarzają się też nudności i wymioty, zawroty i bóle głowy. Kluczowa jest dobra aklimatyzacja, czyli baaardzo wolne maszerowanie i zdobywanie wysokości, najlepiej zgodnie z zasadą „wejdź wysoko – śpij nisko”. Chcąc uchronić się przed chorobą wysokościową należy dodatkowo pić duże ilości wody (4-6l dziennie) oraz opcjonalnie posiłkować się lekiem Diuramid (konieczna recepta), który przyspiesza aklimatyzację. Codziennie rano mamy robiony briefing medyczny – ankieta samopoczucia, badanie tętna i saturacji.

Na szczyt prowadzi wiele dróg, z różnych stron, przy czym większość łączy się przed Stella Point na krawędzi krateru. Dwie najpopularniejsze drogi na szczyt to:

1. Marangu Route, zwana też Coca Cola Route, najczęściej realizowana w 5 dni, noclegi w schroniskach górskich, droga powrotna tym samym szlakiem
2. Machame Route – najpiękniejsza i najbardziej survivalowa trasa wejścia na szczyt ze względu na to, że śpi się w campach w namiotach (mega przeżycie!), trwa 6 dni, w tym dzień aklimatyzacyjny z wejściem na Lava Tower na wysokości 4600 m i zejściem na nocleg na 3950 m, inna trasa w dół, trawers pod Kibo, różnorodna! Nasz wybór:)

Jeśli chodzi o ubrania to trzeba się spakować na wszystkie pory roku (na dole jest +30 st., a podczas ataku szczytowego nawet poniżej -10 st. C), porządne wysokie buty górskie (opcjonalnie dodatkowo niskie zapasowe) oraz koniecznie kije trekkingowe. Koniecznie 2 plecaki, duży ok. 60l dla tragarza i mały ok. 30l podręczny. Dodatkowo okrycie głowy i bufka, krem z filtrem UV 50, czołówkę z zapasem baterii, termos, bukłak i butelki na wodę, ubranie przeciwdeszczowe i pokrowiec na plecak oraz nasza miniapteczka i kosmetyczka (repelenty, chusteczki suche i nawilżane, tabletki na ból i przeciwbiegunkowe itp.). Pogoda bywa tu kapryśna, w naszym przypadku do godz. 12-13 codziennie było czyste niebo, później zbierały się chmury, a wieczorem znowu się rozchmurzało. Z innych istotnych kwestii potrzebujemy ubezpieczenie do 6000 m.

Mapa Trasa Machame

Źródło: www.thepeakofafrica.com

Trekking – dzień 1) Machame Gate – Machame Camp 2835 m

Po śniadaniu w hotelu pakujemy nasze rzeczy na busa, zostawiamy depozyty z rzeczy których nie będziemy potrzebować i ruszamy w stronę bram Parku Kilimandżaro. Po dotarciu do Machame Gate (1 800 m) rejestrujemy się i jemy lunch, a nasze plecaki są ważone i rozdzielane dla tragarzy. Następnie ruszamy na trekking z lokalnymi przewodnikami przez las deszczowy (11 km, 5 godz.). Początkowo droga jest bardzo łatwa, szeroka, o niewielkim nachyleniu, a później nachylenie rośnie, trzeba iść gęsiego, po kamieniach, obok korzeni drzew. Machame Camp znajduje się na skraju lasu deszczowego, widać z niego szczyt! Tu rozstawia się nasz pierwszy obóz – 2-osobowe namioty sypialne (potrzebujemy własne karimaty/maty/materace oraz śpiwory), namiot kuchni i stołówka z gotową kolacją:) Na koniec dnia dostajemy miskę z ciepłą wodą dla odświeżenia się. Wieczorem jest chłodno, jeszcze na polar, ale w kolejnych dniach już na puchówkę.

Ogólnie jestem mega pozytywnie zaskoczony organizacją, logistyką, jakością posiłków, codziennymi badaniami (sprawdzanie saturacji i tętna oraz wywiad medyczny) itp. Naszym zadaniem było iść powoli (często powtarzane przez przewodników „pole pole”) z kijkami i lekkim plecakiem, pić dużo wody którą dostawialiśmy i sikać:) Tu pomagały toalety, które były co jakiś czas na trasie i na każdym kempingu. Po naszym wyjściu obóz był zwijany, później porterzy nas przeganiali i jak dochodziliśmy wszystko było gotowe:) Jeśli chodzi o posiłki to na śniadanie była kawa/herbata/kakao, chleb, miód/dżem/masło orzechowe, omlety, owsianka, kiełbaski, obiady i kolacje to zupa + drugie danie (makaron, ryż, ziemniaki/banany z sosem mięsnym lub warzywnym) + owoce na deser, na kolacje dodatkowo gorąca woda. Czasami był też popcorn jako „przystawka”, naleśniki czy pyszna herbata imbirowa. Jest pełna opcja wyżywienia, ale tak czy siak warto mieć ze sobą kilka batonów, czekoladę, suszone owoce czy orzechy.

Trekking – dzień 2) Machame Camp – Shira Camp 3750 m

Po pobudce koło godz. 7 rano i zjedzeniu śniadania, ruszamy na kolejny dzień trekkingu. Tego dnia czeka nas tylko 5 km wędrówki (5-6 godz.), dosyć stromej w pierwszej części. Krajobraz przypomina alpejski, dominują wrzosowiska, oglonione wysokie krzaki, piękne Dendrosenecio kilimanjari i inne endemiczne rośliny. Z ciekawostek w masywie Kilimandżaro jest 5 stref klimatycznych, od ciepłego lasu tropikalnego do ośnieżonych szczytów arktycznych. Dla porównania w USA jest 7 stref klimatycznych.

Shira Camp znajduje się na ogromnym płaskowyżu. Jemy tu lunch, wieczorem kolację i odpoczywamy. Wybieramy się też na spacer aklimatyzacyjny i odwiedzamy pobliskie jaskinie. Piękny zachód słońca, widok na wzgórza Shira, szczyt Kili i szczyt Mount Meru w oddali (4567 m n.p.m., aktywny wulkan, ok. 70 km na zachód od Kilimandżaro w pobliżu Aruszy).

Trekking – dzień 3) Shira Camp – Barranco Camp 3950 m

Dzisiaj czeka nas dzień aklimatyzacyjny, bardzo istotny dla sukcesu wyprawy. Tego dnia najpierw mamy do pokonania 7 km – 4 godz. powolnego podejścia na Lava Tower (4600 m), gdzie zjemy lunch boxy i spędzimy koło 1h w celach aklimatyzacyjnych. Krajobraz w tym miejscu to alpejski pustynny. Następnie zejdziemy w dół do obozu Barranco, położonego tuż poniżej wysokości 4 tys. (3 km, 2h).

Trekking – dzień 4) Barranco Camp – Barafu Camp 4550 m

Wstajemy koło 6 rano. Na dzień dobry czeka nas zmierzenie się z 300 m ścianą Barranco Wall. To praktycznie jedyny etap trekkingu, gdzie nie będziemy używać kijków tylko rąk (raczej prosta wspinaczka, przewodnicy pomagają). Po wdrapaniu na górę dochodzimy to świetnego punktu widokowego na dolinę południową, a następnie przełęczy z widokiem na szczyt Kibo. Następnie ruszamy w dół do wąwozu i do góry do Karanga Camp (3995 m), gdzie odpoczywamy i jemy ciepły lunch. Dalej ruszamy do obozu wyjściowego Barafu Camp, skąd zaczynamy nocny atak szczytowy. To był długi trekking – 9 km i ok. 8 godz. Docieramy ok. godz. 17, przygotowujemy rzeczy na atak, o 18 jemy kolację i idziemy spać, aby maksymalnie się zregenerować.

Trekking – dzień 5) Barafu Camp – Uhuru Peak (5985 m) – Mweka Camp 3000 m

Pobudka jeszcze 4 dnia naszej wyprawy o godz. 23:00. Pijemy ciepłą herbatę i owsiankę, by o północy ruszyć na atak szczytowy. Idziemy w czołówkach, powoli, jest mega zimno (ubieramy na siebie wszystko co mamy), w sumie coraz zimniej, jesteśmy zmęczeni… Droga jest żmudna, teren sypki, wspinamy się zygzakami na zbocze krateru, końcówka jest najbardziej wymagająca (niektórym uczestnikom jest niedobrze, pojawiają się bóle i zawroty głowy). Motywują nas śpiewający przewodnicy i miliony gwiazd na niebie:) Przed godz. 7, tuż po wschodzie słońca, docieramy do Stella Point (5756 m). Z tego punktu widać krater i szczyt, do którego prowadzi 1 godz. łagodne podejście krawędzią krateru (na dojściu jest trochę lodu, ale bez trudności przechodzimy w butach trekkingowych). Dostajemy kubek „ciepłej” wody, moja woda w bukłaku zamarzła. Pod nami morze chmur. Czułem się doskonale, zdobycie wierzchołka Uhuru Peak (5895 m) było formalnością. Szczyt zdobywamy ok. godz. 8 (cała grupa weszła, choć 4 osoby musiały zwolnić i weszły ok. 1-1,5 godz. później, mieli swoich przewodników, więc było to lepsze rozwiązanie niż opcja że „jedni czekają/inni się spieszą”). Ogólnie przejście kraterem robi ogromne wrażenie, jesteśmy blisko równika w Afryce, a wokół nas śnieg, a właściwie lód i potężne lodowce (choć kiedyś były jeszcze większe to nadal robią wrażenie), pod nami chmury po horyzont i wnętrze krateru.

Na szczycie obowiązkowa sesja zdjęciowa i zaczynamy zejście na dół. Każdy swoim tempem, bo idzie kilku przewodników. Całe zejście trwa ok. 2 godz., więc chwilę po godz. 10 meldujemy się w obozie Barafu. Czas na drzemkę:) Część ekipy dotarła później i potrzebowała odpocząć, więc dopiero koło godz. 14:30 jemy obiad i schodzimy niżej do Mweka Camp na 3100 m (7,5 km, 4 godz.), wracając tym samym do lasu deszczowego. Dochodzimy do obozu po zmroku. To był bardzo długi dzień, a właściwie dwa dni.

Trekking – dzień 6) Mweka Camp – Mweka Gate 1640 m

W planach był dłuuugi sen i odpoczynek, rano spokojne śniadanie i zejście do bramy parku. Niestety o 1 w nocy zostaliśmy obudzeni, bo konieczna była ewakuacja z Campu ze względu na zbliżający się pożar. Musieliśmy się szybko pakować, a następnie schodzić w ciemnościach z czołówkami w dół. Do Mweka Gate (10 km, 4 godz.) docieramy koło 5:30. Jemy przygotowane jeszcze na szybko śniadanie i żegnamy się z całą ekipą – przewodnikami, tragarzami, kucharzami, łącznie 39 osób!!! W tym czasie przekazujemy im napiwki i dziękujemy za pomoc. Następnie spakowani wracamy busem do hotelu w Moshi. Ale wracając jeszcze do napiwków, to są one oczywiście dobrowolne, jednak oczekiwane i to wg ściśle określonych zasad, np. 20 USD/dzień dla głównego guide’a, 12 USD/dziennie dla asystentów i kucharzy oraz 6 USD dla porterów. Przy tak dużej ekipie oznacza to ok. 150-200 USD za osobę!

Po dotarciu do hotelu i wcześniejszym zakwaterowaniu koło 9 rano, ciepłym prysznicu od wielu dni każdy udał się do łóżka:) Po pobudce popołudniu, zwiedzamy Moshi (polecam lokalny targ, meczet w pobliżu Clock Tower i kawiarnię Urban Cafe), kontaktujemy się z rodziną i znajomymi oraz kupujemy pamiątki. Wieczorem udajemy się na kolację do Indoitaliano, gdzie mamy pożegnanie z przewodnikiem i otrzymujemy certyfikaty za zdobycie szczytu. Drugą nagrodą jest upragnione zimne piwko – Kilimanjaro:)

Safari przed trekkingiem oraz relaks nad Oceanem Indyjskim i Zanzibarze opisuję w pierwszej części wpisu.

Pozostałe części relacji:

Tanzania – Safari, Kilimandżaro i Zanzibar cz.1.

Fotorelacja z całej wyprawy (526 zdjęć)

Artykuł Tanzania – Safari, Kilimandżaro i Zanzibar cz.2. – trekking trasą Machame pochodzi z serwisu Żyć z pasją.

Nazwa Tanzania podchodzi od połączenia pierwszych liter dawnych kolonii brytyjskich: lądowej TANganiki (do I wojny światowej niemieckiej) oraz ZANzibaru, który jednak posiada sporą autonomię. Stolicą jest Dodoma, a do 1981 r. było nią Dar es Salaam. Większość kraju zajmuje Wyżyna Wschodnioafrykańska (wys. 900-1500 m n.p.m.), przedzielona Wielkim Rowem Wschodnich oraz trzy wielkie jeziora: Wiktoria (drugie największe jezioro świata, z którego swój bieg zaczyna najdłuższa rzeka świata – Nil), Tanganika i Malawi. Blisko 40% powierzchni kraju, 3 razy większego od Polski, zajmują tereny chronione i parki narodowe. Tanzania ma największe skupisko dzikich zwierząt na km2 – ponad 4 miliony dzikich zwierząt i setki gatunków! Jeśli chcecie zobaczyć prawdziwą Afrykę to Tanzania jest idealnym miejscem o niesamowitej różnorodności przyrody, kultury i krajobrazów.

Mapa „Tanzania – Safari, Kilimandżaro i Zanzibar”

Dzień 1) Przelot do Tanzanii i transfer do Arushy

Wylatujemy wcześnie rano z Warszawy z wygodną=krótką przesiadką w Amsterdamie. Na lotnisku Kilimanjaro lądujemy o 20:15, gdzie mamy zorganizowany transport do hotelu w Arushy. Wcześniej na lotnisku kupujemy wizę (50 USD), wymieniamy dolary na szylingi tanzańskie (1000 TSH ~ 1,7 PLN) i kupujemy kartę SIM (właściwie taki był plan, niestety stoisko przed terminalem było zamknięte i nabyłem kartę po safari w centrum Arushy).

Co warto wspomnieć, Tanzania została ogłoszona przez swojego prezydenta krajem „coronavirus free”. Covid został uznany za kolejną chorobę i tyle, a testy od maja nie są realizowane. Po przylocie mieliśmy badaną temperaturę, później przed wejściem na prom na Zanzibar i znowu na lotnisku wylotowym w Dar es Salaam. Na lotniskach i w samolocie musieliśmy nosić maseczki. Poza tym przez cały wyjazd funkcjonowaliśmy, jak wszyscy w Tanzanii, bez maseczek. To było jak „cofnięcie w czasie” do czasu sprzed pandemii, wspaniałe uczucie, dzięki któremu zapomnieliśmy o problemie, aż do powrotu do domu…

Dzień 2-3) Safari w PN Tarangire

Rano po śniadaniu wyjeżdżamy do Parku Narodowego Tarangire, gdzie mamy zaplanowane 2-dniowe safari z noclegiem w namiotach na campingu wewnątrz parku (dodatkowa super atrakcja). Po około 2,5 godz. docieramy do bramy PN, za którą zaczyna się nasza przygoda. Liczba zwierząt mocno przerosła moje oczekiwania, spotykaliśmy je dosłownie na każdym kroku, często w dużych stadach i to z bliska. Spotykamy lwy, słonie (dużo!), żyrafy między akacjami, setki zebr i antylop gnu, gazele, impale, surikatki, szakale, małpy, bawoła, różne ptaki i wiele, wiele więcej. Po przyjeździe mamy dwa ok. 2-2,5 godz. przejazdy tzw. „game drive” (game to z angielskiego dziczyzna) z przerwą na lunch oraz dwa wcześnie rano (pierwszy jeszcze przed wschodem słońca i śniadaniem, później śniadanie i kolejne).

PN Tarangire rozciąga się na południowy wschód od PN jeziora Manyara (migracje zwierząt między parkami, występują tu hipopotamy). Jego nazwa pochodzi od rzeki Tarangire, która przepływa przez park, wokół której jest zielono i często gromadzą się zwierzęta. Główną atrakcją jest potężna populacja słoni. Ponadto park posiada wszystkie cechy klasycznej, czarnej Afryki, takiej jaką wyobrażamy sobie na podstawie opowiadań i filmów. Zobaczymy tu olbrzymie stare baobaby, wioski Masajów, skupiska akacji migoczące w słońcu oraz wielkie stada dzikich zwierząt.

Po safari, koło południa, odwiedzamy tradycyjną wioskę Masajską, plemiona pasterskiego, które zamieszkuje te ziemie. Poznaliśmy ich tradycje, w tym taniec i muzykę oraz dowiedzieliśmy się jak żyją. Następnie wracamy do Arushy, gdzie wieczorem udaliśmy się jeszcze na spacer po mieście (fort Boma, Clock Tower, muzeum Tanzanitu, niebieskiego kamienia-klejnotu występującego tylko w Tanzanii, niestety było zamknięte:( i targ masajski z pamiątkami) oraz na pyszną kolację – grill Khan’s Barbeque.

Mając więcej czasu zdecydowanie warto odwiedzić Park Narodowy Ngorongoro, gdzie w kalderze wulkanu (pozostałość gigantycznego wulkanu, który około 2 milionów lat temu mógł być najwyższą górą na świecie) można spotkać „zagęszczone” stada zwierząt oraz oczywiście kultowy Park Narodowy Serengeti, gdzie dwa razy do roku ma miejsce Wielka Migracja ponad miliona antylop gnu i zebr przez rzekę Mara, między Kenią i Tanzanią. To potężne naturalne pastwisko (bezkresne stepy i pojedyncze drzewa) to prawdziwe dziedzictwo afrykańskiej przyrody. Nigdzie indziej na świecie nie spotkamy tak ogromnych stad zwierząt żyjących na wolności i towarzyszących im drapieżników.

Dzień 4) Przejazd do Moshi – Kikuletwa Hot Springs i plantacja kawy Materuni

Kolejnego dnia jedziemy zorganizowanym transportem do Moshi, bramy do Kilimandżaro. Po drodze mamy dwa przystanki. Pierwszy przy gorących źródłach Kikuletwa (Kikuletwa lub Chemka Hot Springs, nie wiem skąd ta nazwa bo woda jest tu co najwyżej letnia:), ale przyjemna). Jest to świetne miejsce na wypoczynek i orzeźwiającą kąpiel po kilku dniach w upałach. Jest też lina, z której można skakać do wody. Piękna oaza pośrodku pustynnego krajobrazu. Od drogi głównej jedzie się tu drogą szutrową kiepskiej jakości (15 km, ok. 1h), ale zdecydowanie warto! Zostajemy tutaj ponad 2, a może i 3 godziny, jemy obiad w jednej z knajpek i ruszamy dalej.

Drugim przystankiem jest plantacja kawy w wiosce Materuni na zboczach Kilimandżaro (Materuni Waterfalls & Coffee Plantation). Dojazd jest długi, również drogą szutrową, w którą przechodzi droga po wyjechaniu z Moshi. Na miejscu oglądamy uprawy bananowców oraz rosnącej w ich cieniu, na wysokości 1100-1300 m n.p.m., organicznej kawy. Na koniec poznajemy proces produkcji kawy – od zebrania ziaren, po ich obieranie/rozdrabnianie, przesiewanie z łupin, prażenie, mielenie, aż po wypicie z nich kawy! Mocnej kawy:) Później chętni mogli zakupić na pamiątkę paczkę lojalnej kawy i pojechaliśmy do hotelu w Moshi. Niestety nie starczyło nam już czasu na odwiedzenie 90 m wodospadu Materuni (45 min trekkingu w jedną stronę). Na ostatnią kolację przed trekkingiem i odprawę z naszym przewodnikiem udaliśmy się do pobliskiej knajpy Indoitaliano (włosko-indyjska kuchnia).

Dzień 5-10) Trekking Kilimanadżaro – trasa Machame

Szczegółowy opis trekkingu dzień po dniu ze zdjęciami znajduje się w drugiej części wpisu.

Dzień 11-12) Przejazd do Dar es Salaam i relax na Mbezi Beach

Tego dnia mamy zaplanowany praktycznie całodniowy przejazd autobusem rejsowym z Moshi do portowego Dar es Salaam, położonego nad Oceanem Indyjskim. Dar jest byłą stolicą i największym miastem Tanzanii (ponad 5 mln mieszkańców). Około 20 km na północ od centrum mamy zarezerwowany 4 gwiazdkowy hotel w dzielnicy Mbezi Beach. Hotel ma basen i plażę z palmami kokosowymi, czyli idealne miejsce na relax po trekkingu.

Dzień 13-14) Wycieczka na Zanzibar

Za długo nie wytrzymaliśmy w hotelu:) Po jednym dniu odpoczynku zaplanowaliśmy wycieczkę promem na Zanzibar. Wcześniej rano wynajmujemy tuk-tuki, powszechne w miastach Tanzanii i docieramy do terminalu promów w Dar Es Salam. Po dojechaniu kupujemy w kasie bilety na prom linii Azam (warto zarezerwować online i być ok. godzinę przed planowanym wypłynięciem) i o 7 rano płyniemy szybkim promem na Wyspę Przypraw. Niecałe 2 godz. później jesteśmy już w porcie w mieście Zanzibar – stolicy wyspy. W przeszłości miasto to było centrum wschodnioafrykańskiego handlu niewolnikami między Azją i Afryką. Od początku widać różnice, jesteśmy jakby w kraju muzułmańskim (w Tanzanii 1/3 to muzułmanie, trochę ponad połowa Chrześcijanie), gdzie tubylcy noszą tradycyjne islamskie ubrania, słychać śpiew muezinów nawołujący do modlitw i pozdrawiają się „Salam alejkum” zamiast „Dżambo”, jak na lądzie. Na każdym kroku widać tu wpływy i ślady bytności odkrywców z różnych stron świata, od pierwszych arabskich (Iran, Oman) po późniejsze europejskie (Portugalia, Hiszpania, Anglia).

Prom na Zanzibar kosztuje 35 USD, pływa codziennie, 4 razy dziennie w obu kierunkach o godz. 7:00, 9:30, 12:30 i 16:00. My płynęliśmy pierwszym i wracaliśmy kolejnego dnia ostatnim.

Mieliśmy dwa dni na wyspie i oba dobrze zaplanowaliśmy z pomocą lokalnej agencji. Od razu po przypłynięciu i zakwaterowaniu w hotelu w centrum starej części miasta – Stone Town (lista UNESCO), udaliśmy się na wycieczkę z przewodnikiem po mieście. Podczas wycieczki poznaliśmy historię wyspy i miasta wraz z jego największymi atrakcjami. Odwiedziliśmy m.in. arabski fort, dom Freddiego Mercury (wokalisty zespołu Queen, który się tu urodził), stary targ niewolników z katedrą anglikańską i stojącym obok meczetem, targ miejski Darajani. Przechodzimy wąskimi uliczkami z niezliczonymi sklepami i nagadującymi handlarzami oraz zabytkowymi drzwiami z różnych okresów i kultur, o których przewodnik mógłby mówić godzinami:) Była też przerwa na kawkę na promenadzie przy House of Wonders, w pobliżu armat i parku miejskiego. Tu wracamy wieczorem, najpierw na kąpiel w oceanie po przypływie, a później na nocny targ z pysznościami. Wcześniej tego dnia po Stone Town Tour, pojechaliśmy na kolejną wycieczkę – Spice Tour. Po niecałej godzinie przejazdu dotarliśmy na plantacje przypraw, gdzie dowiedzieliśmy się jak uprawia się przyprawy. Zostały one tu przywiezione przez Arabów i po pewnym czasie Zanzibar zasłynął z ich eksportu. Oglądamy jak rośną goździki, pieprz, wanilia, imbir czy gałka muszkatołowa, a także drzewa „lecznicze” i wiele egzotycznych (jackfruit, ananas, kokos, liczi czy mango), których owoce później próbujemy na degustacji:) Po godz. 18 kończymy dzień na promenadzie w Stone Town, gdzie rozkładają się kramiki, w których można spróbować m.in. grillowanych owoców morza, kebaba, pizzy Zanzibarskiej czy soku z trzciny cukrowej.

Drugiego dnia wcześnie rano wyruszamy na półdniową wycieczkę na oglądanie delfinów, na południowe wybrzeże do wioski rybackiej Kizimkazi. Wypływamy szybko, aby mieć jak największą szansę zobaczyć delfiny. Pływamy około godziny i nic, potem trochę dalej od lądu widzimy całe stadko! Nie możemy oderwać wzroku. Chwilę później słyszę od przewodnika: jak chcecie łapcie maskę i wskakujcie pływać z nimi! Nie zastanawiałem się sekundy, tylko złapałem za maskę z rurką,  siadłem na burcie i czekałem na sygnał. Pływanie z delfinami to była dla mnie magia, doświadczenie top5 w życiu, spełnione ogromne marzenie. Później wskakiwałem jeszcze 4 razy. Oglądałem jak wpływają całą grupą na mnie, jak wyskakują z wody, jak nurkują po jedzenie, goniłem je, byłem na odległość dotknięcia ręką. Coś niesamowitego:) Później popłynęliśmy na rafę koralową, gdzie mieliśmy okazję na snorkeling. Po powrocie okazało się, że jest konkretny odpływ i spory kawałek musieliśmy się przejść do plaży. Po drodze znaleźliśmy rozgwiazdę, przebiegały kraby. Po śniadaniu ruszyliśmy na ostatni punkt, o który poprosiłem agencję, tj. godzinny relaks na zanzibarskiej plaży. Byliśmy w Paje, miejsce jak z pocztówek, turkusowy Ocean Indyjski, palmy kokosowe i biały pasek, bajka:)

Mając więcej czasu warto wybrać się na wyspę Prison Island, gdzie można zobaczyć gigantyczne żółwie i popływać z rurką na rafie, bądź na wycieczkę Safari Blue, czyli rejs tradycyjną łodzią dhow, połączony z kąpielą, snorkelingiem, wizytą na sand banku (piaszczysta mała wysepka) i obiadem z owoców morza. Z perspektywy czasu trochę szkoda, że nie mieliśmy wszystkich noclegów na Zanzibarze i jednej z jego pięknych plaż z palmami kokosowymi, ale ogólnie cały wyjazd do ostatniej chwili stał pod znakiem zapytania ze względu na wprowadzane ograniczenia i musieliśmy zmieniać plan (pierwotnie mieliśmy lecieć przez Nairobi w Kenii i relaksować się na Diani Beach). Najważniejsze, że trip się w końcu odbył i odwiedziliśmy ten raj na Ziemi. Zdecydowanie trzeba tu jeszcze wrócić!

Dzień 15) Relax i powrót do domu

W ostatni dzień część grupy wybrała się na wycieczkę do miasta z przewodnikiem, a część, w tym ja, została już pochillować w hotelu, choć początkowo w planach była wycieczka łódką na pobliską wyspę Mbudya. Ten dzień relaxu był mi potrzebny, kąpiele, książka, drzemka w ciągu dnia. Wieczorem mamy zorganizowany transfer na lotnisko (jechaliśmy ponad 2 godz., bo są mega korki), skąd mamy idealny, nocny, samolot do Amsterdamu, a po krótkiej przesiadce do Warszawy.

Pozostałe części relacji:

Tanzania – Safari, Kilimandżaro i Zanzibar cz.2. – Trekking trasą Machame

Fotorelacja z całej wyprawy (526 zdjęć)

Informacje praktyczne o Tanzanii:

Czas – GMT+3, brak czasu letniego

Język – suahili, warto poznać kilka podstawowych zwrotów przed wyjazdem

Waluta – szyling tanzański (1000 TSH ~ 1,7 PLN)

Loty i transport – najlepszą wg mnie opcją są loty multicity do Nairobi lub Kilimanjaro, a powrót z Mombasy, Dar es Salaam lub Zanzibaru. Jeśli chodzi o transport między miastami to mamy autobusy i minibusy lub transport zorganizowany w ramach wycieczki (np. safari z Arushy uwzględnia już transport do parków). W miastach można korzystać z tuk-tuków lub taxi, a nawet Ubera.

Tipy – napiwki są oczekiwane dosłownie za wszystko, ~2 USD na osobę na dzień, ponadto praktycznie każdy chce coś sprzedać co po pewnym czasie staje się „trochę” męczące

Dokumenty – paszport ważny przez min 6 miesięcy i szczepionka na żółtą febrę („żółta książeczka”), zalecane są szczepienia przeciwko żółtaczce typu A i B oraz na błonicę, tężec i dur brzuszny, a także profilaktyka antymalaryczna (tabletki na receptę, szczególnie na wybrzeżu w porze deszczowej). Wizę zakupuje się na lotnisku lub granicy za 50 USD.

Ceny – w sklepach i knajpach podobne jak w Polsce

Kiedy jechać – najlepszy okres na odwiedzenie Tanzanii to koniec grudnia-luty (później pora deszczowa i komary roznoszące malarię) oraz czerwiec-początek października (później krótka pora deszczowa). Jeśli chcemy zobaczyć Wielką Migrację to przełom styczeń/luty lub czerwiec/lipiec, a jak planujemy trekking na Kili to początek roku lub wrzesień/październik

Inne – obowiązują gniazdka brytyjskie i ruch lewostronny

Artykuł Tanzania – Safari, Kilimandżaro i Zanzibar cz.1. pochodzi z serwisu Żyć z pasją.

Nasza trasa:

Wyjazd trwał 9 dni. od piątku wieczorem do kolejnej niedzieli. Najpierw przez Niemcy i Szwajcarię dojeżdżamy na Wielką Przełęcz Świętego Bernarda (2469 m n.p.m.) w Alpach Pennińskich, robimy tu krótką przerwę na spacer. Następnie kierujemy się do miejscowości Pont w dolinie Aosty (a właściwie jej odnogi doliny Valsavarenche) na Camping Pont Breuil. Jest on położony na terenie Parku Narodowego i nie ma tu infrastruktury – wyciągów czy pensjonatów, tylko mała restauracja i sklep (otwarty 8:15-19:30 z przerwą). Spędzamy tutaj noc w namiotach. Rano po śniadaniu bez pośpiechu udajemy się do schroniska Vittorio Emanuelle II (2732 m), skąd następnego dnia mamy atakować nasz szczyt aklimatyzacyjny – Gran Paradiso (4061 m). Po drodze piękne widoki na szczyty, wodospady, można też spotkać świstaki. Wieczorem wychodzimy na rekonesans trasy, którą mamy wchodzić na szczyt nocą. Wstajemy koło 4 rano, jest bardzo ciepło. Po około 5 godz. jesteśmy na szczycie – początkowy odcinek podejścia jest szlakiem, później są kamienie, śnieg i lodowiec. Koło godz. 13 jesteśmy z powrotem w schronisku, gdzie jemy obiad, pijemy piwko i schodzimy na dół. Mimo zmęczenia zdecydowaliśmy jeszcze tego samego dnia pojechać do Chamonix, tunelem pod Mont Blanc (przejazd w jedną stronę 47,1 EUR, powrotny 58,8 EUR). Śpimy na campingu Les Houches, tutejsze schroniska mają super infrastrukturę.

Pierwszego dnia w Chamonix udajemy się na zakupy, spacer po centrum oraz kupujemy kolejkę na Aiguille du Midi (3842 m n.p.m.), niesamowity punkt widokowy, skąd idealnie widać Mont Blanc. Koszt niemały, bo aż 67 EUR w dwie strony, ale warto. Mając więcej czasu w Chamonix warto rozważyć kilkudniowy bilet Mont Blanc MultiPass, dający dostęp do mnóstwa atrakcji w okolicy. Tego dnia na obiedzie dowiadujemy się od przewodników IVBV, że niestety nasze wejście na szczyt nie może się odbyć, ze względu na wydany zakaz przez władze lokalne. Decydujemy się na przeniesienie do masywu Monte Rosy, najpotężniejszego w Alpach, z 12 szczytami powyżej 4000 m i drugim najwyższym szczytem Alp – Dufourspitze (4634 m). Jesteśmy oczywiście podłamani decyzją o „wycofie”, ale cóż takie jest życie, góra będzie tu stała dalej, nie ma sensu ryzykować. Nasz plan na zdobycie Mont Blanc „drogą normalną” w skrócie wyglądał tak: poranny wyjazd kolejką z Les Houches do Nid d’Aigle (2372 m) i dojście do schroniska Tete Rousse (3 godz.), następnego dnia w nocy atak szczytowy i nocleg w schronisku Gouter (8-10 godz., 3800 m, po drodze na szczyt schron Vallot), kolejnego dnia zejście do doliny i zjazd kolejką (4-6 godz.), 1 dzień zapasowy na przypadek brzydkiej pogody. Inne popularne drogi wejścia na Mont Blanc to „droga włoska” z Courmayeur i droga z Cosmique hut z wcześniejszym podjazdem kolejką na Aiguille du Midi.

Kolejnego dnia wcześnie rano pojechaliśmy do Stafal we Włoszech, skąd kolejką wjeżdżamy na wysokość 3275 m. Następnie wspinamy się do schroniska Capanna Giovanni Gnifetti (3647 m), położonego tuż przy lodowcu, które jest naszą bazą wypadową przez najbliższe 2 dni. Zdobywamy szczyty: Signalkuppe (4554 m), Zumsteinspitze (4563 m), Parrotspitze (4436 m), Ludwigshöhe (4341 m), Piramide Vincent (4215 m) i Balmenhorn (4167 m). W planach był jeszcze Schwarzhorn (4322 m), ale brakło nam trochę czasu. Nawet bez tego jednak przeżyliśmy świetną górską przygodę. Widoki na pasma wysokich Alp, seraki, ogromne lodowce ze szczelinami, duża różnorodność terenu. Super przygoda! Dodatkowo przewodnicy zrobili nam szkolenie alpejskie.

Na powrocie zdecydowaliśmy się na nocleg w klimatycznej miejscowości Verbania nad jeziorem Maggiore, a kolejnego dnia odwiedziliśmy Zermatt w Szwajcarii z widokiem na majestatyczny Matterhorn (4478 m). Do samego Zermatt nie można wjechać, trzeba zaparkować auto w Täsch i przesiąść się na pociąg (16,4 CHF powrotny). Sama miejscowość jest warta odwiedzenia. My natomiast mieliśmy szczęście i załapaliśmy się na promocję darmowego wjazdu kolejką Gornergrat (3135 m, normalna cena 110 CHF!), dla osób które urodziły się w miesiącach lockdownu – mega fart:) Można z niej wysiąść na punktach wizytowych (np. Riffelsee), a później wsiąść i jechać dalej na szczyt, skąd jest niesamowita panorama 360° na okoliczne szczyty, w tym m.in. Matterhorn, Breithorn, Liskamm, Dufourspitze, Dom czy Weisshorn. Po zjechaniu do centrum Zermatt, zakupie pamiątek i obiedzie wracamy do Polski.

Fotorelacja z wyprawy „Alpy – Gran Paradiso, Chamonix, masyw Monte Rosa i Zermatt”

Link do pełnej fotorelacji

Artykuł Alpy – Gran Paradiso, Chamonix, masyw Monte Rosa i Zermatt pochodzi z serwisu Żyć z pasją.

Naszą bazą było Zakopane, gdzie mimo wysokiego sezonu nie widzieliśmy tłumów i nie było problemów z noclegiem na ostatnią chwilę w dobrej cenie. Postanowiliśmy dojeżdżać codziennie na stronę słowacką – ok. 60km i 1 godz. drogi. Pomysł miał swoje plusy i minusy. Z jednej strony wyszło mimo wszystko dużo taniej, z drugiej codziennie spędzaliśmy ponad 2 godziny na dojazdy. Na przyszłość chyba jednak warto rozważyć jakiś nocleg w okolicach Tatrzańska Łomnicy, Starego Smokowca lub Szczyrbskiego Jeziora.

Pierwszego dnia zaplanowaliśmy wejście na Gerlach – najwyższy szczyt Tatr, Karpat i Słowacji (Gerlachovský štít, 2655 m n.p.m.). Podejście zaczynamy spod hotelu górskiego Sliezsky Dom (nocleg z jacuzzi od 700 zł za dwójkę lub miejsce w pokoju 12-osobowym za 24 EUR), dzięki czemu odchodzi nam 4,5 km i 1,5-2h podejście szlakiem zielonym (ok. połowa asfaltową drogą) i musimy pokonać „tylko” 1000 m w pionie. Bez noclegu w hotelu niestety nie chcą przewozić turystów, jedynie mają układ z przewodnikami górskimi. Do hotelu można dojechać też rowerem, ok. 7 km podjazd asfaltem (generalnie do większości punktów startowych można dojechać w Tatrach Słowackich rowerem drogami asfaltowymi, co jest super szczególnie pod kątem powrotu-zjazdu:), link do ścieżek rowerowych). Na szczyt nie prowadzi żaden szlak turystyczny, więc zgodnie z przepisami można go zdobyć wyłącznie w towarzystwie przewodnika IVBV. Przy 2 osobach to koszt ok. 1200 zł, przy trzech 1500 zł (tylko przy optymalnych warunkach, plus transport z Zakopanego, w podobnej cenie można też wejść np. na Łomnicę). Wybieramy najpopularniejszy wariant: wejście z Doliny Wielickiej przez Wielicką Próbę, a zejście do Doliny Batyżowieckiej przez tzw. Batyżowiecką Próbę. Po dojściu do jeziora Batizovské pleso do hotelu wracamy czerwonym szlakiem. Droga jest silnie eksponowana, jest kilka miejsc technicznych (kask, uprząż i lina), ale nie jest trudna (trudności I i II). Trudności porównywalne z naszą Orlą Percią. Najciekawszy fragment to przejście granią powyżej Przełęczy Tetmajera. Wejście sprawnemu zespołowi zajmie ok. 4h, podobnie jak zejście. Na szczycie znajduje się charakterystyczny metalowy krzyż. Inne drogi to np. droga Tatarki i grań Martina. Jeśli chodzi o sprzęt to w lecie nie ma nic wyjątkowego, standardowy zestaw górski (buty podejściowe lub wysokie, koszulka termiczna, kurtka membranowa i polar, czapka i rękawiczki, czołówka, wygodne spodnie, picie ok. 1l, plecak ok. 30l, batony, apteczka i NRC jak zawsze, sprzęt wspinaczkowy dostarcza przewodnik). Wspinając się w Tatrach Słowackich trzeba mieć obowiązkowo wykupione ubezpieczenie, bo górskie akcje ratownicze są płatne (polecam członkostwo w Alpenverein, z którego korzystam) oraz kartę EKUZ.

Drugiego dnia udaliśmy się do Doliny Pięciu Stawów Spiskich oraz na przełęcz Czerwona Ławka (Priečne Sedlo), jeden z najtrudniejszych szlaków po słowackiej stronie Tatr z dużą ekspozycją i sztucznymi ubezpieczeniami. Tym razem zaczynamy z urokliwej miejscowości Stary Smokowiec (parking na cały dzień 6 EUR), wchodzącej w skład miasta Wysokie Tatry. Znowu postanowiliśmy się oszczędzać i do punktu startowego, tj. Smokiewieckiego Siodełka (Hrebienok), dostaliśmy się kolejką górską za 11 EUR w dwie strony (tyle kosztuje bilet zakupiony w kasie, ale można kupić online za 9 EUR). Z Hrebienok („smokowiecka Gubałówka”) ruszamy najpierw czerwonym, a później zielonym szlakiem Doliną Małej Zimnej Wody do schroniska Téryho chata. Jest ono malowniczo położone w Dolinie Pięciu Stawów Spiskich (Kotlina Piatich Spišských plies). Stawy znajdują się ok. 400 m wyżej niż te w Dolinie Pięciu Stawów Polskich, stąd krajobraz jest bardziej surowy. Przez większość drogi towarzyszy nam widok na Łomnicę (Lomnický štít, 2633 m n.p.m.) i inne takie jak Lodowy i Durny Szczyt, a w drugiej dolinie Sławkowski Szczyt, Mała Wysoka czy Gerlach. Następnie szlakiem żółtym udajemy się na przełęcz Czerwona Ławka z licznymi drabinkami i łańcuchami, czasami musimy przecinać pozostające wciąż jeszcze po zimie płaty śniegu. Za przełęczą schodzimy żlebem do Doliny Staroleśnej (Veľká Studená dolina) i kierujemy się dalej żółtym szlakiem do schroniska Zbojnícka chata. W pobliżu szlaku jest sporo ścian wspinaczkowych, widzimy sporo zespołów, mijamy piękne jeziorka i panoramy. Do punktu startowego wracamy wzdłuż potoku szlakiem niebieskim i do Starego Smokovca wracamy ponownie kolejką. Na dole jemy przepyszny obiad w restauracji Koliba Kamzík, mega polecam, koniecznie spróbujcie gnocchi z bryndzą i skwarkami (bryndzové halušky so slaninkou a pažítkou)!

Nasza trasa na Czerwoną Ławkę:

Trzeciego dnia początkowo planowaliśmy zdobycie szczytu Koprowy Wierch (Kôprovský štít), ale ostatecznie zdecydowaliśmy się na Rysy. Szlak miał ok. 16 km i 7,5h, więc był tylko o ok. 1 km i 0,5h dłuższy, a nigdy jeszcze nie wchodziłem na Rysy od strony słowackiej (co ciekawe Rysy mają kilka wierzchołków i ten po stronie słowackiej ma 4 m więcej, 2503 m n.p.m.). Startowaliśmy spod hotelu Horský przy jeziorze Popradské Pleso, gdzie dojechaliśmy busem (transfer można zorganizować z Majlathova Chata za 5 EUR przed godz. 9 rano) i kończyliśmy nad malowniczym jeziorem Szczyrbskim, a właściwie na stacji kolejowej w Štrbské Pleso. Generalnie szlak jest łagodniejszy niż podejście po polskiej stronie, jest bardzo malowniczy, a schody o których można poczytać w Internecie to zaledwie krótki odcinek, gdzie jest ślisko i spora ekspozycja. Wyruszyliśmy bardzo wcześnie i już przed 9 rano byliśmy na szczycie – do tego kompletnie sami! Idziemy szlakiem niebieskim przez Dolinę Mięguszowiecką i na rozdrożu nad Żabim Potokiem wybieramy drogę na Rysy szlakiem czerwonym (druga opcja to szlak niebieski na Koprowy Wierch). Mijamy stawy Žabie plesá i po godzinie docieramy do Schroniska pod Wagą (Chata pod Rysmi) z piękną panoramą oraz kilka ciekawych punktów: znak przystanku autobusowego, bujaną ławkę i zakaz wchodzenie w szpilkach. Po powrocie zatrzymaliśmy się na wczesny obiad w schronisku Majlathova Chata, gdzie zjedliśmy pyszną zupę z kapusty, gulasz z jelenia z knedlikami i pampuchy z owocami. Pycha! Mając więcej czasu warto podejść do Symbolicznego Cmentarza Ofiar Tatr, który jest w okolicy. Na dół schodzimy szlakiem czerwonym. Po dotarciu nad jezioro Štrbské Pleso i odpoczynku, z racji tego, że był to już trzeci dzień trekkingu i chcieliśmy się trochę oszczędzić przed drogą powrotną do Wrocławia, na parking przy przystanku Popradské Pleso przejechaliśmy kolejką tzw. „elektriczką”. Koszt biletu to tylko 0,5 EUR/os (za przejazd do Starý Smokovec trzeba zapłacić 1,5 EUR, przykładowe ceny i rozkład).

Nasz trasa na Rysy:

Mając więcej czasu warto rozważyć trekkingi:

• szlakiem żółtym przez przełęcz Bystra Ławka (Bystrá Lávka, opcja dla leniwych to wjazd wyciągiem do Chaty pod Soliskom i stamtąd dojście do szlaku żółtego) ze Štrbské Pleso z widokami na wodospad i stawy,
• wejście na Koprowy Wierch (Kôprovský štít) ze Štrbské Pleso (lub z dojazdem spod Popradské Pleso),
• wejście na Małą Wysoką, ponoć piękny zachód słońca, spod hotelu górskiego Sliezsky dom lub z Łysej Polany!
• wejście na Krywań (Kriváň, 2495 m n.p.m.), narodową górę Słowaków szlakiem niebieskim lub zielonym,
• przejście grani Rohaczy, zwanej „Orlą Percią Tatr Zachodnich” (wersja krótsza tylko przez Rohacz Ostry i Płaczliwy, 18 km i ok. 9 godz. lub dłuższa dodatkowo ze szczytami Hruba Kopa i Banówka to ok. 20 km i 11,5 godz., tylko lato i jesień)
• ciekawym pomysłem jest też wejście na Rysy ze strony polskiej i zejście na stronę słowacką, następnie kolejką elektriczka ze Szczyrbskiego Jeziora do Starego Smokovca, skąd do Zakopanego można wrócić busem Strama (rozkład).

Przy super pogodzie warto wjechać też kolejką na Łomnicę. Niestety bilet jest bardzo drogi – kosztuje 51 EUR! (Tatranská Lomnica – Lomnický Štít, odjazd ze stacji Skalnaté Pleso na szczyt kosztuje 31 EUR).

Pełna fotorelacja z wycieczki „Gerlach i Tatry Słowackie po raz pierwszy” – LINK

Artykuł Gerlach i Tatry Słowackie po raz pierwszy pochodzi z serwisu Żyć z pasją.

Dzień 1) Przelot do Ammanu

Od ponad roku do stolicy Jordanii latają tanie linie RyanAir z Krakowa i Warszawy. Nasza grupa wylatywała z lotniska Warszawa-Modlin 30 grudnia. Na miejscu jesteśmy wieczorem, więc tego dnia tylko przejeżdżamy na nocleg do hotelu w Madabie. Mamy zorganizowany transport z kierowcą i przewodnikiem lokalnym w ramach eventu.

Na lotnisku warto wymienić gotówkę ($ na dinary jordańskie) oraz zakupić kartę SIM (koszt 14,5 JOD).

Wieczorem, praktycznie każdego dnia, wybieramy się na kolację do knajpy serwującej dania kuchni orientalnej, a następnie wolny czas spędzamy w barze z sziszą:) Co „ciekawe” popularnym wśród Jordańczyków dodatkiem do sziszy jest piwo bezalkoholowe…

Dzień 2) Sylwester na pustyni Wadi Rum

Po śniadaniu wyjeżdżamy w kierunku obozu beduińskiego Beit Ali na pustyni Wadi Rum. Przejazd tzw. Autostradą Pustynną zajmuje nam około 4 godz. Na miejscu na kempingu czeka na nas lunch, po którym udajemy się na oglądanie zachodu słońca na punkt widokowy. Panoramy nie z tej ziemi!

Wieczorna impreza sylwestrowa pod namiotem zaczyna się od pokazów Beduinów, a później z polskimi artystami bawimy się do rana w gronie bliskich znajomych i osób nowo poznanych na tym wyjeździe. W tzw. międzyczasie relaks przy ognisku (w nocy temperatury spadają tutaj do 0 st. C), oglądanie rozgwieżdżonego nieba i integracja:)

Dzień 3) Jazda jeepami 4×4 po Wadi Rum

Koło południa mamy wycieczkę w autach z napędem 4×4 po chronionym obszarze pustyni Wadi Rum. Zatrzymujemy się przy wydmach, łukach i mostach skalnych, malowidłach oraz jaskini Lawrence’a z Arabii. Auta trochę zdezelowane, my jeszcze trochę „wczorajsi”, ale i tak było super:) Całość trwa ok. 2,5 godz. Są też wersje dużo dłuższe (w programie formacja Siedem Filarów Mądrości, wąwóz Khazali czy most Umm Fruth) oraz łączone z jazdą na wielbłądach czy quadach. Można je zakupić m.in. w Visitors Center.

Wadi Rum to największa i najbardziej malownicza dolina pustynna w Jordanii (lista UNESCO). Leży wśród zbudowanych z piaskowca formacji skalnych o kolorze pomarańczowo-czerwonym i fantastycznych kształtach. Niektóre z nich są naprawdę ogromne (najwyższy szczyt Jabal Umm ad Dami – ma wysokość 1854 m n.p.m.)! Krajobrazy są nieziemskie i przypominają bardziej te z Marsa, przez co kręcono tu wiele filmów, w tym Marsjanin Ridleya Scotta. Bilet wstępu jest w cenie Jordan Pass (szczegóły niżej).

Dzień 4-5) Nurkowanie i plażowanie w Akabie

Kolejnego dnia udajemy się do Akaby (lub Aqaba), jordańskiego miasta portowego nad Morzem Czerwonym. Jest to popularny kurort nadmorski, szczególnie wśród fanów nurkowania, ze względu na rafę koralową na południu miasta. Aby zobaczyć piękno świata podwodnego, w tym kolorowe rybki, wrak statku, samolotu czy zatopionego czołgu wystarczy maska i rurka do snorkelingu. Ja w związku z tym, że mam uprawnienia PADI OWD wybrałem opcję 2 nurkowania z brzegu – warto!

Pozostałą część dnia spędzamy na plaży South Beach poza miastem (my byliśmy konkretnie w Berenice Beach Club), gdyż plaża publiczna w Akabie jest brudna i zatłoczona. Tu relaksujemy się i odpoczywamy. Wieczorem warto przejść się po lokalnym bazarze w centrum miasta, spróbować kawy z kardamonem parzonej w tradycyjny sposób na gorącym piasku, zjeść kebaba, rybkę lub owoce morza i oczywiście wypalić sziszę.

Drugiego dnia po południu jedziemy do Wadi Musa (po arabsku „Dolina Mojżesza”), która jest bazą wypadową do wycieczek do Petry. Ostatnia część trasy prowadzi tzw. „Drogą Królewską” (Kings Highway), z pięknymi wąwozami i punktami widokowymi. Miasto jest położone na wysokości ponad 1000 m n.p.m., przez co jest tu dużo zimniej niż nad zatoką – temperatury 5-10 st. C na przełomie grudnia i stycznia.

Dzień 6) Petra

Cały dzień spędzimy na zwiedzaniu i fotografowaniu Petry, starożytnej stolicy państwa Nabatejczyków, która była ukryta przed światem w skalnych wąwozach przez setki lat. Została odkryta przez szwajcarskiego podróżnika J. Burchardta dopiero w 1812 r., który używając podstępu (chęć złożenia ofiary przy grobie Aarona, brata Mojżesza), namówił Beduinów, aby pokazali mu miejsce znane z legend. Miasto jest położone w skalnej dolinie, do której prowadzi tylko jedna wąska droga wśród skał przez wąwóz Al-Siq. Zostało wykute w skale ponad 2000 lat temu (rozkwit miasta w czasach antycznych, od III w. p.n.e. do I w. n.e.). To największa atrakcja, jeden z 7 nowych cudów świata i wizytówka Jordanii.

Kiedyś przechodziły tędy ważne szlaki handlowe, a tubylcy pobierali opłaty od karawan za przejazd, korzystanie z doprowadzanej tu wody, odpoczynek i ochronę. Miasto szybko się rozrastało, gdyż Nabatejczycy byli doskonałymi handlowcami i inżynierami, którzy znacznie wyprzedzali swoje czasy. W III w. n.e. bieg szlaków handlowych zmienił się i miasto zaczęło tracić na znaczeniu. Następnie miały tu miejsca silne trzęsienia ziemi, które zniszczyły wiele obiektów i miasto zaczęło podupadać aż popadło w zapomnienie. Kilka wieków później wprowadzili się tu Beduini, którzy „dostosowali” wiele grot do swoich potrzeb. Do dzisiaj miejsce to jest bardzo tajemnicze.

Zwiedzanie warto zacząć jak najszybciej, my zaczynamy przed 7 rano i chodzimy prawie non stop aż do godz. 15! Od Visitor Center do wejścia do wąwozu Siq jest około 1 km spacer, w trakcie którego po pewnym czasie obserwujemy pierwsze grobowce (Obelisk i tzw. „dżin”, co oznacza duch, był to kiedyś ołtarz w kształcie prostopadłościanu). Następnie podobny dystans przechodzimy w samym wąwozie, którym nabatejczycy transportowali wodę do miasta. Ma on momentami tylko kilka metrów szerokości, a na jego ścianach wykute są kapliczki, które kiedyś miały wskazywać wędrowcom, że są na dobrej drodze. Gdy zbliżamy się do wyjścia każdy przyspiesza kroku, a serca zaczynają bić mocniej – tu znajduje się bowiem najważniejszy obiekt Petry, czyli „Skarbiec Faraona” (Al-Khazneh, fasada 27 m szerokości i 40 m wysokości, wykuta z różowego piaskowca przez co zmienia barwy w trakcie dnia, kręcono tu film „Indiana Jones i ostatnia krucjata”). Dalej kierujemy się wzdłuż ulicy fasad (sklepów i domów), teatru rzymskiego, ruin pałacu i świątyni, aż do zlokalizowanej wysoko budowli zwanej „Klasztor” (lub Monastyr, Ad-Dajr). Po drodze zatrzymujemy się na miętową herbatkę i przekąski. Następnie wracamy przez ruiny kościoła bizantyjskiego i odwiedzamy cztery Grobowce Królewskie (zbudowane w różnych stylach: Urnowy, Jedwabny, Koryncki i Grobowiec-Pałac, można wejść do środka). Mamy dużo czasu, więc udajemy się szlakiem Al-Khubtha na umieszczone wysoko punkty widokowe na miasto oraz na sam Skarbiec.

Szlaków jest tu kilka – od 2 godzinnych do całodniowych, mnóstwo punktów widokowych, z których warto korzystać, aby spojrzeć na zabytki z innej perspektywy. Bilet wstępu w ramach Jordan Pass, bez 50-60 JOD za 1-3 dni. Byliśmy poza sezonem, więc choć było zimno i pochmurnie to turystów było zdecydowanie mniej. W środku jest możliwość skorzystania z przejażdżki konno, na mule czy wielbłądzie. Jest też bardzo dużo małych kramików, jednak warto zabrać ze sobą przekąski bo jest drożej niż w mieście (choć niektóre pamiątki są w lepszych cenach, np. 6 magnesów za 1 JOD).

Dzień 7) Morze Martwe i przejazd do Madaby

Rano po śniadaniu jedziemy nad Morze Martwe (a właściwie jezioro bezodpływowe), które jest położone w najgłębszej depresji świata. Lustro wody znajduje się obecnie na wysokości 430,5 m poniżej poziomu morza i cały czas się obniża ze względu na wykorzystywanie zasobów rzeki Jordan. Popołudnie spędzamy na relaksie w jego leczniczych wodach, które są bogate w minerały (zasolenie w wyniku parowania wynosi tutaj ok. 30%). Koniecznie trzeba doświadczyć unoszenia się na wodzie (sprawdziliśmy to już po stronie izraelskiej:) – link do wpisu) i wysmarować się błotkiem:) Chcąc skorzystać z prysznica i przebieralni wybieramy plażę prywatną Amman Tourist Beach. Wstęp za 20 JOD z lunchem w formie bufetu, błotko za dodatkowe 3 JOD. Niedaleko stąd znajdują się znane źródła termalne Hammamat Ma’in, gdzie warto się udać zwłaszcza w przypadku niepogody.

Następnie kierujemy się na górę Nebo do leżącego tu bizantyjskiego sanktuarium, wzniesionego w miejscu, z którego Mojżesz miał ujrzeć Ziemię Obiecaną. Czekała nas niezła „wspinaczka” z poziomu ponad 400 m p.p.m. na wysokość 835 m n.p.m. Roztacza się stąd widok na Morze Martwe i Dolinę Jordanu, a przy dobrej widoczności można dostrzec Jerozolimę. Jest to też miejsce śmierci Mojżesza, który w islamie jest również uznawany za wielkiego proroka. W roku 2000 przybył tu na pielgrzymkę papież Jan Paweł II. Bilet wstępu 2 JOD.

Na nocleg kierujemy się do Madaby, która jest ewenementem na skalę światową – zamieszkuje ją 50% chrześcijan i 50% muzułmanów, i żyją w zgodzie od wieków. Po drodze zatrzymujemy się w pracowni mozaiki (na czym bardzo zależało naszemu przewodnikowi:)), z których słynie miasto. Na koniec dnia udajemy się jeszcze do kościoła św. Jerzego, gdzie zobaczymy najsłynniejszą mozaikę, przedstawiającą mapę Ziemi Świętej wykonaną z ponad 2 mln elementów i pochodzącą z VI w. (pierwotnie miała wymiary 21 na 7 m, dzisiaj 16 na 5 m z ubytkami w środku, bilet wstępu 1 JOD). Jakby tego było mało wieczorem udajemy się na imprezę pożegnalną z sylwestrowymi DJ-ami:)

Dzień 8) Jerash, Amman i wylot

Dzień zaczynamy bardzo wcześniej, bo grupa zdecydowała się na atrakcję dodatkową, tj. odwiedzenie ruin starożytnego miasta Jerash (Dżerasz lub Dżarasz, starożytna Geraza). Jest to jedno z najlepiej na świecie zachowanych miast Imperium Rzymskiego. Ruiny są tak dobrze zachowane dzięki temu, że przez kilka wieków ośrodek był całkowicie opuszczony, przykryty pyłem i piaskiem naniesionym przez pustynne wiatry. Nowe miasto zaczęto wznosić w końcówce XIX w. poza strefą antycznych ruin. Zwiedzamy kolejno: łuk Hadriana, hipodrom, ruiny świątyni Zeusa, teatr, owalne forum otoczone kolumnami, ruiny kościołów chrześcijańskich (w tym jeden z zachowanymi mozaikami na posadzce), świątynię Artemidy z majestatycznymi kolumnami oraz łaźnie i nimfeum (bogato zdobioną fontannę). Wracamy ulicą kolumn. Odwiedzenie tego miejsca to jak podróż w czasie. Wstęp w ramach Jordan Pass.

Koło południa docieramy do Ammanu, stolicy Jordanii. Miasto to jest mieszanką starożytności i nowoczesności, z nutką orientu, usytuowane kiedyś na 7, a dzisiaj aż na 19 wzgórzach. Zwiedzanie zaczynamy od wjazdu na cytadelę (Dżabal al-Kalat) z ciekawymi ruinami oraz pięknymi panoramami stolicy (bezpł. z Jordan Pass). W okresie rzymskim zabudowano tu świątynię Herkulesa, w czasach bizantyjskich – kościół, a w VIII w. pod panowaniem arabskim wzniesiono pałac Umajjadów. Następnie kierujemy się do położonego niżej w centrum miasta rzymskiego teatru na 6000 miejsc z niewielkim muzeum (bezpł. z Jordan Pass). Na koniec mamy czas wolny. Idziemy do meczetu Grand Husseini wśród licznych straganów i raczymy się jordańskim street foodem, czyli falafelem, a na deser kunafa. Orientalny charakter dodają śpiewy muezzinów dobiegające z lokalnych meczetów. Niestety skorzystaliśmy z rady innym blogów i udaliśmy się na Rainbow Street z kolorowymi willami, co było stratą czasu. Jeśli mielibyśmy więcej czasu, na pewno udalibyśmy się również zobaczyć meczet Króla Abdullaha, zwanym Błękitnym Meczetem.

Jordania to kraj pustynny – 80% powierzchni to pustynia, głównie żwirowa i kamienista. Ma jednak jak pisałem wiele do zaoferowania turystom. Mając więcej czasu warto udać się na wędrówkę w rezerwacie biosfery Dana (duża różnorodność, unikatowe krajobrazy) oraz zobaczyć zamki krzyżowców (m.in. w Al-Karak) i pustynne wznoszone przez kalifów arabskich z dynastii Omajjadów czy Betanię, czyli miejsce chrztu Chrystusa w Jordanie.

Pełna fotorelacja z wyprawy „Jordania – Sylwester na Marsie z Solistami” – LINK

Informacje praktycznie – Jordania

Jordan Pass – kupić obowiązkowo przed wyjazdem online! W cenie koszt wizy wjazdowej (jeśli zostajemy w kraju 3 noce) i wstępu do ponad 40 atrakcji turystycznych. Cena od 70 do 80 JOD za wersję 1-3 dniowego wstępu do Petry

Czas: GTM+2, w zimie + 1 godz. do czasu polskiego

Temperatury: 3 strefy klimatyczne, na północy kraju i na pustyni w styczniu należy oczekiwać temperatury rzędu 10-15 st. w dzień i 5 w nocy, a nad Morzem Czerwonym 20 st. w dzień i 10 st. w nocy

Waluta: dinar jordański, sztywny kurs dolarowy 1$ = 0,7 JOD (1 JOD ~ 5,5 zł), płatności raczej gotówką

Ceny: generalnie jest drogo, w restauracji obiad kosztuje 10 JOD (~55 zł), a piwo 5 JOD, ale w centrum Ammanu można zjeść też falafela za 0,35 JOD (~2 zł), a piwo kupić w monopolowym w Akabie za 1,25 JOD.

Jedzenie: celebrowanie posiłków przez Arabów, kuchnia opiera się głównie na mięsie (za wyjątkiem wieprzowiny), falafel (kulki z ciecierzycy smażone na głębokim oleju z przyprawami podawane w chlebie pita z warzywami), kebab, mansaf (tradycyjne danie narodowe, pieczone jagnięcina z aromatycznymi ziołami, podawane z ryżem, migdałami, nasionami sosny i orzechami), hummus (pasta z gotowanej ciecierzycy z przyprawami), pita – płaski chlebek z „kieszenią” na dodatki, słodkie desery (np. kunafa, baklava, chałwa), herbata z miętą (poprosić z małą ilością cukru bo mają skłonności do przesady:)). Kawę pije się zazwyczaj po turecku, w małych filiżankach i również słodką. Świeże soki

Komunikacja – autobusy i mikrobusy między głównymi atrakcjami, taksówki lub wypożyczenie auta, główne arterie to Desert Highway, Kings Highway oraz bliżej Morza Martwego Dead Sea Highway (mniej połączeń z pozostałą siecią)

Obyczaje – kraj muzułmański, rygorystyczny kodeks moralny, patriarchat, Arabowie 98%,islam 95% (sunnicki 93% – uznający kalifów jako następców Mahometa), 4% chrześcijan, uwaga na ramadan (post w trakcie dnia, wiele lokali i miejsc zamkniętych w trakcie dnia). Ludzie bardzo przyjaźnie nastawienie, kraj turystyczny i była kolonia angielska – wszędzie dogadamy się w języku angielskim

Inne: przejściówki D i G

Artykuł Jordania – Sylwester na Marsie z Solistami pochodzi z serwisu Żyć z pasją.

Za lot w dwie strony do Barcelony z Katowic liniami Wizz Air zapłaciliśmy ok. 200 zł za osobę. Jeśli chodzi o termin to wybraliśmy 7-10 grudnia, tj. sobota wieczór-wtorek wieczór, czyli 3 pełne dni na miejscu, idealnie na citybreak. Tutaj znajdziecie mapę z zaznaczonymi punktami, które odwiedziliśmy (lub mieliśmy w planach:)), w tym restauracje. Jeśli chodzi o ceny jedzenia i atrakcji to delikatnie mówiąc, tanio nie było…

Dzień 1) Mecz FC Barcelona – Mallorca

Wyjazd zaczynamy od mocnego punktu, tj. meczu ligowego Primera División (La Liga Santander) między FC Barceloną i Mallorcą na Camp Nou. Docieramy tu taksówką z kilkoma poznanymi w samolocie osobami, na 6 osób wyszło po ~3 EUR. Może nie jestem jakimś mega fanem piłki nożnej (choć lubię grać od dziecka, obecnie czasu starcza na cotygodniowy meczyk ze znajomymi na orliku:)), a mecze oglądam w telewizji od święta (finały Ligi Mistrzów, Mistrzostw Świata i Europy), no ale mecz FC Barcelony to inna kategoria. Oglądanie najlepszej drużyny na świecie, Leo Messiego w akcji, który jakby na życzenie strzela jeszcze 3 bramki (wynik meczu 5:2), a cały stadion wrze i składa mu pokłony, to takie spełnienie marzeń z dzieciństwa:)

Za bilety na środkowej, najwyżej trybunie zapłaciliśmy 59 EUR/os. Zdecydowanie warto!

Dzień 2) Barri Gòtic i Sagrada Familia

Oprócz spacerów wybrzeżem i po deptaku La Rambla, głównymi punktami tego dnia były dzielnica gotycka i Sagrada Familia.

Pierwsze pół dnia spędzamy na spokojnych spacerach wąskimi uliczkami średniowiecznej dzielnicy Barri Gòtic. Odwiedzamy oczywiście jarmark bożonarodzeniowy obok serca dzielnicy – Katedry Św. Euralii (bilet online za 4 EUR, można próbować wejść za darmo w godz. modlitwy 8:30-12:30 i 17:45 a 19:30). W pobliżu katedry znajduje się charakterystyczny Most Westchnień (Carrer del Bisbe). Warto też odbić do Placa del Pi z kościołem Santa Maria del Pi czy Plaça Reial. Wstępnie w planach mieliśmy Muzeum Picasso, ale odpuściliśmy (bilety za 12 EUR). Koniecznie trzeba za to wpaść do baru tapas, godna polecenia jest kultowa knajpa El Xampanyet. Jeśli chodzi o top przekąski (tapasy) spróbujcie koniecznie: pan con tomate (bagietka z oliwą i pomidorem) z anchovies, tortilla española (lub tortilla de patatas), patatas bravas (tutejsze frytki z ostrym sosem), calamares a la romana, pulpo a la gallega (ośmiornica) i pimientos de padrón, obowiązkowo z piwkiem Estrella:)

W drugiej części dnia kierujemy się do Sagrada Familia, a wcześniej po drodze odwiedzamy jeszcze Parc de la Ciutadella z łukiem triumfalnym. Tym razem nie tylko podziwialiśmy bazylikę z zewnątrz, co i tak robi mega wrażenie, ale zobaczyliśmy jak wygląda w środku. Wybraliśmy opcję pełen wypas z audioprzewodnikiem i wjazdem na wieże (koszt 32 EUR, samo wejście do bazyliki 17 EUR). Bilety można kupić online na konkretną godzinę, aby nie stać w kolejce. Sporo zmieniło się przez te 9 lat – poniżej zdjęcie zrobione w parku przed bazyliką w 2010 i 2019. Budowa trwa nadal, jednak zgodnie z deklaracjami ma się ukończyć w 2026 roku w 100. rocznicę śmierci jej projektanta Antonio Gaudiego. Wnętrze robi ogromne wrażenie, jest nie tylko monumentalne, ale niesamowicie przemyślane, wszędzie znajdują się odwołania do natury i wszystko ma jakieś znaczenie. W środku nie ma zdobień, te występują tylko na zewnątrz (z jednej strony przedstawiają motywy narodziny i życia Jezusa Chrystusa – Nativity facade, tu byliśmy na wieży, z drugiej strony możemy obserwować motyw śmierci – Passion facade), są za to ogromne witraże. Po zakończonej wizycie na przegryzkę wpadamy do Bar Estudiantil, gdzie podają super kanapkę z kalmarami (bocadillo de calamares)

Na kolację wybraliśmy się, jak kiedyś, do dzielnicy Barceloneta, gdzie oczywiście zdecydowaliśmy się na paelle z owocami morza i sangrię. Było pysznie! (i mega drogo:))

Dzień 3) Targ La Bogueria i śladami Gaudiego (Casa Mila, Casa Batllo, Park Güell)

Poranek zaczynamy od śniadania na targu La Bogueria (7:30-20:00), do wyboru m.in. znakomite soki z owoców, enchilady czy kubełki z owocami morza. Warto spróbować różnych rzeczy. Na jakiś większy posiłek polecam knajpkę El Quim de la Boqueria.

Następnie kierujemy się deptakiem La Rambla, przez plac Kataloński (Plaça de Catalunya) na ulicę ze sklepami drogich marek Passeig de Gràcia. To tu znajdują się dwa kolejne miejsca, które odwiedzimy. Pierwszy to Casa Batllo, który nie tylko z zewnątrz wygląda bajkowo. Inspiracje przy projektowaniu tego budynku, jak i wielu innych, Gaudi czerpał z natury. Liczne elementy nawiązujące do motywów zwierzęcych, takie jak: kości (forma balkonów), łuski (dach), rybie łuski (płytki pokrywające ściany). W budynku nie ma kątów prostych, ponadto Gaudi zaprojektował też elementy wyposażenia. Zwiedzając otrzymuje się SmartGuide, który pokazuje wiele więcej niż widać w rzeczywistości – w tym odwołania do świata przyrody. Całość zrobiła na mnie naprawdę ogromne wrażenie. Zdecydowanie polecam, mimo wysokiej ceny (koszt biletu online to 25 EUR, na miejscu 29 EUR i kolejki).

Następnie udajemy się do położonego 0,5 km dalej kolejnego słynnego budynku projektu Antonio Gaudiego w Dzielnicy Eixample – Casa Mila. To miejsce chciałem odwiedzić szczególnie, ze względu na częste wzmianki w ostatnio przeczytanej przeze mnie nowej powieści Dana Browna „Początek”. W tym przypadku również się nie zawiodłem, największe wrażenie zrobił na mnie niesamowicie zaplanowany dach oraz mini-muzeum w środku. Zaskakująca, falowana konstrukcja z wapienia przywodzi na myśl morskie fale, choć mieszkańcy Barcelony nazywają go La Pedrera („Kamieniołom”). Koszt biletu online z przewodnikiem audio wynosi 22 EUR.

Ostatnim punktem dnia miał być Park Güell, który zapamiętaliśmy najbardziej podczas naszych ostatnich odwiedzin Barcelony, jednak ostatecznie wybraliśmy się jeszcze raz pod Sagrada Familia na zachód słońca. Tym samym jednego dnia zobaczyliśmy wszystkie cztery najważniejsze projekty Gaudiego, wszystkie wpisane na listę UNESCO. W okolice noclegu wróciliśmy metrem, wcześniej wybraliśmy jeszcze coś przegryźć do baru Bodega La Puntual.

Dzień 4) La Barceloneta i chill

Wstępne plany zakładały aktywny cały dzień – może wzgórze Montjuic, może klasztor Montserrat, może Tibidabo? Ostatecznie skończyło się jednak na kawiarniach, chillu na plaży Barceloneta i spacerach w poszukiwaniu pamiątek:) Jemy też pyszne baskijskie kanapeczki pinchos (pinxtos) w Bilbao Berria obok Katedry – wybiera się różne i płaci wg liczby patyczków:)

Link do pełnej fotorelacji z wyjazdu – tutaj

Informacje praktyczne – Barcelona:

Komunikacja miejsca – zdecydowanie warto kupić bilet T-10, 10 przejazdów za ok. 10 EUR ważny 75 min od skasowania włączając przesiadki, za każdym razem kasujemy bilet (można kupić 1 na dwie osoby, po prostu kasujemy 2x), jest zintegrowany (możemy z niego korzystać w metrze, autobusach, niektórych pociągach oraz w tramwajach), do kupienia np. w maszynach na stacjach metra lub na terminalu 2 na lotnisku. Można nim jechać pociągiem R2 Nord na tasie lotnisko El Prat terminal 2 – stacja Passeig de Gràcia w centrum. Uwaga: Bilet T-10 nie upoważnia do podróży z lub na stacje metra Aeroport T1 i Aeroport T2 (linia L9 Sud).

Artykuł Barcelona poza sezonem pochodzi z serwisu Żyć z pasją.

Dzień 11) Wybrzeże Szkieletów, kolonia fok i wrak Zeila

Tego dnia wyjeżdżamy bardzo wcześnie, pobudka przed wschodem słońca, bo mamy do przejechania trasę na ponad 8 godz. i sporo atrakcji po drodze. Zaczynamy od przejazdu wzdłuż Wybrzeża Szkieletów, które ciągnie się przez ponad 500 km wybrzeża Oceanu Atlantyckiego, znanego z silnych prądów i zdradliwych mielizn, gęstych mgieł i zimnego wiatru (efekt zimnego prądu Bengualskiego znad Antarktydy). Miejsce to było nazywane przez portugalskich żeglarzy „bramą do piekła”. Jego przybrzeżne płycizny straszyły kiedyś rdzewiejącymi wrakami statków. Do dziś tylko jeden zachował się w całości, wiele jest w częściach, resztę pochłonęły wydmy lub rozpadły się. Chcąc dojechać do niektórych trzeba jechać po piasku, więc przydaje się napęd 4×4. Brama do Parku Narodowego Skeleton Coast jest otwarta od godz. 7, ostatni wjazd o 15, ostatni wyjazd o 19. Przejazd bez nocowania jest darmowy.

Po drodze tylko pustka! Chociaż nie tylko, bo można tu spotkać zwierzęta przystosowane do życia na pustyni, w tym słonie, nosorożce, lwy, hieny, szakale czy antylopy, a także zaadoptowane do braku deszczu rośliny, w tym welwiczja przedziwna (Welwitschia mirabilis). To najdłużej żyjąca roślina na ziemi, osiągająca nawet 2 tysiące lat! Co ciekawe jest zaliczana do drzew (korzenie sięgają na głębokość nawet 30 m), wodę czerpie z powietrza, jest narodową rośliną Namibii.

Za charakterystyczną bramą Ugab Gate z czaszkami i kośćmi wjeżdżamy do drugiej części parku, stąd do Swakopmund prowadzi już droga asfaltowa. Odwiedzamy kolejny wrak, a raczej jego pozostałości i kierujemy się do rezerwatu ogromnej kolonii fok w Cape Cross (a właściwie kotików afrykańskich lub uchatek karłowatych). Według różnych szacunków znajduje się tu od 80 do 200 tys. osobników na kilku km2 plaży (między październikiem a grudnia rodzą się młode, samce ważą nawet 360 kg). Nazwa rezerwatu Cape Cross (Przylądek Krzyża) pochodzi od krzyża postawionego tu przez portugalskiego odkrywcę Diogo Cao w 1486 roku. Jest tu głośno, dużo się dzieje, oglądamy jak drapieżniki (szakale) polują na młode foczki i jedzą je tuż obok innych, panuje mega smród, ale i tak przez blisko godzinę nie możemy oderwać wzroku. Miejsce mega prawdziwe, natura na 100%, punkt obowiązkowy! Koszt 80 NAD za os. + 10 NAD za auto.

Ostatnim naszym punktem na wybrzeżu jest wrak statku Zeila, pokryty gniazdami kormoranów, który osiadł tam całkiem niedawno, bo w 2008 roku. Dla zainteresowanych jest jeszcze kilka wraków niżej na południe w okolicy Walvis Bay.

Na nocleg odbijamy do Spitzkoppe, najbardziej dziki z naszych kempingów (prysznic i prąd tylko przy recepcji, w barze można zjeść coś ciepłego), niesamowicie położony wśród gór sięgających 1600 m!

Dzień 12) Trekking Spitzkoppe, malowidła naskalne i Swakopmund

Spitzkoppe (1728 m n.p.m.) jest nazywane „Matternhornem Afryki”, ponieważ wyglądem przypomina najpiękniejszy szczyt Alp. Nie jest to najwyższa góra Namibii, ale na pewno najbardziej znana (wys. 1728 m n.p.m., podczas gdy najwyższy szczyt Namibii, Königstein w masywie Brandberg, ma 2606 m n. p. m.). Góra jest położona w środku niekończącej się równiny, więc jest widoczna z bardzo daleka (szczyt wyrasta ok. 670 m nad równiny pustynne).

Pomimo zachmurzenia oglądamy piękny zachód słońca (najlepiej rozłożyć obóz w punkcie maksymalnie wysuniętym na zachód), a rano jeszcze piękniejszy wschód, który najlepiej oglądać z okolic fotogenicznego łuku skalnego Arch Rock (odległości są spore więc podjeżdżamy autami). Następnie udajemy się na oglądanie malunków naskalnych ludu San (nazwanych przez Europejczyków Buszmenami) z przewodnikiem w pobliskim Bushman Paradise. Bardzo ciekawy wykład o historii i zwyczajach dawnych mieszkańców tych terenów. Od niedawna nie trzeba rezerwować tej 2-godzinnej wycieczki ani nie ma opłaty (a jedynie napiwek dla przewodnika, wcześniej koszt 60 NAD/os).

Po południu jedziemy do Swakopmund, kawałek szutrem, a później już asfalt. Swakopmund to stare kolonialne, niemieckie miasteczko, nadmorski kurort nad Oceanem Atlantyckim. Powstało jako siedlisko dla 40 niemieckich emigrantów i 120 żołnierzy, których zadaniem był nadzór nad budową portu dla Afryki Południowo-Zachodniej (miasto wybudowali więźniowie obozów koncentracyjnych). Warto pójść na molo, przejść się piaszczystą plażą i głównymi ulicami. Jest tu kilka ciekawych budynków, w tym niektóre, jak wieżyczka Woermannhaus, przypominają Sopot, ponadto jest spory targ z pamiątkami, kawiarnie i latarnia morska. Na wybrzeżu jest wyraźnie chłodniej niż w głębi lądu. Świetne miejsce na obiad lub kolację z owoców morza to Tiger Reef Bar, który jest położony niedaleko naszego kempingu Alte Brucke Resort Camp (najlepszy kemping na wyjeździe!). Zachód słońca obowiązkowo na plaży.

Mając więcej czasu można wybrać się autami na trasę widokowo-tematyczną Welwitscha Drive, gdzie można zobaczyć największe okazy tych endemicznych roślin pustyni (permity kosztują 40 NAD za osobę + 10 NAD za auto, są do kupienia w biurze MET w Swakopmund, na przejazd trasy trzeba liczyć ok. 2 godz.). Innymi alternatywami w Swakopmund są rejs katamaranem wśród delfinów czy spektakularne jeep safari w miejsce, gdzie pustynia Namib dociera wysokimi wydmami do brzegu oceanu, znane jako Sandwich Harbour.

Dzień 13) Quady i przejazd do Sesriem

Rano czeka na nas kilkugodzinna zabawa na pustyni Namib, tj. 2 godz. jazdy na quadach i 1 godz. sandbordingu. Super doświadczenie i mega frajda! Warto ubrać długie rękawy i pełne buty, bo jest sporo pyłu, kurzu i piachu, no i rano na pustyni bywa chłodno. Popołudniu jedziemy do Walvis Bay, gdzie w lagunie przy promenadzie można oglądać setki flamingów. Na wyjeździe z Walvis Bay trafiamy na burzę piaskową, odpuszczamy więc wspinaczkę na Dune 7 (najwyższą wydmę świata, 383 m), następnego dnia będziemy na większych wydmach:) Kawałek jeszcze jedziemy asfaltem, a później znowu szutr… Musimy się spieszyć, bo do Sesriem jeszcze dobre 5-5,5 godz. jazdy (nie da się tu dojechać w czasie podawanym przez Mapy Google, odcinek drogi za Solitaire jest w tragicznym stanie).

Jedziemy ponad 300 km mijając po drodze punkty widokowe na przełęczach Gaub (widoki na pasmo Naukluft), Kuiseb (przełom rzeki Kuiseb, księżycowy krajobraz – punkty widokowe z przełęczy) i robimy pamiątkowe zdjęcie przy tablicy Tropic of Capricorn (Zwrotnik Koziorożca). Na kemping Sesriem Campsite NWR dojeżdżamy na sam zachód słońca. Permity wjazdowe do parku opłacamy następnego dnia w recepcji (80 NAD za os. + 10 NAD za auto za dzień).

Dzień 14) Deadvley, Dune 45 i kanion Sesriem

Wstajemy po 4 rano, aby ustawić się wcześniej w kolejce do bramy wjazdowej, która dla gości kempingu otwiera się 1 godz. szybciej niż główna brama dla pozostałych. Naszym celem jest bowiem oglądanie wschodu słońca w otoczeniu najwyższych wydm i najsuchszego miejsca świata. Większość drogi do doliny Sossusvlei („Martwe bagno”) jest asfaltowa, tylko ostatnie kilka kilometrów pokonujemy w piasku (trudny teren, łatwo można się zakopać, koniecznie trzeba więc spuścić powietrze w oponach do ok. 1,5 bara i włączyć napęd 4×4), napięcie napięcie:). Wydmy w Sossusvlei są najczęściej odwiedzanym miejscem w Namibii i celem numer jeden wszystkich wycieczek. Po zaparkowaniu auta kierujemy się na Big Daddy Dune (najwyższą wydmę w okolicy, 325 m). W trakcie trudnej wspinaczki po piasku (nogi grzęzną, gorąco, wziąć dużo wody!) wstaje słońce wśród morza wydm, widoki magiczne! Po naszej lewej i prawej stronie znajdują się schowane między wydmami doliny vlei, w tym najsłynniejsza Deadvlei.

Część grupy udała się na szczyt wydmy, bo z każdym metrem wzwyż poszerza się panorama morza wydm. Zajmują one nadmorską równinę do 50 km w głąb lądu i są częścią pustyni Namib, najstarszej i jednej z najbardziej suchych pustyń na świecie (średnie roczne opady nie przekraczają 10 mm, z reguły występują raz na kilka lat, przez zaledwie parę dni, pustynia Namib formowała się przez miliony lat przez piasek niesiony przez Orange River z pustyni Kalahari do oceanu, następnie prąd przesuwał się wzdłuż brzegu a wiatr wywiewał piasek z plaży w głąb lądu, pomarańczowy kolor wydmy zawdzięczają tlenkowi żelaza). Ja jednak odpuściłem dalszą wspinaczkę, trochę żałuję, ale moim marzeniem była sesja fotograficzna w dolinie Deadvlei, częściowo zacienionej (niewiarygodna gra świateł i cieni!), największej atrakcji i wizytówce Parku Narodowego Namib-Naukluft. To wyschnięte jezioro z 800 letnimi akacjami jest położone wśród najwyższych wydm świata. Pejzaż uschniętych kikutów drzew wystających z solniska na tle pomarańczowych wydm i niebieskiego nieba to najczęściej fotografowane miejsce w Namibii. Widoki surrealistyczne. Chcąc zobaczyć morze wydm z lotu ptaka można też skorzystać z oferty lotów widokowych – awionetką lub helikopterem.

Po powrocie na parking i krótkiej przerwie udajemy się jeszcze na drugą stronę, do Sossusvlei, czyli kolejnego wyschniętego jeziora, tym razem bez akacji. Podczas spaceru poszukujemy też najsłynniejszych mieszkańców pustyni: oryksa, szakali, strusi, nurkujących w piasku jaszczurek czy skocznych springboków. Na tym pustynnym, nieprzyjaznym człowiekowi terytorium spotykamy wiele roślin i zwierząt, które przystosowały się do ekstremalnych warunków i potrafią czerpać wilgoć z mgieł pochodzących z Oceanu Atlantyckiego i kropli rosy.

W drodze powrotnej wchodzimy jeszcze na szczyt fotogenicznej Dune 45 (170 m). Widok z góry na całą dolinę robi wrażenie! Po powrocie na kemping i obiedzie, czeka nas zasłużony chill na basenie.

Późnym popołudniem udajemy się jeszcze na zwiedzanie kanionu Sesriem, które jest w pobliżu, wtedy kamienie nabierają złocistej barwy. Rzeki okresowe wzbierające po opadach deszczu w górach Naukluft wyżłobiły na 30 m w głąb ziemi kanion. W niektórych miejscach kanion ma tylko 2 m szerokości i posiada miejsce gdzie stale gromadzi się woda. Można chodzić górą lub dołem. W przypadku sporadycznych deszczów w górach nie wolne wchodzić do kanionu ze względu na błyskawiczne powodzie.

Dzień 15-16) Przejazd do Windhoek i powrót do domu

Tego ranka pospaliśmy trochę dłużej. Po śniadaniu wracamy do Windhuk (długa 6 godz. trasa), z przystankiem w Solitaire, gdzie próbujemy słynnej szarlotki i oglądamy wraki starych samochodów zasypane w piasku. Kawałek dalej wjeżdżamy stromym podjazdem na płaskowyż. Jest tu super punkt widokowy.

Do stolicy docieramy po południu, najpierw zwiedzamy centrum (Christ Church i Parliament Garden) oraz kupujemy ostatnie pamiątki. To mało charakterystyczne miasto kontrastów, gdzie nowoczesne drapacze chmur przeplatają się z zabytkami kolonialnymi. Wieczorem podobnie jak pierwszego dnia, udajemy się na pożegnalną kolację do knajpy Joe’s Beerhouse. Dla chętnych można się wybrać na imprezę do jednego z klubów.

Następnego dnia rano po śniadaniu i pakowaniu jedziemy na ostatnie tankowanie i zakupy. Po oddaniu aut i transferze na lotnisko wracamy do domu z przeświadczeniem, że to była niesamowita przygoda!

Mając więcej czasu można jeszcze odbić na południe Namibii do największego kanion Afryki i drugiego na świecie – Fish River Canyon, blisko granicy z RPA, a może i przedłużyć istotnie wyjazd i odwiedzić Botswanę z jej Deltą Okawango (pływanie łódką między hipopotamami) i Parkiem Narodowym Chobe. A jak już będziemy tak blisko to aż żal ominąć Wodospady Wiktorii (Victoria Falls) przy granicy z Zimbabwe:) Myślę że jeszcze tu wrócę i odwiedzę te miejsca. Dobrym punktem wypadowym może być Johannesburg.

Pozostałe części relacji:

Namibia – prawdziwa afrykańska przygoda cz.1.

Fotorelacja z całej wyprawy (500 zdjęć)

Informacje praktyczne Namibia:

Organizator wyjazdu: Klub Podróżników Soliści

Pogoda: klimat zwrotnikowy, temperatury w okresie wrzesień-kwiecień wynoszą ponad 30-35 st. C w dzień i 15-20 st. mniej w nocy (duże amplitudy temperatur charakterystyczne dla regionów pustynnych), na pustyni opady praktycznie nie występują (spore opady przy granicy z Botswaną i na Caprivi Strip)

Czas: GMT+2, czyli pokrywa się z naszym czasem letnim

Długość dnia: koniecznie sprawdzić i zapisać sobie godziny wschodów i zachodów słońca z dwóch powodów: aby wiedzieć kiedy je oglądać:) oraz aby nie jeździć po nocy (szczególnie w parkach narodowych z powodu zwierząt, ponadto bramy niektórych kempingów są zamykane 0,5 godz. przed zachodem słońca!)

Dokumenty: wymagana jest wiza pobytowa w paszporcie (najbliższa ambasada jest w Berlinie, koszt 80 EUR, od 22.08.2019 można ubiegać się o wizę na lotnisku Windhoek Hosea Kutako, koszt 1080 NAD, ale są z tym jeszcze pewne „problemy”), paszport musi być ważny o 6 miesięcy dłużej niż termin ważności wizy, na lotnisku trzeba pokazać też bilet powrotny

Waluta: dolary namibijskie (NAD) lub rand południowoafrykański (przelicznik 1:1, używane są zamiennie), 1 NAD = 0,27 PLN, wymiana najlepiej na lotnisku

Telefon/Internet: zasięg jest tylko w dużych miastach i wzdłuż najpopularniejszych tras, mimo wszystko warto nabyć kartę SIM (40 NAD na tydzień, ja korzystałem z sieci MTC, kupiona na lotnisku). Niewiele punktów z wifi, czasami dostęp jest płatny.

Transport: jeździmy wypożyczonymi autami 4×4 (mają 150l baki paliwa i 2 zapasowe koła), do prowadzenia samochodu konieczne jest prawo jazdy międzynarodowe, ruch jest lewostronny, drogi asfaltowe tylko między głównymi miejscowościami, w pozostałej części kraju drogi szutrowe („złapanie gumy” nie jest tu czymś wyjątkowym:))

Noclegi: my spaliśmy w namiotach przymocowanych do dachu auta, ich rozłożenie i złożenie zajmuje dosłownie kilka minut i jest bardzo intuicyjne (jest instruktaż przy wypożyczaniu), wygodny materac i prześcieradło jest na wyposażeniu, więc wystarczy swój śpiwór, na kempingach jest dostęp do prądu (potrzebny aby działała lodówka i dla podładowania telefonów), wody, toalety i pryszniców (o szczegółowym wyposażeniu kempingów można przeczytać tutaj), na niektórych są też baseny, sklepik, stacja benzynowa i restauracja/bar

Jedzenie: gotujemy głównie sami, wypożyczane auta mają pełne wyposażenie campingowe (lodówkę, butlę z gazem i palnikiem, garnek, patelnię, sztućce, kubki, talerze, ruszt do grilla, miskę na naczynia, a nawet stół z obrusem i krzesła:)), do restauracji udaliśmy się jedynie w stolicy Windhuk, Swakopmund i Opuwo

Zakupy: stacje benzynowe i supermarkety (np. sieci Spar) tylko w dużych miastach, czasami 2-3 dni bez większego sklepu (na kempingach tylko małe sklepiki)

Ceny: zarówno w sklepach jak i restauracjach są trochę wyższe niż w Polsce, przykładowe ceny

Inne: gniazdka 3 bolcowe (adaptery można kupić na miejscu)

Artykuł Namibia – prawdziwa afrykańska przygoda cz.2. pochodzi z serwisu Żyć z pasją.