Bu seyahatlerimizden birinde, Afrika’nın amansız Okavango yabanında üç aslan tarafından kapana kıstırılmışken ve hiç umudumuz kalmamışken sevgili Doktor Arpat Özgül imdadımıza yetişti. Aslanlarla birer birer güreştikten, hepsine teker teker özür dilettikten ve hayatımızı kurtardıktan sonra biz de kendisine söz verdik: Bu yürekliliği karşısında O’nunla bir bölüm kaydedecektik.

Artık bu yiğidi herkes tanısın! İsviçre’de Zürih Üniversitesi’nde başında olduğu popülasyon ekolojisi laboratuvarında araştırmalarını sürdüren aslan yürekli ekolog Doktor Arpat ile Botswana’nın Okavango deltasında yürüttüğü yaban köpeği çalışmalarından, Bhutan’daki kar leoparı çıkartmalarına ve diğer canavarlara uzanan birçok konuda sohbet ediyoruz. Uzun bir aradan sonra Bilim Kazanı tekrar hayatta!

Ne oldu, kazanın öldüğüne inandınız da şimdi tekrar doğurduğuna mı inanmıyorsunuz?

(Aşağıda, Arpat ile Afrika yabanında en yakın köye 6 saat araba sürüşü uzaklığında yaşadığımız günlerden anılarımız)

Dr. Arpat Özgül’ün laboratuvarının web sayfasına da şuradan ulaşabilirsiniz: http://www.popecol.org/

Kazana bas, porsiyonu indir!

Geçen hafta anons edilen kütleçekimsel dalga deneyleri, bilim dünyasında ve elbette sosyal medyada çılgınca bir sevinç dalgası yarattı. Peki bu kadar gülünecek ne vardı?

LIGO deneyi sayesinde varlığı teorik olarak öngörülen kütleçekimsel dalgalar bilim tarihinde ilk defa tespit edildi. Bundan 1.5 milyar yıl önce biri 36 diğeri 29 güneş kütlesinde iki karadelik çarpışmış, bu çarpışma ile uzay adeta jöle gibi titremiş, bu dalgalar dünyamızın bulunduğu uzay-zaman koordinasyonuna kadar gelip, LIGO enstitüsünde geçtiğimiz hafta tespit edilmişti. Ne tesadüftür ki, milyarlarca yıllık evren tarihçesinde insanlık bundan sadece 100 sene önce kütleçekimsel dalgaların varlığını Einstein’ın çalışmalarıyla öngörmüş, en az Einstein kadar önemli yüzlerce bilim insanı bu dalgaların tespiti için 50 sene önce LIGO enstitüsünün temellerini atmıştı.

Bu, kozmik olayları kütleçekimsel dalgalar sayesinde takip edebileceğimizi anladığımız ilk gözlem mi? Evet. Son olacak mı? Elbette hayır! Kütleçekimsel dalgalar, bize evrenin geçmişi ve işleyişine dair bugüne kadar erişemediğimiz keskinlikte gözlemler verecek.

Evrene dair algımızın kapıları kırılarak açılıyor! Bilim Kazanı’nın 38. bölümünde bu heyecan verici gelişmeyi Sabancı Üniversitesi fizik bölümü profesörü, Türk Astronomi Derneğinin eski başkanı ve Bilim Akademisi Derneği başkanı Prof. Dr. Ali Alpar ile konuştuk.

Kazana bas, porsiyonu indir!

CRISPR-Cas9, son yıllarda geliştirilen bir genetik müdahale teknolojisi. Bu yeni sistem sayesinde, canlıların genetik materyalini son derece hızlı, kolay, ve hata payını çok aza indirerek değiştirebiliyoruz, kesip biçebiliyoruz. 10 bin yıl önce soyu tükenen mamutları geri getirebilecek, insan embriyolarında genetik düzenlemeyi mümkün kılabilecek, kudretinden sual olunmaz ve kamyon kamyon etik tartışmalara gebe CRISPR teknolojisinin neyin nesi olduğunu sizler için tartıştık, uzman konuğumuz eski Bilkent’li, şimdi University of Massachusetts doktora ögrencisi Mehmet Fatih Bölükbaşı’nın da yardımıyla genetiğin ABC’sinden başlayarak anlattık.

Çok değil, birkaç sene sonra siz arka bahçenizde otlayan mamutu kovalamaya çalışırken eve giren T-Rex’in gümbürtüsünden jöleleri hoplayan çocuklarınız ağlamaya başladığında, ‘CRISPR gümbür gümbür geliyordu, Bilim Kazanı’nı dinlemedim’ diye sızlanmayın. Şimdi dinleyin. Genetiğinizi iyi bilin. Çok geç olmadan.

Kazana bas, porsiyonu indir!

[scroll down for English description]

3 senedir Bilim Kazanı’na sayısız bilim insanını davet edip, akademik bilimi günlük hayat ile buluşturan ekibimiz, bu defa günlük hayatı akademideki bilimcilerimizin ayağına getiriyor!

Oystir, doktora ya da doktora sonrası araştırma yapan akademisyenlere çalışma hayatına akademi dışında devam etmeleri için gereken kaynakları sağlayan ve endüstrideki işverenleri akademisyenlerle buluşturan bir site. Bize ne ola ki? diyebilir, bu bölümü dinlemeden atlayabilirsiniz.

Bizi dinleyen akademisyenler ise, www.oystir.com sitesinden kendilerine ücretsiz bir hesap açtırabilir, ve nereden başlamaları gerektiğini bu bölümde Oystir.com’un kurucularından Zach Marks’ın kendisinden dinleyebilirler.

Zach Marks’ın akademide hapsolmuş ruhlar için yaptıkları o kadar çok hoşumuza gitti ki, kendisiyle hemen bir bölüm kaydediverdik- reklam değil, tabii ki reklam olmasını ve bu işten para kazanmayı, bu satırları sizlere Hawaii Waikiki Beach’te yazıyor olmayı tercih ederdik. Ama 3 senedir kaynayan kazanda bir defa da akademideki arkadaşlarımıza birşeyler pişsin istedik. Oystir şimdilik sadece Amerika’daki iş imkanlarını kapsıyor. Kayıt ingilizce, Türkçe transkript de ekte (sayfanın aşağısına doğru inebilirsiniz)!

Herkese kendi yolunu akademi içinde veya dışında çizerken bol şans diler, bu bölümün de bir başlangıç noktası olmasını dileriz!

I

ENG

For the past 3 years as Bilim Kazani we have been aiming to bridge the gap between academic science and the general public. We’ve decided that today, we will shift gears and help some academics get on that bridge and escape out into the real world!

Airing on our show this episode is Oystir.com co-founder Zach Marks, who will be sharing with us the story behind oystir.com and how you can benefit from the service to find non-academic jobs. The show will be more relevant for current PhD students or post doctoral researchers, and you can sign up at www.oystir.com to begin browsing.

We should mention that this is not an advertorial content- of course, we wish it were, so that we could be typing this on Waikiki Beach/ Hawaii. We were simply impressed with this new resource available to academics, we believed it solved an important problem, and wanted to pay back to academia after 3 years.

Enjoy our first English episode ever published!

Sohbetin Türkçe transkripti:

Bilim Kazanı Özel Bölüm: Doktora Öğrencileri İçin Akademi Dışı İş İmkanları

Zach Marks ile söyleşi, 22 Eylül 2015

Aysu: Bu noktada ingilizce konuşmaya başlayacağım ve sizeleri Zach Marks ile tanıştıracağım. Merhaba Zach!

Zach Marks: Merhaba Aysu! Beni konuk ettiğiniz için çok teşekkür ederim ve bu kaydı Türkçe yapamadığım için özür dilerim…

Aysu: Önemli değil, ben bütün kaydın Türkçe tercümesini de hazırlayacağım (Sözümde durmuşum!!!). Evet, şimdi websitenizi tanımadan önce biraz seni de tanıyalım istiyorum, Oystir.com’un kurucularından birisin, peki bu zamana kadar neler yaptın?

Zach: Tabii ki. Lisans derecemi Yale Üniversitesi’nden aldım, ve aslında sahip olduğum tek diploma da bu. Oystir.com sitesini çoğunlukla doktoralı insanlara yönelik hazırladığımız için de gittiğim her yerde en az eğitimli kişi ben oluyorum. Yale’den sonra, McKinsey Danışmanlık firmasında şirketlere stratejik danışmanlık yaptım. Şirkette yaptığım işlerden biri de, kendi firmamıza doktoralı çalışanların alınmasıyla ilgiliydi. Biliyorsundur, McKinsey MBA ve lisans diplomalı çalışanları aldığı gibi, Harvard ve MIT gibi elit okullardan doktoralı öğrencileri de firma bünyesine almaya çalışıyor. Benim dahil olduğum projede, sadece Harvard ve MIT değil, her okuldan öğrencileri nasıl alabileceğimiz üzerinde çalıştık. Bu sırada da, şu anda Oystir’i beraber kurduğumuz Rudy ile tanıştım ve arkadaş oldum. O da McKinsey’nin New York ofisinde doktoralı öğrencilerin alınma süreci ile ilgileniyordu, zaten kendisi de doktoralıydı ve akademideyken kendi yeteneklerini akademi dışı alanlara nasıl uygulayabileceğini düşünürken kendini McKinsey’de danışmanlık kariyerinde bulmuştu. Doktoralı öğrencilerin danışmanlık alanına geçiş yapmaya çalışırken yaşadıkları kafa karışıklığına aşinaydı, ben de firmaların bu süreçte yaşadığı kafa karışıklıklarına aşinaydım, böylece güçlerimizi bu konuda birleştirmeye karar verdik ve Oystir.com’u kurduk!

Aysu: Harika. Bu arada kısaca ek bir bilgi vermek istiyorum. McKinsey bir danışmanlık firması- en iyi danışmanlık firmalarından bir tanesi. Ve son zamanlarda McKinsey de diğer danışmanlık firmaları gibi doktoradan yeni mezun olmuş insanları bünyesine katmaya çalışıyor. Siz de Oystir.com olarak, akademide devam etmek istemeyen kişilere, ‘bakın, danışmanlık gibi kariyer seçenekleriniz var, hatta sadece danışmanlık değil, yeteneklerinizi kanalize edebileceğiniz bir yığın iş seçeneği var’ diyerek yönlendiriyorsunuz, doğru mu?

Zach: Kesinlikle! Doktoralıların farkında bile olmadığı bir yığın iş seçeneği var. Neredese bütün Fortune 500 şirketleri çeşit çeşit işler için doktoralı insanlarla çalışmak istiyor. Ve tabii ki deneysel bilimlerden çıkan doktoralılar için birçok biyotek firmasında ve endüstri şirketinde iş seçenekleri olduğu gibi, diğer doktora öğrencilerinin de akademi dışı mesleklere transfer edilebilecek birçok yeteneği var. Data analizi olabilir, iletişim olabilir, araştırma yapma olabilir…

Aysu: Yani doktora öğrencileri, birazcık sıradışı bir yol izleyip kariyerlerini mahvetmeden akademi dışı kariyer değişikliğine gidebilirler, doğru mu? Şimdi, ben bugün Oystir.com’a bugün üye olsam, ne yapmam gerekiyor, elime ne geçiyor?

Zach: Oystir.com’a giriyorsunuz, ücretsiz bir hesap açıyorsunuz. Kendiniz hakkında, okulunuz, çalıştığınız ve ilgi duyduğunuz alan hakkında temel bilgilerinizi giriyorsunuz, o noktadan itibaren site sizin için özel iş imkanlarını bulmaya başlıyor. Yeteneklerinizi profil bilgilerinize girdikçe, sitede karşınıza çıkan iş imkanları da çok daha kişiselleştirilmiş oluyor. Örneğin, CRISPR-CAS9 genetik editleme konusunda tecrübeli olduğunuzu yazabilirsiniz, Python kullandığınızı belirtebilirsiniz… Biz bu bilgileri, sizin ne aradığınız ve nelerle ilgilendiğiniz ile birleştirip, size uygun iş listelerini karşınıza çıkarıyoruz, ve bunu bedava yapıyoruz.

Aysu: Siz bu iş ilanlarını kendiniz mi buluyorsunuz, yoksa iş verenler mi size geliyor?

Zach: Her ikisi de. Kısmen bir arama motoru inşa ettik, bizim hedef kitlemizin ilgileneceği işleri internetten seçiyor. Ama aynı zamanda bizimle çalışan birçok firma var, bizimle koordine bir şekilde sitemize iş ilanı koyuyorlar. Son olarak, doktoralı çalışan arayan firmalar ilk seçim sürecini bizimle ortaklaşa yapıyorlar, sitemize üye kişilerin profillerinden onlar için uygun aday seçebiliyoruz.

Aysu: Tamam. Şimdi ben Oystir ile nasıl tanıştığımı anlatayım, aslında birkaç sene önceydi. Acaba Rudy o zamanlar siteyi henüz test mi ediyordu, hiç haberim yok. Ama site çalışmıyordu, belki test versiyonuydu. Ben tesadüfen bulduğumda harika bir fikir olduğunu düşünmüştüm çünkü doktoramın ortasındaydım, akademik bir yolda ilerlemeyi düşünmüyordum, belki daha sıradışı birşeyler yapmak istiyordum ve nereden başlayacağımı da pek bilmiyordum. Siteye üye olduğumu ama uzun bir süre pek bir geri dönüş almadığımı hatırlıyorum, henüz çalışır durumda değildi. Ama kısa süre önce iş ilanları ve internet seminerleri ile tam gaz başladınız hizmet vermeye, bazen girip bakıyorum, geziniyorum, ve hatta arada birkaç akademik laboratuvarın size ilan verdiğini bile görüyorum—hoş değil!!!! Ama akademi dışı bir ton imkan var, bu konuda harika bir kaynak.

Zach: Bizi bulduğuna sevindim! Kendi şirketimizi kurunca anlamış olduğum bir şey var, bazen bir hafta ya da bir ay süreceğini düşündüğünüz şeyler çok, çok daha uzun zaman alabiliyor. Sen bizi ilk keşfettiğinde henüz giriş sayfamızı hazırlamıştık herhalde, ve doktoralı üye olsunlar diye üye olma servisini de kurmuştuk. Yazılım takımını kurmamız, projeyi hayata geçirmemiz biraz zaman aldı.

Aysu: Evet, bir start-up için olağan bir durum. Peki, şu anda tahminimce Türkiye’den, yurtdışında veya Türkiye’de doktorasını yapan ya da bitirmiş olan birçok akademisyen bizi dinliyor. Onlara hitaben, bir akademisyenin sahip olduğu fakat sahip olduğunu fark etmediği vasıfları nelerdir? Ben doktora yaparken embriyolarla uğraştım durdum, ve bunun başka hiçbir işe transfer edilemeyecek birşey olduğunu düşünüyordum.

Zach: Evet. Bu dediğin şey bence bir ton doktora öğrencisinin de empati kurabileceği bir durup. 6-7 sene laboratuvarda kalıyorsunuz, sonra elbette ‘evet, galiba tek yapabildiğim şey fare beyni resimlerine bakmak, ne vasıflarım olabilir?’ demeye başlıyorsunuz. Ama her doktora öğrencisi, 3 temel vasıf ile mezun oluyor. 1-Data analizi, 2-iletişim ve 3-proje yönetimi. Daha yakından inceleyelim. Her şirketin data analizi çalışanlarına ihtiyacı oluyor, ve çoğu doktora öğrencisi, R ve python gibi, veya SPSS gibi daha basit yazılımlar ile bu tecrübeyi edinmiş oluyor. Dolayısıyla şu anda dinliyorsanız ve doktoranız henüz bitmediyse, kalan 2-3 senede analizlerinizi python gibi bazı programları öğrenerek yapmanızı tavsiye ederim. İş dünyasında bilimsel data analizi tecrübenize ihtiyacı olan birçok şirket var, bunu kendi müşteri profilimizden de bizzat görüyoruz. Doktora öğrencilerinin bu vasıfları geliştirmek için harika bir platformları var. Bahsetmek istediğim ikinci yetenek, iletişim. Belki bir konferansta poster sundunuz, ya da 6. Sınıf öğrencileriyle bilim projelerine yardım ederken çalıştınız. Orada yaptığınız şey, inanılmaz derecede karmaşık bir içeriği, genel seyirci için basitleştirmek ve ulaşılabilir hale getirmek. Ya da örneğin akademik bir makale yazdınız, veya, çok daha geniş bir seyirciye, Aysu senin de blog ve podcast’in ile yaptığın gibi, popüler bilim yazıları yazdınız. Burada yaptığınız şey, iletişim yeteneğinizi geliştirmek. Yönetim danışmanlığında CEO’lara laf anlatmaktan, vakıflarda fon yazmaya, veya bir biyotek firmasında ilaçlarla ilgili yazılar hazırlamaya kadar, birçok meslekte mükemmel iletişim yeteneğine sahip olmanızı gerektirecek birçok durumla karşılaşıyorsunuz. Son olarak, tipik bir öğrenci (mesela lisanstan mezun olduğum zaman ben) okuldan çıktığında bir takım proje yönetimi vasıflarına sahip oluyor, ama tam da değil. Birkaç makale yazıyorsunuz, ödevleriniz oluyor, diplomanızı almak için yapmanız gereken her zamanki işler. Bir doktora öğrencisinin ise, çok uzun soluklu bir sürede, çoğunlukla birkaç yıl boyunca, yönetemek zorunda olduğu o kadar çok şey var ki: proje yazmak, lisans öğrencisi eğitmek ve onların projeleriyle ilgilenmek, tabi ki kendi projenizi hatta projelerinizi yönetmek…Bunlar bence çok değerli ve de diğer adaylardan sizi ayıran özellikler.

Aysu: Evet, arkadaşlar, Zach’in sözlerini aklınızda not edin, çünkü, doktoradan çıktığımız zaman genellikle çok da uygulanabilir birşeyler yapmamış gibi hissediyoruz. Aynı zamanda, akademinin doğasından ötürü, yaptığımız işleri abartmak yerine, yaptığımız herşeye daha skeptik olmaya meyilliyiz- çünkü bilim böyle işliyor. Ama sanırım iş dünyasında, iş bakarken, öğrendiğiniz şeyleri vurgulamak ve çok da mütevazı olmamak gerekiyor. Doktora yapmak özellikle 20leriniz için harika birşey, aslında birçok konuda kalifiye hale geliyorsunuz, bunları vurgulamanız gerekiyor.

Zach: Doğru, rezüme tevazu yapılacak bir yer değil kesinlile! Mülakatlarda alçakgönüllü olabilirsiniz, ukala bir görünüm sergilemeyi tabi ki istemezsiniz, ama başarılarınızı rezümede ön planda tutmayı unutmayın.

Aysu: Birçok insan şu anda akademik dünyanın geldiği hiyerarşik piramit sebebiyle çıkmak isteyebilir. Çok fazla doktora öğrencisi var, ve en tepede hiç de fazla pozisyon yok. Çıkmak konusunda kötü hissetmeyin! Yetenekleriniz uygulamaya dökebileceğiniz çeşit çeşit başka alanlar var, bunun da adı ‘vazgeçmek’ olmak zorunda değil, size göre değilse de, size göre değil.

Zach: Kesinlikle. Sanırım biraz çıtlattığın şey akademiden çıkmanın ‘davayı satmak’ olarak görülmesi. Böyle bir stigma var. Linked in profili açmaktan çekinenler dahi var, belki hocaları görür korkusuyla. Ama böyle hissetmeyin, sadece laboratuvar kurmak istemiyorsunuz ve alternatif seçeneklere yöneliyorsunuz diye. Hatta şunu söyleyebilirim, artık ‘alternatif kariyer yolları’ diye adlandırdığımız yolların standart olması lazım.

Aysu: Özellikle şunu söyleyebilirim, doktora yapmak bize birçok şeyin yanında, bağımsız düşünmeyi de öğretiyor. Sırf bu sebepten bile, belirli bir kariyer seçeneğine sabitlenmek bana anlamsız geliyor. Bahsettiğin 3 temel vasıfa gelelim, eğer herşey yolunda gittiyse, bir doktora öğrencisinin cepte şu 3 yetenek ile mezun olduğunu söyleyebiliriz: data analizi, iletişim ve proje yönetimi. Peki oystir.com’a girdiğimde beni nasıl işler bekliyor, seçeneklerim neler?

Zach: Birçok endüstriden farklı işler göreceksiniz. Biyomedikal alanlardan doktoranız varsa mesela, tabi ki biyomedikal endüstri iş ilanları, ama bunun yanında, bu geçmişinize ihtiyacı olacak birçok farklı endüstriden iş ilanı olabilir! Uçak sektöründen otomobile, danışmanlıktan başka teknolojilere, farklı endüstrilerde ve farklı coğrafyalarda. Oynayacağınız roller, alanınızdaki uzmanlığınız ilgili de olabilir –örneğin bir biyomedikal firmada araştırma görevlisi veya bir şirkette mühendislik gibi, ama bu teknik ve uzmanlık gerektiren işler dışında finansal analiz gibi, direkt alanınızla ilgili olmayan, fakat analiz yeteneğinizi kullanabileceğiniz bir konuda da olabilir. Herhangi bir sektör, sizin temel araştırma yeteneğinizi kullanmak isteyebilir. Bunun yanında, ‘soft’ yeteneklerinizin işe yarayacağı durumlar da var. Danışmanlıktan, medikal iletişimciye kadar bir dizi meslek bunlara örnek. Oystir’ı kurmadan önce bu mesleklerin ve imkanların var olduğundan benim de haberim yoktu. Mesela hiç bilmiyordum, duyunun bilimiyle ilgilenen, Listerine ağız gargarasını ferah ve temiz ama ağız yakmayan mükemmel dengeli hissiyata ulaştıran ya da bir sosise doğru tadı veren bir bilim insanı ekibi olduğundan haberdar bile değildim, ben de bu süreçte çok şey öğreniyorum. Oystir’ı da güzel yapan bu, siteye geliyorsunuz ve aklınızdaki iş ile bir profil oluşturuyorsunuz, ama bu süreçte sizin de varolduğundan haberdar olmadığınız işlerle tanışma şansınız oluyor.

Aysu: Spektrum hakikaten çok geniş. Peki Oystir gibi başka şirketler var mı?

Zach: Doktoralı öğrencilere kariyer öğütleri veren siteler var, mesela belki Versatile PhD sitesini duymuşsunuzdur..

Aysu: Ben duymamıştım.

Zach: Websitelerinde farklı kariyer seçenekleri için gerekli bilgiler vesaire var, ama biz de kendi arşivimizi geliştirmeye, farklı kariyer seçenekleri için bilgi ve yardımcı materyal oluşturmaya çalışıyoruz, oystir.com/resources adresinde.  Ücretsiz profil açan herkese yine tabii ki ücretsiz, makaleler, rezüme örnekleri, mülakat teknikleri, webinarlar….

Aysu: Bu sizin siteyi ayrıştıran bir özellik, benzerlerini örneğin LinkedIn’de görmüyorum.

Zach: Teşekkürler!

Aysu: Peki mesela, insanlar işveren olarak profil açabilecekler mi?

Zach: Evet, bir sonraki adım olarak, işverenlerin de bir portalı olmasını istiyoruz. Şimdilik sistemde işverenler bizimle, kapılar ardında çalışıyor. Birkaç ay içinde, çok daha otomatik bir şekilde, işverenlerin ‘Zach, bizim şöyle böyle bir doktora öğrencisine ihtiyacımız var’ demek yerine, kendi şirket profillerini yaratıp, Oystir databazında aday aramalarını istiyoruz. Sanırım bir öğüt verebilirim burada herkese, belki 5 sene önce doktoraya başlarken profesör olmak istiyordunuz, şimdi kesinlikle böyle bir amacınız yok, ama panik yapmayın! Harika vasıflar edindiniz bu süreçte, gayet beceriklisiniz ve bundan farklı şekillerde faydalanabilirsiniz. Eğer maaşları bir kriter olarak baz alacak olursak, doktoralı çalışan grubu, 2000li yıllardan beri reel maaşları artan tek çalışan grubu! Bu konuda iyi hissedin, evet orada bir yerde sizin için çok uygun işler var ve umarım Oystir.com bu konuda size yardımcı olur.

Aysu: Mükemmel öğütler! Bu arada, akademiden çıkış yolu dediğimiz şeyi çıkış olarak değil, hep gidilen yoldan biraz sapma olarak da görebilirsiniz. Biz de Bilim Kazanı olarak genelde bilimi halka ulaştırmaya çalışıyoruz. Bu sefer tam tersini yapalım ve bilim insanlarına biraz gerçek yaşamla ilgili bir yardımımız dokunsun dedik. Çok da kötü konuşmak istemiyorum ama birçoğumuzun yeni kaynaklara ihtiyacı olduğuna eminim, farklı alanlara kaymaya çalışırken, ve Oystir.com’un harika bir yeni kaynak olduğunu düşünüyorum. Sana da teşekkür ederim bunu gerçekleştirdiğin için!

Zach: Asıl ben teşekkür ederim Aysu ve eklemeliyim, bence Bilim Kazanı’yla yaptığınız şey harika! Bir konuda heyecanlı olup, bu heyecanı bütün dünya ile paylaşmak harika birşey ve herkes bunu denemeli, bilimi genel dinleyici ile paylaşmak olabilir, ne bileyim kuantum fizik ile fantasy football oyunlarını bir şekilde birbirine bağlayabilmek olabilir, blog başlatın ve paylaşın!

Aysu: Evet! Ve zaten doktora da bir yandan başka şeylerle uğraşmak için harika bir zaman. Evet! Zach, sana çok teşekkür ederim tekrar, bugün yoğun programından vakit ayırıp Türkiye’deki dinleyicilerle konuştun, onlar da ya podcast bölümünü dinleyerek ya da bu kayıtların yazılı dökümünü okuyarak seni tanımış oldular. Son bir soru, Oystir.com sadece Amerika’daki iş imkanları için kullanılabiliyor, doğru mu?

Zach: Evet, şimdilik böyle. Ama umarım kısa zamanda uluslararası boyutlara da ulaşacağız. Hatta Türkiye’ye de açılmak isteriz, şu anda dinliyorsanız ve İstanbul ofisimizi açmak isterseniz…

Aysu: Harika plan! O halde iyi şanslar ve Oystir’dan yeni haber duymayı umuyoruz.

Zach: Teşekkürler….

6 aylık ataletimizi attık, bilime kaldığımız yerden devam ediyoruz!

Işığın gürültüsü nedir? Nasıl azaltılır? Süper atom ne işe yarar? Kuantum seviyesindeki problemlere kafa yorarak Türkiye’nin gürültülü politik gündeminden dışarıya ışınlanmak isterseniz, size elimizdeki en iyi parça olan Işığı Sıkıştıran Adam’ı veriyoruz.

Cambridge Üniversitesi fizik bölümünden Prof. Dr. Mete Atatüre, son 1 aydır Türkiye’deki bütün büyük gazetelerde ışığı sıkıştıran adam olarak tanıtıldı. Uzun süredir çözülemeyen bir problemi çözmesiyle kuantum fizik camiasının, Kurt Cobain’e olan fiziksel benzerliğiyle de genç kadınların ilgisini üzerine toplayan Dr. Atatüre, tam olarak ne yaptığını Bilim Kazanı’nda dinleyenlerle paylaşıyor. Dr. Atatüre’nin beynini rehin alıyor ve  yayınlanan son makalesi, laboratuvarında yürüttüğü diğer araştırmaları ve akademisyen hayatı hakkında sohbet ediyoruz!

Kazana bas, porsiyonu indir!

Sevgili Bilim Kazanı müdavimleri,

Son 2 buçuk senedir her seferinde çok severek kaydına oturduğumuz Bilim Kazanı cep yayını, önce bir radyo projesine, şimdi de bir kitap projesine dönüştü. Bizden sıkılmadığınız ve dinlemeye devam ettiğiniz için çok teşekkürler!

Bu zaman zarfında neler yaptık? Şişmanlıktan, insanın evrimine ve hatta ışın kılıcına, ilgimizi çeken 35 ayrı konuda bilimsel ön araştırmalar ve sohbetler yaptık, aklımızın almadığı alanlarda uzman konukların beynini vakumladık, Aysu tezini teslim etti ve doktor oldu, İlker delirdi ve doktor oldu, Alp tezinin en zorlu süreçlerinde bizi kırmayarak arkadaş kalmaya ve Bilim Kazanı’na en önemli katkıları sağlamaya devam etti, ardından kuantum araştırmalarında hiç anlamadığımız çığırlar açtı… Kısacası bizim için ve de Bilim Kazanı için çok üretken ve aventürperest bir dönem oldu, umarız devamı gelir.

Bu serüvende cep yayınlarımızdan en sevdiğimiz 13 bölümün yazılı dökümü, adeta bir bilim piyesi olarak Bilim Kazanı kitabında toplanıyor. Bugünden itibaren raflarda olan kitabımızı internetten de sipariş edebilir ve bize destek olabilirsiniz! Bilim insanları karar verdi: Arkadaşlarınıza, çocuklarınıza, sevdiklerinize, sevmediklerinize, daha güzel bir hediye düşünemiyoruz!

Ağustos’ta çıkan 1. baskımız tükendi tükeniyor, o yüzden Ekim’de 2. baskı geliyor! Kitabevlerinde kapış kapış bitmemizi beklemeden bizi aşağıdaki linklerden de sipariş edebilirsiniz.

Teşekkür ederiz! Ekim’den itibaren yeni kayıtlarda görüşürüz!

Aysu, İlker, Alp

Misak-ı Milli   

Acı Vatan Almanya

Yeni Dünya Amerikko

Muhterem Kepçeler, Muhteşem Kepçelerimiz,

Türkçe orjinal içerikli popüler bilim cepyayıncılığı maceramızda 2014 yılını geride bırakırken, Bilim Kazanı olarak Science dergisinin bu senenin en çığır açıcı 10 bilimsel buluş listesini inceledik ve sadece 2014’e değil önümüzdeki yıllara da damgasını vuracağı aşikar 3 heyecan verici çığırı sizin için lime lime pişirdik:

BİR! Rosetta Misyonu: Gönüllerin şampiyonu Rosetta uydusu 2004 senesinde acı vatan Dünya’dan yola çıktı ve 10 yıllık astral bir langırt sonrasında 67P/Çuryumov-Gerasimenko kuyruklu yıldızına kondu. Evrendeki yeni sınır sancağımıza ufak bir de analiz laboratuvarı götüren Rosetta acaba nereden geldiğimiz sorusuna ışık tutabilecek mi? Yoksa aramızda yıldız tozundan gelen sadece fizikçi Alp mi?

İKİ! Lokman Hekim Proteini: Yaşlı fareleri gençleştiren taze kanlı genç fareler artık özgür! Yaşlanmış organların gençleşmesini sağlayan ve kan dolaşımında bulunan protein GDF11’in keşfinin detaylarını kim anlatacak? Ve her yeni yayında o bölüm anlattığımız buluşun sahibi laboratuvara sızıp bize içeriden bilgi akışını sağlayan köstebek Aysu’nun mumu daha ne kadar yanacak?

ÜÇ! Sentetik Yaşamın Bebek Adımları:  Biliminsanları bu sene tüm canlıların evrensel dili DNA’nin 4 sesten oluşan alfabesine, yani bildiğimiz TÜM yaşamın ezelden beri öyle evrilegelmiş 4 doğal üyesine 2 yeni sentetik harf eklenebilecegini gösterdi. Doğal biyolojik yaşam ve Sentetik biyolojik yaşam ayrımına hoşgeldiniz. Bu yeni harfler daha önce doğada var olmayan yeni biyolojik kelimeler yapmamıza izin verecek mi? Bu buluş bugüne kadar sadece okuyup taklit edebildiğimiz genetik koda belki de bir alternatif geliştirmemize imkan verecek mi? Peki, en önemlisi, İlker artık iş bulabilecek mi?

Bilim Kazanı. Popüler Bilimin Esnaf Lokantası. 2015 yılında da bizi dinlemeye devam edin.

Kazana bas, porsiyonu indir!

BU DEFA ÖYLE BİR BÖLÜM YAPTILAR Kİ….(Tıklayın)

Bu bölüm omurgalılarda penisin kökenlerini inceliyoruz. Geçtiğimiz haftalarda Nature dergisinde yayınlanan ve dünya popüler bilim basınında zelzele yaratan makaleyi Aysu’nun bizzat araştırmanın yapıldığı laboratuvarda çalışması sayesinde en ince detaylarına, bilinmeyen yönlerine ve hocaların skandal emaillerine kadar inceledik! Penis ve genital organlar embriyonik süreçte nasıl oluşur? Penis ve anüsün evrimsel süreçte ortak yolculuğunun detayları neler? Yılanlar neden çift penisli? Tavuklarda cinsellik neden tabu? Peki ya insanların da hayata çift penisli başladığını biliyor muydunuz?

İçinizdeki yılanı keşfedin. Çekirdeği, fındığı fıstığı hazır edin! Bilim Kazanı eskisi gibi uncut, terbiyesiz ve filhakika cüretkar.

Kazana bas, porsiyonu indir!

İ – Aysu, ağzımdan bakteri topladım, bak.
A – Aferim.
İ – Ya bak bi, hepsini sekansladım, ama hepsi aynı galiba. Çok güzel.
A – Of İlker ya, gidip tez defansına hazırlansana ağzını karıştıracağına.
İ – Ya bi bak yahu, n’olur yani, seninkine de bakalım sonra.
A – Ya git işine ya.
İ – N’olur yani bir baksan, bir rica ettim kırk yılda bir şey. ALO MEREN’e mi sorsam? Hatta otobüse atlayip direk gidip sorayım Woods Hole’a ha? Labını yeni açtı zaten, güle güle otursunlara da gitmedimdi; adettendir. Onunkilerle karşılaştırırım. Otobüstekilerle de karşılaştırayım hatta. Şoförle de karşılaştırayım.
A – Of İlker OF!
İ – Sen de gelsene. Suyun kenarında laboratuvar. Çok güzel.

– Bugün bu iblisi ininde avlayacağız, padi.

Şöhreti ODTÜ’den New Orleans’a, Maryland’den eski kıta Avrupa’sına kadar uzanan, hakkında söylenenlerin bir kısmının efsaneleştiği, rivayetlere göre kopan uzuvlarını yenileyebilen, kopan parçalardan birer tane daha kendinden var edebilen biyolog-yazar-çizer extraordinaire  Duygu Özpolat’ı bulmaya gelmişlerdi. Bir kaç altına hemen dili çözülen görgü tanıklarına göre en son buralarda görülmüştü. Limanda karides teslimatı yapan yaşlı bir balıkçı daha dün Woods Hole Market hanında Duygu’nun bacağını gördüğüne yemin edebilirdi.

İlker ve Aysu emin adımlarla sözü geçen hana doğru yol aldılar. Dışarıda bir kaç masa vardı… her masada da Biyolokum Duygu’nun başka bir parçası! Akıllarını karıştırmasına izin vermeyeceklerdi. O ana kadar fark etmedikleri Gövel ördekle göz göze geldiler. Yüzünü kapattığı şapkanın ardından Düygü’nün için için gülümsedigini hissedebiliyorlardı. İlker bütün gücüyle yumruğunu Duygu’nun sağ kolunun olduğu masaya indirdi:

– Oyun oynayacak vaktimiz yok. Haftalardır seni arıyoruz. Sana ihtiyacımız var.

Ufak bir sessizlik oldu. Duygu’nun kolu İlker’i umursamadan yeni bir Duygu oluşturmaya başladı. Aysu, Gövel ördeğin bakışlarından tedirgin olmuştu. Onu kışladı.

– Sorun şu ki, Duygu, rejenerasyon kabiliyeti olan ve ölümsüz olduğu söylenen solucanları bulmamız lazım. Piyasada bu işi senden daha iyi bilen yok. İblisi ininde avlamaya geldik, bugün bu iş bitecek, eve solucansız dönmek istemiyoruz. Düzelteyim; bunu sen de istemezsin.

Duygu bu küstahlığa müstehzi bir gülüşle cevap verdi. Bacakları üst üste atladı. Bildiklerini anlatacak, İlker ve Aysu’yu solucana gömecekti. Fakat bu Bilim Kazanı’na pahalıya patlayabilirdi. Gövel ördek acı acı vakladı.

***

Vahşi Doğu’nun en hızlı solucan avcısı, yazar çizer Biyolokum Dr. Duygu Özpolat’ı Woods Hole’da yakaladık, ördeğini rehin alıp Açık Radyo’da konuşturduk. Solucanların rejenerasyon kabiliyeti ve üremeleri hakkında son gelişmeleri ilk defadan sahadan bildirdiğimiz bu pastoral kaydımızda Duygu’nun ta kendisinden dinleyin, onu yeni maceralara bizzat uğurlayın!

Biz de üzerimize düşeni yaptık ve bu çılgın teorinin insanlarda da geçerli olup olmadığını hem Sabancı, hem de Bilkent Üniversitesi’nin tozunu yutmuş, şimdi de Harvard Halk Sağlığı Fakültesi’nde doktora araştırmalarına devam eden Eylül Harputlugil’e sorduk. Beslenme ve sağlıklı yaşam ile ilgili gerçekleri Doktor Öz’den çok daha temkinli, çok daha hatasız ve az spekülatif anlatan, gönüllerin ÖZ BE ÖZ doktor adayı Eylül ile besin kısıtlamasına dair herşeyi dinleyin, yaz ayları için bikini diyeti yapacak olan, Ramazan ayı için oruca hazırlanan arkadaşlarınıza gönderin! Bir Fedon olmak, bir Süperbabaanne olmak herkesin hakkı!

Haydi bakalım, Mehmet Öz Amerikan senatörlerine ifade vermeye, Eylül Harputlugil kürsüye.

Daha doğar doğmaz halleştiğimiz mikroplar, bizim sağlığımız için rakiplerine geçit vermeyen iyi mikropcanlar, fırsatçı ve tehlikeli ama aslında azınlık olan öbür mikroplar, şehir hayatı ve hijyen takıntısının getirdiği belki de zararı yararından çok antibiyotik aşkı, bazı sindirim sistemi hastalıkları için son tıbbi tedavi yöntemlerinden biri olan hastalar arası dışkı transferi, antik Çin usulü ishal çorbası ve gene işkembe-i kübradan salla(ma)dığımız tıka basa bir bölüm!

Mikropları sevelim, sevdirelim.

Kısa süre önce müjdesini verdiğimiz gibi artık her Perşembe 14:00’da Açık Radyo‘dayız.

Radyo programlarımızın kayıtlarını ucundan gecikmeli olarak bu adreste podcast olarak yayınlamaya devam edeceğiz.

11. Bölüm, 1 Mayıs 2014 Açık Radyo programımız. Radyoda ilk programımız olduğu için biraz kendimizi, doktora çalışmalarımızı ve neden Bilim Kazanı ve kardeşi Bilim-Bilmiyim‘i kurup popüler bilim işine girdiğimizi anlatmaya çalıştık.

İyi dinlemeler!

Kazana bas, bölümü indir!

Beyhude dolandım ey yar boşa evrildim

Benim sadık yarim kara topraktır, kara topraktır 

‘Olay ufkuna yaklaşıyoruz’, dedi İlker. Bu çizgiyi geçtikleri anda ışığın bile kaçamadığı bir çekim kuvvetine tabi olacaklardı.

Not: Alp’in yalancısıyız.

Kazana bas, porsiyonu indir!!

Kaynakça:

Genel

Hepsi ve daha fazlası için beşinci kez Bilim Kazan, Biz Kepçe!

Kazana bas, porsiyonu indir!!

Kaynakça:

Adına da derler seks

Judson, O (2002). Dr. Tatiana’s Sex Advice to All Creation: The Definitive Guide to the Evolutionary Biology of Sex. New York, NY: Metropolitan Books  — Sonunda Ali Çakır’ın ince elenmiş sık dokunmuş çevirisiyle Edebi Şeyler Yayınevi‘nde!! 

Isabelle Rossellini’den komikli videolar: Hayvanlar aleminin nev-i şahsına münhasır cinsi münasebetlerinin kostümlü taklidi:  Green Porno YouTube / Green Porno Sundance Channel

Evolve: Sex / Evril: Seks (2008) History Channel Seksin Evrimi Belgeseli

Neden Seks?

Eşeyli üremenin evrimi Wikipedia Maddesi (English/Türkçe)

Roze D. Disentangling the benefits of sex. PLoS Biol. 2012;10(5):e1001321.

Alis’in Harikalar Diyarı, Kırmızı Kraliçe Hipotezi ve konak:parazit ilişkisinin diyalektik evrimi Wikipedia Maddesi

Morran LT, Schmidt OG, Gelarden IA, et al. Running with the Red Queen: host-parasite coevolution selects for biparental sex. Science. 2011 Jul 8;333(6039):216-8.

Matt Ridley. Kızıl Kraliçe – Cinsellik ve İnsan Doğasının Evrimi. Cogito, Çeviren: Erhun Yücesoy, Eylül 2010

Sevişmek virüslerin de hakkı

Virüslerin, genom parçalarının değiş-tokuşu (reassortment) yoluyla genetik çeşitliliği artırmasını anlatan Wikipedia Maddesi 

Virolojinin en baba kitabı Fields Virology’nin genom parçalarının değiş-tokuşu/reassortment açıklaması

Bay Penisilin ve Yüzyıllık Aseksüalite Yalanı

Darkness, oxygen deprivation, and vitamin make fungus “crave sex”. 8 January 2013, Ruhr-Universität, Bochum

Böhm J, Hoff B, O’Gorman CM, et al. Sexual reproduction and mating-type–mediated strain development in the penicillin-producing fungus Penicillium chrysogenum. Proc Natl Acad Sci U S A. 2013 January 22; 110(4): 1476–1481.

“80 milyon yıldır aseksüelim, ama gen söğüşlemeyi iyi bilirim”: Bdelloid Rotifer Paradoksu

Judson, O (2012). Chapter 13: Wholly Virgin. In Dr. Tatiana’s Sex Advice to All Creation: The Definitive Guide to the Evolutionary Biology of Sex (212-232). New York, NY: Metropolitan Books

Charles Q. Choi Sans Sex, Bdelloids Party On, 3 April 2008, LiveScience.com

‘Odd Little Creature’ Skips Sex and Eats DNA, 16 November 2012, LiveScience.com

Gabriel Gache. Organisms Gave up Sexual Reproduction for DNA Theft, 30 May 2008, SoftPedia.com

Boschetti C, Carr A, Crisp A, et al. Biochemical diversification through foreign gene expression in bdelloid rotifers. PLoS Genet. 2012;8(11):e1003035.

Boschetti C, Pouchkina-Stantcheva N, Hoffmann P,, et al. Foreign genes and novel hydrophilic protein genes participate in the desiccation response of the bdelloid rotifer Adineta ricciae. J Exp Biol. 2011 Jan 1;214(Pt 1):59-68.

Neden sadece iki cinsiyet var? (Sen öyle san)

Amanda Schaffer. Pas de Deux: Why are there only two sexes? Slate Magazine, Sept. 27, 2007

Terliksi hayvanlar gibi seks hayatı nasip eyle bana, Yarabbim

Olivia Judson. Unorthodox. The New York Times, Opinionator, February 9, 2010.

Kayıtta konuşma fırsatımız olmadı, ama böceklerde sekssiz üremenin örneklerinden afid partenogenezinin keşfinin hikayesi

Cinsel Seçilim ve Acayip Seks Hikayeleri: Cinsiyetlerarası “LÜTFEN benimle çocuk yap!” /  Cinsiyetiçi “Çık dışarı, kapışalım!” Seçilimi Wikipedia Maddesi (English/Türkçe) 

Judson, O (2002). Dr. Tatiana’s Sex Advice to All Creation: The Definitive Guide to the Evolutionary Biology of Sex. New York, NY: Metropolitan Books  — Çok yakında Ali Çakır’ın çevirisiyle 160. kilometre Yayınevi‘nde!! 

AŞıRı YAKıŞıKLı olduğu için cinsiyetiçi seçilime maruz kalıp Dubai’den kovulan Arap’ın hazin(?) öyküsü

Erkek sineklerin salgıladığı rakip-sperm öldürücü kimyasallar, farelerde sperm sıvısından mütevellit ‘bekaret kemeri‘, arılarda seks sonrası ölmek pahasına kopup rakip erkekleri durdurmaya çalışan penis tıpası ve dişisini bulur bulmaz onu bir daha kaybetmemek için ona yapışan, eriyip onun vücudunun bir parçası olan fenerbalıkları.

Feromonlar?

Ter ve vücut kokusu bağışıklık sistemi genlerini çeşitlendirmek için eş seçmede bir aracı olabilir mi?

Terli t-shirt deney demonstrasyonu

Wedekind C, Penn D. MHC genes, body odours, and odour preferences. Nephrol. Dial. Transplant. (2000)15 (9): 1269-1271.

Chaix R, Cao C, Donnelly P. Is Mate Choice in Humans MHC-Dependent? PLoS Genet. 2008 September; 4(9): e1000184.

İnsanlarda Tekeşlilik

Tekeşliliğin Evrimi Wikipedia Maddesi

The Advanced Apes Are Humans Monogamous? February 3, 2013

Daniel Engber. Are Humans Monogamous or Polygamous? Slate Magazine, Oct. 9, 2012

Luciana Gravotta Be Mine Forever: Oxytocin May Help Build Long-Lasting Love Scientific American, February 12, 2013

Neandertal kuzenlerimizden, ter bezlerimize…

Koca kafalılığımızdan, amilaz enzimlerine…

Eski matematik olimpiyatçısı İlker’in dev hesap hatasından,

Türk erkeklerinin İtalyan erkeklerine olan yakın akrabalığına… yine egonuzu okşayacak, ufkunuzu dağıtacak, bol muhabbetli bir Bilim Kazanı bölümü daha.

Kazana bas, porsiyonu indir!!

Kaynakça:

Genel

Dr. Ömer Gökçümen’in Kişisel Sayfası

Evrim Çalışkanları Blogu

Evrim Ağacı

Howard Hughes Medical Institute Biointeractive Short Movies

Nasıl insan olduk?

PBS/NOVA belgeseli: Becoming Human (Türkçe altyazılı birinci bölüm, ikinci bölüm )

Calcagno JM, Fuentes A. What makes us human? Answers from evolutionary anthropology. Evol Anthropol. 2012 Sep-Oct;21(5):182-94.

İki ayaklılık, Nuchal lifi, termoregülasyon

Bramble DM, Lieberman DE. Endurance running and the evolution of Homo.  Nature. 2004 Nov 18;432(7015):345-52.

Rolian C, Lieberman DE, Hamill J et al. Walking, running and the evolution of short toes in humans. J Exp Biol. 2009 Mar;212(Pt 5):713-21.

Ruxton GD, Wilkinson DM. Avoidance of overheating and selection for both hair loss and bipedality in hominins. Proc Natl Acad Sci U S A. 2011 Dec 27;108(52):20965-9.

Lieberman DE, Bramble DM, Raichlen DA. The evolution of endurance running and the tyranny of ethnography: A reply to Pickering and Bunn (2007) J Hum Evol. 53 (2007) 434-437

Harvard Üniversitesi İnsan Evrimsel Biyolojisi Bölüm Profesörü Dan Lieberman’in Kişisel Sayfası

Evrim mükemmel tatlıyı yaratmaz, kilerde ne varsa onlardan aşure yapar.

Ann Gibbons. Human Evolution: Gain Came With Pain Science. 16 February 2013

Çöp DNA ve evrim

NPR Cep Yayını: Don’t Throw It Out: ‘Junk DNA’ Essential In Evolution

Eksilen DNA ve iğneli penis

Zoë Corbyn. How the penis lost its spikes Published online 9 March 2011 | Nature

McLean CY, Reno PL, Pollen AA et al. Human-specific loss of regulatory DNA and the evolution of human-specific traits Nature 471, 216–219.

Gen kopya sayılarındaki değişimin insan evrimindeki rolü

Dumas L, Kim YH, Karimpour-Fard A et al Gene copy number variation spanning 60 million years of human and primate evolution. Genome Res. 2007 Sep;17(9):1266-77.

Schrider DR, Navarro FC, Galante PA, et al. Gene copy-number polymorphism caused by retrotransposition in humans. PLoS Genet. 2013 Jan;9(1):e1003242.

SRGAP2 gen duplikasyonunun gen fonksiyonu üzerindeki etkileri

Dennis MY, Nuttle X, Sudmant PH, et al. Evolution of human-specific neural SRGAP2 genes by incomplete segmental duplication. Cell. 2012 May 11;149(4):912-22.

İnsan diyeti ve amilaz geninin sayısal evrimi üzerindeki etkileri

Perry GH, Dominy NJ, Claw KG et al. Diet and the evolution of human amylase gene copy number variation. Nat Genet. 2007 Oct;39(10):1256-60.

Neandertaller

George Church’un Neandertaller’den de bahsettigi Der Spiegel röportajının orijinali

Neandertaller’in şifresi çözülüyor: PBS/NOVA Belgeseli

Max Planck Evrimsel Antropoloji Enstitüsü bizim kayıttan bir gün sonra detaylı Neandertal genomunu yayınladı! Neandertal genomunun ilk taslağı 2010 senesinde yayınlanmıştı.

Neandertal Genom Projesi wikipedia maddesi ve projeyi yürüten Svante Pääbo’nun TED konusmasi

Denisovanlar

Denisovan genomunun dünyaya duyuruldugu Science makalesi ve cep yayını

Denisovanlar, Neandertaller ve günümüz insanının ataları arasındaki gen alışverişi hipotezi üzerine Wikipedia altbaşlığı

Muğla Denizova Köyü

Irk Yanılsaması

Genetik düzeyde ırkların var olmadığını açıklayan PBS sunumu

Boğaziçi Üniversitesi Türkiye Genom Araştırması

Retroelementlerin insan genomundaki rolü

Bannert N, Kurth R. Retroelements and the human genome: new perspectives on an old relation. Proc Natl Acad Sci U S A. 2004 Oct 5;101

Cordaux R, Batzer MA. The impact of retrotransposons on human genome evolution. Nat Rev Genet. 2009 Oct;10(10):691-703.

Deininger PL, Batzer MA. Mammalian retroelements. Genome Res. 2002 Oct;12(10):1455-65. Review.

Genomumuzdaki içselleştirilmiş retrovirüslerle de benzer bir yapıya sahip HIV ile ilgili batıl inançlar

HIV/AIDS konusunda toplumu bilinçlendirmeyi, önyargıları kırmayı ve HIV+ bireylere destek olmayı amaçlayan Pozitif Yaşam Derneği‘nden HIV hakkında Sıkca Sorulan Sorulara cevaplar

Uzaktan İlker’in kesif ve hüzünlü kahkahası duyuluyordu. Mayaladığı lokma hamuru tutmamıştı.

Kilo almanın ve vermenin metabolizması, şişmanlığın nedenleri, yağ dokusunun evrimi, obezite ile gelen diğer hastalıklar, şekerci Otto, Paleo/Dukan/Atkins/Karatay ve bilimum bikini diyetleriyle ilgili şok gerçekler ve Dünya alemin bayıldığı Türk doktor, kadirşinas insan Dr. Kıvanç Birsoy’la diyabetten kansere, cimri genlerden popüler diyetlere, tutmayan maya hamurumuz kadar cıvık bir muhabbet. Hepsi Bilim Kazanı’nın 3. bölümünde!

Kazana bas, porsiyonu indir!!

Kaynakça:

ŞİŞMANLIK VE LEPTİN HORMONU:

The Skinny on Obesity (Belgesel, Eng)

Neill, US.  Leaping for leptin: the 2010 Albert Lasker Basic Medical Research Award goes to Douglas Coleman and Jeffrey M. Friedman. J Clin Invest. 2010;120(10):3413–3418

Bell CG, Walley AJ, Froguel P. The genetics of human obesity.Nat Rev Genet. 2005 Mar;6(3):221-34.

Friedman, JM. Leptin at 14 y of age: an ongoing story. Am J Clin Nutr March 2009 vol. 89 no. 3 973S-979S

YAĞ DOKUSUNUN EVRİMİ:

Gesta, S et al. Developmental Origin of Fat: Tracking Obesity to Its Source. Cell, Volume 131, Issue 2, 242-256, 19 October 2007

YAĞ KÖK HÜCRELERİ:

Zeve, D. Fighting Fat with Fat: The Expanding Field of Adipose Stem Cells. Cell Stem Cell. 2009 November 6; 5(5): 472–481.

Rodeheffer MS et al. Identification of white adipocyte progenitor cells in vivo. Cell. 2008 Oct 17;135(2):240-9

OBEZİTE VE DİYABET VE  KANSER VE METFORMİN

Cohen DH, LeRoith D. Obesity, type 2 diabetes, and cancer: the insulin and IGF connection. Endocr Relat Cancer. 2012 Sep 5;19(5):F27-45.

Birsoy, K et al. Untuning the tumor metabolic machine: Targeting cancer metabolism: a bedside lesson. Nature Medicine 18, 1022–1023 (2012)

KİLO VERMEK İSTİYORUM AMA CİMRİ GEN HİPOTEZİ BANA KARŞı